ሕገወጦችን ሕጋዊ ለማድረግ ከፍተኛ የሊዝ ክፍያ ተጠየቀ
የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ‹‹ሕገወጥ›› ባለይዞታዎችን ሕጋዊ ለማድረግ የሊዝ ዋጋ ሥሌት መመርያ ከወጣ፣ ከ75 ካሬ ሜትር በላይ መሬት የያዘ አካል ተጨማሪውን ቦታ ለመጠቅለል የሚጠየቀው ከፍተኛ የሊዝ ዋጋ እንደሚሆን ምንጮች ገለጹ፡፡አግባብ ባለው አካል ሳይፈቀድ የተያዙ ቦታዎችን ለማስተካከልና ለመከላከል የወጣው መመርያ እንደሚለው፣ ለመኖሪያም ሆነ ለድርጅት አገልግሎት አግባብ ያለው አካል ሳይፈቅድ የተያዘ ቦታ እስከ 75 ካሬ ሜትር ድረስ በሊዝ መነሻ ዋጋ ይስተናገዳል፡፡ ነገር ግን ከዚህ የቦታ ስፋት በላይ የያዙና መመርያው የሚፈቅድላቸው ባለይዞታዎች በወቅታዊ የሊዝ ጨረታ ዋጋ እንደሚስተናገዱ በመመርያው ተደንግጓል፡፡በዚህ መሠረት ዋጋውን ለመተመን የሚያስችል መመርያ በሚዘጋጅበት ከፍተኛ የጨረታ ገንዘብ ማለት በአንድ ውስን ቦታ የተጫረቱ ሰዎች ያቀረቡት ገንዘብ አማካይ ነው፡፡በአሁኑ ወቅት በሁሉም የአዲስ አበባ አካባቢዎች የሊዝ ጨረታ ዋጋ እየናረ በመምጣቱ፣ ሕገወጥ የተባሉትን ሕጋዊ ለማድረግ ከፍተኛ ዋጋ እንዲጠየቅ መደረጉን መረጃዎች አመልክተዋል፡፡የአዲስ አበባ ከተማ የሊዝ መነሻ ዋጋ የተጋነነ ነው ባይባልም፣ በጨረታ ለሚቀርቡ ቦታዎች እየቀረበ የሚገኘው የመጫረቻ ዋጋ ግን ከፍተኛ መሆኑን ባለሙያዎች ይገልጻሉ፡፡ የአዲስ አበባ ከተማ መሬት ልማትና ማኔጀመንት ቢሮ ባለሙያዎች ያዘጋጁት የሊዝ ዋጋ ሥሌት መመርያ አንድ ካሬ ሜትር ቦታ ከ8,000 ብር እስከ 30,000 ብር እንዲከፈልበት ሆኖ ተሰልቷል፡፡ ይህ ገንዘብ ሊሰላ የቻለው መመርያው ከ75 ካሬ ሜትር መሬት ብቻ በሊዝ መነሻ ዋጋ የሚሰጥ ሲሆን፣ ቀሪውን ቦታ በአካባቢው ወቅታዊ የሊዝ ጨረታ ዋጋ እንዲሆን በመደንገኑ ነው፡፡በዚህ መሠረት በአሁኑ ወቀት ከሰሜን አዲስ አበባ ውጪ ያሉ ቦታዎች በጨረታ ወቅት እየቀረበላቸው ያለው ገንዘብ ከፍተኛ ነው፡፡ አብዛኞዎቹ ቦታዎች ከ20,000 እስከ 30,000 ብር በካሬ ሜትር ሲሆኑ፣ ዝቅተኛው ስምንት ሺሕ ብር ከፍተኛው ደግሞ 33,000 ብር ሆኖ በክብረ ወሰን ተመዝግቧል፡፡ሕገወጥ የሚባሉት ግንባታዎች በአሥሩም ክፍላተ ከተሞች እንደሚገኙ በከንቲባ ኩማ ደመቅሳ ሥልጣን ዘመን የመሬት አስተዳደር ሥራዎችን ሥርዓት ለማስያዝ የተዋቀረው ኮሚቴ ያቀረበው ሪፖርት ያሳያል፡፡ በዚህ ሪፖርት በአሥሩም ክፍላተ ከተሞች 102,402 ይዞታዎች ሰነድ አልባ ናቸው፡፡በአሁኑ ወቅት ለማስተናገድ የታሰበው ከመጋቢት 1988 ዓ.ም. እስከ ሚያዝያ 1997 ዓ.ም. ድረስ ያሉ ይዞታዎችን ነው፡፡ በዚህ መመርያ ለመስተናገድ 46,042 ባለይዞታዎች ተመዝገብው በመጠባበቅ ላይ ይገኛሉ፡፡ከንቲባ ድሪባ ኩማ በቅርቡ ለአዲስ አበባ ምክር ቤት በቀረቡት የስድስት ወራት የሥራ አፈጻጸም ሪፖርት፣ በመመርያው መሠረት እየተጣራ ሕጋዊ የይዞታ ማረጋገጫ ካርታ እንዲያገኙ ለማድረግ ዝግጅት እየተደረገ መሆኑን አስረድተው ነበር፡፡በዚህ መሠረት ከቅድመ ዝግጅት ሥራዎች ውስጥ አንዱ የሆነው የሊዝ ዋጋ ትመና ተጠናቋል፡፡ ከጥቂት ሳምንታት በኋላ ለተጠቀሚዎች በይፋ ተገልጾ ሕገወጦችን ሕጋዊ የማድረግ ሥራው ተግባራዊ እንደሚደረግ ተገልጿል፡፡ነገር ግን ሕገወጥ ባለይዞታዎች የተባሉት የያዟቸው ቦታዎች ከ75 ካሬ የሚበልጡ እንደሆኑ የሚናገሩት የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ምንጮች፣ ለቀሪው ይዞታ የሚጠየቀው ገንዘብ ከፍተኛ በመሆኑ በሥራው ላይ ተፅዕኖ ሊፈጥር እንደሚችል ሥጋታቸውን ገልጸዋል፡፡