የፍርድ ቤት ውሳኔዎችና ትዕዛዞች ለምን እንደማይከበሩ ውይይት ተደረገ
ፍርድ ቤቶች ዓቃቤ ሕግንና ፖሊሶችን እኩል እንደማያዩ ተጠቆመ ‹‹ተቋማትን ለመገንባትና አለመረጋጋትን ለማጣጣም ፈታኝ ሁኔታ ላይ ነን›› የክልሎች ፍትሕ ተቋማትየሕግ ማሻሻያ (ሪፎርም) እየተደረገ ባለበት ባለፉት ሁለት ዓመታት ውስጥ፣ የፍትሕ ሥርዓቱን ከማረጋገጥ አንፃር ተስፋ የተጣለበት ሥራ እየተሠራ ቢሆንም፣ በአንዳንድ ክልሎች እየታዩ ያሉት የፍርድ ቤትን ውሳኔና ትዕዛዞችን አለመፈጸምን በሚመለከትና ሌሎች ጉዳዮች ላይ ውይይት ተደረገ፡፡የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤትን ጨምሮ አምስት የፍትሕ ተቋማት መስከረም 28 ቀን 2013 ዓ.ም. ባደረጉት ውይይት ሦስት ጉዳዮች ላይ ትኩረት ማድረጋቸውን፣ የጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት ወ/ሮ መዓዛ አሸናፊ ለሪፖርተር ተናግረዋል፡፡ ፕሬዚዳንቷ እንዳብራሩት ከድምፃዊ ሃጫሉ ሁንዴሳ ግድያ ጋር በተያያዘ፣ በኦሮሚያ ክልል በተለያዩ አካባቢዎችና በአዲስ አበባ ደርሶ በነበረው የሰዎች ግድያ፣ ንብረት ቃጠሎ፣ ዝርፊያና መፈናቀሎችን የአገር ሽማግሌዎች ተዘዋውረው ምልከታ አድርገው ነበር፡፡ ስለሁኔታው ለፍትሕ አካላት ማስረዳት በመፈለጋቸው መድረክ እንዲመቻችላቸው መጠየቃቸውንም አስረድተዋል፡፡የአገር ሽማግሌዎቹ በጠየቁት መሠረት መድረኩ መዘጋጀቱን የገለጹት ፕሬዚዳንቷ፣ ስለፍትሕ ተቋማትና ፍትሕ ተቋማቱም እየሠሩ ስላሉት ሕግ የማስከበር ሥራ፣ የፍርድ ቤት ውሳኔና ትዕዛዝ አሰጣጥን በሚመለከት ውይይት ማድረጋቸውን ገልጸዋል፡፡ የአገር ሽማግሌዎቹ ተዘዋውረው ስለተመለከቱት ወቅታዊ ክስተት በሚመለከት ካስረዱ በኋላ፣ በመንግሥት በኩል ስለተወሰደው ዕርምጃም ጥያቄ ማንሳታቸውን ወ/ሮ መዓዛ ተናግረዋል፡፡ የፍትሕ ተቋማት ኃላፊዎች ለአገር ሽማግሌዎቹ በሰጡት ምላሽ፣ በወቅቱ በተፈጠረ ግጭትና ሁከት ተጠርጥረው በቁጥጥር ሥር ከዋሉት ውስጥ በ3,000 ተጠርጣሪዎች ላይ የምርመራ መዝገቦች ተከፍቶ ምርመራ መደረጉንና መከሰስ ያለባቸውም መከሰሳቸውን በዝርዝር ማስረዳታቸውን አስታውቀዋል፡፡ የፍርድ ቤት ትዕዛዝና ውሳኔን አለማክበር ላይ በተደረገ ውይይት፣ በፌዴራል የፍትሕ ተቋማት የተወሰኑ ችግሮች አጋጥመው እንደነበር በመግለጽ፣ አሁን ግን በሒደት ችግሮቹ እየተቀረፉ መሆኑ እንደተገለጸ ወ/ሮ መዓዛ ተናግረዋል፡፡በክልሎች ግን ችግሮች መኖራቸውን በማረጋገጥ፣ በዋናነት ችግር የሆነው ተቋማትን መገንባትና አለመረጋጋትን ለማጣጣም ፈተና እንደ ገጠሟቸው የፍትሕ ተቋማቱ ኃላፊዎች መናገራቸውን ገልጸዋል፡፡ በቀጣይ ችግሮቹን ለማስተካከል እንደሚሠሩና የፍርድ ቤት ውሳኔና ትዕዛዝ ማክበር ግዴታ መሆኑን እንዳመኑበትም  ወ/ሮ መዓዛ ገልጸዋል፡፡በሌላ በኩል በፍርድ ቤቶች በተለይ ከፍተኛ ተሰሚነት ያላቸው አካላት በሚከሰሱበት ወቅት፣ ዓቃቤ ሕግና ፖሊሶችን እኩል የማየት ሁኔታ እንደሌለ ለተነሳው ጥያቄ፣ ዳኝነት ለሁሉም አካል በእኩልነትና በነፃነት የሚሰጥ ሥራ በመሆኑ፣ የወንጀለኛ መቅጫ ሥነ ሥርዓት ሕጉንና ሕገ መንግሥቱን አክብሮ ከተሠራ በቀላሉ መፈታት የሚችል ችግር መሆኑን በመነጋገር ስምምነት ላይ መድረሱን ተናግረዋል፡፡ የዳኝነት ነፃነት ዓለም አቀፍ ደረጃውን በጠበቀ ሁኔታ መከበር እንዳለበት ስምምነት ላይ በመድረስ፣ የፍርድ ቤት ውሳኔና ትዕዛዝ ማክበር ሕገ መንግሥቱን ማክበር በመሆኑ፣ ሁሉም አካል ይኼንን አውቆ መሥራት እንዳለበት ስምምነት ላይ መድረሱን ፕሬዚዳንቷ አስታውቀዋል፡፡    