በየዓመቱ ለስንዴ ግዥ 710 ሚሊዮን ዶላር ወጪ ይደረጋል
• ከሁለት ዓመት በኋላ ከውጭ የሚገባው ስንዴ ሙሉ ለሙሉ በአገር ውስጥ ይሸፈናልአዲስ አበባ፡- ኢትዮጵያ በየዓመቱ 710 ሚሊዮን ዶላር ወጪ በማድረግ ከውጭ አገር የምታስገባውን የስንዴ ምርት በአገር ውስጥ ለመተካት በአዋሽ፣ በሸበሌና ኦሞ ተፋሰስ ቆላማ ቦታዎች በጀመረችው የመስኖ የስንዴ ልማት ከሁለት ዓመት በኋላ ሙሉ ለሙሉ በአገር ውስጥ ለመሸፈን መታቀዱን የኢትዮጵያ የግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት ገለጸ። በዘንድሮ የመስኖ ልማትም 880 ሺህ ኩንታል የስንዴ ምርት ይገኛል ተብሎ ይጠበቃል።
 የኢንስቲትዩቱ ዋና ዳይሬክተር ዶክተር ማንደፍሮ ንጉሴ ከውጭ የሚገባውን ስንዴ በአገር ውስጥ ለመተካት እየተሰሩ ያሉ ስራዎችን አስመልክቶ ለአዲስ ዘመን ጋዜጣ እንደገለጹት፤ ኢትዮጵያ መሰረቷ ግብርና ነው ቢባልም የስንዴ ምርትን ከውጭ አገር ለማስገባት በየዓመቱ 710 ሚሊዮን ዶላር ወጪ በማድረግ ከውጭ ታስገባለች። ከውጭ የሚገባውን የስንዴ ምርት በአገር ውስጥ ለመሸፈን በአዋሽ፣ በሸበሌና በኦሞ ተፋሰስ
 አካባቢዎች ስንዴ ማምረት ከተጀመረ ሁለት ዓመታት ተቆጥረዋል። ዘንድሮም 880ሺህ ኩንታል ስንዴ ምርት ይገኛል ተብሎ ይጠበቃል። ከሁለት ዓመት በኋላ ደግሞ 350 ሺህ ሄክታር መሬት በመስኖ በማልማት ከውጭ የሚገባውን 17 ሚሊዮን ኩንታል ስንዴ ሙሉ በሙሉ በአገር ውስጥ ምርት ለመተካት እየተሰራ ነው። 
ኢትዮጵያ በየዓመቱ ሁለት ቢሊዮን ዶላር ወጪ በማድረግ የግብርና ውጤቶችን ከውጭ ታስገባለች ያሉት ዶክተር ማንደፍሮ፤ ከእነዚህ የግብርና ምርቶች በወጪ ደረጃ በሁለተኛ ደረጃ ላይ የሚገኘው ስንዴ መሆኑን ጠቅሰዋል። 
አገሪቱ በየዓመቱ 710 ሚሊዮን ዶላር ወጪ በማድረግ 17 ሚሊዮን ኩንታል ስንዴ ግዥ በማካሄድ ከውጭ እንደምታስገባ አመልክተው፤ በአዋሽ፣ በሸበሌና በኦሞ ተፋሰስ አካባቢዎች ከጥቅምት እስከ ጥር ድረስ ባለው ጊዜ ውስጥ ባለፉት ሁለት ዓመታት ስንዴ ማምረት መጀመሩን ተናግረዋል። ባለፈው ዓመት በሶስት ሺህ 500 ሄክታር መሬት ላይ ስንዴ ማልማት መጀመሩን
 አስታውሰው በሄክታር በአማካይ 44 ኩንታል በድምሩ ደግሞ 149 ሺህ ኩንታል የስንዴ ምርት መገኘቱን ተናግረዋል። 
ዶክተር ማንደፍሮ በግል ባለሀብቶች፣ በተደራጁ ወጣቶችና አርብቶ አደሮች አማካኝነት ዘንድሮም 20ሺህ ሄክታር መሬት በስንዴ መሸፈኑን ገልጸው፤ 880ሺህ ኩንታል ምርት ይገኛል ተብሎ እንደሚጠበቅም አመልክተዋል። 
በሚቀጥለው ዓመት በቆላ አካባቢዎች 100ሺህ ሄክታር መሬት በስንዴ ለማልማት ዕቅድ መያዙን የገለጹት ዶክተር ማንደፍሮ፣ በእነዚህ አካባቢዎች 350ሺህ ሄክታር መሬት በስንዴ መሸፈን ሲቻል በመስኖ ብቻ የሚገኘው ምርት ራሳችንን የሚያስችል መሆኑን ተናግረዋል። 
“ስንዴ በቆላማ አካባቢዎች ማምረት ይቻላል የሚለውን ዕቅድ በወቅቱ የተወሰኑ ወገኖች የቆላ ስንዴ የለም በሚል አወዛጋቢ ሁኔታ ፈጥሮ እንደነበር” አውስተው ከዓመት ዓመት ተስፋ ሰጭ ውጤቶች መገኘታቸውን ጠቅሰዋል። 
በስንዴ ልማቱ ላይ 14 የግል ባለሀብቶች፣ የተደራጁ ወጣቶችና አርብቶ አደሮች የተሳተፉ መሆናቸውንና የተደራጁት ወጣቶች በእርሻ ስራቸው የዕለት በዕለት ክትትል በማድረጋቸው ውጤታማ መሆናቸውን ተናግረዋል። 
የግል ባለሀብቶች በማሽነሪና በተማረ ሰው ሀይል ቢታገዙ ግብርናን የሚያክል አትራፊ ሴክተር የለም ያሉት ዶክተር ማንደፍሮ፤ ምርቱን ለመሰብሰብ የማሽነሪ እጥረትና የምርት ማጠራቀሚያ መጋዝኖች አለመኖራቸውን እንደ እጥረት ጠቅሰዋል። 
ዶክተር ማንደፍሮ ኢትዮጵያ በስንዴ ምርት ራሷን ችላ ወደ ውጭ ለመላክ የሚያስችሉ መንገ ዶች መለየታቸው ጠቁመው፣ እነዚህም ስንዴ የሚመረትባቸው ቦታዎች ላይ አንደኛ አርሶ አደሮቹ የምርምር ውጤቶች እንዲጠቀሙ ማድረግ፣ ሁለተኛ በአሲድ የተጠቁ ሶስት ነጥብ አምስት ሚሊዮን ሄክታር የእርሻ መሬቶችን በኖራ ማከም፣ ሶስተኛ ውሃ የሚተኛባቸውን የእርሻ መሬቶች በማጠንፈፍ መጠቀምና አራተኛ ስንዴን በቆላማ አካባቢዎች በማምረት የአገሪቱን የስንዴ ፍጆታ ከመሸፈን አልፎ ለውጭ ገበያ ማቅረብ ይቻላል በሚል ዕቅድ ተይዞ ሲሰራባቸው መቆየቱን ተናግረዋል። 
አሲዳማ መሬቶችን በኖራ በማከምና ውሃ የሚተኛባቸውን የእርሻ መሬቶች በማጠንፈፍ በተሰራው ስራ በኦሮሚያ ክልል በሄክታር 47 ኩንታል፣ አማራ ክልል በተለይ በምስራቅና በምዕራብ ጎጃም በሄክታር 51 ኩንታል የስንዴ ምርት ማግኘት መቻሉን ጠቅሰዋል። 
በነዚህ አራት የስንዴ ምርታማነትን ለማሳደግ የሚደረጉ ጥረቶችም ከአምስት ዓመታት በኋላ የስንዴን ምርት ለውጭ ገበያ ለማቅረብ የሚያስችል ምርት እንደሚመረት አመልክተዋል። 
በአፍሪካ ውስጥ ኢትዮጵያ ስንዴ በማማረት አቅሟ ሶስተኛ ደረጃ ላይ የምትቀመጥ ሲሆን የአንደኛነትና የሁለተኛነትን ደረጃ ደግሞ ግብጽና ሞሮኮ ይዘውታል። መንግስት የስንዴን ምርታማነት ለማሳደግ ትኩረት የሰጠው የኢትዮጵያ ህዝብ ከአኗኗር ዘይቤው መቀየር ጋር ተያይዞ የስንዴ ፍጆታ እያደገ በመምጣቱ መሆኑን ማወቅ ተችሏል። 
በኢትዮጵያ 67 ሚሊዮን ኩንታል የስንዴ ፍላጎት ሲኖር በአሁኑ ጊዜ 50ሚሊዮን ኩንታል በአገር ውስጥ የሚመረት ሲሆን ቀሪው 17 ሚሊዮን ኩንታል ስንዴ ከውጭ የሚገባ መሆኑን ከኢንስቲትዩቱ የተገኘው መረጃ ያመላክታል።
አዲስ ዘመን ሚያዝያ 23/2012
ጌትነት ምህረቴ