የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ያደገውን ያህል የግሉ ዘርፍ አለማደጉ በጥናት ቀረበ
ላለፉት አሥር ዓመታት የኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ያደገውን ያህል የግሉ ዘርፍ አለማደጉን አንድ ጥናት አመለከተ፡፡ የማኅበራዊ ጥናት መድረክ የተባለው አገር በቀል መንግሥታዊ ያልሆነ ድርጅት ባዘጋጀው መድረክ ላይ የጥናት ጽሑፋቸውን ያቀረቡት የቀድሞው የመንግሥትና የግሉ ዘርፍ የምክክር መድረክ ሥራ አስኪያጅ የነበሩት ዶ/ር ኢዮብ ተካልኝ፣ የግሉ ዘርፍ ዕድገት አገሪቱ እያስመዘገባችው ካለችው ከፍተኛ ዕድገት ጋር የሚመጣጠን አለመሆኑን ጠቅሰዋል፡፡‹‹በልማታዊ መንግሥት ሥርዓት ውስጥ የግሉ ዘርፍ ሚና›› በሚል ርዕስ ጥናታቸውን ያቀረቡት ዶ/ር ኢዮብ፣ በልማታዊ መንግሥት የኢኮኖሚ ሞዴል ውስጥ ወጥ የሆነ ተቋማዊ አደረጃጀትና ነፃነት፣ እንዲሁም የመንግሥት መዋቅር እስከ ታችኛው የማኅበረሰብ ጫፍ በጥልቀት የተዘረጋ መሆን እንዳለበት ያስረዳሉ፡፡በዚህ ሁኔታ ውስጥ ሲሆን ብቻ መንግሥት ስለገበያ መር ኢኮኖሚ ክፍተቶች መረጃ ሊኖረው እንደሚችል፣ የኢንዱስትሪ ልማቱንም ከውድቀት መታደግ እንደሚቻል አስረድተዋል፡፡በኢትዮጵያ ሁኔታ ግን የግሉ ዘርፍን ያላማከለ የኢኮኖሚ እንቅስቃሴ መዘውተሩን የሚያወሱት ጥናት አቅራቢው፣ ከኢኮኖሚ ዕቅዶች ጀምሮ እስከ አፈጻጸም ድረስ የግሉ ዘርፍ ሚና ወደ ጎን እየተተወ መምጣቱን ይገልጻሉ፡፡የመንግሥት የፖሊሲ ሰነዶች ላይ ብቻ የግሉ ዘርፍ የልማቱ አንቀሳቃሽ ሞተር ነው የሚል ግዙፍ ዕውቅና የሚሰጥ ቢሆንም ከሰነድነት እንዳላለፈ ያስረዳሉ፡፡ በመጀመሪያው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ ላይ ከግሉ ዘርፍ ጋር ውይይት ቢደረግም፣ ውይይቱ የተካሄደው ያለቀ ዕቅድ ላይ መሆኑን አስረድተዋል፡፡ ከቀድሞዎቹ የኢኮኖሚ ዕቅዶች በተለየ መልኩ የመጀመሪያው ዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ ለግሉ ዘርፍ ጥርት ያለ ዕቅድ እንደሌለው ገልጸዋል፡፡ በሁለተኛው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ ላይ ተሳትፎ እንዲኖረው የግሉ ዘርፍ ከፍተኛ ጥረት ቢያደርግም፣ ብሔራዊ የዕቅድ ኮሚቴ ውስጥ ለመግባት አለመቻሉን ገልጸዋል፡፡ለዚህ ሁሉ ስህተት መሠረታዊ ምክንያቱ የግሉ ዘርፍ በልማታዊ መንግሥት ውስጥ ስለሚኖረው ሚና ያለ የግንዛቤ እጥረት መሆኑን እንደ አንድ ምክንያት ጠቅሰዋል፡፡ በምክረ ሐሳብነትም የመንግሥትና የግሉ ዘርፍ የምክክር መድረክን ማጠናከር እንደሚገባ አስረድተዋል፡፡በምክንያትነትም የልማታዊ መንግሥት ሥርዓት ቁልፍ ገጽታዎች አንዱ መሠረታዊ ጉዳይ ባለድርሻዎችን በጥልቀት አሳታፊ ማድረግ እንደሆነ አስረድተዋል፡፡ ለግሉ ዘርፍ እንቅስቃሴ አስቻይ ሁኔታዎችን መፍጠርና የግሉ ዘርፍ የዕድገት ስትራቴጂን መቅረፅ ያስፈልጋል ብለዋል፡፡የዚህ ጥናት ግኝቶች የዓለም ባንክም ሆነ የዓለም የገንዘብ ድርጅት (አይኤምኤፍ) ከሚያነሷቸው ነጥቦችና ምክረ ሐሳቦች ጋር ተመሳሳይ ናቸው፡፡ 