ግብጾች ስለአባይ የፈጠሩትን የተዛባ ትርክት ለማፍረስ በትኩረት ሊሰራ እንደሚገባ ምሁራን አመለከቱ
ግብጾች ስለ አባይ ወንዝ የፈጠሩትን የተዛባ ትርክት ለማፍረስና በምትኩ አዲስ ትርክት ለመፍጠር በዲፕሎማሲው ዘርፍ በትኩረት ሊሰራ እንደሚገባ የፖለቲካል ሳይንስና ዓለም አቀፍ ግንኙነት ምሁራን አመለከቱ ፡፡ 
በወልቂጤ ዩኒቨርሲቲ የፖለቲካል ሳይንስ መምህርና ተመራማሪ ረዳት ፕሮፌሰር ዳንኤል መኮንን ለአዲስ ዘመን ጋዜጣ እንደተናገሩት፣ ግብጾች ስለ ዓባይ ጉዳይ ለመላው ዓለም የተዛባ መረጃ በማሰራጨት የተዛባ ትርክት
 እንዲፈጠር አድርገዋል። በአባይ ጉዳይ ግብጾች የበላይ እንደሆኑ፤ ዓባይ የህልውናቸው መሰረት እንደሆነ ለዓለም አስረግጠው ሲያስገነዝቡ ነው የኖሩት። 
ከዚህም በላይ ለአባይ ወንዝ ከ86 በመቶ በላይ ውሃ የምታበረክተው ኢትዮጵያ የወንዙ ጉዳይ እንደማይመለከታት ለዘመናት ለዓለም ማህበረሰብ በሚዲያዎቻቸውና በዲፕሎማቶቻቸው አማካኝነት መረጃ አሰራጭተዋል። በዚህም ምክንያት የዓባይን ወንዝ ሌሎች ሀገራት መጠቀም ከጀመሩ የግብጽ ህልውና አደጋ ውስጥ እንደሚወድቅ የሚያስቡ በርካቶች እንደሆኑ ጠቁመዋል። 
“በኢትዮጵያ በኩል በአንጻሩ ለብዙ ዘመናት አባይን ከሙሾ ማውረጃ እና ከግጥም ማሳመሪያ በዘለለ እዚህ ግባ የሚባል ነገር አልተሰራም። ” የሚሉት ረዳት ፕሮፌሰር ዳንኤል፤ በአባይ ላይ ተሰርተዋል ሊባሉ ከሚችሉ ፕሮጀክቶች አንዱና ተጠቃሹ ህዳሴ ግድብ ነው ይላሉ። ኢትዮጵያ አባይ ወንዝ ላይ ማልማት ካለባት የልማት ስራዎች ውስጥ የህዳሴ ግድብ ኢምንት እንደሆነም ይናገራሉ። 
እንደ ረዳት ፕሮፌሰር ዳንኤል ማብራሪያ፤ ወንዙን በአግባቡ ለመጠቀም ሊሰሩ ከሚገቡ ስራዎች አንዱ እና ዋነኛው በአባይ ወንዝ ዙሪያ የተፈጠሩ የተዛቡ ትርክቶችን ማስተካከል ነው። ለዚህ ደግሞ በዲፕሎማሲው ዘርፍ በርካታ ስራዎች መሰራት አለባቸው ። ዲፕሎማሲን በመጠቀም ለረጅም ዘመን ግብጾች በዓለም ማህበረሰብ ዘንድ የፈጠሩትን የተዛበ አስተሳሰብ እና ግንዛቤ በኢትዮጵያ በኩል ለመቀልበስ በስፋት መሰራት አለበት። 
በአሁኑ ወቅት በዲፕሎማሲው ረገድ ኢትዮጵያ ብዙ ስራዎችን ለመስራት በሚያስችላት ደረጃ ላይ ነች የሚሉት ረዳት ፕሮፌሰሩ፤ ኢትዮጵያ አሁን ያለውን ነባራዊ ሁኔታ ተጠቅማ ግብጾች ለዘመናት የገነቡትን የተዛባውን ግንዛቤ ማፍረስ አለባት። ይህ የተዛባው አመለካከት ፈርሶ በዓለም ማህበረሰብ ዘንድ አዲስ ግንዛቤ መፍጠር ካልተቻለ ኢትዮጵያ ወንዙን መጠቀም ባለባት ልክ ለመጠቀም እንደምትቸገር አመልክተዋል። ግብጽ ወንዙ የህሊውናዋ ጉዳይ እንደሆነ ለዓለም እንዳሳወቁት ሁሉ ኢትዮጵያም የህሊውናዋ እና የማንነቷ ብሎም የትውልድ ጉዳይ እንደሆነ መናገርና ለዓለም ህዝብ ማሳወቅ አለባት ሲሉ ያብራራሉ። 
ግብጽ ለረዥም ዘመናት ኢትዮጵያ ሀብቷን እንዳትጠቀም ለማድረግ የሰራቻቸው ስራዎችና የሄደችበት ርቀት ትክክል እንዳልሆነ ለዓለም ማህበረሰብ ማሳወቅ ለነገ የማይባል ስራ ነው የሚሉት ምሁሩ፤ ከዚያ ጎን ለጎን በዓባይ ጉዳይ ላይ አዲስ አመለካከት መገንባት አለበት። “በተለይም የግብጾች የዘመናት ብቻዬን ልብላ ሌላው ይራብ፣ ይጠማ” የሚለው አመለካከት በፍትሃዊ ተጠቃሚነት አመለካከት መተካት አለበት ብለዋል። 
በመላው ዓለም በተለይም በተሰሚ ሀገራት ውስጥ ያሉ የኢትዮጵያ ዲፕሎማቶች የአባይን ጉዳይ እንደዋነኛው አጀንዳ ይዘው መስራት አለባቸው። በኢምባሲዎች ውስጥ የአባይ ውሃ ፖለቲካ ላይ ብቻ ትኩረት ሰጥተው የሚሰሩ ቢሮዎች ሊከፈቱ እንደሚገባም መክረዋል። 
እንደ ረዳት ፕሮፌሰር ዳንኤል ማብራሪያ፤ ለሀገሪቱ የምትከተለው የዲፕሎማት አመላመል ሥርዓቷን ዳግም መቃኘት አለባት። ስለ ውሃ ፖለቲካ ከታችኛው የትምህርት እርከን ጀምሮ ትምህርት በመስጠት አባይን ጨምሮ ስለ ሌሎች የውሃ ህብቶች ተማሪዎች ተገቢው ግንዛቤ እንዲኖራቸው በማድረግ የውሃ ፖለቲካን በአግባቡ የተገነዘቡ ዲፕሎማቶች ለመፍጠር መስራት ያስፈልጋል። 
የነበረውን የማፍረስ እና አዲስ እሳቤ የመገንባት ስራ በዲፕሎማሲ ብቻም የሚሳካ አይደለም የሚሉት ረዳት ፕሮፌሰር ዳንኤል፤ ዓለም አቀፍ ሚዲያዎችን በተገቢው መንገድ መጠቀም ተገቢ መሆኑንም አንስተዋል። ሁሉም አሸናፊ መሆን አለበት የሚለው የኢትዮጵያ አቋም ዓለም አቀፍ ሚዲያዎችን በመጠቀም በስፋት የማስረጽ ስራ መሰራት እንዳለበት አስገንዝበዋል። 
ኢትዮጵያ እስካሁን ድረስ የግብጽን ፕሮፓጋንዳ በማስተባበል ወይም በመከላከል ስራ ላይ ተጠምዳ ኖራለች የሚሉት ምሁሩ ፣ አሁን ግን ይህ ሁኔታ ለአንዴና ለመጨረሻ ጊዜ መቀየር አለበት። ኢትዮጵያ የግብጽን ንፉግነት ማጋለጥ መጀመር አለባት ባይ ናቸው። 
እንደ ረዳት ፕሮፌሰር ዳንኤል ማብራሪያ ኢትዮጵያ ከማንም በላይ ከሰሃራ በታች ያሉ አፍሪካውያንን ከጎኗ ማሰለፍ አለባት። አፍሪካውያን የቅኝ ግዛት ውሎችን ቀዳደው ቢጥሉም ዛሬም ግብጽ የቅኝ ግዛት ዘመን ውሎችን ከመደርደሪያ አውርዳ እንተዳደርበት እያለች ነው። ይህ ደግሞ ለአፍሪካውያን ትልቅ ህመም የሚቀሰቅስባቸው ስለሆነ ከኢትዮጵያ ጎን እንዲቆሙ የሚያደርግ ነው። 
በተለይም የአባይ ተፋሰስ ሀገራት ስለ አባይ በሚደረጉ ድርድሮች ላይ እንዲሳተፉ ኢትዮጵያ ጫና ማሳደር አለባት የሚሉት ረዳት ፕሮፌሰሩ፤ ከአሁን ወዲያ ድርድሩ የሶስት ሀገራት ብቻ መሆን የለበትም ብለዋል። 
በዲላ ዩኒቨርሲቲ የታሪክና ዓለም አቀፍ ጉዳዮች ረዳት ፕሮፌሰር፤ በአባይ ፖለቲካ ዙሪያ መምህርና ተመራማሪ እንዲሁም ሀገር አቀፍ የውሃ ፖለቲካ ሥርዓተ ትምህርት ቀረጻ አስተባባሪ ዶክተር አብዱ መሃመድ አሊ በበኩላቸው ፤ ህዳሴ ግድብ በአባይ ወንዝ ላይ መጀመሩ ትልቅ ስኬት ቢሆንም ግድቡን ለመገንባት የታየው ቁርጠኝነት ስለአባይ ወንዝና ስለ ህዳሴ ግድብ ግብጽ የምታሰራጫቸውን የሀሰት መረጃዎችን በመመከት ረገድ በሚገባው ልክ እንዳልተሰራ አመልክተዋል። 
ኢትዮጵያ የአባይን ውሃ የምትጠቀመው በግብጽ ላይ የከፋ ጉዳት በማያስከትል መልኩ እንደሆነ ለዓለም ማህበረሰብ በተለይም ለአረቡ ዓለም በማሳወቅ ረገድ የሰራችው ስራ ኢምንት ነው። ለአረቡ ዓለም፣ ለአፍሪካ ብሎም ለመላው ዓለም ማህበረሰብ በማሳወቅ ረገድ የኢትዮጵያ ሚዲያዎች የሚጠበቅባቸውን አልሰሩም ይላሉ። ይህም በሞራል ረገድ መሰራት ያለበት ስራ እንዳልተሰራ ማሳያ ነው ይላሉ። 
ግብጾች በተለይም አረብኛን በመጠቀም ለአረቦች የተዛባ መረጃ በማሰራጨት በአባይ ወንዝ ዙሪያ የአረቡን ዓለም ከጎኗ አሰልፋለች የሚሉት ዶክተር አብዱ፤ በአረቡ ዓለም አቅም ያላቸው ዲፕሎማቶችን በማሰማራት ይህን ለመቀልበስ ሊሰራ ይገባል። ኢትዮጵያ አረብኛ ተናጋሪ ዲፕሎማቶችን በብዛት መፍጠር አለመቻሏ በአባይ ፖለቲካ ላይ ሊኖራት የሚገባትን ቦታ አሳጥቷታል ብለዋል። 
እንደ ዶክተር አብዱ ማብራሪያ፤ ነባሩ ዲፕሎማሲ አሁን በድህረ ዘመናዊ ዲፕሎማሲ እየተተካ ነው። እንደ ድሮ ዲፕሎማቶችን በመላክ ብቻ አይደለም የዲፕሎማሲ ስራ የሚሰራው። ብዙ ስራዎች በዲጂታል ዲፕሎማሲ መስራት ይቻላል። ለዚህም ዲጂታል ሚዲያ ላይ ሆነው የኢትዮጵያን ጉዳይ እና ኢትዮጵያ ስለ አባይ ያላትን አቋም ለዓለም የሚያሳውቁ ከወቅቱ ጋር አብረው የሚራመዱ እና ወቅቱን የተረዱ ዲጂታል ዲፕሎማቶች ያስፈልጋሉ። ዲጂታል ዲፕሎማሲ ላይ ብዙ አልተሰራበትም። እንደዚህ አይነት ስራዎችን የሚሰሩ ሰዎችን መፍጠር ያስፈልጋል። 
ኢትዮጵያ አባይን ጨምሮ ሌሎች ውሃ ሀብቶቿን መጠቀም እንድትችል በየሀገሩ ያሉ ኢትዮጵያውያን ለሀገራቸው ዲፕሎማት መሆን አለባቸው የሚሉት ዶክተር አብዱ፣ በተለያዩ ሀገራት ያሉ ኢትዮጵያውያን የሀገራቸውን ጉዳይ ሊያሳውቁ እንደሚገባ አብራርተ ዋል።አዲስ ዘመን ግንቦት 27/2012
 መላኩ ኤሮሴ