የአባይ ትብብር ማዕቀፍ ስምምነት ለህዳሴው ግድብ የህግ ከለላ እንደሚሰጥ ተጠቆመ
 የአባይ ትብብር ማዕቀፍ ስምምነት በመገንባት ላይ ላለው ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ህጋዊ ከለላ እንደሚሰጥ የውሃና ኢነርጂ ሚኒስቴር ገለፀ። የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ባለፈው ሳምንት በሙሉ ድምጽ ያፀደቀው የአባይ ትብብር ማዕቀፍ ስምምነት የተፋሰሱ ሃገራት ወንዙን በጋራና ፍትሃዊ በሆነ መንገድ እንዲጠቀሙ የወሃ አጠቃቀም መርሆችን የሚዘረጋ ነው።አቶ ፈቅአህመድ ነጋሽ በዉሃና ኢነርጂ ሚኒስቴር የወሰንና ወሰን ተሻጋሪ ወንዞች ዳይሬክተር ለዋልታ እንደተናገሩት ከሁለት ዓመታት በፊት ግንባታው የተጀመረው የህዳሴ ግድብ የስምምነቱን መሰረታዊ አላማ እና መርሆዎችን የሚያሳካ ነው።ግድቡ የስምምነቱ መርህ የሆኑትን ፍትሃዊና ምክንያታዊ አጠቃቀም፣ ጉልህ ጉዳት በተፋሰሱ ሃገራት ላይ የማያደርስ፣ የውሃ ዋስትናን የሚያረጋግጥና የትብብር ማዕቀፉ በሚያበረታታው መሰረት የግድቡ ልማትና እቅድ በንዑስ ተፋሰስ ደረጃ የተካሄደ ነው ሲሉ አብራርተዋል።የትብብር ማዕቀፍ ስምምነቱን ከኢትዮጵያ ውጪ አምስት የተፋሰሱ ሃገራት የፈረሙት ሲሆን ሱዳን፣ ግብፅ እና ዴሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ አልፈረሙም። እንደ አቶ ፈቅአህመድ ገለፃ ምንም እንኳ የታችኛው ተፋሰስ ሃገራት ስምምነቱን ባይፈርሙም በኢትዮጵያ መንግስት አነሳሽነት ተቋቁሞ በነበረው የባለሙያዎች ቡድን አማካኝነት አስፈላጊው መረጃ ለሱዳንና ግብፅ እንዲደርስ ተደርጓል።በተፋሰሱ ሃገራት መካከል ለአስራ አንድ ዓመታት ሲደረግ የነበረው ድርድር የቋጨው ይህ ማዕቀፍ ግብፅና ሱዳንን ያስደሰተ አይደለም። የታቀዱ የልማት ስራዎችን ለተፋሰሱ ሃገራት አስቀድሞ  ማሳወቅና ”ትሪካዊ መብት” የተባሉት ጉዳዮች በድርድሩ ወቅት አነጋጋሪ ከነበሩ ጉዳዮች መካከል ይገኙበት እንደነበር በውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር የአለም ዓቀፍ ህግ ዳይሬክተር አቶ ረታ አለሙ ለዋልታ ተናግረዋል።የትብብር ማዕቀፉ ለነዚህ ጉዳዮች ምላሽ ሰጥቷል ያሉት አቶ ረታ በዚህም መሰረት አስቅደሞ ማሳወቅ የሚለውን በተመለከተ የትብብር ማዕቀፉ ተፈፃሚ ሲሆን በሚቋቋመው ኮሚሽን አማካኝነት እንዲሆን ስምምነት ላይ ተደርሷል። ታሪካዊ መብት የሚለው ጉዳይ ከውሃ ዋስትና ጽንሰ ሃሳብ ጋር በማስተሳሰር የትብብር ማዕቀፉ ለሁሉም የተፋሰሱ ሃገራት የውሃ ዋስትናን እንዲያረጋግጥ ስምምነት ላይ ተደርሷል ብለዋል።ስምምነቱን የፈረሙት የተፋሰሱ ሃገራት ማለትም ኬንያ፣ ዮጋንዳ፣ ብሩንዲ፣ ሩዋንዳ እና ታንዛኒያ ስምምነቱን በየሃገራቱ ፓርላማዎች እንደሚያፀድቁ ይጠበቃል።ስምምነቱ ያልፈረሙ ሃገራትም ቢሆን ወደ ትብብር ማዕቀፉ ይመጣል ተብሎ እንደሚጠበቅም ነው አቶ ረታ የተናገሩት።የዚህ ግድብ መገንባት የታችኛው ተፋሰስ ሃገራት ከትብብር የሚገኘውን ጥቅም ተረድተው ወደ ማዕቀፉ እንዲመጡ ያደርጋቸዋል ሲሉ የተናገሩት አቶ ፈቅአህመድ አሊያም ግድቡ እንዳይገነባ የሚያደርጉትን እስካሁን ያለተሳካ እንቅፋት እንዲተው ያደርጋቸዋል ሲሉ ያላቸውን እምነት አስቀምጠዋል።እሁን ከሱዳን ባለስልጣናት እየተሰሙ ያሉት ይፋዊ አስተያየቶች ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ሃገራቸውንም ጭምር ተጠቃሚ የሚያደርግ መሆኑን እና ለዚህም ድጋፋቸውን እንደሚሰጡ ያመላከቱ ሲሆን ግብፅ ግን አሁንም የግድቡን ግንባታ በስጋት ነው የምትመለከተው።ሆኖም የትብብር ማዕቀፍ ስምምነቱ በስድስቱም የተፋሰሱ ሃገራት ፓርላማዎች ከፀደቀ በኋላ የስድስተኛው የተፋሰስ ሃገር የማፅደቂያ ሰነድ በአፍሪካ ህብረት ከተቀመጠ ከ60 ቀናት በኋላ የአለም ዓቀፍ ስምምነት ደረጃ ይኖረዋል። የትብብር ማዕቀፍ ስምምነቱን ያልፈረሙ ሃገራት ወደ ትብብር ማዕቀፉ ሊገቡ የሚችሉበት መንገድ አስቀምጧል።