የህዳሴ ግድብ ግንባታ 65 በመቶ መድረሱ ተጠቆመ
በሱዳን የኢትዮጵያ ባሙሉ ስልጣን አምባሳደር ሙሉጌታ ዘውዱ ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ግንባታ 65 በመቶ መድረሱን ገልጸዋል ፡፡ሶስቱ ሀገራት በቅርቡ በውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች፣ በውሀ ሚኒስትሮች እና በከፍተኛ የደህንነት ሀኃፊዎች የተመራውን የሶስትዮሽ ስብሰባ በአዲስ አበባ ባካሄዱት ወቅት በግድቡ ውሀ አሞላል ሂደት፣ በግድቡ የወደፊት ስራ እና  በቴክኒካዊ ጥናቶች ዙሪያ የነበራቸውን አለመግባባት በመቅረፍ ከስምምነት መድረሳቸው የሚታወስ ነው፡፡ይህ ስምምነቱም በግድቡ ዙሪያ የሚነሱ ስጋቶች እልባት እንዲያገኙ ማስቻሉን የገለጹት አምባሳደሩ፤ ሶስቱም ሀገራት ከግድቡ ተጠቃሚ እንደሚሆኑ አረጋግጠዋል፡፡ስምምነቱ ሶስቱ ሀገራት በመጀመሪያው የቴክኒካል ሪፖርት ላይ ያላቸውን አስተያየቶች እና ጥያቄዎች በግድቡ ዙሪያ የቴክኒካል ጥናት ለሚያደርገው ገለልተኛ አካል በደብዳቤ እንዲያቀርቡ ጋብዟል፡፡ የቴክኒካል ኮሚቴው በካይሮ በሚያደርገው ስብሰባም ሀገራቱ በሚያቀርቧቸው ጥያቄዎች ላይ ይወያያል ተብሎ ይጠበቃል፡፡ግብጽ ቀደም ሲል በአማካሪ ድርጅቱ በቀረበው ምክረ ሀሳብ ላይ ኢትዮጵያ እና የሱዳን  የሚያነሱትን ጥያቄ ውድቅ ስታደርግ መቆየቷ የሚታወስ ነው፡፡አሁን ላይ ግን ሶስቱ ሀገራት የጋራ ብሄራዊ ቴክኒካል ኮሚቴ ለማቋቋም ከስምምነት የደረሱ ሲሆን የሚቋቋመው ቴክኒካል ኮሚቴም የግድቡን ውሃ አሞላል እና የወደፊት ስራ በሚመለከት ጥናት የሚያካሂድ ሲሆን ከእያንዳንዱ ሀገር አምስት አባላት ይኖሩታል፡፡ይህን ተከትሎም ግብጽ ከዚህ በፊት በጉዳዩ ላይ ሶስተኛ ወገን ሆኖ እንዲያደራድር ጥያቄዋን ለአለም ባንክ ለማቅረብ አቅዳው የነበረውን ውሳኔ ሰርዛለች፡፡ኢትዮጵያ እና ሱዳን ሶስተኛ ወገን ሳይሳተፉ ልዩነቶችን መፍታት እንደሚቻል በመግለጽ ግብጽ ይዛው የነበረውን አቋም በጥብቅ ሲቃወሙ እንደነበር የገለጹት አምባሳደር ሙሉጌታ እርምጃ ከአንድ ዓመት በላይ የቆየውን የግብጽን አቋም ያለሳለሰ ተደርጎ ሊወሰድ እንደሚችልም ጠቁመዋል፡፡  ሀገራቱም በፈረንጆቹ ሰኔ 18 እና 19 ሁለት የተለያዩ ስብሰባዎችን በግብጽ ካይሮ ለማካሄድ ከስምምነት ደርሰዋል፡፡የመጀመሪያው ስብሰባ በብሔራዊ የቴክኒክ ኮሚቴ እና አማካሪው መካከል የሚካሄድ ሲሆን በሚኒስትሮች ደረጃ የሚካሄደው ሁለተኛው ስብሰባ ደግሞ በመጀመሪያው ስብሰባ በተነሱ ምክረሀሳቦች ላይ የአማካሪው ቡድን ምላሽ በመስማት የቀረበውን ሪፖርት ለማጽደቅ እንደሚካሄድ ታውቋል፡፡የካይሮን ስብሰባ ተከትሎ አማካሪ ቡድኑ በግድቡ ዙሪያ ያሉ ማህበራዊ፤ ሥነ ምህዳራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ጥናቶችን እንደሚጀምር የሚጠበቅ ሲሆን ከዚህ በተጨማሪም የግድቡ ውሃ አሞላል እና የስራ ሂደት የሚያሳድረውን ተጽእኖ በሚመለከት የሃይሮሎጂካል ጥናት ማዘጋጀት እንደሚጀምር ታውቋል፡፡ኢትዮጵያ ሱዳን እና ግብጽ እ.አ.አ በ2015 የግድቡን ግንባታ የሚያረጋግጥ መግባቢያ ሰነድ መፈረማቸው የሚታወስ ሲሆን የሶስቱን የተፋሰሱ ሀገራት የውሃ ኮታ ባስጠበቀ መልኩ እንዲሆን የቴክኒካል ጥናት እንዲካሄድ ጥያቄ አቅርበው እንደነበር ተገልጸል፡፡በአውሮፓዊያኑ 2016 የፈረንሳዩ የኢንጂነሪንግ ኩባንያ አርቴሊያ እና ቢአርኤል አማካሪ ድርጅት ግድቡ የሚያደርሰውን ተጽዕኖ በሚመለከት ጥናት እንዲያካሂድ የተመረጠ ሲሆን የሶስትዮሽ ኮሚቴውን የህግ ጉዳዮች ለማስተዳደር ደግሞ የእንግሊዙ ኮርቤት እና ኮ የተሰኘው የህግ ተቋም መመረጡ ይታወቃል፡፡ከሱዳን ድንብር በ20 ኪሎሜትሮች ርቀት ላይ በ80 ቢሊየን ብር ወጭ እየተገነባ ያለው የታላቁ የኢትዮጵያ የህዳሴ ግድብ ግንባታ ሲጠናቀቅ 74 ቢሊየን ኪዩብክ ሜትር ውሃ የመያዝ አቅም እንደሚኖረው የተገለጸ ሲሆን 6 ሺህ ሜጋ ዋት የኤሌክትሪክ ኃይል ማመንጨት እንደሚችልም ይጠበቃል፡፡ግብጽ የግድቡ ግንባታ ከናይል ወንዝ የምታገኘውን የ55 ነጥብ 5 ቢሊየን ኪዩብክ ሜትር ውሃ ይቀንሰዋል የሚል ስጋት ቢኖራትም ኢትዮጵያ ግን የግድቡ ግንባታ በዋነኛነት የኤሌክትሪክ ሀይል ለማመንጨት የሚውል በመሆኑ ግብጽንም ሆነ ሱዳንን የሚጎዳበት አግባብ እንደሌለ ማስታወቋን የሱዳን ትሪቡን ዘገባ አስነብቧል፡፡