ግድግዳቸው፣ ጣሪያቸው…አለት ነው፡፡ ድንቅ የኪነ ህንጻ አሻራ አርፎባቸዋል፤ ያያቸው ሁሉ ይደመማል፡፡
“ሂድ ሀገርህን ተመልከታት በዚች ምድር በመፈጠርህ እድለኛ መሆንህን ታይበታለህ፡፡” የኢትዮጵያ ባለውለታ አባ ኃይለ ጊዮርጊስሰው የሚያውቀው ክህነት የሌላቸው፤ ፈጣሪ የሚያውቀው ቅድስና አለ በልባቸው፡፡ዘመኑ ግርማዊ ቀደማዊ ኃይለስላሴ በዙፋን ላይ የነበሩበት ወቅት ነው፡፡ የግርማዊ ቀዳማዊ ኃይለ ስላሴ ልጅ አልጋ ወራሽ አስፋው ወሰን በአባታቸው አዛዢነት በእርሳቸው አስፈጻሚነት  እንደስማቸው ሁሉ ወሰን እያሰፉ ሀገር በፍቅርና በአብሮነት እንድትኖር ይታትሩ ነበር፡፡ አስፋው ወሰን ክብርና ልዕልና ከአባታቸው የወረሱ የተፈሩና የታፈሩ ነበሩ፡፡ በዙሪያቸውም ሲወጡና ሲገቡ እንደቅጠል እየረገፈ እጅ የሚነሳ አጋፋሪና አገልጋይ ነበራቸው፡፡ ሀሳባቸው የተቃና ስራቸውም የሰመረ እንዲሆን ቀን እና ለሊት በትጋትና በብስለት የሚያማክሯቸው እንደራሴዎችም ነበሯቸው፡፡ፍርድ እንዳይጓደል፣ ደሃ እንዳይበደል እንደራሴያቸውን ያማክሩ ነበር፡፡ ከእነርሱ ጋር መክረው ዘክረው የእራሳቸውን ስልጣንም ተጠቅመው ፍርድ ይሰጣሉ፡፡ ልዑል አልጋ ወራሽ አስፋው ወሰን ምን አልባትም እርሳቸው ያላወቁት ቅዱሰነታቸውንም ያልተረዷቸው አንድ ታላቅ አባት እንደራሴ ሆነው ያገለግሏቸው ነበር፡፡ አኒያ አባት በጠላት ጊዜ አርበኛ፣ እንደራሴና ልባቸው ንጹህ የሆነ ታላቅ አባት ነበሩ፡፡ አርበኛ ናቸው ከጠላት ጋር ጉረሮ ለጉረሮ ተናንቀው የጠላትን አንገት አስደፍተዋል፡፡ ልዑል አልጋ ወራሹ ሕዝብ እንዳይበድሉ፣ ፍርድ እንዳያጓድሉ እንደራሴ ሆነው አማክረዋል፡፡የአፍሪካ የጭቁንነት ቀንበር ሰባሪው የነጻነት ቀንዲል አብሳሪውና አብሪው ታላቁ ንጉስ የዳግማዊ ምኒልክ፣ የፈላስፋውና የጠቢቡ ሰው ዘርዓ ያዕቆብ እና የአያሌ ነገስታት፣ መኳንንት፣መሳፍንትና አርበኞች ሀገርም ናት፡፡ “በበልጅግ ሚግ” ከሰማይ ያወረደው የራስ አበበ አረጋይ እትብት የተቀበረባት ስፍራም ናት ሰሜን ሸዋ፡፡ ከዚህ ስፍራ በወንድነቱ ጠላትን አፈር የሚያስልስ፣ በእምነቱ አርአያ የሆነ ቅዱስ መወለድ እንግዳ ነገር አይደለም፡፡ ከታሪካዊቷ ሰሜን ሸዋ ውስጥ ምንም ያልተወራለት እጹብ ድንቅ የሚያሰኝ ታሪክ ሞልቷል፡፡ ከደብረ-ብርሃን ከተማ በስተሰሜን ምስራቅ በሰባት ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ የሚገኘውን ታላቅ ስፍራ እንቃኝ፡፡አርበኛው፣ እንደራሴውና ቅዱሱ ሰው የሰሯቸውን ገዳማትም እንይ፤ ልዑል አልጋ ወራሽ ከመቃብር ተነስተው ይህን ድንቅ ነገር ቢያዩ ምን ሊሰማቸው እንደሚችል አሰብኩትና ገረመኝ፡፡ የእርሳቸው እንደራሴ የነበሩ አርበኛና ጦረኛ ናቸው ብለው ሲያስቡ፣ መናኝና ጻዲቅ መሆናቸውን ሲያውቁ እራሳቸውን እንዴት ይታዘቡት ይሆን፡፡ የምንሄደው ከታላቁ ገዳም ኩክ የለሽ ማርያም ነው፡፡ በአንድ ስም ተጠራ እንጂ በውስጡ ተጨማሪ ሶስት ገደማት አሉ፡፡ ኩክ የለሽ  ማለት ጅሮው ውስጥ መስማትን የሚከለክል ነገር የሌለበት ፈጣን ምላሽ የሚሰጥ ማለት ነው ይላሉ፡፡ አካባቢው ወጣ ገባ የበዛበት በተፈጥሮ ድንቅ ጥበብ የታነጸ ነው፡፡ እስከ 1970ዎቹ መጀመሪያ ስፍራው የተቀደሰ እንደሆነ አንዳንድ አባቶች ቢናገሩም በውስጡ የታዬ ነገር አልነበረም፡፡ ገዳም ማለት ጫካ ዱር ምድረበዳ ተክል፣ ዘር እና ምግብ የሌለበት የጸሎት ቦታ ነው ይላሉ አበው፡፡በዚህ ቦታም መነኮሳት ጤዛ ለብሰው ድንጋይ ተንተርሰው ጽምጸ አራዊትን ታግሰው ይኖሩበታል፡፡አባ ኃይለ ጊዮርጊስ መስከረም 23/1908 ዓ.ም በቡልጋ አውራጃ ነው የተወለዱት፡፡ ከመምህር ተቀምጠው በመማር ዲቁና ወይም ቅስና አልተቀበሉም፡፡ ይልቁንስ ጠመንጃ ይዘው አርበኛ ሆነው ጠላት ለመመከት ደፋ ቀና የሚሉ ነበሩ፡፡ እኒህ አባት የልዑል አልጋ ወራሽ አስፋው ወሰን እንደራሴና አማካሪም ነበሩ፡፡ ለልዑል አልጋ ወራሹ እና ለአብዛኛዎቹ ሰዎች አርበኛና ዓለማዊ ሰው ይመስሏቸው ነበር፡፡ እርሳቸው ግን በንጹህ ልባቸው ከፈጣሪያቸው ጋር የሚገናኙ ሰው ነበሩ፡፡በግራ ዕልፍ በቀኝ እልፍ በኋላ እልፍ በፊት እልፍ እየሆነ እንደቅጠል እየረገፈ የሚያጅባቸው አገልጋይና አሽከር የነበራቸው ግርማዊ ቀደማዊ ኃይለ ስላሴ ከአንድ ጎልማሳ እድሜ በላይ ከተቀመጡበት ዙፋን ወረዱ፡፡ ልጃቸው አልጋ ወራሽም እንዲሁ እጃቸው አጠረ፤ ተሰበሰበም፡፡ ያን ጊዜ ዓለም ምን ያክል አላፊ ጠፊ መሆኗን ልብ ይሏል፡፡ ጊዜ አንስቶ ጊዜ እንደሚጥልም ይረዳሉ፡፡ አባ ኃይለ ጊዮርጊስም ከእንደራሴነታቸው ለቅቀው በጾምና በጸሎት ተወስነው ለፈጣሪያቸው ይታዘዙ ጀመር፡፡ በሰሜን ሸዋ በሚገኙ አድባራትና ገዳማት እየተዘዋወሩ ጾምና ስግደት ያደርሱም ጀመር፡፡ መንፈሳዊነታቸው እየታወቀ የሄደውም ከ64 ዓመታቸው በኋላ ነበር፡፡  ድንቅ ነገር የተደረገላቸውም በጻድቃኔ ማርያም ሱባኤ ገብተው በነበረበት ጊዜ እንደነበርም ይነገራል፡፡ ከታሪካዊቷ ከተማ ደብረ ብርሃን በሰሜን መስራቅ ሰባት ኪሎ ሜትሮችን እንደተጓዙ ወደ ገዳሙ ከመውረድዎ  በፊት ከአፋፉ ላይ ሳርያ ቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያንን ይገኛል፡፡ በዚህ ቤተ ክርስቲያን አባ ኃይለ ጊዮርጊስ ያገለግሉ ነበር፡፡ ብዙ ታምራትን እንዳዩበትም ይነገራል፡፡