የግብርና ሥራዎችን በቆላማ አካባቢዎች ለማስፋፋት  ቀድሞ የመሠረተ ልማት አውታሮች ሊሟሉ እንደሚገባ ተገለፀ
አዲስ አበባ፡- ወደ ቆላማ አካባቢዎች ለግብርና እንቅስቃሴ ከመገባቱ በፊት አስቀድሞ ለልማቱ ወሳኝ የሆኑ የመሠረተ ልማት አውታሮችን ማሟላት እንደሚገባ የዘርፉ ተመራማሪ አስታወቁ ። 
በኢትዮጵያ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት በቴክኖሎጂ ብዜትና ምርምር ከፍተኛ ተመራማሪ ዶክተር አበበ አጣለው በተለይ ለጋዜጣው ሪፖርተር እንደተናገሩት፤ ቆላማ አካባቢዎች ላይ ብዙ ሃብት ማልማት ይቻላል። ግን በቀዳሚነት የመሰረተ ልማት አውታሮችን ማስፋፋትና የሰው ሃብት ላይ ትኩረት ተደርጎ መሰራት ያስፈልጋል። 
ለልማት የታሰቡ ቆላማ አካባቢዎች ውጤታማ እንዲሆኑ እንደውሃ ያሉ መሰረት ልማቶችንና የእርሻ መሳሪያዎች ማሟላት ይገባል ያሉት ዶክተር አበበ፤ የእርሻ መሳሪያዎችንም በበቂ ሁኔታ ማዘጋጀት ወሳኝ ጉዳይ እንደሆነ ጠቁመዋል። 
የቆላማ አካባቢዎች ለእርሻ ስራ በአግባቡ መጠቀም ከተቻለ አገሪቱ ከራሷ አልፋ ለሌሎች አገሮች ገበያ ማቅረብ የምትችልበት ዕድል ሊፈጠር ይችላል ያሉት ተመራማሪው ፣ በተቀናጀ መንገድ ዘርፉን የሚመራ አካል ማደራጀት እንደሚገባም አመልክተዋል ። 
እንደ እርሳቸው ማብራሪያ፤ በተለይ ውሃ ከሌለ ቆላማ አካባቢዎች ላይ ለልማት መሰማራት ዋጋ የለውም። ስለዚህ ወደ አካባቢዎቹ ቀድሞ መሰራት ያለበት በአካባቢው ያለውን የውሃ ሃብት ማልማት ነው። ይህንንም ማድረግ የሚችል ተቋም ያስፈልጋል። ውሃው ከተገኘ በኋላም በአግባቡ ጥቅም ላይ ማዋል የሚያስችሉ ስራዎች ቀድመው መተግበር ይገባቸዋል። 
ቆላማ አካባቢዎች ብዙ ጊዜ የወባ እና ሌሎች በሽታዎች መገኛ ከመሆናቸው አንፃር የሕክምና መሠረተ ልማቶች ግንባታም ትኩረት ሊሰጣቸው እንደሚገባ ጠቁመው፤ ልማቱ በሚተገበርበት ቦታ ላይ የመኖሪያ ቤቶች እንዲገነቡ ማድረግ አስፈላጊ መሆኑንም ተናግረዋል። 
የእርሻ መሣሪያዎች እንዴት መቅረብ እንዳለባቸው ሁኔታዎችን ማመቻቸትም እንደሚገባ አመልክተው፣ በእርሻ ሥራ ላይ ለሚሰማሩ ባለሀብቶች የእርሻ መሣሪያዎች በቀላሉና ከቀረጥ ነፃ የሚያስገቡበት ቀልጣፋ አሰራር መዘርጋት እንደሚገባ መክረዋል ። 
ከቀደሙ ችግሮቻችን በመማር በቆላማ አካባቢ የተሻለ ማልማት፣ የማይቆራረጥና ቀጣይነት ያለው እድገት እንዲመጣ ማድረግ እንደሚገባም ዶክተር አበበ አሳስበዋል። ደጋማ አካባቢዎች ላይ ያለውን የሰው ሃይል አንቀሳቅሶ ቆላማ አካባቢዎች በስፋት እንዲለሙ ማድረግ እንደሚገባም መክረዋል። የተማረውን የሰው ሃይል በማደራጀት ወደ አካባቢዎቹ ማሰማራት ከተቻለ ስራ አጥነትን ለመቅረፍ እንደሚረዳም አመልክተዋል ። 
ሱዳን፣ ግብጽና ሌሎች የምዕራብ አፍሪካ አገራት ቆላማ አካባቢዎችን አልምተው ተጠቃሚ መሆናቸውን ጠቁመዋል። ኢትዮጵያ አማራጭ አካባቢዎች ስለነበሯት እስካሁን በቆላማ አካባቢዎች ትኩረት ሰጥታ እንዳልሰራችበት አመልክተዋል። አሁንም ቆላማ አካባቢዎች ላይ ትኩረት ተሰጥቶ ከተሰራ አካባቢው ለም አፈር የያዘ በመሆኑ ከፍተኛ ምርት እንደሚገኝበት አብራርተዋል። 
ኢትዮጵያ ሰፊ የቆዳ ስፋት ያላት፣ ብዙ ማምረት የሚቻልባቸው ሁኔታዎች በቆላማ አካባቢዎች ቢኖሩም፤ በከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ ጥራቱን ያልጠበቀ የስንዴ ምርት ከውጭ እየገባ እንደሚገኝ አመልክተዋል። ቆላማው የአገሪቱ አካባቢ በጣም ሰፊ መሬት ያለው ለስንዴ ምርት የሚመች መሆኑንና ለቆላማ አካባቢ የሚሆኑ ወደ ዘጠኝ የሰብል ዝርያዎች መመዝገባቸውንም አስታውቀዋል።አዲስ ዘመን ግንቦት 10/2012ዘላለም ግዛው