የአካዳሚው ፍሬያማ ጉዞ ማሳያዎች
ብርሃን ፈይሳየኢትዮጵያ ወጣቶች ስፖርት አካዳሚ ሰልጣኞችን ምርጥ ስፖርተኞች ከሚፈሩባቸው አካባቢዎች ከሚገኙ የታዳጊ ስልጠና ፕሮጀክቶችና ጣቢያዎች የተሻለ አቅም ያላቸውን ታዳጊዎች ደረጃውን በጠበቀ ምዘና ወደ ስልጠና እንዲቀላቀሉ ያደርጋል።ሰልጣኞች በሚኖራቸው የአራት ዓመታት ቆይታ የመኖሪያ፣ የትምህርት፣ የስልጠና እና ሌሎች አገልግሎቶችን በመስጠትም ስፖርተኞች ሃገራቸውን በዓለምአቀፍ መድረክ እንዲያስጠሩ የሚያደርግ ሳይንሳዊ ስልጠና ይሰጣል። ስልጠናው በ10 የስፖርት ዓይነቶች፤ አትሌቲክስ፣ ፓራሊምፒክ፣ ቮሊቦል፣ ቅርጫት ኳስ፣ ጠረጴዛ ቴኒስ፣ ውሃ ዋና፣ ወርልድ ቴኳንዶ፣ ቦክስ፣ ብስክሌትና እግር ኳስ ይሰጣል። አካዳሚው ከተሰጠው የሥራ ድርሻና ኃላፊነት አንጻርም ሥራውን ከክልሎች፣ ከስፖርት ማህበራት፣ ከታዳጊ የስፖርት ፕሮጀክቶች፣ ከሙያ ማህበራት፣ ከከፍተኛ የትምህርት ተቋማት እንዲሁም ከክለቦች ጋር በጋራ ያከናውናል። በመሆኑም እስከአሁን የተጓዘበትን ሂደት እንዲሁም በቀጣይ ስለያዛቸው እቅዶች ለመነጋገርና ለመወያየትም ከባለድርሻ አካላቱ ጋር መድረክ አዘጋጅቶ ነበር። በመድረኩም አካዳሚው በዋናነት ሲያከናውናቸው የቆዩ ተግባራቱን በተለይም ከ2008-2012 ዓ.ም ባሉት አምስት ዓመታት ውስጥ ያስመዘገባቸውን ውጤቶች አቅርቧል። በእነዚህ ዓመታት ክለቡን ከተቀላቁት 186 ሰልጣኞች መካከል 70 ከመቶ የሚሆኑት የአራት ዓመታት ስልጠናቸውን አጠናቀው ወደ ክለቦች የተዘዋወሩ መሆኑ ተጠቁሟል። የተቀሩት የውሃ ዋና እና የወርልድ ቴኳንዶ ሰልጣኞች ሲሆኑ፤ በስፖርቱ ክለብ ባለመኖሩ ምክንያት ክለብ ያልገቡ ናቸው።ሰልጣኞች ወደ ክለቦች ከሚያደርጉት ሽግግር ባለፈ ስልጠናቸውን ጨርሰውም ሆነ በስልጠና ውስጥ እያሉ በተለያዩ አህጉርና ዓለም አቀፍ ውድድሮች ላይ ተሳታፊ በመሆንም ውጤታማ ናቸው። ኢትዮጵያ በዓለም አቀፍ ደረጃ ውጤታማ ከሆነችባቸው ስፖርቶች ቀዳሚ በሆነው አትሌቲክስ 60 አትሌቶችን ለብሄራዊ ቡድን ተመርጠዋል።በእግር ኳስ ስፖርትም 30 ተጫዋቾች በተለያዩ የዕድሜ ደረጃ ላይ ለሚገኙ ብሄራዊ ቡድኖች መሰለፍ ችለዋል።ዲፕሎማዎች ተመዝግበዋል።በአህጉር አቀፍ ውድድሮች ሃገራቸውን የወከሉት ደግሞ 22 ሰልጣኞች ሲሆኑ 11 የወርቅ፣ 2 የብር፣ 5 ነሐስ፣ 1 ዲፕሎማ እና 4 ተሳትፎዎች ተደርገዋል። አትሌቲክስን ጨምሮ በተለያዩ ስፖርቶች ምርጥና ዝነኛ ስፖርተኞችን ከማፍራት ባለፈ ለሃገሪቷ የመጀመሪያ ሊባሉ የሚችሉ ስኬቶችን በማስመዝገብም ታሪካዊ የሆኑ ተተኪ ስፖርተኞችን ለፍሬ ማብቃት ተችሏል።ከእነዚህ ስኬታማ ስፖርተኞች መካከል አንዱ የ3 ሺሜትር መሰናክል የኦሊምፒክ ብሄራዊ ቡድን አባል ወጣቱ አትሌት ጌትነት ዋለ ነው።ይህ አትሌት በዚህ ርቀት የዳይመንድ ሊግ አሸናፊ በመሆን በሃገሪቷ ብቸኛው ሲሆን በቶኪዮ ኦሊምፒክም ውጤቱን ይደገፍማል በሚል ይጠበቃል።የዓለም ግማሽ ማራቶን አሸናፊዋና የቶኪዮ ብሄራዊ ቡድን እጩ ተመራጯ የዓለምዘርፍ ስንሻውም የአካዳሚው ፍሬ ናት።ኢትዮጵያ ለመጀመሪያ ጊዜ በቶኪ ኢሊምፒክ ከተለመዱት ስፖርቶች ውጪ በወርልድ ቴኳንዶ ማጣሪያውን በማለፍ ተወዳዳሪ መሆኑን ያረጋገጠው ወጣቱ ሰለሞን ቱፋም በአካዳሚው በስልጠና ላይ ያለ ነው። ማዕከሉ በእግር ኳስ 65 የሚሆኑ ሰልጣኞችን ወደ ክለቦች ያሸጋገረ ሲሆን፤ ከእነዚህ መካከል የፕሪምየር ሊጉ ተሳታፊ የሆነው ሃዲያ ሆሳዕና ተጫዋቹ ሱለይማን ሃሚድ ይጠቀሳል።ተጫዋቹ በሊጉ ከፍተኛ ተከፋይ ከሚባሉት መካከል አንዱ እንዲሁም የኢትዮጵያ ብሄራዊ ቡድን ተመራጭም ነው።በተመሳሳይ በሴቶች በኩልም የብሄራዊ ቡድን ተጫዋቿን አረጋሽ ካልሳን ማንሳት ይቻላል።የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ተጫዋቿ በተደጋጋሚ ከኮከብ ተጫዋቾች ምርጫ በዕጩነት በመቅረብም ስኬታማነቷን አስመስክራለች። በቅርጫት ኳስ ስፖርትም በሃገሪቷ ከዚህ ቀደም ያልተመዘገቡ ውጤቶች ታይተዋል።ይኸውም በNBA አፍሪካ እና አሜሪካ ተሳታፊ የሆኑ ተጫዋቾችን በማፍራት ነው።በፓራሊምፒክ ስፖርትም በተመሳሳይ ሃገራቸውን በተለያዩ ዓለም አቀፍ ውድድሮች በመወከል ውጤታማ የሆኑት አብዛኛዎቹ ስፖርተኞች ከአካዳሚው የተገኙ ናቸው።በቶኪዮ ፓራሊምፒክም በተመሳሳይ ብሄራዊ ቡድን አባላት የሆኑ ሰልጣኞች ይገኛሉ። የባለሙያዎች የብቃት ማሳደግ ስልጠናዎችም በተለያዩ የስፖርት ማህበራት ለተወጣጡ የስፖርቱ ባለሙያዎች በ8 ዘርፎች አጫጭር ስልጠናዎች ተሰጥተዋል። በጥናት፣ ምርምርና ማማከር አኳያም 7 የጥናት መስኮችን በመለየትና ባለሙያዎችንም በመጋበዝ ጥናቶች እንዲሠሩና እንዲሰራጩ ተደርጓል።ከእነዚህ መካከል 41 የሚሆኑት በአካዳሚው ባለሙያዎች የተሠራ መሆኑም በመድረኩ ተገልጹዋል።አካዳሚው በዚህ መልክ በርካታ ውጤቶችን ያስመዝግብ እንጂ የተለያዩ ችግሮችም ገጥመውታል።ዋና ዋናዎቹ ከግብዓትና አቅርቦት ጋር የሚያያዝ ሲሆን፤ በተለይ የስፖርት ትጥቅና ቁሳቁሶችን በሚፈለገው ጥናትና ልክ አለማግኘት ጎልቶ ተንጸባርቋል። በማዘውተሪያ ስፍራም በተለይ የውሃ ዋና ገንዳው እስከአሁን አገልግሎት የሚሰጥ ባለመሆኑ ባለሙያዎች ከአካዳሚው ውጪ እንዲሰለጥኑ እየተደረገ ነው። በተወሰኑ ስፖርቶች የሰለጠና ባለሙያ አለማግኘት፣ ሰልጣኞች የሚወስዱት የመደበኛ ትምህርት እና የስፖርት ስልጠናው ሰዓት አለመጣጣም፣ የሰልጣኞችን ብቃት ከሃገራዊ ብቃት ጋር ንጽጽር ለመሥራት ከእግር ኳስ ውጪ የተቀመጠ ስታንዳርድ አለመኖር እንዲሁም በማማከር ረገድ የአሠራር ማዕቀፍ አለመኖርም እንደ ችግር የተዘረዘሩ ናቸው። በመድረኩ የተገኙ ባለድርሻ አካላትም የተለያዩ ሃሳቦችን ያንጸባረቁ ሲሆን፣ አካዳሚው ከስፖርት ፌዴሬሽኖች ጋር ያለው ግንኙነት፣ ከማሰልጠኛ ማዕከላትና ፕሮጀክቶች ጋር ያለው የቅብብሎሽ ስዓት፣ በአንዳንድ የስፖርት ዓይነቶች ሰልጣኞች አካዳሚውን የሚቀላቀሉበት ዕድሜ ላይ ማስተካከያ እንዲደረግ፣ ክለብ በሌላቸው ስፖርቶች ሰልጣኞች የአራት ዓመት ቆይታቸውን ካጠናቀቁ በኋላ ለብሄራዊ ቡድኖች ሲፈለጉ ግብዓት እንዲሆኑ በአካዳሚው የሚቆዩበት ስርዓት ማመቻቸት፣ በአንዳንድ ስፖርቶች ሰልጣኞች ቆይታቸውን ሳያጠናቅቁ ክለቦችን እየተቀላቀሉ በመሆኑ እንዲታሰብበት፣ የአካዳሚው የሥራ ድርሻ ወጣቶችን አሰልጥኖ ከማውጣት ባለፈ ብቃት ያላቸውንና ሃገርን የሚወክሉ ስፖርተኞችን በማፍራት ላይ ትኩረቱን ቢያደርግ፣ እንደ ሃገር ውጤታማ ባልተሆነባቸው ስፖርቶች (በተለይ በእግር ኳስ) በወጣቶች ታግዘው በምን መልክ ውጤታማ ለመሆን ይቻላል በሚለው ላይ ጥናት ቢሠራ የሚሉ ሃሳቦች በብዛት ተነስተዋል።አካዳሚውም ከተወያዮቹ የተነሱትን ሃሳቦች እንደ ግብዓት የሚወስዳቸው መሆኑን አስታውቋል፡፡