ፓልም የምግብ ዘይት ንግድ ለተወሰኑ ኩባንያዎች ብቻ መሰጠቱ ተቃውሞ አስነሳ
ንግድ ሚኒስቴር ፓልም የምግብ ዘይት ንግድን ለስምንት ድርጅቶች ብቻ ለይቶ መስጠቱ ተቃውሞ አስነሳ፡፡ ቀደም ሲል በዘይት ንግድ ውስጥ የሚታወቁ ኩባንያዎች ተቀውሞአቸውን በግልና በተናጠል ለንግድ ሚኒስቴር በማቅረብ ላይ እንደሚገኙ ታውቋል፡፡ንግድ ሚኒስቴር የፓልም ዘይት ንግድን ለሦስት የግል ኩባንያዎች፣ ለአራት ኢንዶውመንት ኩባንያዎችና ለአንድ መንግሥታዊ ተቋም ሰጥቷል፡፡ የግል ኩባንያዎቹ በላይነህ ክንዴ አስመጪና ላኪ፣ ሆራይዘን ኢትዮጵያና አልሳም ትሬዲንግ ናቸው፡፡ ኢንዶውመንት ድርጅቶቹ ጉና፣ አምባሰል፣ ዲንሾና ቢፍቱ ሲሆኑ መንግሥታዊው ተቋም ደግሞ አለ በጅምላ ነው፡፡እነዚህ ኩባንያዎች ፓልም የምግብ ዘይት ከውጭ በማስገባት በመላ አገሪቱ ያሠራጫሉ ተብሎ የሚጠበቅ ሲሆን፣ ኩባንያዎቹ ከወዲሁ የዘይት ግዢ ለመፈጸም እንቅስቃሴ ውስጥ ገብተዋል፡፡ ነገር ግን በርካታ ነጋዴዎች የንግድ ሚኒስቴርን ውሳኔ አልተቀበሉትም፡፡ ምክንያቱም ነፃ ገበያ እስከሆነ ድረስ ፍላጎት ያለው ነጋዴ ፓልም የምግብ ዘይት አስገብቶ እንዲነግድ ሊፈቀድ ይገባል ይላሉ፡፡ለተወሰኑ ኩባንያዎች ብቻ የንግድ ሥራውን መተው አግባብ አይደለም የሚል አቋም የያዙ ነጋዴዎች፣ ባለፈው ሰኞ የንግድ ሚኒስትሩን ለማነጋገር ጥረት ከማድረጋቸውም በተጨማሪ፣ መወሰድ ስላለበት ዕርምጃ መመካከር ጀምረዋል፡፡ መንግሥት ከፍተኛ ድጎማ በማድረግ ከሚያቀርባቸው ሸቀጦች መካከል ፓልም የምግብ ዘይት ተጠቃሽ ነው፡፡ መንግሥት በዓመት 360 ሺሕ ሜትሪክ ቶን (360 ሚሊዮን ሊትር) ወደ አገር እያስገባ ለተጠቃሚዎች ያከፋፍላል፡፡ነገር ግን መንግሥት በኢትዮጵያ ኢንዲስትሪ ግብዓቶች ልማት ድርጅት (የቀድሞው ጅንአድ) አማካይነት አስገብቶ ለተጠቃሚው ለማከፋፈል ቢሞክርም፣ ወደ ትክክለኛዎቹ ተጠቃሚዎች ለማድረስ ግን እየተቸገረ መሆኑ እየተጠቆመ ነው፡፡ሪፖርተር በቅርቡ እንደዘገበው ለገበያ ከሚቀርበው ዘይት በተለይ አዲስ አበባና ባህር ዳርን ጨምሮ በተለያዩ ከተሞች ከግማሽ በላይ የሚሆነው ዘይት ወደ ተጠቃሚዎች ሳይደርስ እየታገተ ነው፡፡ ወደ አገር የገባው ዘይት በቀጥታ ለተጠቃሚዎች መድረስ ባለመቻሉ፣ ኅብረተሰቡ ለእንግልት ከመዳረጉም በላይ መንግሥት ያወጣው ገንዘብ ወዳልተፈለገበት ቦታ እየፈሰሰ ነው የሚል ቅሬታ አስነስቷል፡፡ይህንን ችግር ለመቅረፍ ንግድ ሚኒስቴር ከወሰዳቸው ዕርምጃዎች መካከል፣ የተመረጡ ኩባንያዎችን በንግድ ውስጥ ማሳተፍ የሚለው ይገኝበታል፡፡ በዚህ መሠረት በአሁኑ ወቅት የራሳቸውን የዘይት መጭመቂያ ፋብሪካ በመገንባት ላይ የሚገኙትን ሦስት ኩባንያዎች መርጧል፡፡ እነዚህ ሦስቱ ኩባንያዎች ሊመረጡ የቻሉት በአገር ውስጥ ዘይት ለማምረት በጀት መድበው በመግባታቸው መሆኑን የንግድ ሚኒስቴር መረጃዎች አመልክተዋል፡፡ሌሎቹ የኢንዶውመንትና የመንግሥት ኩባንያዎች ደግሞ በመላ አገሪቱ ዘይት ለማከፋፈል የሚያስችሉ መደብሮችና መጋዘኖች ያሏቸው በመሆኑ ሊመረጡ እንደቻሉ መረጃዎች አመላክተዋል፡፡ነገር ግን በሌላ በኩል የቆሙት የግል ኩባንያዎች ፍትሐዊ የንግድ ሥርዓት ለማምጣት፣ በሁሉም አካባቢዎች ለማዳረስ ክፍት ሊሆን ይገባል የሚል ጥያቄ አንስተዋል፡፡ ቅሬታ አቅራቢዎቹ ‹‹ለእነዚህ ስምንት ተቋማት ይህ ሥራ ሊሰጣቸው የቻለበት ምክንያት ምንድነው? ለሌሎቹ ኩባንያዎች እንዳይሰጥ የተደረገበት ምክንያቶችስ ምንድነው?›› የሚል ጥያቄ እያቀረቡ ይገኛሉ፡፡ የንግድ ሚኒስቴር ባለሥልጣናት በዚህ ጉዳይ ላይ ሚያዝያ 15 ቀን 2007 ዓ.ም. ውይይት የሚደረግ በመሆኑ አስተያየት ከመስጠት ተቆጥበዋል፡፡ 