የጥምር አስተዳደሩ ውሳኔ የቅኝ ግዛት ወይስ… ?
የአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌዴሬሽን (ካፍ) ከሁለት ዓመት በፊት አዲስ አበባ ላይ ባካሄደው ጠቅላላ ጉባኤ ፌዴሬሽኑን ለ29 ዓመታት የመሩትን ካሜሮናዊውን ኢሳ ሃያቱና ደጋፊ የሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባሎቻቸውን አሰናብቶ አህመድ አህመድን በፕሬዚዳንትነቱ መሾሙ ይታወሳል፡፡ የ57
ዓመቱ ማዳጋስካራዊ ፕሬዚዳንትም 56 አባል ፌዴሬሽኖችን ያቀፈውን አህጉራዊ ኮንፌዴሬሽን ለመምራት ወደ ስልጣን ከመጡ በኋላ ሙስናን ጨምሮ ለአህጉሪቱ እግር ኳስ እድገት ሁነኛ ማነቆ ናቸው ያሏቸውን የተለያዩ ችግሮችን ለመፍታትና ለስፖርቱ እድገት ይረዳሉ ያሏቸውን ማስተካከያዎችን እንደሚያደርጉ አስታውቀው ነበር፡፡ በተለይ የአህጉሪቱ ታላቅ
እግር ኳስ መድረክ በሆነው የአፍሪካ ዋንጫ ላይ ተግባራዊ ያደረጉት የተሳታፊ አገራትን ቁጥር ከ16 ወደ
24 የማሳደግ ማሻሻያ በስኬታማነቱ ይጠቀስላቸዋል፡፡ በዘንድሮው የግብፅ አፍሪካ ዋንጫ ተግባራዊ የተደረገው ይህ ለውጥም እምብዛም የመሳተፍ እድል ያላገኙ አገራትን ተጠቃሚ ከማድረግ ባለፈ ተቋሙ ከስፖንሰር እና ከቴሌቪዥን መብት የሚያገኘው ገቢ እንዲጨምር አግዞታል፡፡ የተሳታፊ አገራት ቁጥር
ከመጨመር በተጓዳኝ ለዓመታት በጥር/የካቲት ወር ሲካሄድ የቆየውን የአፍሪካ ዋንጫ ከያዝነው ዓመት ጀምሮ ወደ ሰኔ/ሐምሌ ወር እንዲዛወር ማድረጉም ቀደም ሲል በካፍና በአውሮፓ ክለቦች መካከል በተደጋጋሚ የተስተዋለውን ቅራኔ መፍታት አስችሏል፡፡ ምንም
እንኳን ፕሬዚዳንቱ በዚህ መልክ በአፍሪካ ዋንጫ ላይ ተግባራዊ ያደረጉት ማሻሻያ በስኬታማነት ቢያስወድሳቸውም፣ከሁለት ዓመት የስልጣን ቆይታ በኋላም የአህጉሪቱ እግር ኳስ ዋነኛ ነቀርሳ የሆነውን ሙስና በመፋለም ሂደት ግን ገና ብዙ እንደሚቀራቸው በርካታ ወገኖች ይስማሙበታል፡፡ የአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌዴሬሽን አመራሮች አሁንም ቢሆን ከሙሰኝነት እንዳልተላቀቁ የሚገልጹት እነዚህ አካላት፣ ራሳቸው ፕሬዚዳንቱ ሳይቀሩ በተግባሩ መወንጀላቸው የሙስና እና የአፍሪካ እግር ካስ ጋብቻ ሰማንያው አለመቀደዱን እንደሚያመለክት ይመሰክራሉ፡፡ በእርግጥም አህመድ አህመድ በግንቦት ወር በፈረንሳይ በተካሄደው 69ኛው የፊፋ ጉባዔ ለመታደም ባቀኑበት ወቅት የፈረንሳይ ፖሊስ ከሙስና ወንጀል ጋር በተያያዘ ለምርመራ በቁጥጥር ሥር ካዋላቸው ከቆይታዎች በኋላ መለቀቃቸው ይታወሳል፡፡ የፕሬዚዳንቱ ክስም የጀርመኑ ፑማ ኩባንያን ጨምሮ ሌሎች ትጥቅ አምራቾች በተወዳደሩበት ጨረታ፣ 830 ሺህ ዶላር መደለያ በመቀበል ፑማን ውድቅ በማድረግ ለተቀናቃኙ ቴክኒካል ስቲል ኩባንያ ጨረታውን አሳልፈው ሰጥተዋል የሚል ነው፡፡ ፕሬዚዳንቱ በአንፃሩ ‹‹ውሳኔዎቹ በሙሉ በጋራና ግልጽነት በሰፈነበት አግባብ የተካሄዱ ናቸው›› በማለት የቀረበባቸውን ውንጀላ አስተባብለዋል፡፡. ይህ ክስተትም ከሶስት ዓመት በፊት ስልጣን ሲረከቡ ‹‹ከሙስና የፀዳ ፊፋን እውን አደርጋለሁ፣የዓለማችንን እግር ኳስ ምስል እለውጣለሁ>> ሲሉ ቃል ለገቡት የፊፋው ፕሬዚዳንት ጂያኒ ኢንፋንቲኖ ዱብ እዳ ሆኖባቸዋል፡፡ወዳጃቸው እንደሆኑ በሚታመነው የካፍ መሪ ላይ ፈጣን የምርመራ ውሳኔ እና አስተያየት ከመስጠት ተቆጥበዋል፡፡ ይህ መሆኑም በሙስና ወንጀል የተጠረጠሩት የአፍሪካ እግር ኳስ የበላይ አስተዳዳሪ በኃላፊነት መንበራቸው ቀጥለዋል፡፡ ከዚሁ ሁሉ በላይ ጉዳዩን ይበልጥ አስገራሚ ያደረገውና በርካቶችን እንዲነጋገሩበት ምክንያት የሆነው ዓለም አቀፉ የእግር ኳስ የበላይ አስተዳደር ለእዚህ ቀውስ እልባት ለመስጠት በሚመስል መልኩ በቀጣዮቹ ዘጠኝ ወራት ፊፋን በመወከል የአፍሪካን እግር ካስ አስተዳደር እንዲከታተሉ በሚል ሴኔጋላዊቷን ፋቱማ ሳሞራም በኃላፊነት መሾሙ ነው፡፡ ይህ የፊፋ ተግባር በርካቶችን ከማስደንገጥና ከማነጋገሩ ባለፈ ተቃውሞን አስነስቷል፡፡ የአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌዴሬሽን አመራሮች ሳይቀሩ ፊታቸውን አጥቁረዉበታል፡፡ በተለይ አንዳንድ የካፍ ሥራ አስፈሚዎችም ‹‹እኛ በቦታው የተቀመጥነው የአህጉሪቱን እግር ኳስ ለማሳደግና አስተዳደራዊ ችግሮችን በጋራ ለመፈታት ነው፣ይህ እስከሆነም ድረስ ከአፍሪካ አህጉር ውጪ ማንም ግለሰብና ተቋም በውስጥ ጉዳያችን ጣልቃ መግባት አይችልም ›› ሲሉ ጠንካራ ተቃውሟቸውን አሰምተውበታል፡፡ ከዚህ ሃሳብ አራማጆች አንዱ የሆኑት የካፍ ሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴ አባል ላይቤሪያዊው ሃሰን ሙሳ ቤልቲ ‹‹እኛ ተመርጠን የተቋሙን ኃላፊነት የተረከብነው የአህጉሪቱን እግር ካስ ለማስተዳደርና ችግሮችንም በጋራ ለመፈታት ነው፣ኃላፊነቱ ለእኛው መተው አለበት፤ እኛ ደደቦች አይደለንም›› ሲሉ የሰላ ትችታቸውን ለኢንሳይድ ወርልድ ስፖርት ተናግረዋል፡፡ የካፍ ፕሬዚዳንት በበኩላቸው ‹ ሳሙራ መቀመጫውን ካይሮ ባደረገው ተቋም ስድስት ወራትን እንዲቆዩ የተደረገው፣ በተቋማቸው ፍላጎት መሆኑን ተናግረዋል፡፡ እሳቸው ፊፋ በካፍ የውስጥ ጉዳዮች ውስጥ እጁን በማስገባት የተቋሙን ሂሳብ እንዲመረምርና ስህተቶች ከተስተዋሉም እርማት እንዲሰጥ መጠየቃቸውን ተናግረዋል፡፡ ይሕም ወቅታዊ ትኩሳቶችን ለማብረድ ብቻ ሳይሆን የተቋሙን አሰራር በማስተካከል ሪፎርሙን ለማፋጠን መሆኑን አስረድተዋል፡፡ በግብፅ በተካሄደው የሥራ አስፈፃሚ ኮሚቴው አባላት ስብሰባ ላይ ፊፋ እና ካፍ በተለያዩ ጉዳዮች ከሁሉም በላይ ለአፍሪካ እግር ኳስ ልማት በቅርበትና በጣምራ እንደሚሰሩም ተጠቁሟል፡፡የአህጉሪቱን ስፖርት በእጅጉ እንደሚያሳድግ የተጠቆመው የሁለቱ ተቋማት ትስስር የካፍ ውድድር ፎርማትን መለወጥ፣ የስታዲየሞ ፀጥታን ማረጋገጥ፣ የዳኝነት አቅምን ማጎልበት እንዲሁም የካፍ ገንዘብ አወጣጥን ፈር ማሳያዝና ተጠያቂነትንና መልካም አስተዳደርን ማስፈን ላይ ይበልጥ ትኩረቱን እንደሚያደርግ ተገል ጿል፡፡ ፊፋ የአፍሪካን እግር ኳስ የሚከታተል ባለሙያ ከመመደብ በተጓዳኝ በዚህ መልኩ በአፍሪካ እግር ካስ አስተዳደር ውስጥ ሚና እንዲኖረው እጁን ማስገባቱን በርካታ ወገኖችን ቅር አሰኝቷል፡፡መሰል ጣልቃ ገብነት ላለፉት 115 ዓመታት በፊፋና በየትኛውም አህጉር በሚገኙ ኮንፌዴሬሽኖች ላይ ተፈጽሞ የሚያውቅ ባለመሆኑ ጉዳዩን ይበልጥ አነጋጋሪ አድርጎታል፡፡ ‹‹የአፍሪካ እግር ኳስ በመሻሻል ላይ ነው፣ስፖርቱን በበላይነት የሚያስተዳድረው አካል ግን በቁልቁለት ጉዞ ላይ ይገኛል›› የሚል አሳቤ የሚያራምዱት ወገኖች ደግሞ ፊፋ በካፍ አስተዳደር ጣልቃ መግባቱ ከአሉታዊው ይልቅ አዎንታዊ ሚና ሊኖራው እንደሚችል ነው የሚናገሩት፡፡ ‹‹የአፍሪካ እግር ኳስ ኮንፌዴሬሽን (ካፍ) 22ቱ የሥራ
አስፈፃሚ ኮሚቴ አባላት የአህጉሪቱን እግር ኳስና አስተዳደር ችግሮች በራሳቸው መፍታት የማይችሉ ከሆነ የፊፋ ጣልቃ ገብነት አግባብ የሚሆንበትን ሁኔታ ታሳቢ ማድረግ ያስፈልጋል የሚሉት ቁጥርም በርካታ ሆኗል፡፡ ለውጡ አዎንታዊ ብቻ ሳይሆን አሉታዊም መሆኑንም መረዳት ያስፈልጋል የሚሉት በአንፃሩ፣ውሳኔው የፊፋን ጥቅም፣ ፍላጎትና ተፅዕኖ ማስፈፀም መሆኑን አስምረውበታል፡፡ በዚህ ረገድ በየሳምንቱ እሁድ የሚታተመው የደቡብ አፍሪካው ሲቲ ፕሬስ የተቋሙን አቋም በሚያንፀባርቀው ኤዲቶሪያል ገፁ ‹‹እንደ ፖለቲካው ሁሉ የአህጉሪቱ እግር ኳስም ከመጥፎ አመራሮች አላመለጠም፣ የፊፋ ውሳኔም የአፍሪካ እግር ኳስ አስተዳዳሪዎች የሚገኙበትን ወቅታዊና ደካማ አቋም ፍንትው አድርጎ የሚያሳይ ነው›› ሲል አስነብቧል፡፡ ይህ ግን ለአፍሪካ እግር ኳስ መልካም ዜና ሆኖ መወሰድ እንደሌለበት ያመላከተው ፀሐፊው ‹‹ግልጽ የሆነው ከፊፋ ጣልቃ ገብነትም በላይ ካፍ የቤት ስራውን በራሱ መስራት፣ መቆጣጠርና ችግሮቹን መፍታት እንደማይችል ማመላከቱ ነው ›› ብሎታል፡፡‹ይህ ሁሉ የአፍሪካ እግር ኳስ አፋጣኝ ጣልቃ ገብነትን እንደሚሻ የሚያስገነዝብ መሆኑንም አስታውቋል፡፡ ውሳኔውን ከተዘዋዋሪ ቅኝ ግዛት ጋር ያዛመዱትም አሉ፡፡በዚህ ረገድ ለ17 ዓመታት ፊፋን
በፕሬዚዳንትነት የመሩትና በሙስና ቅሌት ስልጣናቸውን ያስረከቡት ሴፍ ብላተር ‹‹ፊፋ በካፍ የውስጥ አሰራር በመግባት ተዘዋዋሪ ቅኝ ግዛት እየፈጸመ ነው ›› ሲሉ ለቢቢሲ ተናግረዋል፡፡ የፊፋ በካፍ የውስጥ አሰራር ጣልቃ መግባት በአውሮፓ እግር ኳስ ፌዴሬሽንም አልተወደደም፡፡የፌዴሬሽኑ መሪ አልክሳንደር ካፍሪን ‹‹ከሁሉም በላይ ፊፋ በአፍሪካ እግር ኳስ ውስጥ ስለሚኖረው ሚና እና ተፅእኖ ግልፅ አድርጎ ማስቀመጥ ይኖርበታል›› ብለዋል፡፡ የፊፋው ፕሬዚዳንት ጂያኒ ኢንፋንቲኖ በበኩላቸው ‹‹ፊፋ አፍሪካን በእጅ አዙር ቅኝ ግዛት እየመራት ነው›› በሚል የቀረበውን ትችት ሰምቼዋለሁ፣ይህ ግን ከዓለም አቀፉ የእግር ኳስ የበላይ አስተዳደር እሳቤ ጋር ፈፅሞ አይዛመድም፣ ፍፅምም የተሳሳተ ቅሬታ ነው›› ሲሉ መናገራቸውን ሮይተርስ አስነብቧል፡፡ የአፍሪካ እግር ኳስ በርካታ እክሎች እንደተደቀኑበት ያመላከቱት ከሶስት ዓመት በፊት ወደ ፊፋ መሪነት ስልጣን የመጡት ኢንፋንቲኖ፣ የአፍሪካን እግር ኳስ ምስል ለመለወጥ በተለይ ሕዝቡ ካፍ ላይ እምነት እንዲኖረው፣ ስታዲሞች ደህንነታቸው የተጠበቀ ተመልካቾችሞ ያለስጋት ጨዋታዎችን የሚታደሙባቸው እንዲሆኑ ‹፣የጨዋታ ማጭበርበር እንዲጠፋና፣ ህዝብ በዳኞች ውሳኔ እምነት እንዲኖረውና ውሳኔዎችን አምኖ እንዲቀበል በማድረግ ረገድ በርካታ ተግባራትን ማከናወን እንደሚገባ አብራርተዋል፡፡በእነዚህና በሌሎችም ማሻሻያዎች ላይ ተግባራዊ የሚሆነው የሁለቱ ተቋማት የጥምረት አስተዳደር ሥራም የአህጉሪቱን ስፖርት በእጅጉ እንደሚቀይረው አጽንኦት ሰጥተውታል፡፡ ምንም እንኳን
በጉዳዩ ላይ ሁሉም
ወገን የራሱን አስተያየት
ቢያንፀባርቅም ፊፋ የአፍሪካን
እግር ኳስ የሚከታተል
ባለሙያ ከመመደብ በተጓዳኝ
በአስተዳደር ውስጥ ሚና እንዲኖረው
እጁን ማስገባቱ ስለሚኖረው
ጠቀሜታ እንዲሁም ሊያስከትል
ስለሚችለው ችግር ነገን
መጠበቅ ምርጫቸው ያዳረጉም
አልጠፉም፡፡አዲስ ዘመን ሐምሌ 30/2011