የአምባሳደር ዘውዴ ረታ ሥርዓተ ቀብር ተፈጸመ
የእውቁ ጋዜጠኛ፣ ዲፕሎማት፣ የታሪክ ተመራማሪና ደራሲ የአምባሳደር ዘውዴ ረታ ሥርዓተ ቀብር ጥቅምት 5 ቀን 2008 ዓ.ም. በመንበረ ጸባዖት ቅድስት ሥላሴ ካቴድራል ተፈጸመ፡፡ለሥራ ጉዳይ በሄዱበት ለንደን ከተማ ድንገት በመታመማቸው በለንደን ቅድስት ማርያም ሆስፒታል ከፍተኛ የሕክምና ክትትል ሲደረግላቸው የነበሩት አምባሳደር ዘውዴ፣ በ80 ዓመታቸው ያረፉት መስከረም 26 ቀን 2008 ዓ.ም. ነበር፡፡በሥርዓተ ቀብራቸው ላይ በታሪክ ፕሮፌሰር ባሕሩ ዘውዴ የቀረበው ዜና ሕይወታቸው እንደሚያመለክተው፣ አምባሳደር ዘውዴ ጥልቅ በሆነ ጥናትና ምርምር ላይ ተመሥርተው በተጠናከሩ መረጃዎች የተደገፉ፣ ‹‹የኤርትራ ጉዳይ እ.ኤ.አ ከ1941 እስከ 1963››፣ ‹‹ተፈሪ መኰንን ረጅሙ የሥልጣን ጉዞ››፣ ‹‹የቀዳማዊ ኃይለሥላሴ መንግሥት አንደኛ መጽሐፍ ከ1923 እስከ 1948 ዓ.ም›› በሚሉ ርዕሶች ሦስት ታላላቅ የታሪክ መጻሕፍትን በተባ ብዕራቸው፣ ውበትና ለዛ በማይለየው የቋንቋ ችሎታቸው በማሰናዳት፣ ለአገርና ለወገን እጅግ ጠቃሚ የሆኑ ሥራዎችን አበርክተው አልፈዋል፡፡በ18 ዓመታቸው በዚያን ጊዜ የጋዜጣና ማስታወቂያ መሥሪያ ቤት እየተባለ ይጠራ በነበረው የመንግሥት ተቋም በ1945 ዓ.ም. በጋዜጠኝነት ሲሠሩ፣ በኢትዮጵያ ሬዲዮ ዜና አቅራቢነት ለሦስት ዓመታት ያህል አገልግለዋል፡፡ በ1952 ዓ.ም. በኢትዮጵያ ሕዝብ የአገር ፍቅር ማኅበር ሥር ይዘጋጁ የነበሩት የኢትዮጵያ ድምፅና መነን መጽሔት ዝግጅት ዋና ዲሬክተር በመሆን እስከ 1954 ዓ.ም. ድረስ አገልገለዋል፡፡ ከዋና ዲሬክተርነት ኃላፊነታቸው በተደራቢ የእነዚሁ ሚዲያዎች የአማርኛ ቋንቋ አዘጋጅ ሆነው ከፍተኛ አስተዋጽኦ አበርክተዋል፡፡ቀድሞ አዣንስ ተብሎ የሚታወቀው የኢትዮጵያ ወሬ ምንጭ ዋና ዲሬክተር፣ የኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት ዋና ሥራ አስኪያጅ፣ የፓን አፍሪካን ኒውስ ኤጀንሲ ፕሬዚዳንት፣ የማስታወቂያ ረዳት ሚኒስትር፣ የውጭ ጉዳይ ምክትል ሚኒስትርም ነበሩ፡፡ በኢጣሊያና በቱኒዝያ የኢትዮጵያ መንግሥት ልዩ መልእክተኛና ባለሙሉ ሥልጣን አምባሳደር በመሆን ለአገራቸውና ለመንግሥታቸው በቅንነት በብቃትና በትጋት እስከ 1967 ዓ.ም. ድረስ ከፍተኛ አገልግሎት አበርክተዋል፡፡ በዘመነ ደርግ የስደት ዘመናቸውም በተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ውስጥ በዓለም አቀፍ የእርሻ ልማት ፈንድ (The International Fund for Agricultural Development) የፕሮቶኮልና የመንግሥታት ግንኙነት ኃላፊ ሆነው ለአሥራ ሦስት ዓመታት ሠርተዋል፡፡ የመጀመሪያና ሁለተኛ ደረጃ ትምህርታቸውን ቀድሞ ደጃዝማች ገብረ ማርያም በኋላ ደግሞ ሊሴ ገብረ ማርያም ትምህርት ቤት የተከታተሉት አምባሳደር ዘውዴ፣ ከ1948 ዓ.ም. እስከ 1952 ዓ.ም. ባሉት ዓመታት ፈረንሣይ አገር ፓሪስ ከተማ በሚገኘው “ECOLE SUPERIEURE DE JOURNALISM DE PARIS” በተሰኘው ታዋቂ የከፍተኛ ትምህርት ተቋም የጋዜጠኝነት ትምህርታቸውን አጠናቀዋል፡፡አምባሳደር ዘውዴ ረታ ገና የሁለተኛ ደረጃ ተማሪ እያሉ ባደረባቸው የደራሲነት ፍላጐት እኔና ክፋቴ፣ የገዛ ሥራዬ፣ ፍቅር ክፉ ችግርና እንግዳሰው የቡልጋው በሚሉ ርዕሶች አራት ቴአትሮችን ራሳቸው ጽፈውና አዘጋጅተው ለሕዝብ ዕይታ አብቅተዋል፡፡በፕሮፌሰር ባሕሩ ዘውዴ አነጋገር፣ ‹‹ዘውዴ ረታ ስኬት በተሞላበት የሕይወት ዘመኑ ጋዜጠኛ፣ ዲፕሎማት፣ የታሪክ ጸሐፊ ሆኖ ሁሉንም ኃላፊነቱን በምልዓት የተወጣ ኢትዮጵያዊ ነበር፡፡ ሦስቱ ክህሎቶቹ ተወራራሾችም ነበሩ፡፡ በቅርቡ በከፍተኛ ደረጃ ለዓለም ዕይታ በበቃባቸው የታሪክ ሥራዎቹ የምናየውም ይህንኑ ነው፡፡ የጋዜጠኛውን ወዝ፣ የዲፕሎማትን ሥልት፣ የታሪክ ጸሐፊን ጥንቃቄ፡፡ ስለሆነም ነው ብዙውን ጊዜ በጎሪጥ የሚተያዩትን ጋዜጠኝነትንና የታሪክ ጸሐፊነትን ማጣጣም የቻለ ደራሲ ለመሆን የበቃው፤›› የሚል ምስክርነት በፕሮፌሰሩ የተሰጣቸው፡፡በኢትዮጵያ ንጉሠ ነገሥት መንግሥት ከሃያ ሁለት ዓመት በላይ ላበረከቱት ውጤታማ ተግባር ከንጉሠ ነገሥቱ መንግሥት የምኒልክ የመኰንን ደረጃና የኢትዮጵያ የክብር ኮከብ አዛዥ መኰንን ኒሻን ተሸልመዋል፡፡ ከሃያ አምስት የተለያዩ የአፍሪካ፣ የአውሮፓና የእስያ አገሮች ኒሻኖች ተበርክተውላቸዋል፡፡ ከቅርብ ዓመታት ወዲህም በባሕር ማዶና በአገር ውስጥም ልዩ ልዩ ሽልማቶችንም ተቀዳጅተዋል፡፡የንግሥተ ነገሥታት ዘውዲቱ ምኒልክ ማስታወሻ ያዥ (ልዩ ጸሐፊ)፣ እንዲሁም በተከታታይ የጦር ሚኒስትሮች የነበሩት የራስ ሙሉጌታ ይገዙና የራስ ብሩ ወልደ ገብርኤል ዋና ጸሐፊ ከነበሩት፣ ከአባታቸው ከቀኛዝማች ረታ ወልደ አረጋይና ከእናታቸው ከእማሆይ አፀደ ረድኤቱ ነሐሴ 7 ቀን 1927 ዓ.ም. በአዲስ አበባ ከተማ የተወለዱት አምባሳደር ዘውዴ፣ እስከ ሕይወታቸው ፍጻሜ ካልተለዩዋቸው ከወ/ሮ ገሊላ ተፈራ ጋር መስከረም 21 ቀን 1959 ዓ.ም. በሕግ ተጋብተው የሁለት ሴቶችና የአንድ ወንድ ልጅ አባት ነበሩ፡፡አንድ ሺሕ ያህል ሰዎች በተገኙበት የአምባሳደር ዘውዴ ረታ ሥርዓተ ቀብር ላይ ፕሬዚዳንት ዶ/ር ሙላቱ ተሾመ፣ ልዑል ራስ መንገሻ ሥዩም፣ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ ዋና ጸሐፊ ብፁዕ አቡነ ሉቃስ፣ ከፍተኛ የመንግሥት ባለሥልጣናትና ወዳጅ ዘመዶቻቸው ተገኝተዋል፡፡