የግል ባንኮች በግማሽ ዓመት 3.4 ቢሊዮን ብር አተረፉ
በአገሪቱ በሥራ ላይ ያሉ 16 የግል ባንኮች በ2009 ግማሽ በጀት ዓመት ወደ 3.4 ቢሊዮን ብር የሚደርስ ሲያገኙ፣ ሁለት ባንኮች ደግሞ ከግማሽ ቢሊዮን ብር በላይ ማትረፋቸው ታወቀ፡፡የባንኮቹን የስድስት ወራት ክንውን የሚያመላክቱ መረጃዎች እንደሚያሳዩት፣ በግማሽ በጀት ዓመቱ ከታክስና ከሌሎች ተቀናሾች በፊት ያስመዘገቡት ግርድፍ የትርፍ መጠን፣ ካለፈው በጀት ዓመት ተመሳሳይ ወቅት ጋር ሲነፃፀር ከ470 ሚሊዮን ብር በላይ ብልጫ አለው፡፡ባለፈው ዓመት በስድስት ወራት ውስጥ ሁሉም የግል ባንኮች 2.92 ቢሊዮን ብር አትርፈው እንደነበር በንፅፅር የተቀመጠው መረጃ ይጠቁማል፡፡ በ2008 ዓ.ም. ሙሉ በጀት ዓመት ደግሞ ከ6.05 ቢሊዮን ብር በላይ ማትረፋቸው የሚታወስ ነው፡፡ባንኮቹ በአገሪቱ ውስጥ ተከስቶ የነበረው አለመረጋጋት በአፈጻጸማቸው ላይ ችግር ይፈጥራል ተብሎ የተሠጋ ቢሆንም፣ ያስመዘገቡት ትርፍ ግን ከሥጋቱ ጋር የማይነፃፀር ሆኗል፡፡ ሁሉም ባንኮች በአትራፊነታቸው የቀጠሉ መሆኑንም መረጃዎች ያሳያሉ፡፡ ሆኖም ከ16 የግል ባንኮች አምስት ባንኮች ብቻ በ2008 ግማሽ በጀት ዓመት አግኝተውት ከነበረው የትርፍ መጠን በተወሰነ ደረጃ ቅናሽ ቢታይባቸውም፣ ሁሉም ባንኮች በዘንድሮው ግማሽ በጀት ዓመት ካለፈው ግማሽ ዓመት የበለጠ ትርፍ አግኝተዋል፡፡እንደ መረጃዎች ከሆነ የግል ባንኮቹ በጥቅል ያስመዘገቡት ትርፍ እያደገ ከመምጣቱም በላይ፣ ሁለት ባንኮች በ2009 ዓ.ም. ግማሽ የበጀት ዓመት ውስጥ ለመጀመሪያ ጊዜ ከግማሽ ቢሊዮን ብር በላይ ማትረፍ ችለዋል፡፡የአንድ የግል ባንክ የግማሽ በጀት ዓመት ትርፍ ግማሽ ቢሊዮን ብር በላይ ደርሶ ባያውቅም፣ በ2009 በጀት ዓመት ግን አዋሽና ዳሽን ባንኮች ለመጀመሪያ ጊዜ በግማሽ በጀት ዓመት የትርፍ መጠናቸውን ከ500 ሚሊዮን ብር በላይ ማድረስ ችለዋል፡፡በግማሽ በጀት ዓመቱ የተገኘው የሁለቱ ባንኮች የትርፍ መጠን፣ ምናልባትም በበጀት ዓመቱ ማጠቃለያ ላይ እያንዳንዳቸው ከታክስና ከሌሎች ተቀናሾች በፊት ከአንድ ቢሊዮን ብር በላይ የሚሆን ዓመታዊ ትርፍ ያገኛሉ የሚለውን ግምት አሳድሯል፡፡በ2008 ዓ.ም. በመጀመሪያው ግማሽ በጀት ዓመት አዋሽ ባንክ አግኝቶ የነበረው ጥቅል ትርፍ ከ450 ሚሊዮን ብር ያነሰ ሲሆን፣ ዳሽን ባንክ ደግሞ ከ400 ሚሊዮን ብር ያነሰ ነበር፡፡በ2008 በጀት ዓመት አዋሽ ባንክ ከታክስና ከሌሎች ተቀናሾች በፊት 1.04 ቢሊዮን ብር በማትረፍ፣ በአንድ በጀት ዓመት የትርፍ መጠኑን አንድ ቢሊዮን ብር በማድረስ ቀዳሚ የግል ባንክ መሆን መቻሉን ባለፈው በጀት ዓመት ማስታወቁ ይታወሳል፡፡ከሁለቱ ባንኮች በተጨማሪ በግማሽ በጀት ዓመቱ ስድስት የግል ባንኮች ከ211 እስከ ሚሊዮን 300 ሚሊዮን ብር አትርፈዋል፡፡የግል ባንኮቹ በግማሽ በጀት ዓመቱ አስመዝግበዋል ከተባሉት ትርፍ ባሻገር ባሰባሰቡት የተቀማጭ ገንዘብና ብድር መጠንም ዕድገት የታየባቸው ሲሆን፣ በ2009 ግማሽ በጀት ዓመት መጨረሻ ላይ የተቀማጭ ገንዘብ መጠናቸውን ከ170.06 ቢሊዮን ብር በላይ ማድረስ ችለዋል፡፡ ይኼም ካለፈው በጀት ዓመት በተመሳሳይ ወቅት ደርሰውበት ከነበረው የተቀማጭ ገንዘብ መጠን ጋር ሲነፃፀር ከ39.7 ቢሊዮን ብር በላይ ብልጫ አለው፡፡በ2008 ግማሽ በጀት ዓመት መጨረሻ ላይ ባንኮቹ ደርሰውበት የነበረው የተቀማጭ ገንዘብ መጠን 130.9 ቢሊዮን ብር ነበር፡፡ በ2008 ሙሉ በጀት ዓመት ደግሞ 146.2 ቢሊዮን ብር ተቀማጭ ገንዘብ በማሰባሰብ ዓመቱን ማጠናቀቃቸው ይታወሳል፡፡በብድር አሰጣጥ ረገድም ባንኮች የብድር ክምችታቸውን በከፍተኛ ደረጃ ማሳደግ ችለዋል፡፡ በ2008 ዓ.ም. መጨረሻ ላይ ባንኮች በጥቅል የነበራቸው የብድር ክምችት 93.2 ቢሊዮን ብር እንደነበር የሚታወስ ሲሆን፣ በዚሁ በጀት ዓመት በመጀመሪያዎቹ ስድስት ወራት ደግሞ የብድር ክምችታቸው 88.07 ቢሊዮን ብር ነበር፡፡ በ2009 ግማሽ የበጀት ዓመት ግን ይህ የብድር መጠናቸው 116.17 ቢሊዮን ብር መድረስ ችሏል፡፡ ይህም በግማሽ በጀት ዓመቱ ያበደሩት ብድር ካለፈው ዓመት ተመሳሳይ ወቅት ከ28 ቢሊዮን ብር በላይ ብልጫ ማሳየቱን መረጃዎች አመልክተዋል፡፡የግል ባንኮች በ2008 የመጀመሪያው ግማሽ በጀት ዓመት የነበሯቸውን 1,728 ቅርንጫፎች፣ በ2009 ግማሽ በጀት ዓመት መጨረሻ ላይ 2,355 ማድረስ ችለዋል፡፡