ብሔራዊ ጥቅምን ፈጽሞ ስጋት ውስጥ የማይጥል ውሳኔ ላይ መድረስ፣ ይህ ካልሆነ ደግሞ ግድቡን ውኃ መሙላትና ሥራ ማስጀመር …
“ብሔራዊ ጥቅምን ፈጽሞ ስጋት ውስጥ የማይጥል ውሳኔ ላይ መድረስ፣ ይህ ካልሆነ ደግሞ ግድቡን ውኃ መሙላትና ሥራ ማስጀመር በኢትዮጵያ መወሰድ ያለባቸው አቋሞች መሆን አለባቸው፡፡” አቶ ፈቅ አሕመድ ነጋሽ (የምሥራቅ ናይል የቴክኒክ አህጉራዊ ጽሕፈት ቤት ዋና ሥራ አስኪያጅ) ኢትዮጵያ፣ ሱዳንና ግብጽ በታላቁ የኢትዮጵያ ሕዳሴ ግድብ የውኃ አሞላልና አለቃቀቅ ዙሪያ ሲያደርጉት የነበረው ድርድር ያለስምምነት መቋረጡ ይታወሳል፡፡ በድርድሩ የሦስተኛ ወገኖች መግባት፣ የድርድሩ ቦታ አሜሪካ መሆኑ፣ በዚህ ወቅት የመካሄዱ እና የሌሎች ጉዳዮችን አንድምታ በተመለከተ አብመድ ከምሥራቅ ናይል የቴክኒክ አህጉራዊ ጽሕፈት ቤት ዋና ሥራ አስኪያጅ  ፈቅ አሕመድ ነጋሽ ጋር ቆይታ አድርጓል፡፡ካለፈው ኅዳር ጀምሮ ነው አሜሪካ እና የዓለም ባንክ ሦስተኛ አካል ሆነው “በታዛቢነት” የገቡት፡፡ ከዚያ በፊት ግን ሦስቱ ሀገራት ናቸው ሲደራደሩ የነበሩት፡፡ ግብጽ በተለይም አሜሪካ በአደራዳሪነት እንድትገባ ግፊት ስታደርግ የነበረች ብትሆንም ኢትዮጵያ “ሦስተኛ ወገን መግባት የለበትም” የሚል ጽኑ አቋም ነበራት፡፡ እንደ አቶ ፈቅ አሕመድ ሐሳብ የወሰን ተሻጋሪ ወንዞችን ጉዳይ በተመለከተ ሀገራቱ የራሳቸውን ጉዳይ በራሳቸው ቢፈቱ ይመከራል፡፡ ምክንያቱም ሀገራቱ ላይለያዩ በወንዙ ተሳስረዋል፤ እናም ልዩነት ቢኖራቸውም እንኳን መግባባት ላይ ለመድረስ ብዙም አይቸገሩም፡፡  “በእርግጥ መንግሥት ይህንን ጉዳይ ሲፈቅድ ሌላ የሚያይበት መንግድ ሊኖር ይችላል” ያሉት አቶ ፈቅ አሕመድ፣ ሦስተኛ አካል ማስገባቱ ግን እንደ አንድ ባለሙያ ሲታይ ተገቢ አለመሆኑን ገልጸዋል፡፡ከዚህ ባለፈ ሦስተኛ ወገን ሲገባ “ታዛቢም ቢሆን ከፍላጎት ነጻ አይሆንም፤ ያለምክንያት በጉዳዩ ላይ መግባትን አይፈልግምና” የሚል እምነት አላቸው፡፡ እንደባለሙያው ማስገንዘቢያ “ታዛቢ” የተባሉት የሚወክሉት ሀገር፣ የሚወክሉት ድርጅትና ቀጣና አለ፡፡ ሐሳብ የሚሰጡትም ሆነ ሪፖርቱን የሚያዘጋጁትም ከራሳቸው ፍላጎት በመነሳት ነው፡፡ ስለዚህ ታዛቢም ተባለ አደራዳሪ ማሳካት የሚፈልገው ዓላማ እንደሚኖር ሊዘነጋ አይገባውም፡፡ ሌላው ችግር ደግሞ የሦስተኛ ወገን መግባት ጉዳዩን ማወሳሰቡ ነው፡፡ ምንም እንኳን አሁን ባለው ሁኔታ ኢትዮጵያ፣ ሱዳንና ግብጽ በግድቡ ጉዳይ አከራካሪ ነገር ግን በውይይት ሊፈቱ የሚችሉ ልዩነቶች ቢኖሯቸውም የሌላ አካላት መግባት በቀላሉ ወደ ስምምነት እንዳይደረስ ምክንያት እንደሚሆን ነው አቶ ፈቅ አሕመድ ያስገነዘቡት፡፡ሦስተኛ ወገን መግባትን በተመለከተ በተለይ ኢትዮጵያ እና ግብጽ ሁለት ጫፎች ላይ የተቀመጡ አቋሞች አሏቸው፡፡ ጉዳዩ በኢትዮጵያ ተቀባይነት የለውም፤ ግብጽ ደግሞ  አደራዳሪ መግባት አለበት የሚል ነው አቋሟ፡፡ ይህ ፍላጎቷ ደግሞ የግድቡ ግንባታ ከተጀመረ አንስቶ ነው እየተንጸባረቀ ያለው፡፡   በተለይም የተመድ ጠቅላላ ጉባኤ ኒዮርክ ላይ ሲካሄድ የግብጽ ፕሬዝዳንት አብዱል ፈታህ አልሲሲ አሜሪካ እንድታደራድር ለፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ጥያቄ ማቅረባቸው ነው የሚነገረው፡፡ በአንድ ወቅት ደግሞ ተቋም ለይታ ‘የዓለም ባንክ ያደራድረን’ እስከማለት ደርሳ ነበር፡፡ በወቅቱ ድርድር አቋሟ በስፋት የተነገረ ባይሆንም ሱዳንም ላለፉት ስምንት ዓመታት የሦስተኛ ወገን መግባትን ስትቃወም እንደቆየች  ነው በምሥራቅ ናይል የቴክኒክ አህጉራዊ ጽሕፈት ቤት ዋና ሥራ አስኪያጁ ያስረዱት፡፡በእርግጥ መጀመሪያ ላይ አሜሪካ እና የዓለም ባንክ በታዛቢነት እንደገቡ ሲነገር የነበረ ቢሆንም አሁን ላይ ሚናቸው ከዚያ ያለፈ እንደሆነ ነው እየገለጸ ያለው፡፡ “ቦታው አሜሪካ ላይ መሆኑ ደግሞ በነጻነት አቋም ለመያዝ፣ ሐሳብን ለማስረዳትና ለማሳመን ተፅዕኖ አይኖረውም ማለት አይቻልም” ነው ያሉት አቶ ፈቅ አሕመድ፡፡ በእርግጥ ድርድሩ አሜሪካ ላይ መካሄዱ ተገቢነት እንደሌለው ከዚህ ቀደም ሐሳባቸውን ለአብመድ በሰጡ ምሁራንም ሲገለጽ ነበር፤ ነገር ግን ሕዝቡ መረጃ እንዲኖረው በማድረግ ጠንካራ ድጋፍ ማግኘት፣ ሐሳቡ ጠንካራ የሕዝብ ድጋፍ እንዳለው ከታወቀ ደግሞ ሌሎች ሀገራት የኢትዮጵያን አቋም እንዲቀበሉ አወንታዊ ሚና እንደሚኖረውም ያስረዳሉ፡፡