የሁለት ዕንቁ አትሌቶችን ስም ያጣመረው ወጣት አትሌት
ኢትዮጵያ በታወቀችበት የአትሌቲክስ ዘርፍ ስመጥር የሆኑ አትሌቶችን መጥቀስ ቢያስፈልግ ሁለቱ ቀዳሚ ናቸው፤ ኃይሌ ገብረሥላሴ እና ቀነኒሳ በቀለ። እነዚህ ሁለት የአትሌቲክስ ዕንቁዎች በ5ሺ እና 10ሺ ሜትሮች ተጽእኖ ከማሳደራቸውም ባለፈ በርካታ ክብረወሰኖችን የግላቸው ለማድረግ ችለዋል። አሁን ግን ሁለቱ ከዋክብት በመም ላይ አይታዩም ይልቁንም ቦታቸውን ለተተኪዎች አቀብለዋል። በአንጋፋዎቹ እግር
ከተተኩት ወጣት አትሌቶች መካከል አንዱ ደግሞ የሁለቱን አትሌቶች ስም አጣምሮ የያዘው አትሌት ጥላሁን ኃይሌ በቀለ ነው። ይህ ተስፈኛ የ20 ዓመት
ወጣት ከጅምሩ እያሳየ ያለው ብቃትም በበርካታ የአትሌቲክስ ቤተሰብ ዓይን እንዲገባ ምክንያት ሆኖታል። ዓለም አቀፉ የአትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማህበርም በድረ-ገጹ ላይ ስለ ወጣቱ አትሌት ሰፊ ሽፋን ያለውን ዘገባ አስነብቧል። አትሌቱ ከድረ
ገጹ ጋር በነበረው ቆይታም በቅድሚያ የሁለቱን አትሌቶች መጠሪያ ስላጣመረው ስሙ ነበር ማብራሪያ የሰጠው። «ሩጫ ከመጀመሬ አስቀድሜ ነው ስሜ የሁለቱን አትሌቶች ስም እንደሚጋራ አስብ የነበረው። በቴሌቪዥን ስማቸው ሲጠራ ስመለከት አንድ ቀን እንደእነርሱ እሆናለሁ እል ነበር። ምክንያቴ በስማቸው ሲሆን፤ የእኔ ተምሳሌት ግን ታሪኩን እያደመጥኩ ያደኩት አትሌት አበበ ቢቂላ ነው። በሩጫ ሕይወቴ ጥንካሬን እንድገነባም አድርጎኛል»። በደቡብ ክልል
ጉራጌ አካባቢ የተወለደው ጥላሁን ከአራት ወንድሞቹ እና አንዲት እህቱ ጋር በገጠራማ ስፍራ ነው ያደገው። ስለ አስተዳደጉ ሲገልጽም «ቤተሰቦቼ አርሶ አደሮች ቢሆኑም፤ እንዳግዛቸው አይፈቅዱልኝም ነበር ምክንያታቸው ደግሞ ትምህርቴ ላይ ትኩረት እንዳደርግ ነው» ይላል። ወደ አትሌቲክስ ስፖርት ከመግባቱ አስቀድሞም በቴኳንዶ ስፖርት ተሳትፏል፤ ነገር ግን አሰልጣኙ ወደ ሌላ አካባቢ መዘዋወሩን ተከትሎ ከስፖርቱ መራቅ የግድ ሆነበት። ከትምህርት ዓለም ከመለያየቱ ቀድሞም የሰውነት ማጎልመሻ መምህሩ የአትሌቲክስ ስፖርት ዝንባሌ እንዲሁም አካላዊ መብቃት ያላቸውን ተማሪዎች ሲለዩ ጥላሁን ከእነዚያ መካከል ሊሆን ቻለ። ይህ አጋጣሚም ጥላሁንን በድጋሚ ወደ ስፖርት ሲመልሰው በስሙ ምክንያት እንደእነርሱ ለመሆን በሚመኛቸው አትሌቶች መንገድ የመጓዝን ዕድል ፈጠረለት። በትምህርት ቤት ውድድር ተሳትፎውም በ800ሜትር
አራተኛ በ1ሺ500ሜትር
ደግሞ ሦስተኛ ደረጃን በመያዝ አጠናቀቀ። ይህም የአትሌቲክስ ሕይወቱን ወደፊት እንዳመላከተው ይጠቁማል። እአአ ከ2015 ጀምሮም የአትሌቲክስ ሥልጠናን ተቀላቀለ፤ ከሁለት ዓመታት በኋላም በኢትዮጵያ ሻምፒዮና ተሳትፎው 13:44.9 የሆነ
የግሉን ምርጥ ሰዓት በማስመዝገብ ሁለተኛ ሆኖ ውድድሩን ደመደመ። ጥላሁን ወቅቱን ሲያስታውስም «በሻምፒዮናው ይህንን ሰዓት ማስመዝገቤ ለእኔ ጥሩ ሆኖልኛል። ተጨማሪ ጉልበት እንዲሁም ከዚህም በላይ መስራት እንደምችልም አሳይቶኛል። ውጤቴም ቢሆን ለተሻለ ነገር እንድጓጓ ነው ያደረገኝ» ይላል። ውጤቱም ብቃቱን ከማስመስከሩ ባሻገር ከወቅቱ የብሔራዊ ቡድን አሰልጣኝ ሁሴን ሸቦ ጋር ለመስራት በር ከፈተለት። በብሔራዊ ቡድኑ ሲካተትም በ5ሺ
ሜትር ከእርሱ ጋር የሚሰለጥኑት ወጣት አትሌቶች የዓለም ሻምፒዮናው ሙክታር እድሪስ፣ የዳይመንድ ሊግ አሸናፊው ሰለሞን ባረጋ እንዲሁም ሐጎስ ገብረሕይወት ነበሩ። ይህ ጥምረትም ከፍተኛ ፉክክር ያለበትና ተመጣጣኝ ብቃት ያላቸው አትሌቶች መሆኑ እንዳገዘው ያምናል። እአአ በ2017 የውድድር ዓመትም በዓለም አቀፍ ውድድር ተሳትፎው ራሱን ሊመዝን ቻለ። በበርሊን በተካሄደው የ10ኪሎ
ሜትር የጎዳና ላይ ሩጫ ተሳትፎውም ሦስተኛ ደረጃን ሲይዝ፤ ርቀቱን 27:53 በሆነ ሰዓት ነው የሸፈነው። በቀጣዩ ዓመትም በዚሁ ውድድር ላይ የተሳተፈው አትሌቱ ብቃቱን በማሳደግ ኬንያዊውን በዓለም ሀገር አቋራጭ የብር ሜዳሊያ ባለቤት ጃኮብ ኪፕሊሞን ተከትሎ በሁለተኛነት እንዲጨርስ አድርጎታል። በመም ላይ ሩጫም የአትሌቱ ብቃት በኦስትሮቫ ይበልጥ ሊንጸባረቅ ችሏል፤ በዚህ ውድድር ላይ የተሳተፈው በ3ሺ
ሜትር ሲሆን፤ ያስመዘገበው ሰዓትም 7:38.55 ነበር። በሌላ የ5ሺ
ሜትር ውድድር ደግሞ የግሉን የሕይወት ዘመን ፈጣን ሰዓት (13:04.63) ሊያስመዘግብ ችሏል። ይህ ዓመት (2018) ወጣቱን አትሌት በበርካታ ውድድሮች የመሳተፍ ዕድል ያስገኘለት ሲሆን፤ በቴምፕሬ በተዘጋጀው የዓለም ከ20ዓመት
በታች የአትሌቲክስ ሻምፒዮናም ተካፋይ አድርጎታል። ጥላሁን በሻምፒዮናው ላይ የአሸናፊነት ግምት ቢያገኝም በኬንያዊው አትሌት ተበልጧል፤ ለዚህም ምክንያቱ በቦታው የነበረው ከፍተኛ ሙቀት መሆኑን አስረድቷል። በማብራሪያውም «ባላሸንፍም ጥሩ ብቃት አሳይቻለሁ፤ ጥሩ ልምድም አግኝቼበታለሁ» ሲል አመልክቷል። የተያዘውን የውድድር ዓመት (በአውሮፓውያኑ) የጀመረውም የኢትዮጵያን የ5ሺ
ሜትር ክብረወሰን የግሉ በማድረግ ነው። በሻንጋይ በተካሄደ ውድድር ላይም ዮሚፍ ቀጄልቻን በመከተል አምስተኛ ደረጃን አስመዝግቧል። ውጤቱን አስመልክቶም «አቅሙ እና ችሎታው እንዳለኝ አውቃለሁ፤ ስለዚህም ጠንክሬ መስራት ይገባኛል» ሲል ገልጿል። ከቆይታ በኋላም በሮም በተካሄደው ዳይመንድ ሊግ፤ ከልምምድ አጋሩና ሌላኛው ወጣት አትሌት ሰለሞን ባረጋ ጋር የአንገት ለአንገት ትንቅንቅ በማድረግ ሊያሸንፈው ችሏል። የርቀቱን የመጨረሻ መስመር የረገጠበት ሰዓትም 12:52.98 ሆኖ ተመዝግቦለታል። «ውድድሩን እስካጠናቅቅ ድረስ አሸንፋለሁ የሚል ግምት አልነበረኝም፤ ነገር ግን ጉልበቴን በማሰባሰብ ወደፊት ገፍቼ መሄድ ቻልኩ። በማሸነፌም እጅግ ደስተኛ ነኝ፤ ምክንያቱም ሰለሞን ጠንካራ እና ብቃት ያለው ወጣት ነው»። በዚህ ውድድር ላይ አትሌቶቹ በርቀቱ ማጠናቀቂያ ላይ ካደረጉት የአሸናፊነት ትንቅንቅ ባሻገር ጥላሁን አሸናፊነቱን ካረጋገጠ በኋላ ደስታውን የገለጸበት መንገድም ሌላኛው ትኩረት ሳቢ ትዕይንት ነበር። አንድ እጁን ወደ ትከሻው አጥፎ በሌላኛው እጁ የተንቀሳቃሽ ምስል ካሜራ ስላስመሰለበት ሁኔታ ሲጠየቅም፤ «ይህ ያልተለመደውና ከአሸናፊነት በኋላ ያሳየሁት ምልክት ደስታዬን ለመግለጽና ደጋፊዎቼን ለማዝናናት ያደረኩት ነው» ሲል አብራርቷል። በሄንግሎ የኦሊምፒክ
ስታዲየም በተደረገው የሚኒማ
ማሟያ ያስመዘገበው ሰዓትም
ለቀጣዩና በጉጉት ለሚጠበቀው
ታላቅ ውድድር ተሳታፊነት
ያረጋገጠበት ሆኗል። ይህንን
ሲገልጽም «ተስፋዬ በዓለም
አትሌቲክስ ሻምፒዮና 5ሺ ሜትር
ጥሩ ሰዓት በማስመዝገብ
ማሸነፍ ነው። ለወደፊትም
በሩጫ ራሴን ብቻ ሳይሆን
ኅብረተሰቡን እና ሀገሬን
የመለወጥ ተስፋ አለኝ።
ይህ መነሻ እንጂ
መጨረሻ አይደለም፤ የታላቁ
ስኬት ቅንጣት እንጂ»
ሲልም ህልሙን ገልጿል።አዲስ ዘመን ሐምሌ 29/2011