እነ አቶ ጃዋር መሐመድ ሕገ መንግሥታዊ መብቶቻቸው እንዲከበሩ ፍርድ ቤት ትዕዛዝ ሰጠ
በተጠረጠሩባቸው የተለያዩ የወንጀል ድርጊቶች በእስር ላይ ሆነው ጉዳያቸው በጊዜ ቀጠሮ ችሎት በቀዳሚ ምርመራ መዝገብ የዓቃቤ ሕግ ምስክሮች እየተሰሙባቸው የሚገኙት እነ አቶ ጃዋር መሐመድ ሕገ መንግሥታዊ መብቶቻቸው እንዲከበሩ ፍርድ ቤት ትዕዛዝ ሰጠ፡፡ የተጠረጠሩበትን የወንጀል ጉዳይ እያየው የሚገኘው የፌዴራል የመጀመርያ ደረጃ ፍርድ ቤት አራዳ ምድብ ተረኛ ወንጀል ችሎት፣ ሰኞ ነሐሴ 18 ቀን 2012 ዓ.ም. በልደታ ማስቻያ ችሎት በሰጠው ብይን፣ ተጠርጣሪዎቹ የመገናኛ ብዙኃን በቪዲዮ እየቀረጹና ፎቶ እያነሱ ያለፈቃዳቸው እንዳያሠራጩ ክልከላ እንዲጣልባቸው አቤቱታ ማቅረባቸውን አስታውሷል፡፡ በመሆኑም ምንም እንኳን ሕገ መንግሥቱ አንቀጽ በ29 ድንጋጌ መሠረት ሐሳብን ያለማንም ጣልቃ ገብነት በነፃነት የመግለጽ መብት ያጎናፀፈ ቢሆንም፣ በንዑስ አንቀጽ (6) ላይ ገደብ መጣሉን አስታውቋል፡፡ የመገናኛ ብዙኃንና የመረጃ ነፃነትን ለመደንገግ ባወጣው አዋጅ ቁጥር 590/2000፣ በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 26 ድንጋጌ መሠረት የዜጎች የግል ሕይወት መከበርና መጠበቅ እንዳለበት እንዲሁም በአንቀጽ 25 ድንጋጌ መሠረት የሕግም ጥበቃ ሊደረግላቸው እንደሚገባ ጠቁሞ፣ ማንኛውም መገናኛ ብዙኃን ያለፈቃዳቸው ምስላቸውን ቀርጾ እንዳያስተላልፍ ጥብቅ ትዕዛዝ ሰጥቷል፡፡ ተጠርጣሪዎቹ ሌላው አቅርበውት የነበረው ጉዳያቸው በፍርድ ቤት በሚታይበት ጊዜ በችሎት በብዛት የሚገኙት የፌዴራል ፖሊስ አባላት መሆናቸውን ጠቁመው፣ ዓቃቤ ሕግ እነሱን ሳይከለክል ቤተሰቦቻቸውን መከልከሉ ተገቢ ስላልሆነ፣ የእነሱም ቤተሰቦች (የእያንዳንዱ ተጠርጣሪ ቤተሰብ ይሁን ወይም የአራት ተጠርጣሪ ቤተሰቦች በግልጽ የተቀመጠ ነገር የለም) ገብተው እንዲከታተሉ ትዕዛዝ ሰጥቷል፡፡ በማኅበራዊ ድረ ገጾች ላይ ስለተሠራጨው የዓቃቤ ሕግ ምስክሮችን በሚመለከት ዓቃቤ ሕግ ባቀረበው መቃወሚያ ላይ ፍርድ ቤቱ በሰጠው ብይን፣ መጀመርያውኑ የምስክሮች ዝርዝርና ጭብጥን በሚመለከት ሚስጥራዊነቱ እንዲጠበቅለት ባላሳሰበበት ወይም ለፍርድ ቤቱ ባላሳወቀበት ሁኔታ ‹‹ሚስጥራዊነቱ አልተጠበቀም›› ሊያስብል እንደማይችል ገልጾ፣ አቤቱታውን እንዳልተቀበለው አስታውቋል፡፡ የኮሮና ምርመራ እንዲደረግላቸው፣ ቤተሰቦቻቸውንና የሕግ አማካሪዎቻቸውን (ጠበቆቻቸውን) በሚመለከት ተጠርጣሪዎቹ ላቀረቡት አቤቱታ ፍርድ ቤቱ በሰጠው ትዕዛዝ፣ ምርመራው ተደርጎላቸው ውጤቱ እንዲገለጽ፣ ከቤተሰቦቻቸው ጋር እንዲገናኙና ከሃይማኖት አባቶቻቸው ጋር በነፃነት ለ40 ደቂቃ እንዲገናኙ እንዲደረግ ትዕዛዝ መሰጠቱን ዳኛው ተናግረዋል፡፡ ጠበቆች የሞባይልን አጠቃቀም በሚመለከት ማለትም፣ እነሱ እየተከለከሉ ለዓቃቤ ሕግ መፈቀዱ በሕግ ፊት እኩል የመሆን ጥያቄ እንደሚያስነሳ በመጠቆም ባቀረቡት አቤቱታ ላይም ብይን ሰጥቷል፡፡ በሕገ መንግሥቱ አንቀጽ 25 ድንጋጌ መሠረት ‹‹ሁሉም ሰው በሕግ ፊት እኩል ነው›› በሚለው መርህ መሠረት፣ ዓቃቤ ሕግም ሆነ ጠበቆች ሞባይል ይዘው እንዳይገቡ ትዕዛዝ ተሰጥቷል፡፡ፍርድ ቤቱ በይደር ይዞት የነበረውን ነሐሴ 14 ቀን 2012 ዓ.ም. በቀረበው የተጠርጣሪዎች አቤቱታና በፖሊስና ዓቃቤ ሕግ ምላሽ ላይ ብይን ሰጥቶ እንዳጠናቀቀ፣ በቀዳሚ ምርመራ መዝገብ ቁጥር 215585 ላይ የዓቃቤ ሕግ ምስክሮችን መስማት ጀመረ፡፡ ፍርድ ቤቱ የሰጠውን ብይን ሲያዳምጡ የነበሩ የመገናኛ ብዙኃን መከታተያ መስመር (ፕላዝማ) እንዲቋረጥ ተደርጎ አንድ የዓቃቤ ሕግ ምስክር ለሦስት ሰዓታት ያህል የምስክርነቱን ቃል ሰጥቶ 12፡45 ሰዓት አጠናቋል፡፡ ፍርድ ቤቱ በዕለቱ በነበረው የችሎት ውሎ ላይ ትዕዛዝ ሊሰጥ ሲል አቶ ጃዋር አቤቱታ እንዳለው ጠይቆ ተፈቅዶለታል፡፡ በአቤቱታው እንደተናገረው፣ ፖሊስ ምርመራውን ጨርሶ ዓቃቤ ሕግ ምስክሮቹን እያሰማ ነው፡፡ ይህ ማለት በቂ ማስረጃ ሰብስቦ ጨርሷል ማለት ነው፡፡ ነገር ግን ‹‹ከእኛ›› መታሰር ጋር በተገናኘ በጅማ፣ በሐረርጌ፣ በወለጋና በሌሎችም አካባቢ ያሉ ‹‹የእኛ›› ደጋፊዎች ንብረታቸውንና የባንክ ሒሳባቸውን እንዳያንቀሳቅሱ እየታገደባቸው ነው፡፡ ‹‹እኔ በተወለድኩበት›› አካባቢ ባሉ ስምንት ወረዳዎች የሚገኙ ነጋዴዎች ‹‹በጃዋር መሐመድ ገንዘብ ትነግዳላችሁ›› ተብለው ንብረታቸው መታገዱንና የእሱም የባንክ ሒሳብና ንብረት መታገዱን ገልፆ ትዕዛዝ እንዲሰጥለት ጠይቋል፡፡ አቶ በቀለ ገርባ በበኩላቸው በሰጡት አስተያየት፣ ክርክሩ መደረግ ያለበት በሕዝብ መካከል ነው፡፡ አሁን እየተደረገ ያለው ‹‹እኛን የፖለቲካ ኃይሎች›› ከፖለቲካው ገለል ለማድረግ ነው፡፡ አሁን በተጠረጠሩበት ጉዳይ ክርክሩ በግለሰቦችና በመንግሥት መካከል ሆና ሳለ፣ የመንግሥት ሚዲያዎች ብቻ እየገቡ ከፍተኛ የሆነ የስም ማጥፋት ዘመቻ እየተደረገባቸው መሆኑን ተናግረዋል፡፡ ለተከፈተባቸው የስም ማጥፋት ዘመቻ ማስተባበል እንዲችሉ ዕድል እንዲሰጣቸውም አቶ በቀለ ጠይቀዋል፡፡ የተጠረጠሩበት ወንጀል በማስረጃ ተደግፎና ወንጀል መሆኑ በፍርድ ቤት ሳይረጋገጥ ዓቃቤ ሕግ ‹‹የሠሩትን ወንጀል አረጋግጠናል›› እያለ ነፃ ሆነው የመገመት ሕገ መንግሥታዊ መብታቸውን እያሳጣቸው መሆኑን የገለጹት አቶ በቀለ፣ ለእነሱ ግን የማስተባበል ዕድል እንዳልተሰጣቸውም ተናግረዋል፡፡ ከሚዲያዎቹ በተጨማሪ ‹‹የፌስቡክ አርበኞች›› የስም ማጥፋት ዘመቻ እንደከፈቱባቸውና ‹‹ሃጫሉን ገድለናል፣ ጃዋር ይቀረናል›› ሲሉ፣ መንግሥት እነሱን ከቦ ይዞ  ገዳይ መሆናቸውን ማረጋገጥ ሲገባው እነሱን (እነ አቶ በቀለን) ማሰሩ ተገቢ አለመሆኑን ተናግረዋል፡፡ ለእነሱም ሆነ ለቤተሰቦቻቸው ጥበቃ ካልተደረገላቸው ከፍተኛ አደጋ ላይ መሆናቸውንም ጠቁመዋል፡፡ እስከሚፈረድባቸው ድረስ ነፃ በመሆናቸው እነሱን አስመልክቶ ምንም ዓይነት ዘገባ እንዳይሠራባቸው ትዕዛዝ እንዲሰጥላቸው፣ ያ ካልሆነ ግን የክስ ሒደቱን መከታተል እንደማይፈልጉ ገልጸዋል፡፡ ጠበቆቻቸው ደግሞ ባቀረቡት አቤቱታ ዓቃቤ ሕግ ሌላ ጊዜ ባልተለመደ ሁኔታ፣ በብርበራ ስለተገኙ ሳተላይቶች መግለጫ መስጠቱን ጠቁመው፣ ‹‹ለምን?›› ሲሉ ጥያቄ አንስተዋል፡፡ ‹‹እኛም እኮ የምናቀርበው ማስረጃ ይኑረን ወይም አይኑረን›› ይህ ባልታወቀበት ሁኔታ ቀድሞ የፍርድ ቤት ሥራን መሥራት ተገቢ ባለመሆኑ እንዳይደገም ጥብቅ ትዕዛዝ እንዲሰጥላቸው ጠይቀዋል፡፡ ዓቃቤ ሕግ ስለሳተላይቱ የተናገረው ተገቢ የሆነና የማንንም መብት በሚያሳጣ ሁኔታ አለመሆኑን ተናግሮ፣ ምንም ይሁን ምን የፍርድ ቤት ትዕዛዝን እንደሚያከብር ተናግሯል፡፡ ቀሪ ምስክሮቹ የኮሮና ቫይረስ ምርመራ ባደረጉ ተጠርጣሪዎችም ላይ የሚመሰክሩ በመሆኑና ተጠርጣሪዎቹ ደግሞ ነሐሴ 16 ቀን 2012 ዓ.ም. የተመረመሩ በመሆኑ፣ የምርመራ ውጤቱ ተጠብቆ እንዲመሰክሩ ቀጠሮው ያንን ታሳቢ ተደርጎ እንዲሰጥ ፍርድ ቤቱን ጠይቋል፡፡ ጠበቆቹ ግን ተቃውሞ አቅርበዋል፡፡ የምርመራ ውጤቱ እስከሚታወቅ ድረስ ተጠርጣሪዎቹ ታስረው መክረም እንደሌለባቸውና በተመረመሩት ላይ ምስክሮቹን እንዲያሰማ ጠይቀዋል፡፡ ፍርድ ቤቱ በሰጠው ትዕዛዝ እንደገለጸው፣ ሚዲያን በሚመለከት ከላይ እንደተገለጸው ግልጽ ትዕዛዝ መስጠቱን አስታውሶ፣ ‹‹ከፍርድ በፊት ምንም ዓይነት ዘገባ እንዳይዘገብብን›› በማለት አቶ በቀለ ስላቀረቡት አቤቱት ግን፣ መረጃ ለሕዝብ ማድረስ ሕገ መንግሥታዊ መብት መሆኑን ተናግሯል፡፡ ነገር ግን ከላይ የተሰጠውን ትዕዛዝ በማለፍ ገደብ የተበጀለትን የተጠርጣሪዎች ሰብዓዊ መብት የሚነካ ዘገባ ከተላለፈ ግን ‹‹ፍርድ ቤትን መድፈር›› በመሆኑ ዕርምጃ እንደሚወስድ አስታውቋል፡፡ የባንክ ሒሳብና ንብረት መታገድን በሚመለከት የጊዜ ቀጠሮ ችሎቱን የማይመለከት በመሆኑ ላገደው አካል አቤቱታ ማቅረብ እንደሚችሉ ጠቁሞ፣ የመብት ጥሰት ካለ ግን ለችሎቱ ማመልከት እንደሚችሉ ነግሯቸዋል፡፡ የዓቃቤ ሕግን ቀሪ ምስክሮች ለመስማት ለዛሬ ነሐሴ 20 ቀን 2012 ዓ.ም. ቀጠሮ ሰጥቷል፡፡ 