የዓባይ ውኃን የሚፈልጉ ሀገራት ሁሉ ትኩረታቸው ታላቁ የሕዳሴ ግድብ ላይ ሳይሆን የጣና ሐይቅን በመታደግ ላይ ቢሆን ይበልጥ ተጠቃሚ እንደሚሆኑ የዘርፉ ምሁር ተናገሩ፡፡
ባሕርዳር፡ ግንቦት 18/2012 ዓ.ም (አብመድ) ዓባይ የዓለማችን ረጅሙ ወንዝ ነው፡፡ ነገር ግን የውኃ ድርሻቸው ይለያይ እንጂ ገባሮቹ ብዙዎች ናቸው፡፡ መነሻውን ከኢትዮጵያ ያደረገው ጥቁር ዓባይ በርካታ መልክአ ምድራዊ ከባቢዎችን ባካለለ ቁጥር በየአካባቢው የሚገኙ ገባሮችን እያካተተ እና የውኃ መጠኑን እየጨመረ ከኢትዮጵያ ወጥቶ ሱዳን ይገባል፡፡ ሱዳን ላይ ነጭ ዓባይን የሚቀላቀለው ጥቁር ዓባይ ከካርቱም ወደ ካይሮ ይነጉዳል፤ ከግብፅ ሲሳይ የተረፈው ደግሞ የሜድትራኒያን ባሕር ይቀላቀላል፡፡ ይህ የዓባይ የዘመናት የጉዞ ታሪክ ነው፡፡በዓባይ ውኃ አጠቃቀም ዙሪያ ግብፅ ለበርካታ ሺህ ዓመነገሮች ከተቀየሩ ቆይተዋል፤ ኢትዮጵያ ዓባይን ለመጠቀም ተግባራዊ እንቅስቃሴ ከጀመረች ዘጠኝ ዓመታትን አስቆጥራለች፡፡ አሁን ላይ የግድቡን ወደ መጨረሻው ምዕራፍ መጠጋት ተከትሎ ግብፅ ያለ የሌለ አቅሟን ተጠቅማ የግድቡን ግንባታ ለማስተጓጎል ጥረት ላይ ትገኛለች፡፡ ይህን አስመልክቶ ሐሳባቸውን የሰጡን የውኃ መሐንዲሱ ኢንጂነር ሲሳይ ዓለማየሁ ሱዳን እና ግብፅ የዓባይን ውኃ ከፈለጉ ትኩረታቸው በሕዳሴ ግድብ ግንባታ ላይ ሳይሆን በጣና ሐይቅ ላይ የተጋረጠውን አደጋ በመከላከል ላይ መሆን እንደሚኖርበት ጠቁመዋል፡፡