በኤክሳይስ ታክስ ረቂቅ አዋጁ ላይ የማሻሻያ ሐሳብ ቀረበ
የኤክሳይስ ታክስ ረቂቅ አዋጁ የተሽከርካሪ፣ የሲጋራና የታሸጉ የውኃ ምርቶችን የተመለከተ ማሻሻያ ሐሳብ እንደቀረበበት፣ የገንዘብ ሚኒስትር ዴኤታ ኢዮብ ተካልኝ (ዶ/ር) አስታወቁ፡፡ የአዳዲስ ተሽከርካሪዎችን ዋጋ ዝቅተኛ በማድረግ ሰዎች አዳዲስ ተሽከርካዎችን የመግዛት ፍላጎት እንዲኖራቸው፣ በአዳዲሶቹ በመኪኖች ላይ የሚጣለው ኤክሳይስ ታክስ ወደ አምስት በመቶ እንዲወርድ ሐሳብ መቅረቡን አስታውቀዋል፡፡ ቅናሹ የሚመለከታቸው ከ1,300 ሲሲ በታች ያሉ የቤት አውቶሞቢሎችን እንደሆነም ታውቋል፡፡ ረቂቁ ከፀደቀ ከ1,300 ሲሲ በታች ጉልበት ባላቸው የቤት ተሽከርካሪዎች ላይ ከ200 ሺሕ እስከ 250 ሺሕ ብር የዋጋ ቅናሽ ሊያመጣ እንደሚችልም ሚኒስትር ዴኤታው ተናግረዋል፡፡ ‹‹በአገር ውስጥ የሚገኙ የመኪና አምራቾች በቂ አቅም አላቸው፡፡ ነገር ግን ከአቅማቸው በታች ነው እያመረቱ ያሉት፡፡ አቅማቸውን ሙሉ ተጠቅመው ማምረት እስኪችሉ ለወራትም ቢሆን የሚኖረውን ጥያቄ ለመመለስ ታስቦ የመጣ ሐሳብ ነው፤›› ብለዋል፡፡ ረቂቁን ሐሳብ ካለመረዳት መንግሥት ከተሽከርካሪዎች ከፍተኛ ገቢ መሰብሰብ እንደፈለገ ተደርጎ ሲወራ ነበር ያሉት ኢዮብ (ዶ/ር)፣ ወደ አገር ውስጥ የሚገቡ አብዛኞቹ ተሽከርካሪዎች በአማካይ ከስምንት እስከ አሥር ዓመታት የተነዱ ያረጁ እንደሆኑ፣ ሁኔታው አገሪቱን ያረጁ ተሽከርካሪዎች መጣያ አድርጓት መቆየቱን፣ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ለውሳኔ የቀረበው አዲሱ ረቂቅ አዋጅ አሮጌ መኪኖች ወደ አገር ውስጥ እንዳይገቡ በር የሚዘጋ እንደሆነ ገልጸዋል፡፡ በታሸጉ የውኃ ምርቶች ላይ 15 በመቶ ኤክሳይስ ታክስ እንዲጣልባቸው የቀረበው ረቂቅም ወደ አሥር በመቶ እንዲወርድ መታሰቡንና ሁኔታው እየታየ ሊስተካከል፣ ሊጨምርም፣ ሊቀንስም እንደሚችል አስረድተዋል፡፡ በሲጋራና በአልኮል ምርቶች ላይ የተጣለው ኤክሳይስ ታክስ ከሚያደርሱት ማኅበራዊ ቀውስ አንፃር አነስተኛ ነው የሚሉ ባለድርሻ አካላት በምርቶቹ ላይ የሚጣለው ታክስ ከፍ እንዲል መሞገታቸውን፣ በዚህ መሠረት በሲጋራ ምርቶች ላይ አነስተኛ ጭማሪ እንዲደረግ፣ በቢራ ምርቶች ላይ ግን ለጊዜው በቂ ነው በሚል መታለፉን፣ ነገር ግን እየታየ ሊጨምር እንደሚችል ጠቁመዋል፡፡ ሚኒስትር ዴኤታው ዓርብ ጥር 8 ቀን 2012 ዓ.ም. በጽሕፈት ቤታቸው በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ፣ በረቂቁ ላይ የነበሩ ብዥታዎችን ለማጥራት ሞክረዋል፡፡ በመሠረታዊ ሸቀጣ ሸቀጦች ላይ ተጨማሪ ታክስ እንደተጣለ ተደርጎ ሲወራ እንደነበር፣ ነገር ግን አንዳንድ ጠቃሚ ማሻሻያዎችን ከማድረግ በዘለለ የተለየ ነገር አለመደረጉን በዝርዝር አስረድተዋል፡፡ እንደ እሳቸው ገለጻ ከውጭ በሚገቡ የስኳር፣ የጨውና የዘይት ምርቶች ላይ የተጣለ አዲስ ታክስ የለም፡፡ አሁን ሥራ ላይ ባለው የታክስ ሥርዓት በስኳር ምርት ላይ 33 በመቶ ኤክሳይስ ታክስ የሚጣል ሲሆን፣ የተሻሻለው ረቂቅ ግን ታክሱን ወደ 20 በመቶ ዝቅ ያደርገዋል፡፡ በጨውም ሆነ በምግብ ዘይት ላይ የተደረገ ማሻሻያ የለም ብለዋል፡፡ ነገር ግን ለኢንዱስትሪ ግብዓት በሚሆኑ ከፍተኛ ስብ ባላቸው የዘይት ምርቶች ላይ ተጨማሪ ታክስ እንዲጣል መደረጉን፣ የምግብ ዘይት ምርቶችን ከመጀመርያው መንግሥት ድጎማ እያደረገባቸው የሚገቡና በረቂቁ ያልተነኩ መሆናቸውና በጨው ምርቶች ላይም እንደዚሁ የተለወጠ ነገር የለም ተብሏል፡፡ 