የዳኞች አስተዳደር ጉባዔ ዳኛዋን ያሰናበተበት ውሳኔ በፓርላማ ውድቅ ተደረገ
በተዘዋዋሪ ችሎቶች የዲሲፕሊን ግድፈት መፈጸማቸው ተረጋግጦባቸዋል የተባሉ ዳኛ ተሰናበቱበቀረበባቸው ከባድ የዲሲፕሊን ክስ ጥፋተኛ መሆናቸው በአብላጫ ድምፅ ማረጋገጡን ገልጾ ከዳኝነት ሥራቸው እንዲሰናበቱ፣ የፌዴራል ዳኞች አስተዳደር ጉባዔ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ያስተላለፈባቸው ውሳኔ ውድቅ ተደረገ፡፡ ዳኛዋ ወደ ሥራቸው እንዲመለሱ በሙሉ ድምፅ ውሳኔ ተሰጠ፡፡ ከዳኝነት ሥራቸው እንዲሰናበቱ በዳኞች አስተዳደር ጉባዔ ውሳኔ የተላለፈባቸው ወ/ሮ ቅድስት ጽጌ፣ የፌዴራል የመጀመርያ ፍርድ ቤት አራዳ ምድብ ችሎት ዳኛ ናቸው፡፡ ከኅዳር 28 ቀን 2010 ዓ.ም. ጀምሮ ከዳኝነት መሰናበታቸውን በመጥቀስ ጉባዔው ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የውሳኔ ሐሳቡን ያቀረበ ቢሆንም፣ ለተሰናባቿ ዳኛ የውሳኔ ግልባጭ መስጠት ቢኖርበትም ሳይሰጣቸው ቀርቷል፡፡ ዳኛዋ ግልባጭ እንዲሰጣቸው በተደጋጋሚ ጉባዔውን ቢጠይቁም ሊሰጣቸው ባለመቻሉ፣ ቅሬታቸውን ታኅሳስ 2 ቀን 2010 ዓ.ም. ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ማቅረባቸውን የፓርላማው ውሳኔ ያሳያል፡፡ ወ/ሮ ቅድስት ከባድ የዲሲፕሊን ክስ እንደቀረበባቸውና ጉባዔውም ጥፋተኛ መሆናቸውን በማረጋገጥ ውሳኔ የሰጠባቸው፣ ከውርስ ንብረት ማጣራት ክርክር ጋር የተገናኘ መሆኑን ውሳኔው ያስረዳል፡፡በፌዴራል የመጀመርያ ደረጃ ፍርድ ቤት አራዳ ምድብ ችሎት ሲሠሩ አንድ ተበዳይን ሕግን መሠረት አድርገው አላስተናግዱም፣ የግል ተበዳዩን የፍርድ ቤት ትዕዛዝ አላከበረም በማለት በአንድ ወር እስራት ያላግባብ እንዲቀጣ አድርገዋል፣ ለውርስ ንብረት አስተዳዳሪ የሚከፈል ገንዘብ የግል ተበዳይ እንዲቀነስ ቢያመለክትም ከፍተኛ አበል እንዲከፈል አድርገዋል፣ ሥልጣናቸውን ያላግባብ ተጠቅመዋል በማለት ጉባዔው ከዳኝነት እንዲሰናበቱ ውሳኔ አስተላልፎ ለምክር ቤት ማቅረቡን ውሳኔው ያሳያል፡፡ በወቅቱ ዳኛዋ በጉባዔው ፊት ቀርበው በአካል መልስ መስጠት ሲገባቸው መታለፉንና ለምክር ቤቱ የተላለፈው የውሳኔ ሐሳብ ግልባጭ እንዲሰጣቸው በተደጋጋሚ ሲጠይቁ ምላሽ በማጣታቸው፣ በደላቸውን ለምክር ቤቱና ለተለያዩ መገናኛ ብዙኃን በማቅረባቸው መነጋገሪያ ሆኖ እንደነበር ይታወሳል፡፡ ዳኛዋ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ባቀረቡት አቤቱታ የመደመጥ መብታቸው አለመከበሩን፣ የተጠቀሱባቸውን የዲሲፕሊን ጥፋቶች አለመፈጸማቸውን፣ ሥራቸውን በሕግ በተሰጣቸው ሥልጣን መሠረት መሥራታቸውንና ጥፋተኛ ባለመሆናቸው ሊቀጡ እንደማይገባ መግለጻቸውን ውሳኔው ያሳያል፡፡ምክር ቤቱ ጉባዔው ያቀረበውን የውሳኔ ሐሳብና ዳኛዋ ያቀረቡትን አቤቱታ ለአባላቱ ካቀረበና ከተነጋገሩበት በኋላ፣ ጉዳዩ በጥልቀት በሕግና ፍትሕ ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ መታየት እንዳለበት በሙሉ ድምፅ በመወሰን፣ ለኮሚቴው መመራቱም ተጠቁሟል፡፡ የሕግና ፍትሕ ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴም የቀረበውን የውሳኔ ሐሳብ መርምሮ ዳኛዋ በአካል ቀርበው ማብራሪያ እንዲሰጡ አድርጓል፡፡ የጉባዔውን ሰብሳቢ ጨምሮ አባላቱ ዳኛዋ ከዳኝነት ሥራቸው እንዲሰናበቱ ስለወሰነበት ምክንያት ተጨማሪ ማብራሪያ እንዲሰጡ፣ በደል ተፈጽሞብኛል ያሉትን ግለሰብም በማቅረብና በጥያቄ መረጃ መውሰዱም በውሳኔው ተብራርቷል፡፡ ከዳኞች አስተዳደር ጉባዔ አባላት በአስረጅነት የቀረቡት የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት አቶ ዳኜ መላኩ (የጉባዔው ሰብሳቢ)፣ ምክትል ፕሬዚዳንቱ አቶ ፀጋዬ አስማማው (አባል)፣ የፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት አቶ በላቸው አንሽሶ፣ የፌዴራል መጀመርያ ደረጃ ፍርድ ቤት ፕሬዚዳንት አቶ መሐመድ አህመድ፣ በጉባዔው የፌዴራል ዳኞች ተወካይ አቶ ተክሊት ይመስል፣ ተበዳይ አቶ ፍፁም ዘለዓለም፣ ቅሬታ አቅራቢ ወ/ሮ ቅድስት ጽጌና ሌሎች ሦስት ሰዎች መሆናቸውንም ዘርዝሯል፡፡ ቋሚ ኮሚቴው የጉባዔው ውሳኔ አሰጣጥ የሕግ ሒደቱን የጠበቀ ነው ወይስ አይደለም? ዳኛዋ የግል ተበዳይን ያስተናገዱት በሕጉ መሠረት ነው ወይስ አይደለም? የተበዳይ በአንድ ወር እስራት መቀጣት ሕግን መሠረት ያደረገ ነው ወይስ አይደለም? መዝገቡ ለስድስት ዓመታት የዘገየው በዳኛዋ ምክንያት ነው ወይስ አይደለም? እና የንብረት አስተዳዳሪ አሿሿምና የተከፈለው አገልግሎት ክፍያ አወሳሰን ሕግን መሠረት ያደረገ ነው ወይስ አይደለም? የሚሉ ጭብጦችን ይዞ ድምዳሜ ላይ መድረሱን በውሳኔው ገልጿል፡፡ ቋሚ ኮሚቴው በያዛቸው ጭብጦች የጉባዔውን ውሳኔና በቃለ መጠይቅ ያገኘውን መረጃ ይዞ ሲመረምር፣ ዳኛዋ የግል ተበዳይን በአንድ ወር ከማሰር ይልቅ በሌላ ቅጣት ቢቀጡት የተሻለ እንደነበር በአብላጫ ድምፅ ተሰማምቶ፣ የአንድ ወር እስራት በመፍረዳቸው ጥፋተኛ ናቸው ብሏል፡፡ ነገር ግን በሌሎቹ ጭብጦች ላይ የፈጸሟቸው የሥራ ሒደቶች ሕግን የተከተሉና ሕጋዊ አሠራር በመሆናቸው፣ ከዳኝነት ሥራቸው ሊሰናበቱ አይገባም ብሏል፡፡ ጉባዔው በወሰነ በሁለት ወራት ውስጥ ውሳኔ ማግኘት እንደነበረባቸው ኮሚቴው ጠቁሞ፣ ከታገዱበት ወር ጀምሮ የነበረው ውዝፍ ደመወዝ ተከፍሏቸው ወደ ሥራቸው እንዲመለሱ ውሳኔ ሰጥቷል፡፡ የግል ተበዳይን በገንዘብ መቅጣት እየቻሉ በእስራት መቅጣታቸው ተገቢ ባለመሆኑ የዲሲፕሊን ጥፋት መሆኑን ጠቁሞ፣ ጉባዔው ዳኛዋን ተመጣጣኝ ቅጣት እንዲቀጣቸው ወስኗል፡፡ የልዩነት ሐሳብ ያቀረቡት የቋሚ ኮሚቴ አባላት የወንጀል ሕግ አንቀጽ 448(1) ፍርድ ቤት የሰጠው ትዕዛዝ የሚያከብር ከሁለት ወራት ባልበለጠ እስራት ወይም ከ1,000 ብር ባልበለጠ የገንዘብ መቀጮ እንዲቀጣ እንደሚደነግግ ጠቁመው፣ ዳኛዋ ያደረጉት ወይም የወሰኑት ውሳኔ ትክክል በመሆኑ ጥፋተኛ ሊባሉ አይገባም በማለት በሐሳብ ተለይተዋል፡፡ በሌላ በኩል በድሬዳዋ ምድብ ችሎት፣ በአቃቂ ምድብ ችሎትና በፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ተዘዋዋሪ ችሎቶች በዳኝነት ተመድበው ሲሠሩ ከባድ የዲሲፕሊን ግድፈት ክስ የቀረበባቸው አቶ ሰይድ ጉደታ፣ በጉባዔው ጥፋተኛ መሆናቸው የተወሰነው ውሳኔ በቋሚ ኮሚቴውም በመፅደቁ፣ ከዳኝነት ሥራቸው መሰናበታቸውን የፓርላማ አባላት በሙሉ ድምፅ አፅድቀውታል፡፡ 