የታላቁ ሩጫ – የኢትዮጵያውያን ተጨማሪ ውበት
ብርሃን ፈይሳ የአፍሪካ
መዲናዋ አዲስ አበባ
በየዓመቱ ከምታካሂዳቸው ተናፋቂ
ትዕይንቶች መካከል በዓለም
አቀፍ ደረጃ ዝና
ያተረፈው ታላቁ ሩጫ
በኢትዮጵያ በቀዳሚነት ተጠቃሽ
ነው፡፡ ‹‹የሯጮች ሃገር››
የሆነችው ኢትዮጵያ በሺዎች
በሚቆጠሩ ሯጮች ጎርፍ
የምትጥለቀለቅበት ይህ የ10
ኪሎ ሜትር መርሐ
ግብር፤ በአፍሪካ ቀዳሚው
ነው ፤ በዓለምም
ከምርጥ አስሮች ተርታ
ይመደባል፡፡ ‹‹ከሩጫም በላይ››
የሚባልለት ታላቁ ሩጫ፤
ዘንድሮ በኮቪድ 19 ውስጥ
የመጀመሪያውን ውድድር
ቀድሞ ከሚካሄድበት ህዳር
ወር ሁለት ወራትን
በማዘግየት ትናንት አካሂዷል::
በዓለም አቀፍ ደረጃ ለጎዳና ላይ ሩጫዎች ፈቃድ በሚሰጠው ተቋም (AIMS) እውቅና ያለው ይህ ውድድር 20ኛ ዓመቱን ዘንድሮ ሲያከብር 50ሺ ሯጮችን ለማሳተፍ እቅድ ነበረው፡፡ ነገር ግን በወረርሽኙ ስጋት ምክንያት ከቁጥሩ ከአንድ አራተኛ በላይ የሚሆነው ተቀንሶ 12ሺ 500 ሯጮችን አሳትፏል፡፡ ሩጫው የተካሄደው በሶስት
ተከፍሎ ሲሆን፤ የአረንጓዴ፣
ቢጫ እና ቀይ
ማዕበል   በሚልም
መነሻውን በሶስት የተለያዩ
አቅጣጫዎችና በ15 ደቂቃ
ልዩነት ያደረገ ነበር::በጎዳናው
ላይ በተደረገ ምልክት
መሰረት ተሳታፊዎች ርቀታቸውን
ጠብቀው እንዲሳተፉ፣ ለጥንቃቄ
ሲባልም የአፍና አፍንጫ
ጭምብል እንዲያደርጉ፣ የሰውነት
ሙቀታቸውን እንዲለኩ እና
ሳኒታይዘር እንዲጠቀሙ ተደርጓል::ከዚህም
ጎን ለጎን ሩጫው
በሚሸፍንባቸው መንገዶች የጤና
ባለሙያዎች በተጠንቀቅ ሲጠባበቁም
ተስተውሏል:: በመድረኩ ተገኝተው ሩጫውን ያስጀመሩት የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ምክትል ከንቲባ ወ/ሮ አዳነች አቤቤ ፤ ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ ከስፖርታዊ ውድድርነቱ ባለፈ ለከተማዋ የቱሪስት መስህብ መሆኑን ጠቁመዋል::‹‹ይህ የሩጫ መርሐ ግብር ኢትዮጵያውያን በእድሜ፣ በጾታ እና በአካባቢ ሳንለያይ በአብሮነትና በፍቅር የምናካሂደው በመሆኑ ሁላችንም የከተማችን ውበትና ድምቀት የሆንበት ነው::ሆኖም በኮቪድ 19 ተግዳሮት ምክንያት በምንችለው ልክ ባለመሳተፋችን ቁጥሩ አነስተኛ ቢሆንም ጥሩ ውጤት ለማስመዝገብ ምቹ አጋጣሚ ነው ብለዋል::አሸናፊነት ግን በሩጫ ብቻም ሳይሆን ሃገራችንን በማሳደግና ለውጥን በማስመዝገብ ድህነትና ጉስቁልናን በማሸነፍ ጭምር መመስከር ያለበት በመሆኑ ለዚህ ዓላማ ሁላችንም እጅ ለእጅ ተያይዘን እንትጋ::እንደ ሩጫው ሁሉ ለሰዓት፣ ለደቂቃና ሰከንድ ዋጋ ሰጥተን ታላቅነታችንን እናረጋግጥ›› ሲሉም መልዕክታቸውን አስተላልፈዋል፡፡በውድድሩ ላይ በሁለቱም ጾታ ከ100 ያላነሱ አትሌቶች ተሳትፈዋል ፤ ከኢትዮጵያውያኑ ባሻገር የኤርትራ፣ ኬንያ እና ኡጋንዳ አትሌቶችም ተካፋይ ሆነዋል::በዚህም በወንዶች የ2009 ዓ.ም አሸናፊው የአማራ ማረሚያው አትሌት አቤ ጋሻው ውድድሩን በበላይነት አጠናቋል::የደቡብ ፖሊሱ ታደሰ ወርቁ እና የሰበታው ሚልኬሳ መንገሻ ሁለተኛና ሶስተኛ በመሆን ውድድራቸውን ፈጽመዋል::በሴቶች በኩልም የኢትዮ ኤሌክትሪኳ አትሌት ጽጌ ገብረሰላማ፣ የንግድ ባንኳ አትሌት መድህን ገብረስላሴ እንዲሁም የመከላከያዋ አትሌት አባይነሽ አየለ ከአንድ እስከ ሶስት ያለውን ስፍራ በመያዝ የወርቅ፣ የብር እና የነሃስ ሜዳሊያዎች ተሸላሚ ሆነዋል::የ100ሺ ብር አሸናፊው አትሌት አቤ ጋሻው፤ ተወዳዳሪዎቹ ጠንካራ፣ ሩጫውም ከባድ ቢሆንም ጥሩ ውድድር ማካሄዱን ጠቁሟል::ከኮሮና ቫይረስ ጋር በተያያዘ ዝግጅት ማድረግ ከባድ ቢሆንም በማህበራዊ ድረገጾች የሚሰጠውን ስልጠና ሲከታተል ቆይቷል::አትሌቶች ከውድድር ርቀው ከመቆየታቸው አኳያ ይህ ውድድር ወሳኝና አስፈላጊ ነው፤ ሌሎች ውድድሮችም በተመሳሳይ ቢዘጋጁ አትሌቶች ራሳቸውን እንዲመዝኑ፣ እንዲነቃቁና ስነ-ልቦናቸውንም ለመመለስ የሚረዳቸው መሆኑንም አመልክቷል::ለቶኪዮ ኦሊምፒክ ተጠባባቂ የሆነው አትሌቱ ጥሩ ዝግጅት በማድረግ ሃገሩን የመወከል አላማ እንዳለውም ተናግሯል::በሴቶች የወርቅ ሜዳሊያ ያጠለቀችው ጽጌ ገብረሰላማ በበኩሏ፤ ከፍተኛ ፉክክር በተካሄደበት ውድድር አሸናፊ በመሆኗ ደስተኛነቷን ትገልጻለች:: ከጉዳት መልስ ዳገት በበዛው በዚህ ውድድር ላይ ለመጀመሪያ ጊዜ የተሳተፈችው አትሌቷ ፤ ለቶኪዮ ኦሊምፒክ በ5ሺ ሜትር ተመራጭ በመሆኗ ዝግጅቷን አጠናክራ ውጤት ለማስመዝገብ የምትጥር መሆኗን ጠቁማለች::በውድድሩ አሸናፊ የሆኑት አትሌቶች የ100ሺ፣ 30ሺ እና 12ሺ ብር ሲበረከትላቸው፤ እንደየደረጃቸው ሜዳሊያ እና ዋንጫም ወስደዋል::ከአትሌቶች ባለፈ የአካል ጉዳተኞች፣ አምባሳደሮች፣ የባዶ እግር እንዲሁም የበጎ ፈቃድ ሯጮች ዘርፍም በቀዳሚነት ሩጫውን ላጠናቀቁ ሽልማት ተሰጥቷቸዋል::ሽልማቱን ለአሸናፊዎች የሰጡትም በክብር እንግድነት የተገኙት አንጋፋዎቹ ብርቅዬ አትሌቶች ብርሃኔ አደሬ፣ ጌጤ ዋሚ እና አሰለፈች መርጊያ ናቸው::ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያን ከአትሌቶች ባሻገር ከምስረታው ጀምሮ ተሳትፎ ያላቸው ቋሚ ሯጮችም አሉት::ከእነዚህም መካከል አንዱ የፈረንሳይ ለጋሲዮን አካባቢ ነዋሪ የሆኑት አቶ ለማ ከበደ፤ ሩጫው በየጊዜው እያደገና ተሳታፊውም እየጨመረ መሄዱ ያለማቋረጥ እንዲሳተፉ ያደረጋቸው መሆኑን ይገልጻሉ::ከራሳቸው አልፈው ቤተሰብና ጓደኞቻቸውንም በመጋበዝ የተሳታፊ ቁጥሩን በማሳደግ በኩልም ሚና ነበራቸው::ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ ከሃገር አልፎ በዓለም አቀፍ ደረጃ እየታወቀ የመጣ እንደመሆኑ ወደፊት ከዚህም በላይ ሊያድግ የሚችል ተወዳጅ ሩጫ እንደሚሆም ተስፋ አላቸው::ለዚህ ውድድር ሲሉ ከሚሰሩበት ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ የመጡት አቶ ዮሴፍ አሰፋ በበኩላቸው፤ ሩጫው ከስፖርት ውድድርነቱ ባሻገር የአንድነትና የወንድማማችነት ተምሳሌት መሆኑን ይጠቁማሉ::ከተለያዩ አካባቢዎች የሚሳተፉ ሯጮች በአንድ ላይ መሮጣቸው አንድነትን የሚያጠናክርና መተባበርን የሚጨምር እንደሆነም ያረጋግጣሉ::በአትሌቲክስ ትልቅ እውቅና ላላት ኢትዮጵያ መሰል ውድድር ለስፖርቱ ትልቅ ፋይዳ ስላለው አትሌቶች በርትተው እንዳለፈው ጊዜ ሃገራቸውን በስኬት ለማስጠራት ጥረት እንዲያደርጉ ጥሪ አቅርበዋል:: የታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ ጠንሳሽ ሻለቃ ኃይሌ ገብረስላሴ በበኩሉ፤ ከተሳታፊዎች ቁጥር ማነስ ባሻገር ሩጫው ጥሩ እንደነበረ ነው የገለጸው::የሩጫው መነሻና መድረሻ የተለያዩ ቦታዎች መሆኑ ለአዘጋጆች ከባድ ቢሆንም፤ የሩጫ ፈቃዱ ሲሰጥ የተቀመጡ የጥንቃቄ መስፈርቶችን በማሟላትና በተሻለ ቅንጅት መጠናቀቁን አስታውቋል::የቱሪስት መስህብ በሆነው በዚህ ሩጫ ከዚህ ቀደም በርካታ የውጪ ሃገራት ዜጎች እንደሚሳተፉ ቢታወቅም ከወረርሽኙ ስጋትና ከጉዞው ጋር በተያያዘ በብዛት ተሳታፊ ሳይሆኑ ቀርተዋል::ሆኖም ኢትዮጵያ በጥንቃቄ፣ በሰላምና በትብብር ይህን መሰል ትልቅ ስፖርታዊ ውድድርን የማስተናገድ አቅም ያላት መሆኑን ያስመሰከረችበት ነው ብሏል ::በርካታ የውጪ ሃገራት የመገናኛ ብዙሃን ለውድድሩ ሽፋን መስጠታቸውም ኢትዮጵያ እንደምትችል እና በጸጥታም በኩል ያለውን ሁኔታ የሚያሳይ እንዲሁም መልካም ገጽታዋን የሚያጎላም እንደሆነ ተናግሯል ::ስፖርት ሰዎችን መሳቢያ መሳሪያ መሆኑን የሚጠቅሰው ሻለቃ ኃይሌ ገብረስላሴ ‹‹ስፖርት አለ ማለት፤ ሰላም፣ እድገት፣ ጤንነት እንዲሁም እንቅስቃሴ አለ ማለት ነው›› ብሏል ::ታላቁ ሩጫ በኢትዮጵያ ከዚህም በዘለለ ላለፉት ሁለት አስርት ዓመታት ለሃገራቸው በዓለም አቀፍ ደረጃ ድልን ያስመዘገቡ አትሌቶችን ሲያፈራ እና ህብረተሰቡንም ወደ ስፖርት እንዲገባ ንቅናቄ የፈጠረ እንደሆነም አመልክቷል ፡፡ የዘንድሮው ውድድር የተሳታፊ ቁጥርና የስፖንሰሮች ድጋፍ በመቀነሱ፣ ለጥንቃቄ ሲባል በወጣው ወጪ፣ የውድድር ተሳታፊ አትሌቶች የኮቪድ 19 ምርመራ ለማድረግ እንዲሁም የውድድሩ ማስጀመሪያ እና መጨረሻው በተለያየ ቦታ መካሄዱ ሁለት ቦታዎች ላይ መድረክ ማዘጋጀት ከባድ እንደነበረና ከዚህ ቀደም የነበረው አንጡራ ሃብት በዚህ ውድድር መውጣቱንም ጠቁሟል::ይሁንና ሩጫው በስኬት በመጠናቀቁ የአዲስ አበባ ነዋሪ፣ ከተማ አስተዳደሩ፣ የጤና ጥበቃ እንዲሁም የከተማዋ ጸጥታ አስከባሪ አካላት ምስጋና እንደሚገባቸውም ገልጿል::