የማኑፋክቸሪንግ ኢንዱስትሪን ለማስፋፋት በሊዝ ፋይናንስ ሕግ የተጀረው የማምረቻ መሣሪያዎች አቅርቦት ወደ ኪሳራ እያመራ መሆኑ ተገለጸ
በኢትዮጵያውያን የሚመሩ የማምረቻ ኢንዱስትሪዎችን በአገር አቀፍ ደረጃ ለማስፋፋት ታቅዶ ከጥቂት ዓመታት በፊት ተግባራዊ መደረግ የጀመረው የሊዝ ፋይናንስ ሥርዓት ወደ ኪሳራ እያመራ መሆኑን፣ የንግድና ኢንዱስትሪ ሚኒስትሯ ወ/ሮ ፈትለወርቅ ገብረ እግዚአብሔር አስታወቁ። ሚኒስትሯ የግማሽ ዓመት የሥራ አፈጻጸም ሪፖርታቸውን ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ሐሙስ ጥር 16 ቀን 2011 ዓ.ም. ባቀረቡበት ወቅት እንደተናገሩት፣ በሊዝ ፋይናንስ ሥርዓት በአነስተኛና በመካከለኛ የማምረቻ ኢንዱስትሪዎች ለሚገቡ ኢትዮጵያውያን የማምረቻ ማሽነሪዎችን በማቅረብ በረጅም ጊዜ ክፍያ የማሽነሪዎች ባለቤት ለማድረግ የተጀመረው እንቅስቃሴ ከውጤቱ ይልቅ ጉዳቱ እያመዘነ ነው።ለሊዝ ፋይናንስ የብድር ሥርዓትን ተግባራዊ በማድረግ ማሽነሪዎችን ለማቅረብ በተጀመረው አሠራር፣ መንግሥት በኢትዮጵያ ልማት ባንክ በኩል ለሁለተኛው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ ዘመን ከ20 ቢሊዮን ብር በላይ እንደሚያቀርብ ይፋ አድርጎ ነበር። በዚህ መሠረት ባለፉት ዓመታት መንግሥት የዘረጋውን የሊዝ ፋይናንስ አሠራር በመጠቀም የማምረቻ ማሽነሪዎችን ከወሰዱ መካከል በርካቶቹ ኢንዱስትሪዎች ወደ ምርት መሸጋገር አለመቻላቸውን ሚኒስትሯ ገልጸዋል። በመሆኑም ወደ ማምረቻ ኢንዱስትሪ ለመግባት ፈቅደው በሊዝ ፋይናንስ ሥርዓት ማሽነሪዎችን የወሰዱ ኩባንያዎች፣ ምንም ማምረት ሳይችሉ የተቋቋሙበትን ካፒታል ማሽነሪዎቹን ለመውሰድ ለገቡት ዕዳ እየከፈሉ እንደሚገኙ አስረድተዋል፡፡ሚኒስቴር መሥሪያ ቤታቸው ባደረገው ዳሰሳም እስከ 80 በመቶ የሚደርስ ካፒታላቸውን ለዕዳ ክፍያ ያዋሉ በርካታ ኩባንያዎች መኖራቸው መረጋገጡን ገልጸዋል። አሠራሩ አክሳሪ የሆነበት ምክንያት ለኩባንያዎቹ የቀረቡ ማሽነሪዎች ያገለገሉ መሆናቸው፣ ከጠየቁት ስፔስፊኬሽን ውጪ የቀረቡና የጥራት ደረጃውንም የማያሟሉ እንደሆኑ ጠቁመዋል።አብዛኞቹን ማሽነሪዎቹ ሲያቀርብ የነበረው የብረታ ብረትና ኢንጂነሪንግ ኮርፖሬሽን (ሜቴክ) መሆኑን የጠቆሙት ሚኒስትሯ፣ የሊዝ ፋይናንስ ሥርዓቱ ከፍተኛ ችግር ያለበት መሆኑን አስረግጠው ተናግረዋል። ዘንድሮ 4.5 ቢሊዮን ብር በሊዝ ፋይናንስ ሥርዓት ለማቅረብ ታቅዶ እንደነበርም ገልጸዋል። ባለፉት ስድስት ወራት ውስጥም 815.9 ሚሊዮን ብር መቅረቡን ገልጸዋል። ይህ አሠራር አዋጭ ባለመሆኑና ኩባንያዎችን እየበደለ በመሆኑ፣ ሚኒስቴር መሥሪያ ቤቱ ሕጉ እንዲሻሻል ረቂቅ በመቅረፅ ላይ እንደሚገኝ ተናግረዋል።በሌላ በኩል የአገሪቱን የኤክስፖርት ንግድ ዘንድሮ ከፍ በማድረግ፣ ከፍተኛ የሆነውን የንግድ ሚዛን ጉድለት ለመቀነስ ዕቅድ ተይዞ የነበረ ቢሆንም አፈጻጸሙ በተቃራኒው መሆኑን ገልጸዋል። በግማሽ ዓመት ወስጥ 1.96 ቢሊዮን ዶላር ለማግኘት ታቅዶ ማግኘት የተቻለው 1.2 ቢሊዮን ዶላር እንደሆነ፣ ይህም የዕቅዱን 62 በመቶ ብቻ መፈጸሙን እንደሚያሳይ ገልጸዋል።ካለፈው ዓመት ተመሳሳይ ወቅት ጋር ሲነፃፀር ደግሞ በአሥር በመቶ ቅናሽ እንደሚታይበት አስረድተዋል።ለአፈጻጸሙ ማነስ ሕገወጥ ንግድና የኮንትሮባንድ መስፋፋት፣ የግብርና ምርት በሚፈለገው መጠንና ጥራት አለመመረት፣ እንዲሁም የዓለም ገበያ ዋጋ መውረድ ዋና ዋናዎቹ እንደሆኑ ጠቁመዋል።የምክር ቤቱ አባላት የአገሪቱን የንግድ ሚዛን ጉድለትን መቀነስ እስካልተቻለ ድረስ የአገሪቱ የኢኮኖሚ ልማትን ማስቀጠል አዳጋች እንደሚሆን በመግለጽ፣ ልዩ ትኩረት ሊሰጠው እንደሚገባ አሳስበዋል።