የዓለም አትሌቲክስ በመሮጫ ጫማዎች ላይ አዲስ ሕግ አፀደቀ
ቦጋለ አበበየዓለም አትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማህበር በዓለም አቀፍ የአትሌቲክስ ውድድሮች ላይ አትሌቶች የሚሮጡባቸው ጫማዎችን በተመለከተ ቀድሞ ከነበረው የተሻሻለ አዲስ ሕግ ማፅደቁን አሳውቋል፡፡ ዓለም አቀፍ ተቋሙ የአትሌቶች የመሮጫ ጫማን በተመለከተ ቀደም ሲል ይፋ አድርጎ የነበረውን ሕግና ደንብ በማሻሻል በቴክኖሎጂ የረቀቁ ዘመን አፈራሽ የመሮጫ ጫማዎች በምን አይነት ዓለም አቀፍ ውድድሮች ላይ አትሌቶች መጫማት እንደሚችሉ ዝርዝር መረጃዎችን አውጥቷል፡፡ የዓለም አትሌቲክስ በመሮጫ ጫማዎች ላይ ያደረገው የሕግ ማሻሻያ ከታላላቅ የስፖርት ትጥቅ አምራች ኩባንያዎች እንዲሁም ተወካዮቻቸውና ከዓለም አትሌቲክስ ብሔራዊ አባል ፌዴሬሽኖች በቀረበለት ጥያቄ መሰረት መሆኑን ገልጿል፡፡ አዲስ የተሻሻሉት ሕጎች ዘመናዊና በቴክኖሎጂ የበለፀጉ የመሮጫ ጫማዎች ከተመረቱ እስከ አስራ ሁለት ወራት የዓለም አትሌቲክስ እውቅና ባልሰጣቸው ዓለም አቀፍ ውድድሮች አትሌቶች እንዲጫሟቸው የሚያስችል ነው፡፡ የመሮጫ ጫማዎቹ ከዚህ ቀደም የዓለም አትሌቲክስ እውቅና የሰጣቸው የመሮጫ ጫማዎች ማሟላት የሚገባቸውን ቴክኒኮችና መስፈርቶች ማሟላት እንደሚጠበቅባቸው የተገለፀ ሲሆን፣የተቀመጡ መስፈርቶችን የማያሟሉ ጫማዎች እውቅና በሌላቸው ውድድሮች ጭምር ተግባራዊ እንደማይሆኑ ተጠቁሟል::የዓለም አትሌቲክስ ምክር ቤት የተለያዩ የስፖርት ትጥቅ አምራች ኩባንያዎች በአትሌቶች ብቃትና ችሎታ ላይ ተገቢ ያልሆነ ጥቅም ሊጨምሩ የሚችሉ ዘመናዊ የመሮጫ ጫማዎች የዓለም አትሌቲክስ በሚያዘጋጃቸው ታላላቅ ዓለም አቀፍ ውድድሮችን ጨምሮ በኦሊምፒክ መድረክ ተቀባይነት እንደማይኖራቸውም አሳውቋል:: ይህም የዳይመንድ ሊግ ውድድሮችን ጨምሮ የዓለም አትሌቲክስ ቻምፒዮናዎችን የሚያካትት ይሆናል፡፡ የዓለም አትሌቲክስ እውቅና የሰጣቸው የመሮጫ ጫማ አይነቶችና በየትኛው የውድድር አይነት ተግባራዊ እንደሚሆኑ በዓለም አትሌቲክስ ድረ ገፅ በዝርዝር በቅርቡ ይፋ የሚደረግ ይሆናል፡፡ እስካለፉት ሦስት ቀናትም የዓለም አትሌቲክስ በውድድሮቹ እውቅና የሰጣቸው ከሁለት መቶ በላይ የመሮጫ ጫማ አይነቶች ይፋ ተደርገዋል፡፡ ‹‹የመሮጫ ጫማዎችን የማዘመን ሂደትና የመጨረሻ ሙከራ ለማድረግ ምን ጊዜም ቢሆን ለስፖርት ትጥቅ አምራች ኩባንያዎች ውድድሮች ጠቃሚ ናቸው›› በማለት ለዓለም አቀፍ መገናኛ ብዙሃን አስተያየታቸውን የሰጡት የዓለም አትሌቲክስ ዋና ስራ አስፈፃሚ ጆን ሪድገን፣ የ2020 ውድድር ዓመት ለትጥቅ አምራቾቹም ይሁን ለአትሌቶች ፈታኝ እንደነበር ጠቁመዋል፡፡ ዋና ሥራ አስፈፃሚው ለሁለቱ አካላት ፈታኝ ነበር ያሉትም በውድድር ዓመቱ በኮቪድ-19 ምክንያት በመላው ዓለም የሚገኙ አትሌቶች የውድድር አማራጭ ማጣታቸውን ነው፡፡ በየጊዜው የሚመረቱ የመሮጫ ጫማዎች ከተመረቱበት ጊዜ አንስቶ ለአስራ ሁለት ወራት ብቻ ጥቅም ላይ የሚውሉ ሲሆን ፣ ከአስራ ሁለት ወራት በኋላ ማሻሻያ የማይደረግባቸው የመሮጫ ጫማዎች ጊዜያቸው ያለፈባቸው ሆነው በዓለም አትሌቲክስ የሚኖራቸው እውቅና የሚነፈግ ይሆናል፡፡ የተሻሻሉት ሕጎች በአትሌቲክስ ውድድሮች ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በመሮጫ ጫማዎች ላይ የሚነሱ ውዝግቦችን ለመፍታት ተስፋ የተደረገባቸው ሆነዋል፡፡ ከዓመት በፊት ግዙፉ የስፖርት ትጥቅ አምራች ኩባንያ ናይኪ ‹ቫፖር ፋላይ› የተሰኘውን እጅግ ዘመናዊ የመሮጫ ጫማ ይፋ ማድረጉን ተከትሎ ጫማውን አድርገው የሚወዳደሩ አትሌቶች ካላደረጉት አንፃር ፍጥነታቸው ላይ ተጨባጭ ልዩነት በመፍጠሩ በስፖርት እኩልና ፍትሐዊ የመወዳደር መርህን ይጣረሳል በሚል ውዝግብ ሲነሳ መቆየቱ ይታወሳል፡፡ ይሁን እንጂ ይህ ናይኪ ያመረተው ዘመናዊ የመሮጫ ጫማ ዘንድሮ በሚካሄደው የቶኪዮ 2020 ኦሎምፒክ እውቅና ተሰጥቶት አትሌቶች በውድድሮች ላይ እንደሚጫሙት ይጠበቃል፡፡ በናይኪ ኩባንያ ድጋፍ ገለልተኛ የሆነ ተቋም ያደረገው ጥናት እንደሚያመለክተው ፤‹ቫፖር ፍላይ› የተሰኘው የመሮጫ ጫማ አትሌቶች በተፈጥሮ ካላቸው አቅምና ጉልበት አራት በመቶ ሊጨምርላቸው እንደሚችል ጠቁሟል፡፡ የዓለም የማራቶን ባለክብረወሰኑ ኬንያዊ አትሌት ኢሉድ ኪፕቾጌ በ2019 አርባ ሁለት ኪሎ ሜትርን ከሁለት ሰዓት በታች ለማጠናቀቅ የናይኪን የዘመኑ የመሮጫ ጫማዎች እንደተጠቀመ ይታወሳል:: ኪፕቾጌ በአውስትራሊያ መዲና ቬና ማራቶን ላይ ተሳክቶለት ማራቶንን 1፡59፡40 በሆነ ሰዓት ሲያጠናቅቅ የናይኪ ምርት የሆነውን ‹አልፋ ፍላይ› የተሰኘ የመሮጫ ጫማ ተጠቅሞ እንደነበረ የሚታወስ ሲሆን ያስመዘገበው ሰዓት ክብረወሰን ሆኖ በዓለም አትሌቲክስ እውቅና እንዳላገኘ አይዘነጋም፡፡ ናይኪ ማራቶንን ከ2፡00 በታች መሮጥ ይቻል ዘንድ ባለፉት ዓመታት ትልቅ ፕሮጀክት ቀርፆ ከኬንያዊው አትሌት ኪፕቾጌ ጋር በጋራ ሲሰራ መቆየቱ ይታወሳል፡፡ ይህም እንዲሳካ ፍጥነትን የሚጨምር ልዩ የመሮጫ ጫማ ከማዘጋጀት ጀምሮ ያልቆፈረው ጉድጓድ አልነበረም፡፡ ይህ ፕሮጀክቱ ተሳክቶም ኪፕቾጌ በአርባ አንድ አሯሯጮችና በዘመናዊው ጫማ ታግዞ አርባ ሁለት ኪሎ ሜትሩን 1፡59፡40 በሆነ ሰዓት ማጠናቀቅ ችሏል፡፡ ሌላኛዋ ኬንያዊት ኮስጌም በቺካጎ ማራቶን በቅርብ ዓመታት ይሰበራል ተብሎ ያልተጠበቀውን የፓውላ ራድክሊፍ 2፡15፡25 የሆነ የዓለም ክብረወሰን በዘመናዊው የናይኪ ጫማ ሮጣ በሰማንያ አንድ ሰከንድ አንክታዋለች፡፡ኪፕቾጌ ይህን ታሪክ ለመስራት ከሦስት ዓመት በፊት ሲነሳም ከተለያዩ የስፖርት ቤተሰቦች ተቃውሞ ማስተናገዱ አልቀረም፡፡ ማራቶንን የሰው ልጅ በተፈጥሯዊ መንገድ ከ2፡00 በታች ማጠናቀቅ እየቻለ በቴክኖሎጂ መታገዙ በበርካቶች ዘንድ አልተዋጠም ነበር:: ኢትዮጵያውያኑ ጀግኖች አትሌቶች ኃይሌ ገብረስላሴና ቀነኒሳ በቀለን ጨምሮ ማራቶንን በቴክኖሎጂ ታግዞ ከ2፡00 በታች መሮጥ እንደማይዋጥላቸው ይልቁንም በተፈጥሯዊ መንገድ ጠንካራ ዝግጅት ተደርጎ ሃሳቡን ማሳካት እንደሚቻል ገና ከውጥኑ ሲናገሩ ነበር፡፡የሰው ልጅ በተፈጥሯዊ
መንገድ ሮጦ ማራቶንን
ከ2ሰዓት በታች
ማጠናቀቅ እየቻለ ኪፕቾጌ
በምቹ የውድድር ቦታ
ላይ በረቀቀ ቴክኖሎጂ
ታግዞ ማሳካቱ ከስፖርት
መርህ ጋር ተቃራኒ
እንደሆነ የሚያነሱም አሉ፡፡
አርቴፊሽያል ነገሮች በአትሌቲክሱ
መግባት ከጀመሩ ወደ
ፊት ስፖርቱ አሁን
ያለውን የፉክክር ለዛ
ይዞ አይቀጥልም የሚል
ስጋት ያላቸው የስፖርት
ቤተሰቦች ከዚህም ከዚያም
አትሌቲክሱ ላይ ጠንካራ
ጥያቄና ትችት ሲሰነዝሩ
ሰንብተዋል፡፡ዛሬም ድረስ በበርካታ
የቀድሞ የዓለማችን አትሌቶች
ተቃውሞ እየገጠመውም ይገኛል፡፡አዲስ
ዘመን ታህሳስ 1/2013