ኮቪድ 19 እና የገበያ ስፍራዎች
በርካታ  ህዝብ ከሚስተናገድባቸው ስፍራዎች መካከል አንዱ ሆኖ ሸማች እና ነጋዴን የሚያገናኘው መገናኛ አካባቢ የሚገኘው የሾላ ገበያ፤ ለወትሮ በብዙ መልኩ የሰዎች መቀራረቦች እና ንክኪዎች የሚበዙበት ቢሆንም አሁን በተወሰነ መልኩ ንክኪዎች ቀንሰዋል።  ሾላ የገበያ ማዕከል የአትክልትና ፍራፍሬ መሸጫ የኮቪድ 19 ቫይረስ ወረርሽኝን ስጋት ምክንያት በማድረግ አትክልትና ፍራፍሬ መሸጫው ከዚህ በፊት ከነበረበት ቦታ ተነስቶ በአዲስ ሥፍራ ሥራ በመጀመሩ የገበያ ሥፍራዉ ቀደም ባለው ጊዜ እንደሚስተዋለው በገበያተኞች የተጣበበ አይደለም። ቀዝቀዝ ያለ ነው።  አቶ ማቲዮስ ጌታቸው ይባላሉ። በገበያ ቦታ ያለው እውነታ ከቀደመው ጊዜ የተሻለ መሆኑን ይናገራሉ። ህብረተሰቡም በቻለው መጠን ራሱን ከቫይረሱ ለመከላከል ጥረት እያደረገ መሆኑን ይገልጻሉ። አብዛኛው ገዢ የፊት መሸፈኛ ጭንብልን እንደሚያደርግ፤ ብዙዎች ደግሞ ደምበኞቻቸውን ስልክ በመደወል አገልግሎት እያገኙ መሆናቸውን ይገልፃሉ።  ከዚህ ቀደም ይሠሩበት የነበረው ቦታ ጠባብ በመሆኑ ምክንያት ሰው ይጨናነቅ እንደነበር ያወሱት አቶ ማቲዮስ፤ አሁን ያሉበት ስፍራ ሰፋ ያለ ቀደም ሲል የነበረውን መጨናነቅ ማስቀረት የቻለ በመሆኑ በተወሰነ መጠን የወረርሽኙን ስጋት መቀነስ አስችሏል ይላሉ።  ሌላኛዋ ያነጋገርናቸው አትክልት በመነገድ የሚተዳደሩት ወይዘሮ ሰናይት ሚሸልም በበኩላቸው፤ ህብረተሰቡ ራሱን ከቫይረሱ በመጠበቅ ሂደት ውስጥ ክፍተት እንዳለበት ይናገራሉ። በገበያ ስፍራ እራሱን ጠብቆና ተራርቆ በመገበያየት በኩል ብዙ የሚቀረው መሆኑን ያመለክታሉ። ይህ ሁኔታ በገበያ ስፍራው ለሚነግዱም ሆነ ለሚገበያዩ ዜጎች የአደጋ ምንጭ ሊሆን እንደሚችል ሥጋት እንዳለባቸው ይገልፃሉ።  እርሳቸው ግን በቻሉት መጠን በጥንቃቄ እየተንቀሳቀሱ መሆኑን በመግለፅ፤ ከሥራ ወደ ቤታቸው ሲመለሱ ቤታቸው ከመግባታቸው በፊት በደንብ እንደሚታጠቡ፤ አልኮል ተቀብተው እና የለበሱትን ልብስ ቀይረው ከቤተሰቦቻቸው ጋር እንደሚቀላቀሉ ያስረዳሉ።  የኮቪድ 19 ቫይረስ ወረርሽን ስጋት ተከትሎ ፒያሳ አካባቢ የነበረው የአትክልት ተራም በአዲስ አበባ ከተማ መስተዳድር አማካኝነት ወደ ጃን ሜዳ መዘዋወሩ የሚታወስ ሲሆን፤ በእዚያም ገበያተኞች በተሻለ መልኩ ለቫይረሱ ተጋላጭ እንዳይሆኑ የተወሰደው ዕርምጃ የጠቀማቸው መሆኑን ነጋዴዎች እና ሸማቾች ይናገራሉ።  አቶ ጀሚል ኑሪ ይባላሉ። በአካባቢው በንግድ ሥራ ላይ የተሰማሩ ናቸው። በዕለቱ ገበያው መቀዛቀዙን ጠቁመው፤ ከወረርሽኑ ጋር በተያያዘ በገበያተኛው በኩል ያለው ጥንቃቅ ዕለት ተዕለት እያደገ መምጣቱን ይናገራሉ። በአሁን ወቅት ጥሩ በሚባል ደረጃ ላይ እንደሆነም ይገልጻሉ።  በተለይም የፊት መሸፈኛ ጭንብል ሳይጠቀም የሚመጣ ሰው አለመኖሩ በመጠቆም፤ በመንግሥት በኩል የተጀመረው ቁጥጥርም ተጠናክሮ ቢቀጥል የመከላከሉን ሥራ የበለጠ ውጤታማ ያደርገዋል የሚል እምነት እንዳላቸው ይገልፃሉ። ሰው ፅዳቱን ሳይረሳ መታጠብ እንደሚገባው ይመክራሉ።  አልፎ አልፎ የተሻሻለ ነገር ቢታይም ከዚህ በፊት በአጠቃላይ ህብረተሰቡ ውስጥ የነበረውን የመጠንቀቅ ሁኔታ እየተቀየረ ችላ እየተባለ መመጣቱን መታዘባቸውን ይገልጻሉ። ይህም እንዳሳሰባቸው በመናገር ከዚህ በፊት በያገኘበት ይታጠብ የነበረውንና በየቦታው ይገኙ የነበሩ መታጠቢያ ስፍራዎችም መቀጠል እንዳለባቸው እና ችላ ሊባል እንደማይገባም አሳስበዋል።  ሌላኛው ነጋዴ አቶ አብዱልፈታ ዑመር በበኩላቸው የገበያ ስፍራ በአንዳንድ ነገሮች መሻሻል ቢታይበትም ጉድለት መኖሩን ይናገራሉ። ፖሊሶችም ህብረተሰቡ ርቀቱን እንዲጠብቅና እንዲጠነቀቅ ማስገደዳቸውን መቀጠል ያለባቸው መሆኑን ይገልፃሉ።  እንደ አቶ አብዱልፈታ ገለፃ፤ ህብረተሰቡ በገበያ ቦታዎች በተባለው ልክ ርቀት ጠብቆ መጓዝ ላይ ችግር አለ። ከወረርሽኙ ጋር በተያያዘ በነጋዴውም፤ በተገበያዩም በኩል ክፍተቶች አሉ። እነዚህን ክፍተቶች ፈጥኖ ሁሉም ተገንዝቦ በማስተዋል መንቀሳቀስ አለበት።  ይህን ማድረግ ካልተቻለ የገበያ ስፍራውን ሰፋ ለማድረግ እና የንግድ ሥራውን ከኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ስጋት ለመታደግ ገበያው ከፒያሳ ወደ ጃንሜዳ መምጣቱ ብዙም ትርጉም እንደማይኖረው ይናገራሉ። የወረርሽኙ ስጋት አሁንም እንዳለ መሆኑን አመልክተው፤ ጃንሜዳ ካለው ስፋት አንፃር መስፋቱ ብቻውን በራሱ የሚያመጣው ለውጥ እንደማይኖር በማስታወስ ጥንቃቄ ያሻል ይላሉ።  ነጋዴዎቹ በእነርሱ በኩል ንግዳቸውን እንጂ ለጤንነታቸው ትኩረት እንደማይሰጡ፤ ሸማቹም ለግዢው እንጂ ኮሮናን እንደማያስታውስ ገልጸው፤ እያንዳንዱ ሰው በግብይት ወቅት ኮሮናን ለመከላከል የጥንቃቄ ሕጎችን አክብሮ መንቀሳቀስ እንደሚጠበቅበትም አሳስበዋል። አዲስ ዘመን ግንቦት 13/2012 ዳግማዊት ግርማ