ተስፈኛው ጤና ጣቢያ
“አንድ ወላድ ገብታለች ከተባልን የነሱን መልስ አንጠብቅም፣ ያመጣናትን ነፍሰጡር ይዘን ወደ ደብረብርሃን ሪፈራል ሆስፒታል እንሮጣለን፤ ምክንያቱም ያለው የማዋለጃ አልጋ አንድ ብቻ ነው” ይላሉ በዳግማዊ አጼ ምኒልክ መታሰቢያ ጤና አጠባበቅ ጣቢያ ያገኘናቸው አርሶ አደር ሰሎሞን ወንዳፈረው። አርሶ አደር ሰሎሞን ኑሯቸው በደብረ ብርሃን ከተማ አንጎለላ ቀበሌ ልዩ ቦታው ጋራ ጫጫ የሚባል አካባቢ ነው። በሆስፒታሉ የተገኙትም ምጥ የያዛትን የልጃቸውን ባለቤት ይዘው ነው። በአካባቢው ነፍሰ ጡር ሴቶች የሚገጥማቸውን ችግር እንዲህ በማለት ይገልጹታል። ከአሥር ዓመት በፊት በቤት እንዳታዋልዱ ይሉን ስለነበር ከየትም ቢሆን ሴቶቹ እዚሁ መጥተው
ይወልዱ ነበር። ያለፈውን አሥራ አንድ ዓመት ግን ጤና ጣቢያው ሥራ ስላቆመ ብዙ ችግር ሲገጥመን ቆይቷል። በፈረስም ሆነ በቃሬዛ
የደረሰች ነፍሰጡር ይዘን ለሰዓታት ተጉዘን ነበር ደብረ ብርሃን የምንደርሰው። ዛሬም ስንነሳ እኔ ቀድሞን የደረሰ ካለ ደብረ ብርሃን
ድረስ ማዝገማችን አይቀርም እያልኩ ነበር የመጣሁት። ግን ፈጣሪ ሲረዳኝ የኔም ቤት መንገድ ዳር ስለነበር ቀድመን ደርሰን በሰላም
ተገላገለችልን። ነገር ግን ብዙ ጊዜ ሌሎች ገጠር ያሉ ዘመዶቼ ስንት መከራ አይተው እዚህ ሲደርሱ አልጋ ተይዟል እየተባሉ ወደ ደብረብርሃን
ይላካሉ። ከዓመት በፊት በድጋሚ አገልግሎት መስጠት ሲጀምር ሁሉም ነገር በቶሎ ይሟላል ብለውን ስለነበር ተስፋ ሰንቀን ነበር። አሁን
ግን ሊቀር ይችላል የሚባልም ወሬ እየሰማን በመሆኑ ስጋታችን ጨምሯል ይላሉ። በተመሳሳይ በአንጎለላ ኪዳነምህረት ነዋሪ የሆኑት አርሶ አደር ሞገስ ጌታቸው ብልጭ ብሎ የደበዘዘባቸውን ተስፋ እንዲህ
ይገልጹታል። ዛሬ የመጣሁት አንድ ሰዓት ከግማሽ በእግሬ ተጉዤ ነው ። ይህን ያደረኩት ስላልባሰብኝ ነው። አቅሙ የደከመ ካለ ግን
እንደምንም ዋናው መንገድ አድርሰነው በመኪና ነው ይዘነው የምንመጣው። እዚህ ደርሶ ካልተቻለ አልያም አልጋ መያዝ ካለበት ደግሞ
ስድስት ኪሎ ሜትር የሚደርስ መንገድ ተጉዘን ደብረብርሃን መድረስ ይጠበቅብናል። ከዚህ ቀደም በሰላም አለፈ እንጂ ልጄ ታማ መጥቼ
እኔንም እንዲሁ ገጥሞኛል። አሁንም ለኔም ሆነ ለሰው እዚህ ስመጣ ስጋቴ አንዳች ነገር ብለው ወደ ደብረብርሃን እንዳይልኩኝ ነው። ሥራ አቁሞ በነበረ ጊዜ አንድያችንን ቁርጣችንን ስላወቅን ደብረብርሃን ነበር የምንሄደው። ካቻምና ሲጀመር ግን
እኛንም ሰብስበው በቅርቡ ሁሉም ይስተካከላል ብለው ተስፋ ሰጥተውን ነበር። እስካሁን ግን ምንም ስላልተሰራ ደግመው እንዳያቆሙትም
ስጋት አለን። እንደድሮው አስተካክለው እዚሁ ብንጨርስ ስንቱ ከችግር ይገላገል ነበር ይላሉ አርሶ አደር ሞገስ ጌታቸው። «አንድ ለዚያውም ደረጃውን ያልጠበቀ አልጋ ብቻ ስለሆነ ያለን ሁለት እናቶች በአንድ ጊዜ ምጥ ይዟቸው
ከመጡ አንዷን ወደ ደብረ ብርሃን ሪፈራል ሆስፒታል ለመላክ እንገደዳለን» የሚሉት ደግሞ በጣቢያው የጤና መኮንን ባለሙያ የሆኑት
አቶ ወንድአፍራሽ ሙሉጌታ ናቸው። ባለሙያው እንደሚናገሩት በተለያዩ ቦታዎች ለሃያ አራት ዓመታት ያገለገሉ ሲሆን በገጠር ህክምና
ሲሰጥ ብዙ የማይሟሉ ነገሮች ይገጥማሉ ። በተለይ በቂ ሀኪምና መድኃኒት ኖሮ አልጋና ክፍል ባለ መኖሩ ብቻ ወላዶች ሲንገላቱ ማየት
ያሳዝናል። “ጤና ጣቢያው አማካይ ቦታ ላይ የሚገኝ በመሆኑ ታካሚዎች ከአማራ ክልል ከጫጫና ከባሶ ወረዳዎች ከኦሮሚያ
ክልል ደግሞ ከመንዲዳ ይመጣሉ። እኛ የተመላላሽ፤ የእናቶችና የህጻናት፤ የማዋለድና የቤተሰብ እቅድ አገልግሎት እንሰጣለን። ግን
ይህን ሁላ የምናደርገው አልጋ የማይጠይቅ ሲሆን ነው። ያለችውን አንድ አልጋ የምንጠቀመው ለወላድ ብቻ ነው። የላብራቶሪ ባለሙያና
መሳሪያ ያለ ቢሆንም በቂ ክፍል ባለመኖሩ የተመደበው ባለሙያ በትውስት ወደ ሌላ እንዲሄድ ተደርጓል” ሲሉም ያጋጠማቸውን ችግር አቶ
ወንዳፍራሽ ገልጸዋል።የጤና ጣቢያው ኃላፊ አቶ ተገኝወርቅ ከፈለኝ በበኩላቸው ሆስፒታሉ ለዳግማዊ አጼ ምኒልክ መታሰቢያነት
ተወልደው እትብታቸው በተቀበረበት ቦታ ላይ ከ31 ዓመት በፊት የተቋቋመ ነው። በወቅቱ ለነበረው ደረጃ በሚመጥን መልኩ አገልግሎት
ሲሰጥ ቆይታል። በኋላ ግን መነሻው በማይታወቅ ምክንያት በ1999 ዓ.ም የህክምና አገልግሎት መስጠት እንዲያቆም ተደርጎ ጤና ኬላ
በመሆን በኤክስቴንሽን ፕሮግራም የመከላከል ሥራ ብቻ እየሰራ ለአሥራ አንድ ዓመት እንዲቆይ ተደረገ። ከዚህ በኋላ በ2010 ዓ.ም
የምኒልክ ወዳጆች ማህበር አባላት ጉዳዩን በመከታተል የቀድሞው ጤና ጥበቃ ሚኒስትር ዶክተር አሚር አማን ባሉበት እንደገና የህክምና
አገልግሎት መስጠቱን እንዲጀምር መደረጉን ጠቁመዋል። አቶ ተገኝወርቅ
እንዳሉት በወቅቱ የነበረው ከ31 ዓመት በፊት በደርግ ዘመን የተገነባው አንድ ባለ ሰባት ጠባብ ክፍል ህንጻ ብቻ ነበር። እናም
በአዲሱ የጤና አደረጃጀት መስፈርት አንድ ጤና ጣቢያ ከአምስት እስከ ስድስት ብሎኮችን መያዝ ስለነበረበት እንደማያሟላ ታውቆ በመንግሥት
በኩል በቅርቡ ይገነባል የሚል ቃል ተገብቶ ፈቃዱን እንዲያገኝና ሥራ እንዲጀምር ተደረገ። ነገር ግን በተገባው ቃል መሰረት ባለመሰራቱ
እስካሁን እንዳለ ነው ያለው። ሌላው ቀርቶ በቅርብ ርቀት የውሃ መስመር ቢኖርም በጀት ባለመገኘቱ ጣቢያው እስካሁን ውሃ አልገባለትም።
የሚመለከታቸው አካላት በዚሁ መቀጠል ስለማንችል እንደሚዘጋ እያስጠነቀቁን ናቸው። ይህም ሆኖ እንዳይዘጋ በአንድ በኩል መንግሥት
በጀት እንዲመደብ በሌላ በኩል የግል ባለሀብቶችና ማህበረሰቡም እንዲተባበር እየሰሩ ይገኛሉ። በአሁኑ ወቅት ጣቢያው ስምንት የጤና
ባለሙያዎችና አሥራ አንድ ድጋፍ ሰጪ ሠራተኞችን በመያዝ ሃያ ሁለት ሺ ለሚደርሱ ዜጎች አገልግሎት እየሰጠ መሆኑንም ጠቁመዋል።አዲስ ዘመን የካቲት 27  ቀን 2012
ዓምራስወርቅ ሙሉጌታ 