ውኃ ቅዳ ውኃ መልስ፤ የግብጽ የቅዠት አዙሪት፡፡
በግብጽ እና ኢትዮጵያ መካከል ያለው ፍጥጫ በዓባይ ወንዝ ላይ የነበረውን የበላይነት ማስጠበቅ እና ከስህተት ተምሮ ትናንትን ለመቀየር የሚደረግ የጥቅም ግጭት ነው፡፡ ግብጽ የቅኝ ግዛት ዘመንን ሸፍጥ ታሪካዊ መረጃ እና ማስረጃ አድርጋ በማቅረብ በዓባይ ወንዝ ላይ ያላትን ብቸኛ ተጠቃሚነት ለማስቀጠል ትፈልጋለች፤ ኢትዮጵያ ደግሞ ድሮ በአቅም ችግርና ድጋፍ በማጣት ወንዙን ባልጠቀም እንጅ የቅኝ ግዛት ውል አይመለከተኝም፤ በ21ኛው ክፍለ ዘመን ደግሞ የቅኝ ግዛት ዘመን ታሪካዊ ዝንፈት አይቀጥልም ትላለች፡፡ በመሆኑ ፍትሐዊ እና ሁሉን ተጠቃሚ ያደረገ የዓባይ ወንዝ አጠቃቀም በቀጠናው እንደሚያስፈለግ ኢትዮጵያ ትሞግታለች፡፡ ይህ የሁለቱ ሀገራት የርዕዮተ ዓለም ወይም ያተያይ ልዩነት ሳይሆን የጥቅም ልዩነት ጉዳይ ማጠንጠኛ ጭብጥ ነው፡፡ባለፉት ዓመታት እነዚህ ሀገራት በሁለትዮሽ፣ በሦስትዮሽና በአጠቃላይ የተፋሰሱን ሀገራት ጭምር እያሳተፉ በዓባይ ወንዝ አጠቃቀም ዙሪያ በሰከነ መንገድ ለመነጋገር ሞክረዋል፡፡ ኢትዮጵያ ወጥ በሆነው በጋራ የመጠቀም አቋሟ፤ ግብጽ ደግሞ በየመድረኩ ይዛ በምትመጣው እንደ እስስት ተለዋዋጭና የግል ጥቅም አስከባሪ አጀንዳ መስማማት ሳይቻል እስከዛሬ ቀጥሏል፡፡ዓባይ የጥቁር ዓባይ እና የነጭ ዓባይ ድምር ነው፤ ከኢትየጵያ ተራራማ ቦታዎች የሚፈልቀው ጥቁር ዓባይ አራት አምስተኛውን የታላቁን ዓባይ (ናይል) የውኃ ድርሻ ይሸፍናል፡፡ ታንዛኒያ፣ ሩዋንዳ፣ ቡርንዲ፣ ኬኒያ፣ ዑጋንዳ፣ ዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎን እና ደቡብ ሱዳንን የሚያካልለው ነጭ ዓባይ ደግሞ ቀሪውን የውኃ ድርሻ (ወደ አንድ አምስተኛ የሚጠጋውን) ይሸፍናል፡፡ የሁለቱ ወንዞች የሱዳን ላይ ውሕደት ታላቁን ዓባይን (ናይልን) ይፈጥራል፡፡ በመጨረሻም ከግብፅ ጥቅም የተረፈው የዓባይ ውኃ ሜዲትራኒያን ባሕርን ይቀላቀላል፡፡የዓባይን ወንዝ መነሻ ያደረገው የግብጽ እና የኢትዮጵያ የጥቅም ግጭት በ1929 (እ.አ.አ) ቅኝ ገዥዋ እንግሊዝ እና ግብጽ የፈጸሙት የሁለትዮሽ ስምምነት ላይ ይመዘዛል፡፡ በወቅቱ የሱዳን ቅኝ ገዥ የነበረችው እንግሊዝ ከተፋሰሱ አባል ሀገራት ሱዳንን ብቻ ወክላ ከግብጽ ጋር ስምምነት ተፈራረመች (ከዚህ ላይ ግብጽም ሱዳንም የእንግሊዝ ቅኝ ግዛቶች እንደሆኑ ልብ ይሏል)፡፡ ከቅኝ ግዛት ነፃ ሀገር የነበረችው እና 85 በመቶ የውኃ ድርሻ ያላት ኢትዮጵያ በስምምነቱ ተሳታፊ አልነበረችም፡፡ የሁለቱን ሀገራት ስምምነት ግን ኢትዮጵያ እንደማትቀበል በይፋ ገለፀች፡፡በ1956 (እ.አ.አ) ከእንግሊዝ ቅኝ ግዛት ነፃ የወጣችው ሱዳን በ1929 የተፈረመው ስምምነት እንዲሻሻል ጥያቄ አቀረበች፡፡ የባሕረ ሰላጤው ሀገራት ጥበቃ ያልተለያቸው ሁለቱ ሀገራት ግብጽ እና ሱዳን በ1959 (እ.አ.አ) ታንዛኒያ፣ ሩዋንዳ፣ ቡርንዲ፣ ኬኒያ፣ ዑጋንዳ እና ኢትዮጵያን ያገለለ ስምምነት በድጋሜ ተፈራረሙ፡፡ እነዚህን ሁለት ስምምነቶች የቀጠናውን የውኃ ፖለቲካ ከትብብር ይልቅ በቁጥጥር እንዲመራ የምትፈልገው ግብጽ የሕግ ማጣቀሻ አድርጋ ስታቀርባቸው ይስተዋላል፡፡በ2011 (እ.አ.አ) ኢትዮጵያ እነዚህን የቅኝ ግዛት ስምምነቶች ውድቅ አድርጋ በ4 ነጥብ 5 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር ወጪ በዓባይ ወንዝ ላይ የግድብ ግንባታ ጀመረች፡፡ የዓለም ባንክን ጨምሮ ምዕራባዊ ሀገራት ኢትዮጵያ በዓባይ ወንዝ ላይ የምታካሂደውን ግንባታ በፋይናንስ ከመደገፍ ተቆጠቡ፡፡ ፍላጎቱ እና ግፊቱ ከየት እና እንዴት እንደመነጨ የምታውቀው ኢትዮጵያ የግድቡን ሙሉ ወጪ በራሷ አቅም እንደምትሸፍን ተናገረች፡፡ ይህ ግን በበርካቶቹ ዘንድ ለማመን የሚከብድ ተደርጎ ተወስዶም ነበር፡፡ ሁሉም የሀገሬው ዜጎች የመንግሥት ቦንድ በመግዛት ግድቡን በየአቅማቸው መደገፍ ጀመሩ፡፡ግድቡ በአፍሪካ በመጠኑ ግዙፍ ነው፡፡ በወቅቱ ግብጽ ጥያቄዋ ‹‹ባለሙያዎቼ ግንባታውን በመምራት እና በመቆጣጠር ይሳተፉ›› የሚል ነበር፤ ምንም እንኳን በኢትዮጵያ ዘንድ ተቀባይነትን ባያገኝም፡፡ ከዚያ የሚጀምረው የግብጽ አሉታዊ ዕይታ እስከ ነጩ የአሜሪካን ቤተ መንግሥት ድረስ ባለፉት 10 ዓመታት ያላንኳኳው በር የለም፡፡ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ደግሞ ኢትዮጵያ ግድቡን ለማጠናቀቅ ሙሉ አቅሟን መጠቀሟን ያስተዋለችው ግብጽ ሌላ የድርድር ሐሳብ እና አደራዳሪ ይዛ ብቅ አለች፡፡ ፕሬዚዳንት አብዱል ፋታህ አልሲሲ ‹‹አሜሪካ እና ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ በድርድሩ ይሳተፉ›› የሚል ጥያቄን አቀረቡ፡፡ አሜሪካም ገለልተኛ ታዛቢ ሆና በተፋሰሱ የታችኞቹ ሀገራት እና በግድቡ ባለቤት ኢትዮጵያ መካከል ድርድር ለማካሄድ የዓለም ባንክን (ብዙዎች የዓለም ባንክን የአሜሪካ የፖሊሲ መቆስቆሻ ረዥም ዱላ ይሉታል) በመያዝ ጥሪ አቀረበች፡፡ጊዜ የማይሰጥ የውይይት ወቅት፣ የተፋጠነ የድርድር መድረክ እና ከታዛቢነት ወደ አደራዳሪነት የተሸጋገረ ሚና ባለፉት ወራት ተስተዋል፡፡ የዓለም ባንክ የአደራዳሪነት ሚና የቀድሞዋን ቅኝ ገዥ የእንግሊዝን ሚና የተካ መምሰልም ጀመረ፡፡ የአሜሪካ ተሳትፎም እንቆቅልሽ ሆነ፡፡ የአሜሪካ ግምጃ ቤት ተሳትፎ ትርጉምም ሆነ ፋይዳ በርካቶችን እንዲጠራጠሩ አደረገ፡፡ 