ሲጠበቅ የነበረው የምርጫና የፖለቲካ ፓርቲ ምዝገባ አዋጅ ለፓርላማ ቀረበ
የፖለቲካፓርቲዎችበንግድና በኢንዱስትሪመሰማራትይከለከላሉበውጭ አገር ለሚኖሩ ኢትዮጵያውያን መምረጥ የሚችሉበት ልዩ ሥርዓት ይዘረጋልለፓርላማበዕጩነትየሚቀርብግለሰብከምርጫክልሉ ሦስትሺሕየድጋፍፊርማማቅረብአለበትበዕጩነትየቀረበየመንግሥትሠራተኛየምርጫውሒደትእስከሚጠናቀቅያለ ደመወዝከሥራገበታውመልቀቅይኖርበታልበ2012 ዓ.ም. ይካሄዳል ተብሎ የሚጠበቀውን አገር አቀፍ ምርጫ ከምንጊዜውም በላይ ነፃና ፍትሐዊ ለማድረግ መንግሥት ቃል በገባውና ምኅዳሩን ለመፍጠር አስፈላጊ ነው የተባለው የምርጫ ሕግ ማሻሻያ ተጠናቆ ረቂቁ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ሐሙስ ሰኔ 27 ቀን 2011 ዓ.ም. ቀረበ፡፡ ረቂቁ በርካታ ማሻሻያዎችን ያካተተ ሲሆን፣ ከእነዚህም መካከል ላለፉት ዓመታት አወዛጋቢ ሆኖ የቆየው የገዥው ፓርቲ ኢሕአዴግ አባል ድርጅቶች በሥራቸው የሚያስተዳድሯቸው የንግድ ድርጅቶችና ኢንዱስትሪዎችን ጉዳይ እልባት ሊሰጥ የሚችል ድንጋጌ ይዟል፡፡ ረቂቅ አዋጁ ለፖለቲካ ፓርቲዎች የተፈቀዱ የገንዘብ ምንጮችን ዘርዝሯል፡፡ እነዚህም ከአባላት የሚሰበሰብ የአባልነት መዋጮ፣ ምርጫ ቦርድ አጥንቶ በሚያስቀምጠው ጣሪያ መሠረት በኢትዮጵያውያን ግለሰቦች ወይም ኢትዮጵያውያን በሚቆጣጠሯቸው ኩባንያዎች የሚደረግ ስጦታ ወይም ዕርዳታ፣ ከመንግሥት ከሚሰጠው ድጋፍና ዕርዳታ የገንዘብ አቅምን ለማጎልበት የሚያግዙ የገቢ ማስገኛ ዝግጅቶች በማዘጋጀት ከሚገኝ ገቢ ብቻ መሆኑን በግልጽ አስፍሯል፡፡ የተከለከሉ የገቢ ምንጮችን በተመለከተ ማንኛውም ሕጋዊ ሰውነት ያገኘ የፖለቲካ ፓርቲ በቀጥታም ሆነ በተዘዋዋሪ መንገድ፣ በንግድና ኢንዱስትሪ ሥራዎች መሰማራት እንደማይችል የሚገልጽ ድንጋጌ ተካቷል፡፡ ከተገለጹት በተጨማሪ ማንኛውም ፓርቲ ካልታወቀ ምንጭ ወይም ሙሉ በሙሉ፣ ወይም በከፊል የመንግሥት ከሆኑ የልማት ድርጅቶች የሚቀርብ ስጦታ ወይም ዕርዳታ መቀበል እንደማይችል ረቂቁ ይከለክላል፡፡ በተጨማሪም አንድን ጉዳይ ወደፊት ለማስፈጸም ተገቢ ያልሆነ ጥቅም ለማግኘት ወይም ከሕግ ውጭ ጥቅም ለማግኘት ከሚያልም ማንኛውም አካል የሚሰጥ ስጦታ፣ ወይም ዕርዳታ መቀበል እንደማይቻል ረቂቁ ይገልጻል፡፡ ማንኛውም የፖለቲካ ፓርቲ የተከለከለ ስጦታ ወይም ዕርዳታ በማንኛውም መንገድ የተቀበለ እንደሆነ፣ ስጦታውን ወይም ዕርዳታውን በተቀበለ በ21 ቀናት ውስጥ ከተያያዥ መረጃዎች ጋር ለቦርዱ ገቢ ማድረግ ይጠበቅበታል፡፡ ማንኛውም የፖለቲካ ፓርቲ በዚህ አዋጅ ከተፈቀደለት ውጪ በገንዘብ፣ በንብረት፣ በስጦታ፣ በዳረጎት፣ በውርስ፣ በንግድና ኢንዱስትሪ ሥራ ወይም በማናቸውም መንገድ ተቀብሎ ቢገኝ፣ ያገኘው የገንዘብ ጥቅም ሦስት እጥፍ እንደሚቀጣና ከምዝገባ እንደሚሰረዝ ረቂቁ ይደነግጋል፡፡ ዕድሜው ከ18 ዓመት በላይ የሆነ ኢትዮጵያዊ በመራጭነት መሳተፍ የሚችል ሲሆን፣ በውጭ አገር በመኖራቸው ወይም በሌላ ምክንያት በአካባቢያቸው መምረጥ ለማይችሉ ዜጎች፣ በምርጫ የሚሳተፉበት ልዩ ሥርዓት ምርጫ ቦርድ ሊዘረጋ እንደሚችልና ዝርዝር አፈጻጸሙ ቦርዱ በሚያወጣው መመርያ እንደሚወሰን ያመለክታል፡፡ የፖለቲካ ፓርቲ ዕጩዎች በሥራ ላይ ባለው ሕግ መሠረት ማሟላት ከሚጠበቅባቸው መሥፈርቶች በተጨማሪ እያንዳንዱ ዕጩ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የሚወዳደር ከሆነ፣ በሚወዳደርበት የምርጫ ክልል ከሚኖሩ መራጮች ሦስት ሺሕ የድጋፍ ፊርማ፣ ለክልል ምክር ቤት የሚወዳደር ከሆነ አንድ ሺሕ አምስት መቶ የድጋፍ ፊርማ ማቅረብ እንደሚኖርበት ረቂቁ ያመለክታል፡፡ በሌላ በኩል በምርጫ የሚወዳደሩ የመንግሥት ሠራተኞች በዕጩነት ከተመዘገቡበት ጊዜ ጀምሮ የምርጫው ሒደት እስከሚጠናቀቅ በጊዜያዊነት ከሥራ ገበታቸው መልቀቅ የሚኖርባቸው ሲሆን፣ በዚህ ምክንያት በጊዜያዊነት ሥራ የለቀቀ ዕጩ ምርጫው እስኪጠናቀቅ ባለው ጊዜ ውስጥ የሚከፈለው ደመወዝና ጥቅማ ጥቅም እንደማይኖርና በማንኛውም የቀጣሪው የመንግሥት መሥሪያ ቤት ንብረት መገልገል እንደማይፈቀድለት ረቂቁ ይገልጻል፡፡ በተጨማሪም ዳኞች፣ ወታደሮች፣ ፖሊሶችና ሌሎች የፀጥታ ኃይሎች፣ የደኅንነት ሠራተኞችና የምርጫ ቦርድ ሠራተኞች የግል ወይም የፖለቲካ ፓርቲ ዕጩ ተወዳዳሪ ሆነው ከቀረቡ የያዙትን የመንግሥት ሥራ መልቀቅ እንደሚገደዱ ረቂቁ ያመለክታል፡፡ አገር አቀፍ የፖለቲካ ፓርቲ ስለመመሥረት በተቀመጠው የድንጋጌው ክፍል ደግሞ አንድ የፖለቲካ ፓርቲ በአገር አቀፍ የፖለቲካ ፓርቲነት የሚመሠረተው፣ 10,000 መሥራች አባላት ሲኖሩት ነው፡፡ ከመሥራች አባላቱ ውስጥም ከአርባ በመቶ የማይበልጡት የአንድ ክልል መደበኛ ነዋሪዎች መሆን እንደሚጠበቅባቸው፣ የተቀሩት መሥራች አባላት ደግሞ በኢትዮጵያ ከሚገኙት ሌሎች ክልሎች ውስጥ ቢያንስ በአራቱ ክልሎች መደበኛ ነዋሪዎች ሊሆኑ እንደሚገባ ያመለክታል፡፡ ከላይ በተመለከተው መሠረት ፓርቲው የሚያቀርበውን የመሥራች አባላት መረጃ ትክክለኛነት ለማረጋገጥ አጠራጣሪ ሁኔታ ሲያጋጥም፣ ቦርዱ መሥራች አባላቱ በሚኖሩበት አካባቢ የነዋሪነት ማረጋገጫ የመስጠት ሥልጣን ካለው አካል ጋር በመተባበር ሊያጣራ እንደሚችል፣ የማጭበርበር ተግባር መፈጸሙ ከተረጋገጠ ፓርቲው ለሦስት ዓመታት በፖለቲካ ፓርቲነት ከመመዝገብ እንደሚከለከል ወይም እንደሚሰረዝ ይገልጻል፡፡ እንዲሁም ከማጭበርበር ተግባሩ ጋር ግንኙነት ያለው ማንኛውም የፓርቲ መሪ፣ ኃላፊና ግለሰብ በፓርቲ መሪነት ወይም አባልነት ከመሳተፍ እንደሚታገድ ይገልጻል፡፡ ረቂቅ አዋጁ የተወካዮች ምክር ቤት ሊዘጋ የቀናት ዕድሜ ሲቀረው መቅረቡ ተገቢ አለመሆኑን አንዳንድ የምክር ቤቱ አባላት ተናግረዋል፡፡ ረቂቁ ለዝርዘር ዕይታ ለሕግ፣ ፍትሕና ዴሞክራሲ ጉዳዮች ኮሚቴ ተመርቷል፡፡