ሌፕቶስፓይሮሲስ
ሌፕቶስፓይሮሲስ ( የመስክ ትኩሳት  በመባል ይታወቃል፤ ህመሙ በሰዎች ላይ ወደ ቢጫ ከተቀየረ፣ [[የኩላሊት
አለመስራት]]ካመጣና የመድማት ነገር ካለው ይህ  የዊልስ በሽታ ተብሎ ይታወቃል፡፡ ከፍተኛ የሳንባ
መድማት ካመጣ ይህ  ከፍተኛ የመተንፈሻ አካለት ስቃይ ሁኔታ ይባላል፡፡

መንስኤና ምርመራ
እስከ 13 የሚደርሱ የተለያዩ የሌፕቶስፓይራ  ዝርያዎች በሰዎች ላይ ህመም ሊያመጡ ይችላሉ፡፡ በዱርና በለማዳ እንስሳት ይተላለፋል፡፡ በሽታውን
ሚያስተላልፉ እንስሳት አብዛኛዎቹ አይጦች ናቸው፡፡ በአብዛኛው በእንስሳት ሽንት  ይተላለፋል ወይም በእንስሳው ሽንት የተበከለ ውሀ ወይም
አፈር በስንጥቅቆዳ, አይኖች፣ አፍ፣ወይም አፍንጫ ጋር ንክኪ ሲኖር
ነው፡፡ በታዳጊ ሀገራት
በአብዛኛው በሽታው የሚከሰተው በገበሬዎችና በከተማ ውስጥ በሚኖሩ ድሀ ህዝቦች ነው፡፡ በአደጉ ሀገሮች ደግሞ በሽታው በአብዛኛው የሚከሰተው በቀዝቃዛና በሞቃት የቤት ውጭ
ስራዎች ላይ በሚያዘወትሩት ነው፡፡ ምርመራው በአብዛኛው ፀረ አካላትን
የሆኑ ባክቴሪያዎችን በመመልከት ወይም በደም ውስጥ ዲኤንኤን በመፈተሸ ነው፡፡

መከላከያና ህክምና 
በሽታውን ለመከላከል በተለይም በበሽታው ከተለከፉ እንስሳት ጋር ሲሰሩ ከንክኪ የሚከላከሉ መሳሪያዎችን
መጠቀም፣ ከንክኪ በኋላ መታጠብና ሰዎች በሚሰሩበትም ሆነ በሚኖሩበት አካባቢ አይጦችን መቀነስ፡፡<የማጣቀሻ
ስም=ኤአፍፒ2010/> ፀረ ባክቴሪያ ዶክሲላይን, መንገዶኞችን ለመከላከል የምንጠቀምበት ጥቅም ግልፅ አይደለም፡፡
 የሌፕቶስፓይራየእንስሳት ክትባት ወደ ሰዎች የመሸጋገሩን ሁኔታ ይቀንሳል፡፡<የማጣቀሻ
ስም=ኤኤፍፒ2010/> በበሽታው ከተያዙ ህክምናው የሚከተሉትን ፀረ ባክቴሪያዎችን መጠቀም ነው፡ ዶክሳይሊይን፣ ፒንሲሊን፣
ወይም ሴፍትራይክሶን፡፡ የዌይልስ በሽታና አሰቃቂ የሳንባ ደም ፍሰት ሁኔታ ውጤቱ
ህክምናው ቢኖር እንኳን የዌይልስ በሽታ 10% እና አሰቃቂ የሳንባ ደም ፍሰት 50% ሞት ያስከትላሉ፡፡

የበሽታ አመጣጥ ጥናት 
በአመት ውስጥ በሊፕቶስፓይሮሲስ የሚያዘው ሰው ቁጥር ከ 7 እስከ 10 ሚሊዮን ይደርሳል፡፡ በዚህ መንስኤ የሞቱት ቁጥር ግልጽ አይደለም፡፡ በሽታው በየትኛውም የአለም ክፍል የሚከሰት ቢሆንም ይበልጥ ጎልቶ
የሚታየው በሞቃታማ ክፍሎች ነው፡፡ መከሰት በታዳጊ
ሀገሮች ውስጥ በደሳሳ ቦታዎች፡፡ በሽታው ለመጀመሪያ ጊዜ የተገኘው በጀርመን በዊል
አማካኝነት በ1886 ውስጥ ነው፡፡ በበሽታው የተያዙ እንስሳት ምንም ምልክት፣ መጠነኛ ምልክት፣ ወይም
ከፍተኛ ስቃይ ምልክቶች ሊያሳዩ ይችላሉ፡፡ ምልክቶች በእንስሳው አይነት ሊለያዩ ይችላሉ፡፡ በተወሰኑ እንስሳት ሊፕቶስፓይራ በመራቢያ አካባቢ ሊገኙ ይችላሉ፣ እናም በተራክቦ ግኑኝነት ጊዜ ሊተላለፍ
ይችላል፡፡

ማጣቀሻ

ሕክምና
ትኩሳት
ሌፕቶስፓይሮሲስ ( የመስክ ትኩሳት  በመባል ይታወቃል፤ ህመሙ በሰዎች ላይ ወደ ቢጫ ከተቀየረ፣ [[የኩላሊት
አለመስራት]]ካመጣና የመድማት ነገር ካለው ይህ  የዊልስ በሽታ ተብሎ ይታወቃል፡፡ ከፍተኛ የሳንባ
መድማት ካመጣ ይህ  ከፍተኛ የመተንፈሻ አካለት ስቃይ ሁኔታ ይባላል፡፡

መንስኤና ምርመራ
እስከ 13 የሚደርሱ የተለያዩ የሌፕቶስፓይራ  ዝርያዎች በሰዎች ላይ ህመም ሊያመጡ ይችላሉ፡፡ በዱርና በለማዳ እንስሳት ይተላለፋል፡፡ በሽታውን
ሚያስተላልፉ እንስሳት አብዛኛዎቹ አይጦች ናቸው፡፡ በአብዛኛው በእንስሳት ሽንት  ይተላለፋል ወይም በእንስሳው ሽንት የተበከለ ውሀ ወይም
አፈር በስንጥቅቆዳ, አይኖች፣ አፍ፣ወይም አፍንጫ ጋር ንክኪ ሲኖር
ነው፡፡ በታዳጊ ሀገራት
በአብዛኛው በሽታው የሚከሰተው በገበሬዎችና በከተማ ውስጥ በሚኖሩ ድሀ ህዝቦች ነው፡፡ በአደጉ ሀገሮች ደግሞ በሽታው በአብዛኛው የሚከሰተው በቀዝቃዛና በሞቃት የቤት ውጭ
ስራዎች ላይ በሚያዘወትሩት ነው፡፡ ምርመራው በአብዛኛው ፀረ አካላትን
የሆኑ ባክቴሪያዎችን በመመልከት ወይም በደም ውስጥ ዲኤንኤን በመፈተሸ ነው፡፡