የአዲስ አበባ ገቢዎች ባለሥልጣን ከፍተኛ ግብር ተጥሎብናል ያሉ አገልግሎት ሰጪዎችን ጉዳይ ዳግም አያለሁ አለ
ከፍተኛ ግብር ከፋዮች ቅሬታቸውን አሰምተዋል በሐምሌ ወር ብቻ 3.4 ቢሊዮን ብር ሰብስቧልየአዲስ አበባ ገቢዎች ባለሥልጣን በቀን ገቢ ግምት ላይ ተመሥርቶ በዝቅተኛ ግብር ከፋዮች ላይ የተጣለውን ከ90 በመቶ የታክስ ገቢ መሰብሰቡን ቢገልጽም፣ አገልግሎት በሚሰጡ ነጋዴዎች ላይ የተጣለው ታክስ ከአቅም በላይ መሆኑን የሚያመላክቱ መረጃዎችን በማግኘቱ በድጋሚ ለመመልከት መወሰኑን አስታወቀ፡፡ ባለሥልጣኑ ከደረጃ ‹‹ሀ›› እና ‹‹ለ›› ግብር ከፋዮች ጋር ሐሙስ ነሐሴ 10 ቀን 2010 ዓ.ም. በአዲስ አበባ ማዘጋጃ ቤት ባህል አዳራሽ ውስጥ ባካሄደው ስብሰባ ወቅት፣ የባለሥልጣኑ የታክስ ጉዳዮች ምክትል ዋና ዳይሬክተር አቶ ገዛኸኝ ታምሩ ለሪፖርተር እንደገለጹት፣ አብዛኛው የደረጃ ‹‹ሐ›› ወይም የቀን ገቢ ግምት ግብር ከፋዮች በተጠናቀቀው ሐምሌ ወር ውስጥ የሚጠበቅባቸውን ግብር ከፍለዋል፡፡ ይሁንና ባለፈው ዓመት የተካሄደውን የቀን ገቢ ግምት ዳግም ትመናና ለውጥ ተከትሎ በተሠራውና ዘንድሮ ተግባራዊ በተደረገው የተርን ኦቨር ታክስ ጥያቄ ምክንያት፣ በርካታ ግብር ከፋዮች ቅሬታ ሲያሰሙ እንደነበር ይታወሳል፡፡ ባለሥልጣኑም ለአብዛኞቹ ቅሬታዎች ምላሽ እንደሰጠ አስታውቆ ነበር፡፡ ነገር ግን በልብስ ስፌት፣ በፀጉር ማስተካከልና በመሳሰሉት የአገልግሎት ንግድ ሥራዎች ላይ የተሰማሩ ነጋዴዎች ዋናውን ግብር ጨምሮ የተጠየቁት የተርን ኦቨር ታክስ ከፍተኛ እንደሆነባቸው መታየቱን አቶ ገዛኸኝ ገልጸው፣ የተጠየቁትን ታክስ እየከፈሉ እግረ መንገዱን እንዲታይላቸው መወሰኑን አስረድተዋል፡፡ ዓመታዊ ጠቅላላ የገቢ መጠናቸው ከ500 ሺሕ ብር በታች የሆኑ ነጋዴዎች በዝቅተኛው የግብር ማስከፊያ ወይም በደረጃ ‹‹ሐ›› ቢመደቡም፣ የሚጠበቅባቸው የተርን ኦቨር ታክስ የአሥር በመቶ ምጣኔ ነበረው፡፡ ባለሥልጣኑ ይህንን ምጣኔ ወደ አምስት በመቶ ቢያወርደውም በርካታ ነጋዴዎች ግን በቀን ገቢ ግምት አጣጣሉ መሠረት የተርን ኦቨር ታክሱም ወጪያቸውን እንዲያይላቸው፣ ሌሎችም ማሻሻያዎችን ማድረግ እንዳለበት በመግለጽ ቅሬታቸውን ሲያሰሙ ሰንብተዋል፡፡ ባለሥልጣኑ የቀረቡለትን ቅሬታዎች ተመልክቶ ምላሽ ሲሰጥ እንደቆየ የገለጹት የአዲስ አበባ ገቢዎች ባለሥልጣን ዋና ዳይሬክተር አቶ ሺሰማ ገብረ ሥላሴ፣ የቀረቡት ምላሽ የማግኘታቸውን ያህል ችግር ያለባቸው የ‹‹ሦስተኛ ወገን›› ተሳትፎ የነበረባቸው የታክስ ጉዳዮች መታየታቸውን አስረድተዋል፡፡ ሦስተኛ ወገን ከተባሉት ውስጥ በድርድር ታክስ እናስቀንሳለን የሚሉ ኦዲተሮችና ሒሳብ ሠራተኞች እንደሚካተቱ ዋና ዳይሬክተሩ ገልጸዋል፡፡ ይህ በእንዲህ እንዳለ ከከተማው ከፍተኛ ግብር ከፋዮች ጋር በተካሄደው ውይይት ወቅትም በርካታ ቅሬታዎች በባለሥልጣኑ ቅርንጫፍ መሥሪያ ቤቶች፣ በተለይም በወረዳና ክፍለ ከተማ የታክስ ሰብሳቢዎችና ኦፊሰሮች አማካይነት የሚደርስባቸውን እንግልት ሲገልጹ ተደምጠዋል፡፡ አምና ለተሸጠ ዕቃ የተቆረጠ ደረሰኝ ዘንድሮ በተጭበረበረ መንገድ ግብር ሊከፈልበት ቀርቦ፣ አምና ደረሰኙን የቆረጠው ነጋዴ ዘንድሮ ቅጣትና ወለድ እንዲከፍለበት መጠየቁ ከተደመጡት አንዱ ቅሬታ ነበር፡፡ ታክስ በወቅቱ ለመክፈል ሄደው የሚሻሻል መመርያ ስላለ ይቆዩ የተባሉ ግብር ከፋይ፣ ዳግመኛ ሲሄዱ አዘግይተዋልና መቀጫ ወለድ ጨምረው ይክፈሉ መባላቸውን በመግለጽ ቅሬታ ሲያሰሙ፣ በታክስ ባለሥልጣኑ ኃላፊዎች ይቅርታ ተጠይቀዋል፡፡ በባለሥልጣኑ የታክስ ጉዳዮች ዳይሬክተር ወ/ሮ ቃለሕይወት መኮንን፣ ‹‹እንዲህ ያለ ችግር በባለሥልጣኑ በመፈጠሩ ይቅርታ እንጠይቃለን፤›› ብለዋል፡፡ ሌሎችም በርካታ ቅሬታዎች ተስተናግደዋል፡፡ የቫት ተመላሽ ሒሳብ ጥያቄ ሲቀርብ እንዲከፈል ሕጉ ቢፈቅድም፣ በወቅቱ አይሰጠንም የሚሉትን ጨምሮ፣ በወረዳና ክፍለ ከተማ የታክስ ሠራተኞች እንመናጨቃለን፣ በአግባቡ አንስተናገድም፣ ለጥያቄዎቻችን ምላሽ የሚሰጠን አናገኝም፣ ኃላፊዎች ‹‹ሙሽሮች ናቸው››፣ ተደብቀው ስለሚውሉ እነሱን ማግኘት ከባድ ነው የሚሉ ቅሬታዎች ተደምጠዋል፡፡ ባለሥልጣኑ በበኩሉ የሠራተኞች እጥረት ቢኖርበትም፣ ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው ግብር ከፋዩ በመጨረሻዎቹ ቀናት ስለሚመጡ በርካታ ሠልፍ መፈጠሩ አንዱ ችግር እንደሆነ፣ በተጭበረበረ ደረሰኝ ያላግባብ ተቀጣን ያሉ ግብር ከፋዮች ጉዳያቸውን ግብር በሚከፍሉበት ቅርንጫፍ ጽሕፈት ቤት በኩል እንዲፈቱ ባለሥልጣኑም እንደሚያግዛቸው አስታውቋል፡፡ ራሱን ችሎ እንደ አዲስ ከተደራጀ ወዲህ የግብር አሰባሰብ ሥርዓቱን በከተማ ደረጃ እየመራ የሚገኘው የአዲስ አበባ ገቢዎች ባለሥልጣን፣ በዚህ ዓመት ከሚሰበስበው ገቢ ውስጥ ከታክስ ለማግኘት ያቀደው 34 ቢሊዮን ብር እንደሆነ የገለጹት አቶ ገዛኸኝ፣ በሐምሌ ወር ብቻ 3.4 ቢሊዮን ብር መሰብሰቡን ለሪፖርተር ገልጸዋል፡፡ በሐምሌ እንዲሰበሰብ የታቀደው ገቢ 3.333 ቢሊዮን ብር እንደነበረም አስታውሰዋል፡፡ በ2009 ዓ.ም. ይጠበቅ የነበረው የታክስ ገቢ 31.5 ቢሊዮን ብር ቢሆንም፣ ሊሰበሰብ የቻለው 27.5 ቢሊዮን ብር እንደሆነና ይህም የዕቅዱን 87.3 በመቶ እንዳሳካ አቶ ገዛኸኝ ጠቁመዋል፡፡ 