ከጂቡቲ ወደብ 1.8 ሚሊዮን ሜትሪክ ቶን የአፈር ማዳበሪያ እየተጓጓዘ ነው
በመላ አገሪቱ የሚሠራጭ 1.8 ሚሊዮን ሜትሪክ ቶን የአፈር ማዳበሪያ፣ ከጂቡቲ ወደብ ወደ አገር ውስጥ የማጓጓዝ ሥራ እንደተጀመረ፣ የባህርና ትራንስፖርት ሎጂስቲክስ አገልግሎት ድርጅት አስታወቀ፡፡የባህርና ትራንሰፖርት ሎጂስቲክ አገልግሎት ድርጅት ዋና ሥራ አስፈጻሚ አቶ ሮባ መገርሳ ለሪፖርተር እንደገለጹት፣ ዘንድሮ ወደ 1.8 ሚሊዮን ሜትሪክ ቶን የተለያየ ዝርያ ያላቸውን የአፈር ማዳበሪያዎችን ወደ ወደብ የማጓጓዝ ሥራ ካለፉት ሁለት ሳምንታት ወዲህ ተጀምሯል፡፡ እስካሁን አሥር መርከቦች ተሰማርተውና አራት ያህሉ ወደብ ደርሰው የማራገፉ ሥራ እየተከናወነ መሆኑን፣ ሁለት መርከቦች ደግሞ አራግፈው መውጣታቸውን የገለጹት አቶ ሮባ፣ ካለፈው ዓመት በቁጥር የበለጠ ማዳበሪያ በመገዛቱ የማጓጓዝ ሥራው ከዚህ ቀደም ብሎ ማለቅ ነበረበት ብለዋል፡፡ ሆኖም ያሰብነውን ያህል ባይሆንም ካለፈው ዓመት የተሻለ የማጓጓዝ ሁኔታ ይኖራል፤›› ሲሉ አስታውቀዋል፡፡ በጠቅላላ ማዳበሪያው በሰባት ወራት ውስጥ ተጓጉዞ የሚያልቅ መሆኑን፣ ለመኸርም ሆነ ለክረምት ወቅት በጊዜው እንደሚደርስ ተገልጿል፡፡ ከአፈር ማዳበሪያው አንድ ሚሊዮን ሜትሪክ ቶን የሚሆነው ኤንፒኤስ (NPS) የተባለ ዝርያ ሲሆን፣ የተቀረው ደግሞ የዩሪያ ዝርያ ነው፡፡ ማዳበሪያው ለስድስት ክልሎች እንደሚሠራጭና እነዚህም ደቡብ፣ ኦሮሚያ፣ አማራ፣ ትግራይ፣ ቤኒሻንጉልና ሲዳማ መሆናቸው ተጠቁሟል፡፡ ለትግራይ ክልል በችግሩ ምክንያት እንዲዘገይ የተደረገው ሥርጭት ወደፊት በመከላከያ አጋዥነት የሚጀመር እንደሆነ አቶ ሮባ አስታውቀዋል፡፡ባለፈው የበጀት ዓመት የአፈር ማዳበሪያ ከጂቡቲ ወደብ ወደ አገር ውስጥ ለማስገባት ከፍተኛ የሆነ የመንገድ ብልሽት፣ የጭነት ማጓጓዣ ተሽከርካሪዎችና የምርት ማራገፊያ መጋዘን እጥረት ተከስቶ እንደነበር የሚታወስ ሲሆን፣ ከጂቡቲ ወደ ኢትዮጵያ 100 ኪሎ ሜትር የሚሆነው መንገድ በጣም በመጎዳቱ የአፈር ማዳበሪያን ወደ አገር ውስጥ የማስገበት ሒደቱን አንጓቶት እንደነበር አይዘነጋም፡፡ከመንገድ ጋር በተገናኘ ያለው ችግር እንዳለ ነው ያሉት አቶ ሮባ፣ በሁለቱ አገሮች መካከል መንገዱን ለመገንባት ስምምነት ላይ ተደርሶ 20 ኪሎ ሜትር የሚሆነው በጂቡቲ በኩል መገንባቱን፣ የተቀረውን 80 ኪሎ ሜትር በኮንስትራክሸን ሥራዎች ኮርፖሬሽን ጥገናውን ለማከናወን ስምምነት መደረጉን፣ ሆኖም የመንገድ ጥገናው ለዚህ ዓመት እንደማይደርስ አቶ ሮባ አስረድተዋል፡፡ በዚህ ምክንያት የሚያጋጥመውን ችግር ለመቅረፍ የባቡር ትራንስፖርትን በከፍተኛ ሁኔታ እየተጠቀሙ እንደሆነ፣ በዚህም በባቡር የሚደረገው ማጓጓዝ ሥራውን ቀላል እንዳደረገው ጨምረው ገልጸዋል፡፡‹‹እኛም ሆነ ከእኛ ጋር የሚሠሩ ተቋማት ልንሠራ የምንችለው ማግኘት ያለብን የአገልግሎት ክፍያ ስናገኝና ደንበኞቻችን የክፍያ ግዴታዎቻችን ሲፈጸሙልን ነው፤›› ያሉት አቶ ሮባ፣ ይኼንን ከመፈጸም አንፃር ትልቅ ችግር አለ ብለዋል፡፡‹‹ማዳበሪያን የማቅረብ ሥራ ባለድርሻ አካላት ብዙ ስለሆኑ ሥራው ውስብስብ ነው፡፡ ክልሎች ገንዘብ ካላስገቡላቸው አስመጪ ድርጅቶች መክፈል አንችልም ይላሉ፡፡ በተመሳሳይ ይህ ካልሆነ ባንኮች የውጭ ምንዛሪና ምርቱን ወደ አገር ውስጥ ለማስገባት የሚያስችል ማረጋገጫ ስለማይሰጡ፣ መርከቦች ወደብ ላይ የሚቆሙበት ሁኔታ ይፈጠራል፤›› ያሉት አቶ ሮባ፣ ‹‹በመሆኑም ይህ ዓይነቱ ሁኔታ እንዳይፈጠር እኛም ሆንን ክልሎችን አስተባብሮ ይኼንን ጉዳይ ማስፈጸም ካለበት፣ የግብርና ሥራዎች ኮርፖሬሽን ጋር በጋራ እየሠራን እንገኛለን፤›› ብለዋል፡፡ ነገር ግን ክልሎች ያለባቸውን ክፍያ መፈጸም ላይ በተለይ የትግራይና የደቡብ ክልሎች ተደጋጋሚ የሆኑ ክፍተቶች እንደሚታይባቸው፣ ስለሆነም እንደዚህ ዓይነቶቹ ውስብስብ ችግሮች ሊፈቱ ይገባል ብለዋል፡፡ በተያያዘ ዜና ቅዳሜ ጥር 8 ቀን 2013 ዓ.ም. ለኢትዮጵያ የቁም እንስሳት የውጪ ንግድ ትልቅ ሚና ይጫወታል የተባለለት በጂቡቲ የዶራሌ ሁለገብ ወደብ የቀንድ ከብት ተርሚናል የተመረቀ ሲሆን፣  ለእንስሳት ማቆያነት የሚያገለግለው ወደቡ አገሪቱ ደኅንነቱ የተጠበቀና ጊዜውን የጠበቀ የቁም እንስሳት አቅርቦት፣ እንዲሁም ቀጥተኛ የወጪ ንግድን በማረጋገጥ ረገድ እየገጠማትን ያሉትን ተግዳሮቶች እንደሚቀንስ ተገልጿል፡፡በወደብ ምርቃት ሥነ ሥርዓቱ ላይም የግብርና ሚኒስትር አቶ ዑመር ሁሴን፣ የባህርና ትራንስፖርት ሎጂስቲክስ አገልግሎት ድርጅት ዋና ሥራ አስፈጻሚ አቶ ሮባ፣ የጂቡቲ የትራንስፖርት ሚኒስትር ሙሳ መሐመድ፣ በጂቡቲ የኢትዮጵያ አምባሳደር ብርሃኑ ፀጋዬና የጂቡቲ ዓለም አቀፍ ወደብና ነፃ ቀጣና ሊቀመንበር ኦማር ሀዲን ጨምሮ ሌሎች የሁለቱ አገሮች ከፍተኛ የሥራ ኃላፊዎች እንደተገኙ ተገልጿል፡፡