ግብፆች ዓባይ ላይ የነበራቸው የዘመናት ሴራ
 ዛሬ ቀን ሞልቶለት በመላው ኢትዮጵያውያን ሀብት እየተገነባ ያለው ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ እንዲስተጓጎል ግብፆች ለዘመናት የተንኮል ሴራቸውን ሲሸርቡ መቆየታቸውን አዲስ ዘመን ጋዜጣ ያነጋገራቸው የጂኦግራፊ መምህር እንዲሁም በውሃ ፖለቲካና በህዳሴ ግድብ ዙሪያ ጥናት የሚያደርጉት አቶ ብርሃኑ በላቸው ተናገሩ። እንደሳቸው ማብራሪያ ግብፅ በታሪኳ ሁሉ አባይን ለመቆጣጠር ስታሴር ቆይታለች። ከቻለች በድፍረት ካልሆነም በብልጠት ለመጠቀም ያላደረገችው ነገር የለም።  ከክርስቶስ ልደት በፊት ጀምሮ ግብፆች በህዳሴው ግድብ ላይ ፍላጎት ነበራቸው የሚሉት አቶ ብርሃኑ፤ ከክርስቶስ ልደት በፊት አሳሾችን ወደ ደቡብ ክልል በመላክ የአባይ ወንዝ መነሻ ቦታውን አስጠንተዋል። በዚህም ለአካባቢው የነበራቸውን ፍላጎት አሳይተዋል። ነገር ግን ኢትዮጵያ በወቅቱ ሰፊ ግዛትና ትልቅ አቅም የነበራት በመሆኑ መጥተው መቆጣጠር እንዳልቻሉ አልፎ አልፎም ለኦርቶዶክስ እምነት ፓትሪያርክ አባይን የምትገድቡ ከሆነ አንልክም እያሉ እየፈሩም እያስፈራሩም እንደቆዩ አስታውሰዋል።  በ1832 አካባቢ አፄ ቴዎድሮስ በእንግሊዞች መሸነፋቸውን ሲሰሙ ኢትዮጵያውያንን በጦርነት ማሸነፍ ይቻላል በሚል ተስፋ ጦር መዘው ተሸንፈዋል። በወቅቱ ኢትዮጵያን መውረር አዋጭ መስሎ የታያቸው ግብፆች ባደረጉት ተደጋጋሚ ጦርነት ኢኮኖሚያቸው በመውረዱ አቅም አጥተው ከድርጊታቸው ተቆጥበው ነበር ። 1822 በእንግሊዝ ቅኝ ግዛት ሥር ሲወድቁ ኢትዮጵያም በዚህ ጊዜ እረፍት እንዳገኘች ይናገራሉ።  ከእንግሊዝ ወረራ በኋላም እንግሊዞች በቀጥታም ባይሆን በተዘዋዋሪ አባይን ለመቆጣጠር አስበው እንደነበር የገለፁት አቶ ብርሃኑ፤ አፄ ምኒሊክ ከእንግሊዝ መንግስት ጋር 1902 ድርድር ተፈራርመዋል። ይህ ስምምነት በአባይ ውሃ ላይ የተደረገ ስምምነት አይደለም። ስምምነቱ የኢትዮጵያና የሱዳን ድንበር የትነው የሚለውን ለማወቅ የተደረገ እንደነበር አቶ ብርሃኑ አስረድተዋል።  እንግሊዞች የነበራቸውን ኢኮኖሚያዊ አቅም ተጠቅመው በተንኮልና በጫና በስምምነቱ ላይ አንድ አንቀፅ ጨምረዋል። ይህ አንቀፅም ከድንበር ስምምነቱ በተጨማሪ አፄ ምኒሊክ “የአባይን ወንዝና ገባር ወንዞችን ጣናን ጨምረው መጠቀም ሲፈልጉ የእንግሊዝ መንግስት ፈቃድ ያስፈልጋቸዋል። ፈቃድ የሚሰጣቸው ደግሞ አባይን ሙሉ ለሙሉ አልገድበውም ወይም ከዳር እስከዳር አላስረውም” የሚል እንደነበር አቶ ብርሃኑ አስታውሰዋል። ስምምነቱ በወቅቱ በነበረው የተወካዮች ምክርቤት ያልፀደቀ በመሆኑና እንግሊዞችም በራሳቸው አገር ፓርላማ ባለማፀደቃቸው ህጋዊ ውል አይደለም። ተቀባይነትም የሌለው መሆኑን አብራርተዋል። ሁልጊዜ ግብፆችን እረፍት የሚነሳውና ሴራ የሚጎኖጉኑለት የዓባይ ወንዝ በ1927 ዓ.ም ምክንያት አገኙለት። በዚህም አፄ ኃይለስላሴ የመጀመሪያውን ግድብ ከአሜሪካን መንግስት በሚገኝ እርዳታና ብድር ጣና ሀይቅ ሊሰራ ሲታሰብ እንግሊዞችና ግብፆች ተቃወሙ። በወቅቱ እንግሊዞች ሱዳንና ግብፅ ላይ ሰፋፊ የጥጥ እርሻዎች የነበራቸው በመሆኑ ተቃውሞውን በመቀበል ግድቡን አስተጓጉለዋል።  ከዚህ በመቀጠልም የአሜሪካን ግብርና ልማት ቢሮ አሁን ህዳሴ ግድብ እየተገነባ ያለበትን ቦታ ጨምሮ በኢትዮጵያ ውስጥ 71 ቦታዎችን ለመስኖና ለኃይል ማመንጫዎች ግድብ ለመገንባት ለይቶ ነበር። ነገር ግን ግብፆች በሴራቸው ተሟግተው በጫና አስቀሩት። እንዲህ እንዲህ እያለ ዘመን ያስቆጠረው ግብፆች በአባይ ወንዝ ላይ የሚያሴሩት ደባ 1953 ዓ.ም ላይ ደረሰ። በ1953 ዓ.ም መንግስቱ ነዋይ እና ግርማሜ ነዋይ ባደረጉት የመፈንቅለ መንግስት ሙከራ ግብፆች በአባይላይ ተደራድረዋል። ስልጣን ከያዙ በኋላ በአባይ ጉዳይ ላይ ለመነጋገር በቅድመ ሁኔታ አስቀምጠዋል። ባደረጉት እገዛም 15 የግብፅ ወታደሮች ከመከላከያ ደህንነት ምክትል አዛዣቸው ጋር በመሆን አዲስ አበባ በመምጣት ለመፈንቅለ መንግስቱ ድጋፍ ሊያደርጉ እንደነበር አቶ ብርሃኑ ገልፀዋል። ከዚህም ሌላ ግብፆች ኢትዮጵያን ለማዳከም ከሰሩት የዘመናት ሴራ መካከል ወደ ኢትዮጵያ የሚልኳቸው ፓትሪያርኮች በሐይማኖት ስም የፖለቲካ ሥራ ይሰሩ እንደነበር አቶ ብርሃኑ አመልክተዋል። ለአብነትም አፄ ምኒሊክ ከጣልያን ጋር ሲዋጉ ጦርነቱ በሁዳዴ ፆም ወቅት የነበረ በመሆኑ የኢትዮጵያ ሠራዊት ፆሙን እንዳይገድፍና እየፆመ እንዲዋጋ ገዝተዋል። ይህም ሠራዊቱ በድካም እንዲሸነፍ ፍላጎት የነበራቸው መሆኑ ይጠቀሳል። ከዚህም ባለፈ ኢትዮጵያን በተዘዋዋሪ መንገድ ለማዳከም ኤርትራ ውስጥ የነበሩትን ተቃዋሚዎች አገራቸው ወስደው ስልጠና ሰጥተው እንደነበር ይታወሳል። የኤርትራ ነፃ አውጭ ድርጅት የመሰረቱትም እነሱ ናቸው ያሉት አቶ ብርሃኑ፤ ግብፆች ኢትዮጵያን በቀጥታ መውረር ባይችሉም በተዘዋዋሪ ማዳከም ይቻላል ብለው በማሰብ አግዘዋቸዋል። በዚህም 30 ዓመታትን ባስቆጠረው የኢትዮ ኤርትራ ጦርነት ወንድማማች ሕዝቦች ብዙ ዋጋ መክፈላቸውን አመልክተዋል ። ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ደግሞ ኢትዮጵያ ሞልቶላት በራሷ አቅም ግድቡን መገንባት ስትጀምር በፕሮጀክቱ የተሰማሩ ተቋራጮች ሥራውን ለቀው እንዲወጡ ሲያደርጉ መቆየታቸውን አቶ ብርሃኑ ተናግረዋል። በሌላ መንገድ ደግሞ ኢትዮጵያ ውስጥ ያለውን የብሔር ብሔረሰቦችና የሐይማኖት ልዩነትን እንደ ጥሩ አጋጣሚ በመጠቀም ኢትዮጵያን ለማተራመስና ፊቷን ወደ ልማት እንዳታዞር የማድረግ ሙከራዎችን እያደረጉ መሆናቸውን አመልክተዋል።  ግብፆች ኢትዮጵያ በአባይ ወንዝ ላይ የመልማት መብቷን ለማጨናገፍ ከዘመናት በፊት የጀመሩት ሥራ እስከ ዛሬ ድረስም ይዘውት ዘልቀዋል። በቀጥታ ባይሆንላቸው በእጅ አዙር የማዳከም ሥራ በየጊዜው ሲሰሩ የቆዩና ከቻሉ በድፍረት ካልሆነም በብልጠት አባይን ለመቆጣጠር ያላደረጉት ነገር የለም። አሁንም እያራመዱት ያለው አቋም ለዘመናት የቀጠለው ይኸው በአባይ ወንዝ ላይ ያላቸው ሴራ አካል መሆኑን አቶ ብርሃኑ ገልፀዋል።  በኢትዮጵያውያን ሀብት እየተገነባ ያለው ታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ከመቼውም ጊዜ በበለጠ ግብፆቹን እያስጨነቀ ኢትዮጵያውያኑን ደግሞ ይበልጥ እያጠነከረና አንድ እያደረገ መጥቷል። ግብፆች እንደ አይናቸው ብሌን የሚያዩት ይህ የዓባይ ወንዝ 85 በመቶ ውሃው የሚመነጨው ከኢትዮጵያ ምድር ላይ ነው። ይሁን እንጂ ግብፆች ኢትዮጵያ በሀብቷ የመልማት መብቷን ለማጨናገፍ ለዘመናት እየጎነጎኑ ያቆዩት ሴራ አሁንም ቀጥሏል። ኢትዮጵያ በአባይ ወንዝ ላይ ያላት አቋም አንድና አንድ ነው፤ በተፈጥሯዊ ሀብቷ የማልማትና መልማት መብት ነውም ብለዋል ። አዲስ ዘመን ሰኔ 18/2012ፍሬህይወት አወቀ