ኢትዮ ቴሌኮም በሊበራይዜሽን ሒደት ላይ ቅሬታ እንዳለው አስታወቀ
አዲሱ የኤክሳይስ ታክስ ሥጋት ፈጥሮበታልበአርማጭሆ የታገቱበት ሠራተኞች ተለቀቁየኢትዮጵያ ኮሙዩኒኬሽን ባለሥልጣን የውጭ የቴሌኮም ኩባንያዎች ለማስገባት ባዘጋጀው የቴሌኮም መቆጣጠሪያ ማዕቀፍ ላይ ኢትዮ ቴሌኮም ቅሬታ እንዳለው አስታወቀ፡፡ረቡዕ ጥር 8 ቀን 2012 ዓ.ም. ጋዜጣዊ መግለጫ የሰጡት የኢትዮ ቴሌኮም ዋና ሥራ አስፈጻሚ ወ/ት ፍሬሕይወት ታምሩ፣ የኮሙዩኒኬሽን ባለሥልጣን ባረቀቀው የመቆጣጠሪያ ማዕቀፍ ላይ ያላቸውን ቅሬታ አሰምተዋል፡፡መንግሥት የቴሌኮም ዘርፍን ለውጭ ኩባንያዎች ክፍት ለማድረግ የኢትዮጵያ ኮሙዩኒኬሽን ባለሥልጣን በአዋጅ አቋቁሞ ባለፈው መስከረም ወር ሥራ የጀመረ ሲሆን፣ ባለሥልጣኑ የቴሌኮም ኩባንያዎች ፈቃድ የሚሰጥበትና የሚተዳደሩበት የመቆጣጠሪያ ማዕቀፍ አርቅቆ ለውይይት ማቅረቡ አይዘነጋም፡፡አዲስ የወጣው የቴሌኮሙዩኒኬሽን አዋጅ አዳዲስ ኦፕሬተሮች ፈቃድ ተሰጥቷቸው ወደ ሥራ እንደሚገቡ ያመለክታል፡፡ ይህንኑ ለመቆጣጠር በሚያስችለው ረቂቅ የመቆጣጠሪያ ማዕቀፍ በአንዳንዶቹ አንቀጾች ላይ ያለውን ተቃውሞ ኢትዮ ቴሌኮም ለባለሥልጣኑ በጽሑፍ እንዳቀረበ ወ/ት ፍሬሕይወት ተናግረዋል፡፡‹‹በስፔክትረም፣ በፍሪኩዌንሲና በሮሚንግ አገልግሎት ላይ ያለንን ተቃውሞ አቅርበናል፡፡ ባለሥልጣኑ ባዘጋጀው ሕዝባዊ የምክክር መድረክ ላይ ተገኝተን ሥጋታችንን ገልጸናል፡፡ አንዳንዶቹ አንቀጾች መሠረታዊ የኢትዮ ቴሌኮም አገልግሎትን ለማስፋትና ለመስጠት አስቸጋሪ ሁኔታ ሊፈጥሩ የሚችሉ ናቸው፡፡ ይህን ችግር መፍታት አለባቸው ብለን እናስባለን፤›› ብለዋል፡፡በኢትዮ ቴሌኮምና በኢትዮጵያ ኮሙዩኒኬሽን ባለሥልጣን ኃላፊዎች መካከል ሰፊ ውይይት ቢካሄድም፣ የጋራ መስማማት ላይ እንዳልተደረሰ ገልጸዋል፡፡ ከሮሚንግ አገልግሎት ጋር በተያያዘ ኢትዮ ቴሌኮም ቢዝነሱን ለማስቀጠል ችግር ሊገጥመው እንደሚችል በመግለጽ፣ በጽሑፍ ለተቆጣጣሪ ባለሥልጣኑ ማስገባቱን ጠቁመዋል፡፡ ‹‹ጥያቄዎቻችንን በጽሑፍ አቅርበን ምላሽ በመጠበቅ ላይ ነን፡፡ ባለሥልጣኑ ጥያቄዎቻችንን በድጋሚ ያየዋል ብለን ተስፋ እናደርጋለን፤›› ብለዋል፡፡ኢትዮ ቴሌኮም የውጭ ቴሌኮም ኩባንያዎች ከገቡ በኋላ ብቁና ተወዳዳሪ መሆን የሚያስችለውን የውስጥ አደረጃጀት እንደ አዲስ በማዋቀር ላይ ነው፡፡ ኩባንያው በውስጡ አምስት መሠረታዊ ክፍሎችን ያዋቀረ ሲሆን፣ ከእነዚህም መካከል የአገልግሎትና የመሠረተ ልማት ዘርፎች ይገኙበታል፡፡የአገልግሎት ዘርፍ ኢትዮ ቴሌኮም ለኅብረተሰቡ የሚሰጠውን የተለያዩ የቴሌኮም አገልግሎቶች ሥራ የሚመራ ሲሆን፣ የመሠረተ ልማት ዘርፍ ደግሞ የኩባንያውን የቴሌኮም መሠረተ ልማት የሚያስተዳድርና አዲስ ለሚገቡ የውጭ የቴሌኮሙዩኒኬሽን ኩባንያዎች የሚያከራይ ነው፡፡ኢትዮ ቴሌኮም የሞባይል ምሰሶዎችንና የፋይበር ኦፕቲክስ መስመሮችን ለውጭ ኩባንያዎች በማከራየት የገቢ አማራጮቹን ለማስፋት ዝግጅት በማድረግ ላይ እንደሚገኝ ምንጮች ለሪፖርተር ተናግረዋል፡፡ ‹‹እኛ የሞባይል ምሰሶዎች ማከራየት ስንችል ከአገር ውስጥ የገንዘብ ምንጭ ተበድሮ ሞባይል ምሰሶ ለመገንባት ለሚያስብ ኩባንያ ፈቃድ መስጠት ተገቢ አይመስለንም፡፡ የቴሌኮም መቆጣጠሪያ ማዕቀፍ የውጭ ኩባንያዎችን የሚጠቅምና ኢትዮ ቴሌኮምን የሚጎዳ ሆኖ አግኝተነዋል፤›› ብለዋል፡፡የኢትዮጵያ ቴሌኮሙዩኒኬሽን ባለሥልጣን ከኦፕሬተሮች፣ ከማኅበራዊ ሚዲያ ኩባንያዎች፣ ከሙያ ማኅበራት፣ ከአይሲቲ ባለሙያዎችና ከኅብረተሰቡ ክፍሎች አስተያየቶች መቀበሉን ገልጾ፣ ተገቢውን ምላሽ እንደሚሰጥ በድረ ገጹ አስታውቋል፡፡ በኢትዮ ቴሌኮም አስተያየት ላይ የባለሥልጣኑን ዋና ዳይሬክተር አቶ ባልቻ ሪባ (ኢንጂነር) በስልክ ለማነጋገር የተደረገው ጥረት አልተሳካም፡፡ኢትዮ ቴሌኮም ሌላው የተጋረጠበት ፈተና የኤክሳይስ ታክስ ጉዳይ ነው፡፡ የገንዘብ ሚኒስቴር ያረቀቀው የኤክሳይስ ታክስ ሕግ በቴሌኮም አገልግሎት ሽያጭ ላይ አምስት በመቶ ታክስ ይጥላል፡፡ ይህ በቴሌኮም አገልግሎት ላይ አሉታዊ ተፅዕኖ እንደሚኖረው ወ/ት ፍሬሕይወት ተናግረዋል፡፡ ‹‹ኅብረተሰቡ በተለይ ዝቅተኛ የኅብረተሰብ ክፍል የቴሌኮም አገልግሎት እንዲጠቀም አያበረታታም፡፡ በውጭ አገር የተካሄዱ ጥናቶች ኤክሳይስ ታክስ የቴሌኮም ስርፀትን በ50 በመቶ እንደሚቀንስ ይጠቁማሉ፤›› ብለዋል፡፡ኢትዮ ቴሌኮም በረቂቅ የኤክሳይስ ታክስ ሕግ ላይ ያለውን ተቃውሞ ለጠቅላይ ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት፣ ለገንዘብ ሚኒስቴር፣ ለገቢዎች ሚኒስቴርና ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የበጀትና ፋይናንስ ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ አሳውቋል፡፡በጉዳዩ ላይ ሪፖርተር አስተያየታቸውን የጠየቃቸው የኢትዮ ቴሌኮም ቦርድ ሰብሳቢና የገንዘብ ሚኒስትር ዴኤታ እዮብ ተካልኝ (ዶ/ር)፣ አምስት በመቶ ኤክሳይስ ታክስ ዝቅተኛ ነው ብለዋል፡፡ ‹‹አምስት ፐርሰንት ትንሽ ነው፣ አይበዛም፣ አያበረታታም ማለት አይቻልም፤›› ሲሉ አክለዋል፡፡ኢትዮ ቴሌኮም የኤሌክትሪክ ኃይል አቅርቦት መቆራረጥና ዝርፊያ የገጠሙት ዋና ዋና ተግዳሮቶች እንደሆኑ አስታውቋል፡፡ ከፍተኛ የሆነ የፋይበር ኦፕቲክስ መቆረጥና የመዳብ መስመሮች ስርቆት በብዛት እየተፈጸመ እንደሆነ የገለጹት ወ/ት ፍሬሕይወት፣ መሠረተ ልማቱ ላይ በተሰነዘሩ ጥቃትና ስርቆት 100 ሚሊዮን ብር ጉዳት እንዳደረሰበት ተናግረዋል፡፡ኢትዮ ቴሌኮም በመላ አገሪቱ የተዘረጋውን የቴሌኮም መሠረተ ልማት የሚጠብቁ 19‚000 ጊዜያዊ የጥበቃ ሠራተኞች ያሉት መሆኑን፣ መሠረተ ልማቱን ከጥቃትና ዝርፊያ ለመከላከል ከሕግ አስከባሪ አካላትና ከኅብረተሰቡ ጋር ተባብሮ በመሥራት ላይ እንደሆነ አስረድተዋል፡፡ኢትዮ ቴሌኮም የተጋፈጠው ሌላው አደጋ የፀጥታ ሥጋት ነው፡፡ በአገሪቱ ከተከሰተው የፖለቲካ አለመረጋጋት ጋር ተያይዞ በሠራተኞቹ ደኅንነት ላይ አደጋ እየተቃጣ መሆኑ ተገልጿል፡፡ኩባንያው የቴሌኮም መሠረተ ልማቱን እንዲጠብቁ ያሰማራቸው ስምንት የጥበቃ ሠራተኞች በሕገወጦች እንደተገደሉበት አስታውቋል፡፡ ምንጮች ለሪፖርተር እንደገለጹት በቅርቡ በአማራ ክልል ሰሜን ጎንደር አርማጭሆ ወረዳ ሦስት የኢትዮ ቴሌኮም ሠራተኞች በሕገወጥ ተጠቃሚዎች ታግተውበት፣ ከአማራ ክልል የፀጥታ አካላትና ከአካባቢው ነዋሪዎች ጋር በመተባበር ሠራተኞቹ ጉዳት ሳይደርስባቸው ማስለቀቁ ተሰምቷል፡፡ ሠራተኞቹ በቅርቡ ወደ ሥራ ገበታቸው እንደተመለሱ ለማወቅ ተችሏል፡፡