መንግሥት ለግብር ከፋዮች የግብር ዕዳ ስረዛ አደረገ
አዲስ አበባ:- የገቢዎች ሚኒስቴር የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ እያሳደረ ያለውን ተጽዕኖ ከግምት በማስገባት ለግብር ከፋዮች የግብር ዕዳ ስረዛ ማድረጉን አስታወቀ። 
ሚኒስትሩ አቶ ላቀ አያሌው ሚኒስቴር መስሪያቤቱ የሚኒስትሮች ምክር ቤት ሚያዝያ 16 ቀን 2012 ዓ.ም ለግብር ከፋዮች ምህረት እንዲደረግላቸው የወሰነውን ውሳኔ አስመልክተው ትናንት በሰጡት መግለጫ ሚኒስትሩ
 እንደተናገሩት፤ መንግሥት የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ በግብር ከፋዮች ላይ እያሳደረ ያለውን ተጽዕኖ ከግምት በማስገባት የበኩሉን ወጪ በመጋራት የተቀዛቀዘውን ኢኮኖሚ ለማነቃቃት፣ የምርትና አገልግሎት እጥረት እንዳይከሰትና ዜጎች ከሥራ ገበታቸው እንዳይፈናቀሉ ለግብር ከፋዮች የግብር ዕዳ ስረዛ አድርጓል። 
መንግሥት ያደረገው የግብር ዕዳ ስረዛ እስከ 2007 ዓ.ም ድረስ ባለው በጀት ዓመት እንዲሁም ከ2008 እስከ 2011 ዓ.ም ሂሳባቸውን የሚዘጉ ግብር ከፋዮችን የውሳኔው
 ተጠቃሚ የሚያደርግ እንደሆነ ገልጸው፤ እስከ 2007 ዓ.ም ድረስ የግብር ዕዳ ያለባቸው ግብር ከፋዮች መቀጮ፣ ወለዱና ፍሬ ግብር ሙሉ በሙሉ እንዲሰረዝላቸው መወሰኑን ተናግረዋል። 
በእነዚህ ዓመታት ግብር ከፋዮች ያለባቸውን የግብር ዕዳ ባለመክፈላቸው የተያዘ ቋሚና ተንቀሳቃሽ ንብረት ካለ ለግብር ከፋዮቹ የሚመለስ ሲሆን፤ ንብረቱ ተመላሽ
 የሚሆነው በእነዚህ ዓመታት ለሦስተኛ ወገን ካልተላለፈ፤ በኢኮኖሚያዊው እንቅስቃሴ ውስጥ ያለ ከሆነ ብቻ እንደሆነ አስታውቀዋል። 
መንግሥት ምህረት ያደረገበት ዋናው ዓላማ ለዜጎች የሥራ ዕድልና የገቢ ምንጭ ለመፍጠር ታሳቢ ተደረጎ መሆኑን ሚኒስትሩ ጠቁመው፤ ነገርግን ንብረቱ በኢኮኖሚው ውስጥ ምንም ዓይነት እንቅስቃሴ ከሌለው ሊመለስ እንደማይችል አሳስበዋል። 
ስለዚህ ንብረቱ እንዲመለስለት የሚፈልግ ግብር ከፋይ ወይም ድርጅት ከወረዳ ወይም ከክፍለ ከተማ አስተዳደር አሁን ላይ ንብረቱ በኢኮኖሚው ውስጥ እየተንቀሳቀሰ ስለመሆኑ ህጋዊ ማስረጃ ማቅረብ እንደሚኖርበት ጠቁመዋል። 
ሌላው ከ2008 እስከ 2011 ዓ.ም ባሉት ዓመታት ውስጥ የግብር እዳ ያለባቸው ግብር ከፋዮችን በሚመለከት የተላለፈውን ውሳኔ አስመልክተው አቶላቀው እንደገለጹት፤ በእነዚህ አመታቶች ሂሳባቸውን የሚዘጉ ግብር ከፋዮችን በተመለከተ መንግሥት የወሰነው ውሳኔ በሦስት እንደሚከፈል ይናገራሉ። 
ሚኒስትሩ የመጀመሪያው ታክስ ተወስኖ የታክስ ማስታወቂያ የደረሳቸውን ግብር ከፋዮችን የተመለከተ ሲሆን፤ እነዚህ ግብር ከፋዮች ያለባቸው መቀጮና ወለድ ብቻ ከሆነ ያለምንም ቅድመ ሁኔታ መቀጮና ወለዱ እንዲነሳላቸው ይደረጋል። 
ነገርግን ከመቀጮና ወለድ ባሻገር ፍሬ ግብር
 ያለባቸው ከሆነ ደግሞ፤ ያለባቸውን ፍሬ ግብር በአንድ ወር ውስጥ 25 በመቶውን እንዲሁም ቀሪውን 75 በመቶ ደግሞ በአንድ ዓመት ውስጥ ለመክፈል ከተስማሙ መቀጮና ወለድ ይነሳላቸዋል። በተጨማሪም ፍሬ ግብሩን በአንድ ወር ውስጥ ለመክፈል ለሚስማሙ ደግሞ መቀጮና ወለድ መሰረዝ እንደተጠበቀ ሆኖ ከፍሬ ግብሩም 10 በመቶ እንደሚቀነስላቸው ተናግረዋል። 
ሁለተኛው ገቢያቸውን አስታውቀው የከፈሉ፤ ነገርግን የታክስ ውሳኔ ማስታወቂያ በተቋሙ ያልደረሳቸውን ግብር ከፋዮችን እንደሚመለከት አቶ ላቀው ጠቁመው፤ እነዚህ ግብር ከፋዮች በታክስ ኦዲት መሰረት የታክስ ውሳኔ ማስታወቂያ ከደረሳቸው ጀምሮ በሠላሳ ቀናት ውስጥ ለመስተናገድ ከፈለጉ ወይም የውሳኔው ተጠቃሚ ለመሆን ከፈለጉ በተመሳሳይ ወለድና ቅጣት ተነስቶላቸው ፍሬ ግብሩን ብቻ የሚከፍሉ ይሆናል ብለዋል። 
እርሳቸውም በተመሳሳይ እነዚህ ግብር ከፋዮች ፍሬ ግብሩን በአንድ ወር ውስጥ ሙሉ ለሙሉ መክፈል ከፈለጉ ወይም ከተስማሙ ከፍሬ ግብሩ 10 በመቶ ቅናሽ እንደሚደረግላቸው ጠቁመው፤ በአንድ ወር ወይም በሠላሳ ቀን ውስጥ መክፈል ካልፈለጉ ደግሞ 25 በመቶ ቅድሚያ መክፈል ግዴታቸው ሲሆን፤ 75 በመቶውን ድግሞ በአንድ ዓመት ውስጥ ከፍለው ወለድና ቅጣት እንዲሚነሳላቸው ገልጸዋል። 
ሦስተኛው በራሳቸው ገቢያቸውን አሳውቀው ነገርግን መክፈል ያልጀመሩ ግብር ከፋዮችን የሚመለከት ውሳኔ ሲሆን፤ እነዚህ ግብር ከፋዮች ውሳኔው ከተላለፈበት ቀን ጀምሮ ባሉት ሠላሳ ቀናት
 ውስጥ አምነው ያሳወቁትን ገቢ ከከፈሉ በተመሳሳይ የውሳኔው ተጠቃሚ ይሆናሉ ብለዋል። 
እንዲሁም በግብር ሰብሳቢው ተቋም የግብር ውሳኔ ተሰጥቷቸው በተሰጣቸው የግብር ውሳኔ ተስማምተው በአንድ ወር ውስጥ ፍሬ ግብሩን የሚከፍሉ ከሆነ ከፍሬ ግብሩ 10 በመቶ ቅናሽ እንደሚደረግላቸው ሚኒስትሩ ገልጸው፤ በአንድ ወር ውስጥ ሙሉ ለሙሉ ፍሬ ግብሩን መክፈል ካልቻሉ 25 በመቶውን ቅድሚያ በመክፈል፤ 75 በመቶውን ደግሞ በአንድ ዓመት ውስጥ ለመክፈል ከተስማሙ በተመሳሳይ የመቀጮና የዕዳ ስረዛ እንደሚደረግላቸው ተናግረዋል። 
ከ2008 እስከ 2011 ዓ.ም ባለው ሂሳባቸውን አስታውቀው ግብር የሚከፍሉ ግብር ከፋዮች የተያዘባቸው ንብረት ካለ ፍሬ ግብሩን ሙሉ ለሙሉ በአንድ ወር ወይም በአንድ ዓመት ውስጥ ከፍለው ሲያጠናቅቁ ብቻ የተያዘባቸው ንብረት እንደሚመለስላቸው ሚኒስትሩ ጠቁመዋል። 
ነገርግን እነዚህ ግብር ከፋዮች ፍሬ ግብሩን በአንድ ወር ውስጥ ለመክፈል አቅም ከሌላቸው ንብረቱ ዝምብሎ ከሚቀመጥ ቢሠራበት ይሻላል በሚል እምነት፤ ንብረቱ ተንቀሳቃሽ ከሆነ ግብር ካፋዮቹ ባለባቸው ፍሬ ግብር፣ ወለድና ቅጣት ልክ የባንክ ዋስትና በማቅረብ ፍሬ ግብሩን አጠናቀው አስኪከፍሉ ድረስ እንዲሠሩበት የተወሰነ ሲሆን፤ ንብረቱ የማይንቀሳቀስ ከሆነ ዋስትና ሳያቀርቡ ንብረቱን ሥራ ላይ ማዋል እንደሚችሉ አቶ ላቀ ተናግረዋል።
አዲስ ዘመን ሚያዝያ 29/2012ሰለሞን በየነ