የቆላ ጥራጥሬዎች ከፍተኛ የጤና ጥቅም እንዳላቸው ተገለጸ
አዲስ አበባ፦ በንጥረ ነገር የበለጸጉ የቆላ ጥራጥሬዎች ከፍተኛ የጤና ጥቅም እንዳላቸው የመልካሳ ምርምር ማዕከል የቆላ ጥራጥሬዎች ምርምር ብሄራዊ አስተባባሪ ገለጹ። በተለይ የቦሎቄ ዝርያዎች አቅም በመገንባት ከፍተኛ የጤና ጥቅም እንዳላቸው አስታወቁ። 
በኢትዮጵያ ግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት የመልካሳ ምርምር ማዕከል ብሔራዊ የቆላ ጥራጥሬዎች ምርምር ብሄራዊ አስተባባሪ ዶክተር ብርሃኑ አምሳሉ፣ በተለይ ለአዲስ ዘመን ጋዜጣ እንደተናገሩት፤ የቆላ ጥራጥሬዎች ቦሎቄ፤ ማሾ፤ ደገራና ሌሎችም በቆላ አካባቢ ሊበቅሉ የሚችሉ ሰብሎች የሚያካትት ነው። በተለይ ቦሎቄ በተፈጥሮ ከፍተኛ ብረት እና ዚንክ በዘሩ ውስጥ የማከማቸት አቅም ስላለው ከፍተኛ የጤና ጥቅም አለው። 
በመልካሳ ምርምር ማዕከል የቆላ ጥራጥሬ ሰብሎች ላይ በተደረገ ምርምር የተሻሉ ዝርያዎች መለየት መቻሉን የጠቆሙት ተመራማሪው ፤ ውጪ ካሉ ዝርያዎች አስገብቶ በመፈተሸ የተወሰኑ ዝርያዎች የማዳቀል ስራ እየተሰራ ነው ብለዋል። 50 በጣም የተሻለ የዚንክና የብረት መአድን ያላቸው የቦሎቄ ዝርያዎች መኖራቸውንም አስታውቀዋል። 
ከእነዚህ ውስጥ ሦስቱ በጣም የላቁ ዝርያዎች መለቀቃቸውን አስታውቀው፤ ከጤና አንጻር አቅም በመገንባት በተለይ ከፍተኛ መቀንጨር ያለባቸውን የህብረተሰብ ክፍሎች እንዲሁም ከፍተኛ የሆነ የብረት እጥረት ያለባቸው ህጻናት ሆነ አዋቂዎች ችግር የሚፈቱ እንደሆኑ አመልክተዋል። 
በባለፈው ዓመት ‹አላይቨ› ከሚባል የልማት አጋር ድርጅት ጋር በመተባበር 104 ኩንታል ምርጥ ዝርያዎችን ለአማራ፤ ለኦሮሚያ፤ ለደቡብ፤ ለትግራይ ፤ለሱማሊያ፤ ለአፋር፡ መከፋፈሉን አመልክተው ፤ በዚህ ዓመት በተለያዩ ቦታዎች ለማሰራጨት እየተሰራ መሆኑን ገልጸዋል።
 እነዚህን የምርጥ ዘር አይነቶች አርሶ አደሩ አባዝቶ የተወሰነውን ቆጥቦ እንዲጠቀም ይፈለጋል ያሉት አስተባባሪው፤ ዘር ሥርዓተ ውስጥ እንዲገባ ግፊት ለማድረግ ለአምራቾች ዘሩን በመስጠት አባዝተው እንዲያሰራጩ የማድረግ ስራ እየተሰራ መሆኑን አመልክተዋል። ከምርታማነታቸው አንጻር ዝርያዎች ከ25 እስከ 33 ኩንታል በሄክታርና ከዚያም በላይ ምርት እንደሚሠጡ አስታውቀዋል። 
ቦሎቄን ከተለያዩ ባህላዊ የምግብ አዘገጃጀት ጋር መጠቀም የሚቻል መሆኑን የሚገልጹት አስተባባሪው፤ ዘወትር የምንመገባቸው ምግቦች እንደ ሽሮ፤ ክክ፤ ሾርባ፤ ሳምቡሳ በቦለቄ ማዘጋጀት ይቻላል። በተለይ ደግሞ በደቡብ ክልል በቆሎን ከቦለቄ ጋር በማድረግ የሚዘጋጁ ፈሶሴ፤ ከኩፊሳ፤ የሚባሉ ምግቦች ያሉ መሆናቸውን ጠቁመው። እንደነዚህ አይነት ምግቦች በመስራት የማስተዋዋቅ ስራዎች እየተሰራ መሆኑን አመልክተዋል። 
እንደ አስተባባሪው ገለጻ በሀገራችን ቦሎቄ መመገብ የተለመደ አይደለም። ቦሎቄን በቀላሉ ማምረት የሚችሉ የህብረተሰብ ክፍሎች የሚመገቡት ምግብ ነው። ሀብታም ሀገራት ከፍተኛ ዶላር አውጥተው ቦሎቄን የሚገዙበት ምክንያት ከፍተኛ የሆነ የጤና ጥቅም ስላለው ነው፤ በተለይ በምግብ እጥረት የሚያጋጥመውን የአንጀት ካንሰር እንዳይመጣ፤ የጤናማ የሆነ የምግብ ዝውውር እንዲኖር የሚያደርግ ነው። 
አርሶ አደሩ ሆነ ከተሜው በሚችለው መጠን ቦሎቄን መመገብ አለበት የሚሉት አስተባባሪው፤ ለትምህርት ቤቶች ምገባ፤ የምግብ እጥረት ያለባቸው ቦታዎች ላይ የታሸጉ ቦሎቄዎችና ቦሎቄ ነክ ምግቦች በማቅረብ ላይ መስራት እንደሚገባ ጠቁመዋል። መረጃ በመስጠት፤ ዘር በማባዛትና በማስፋፋት ሁሉም ሰው በከፍተኛ ርብርብ ቢሰራ በምግብ እጥረት እያጋጠመ ያለው የመቀንጨር ችግር ልንፈታ እንችላለንም ብለዋል።
አዲስ ዘመን ሰኔ 15/2012