የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ የኮሮና ወረርሽኝን ለመከላከል የጎላ ጠቀሜታ እንዳለው ተገለፀ
የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ የኮሮና ቫይረስን በተቀናጀ ሁኔታ ለመከላከልና የተጀመሩ የመከላከል ሥራዎችም ውጤት እንዲያመጡ የጎላ አስተዋጽኦ እንደሚኖረው የተለያዩ ባለሙያዎች ተናገሩ።
በመደበኛው የሕግ ሥርዓት መቆጣጠር የማይቻል ጉዳይን በአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ መቆጣጠር እንደሚቻል በፌዴራል ሕገ መንግሥት አንቀፅ 93 በግልፅ የተቀመጠ መሆኑን የሚገልፁት የአማራ ክልል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት አቶ አብዬ ካሳሁን፤ በተለይም ህዝብ ላይ አደጋ ሊያስከትል የሚችል ወረርሽኝ በሚከሰትበት ጊዜ አደጋውን ለመከላከል እና ለመቀነስ ሲባል አዋጅ እንደሚታወጅና ተግባራዊ እንደሚሆንም ይናገራሉ።
በዓለም ዙሪያ ሁሉ ከጤና ቀውስ ባለፈ በሰዎች ላይ ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ጫና እየፈጠረ የሚገኘውን የኮሮና ወይም የኮቪድ 19 ቫይረስ ወረርሽኝ መከሰቱን ተከትሎ መንግሥት የተለያዩ እርምጃዎችን እየወሰደ ይገኛል። በአሁን ወቀትም ወረርሽኙን ለመከላከል ሲባል የሥግ ማዕቀፉን መሰረት በማድረግ የወጣው አስገዳጅ አዋጅ ተገቢ መሆኑን ጠቅሰዋል። በዚህ ጊዜም ጥቂት ከሚባሉ የሰብዓዊ መብቶች በስተቀር የቫይረሱን ሥርጭት ለመከላከል የሚገደቡ ሰብዓዊ መብቶችም እንዳሉ ገልፀው፤ በሽታውን ለመከላከልና ለመቆጣጠር ሲባል መንግሥት በመደበኛ ጊዜ ሊከበሩ የሚገቡ መብቶች ላይ እገዳ የመጣል ሕገ-መንግሥታዊ መብት እንዳለውም ያብራራሉ።
ኢትዮጵያ ከዚህ በፊትም በተለያዩ ምክንያቶች የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አውጥታ ተግበራዊ ስታደርግ የነበረ መሆኑን ያስታወሱት ፕሬዚዳንቱ፤ የአሁኑን አዋጅ ለየት የሚያደርገው የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኙን ለመከላከል የወጣ የጤና አዋጅ መሆኑ ነው። በቅርቡ በሚኒስትሮች ምክር ቤት የወጣውና በተወካዮች ምክር ቤት የፀደቀው አዋጅ ወረርሽኙን ለመከላከል ሰፊ ዕድል እንደሚሰጥ ገልፀው፤ አዋጁ ብዙ ሰብአዊ መብቶችን የሚከለክል ይሁን እንጂ፤ በሕገ መንግሥቱ አንቀፅ 18 የተመለከተውን ኢ-ሰብአዊ አያያዝን የሚያስከትሉ ድርጊቶችን መፈፀም እንደማይችል ይደነግጋልም ብለዋል። 
አዋጁ፤ በሕገ መንግሠቱ የተከለከሉ ለአብነትም ኢ-ሰብአዊ የሆኑ አያያዞችን የማይፈቅድ በመሆኑ የፀጥታ ሃይሉም የሚወስዳቸው እርምጃዎች ሁሉ በሚኒስትሮች ምክር ቤትና በተቋቋሙ አካላት በዝርዝር የወጡትን መመሪያና ደንቦችን ብቻ መሠረት በማድረግ ይሆናል። ከዛ አልፎ የፀጥታ ሃይሉ እርምጃ ከወሰደ ምክር ቤቱ አዋጁን ሲያፀድቅ አብሮ ያዋቀረው መርማሪ ቦርድ በመኖሩ ይህ ቦርድ የሚታዩ ጥሰቶችን በመከታተል እያጠና የሚያቀርብበትና ቁጥጥር የሚደረግበት መንገድ አለው ይላሉ።
የተዋቀረው መርማሪ ቦርድ በሕግ ማዕቀፍ ውስጥ ሆኖ በአግባቡ በሽታውን የመከላከል ዓላማውን ለማሳካት በሚያስችል መልኩ እንቅስቃሴ እየተደረገ ነው ወይስ አይደለም ? የሚሉትንና መሰል ክንውኖችን በየጊዜው የሚያጣራና ለምክር ቤቱ ሪፖርት የሚያቀርብ ይሆናል የሚሉት ዳይሬክተሩ፤ ምክር ቤቱም መርማሪ ቦርዱ በሚያቀርብለት ሪፖርት ላይ በመመስረት በሽታውን ለመከላከል እየተደረገ ያለውን ጥረት እያረጋገጠ የተለያዩ ሕጎችን ተፈፃሚ እንደሚያደርግ ገልፀው፤ አዋጁ በዋናነት በሽታውን ለመከላከል የወጣ በመሆኑ ከዚህ ዓላማ ውጭ በሆነ መንገድ ከሄደ የጎንዮሽ ጉዳት ያስከትላል። ስለዚህ ሥራው ሊመረመርና ክትትል ሊደረግበት ይገባልም ብለዋል። 
የፀጥታ ሃይሉ ሊወስዳቸው የሚገቡ እርምጃዎችም የሕግ ማዕቀፉን መሠረት ያደረጉ መሆን አለባቸው የሚሉት ፕሬዚዳንቱ፤ አዋጁን ተፈፃሚ ማድረግ የሚያስችሉ የተለያዩ ደንብና መመሪያዎች የወረዱ በመሆናቸው ይህን የፀጥታ ሃይሉም ይህንኑ መሰረት በማድረግም ተግባራዊ ማድረግ እንደሚጠበቅባቸው አስገንዝበዋል። በቀጣይም የበሽታውን ሥርጭት ተከትሎ ሊወጡ የሚችሉ ደንቦች ሊኖሩ እንደሚችሉ ህብረተሰቡ ግምት በመውሰድ ለሕግ ተገዢ በመሆን እራሱንና ቤተሰቡን ከበሽታው ሊከላከል እንደሚገባ አብራርተዋል። 
የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን የህዝብ ግንኙነት ዳይሬክተር ኮማንደር ፋሲካ ፈንታ በበኩላቸው፤ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ከተለመደው የሕግ አሠራር ውጭ በሆነ መንገድ መሥራት መሆኑን ገልፀው በተለይም እንደዚህ ያለ ከባድ ወረርሽኝ በአገሪቷ በሚከሰትበት ጊዜ መንግሥት አስቸኳይ ጊዜ አዋጅ በማወጅ ችግሩን ለመከላከል ይሠራል። በዚህ ጊዜም በዋናነት ሃላፊነት ወስደው የሚሠሩት የጤና ባለሙያዎችና የሕግ አካላት ሲሆኑ፤ በተለይም የሕግ አካላት በልዩ ሁኔታ ሕግ የማስከበር ሥራን እንደሚሠሩ ተናግረዋል። 
የፀጥታ አካሉ የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁን ተከትሎ የወጡ ማስፈፀሚያ መመሪያዎችን በጥንቃቄ ተመልክቶ ተግባራዊ ማድረግ ይኖርበታል ያሉት ዳይሬክተሩ፤ የፀጥታ አካሉ፤ በመመሪያው መሰረት ሊወሰዱ የሚገባቸው እርምጃዎች እስከምን ድረስ እንደሆኑ በመለየት የተፈቀዱና የተከለከሉ ነገሮችን መሠረት በማድረግ ሥራዎች እንደሚከናወኑም ተናግረዋል። 
የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝን አሁን ላይ በሚገባ ካልተከላከልነው ነገ ከነገ ወዲያ በአገሪቷ ከተሰራጨ በኋላ መቆጣጠር ያቅተንና ብዙ ዋጋ ያስከፍለናል ያሉት ስለዚህ ህብረተሰቡ የሚተላለፉ መልዕክቶችን ተግባራዊ በማድረግ ሥርጭቱ እንዳይስፋፋ መከላከል ላይ ማተኮር አለበት። በአሁን ወቅትም መንግሥት አዋጁን ጨምሮ እየወሰዳቸው ያሉ እርምጃዎች በጣም ጥሩና ሊበረታቱ የሚገባቸው ከመሆናቸው ባለፈ አዋጁን ተግባራዊ በማያደርጉ ግለሰቦች ላይ መንግሥት ጠበቅ ያለ እርምጃ በመውሰድ ወረርሽኙ እንዳይስፋፋ ማድረግ እንዳለበት አሳሰበዋል።
የጤና ባለሙያዋ መቅደስ አያልነህ በቅዱስ ጳውሎስ ሆስፒታል የምትሠራ ሲሆን፤ የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ በአገሪቱ ተከሰተ ከተባለበት ጊዜ ጀምሮ በሥራ ቦታዋ አካባቢ የተለያዩ እንቅስቃሴዎችን በማድረግ በሽታውን ለመከላከል ጥረት እየተደረገ መሆኑን ትናገራለች። 
“መንግሥት ለቀጣይ አምስት ወራት የሚቆይ አዋጅ ማውጣቱም ወረርሽኙን ለመከላከል የሚያግዝ በመሆኑና ነገሮችን ሁሉ ክፍት ከማድረግ ይልቅ አስገዳጅ ነገር በማስቀመጥ ለመከላከል መሞከሩን እንደምትደግፈው የጤና ባለሙያዋ ገልፃ የአዋጁ መውጣት ህብረተሰቡ ዕለት ተዕለት በሚያደርገው እንቅስቃሴ ለበሽታው ተጋላጭ የመሆንን ዕድሉን ይቀንሳል ብላ እንደምታምን ተናግራለች።አዋጁንም መሰረት በማድረግ የተወሰኑ የግድ የሚባሉ የሥራ ዘርፎችን ብቻ ክፍት በማድረግ ሌሎቹ በቤታቸው ተቀምጠው ወረርሽኙ ሊስፋፋ የሚችልበትን ዕድል መቀነስ አለባቸው በማለት ሐሳቧን ቋጭታለች።አዲስ ዘመን  ሚያዝያ 10/2012 ፍሬህይወት አወቀ