ኢሬቻ  የአንድነት፣ የፍቅርና የምስጋና ቀን
ዘንድሮ 72ኛው የኦሮሞ አባገዳ ስልጣናቸው ላይ ናቸው። ከጨ ለማው የክረምት ወቅት እና ከጎርፍ በሰላም አሳልፈክ ለጸሐዩ እና ለመገናኘቱ ያበቃኸን አምላክ ተመስገን እያሉ ሰዎች ወደ ውሃ አካላት በመሄድ ኢሬቻን ያከብሩታል። የታሪክ አዋቂዎች እንደሚናገሩት ከሆነ ሁለት የኢሬቻ ማክበሪያ ወቅቶች አሉ። አንደኛው በመስከረም ወር በኦሮሞ ባህል መሰረት ሰፊው ሕዝብ በተሰበሰበበት ወደ ወንዝ ተወርዶ ክረምቱን ላሳለፈ አምላክ ምስጋና የሚቀርብበት ወቅት ነው። በሌላ በኩል ደግሞ በጋው ላይ የተራራ ኢሬቻ እየተባለ ዝናብ እንዲመጣ የሚለመንበት ወቅት አለ። ዛሬ በአዲስ አበባ እየተከበረ የሚገኘው ክረምቱን ያሳለፈ አምላክ የሚመሰገንበት የኢሬቻ ቀን ነው። በዓሉ መስቀል በተከበረ በሳምንቱ የሚከበርበት ምክንያት ከመስቀል በዓል የተሳተፉ ሰዎች ተመልሰው ኢሬቻ ላይ እንዲታደሙ ጊዜ ለመስጠት ያለመ መሆኑን አንድ ታሪክ አዋቂ ወዳጄ አጫውቶኛል። ይህም ሁሉንም አካታች በዓል ስለመሆኑ ማሳያ እንደሚሆን አያጠራጥርም። በሌላ በኩል የታሪክ ተመራማሪው ፕሮፌሰር አስመሮም ለገሰ በገዳ መጽሐፋቸው ላይ እንዳሰፈሩት በኦሮሞዎች ያደገ የስነከዋክብት ምልከታ መሰረት የኮኮቦችን እንቅስቃሴ በመከተል የኢሬቻን ትክክለኛ ቀን ይወስናሉ። በዚህ መሰረት አብዛኛውን ጊዜ ከመስከረም 21 እስከ 24 ቀን ይውላል። በዕለቶቹም ጠጠር መጣያ ቦታ ጠፍቶ በአባገዳዎች መሪነት ይከበራል። የዘንድሮው ኢሬቻ በዓል ደግሞ በአዲስ አበባ እና በቢሾፍቱ የሚከበር ከመሆኑ ጋር ተያይዞ ሚሊዮኖች እንደሚጎርፉበት ይጠበቃል። በኢሬቻ የሚታየውን የባህላዊ አልባሳት፣ እቃዎች እና ትርኢት ያክል ግን የቱሪዝም ሃብትነት እና ወደ ኢኮኖሚያዊ የሀብት ምንጭነት ማደግ ያለባቸው መሆኑን ምሁራኑ ይናገራሉ። የማህበራዊ እና ምጣኔ ሃብታዊ ጉዳዮች አማካሪ ዶክተር በየነ ታደሰ እንደሚገልጹት፤ ኢሬቻ ዘንድሮ ከመቼውም ጊዜ በበለጠ በሰፊው የመከበሩ ጉዳይ እሙን ነው። ይህ ደግሞ ማህበራዊ መስተጋብርን ከመፍጠር ባሻገር አብሮነትንና አንድነትን የማጠናከር ጉልበት አለው። በተለይም ደግሞ ጎብኚዎችም በብዛት እንዲሳተፉ እና ባህላዊ እቃዎች ሸማምተው እንዲሄዱ ከፍተኛ ጥረት ማድረግ ይገባል ይላሉ ዶክተር በየነ። ኢሬቻ የሃይማኖት፣ የዘር እና የእድሜ ልዩነት አይታይበትም የሚሉት ዶክተር በየነ፣ ሁሉም በአንድነት የሚያከብሩት በዓል ከመሆኑ ጋር ተያይዞ ፍቅር እና አንድነት ሊጠናከርበት የሚችል ምቹ አጋጣሚ መሆኑን ያስረዳሉ። እንደ እርሳቸው፣ ኢሬቻ በጾታም ሆነ በማህበራዊ ደረጃ ክፍፍል የሌለው በመሆኑ ሁሉንም አካታች ነው። በዚህ ረገድ ሰዎችን በመልካም ሥነምግባር የሚያቀራርብ የአንድነት በዓል መሆኑን አጉልቶ ማሳየት ያስፈልጋል። ይህን እሴት በአግባቡ በማስተዋወቅ ደግሞ ቱሪስቱ የበለጠ እንዲሳብ እና በተረጋጋ ሁኔታ ጎብኝቶ ሰፊ ኢኮኖሚያዊ ጥቅሞች እንዲገኝበት ሊያደርግ ይችላል። የኦሮሞ ራስ አገዝ ልማት ድርጅት(ኦሾ) ዋና ዳይሬክተር ዶክተር ሙሉጌታ ከበደ በበኩላቸው፤ አብዛኞቹ የእስያ ሀገራት በባህላዊ ፌስቲቫሎቻቸው አማካኝነት በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ቱሪስቶችን እየሳቡ ከፍተኛ ሆነ ሀብት ይሰበስባሉ። ኢሬቻ ደግሞ ዘመናትን ያስቆጠረና ሳይበረዝ ከትውልድ ወደ ትውልድ ሲተላለፍ የቆየ ከመሆኑ አንጻር በየትኛውም ሀገር ያለን ቱሪስት የመሳብ አቅም እንዳለው ዶክተር ሙሉጌታ ያስረዳሉ። እንደ ዶክተር ሙሉጌታ ከሆነ፤ በዓሉን ለዓለም የበለጠ ለማስተዋወቅ ጥላቻን አስወግዶ የሚያቀራርብ የአንድነት በዓል መሆኑን አጉልቶ ማሳየት ያስፈልጋል። ይህን እሴት በአግባቡ በማስተዋወቅ ደግሞ ቱሪስቱ የበለጠ እንዲሳብ እና በተረጋጋ ሁኔታ ጎብኝቶ ሰፊ ኢኮኖሚያዊ ጥቅሞች እንዲገኝበት ሊያደርግ ይችላል። የኦሮሞ ራስ አገዝ ልማት ድርጅት(ኦሾ) ዋና ዳይሬክተር ዶክተር ሙሉጌታ ከበደ በበኩላቸው፤ አብዛኞቹ የእስያ ሀገራት በባህላዊ ፌስቲቫሎቻቸው አማካኝነት በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ቱሪስቶችን እየሳቡ ከፍተኛ ሆነ ሀብት ይሰበስባሉ። ኢሬቻ ደግሞ ዘመናትን ያስቆጠረና ሳይበረዝ ከትውልድ ወደ ትውልድ ሲተላለፍ የቆየ ከመሆኑ አንጻር በየትኛውም ሀገር ያለን ቱሪስት የመሳብ አቅም እንዳለው ዶክተር ሙሉጌታ ያስረዳሉ። እንደ ዶክተር ሙሉጌታ ከሆነ፤ በዓሉን ለዓለም የበለጠ ለማስተዋወቅ ጥላቻን አስወግዶበፍቅርና በይቅርታ ማክበር ልማድ ሆኖ ሊቀጥል ይገባል። ኢሬቻ ላይ የሚሳተፍ ሰው መጥፎ ሃሳብን በመተው በአንድነት ስሜት ውስጥ ሆኖ ነው ባዕሉን ማክበር ያለበት። በቅርብ አባገዳዎችም በመካከላቸው ያለውን ቅራኔ አስወግደው የታዩት ኢሬቻ ከመድረሱ በፊት በፍቅር ለመገናኘት በማሰብ ነው። በዚህ ረገድ ሁሉም በአንድነት በሰላም ሊያከብረው የሚገባ ጥንታዊ በዓል በመሆኑ ትውፊቱን ማስቀጠል ይገባል። <<ኢሬቻን በቱሪዝሙ
ልንጠቀምበት የሚገባንን ያክል ያልተጠቀምንበት እና በአግባቡ ያላስተዋወቅነው በዓል ነው>> የሚሉት ደግሞ የቱሪዝም ባለሙያ የሆኑት ዶክተር አያሌው ሲሳይ ናቸው። ኢሬቻ በኢትዮጵያ ደረጃ ከፍተኛ ህዝብ የሚሳተፍበት ቢሆንም ለውጭ ዜጎች በማስተዋወቅ ረገድ ግን ደካማ ሥራ የተከናወነበትመሆኑን ይናገራሉ። በመሆኑም በዓሉን ከማክበር ባለፈ ወደገንዘብ አምጪነት አጋጣሚ ለመቀየር ከመገናኛ ብዙሃን ጀምሮ የቱሪዝም ተቋማትም ለውጭው ዓለም የሚደርስበትን መንገድ በመፈለግ ሊሰሩ እንደሚገባ ይገልጻሉ። እንደ ዶክተር ሲሳይ አገላለጽ፤ በዓሉ የሰላምና የፍቅር እንደመሆኑ መጠን በአንድነት ማክበር ይገባል ሲባል ማስተዋወቁንም ይጨምራል። በማህበራዊ ድረገጾች፣ በአጫጭር በራሪ ጽሁፎች እና በተለያዩ መገናኛ ዘዴዎች የበዓሉን ጥንታዊነት እና አብሮ የመኖር እሴት እንዲሁም ባህላዊ ኩነቶች በማስተዋወቅ ለአገር የሚተርፍ ኢኮኖሚን መፍጠር ይቻላል። ከዚህ ባለፈ ደግሞ በዓሉ በሰላም እንዲጠናቀቅ ሁሉም ኢትዮጵያውያን በፍቅር እና በአንድነት በማክበር ኢሬቻን ውብ አድርገው ሊያሳልፉት ይገባል።አዲስ ዘመን ቅዳሜ መስከረም 24/2012ጌትነት ተስፋማርያም