በኦሮሚያ ክልል  የአፍሪካ ተምች  እንደተከሰተ የክልሉ የእርሻና ተፈጥሮ ሀብት ቢሮ አስታወቀ 
ከአሜሪካው በተጨማሪ  የአፍሪካ ተብሎ የሚጠራ ተምች እንደተከሰተም የኦሮሚያ ክልል እርሻና ተፈጥሮ ሀብት ቢሮ አስታወቀየቢሮው የእፅዋት ልማትና ጥበቃ ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ ደጀኔ መሸሻ ለዋልታ እንደገለፁት፤ በክልሉ በአስራ ዘጠኝ ዞኖች ፣ በ27 6ሺህ 472 አርሶአደሮች ማሳ ላይ የተከሰተውን የአሜሪካን ተምች ወረርሽኝ በኬሚካል ርጭትና በባህላዊው ለቀማ  ዘዴ ለመከላከል የሚደረጉት ጥረቶች ተጠናክሮ ቀጥለዋል ።ይሁንና  ተምቹ  በባህሪው  በፍጥነት የሚራባና  ሰፊ ቦታን የሚያካልል ከመሆኑ  አንፃር አስካሁን ሙሉ በሙሉ መቆጣጠር እንዳልተቻለ  ነው ያመለከቱት ፡፡በክልሉ ከአሜሪካ ተምች በተጨማሪ  የአፍሪካ ተምች ተብሎ የሚጠራ ተምች እንደተከሰተም አቶ ደጀኔ አስታውቀዋል፡፡በክልሉ የተምቾቹን ወረርሽን  ለመከላከል እስካሁን 45 ሺህ 568 ሊትር ኬሚካል ርጭት የተከናወነ ሲሆን በአገር አቀፍ ደረጃ ደግሞ አንድ መቶ ሺህ ሊትር የጸረ ተባይ ኬሚካል ለክልሎች መሰራጨቱን አመልክተዋል ፡፡ይህ ፀረ ሰብል ተምች መነሻው በደቡብ አሜሪካ ብራዚል፣ አርጀንቲና ነው፡፡ ከአሜሪካ ወደ አፍሪካ የገባበት መንገድ በግልፅ ባይታወቅም ወደ አፍሪካ በገቡ እፅዋት ችግኞች አማካይነት ወይም ለእንቅስቃሴ ምቹ የነፋስ ሁኔታ የአትላንቲክ ውቅያኖስን በማቋረጥ ወደ ምዕራብ አፍሪካ ገብቶ ሊሆን ይችላል የሚል መላምት እንዳለ ተገልጿል፡፡እንደ የእርሻና ተፈጥሮ ሀብት ሚንስቴር መረጃ የአሜሪካ ተምች ከመደበኛው የተምች ዝርያ የተለየና ከዚህ ቀደም በአፍሪካ በ2008ዓ.ም. ለመጀመሪያ ጊዜ በናይጀሪያ፣ ሳወቶሚ፣ ቤኒን እና ቶጎ የበቆሎ ሰብል ላይ ጉዳት እንዳደረሰና በኢትዮጵያም በስድስት ክልሎች መታየቱ  ጠቅሰዋል ።የአሜሪካን ተምች በሕይወት ዘመኑ 1ሺህ 500 አስከ 2ሺህ ዕንቁላሎችን እንደሚጥልና ከ483ሺህ ኪሎሜትር ርቀት በላይ እንደሚጓዝ ነው ያስረዱት ፡፡ተምቹ በሰብል ላይ ጉዳት የሚያደርሰው በትልነት የሕይወት ዑደት ዘመኑ ነው ብለዋል ፡፡የኦሮሚያ ክልል በዘንድሮው የመኸር ወቅት ከ6 ሚሊየን ሄክታር መሬት በማልማት 184 ነጥብ 7 ሚሊየን ኩንታል ምርት ለመሰብሰብ ማቀዱን መገለጹ የሚታወቅ  ነው ፡፡ፕሬዝዳንት ዶክተር ሙላቱ ተሾመ ሰሙኑን በኦሮሚያ ኢሉ አባቦር ዞን ተምቹን ለመከላከል እየተከናወነ ያለውን ጥረት ከተመለከቱ በኋላ ተምቾቹን በመከላከል ስራው ውስጥ ሁሉም ርብርብ ማድረግ እንዳለበት ማሳሰባቸው ይታወሳል፡፡