በገንዳ እጦት የባከነው የውሃ ዋና ስፖርት እልባት ሊያገኝ ነው
ኢትዮጵያ
ካልተጠቀመችባቸው ነገር ግን እምቅ አቅም እንዳላት በባለሙያዎች ከሚጠቆሙ ስፖርቶች መካከል አንዱ የውሃ ዋና ነው። የ«ውሃ ማማ» በሚል የምትጠራው ኢትዮጵያ የዋናተኞች እንዲሁም የውሃ ችግር ሳይኖርባት ለዘመናት በስፖርቱ እንዳትጠራ ሸብቦ ወደኋላ ያስቀራት ችግርም የውሃ ዋና ገንዳ አለመኖር ነው። ለአንድ ስፖርት የማዘውተሪያ ሥፍራዎች መኖር ዓይነተኛ ሚና እንዳለው የሚታወቅ ሲሆን፤ የውሃ ስፖርቶች ፌዴሬሽንም ይህ ሲፈትነው ቆይቷል። አዲስ አበባን ጨምሮ በተለያዩ ከተሞች ባሉ ሆቴሎች በርካታ የውሃ ዋና ገንዳዎች ይኑሩ እንጂ፤ በአገሪቷ ውስጥ የውድድር ደረጃን የሚያሟሉት የውሃ ዋና ገንዳዎች በግዮን ሆቴል፣ በከፍተኛ የትምህርት ተቋማት፣ ሌሎች ተቋማት እንዲሁም በጊዜያዊነት ለአንድ ውድድር በሚል በየክልሉ የሚገነቡት ብቻ ናቸው። ከዚህ ባሻገር በወጣቶች ስፖርት አካዳሚ የሚገኘው የውሃ ዋና ገንዳ አገልግሎት የማይሰጥ ሲሆን፤ በሌሎች ስፍራዎች የሚገነቡትም በተለያዩ እንከኖች ከተያዘላቸው ጊዜ በእጥፍ የዘገዩ ናቸው። ነገር ግን በዚህ ፌዴሬሽን ተሳታፊ የነበሩ ባለሙያዎች እና የሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ አባላት ፌዴሬሽኑ ለገንዳ መገንቢያ የሚሆን ቦታ እንደተሰጠው ያወሳሉ። ፌዴሬሽኑ የራሱ ገንዳ ሊኖረው ይገባል በሚል እንቅስቃሴ የተጀመረው ከ15ዓመታት በፊት እንደ ነበር በ1990ዎቹ ፌዴሬሽኑን በፕሬዚዳንትነት የመሩት አቶ ግርማ ዳምጤ በአንድ ወቅት ለአዲስ ዘመን ጋዜጣ መግለጻቸውን ማስታወስ ይቻላል። ኢትዮጵያ ዓለም አቀፍ የኦሊምፒክ ደረጃውን የሚጠብቅ ገንዳ የምትገነባ ከሆነም ዓለም አቀፉ ፌዴሬሽን የተለያዩ ቁሳቁሶች ድጋፍ እንደሚያደርግ ቃል ገብቶ እንደነበርም ያስታውሳሉ። ከዚያ በኋላም ፌዴሬሽኑ መሬት አግኝቷል። አዲስ
ዘመን ጋዜጣም ጉዳዩን በመያዝ በሰራቸው ተከታታይ ዘገባዎች ላይ ቦታው ያለ ግንባታ ተዘንግቶ ባዶውን ለዓመታት መቆየቱን ታዝቧል። ግንባታ ያልተጀመረበት መሆኑን ተከትሎም ቦታው በከተማ አስተዳደሩ በኩል ለሌሎች አካላት ሊሰጥ ይችላል የሚል ስጋትም ከባለሙያዎች ዘንድ ሲሰነዘር ቆይቷል። አሁን ግን ይህ ቦታ መኖሩ ተረጋግጦ በድጋሚ በኢፌዴሪ ስፖርት ኮሚሽን የባለቤትነት ማረጋገጫ ማግኘቱ ተሰምቷል። ቦታው ለኢፌዴሪ ስፖርት ኮሚሽን በ1998 ዓ.ም፤ ለውሃ ስፖርቶች ፌዴሬሽን እንዲሁም ሜዳ ቴኒስ ፌዴሬሽን በጋራ የማዘውተሪያ ስፍራ እንዲገነቡበት በሚል የተሰጠም ነው። ይህ ቦታ በየካ ክፍለ ከተማ ወረዳ 13 ሃያት ሪሊስቴት አካባቢ የሚገኝ ሲሆን፤ ለውሃ ስፖርቶች 16ሺ ካሬ ሜትር እንዲሁም ለሜዳ ቴኒስ 15ሺ ካሬ ሜትር የተከፈለ ነው። ኮሚሽኑ የቦታውን ካርታ በ2000ዓ.ም ቢያገኝም፤ ምንም ሳይሰራበት ከ10ዓመት በላይ መቆየቱን በኢትዮጵያ ውሃ ስፖርቶች ፌዴሬሽን የጽህፈት ቤት ኃላፊ አቶ ቀልቤሳ ኤባ ይገልጻሉ። አሁን
ፌዴሬሽኑ ባቀረበው ጥያቄ መሰረትም ከኮሚሽኑ የስፖርት ፋሲሊቲ ጋር በመሆን የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ቦታውን ለሌላ መስጠት አለመስጠቱን የማጣራት ሥራ ተሰርቷል። ባለሙያዎችም በቦታው ተገኝተው ከተመለከቱ በኋላ መታጠር ስላለበት የግንባታ ፍቃድ ለማውጣት ተችሏል። በዚህም የሁለቱ ፌዴሬሽኖች የሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ አባላት ከኮሚሽኑ ኃላፊዎች ጋር መክረዋል። በምክክሩም ፌዴሬሽኖች የመገንባት አቅም የሌላቸው በመሆኑ በኮሚሽኑ በኩል በ2012ዓ.ም በጀት ተይዞለት የአጥር ግንባታው እንዲጀመር ወደ ፊትም ምን መሆን ይገባል የሚለው በንግግር አቅጣጫ እንዲይዝ ከውሳኔ ላይ ተደርሷል። ኮሚሽኑ በዚህ ወቅት በብሄራዊ ደረጃ ዓለም አቀፍና ዘመናዊ ስታዲየም በመገንባት ላይ የሚገኝ በመሆኑም ገንዳውን ለመገንባት እንደማይቻል እንደ ምክንያት ተነስቷል። ሁኔታዎች
ቢመቻቹና ገንዳው ቢገነባ ፌዴሬሽኑ የማዘውተሪያ ስፍራ የሚያገኝ በመሆኑ፤ ለብሄራዊ ቡድን ስልጠና፣ ለአገር አቀፍ ሻምፒዮናዎች እንዲሁም ሌሎች ዞን አቀፍ ውድድሮችን ወደ አገር ለማምጣት እንደሚረዳ ኃላፊው ይጠቁማሉ። ከዚህ ባሻገር ለፌዴሬሽኑ የገቢ ምንጭ የሚያገኝበት አንድ መንገድ ይሆናል። ዓለም አቀፉ የውሃ ስፖርቶች ፌዴሬሽንም እገዛ እንዲያደርግ ፌዴሬሽኑ ጥያቄ እንደሚያነሳም አስታውቀዋል። ከዚህ ቀደም ለስፖርቱ ልማት እንዲውል የገንዘብ ድጋፍ መደረጉንም ያስታውሳሉ። ቦታው ከግንባታ ውጪ ለዓመታት ሊቀመጥ የቻለው በተለያዩ ፕሮጀክቶች ግንባታ መደራረብ መሆኑን በኢፌዴሪ ስፖርት ኮሚሽን የስፖርት ፋሲሊቲ ዳይሬክተር ኢንጂነር አዝመራው ግዛው ይገልጻሉ። ካርታው የተሰጠው በ2000ዓ.ም ሲሆን፤ በወቅቱ ደግሞ መንግሥት የኢትዮጵያ ወጣቶችና ስፖርት አካዳሚ፣ የጥሩነሽ ዲባባ አትሌቲክስ ማሰልጠኛ ማዕከል፣ የብሄራዊ ስታዲየም ዲዛይን እንዲሁም ግንባታ በእነዚህ ዓመታት ሲከናወኑ ቆይተዋል። እነዚህ ትልልቅ ፕሮጀክቶች ከፍተኛ ወጪ የሚጠይቁ በመሆናቸው ቅድሚያ በመስጠት የውሃ ዋናው እንዲሁም የሜዳ ቴኒስ ሜዳው ግንባታ መዘግየቱን ያነሳሉ። ሁሉንም በአንድ ጊዜ ለመገንባት በበጀት እጥረት ምክንያት አልተቻለም። እንዲያም ሆኖ ሲገነቡ የቆዩት ፕሮጀክቶች ለእነዚህ ስፖርቶች የሚሆኑ ማዘውተሪያዎችን ያካተቱ ነበሩ። ለአብነት ያህል የወጣቶች ስፖርት አካዳሚ የውሃ ዋና ገንዳ እንዲያካትት መደረጉን እንዲሁም የሜዳ ቴኒስም በአንዳንድ አካባቢዎች መኖራቸውንም ዳይሬክተሩ ይጠቅሳሉ። በከፍተኛ ደረጃ የስፖርት ማዘውተሪያ ስፍራዎች እጥረት አለ፤ በመሆኑም በአግባቡ ማልማትና ሥራ ላይ ማዋል ተገቢ ነው። መንግሥት ስፖርቱን ለማሳደግ በሚያደርገው ጥረት ለስፖርት ማዘውተሪያ ስፍራ መገንቢያ ቦታውን ቢሰጡም፤ ለዓመታት የቆየው ያለ ሥራ ነበር። በወቅቱ ቦታውን ከልሎ ማስቀመጥ ይገባ እንደነበረም አልሸሸጉም፤ እስካሁንም ወደ መሬት ባንክ ሳይገባ እንዲሁ ቆይቷል። አሁን
ግን ካርታውን የማደስ ሥራ የተከናወነ ሲሆን፤ ከዚህ በኋላም አጥር የመከለል እና በአግባቡ እንዲጠበቅ የማድረግ ሥራ እንደሚከናወን ዳይሬክተሩ ይጠቁማሉ። ከማጠሩ ሥራ በተጓዳኝ ስፍራውን በችግኝ የማልማት እንዲሁም መጠነኛ ግንባታ ይከናወናል። ከዚህ ቀደም የተሰሩ ዲዛይኖች በመኖሩ ይህንን የመገምገም አሊያም አዲስ መስራት የሚገባ ከሆነም እርሱን የማወዳደር ሥራዎችም በቀጣይ በጀት ዓመት የሚከናወን ይሆናል። አሁን በግንባታ ላይ የሚገኘው የብሄራዊ ስታዲየም ከፍተኛ ገቢ የሚጠይቅ በመሆኑ ርብርብ የሚደረገው ይህንን ለማጠናቀቅ ነው። የቦታው ፕሮጀክትም በቀጣይ የሚከናወን ይሆናል። ከዚህ በተጨማሪም ዘርፉ የማዘውተሪያ ስፍራዎች ላይ የተለያዩ ሥራዎችን በማከናወን ላይ እንደሚገኝ ዳይሬክተሩ ይጠቁማሉ። የስፖርት
ማዘውተሪያ ስፍራዎችን በተመለከተ በ2004ዓ.ም በወጣው አዋጅ ላይ በአንድ ወረዳ ቢያንስ አንድ የስፖርት ማዘውተሪያ ስፍራ መኖር እንዳለበት ይጠቁማል። በመሆኑም በየትኞቹ አካባቢዎች የማዘውተሪያ ስፍራዎቹ ይገኛሉ በሚል መረጃ ለማጠናቀር በግብረ ኃይል እየተሰራ ይገኛል። ይህ ሲጠናቀቅም የትኞቹ የማዘውተሪያ ስፍራዎች የይዞታ ባለቤትነት ማረጋገጫ አላቸው? በየትኞቹ አካባቢዎችስ ማዘውተሪያ ስፍራዎቹ ይገኛሉ? የሚለውን መረጃ ማግኘት ይቻላል። ከዚህ በኋላም ያሉት የማዘውተሪያ ስፍራዎች ጥበቃ እንዲያገኙና እንዲለሙ የማድረግ ሥራ ይከናወናል። የይዞታ ማረጋገጫ የሌላቸው ስፍራ ዎችም እንዲያገኙ ከሚመለከታቸው አካላት ጋር በመሆን የሚሰራ መሆኑን ዳይሬክተሩ አብራርተዋል።አዲስ ዘመን ሚያዝያ 28/2011ብርሃን
ፈይሳ