የዘይት ዋጋ ቀደም ሲል ከነበረበት ከ100 ብር በላይ ጭማሪ ማሳየቱ ተገለጸ
ሞገስ ጸጋዬ አዲስ
አበባ፡- የዘይት ዋጋ ቀደም ሲል ከነበረበት ዋጋ ከአንድ መቶ ብር በላይ የዋጋ ጭማሪ ማሳየቱን ተዘዋውረን ያነጋገርናቸው ቸርቻሪ ባለሱቆች አስታወቁ። የጋዜጣው ሪፖርተር ያነጋገራቸው አራት ኪሎ አካባቢ የችርቻሮ ሱቅ ባለቤት የሆኑት አቶ ኑረዲን ጸሃ ፣ ዘይት ምክንያቱን ሳናውቀው ከነበረበት 330 ብር ወደ
450 ብር ከፍ ብሏል። የዘይት ጭማሪው ከማከፋፈያው በመሆኑ አስደንጋጭ ነው። አምስት ሊትር ዘይትን የምናመጣው ከ390 ብር እስከ 420 ብር ሲሆን የአውራጅና የታክሲ ክፍያን ከፍለን 500 ብር ካልሸጥን በስተቀር ትርፍ አይኖረውም። አሁን የተስተዋለው የዘይቱ ዋጋ ከበርካታ ዜጎች የኑሮ ደረጃ ጋር የሚመጣጠን አይደለም ያሉት አቶ ኑረዲን ፣ ሸማቹ በተከሰተው ነገር ተደናግሮ የመግዛት ፍላጎት የለውም። እኛም እንደ ነጋዴ ሸጠን ገንዘባችንን ማንቀሳቀስ አልችልንም ብለዋል ። መንግስት ለችግሩ በአፋጣኝ መፍትሄ ሊያበጅ እንደሚገባም አመልክተዋል። ሌላኛው ያነጋገራቸው የችርቻሮ ሱቅ ባለቤት አቶ ሁነኛው በየነ በበኩላቸው ፤ የዘይት ውድነት በአልን ተከትሎ የመጣና በዓል ሲያልፍ እንደሚስተካከል ተስፋ አድርገን ነበር። የጅምላ አከፋፋይ በአምስት ሊትር ዘይት ላይ ከ90 እስከ 120 ብር ድረስ ጭማሪ ማድረጋቸውን አስታውቀዋል። ከአራት መቶ ብር በላይ መጥቶ ሱቅ እስኪደርስ ድረስ የተለያዩ ወጪዎች ተጨምረውበት ስንት መሸጥ እንዳለበት ግራ ተጋብተናል ያሉት አቶ ሁነኛው፣ ቀደም ሲል እንደነበረው አሁን ከዋጋው መወደድ ጋር ተያይዞ ገዥም የለም ብለዋል። ጭማሪው ምንን አስመልክቶ እንደሆነ መረዳት አልቻልንም የሚሉት ነጋዴው ፣ የትኛው የህብረተሰብ ክፍል ነው በዚህ ዋጋ ገዝቶ ሊጠቀም የሚችለው። መንግስት ችግሩን ለይቶ መፍትሔ ካላበጀለት በስተቀር ዘይት የጥቂት ሰዎች ምግብ ብቻ እየሆነ ሊመጣ እንደሚችል ስጋታቸውን ገልጸዋል። በጉዳዩ ዙሪያ ያነጋገርናቸው በንግድና ኢንዱስትሪ ሚኒስቴር የቢዝነስ እቃዎች የዋጋ ጥናት፣ ግምገማና ቁጥጥር ዳይሬክተር አቶ ካሳሁን ሙላት፣ የዘይት ዋጋ ላይ አላግባብ የዋጋ ጭማሪ ተደርጓል። ዘይት ላይ ወደ አምስት በመቶ ቀረጥ የተጣለበት ቢሆንም ቀረጥ ተከፍሎበት የሚገባው ዘይት ገና በመሆኑ አሁን የሚስተዋለው ጭማሪ ተቀባይነት የሌለውና ህገ ወጥ ነው ብለዋል። ጉምሩክ ዘይት እየተቀረጸ እንዲገባ ማለቱን ተከትሎ ነጋዴዎች አላግባብ ሀብት ለማካበት በማሰብ ብቻ ምርቱ ወደ ሀገር ሳይገባ ከቀረጥ ነፃ የገባ ምርት ላይ ጭማሪ አድርገዋል ያሉት ዳይሬክተሩ፣ ከአምስት ወር በፊት ሶስት መቶ ብር ድረስ ይሸጥ የነበረው የአምስት ሊትር ዘይት ተጨማሪ ምርት ባለመግባቱ የተነሳ እስከ 330 ብር ደርሶ ነበር። በአሁኑ ወቅት ደግሞ አራት መቶ ብር መድረሱን አስታውቀዋል። አሁን እየተሸጠ ያለው የዘይት ምርት ቀደም ሲል ከታክስ ነጻ የገባ በመሆኑ መሸጥ የነበረበት ቀደም ሲል በነበረበት ዋጋ ነው። በቀረጥ የገባ ምርት ሳይኖር በዚህ ደረጃ ጭማሪ መደረጉ አግባብነት የለውም፤ ነጋዴው ያልተገባ ጭማሪ ነው እየጨመረ ያለው። ይህን ህገ ወጥ ጭማሪ ለማስተካከል ከክልሎችና ከከተማ አስተዳደሮች ጋር ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ እየተነጋገረ ነው ብለዋል።አዲስ ዘመን ጥር 9 ቀን 2013 ዓ.ም 