የፈረንሣይ ኩባንያ ከጂቡቲ ወደ ኢትዮጵያ የባቡር ጭነት አገልግሎት ለመጀመር ከመንግሥት ጋር ውይይት እያደረገ ነው
የግል ኩባንያዎች በባቡር ትራንስፖርት እንዲሰማሩ በአዋጅ ተፈቅዷልቦሎር ሎጂስቲክስ የተባለው የፈረንሣይ ኩባንያ የኢትዮ ጂቡቲ የባቡር መሠረተ ልማትን በመጠቀም፣ የጭነት ትራንስፖርት አገልግሎት መጀመር በሚችልበት ሁኔታ ላይ ከመንግሥት ጋር እየተወያየ ነው።በበርካታ አገሮች በሎጂስቲክስ አገልግሎት የተሰማራው ታዋቂው የፈረንሣይ ኩባንያ ቦሎር በኢትዮጵያ የሎጂስቲክስ ዘርፍ ላይ ለመሳተፍ ፍላጎት ያለው ሲሆን፣ ከኢትዮጵያ ወኪሉ ሲኤልኤስ ሎጂስቲክስ ጋር በተለያዩ የሎጂስቲክስ አገልግሎቶች ከአሥር ዓመታት በላይ ሲንቀሳቀስ ቆይቷል።ይህንን አገልግሎቱን በማስፋት በራሱ የጭነት ትራንስፖርት አገልግሎት ለመስጠት የያዘውን ዕቅድ ለመንግሥት በማስገባት ከትራንስፖርት ሚኒስቴር፣ ከገንዘብ ሚኒስቴርና ከሚመለከታቸው ሌሎች የመንግሥት ኃላፊዎች ጋር በመወያየት ላይ እንደሆነ፣ የቦሎር ሎጂስቲክስ ድርጅት የኢትዮጵያ ቢሮ የቦርድ ሊቀመንበር አቶ ቴዎድሮስ አብርሃም ለሪፖርተር ገልጸዋል።ቦሎር ሎጂስቲክስ በአሁኑ ወቅትም የኢትዮ ጂቡቲ ምድር ባቡር ድርጅት የጭነት ትራስፖርት አገልግሎትን በመጠቀም፣ ከጂቡቲ ወደ ኢትዮጵያ የጭነት ትራንስፖርት አገልግሎት በመስጠት ላይ እንደሚገኝም ኃላፊው ገልጸዋል። ከመንግሥት ጋር እየተደረገ ያለው ውይይት አሁን የጀመረውን የጭነት ትራንስፖርት አገልግሎት፣ በራሱ ማከናወንና ማጠናከር በሚችልበት ሁኔታ ላይ እንደሆነ አቶ ቴዎድሮስ አመልክተዋል።በኢትዮጵያ የሎጂስቲክስና የንግድ ትራንስፖርት አገልግሎት ዘርፍ መሰማራት ለውጭ ኩባንያዎች ዝግ ሆኖ ለዓመታት የቆየ በመሆኑ ምክንያት፣ ዘርፉ በኢትዮጵያውያን በተለይም በመንግሥት የትራንስፖርት አገልግሎት ሰጪ ድርጅቶች የበላይነት ሥር የወደቀ፣ ነገር ግን የአገሪቱን የሎጂስቲክስ አገልግሎት ፍላጎት በበቂ ሁኔታ ያልመለሰና በውስብስብ ችግሮች የታነቀ መሆኑ ይተቻል።ይህንን ጉድለት የኢትዮጵያ መንግሥትም የሚቀበለው ሲሆን፣ ችግሩን ለመፍታት በውጭ የሎጂስቲክስ ኩባንያዎች ላይ ተጥሎ የቆየውን ክልከላ በማንሳት ዘርፉን ለውድድር ክፍት ማድረግና ማዘመን ቀዳሚ የመፍትሔ አቅጣጫ ተደርጎ እንቅስቃሴ ተጀምሯል።በዚህም መሠረት በቅርቡ በሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በፀደቀው የኢንቨስትመንት አዋጅ ይህ ዘርፍ ለውጭ ኩባንያዎች በከፊል ክፍት እንዲደረግ ተደንግጓል። በድንጋጌው መሠረት የውጭ የሎጂስቲክስ ኩባንያዎች ከኢትዮጵያውያን ጋር በሽርክና የሎጂስቲክስ አገልግሎት መስጠት የሚችሉ ሲሆን፣ በዚህ መሠረትም የኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ኮሚሽን የሎጂስቲክስ ፈቃድ መስጠት ጀምሯል።የሎጂስቲክስ ዘርፉ ለውጭ ኩባንያዎች የተከፈተው በከፊልና ከኢትዮጵያ ኩባንያዎች ጋርም ሽርክናን የሚጠይቅ በመሆኑ፣ ቦሎር ሎጂስቲክስም በኢትዮጵያ የረዥም ጊዜ ወኪሉ ከሆነው ሲኤልኤስ ሎጂስቲክስ ጋር የሽርክና ኩባንያ በመመሥረት ነው አሁን ያለውን አገልግሎት በመስጠት ላይ የሚገኘው።ቦሎር የተባለው የሎጂስቲክስ ኩባንያ የጭነት ትራንስፖርት አገልግሎቱን በባቡር ለመጀመር ወደ ኢትዮጵያ የገባ የመጀመርያው ኩባንያ ቢሆንም፣ በሌሎች የሎጂስቲክስ አገልግሎቶች ሥራ የጀመሩ ሌሎች ሁለት የውጭ ኩባንያዎች መኖራቸውን ሪፖርተር ያገኘው መረጃ ያመለክታል።ከዚህ ውስጥ አንዱ ዲኤችኤል የተባለው ዓለም አቀፍ የሎጂስቲክስ ኩባንያ ሲሆን፣ ከኢትዮጵያ አየር መንገድ ጋር በመሆን የሎጂስቲክስ አገልግሎቱን ወደ ኢትዮጵያ አስፋፍቷል። ቦሎር ሎጂስቲክስ በአሁኑ ወቅት የኢትዮ ጂቡቲ ምድር ባቡር ድርጅት ባቡሮችን በመጠቀም እየሰጠ በሚገኘው የጭነት ትራንስፖርት፣ በአንድ ጊዜ 106 ኮንቴይነሮችን ከጂቡቲ ወደ ኢትዮጵያ ደረቅ ወደቦች በዩኒ ሞዳል የሎጂስቲክስ ሥነ ሥርዓት፣ በዝቅተኛ የጭነት ዋጋ እያመላለሰ መሆኑንም አቶ ቴዎድሮስ ገልጸዋል።ከመንግሥት ጋር እያደረገ የሚገኘው ውይይት በመልካም ደረጃ ላይ እንደሚገኝ የገለጹት ኃላፊው፣ በመንግሥት በኩል ዘርፉን ለማዘመንና የተቀላጠፈ እንዲሆን ለማድረግ ከፍተኛ ፍላጎትን፣ እንዲሁም የሚመለከታቸው የመንግሥት አመራሮች ከግል የሎጂስቲክስ ዘርፍ ተዋናዮች ጋር የሚያደርጉትን ጥሩ ግንኙነት አሞግሰዋል።ኩባንያው በባቡር የጭነት ትራንስፖርት ዘርፍ ለመሰማራት በያዘው ዕቅድ ላይ ከመንግሥት ጋር እያደረገ ስላለው ወይይት ዝርዝር ከመናገር የተቆጠቡት አቶ ቴዎድሮስ፣ በኢትዮጵያ የሎጂስቲክስ ዘርፍ ላይ ያሉ ማነቆዎች መፈታት የኢትዮጵያን ኢኮኖሚ በከፍተኛ ደረጃ እንደሚለውጥ ግን ያምናሉ።የኢትዮጵያ አምራቾችም ሆነ አስመጪዎች ትልቁ ወጪ ሎጂስቲክስ እንደሆነና ይህም በአማካይ የአጠቃላይ ወጪያቸው 25 በመቶ እንደሚሆን በመግለጽ፣ በዘርፉ ያለው አሠራርና አገልግሎት አሰጣጥ መሻሻል እንዳለበትና ይህ የሚፈጠረው የዋጋ ቅናሽ ለኢኮኖሚው ስለሚያበረክተው ፋይዳ አስረድተዋል። ከአራት ቢሊዮን ዶላር በላይ ወጪ ተደርጎ የተገነባው የኢትዮ ጂቡቲ የባቡር መሠረተ ልማት በሎጂስቲክስ ዘርፉ ላይ ትርጉም ያለው ለውጥ እንደሚያመጣ የመንግሥትም ሆነ የዘርፉ ተዋናዮች በሙሉ እምነት የነበረ ቢሆንም፣ ይህ መሠረተ ልማት በአሁኑ ወቅት በቀን አንድ ጊዜ ብቻ የትራንስፖርት አገልግሎት እየሰጠ መሆኑ እንደሚያስቆጫቸው ገልጸዋል።በኬንያ ከሞምባሳ ናይሮቢ ያለው የባቡር መሠረተ ልማት በቀን አሥር ምልልሶች እንደሚደረግበት በንፅፅር ያወሱት ኃላፊው፣ በኢትዮጵያም የምርቶች መጠን እንዲጨምርና በተዘረጋው የባቡር መሠረተ ልማት የሚደረገው ምልልስ መጨመር እንዳለበት ገልጸዋል።ለዚህም ሁነኛው መንገድ በሎጂስቲክስ ዘርፉ ላይ ውድድርን መፍቀድ ውጤታማ እንደሚያደርገው አስረድተዋል። ቦሎር ሎጀስቲክ ለመንግሥት ያቀረበው የጭነት ትራንስፖርት (የሎጂስቲክስ ኦፕሬሽን) ተቀባይነት የሚያገኝ ከሆነ፣ በኢትዮጵያ የሎጂስቲክስ ትራንስፖርት ዘርፍ የመጀመርያው የውጭ ኩባንያ ለመሆን ያስችለዋል። የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በ2010 ዓ.ም. ያፀደቀው ‹‹የባቡር ትራንስፖርት አስተዳደር›› አዋጅ፣ በባቡር ትራንስፖርት ዘርፍ የግል ኩባንያዎች መሰማራት እንዲችሉ ይፈቅዳል።የግል ኩባንያዎች በባቡር የትራንስፖርት አገልግሎት ዘርፍ ለመሳተፍ፣ አስፈላጊውን መሥፈርት ማሟላትና ፈቃድ ማግኘት ብቻ እንደሚጠበቅባቸው አዋጁ ይደነግጋል፡፡ የባቡር ትራንስፖርት አስተዳደር አዋጁ በሰጠው ትርጉም መሠረት የባቡር ትራንስፖርት አገልግሎት ማለት፣ ባቡርን በመጠቀም በባቡር መሠረተ ልማት ላይ መንገደኞችን ወይም ዕቃዎችን ከቦታ ወደ ቦታ የማጓጓዝ ተግባር ነው፡፡ ‹‹አገልግሎት ሰጪ›› ለሚለው በሚሰጠው ትርጓሜ ደግሞ፣ አግባብነት ያለው ፈቃድ የተሰጠውና ዋነኛ ተግባሩ የባቡር ትራንስፖርት አገልግሎት መስጠት የሆነ የመንግሥት ወይም የግል ተቋም ነው፡፡ የባቡር መሠረተ ልማትን የሚተረጉመው የአዋጁ አንቀጽ በሰጠው ትርጓሜ፣ ‹‹የባቡር መስመር፣ የደኅንነትና የመገናኛ መሣሪያዎች፣ የጥገና ተቋም፣ የኤሌክትሪክ ኃይል አቅርቦት ሥርዓትና የባቡር ጣቢያዎችን የያዘ መሠረተ ልማት ሲሆን፣ ባቡርን አይጨምርም፤›› ይላል፡፡ይህንን መሠረተ ልማት የሚያስተዳድሩ አካላት ፈቃድ የሚሰጣቸው በመሆኑ፣ ተግባራቸውም መሠረተ ልማቱን የማስተዳደር በተለይም መሠረተ ልማቱን የመጠገን፣ በመሠረተ ልማት ላይ የሚደረግ የባቡር ትራፊክን የመምራት፣ የመቆጣጠርና ተገቢ ምልክቶችንና ማመልከቻዎችን የመትከል ኃላፊነት ያለባቸው መሆኑን ይገልጻል፡፡ በመሆኑም የግል ኩባንያዎች ከባቡር መሠረተ ልማት አስተዳደር መሠረተ ልማቱን የመጠቀም ውል በመፈጸም፣ የትራንስፖርት አገልግሎት መስጠት እንደሚችሉ ይጠቁማል፡፡ ይህም ማለት በአዲስ አበባ የቀላል ባቡር መሠረተ ልማትን፣ እንዲሁም የአዲስ አበባ ጂቡቲ የባቡር መሠረተ ልማትን መጠቀም የሚፈልጉ ኩባንያዎች ለመጠቀም ውል በመግባትና የየራሳቸውን ታሪፍ በመንግሥት በማፀደቅ፣ የትራንስፖርት አገልግሎት መስጠት እንደሚችሉ በአዋጁ ተደንግጓል ተካቷል፡፡በጉዳዩ ላይ ሪፖርተር ያነጋገራቸው የኢትዮ ጂቡቲ ምድር ባቡር ኮርፖሬሽን ዋና ሥራ አስፈጻሚ አቶ ጥላሁን ሳርካ፣ ከቦሎር ሎጂስቲክስ ጋር በገቡት ውል መሠረት ኮርፖሬሽኑ የባቡር የጭነት ትራንስፖርት አገልግሎት እየሰጠ እንደሆነ ገልጸዋል። የኢትዮ ጂቡቲ ምድር ባቡር ኮርፖሬሽን አገልግሎቱን የሚሰጠው ለአንድ የቻይና ኩባንያን ለአምስት ዓመት የማኔጅመንት ኮንትራት በመስጠት እንደሆነ የገለጹት አቶ ጥላሁን፣ ከዚህ ኩባንያ ጋር የተገባው ውልን ለማጠናቀቅ ሦስት ዓመታት እንደሚቀሩ ጠቁመዋል።የኢትዮ ጂቡቲ ምድር ባቡር ኮርፖሬሽን በሚሰጠው የትራንስፖርት አገልግሎት የሚገኘው ገቢ መሠረተ ልማቱን ለመገንባትና የተገባውን ብድር ለመመለስ እንደሆነ አቶ ጥላሁን ገልጸዋል። በመሆኑም ዘርፉን በዚህ ወቅት ለውድድር ክፍት ማድረግ፣ የኢትዮ ጂቡቲ ምድር ባቡርን የሚያዳክም እንደሆነና በዚህም ምክንያት ያለበትን ብድር መክፈል ላይ ተፅዕኖ እንሚኖረው አክለዋል።