የአዲስ አበባ አስተዳደር 7,800 ግብር ከፋዮችን በቀጥታ ተጠቃሚ የሚያደርግ የ4.5 ቢሊዮን ብር ምሕረት ማድረጉን አስታወቀ
የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ካቢኔ በወሰነው መሠረት፣ ከግንቦት 27 ቀን 2012 ዓ.ም. ጀምሮ የሚታሰብ ከ4.5 ቢሊዮን ብር ያላነሰ የውዝፍ የግብር ምሕረት 7,800 ግብር ከፋዮችን በቀጥታ ተጠቃሚ እንደሚያደርግ አስታወቀ፡፡ የኮሮና ወረርሽኝ ከጤና ባሻገር በኢኮኖሚው ላይ የሚያደርሰውን ጉዳት ለመቋቋም እንዲቻል በማሰብ የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ያደረገው የግብር ምሕረት በቀጥታ ተጠቃሚ ከሚያደርጋቸው 7,800 ታክስ ከፋዮች በተጓዳኝ፣ ከ340 ሺሕ ያላነሱ የከተማዋ ነዋሪዎችን ተጠቃሚ እንደሚያደርግ፣ የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ገቢዎች ቢሮ ኃላፊ አቶ ሺሰማ ገብረ ሥላሴ ለሪፖርተር ገልጸዋል፡፡ በውሳኔው መሠረት ከ1997 ዓ.ም. እስከ 2007 ዓ.ም. ባለው ጊዜ ውስጥ ውዝፍ ያለባቸውን ጨምሮ፣ ከ2008 እስከ 2011 ዓ.ም. የተጠራቀመ የግብር ዕዳ የሚፈለግባቸው የንግድ ተቋማትና ነጋዴዎች በግብር ምሕረቱ ይካተታሉ፡፡ እንደ አቶ ሺሰማ ማብራሪያ የግብር ዕዳ ኖሮባቸው ማስታወቂያ የደረሳቸው ከ2,800 በላይ ግብር ከፋዮች በአድራሻቸው ተፈልገው ሊገኙ ያልቻሉ፣ ንብረታቸው የተያዘባቸውና በዕዳ የሚፈለጉ በመሆናቸው ጠፍተዋል፡፡ ይሁን እንጂ በግብር ምሕረት ዕርምጃው ሳቢያ እስካሁን ከ600 በላይ በዕዳ የሚፈለጉ ታክስ ከፋዮች ወደ ግብር ሰብሳቢው አካል ቀርበው በምሕረቱ ተጠቃሚ ለመሆን ስምምነት እየፈጸሙ ይገኛሉ ያሉት ዋና ዳይሬክተሩ፣ በወሩ መጨረሻም ጠቅላላ ቁጥራቸው ሊታወቅ እንደሚችል አስረድተዋል፡፡ እስከ 2007 ዓ.ም. ከ1.1 ቢሊዮን ብር በላይ ያልተሰበሰበ የግብር ዕዳ የሚፈለግባቸው አካላት የከፈሉት ካለም ታሳቢ ተደርጎ የሚጠበቅባቸው ዕዳ መሰረዙን፣ ከ2008 እስከ 2011 ዓ.ም. ከ3.4 ቢሊዮን ብር ያላነሰ ዕዳ የሚፈለግባቸውም ወለድና ቅጣት ተነስቶላቸው ፍሬ ግብሩን እንዲከፍሉ ካቢኔው መወሰኑን አብራርተዋል፡፡ በዚህ መሠረት ከ2008 እስከ 2011 ዓ.ም. ባለው ጊዜ ውስጥ መክፈል የጀመሩም ሆነ ሳይከፍሉ የቆዩ ግብር ከፋዮች፣ ከገቢዎች ቢሮ ጋር በሚገቡት ስምምነት መሠረት የፍሬ ግብሩን 25 በመቶ ቅድመ ክፍያ ከፍለው ቀሪውን በአንድ ዓመት ጊዜ ውስጥ እንዲከፍሉ ይጠበቃል፡፡ ይህ ሲሆንም ወለድና ቅጣት ተነስቶላቸው እንደሆነ ተብራርቷል፡፡ አቶ ሺሰማ መንግሥት የግብር ምሕረት በማድረጉ ሳቢያ የሚያጣውን የ4.5 ቢሊዮን ብር በሚመለከት እንዳብራሩት፣ መንግሥት ይህን ያህል ገቢ ሊሰበስብ ይችል ነበር ሆኖም ይህን ያህል ታክስ የሚፈለግባቸው አካላት በትክክል ከከፈሉት በላይ በቅጣትና ወለድ ሳቢያ ከፍለዋል ብለዋል፡፡ የዚህን ምክንያት ሲያብራሩም፣ የሚፈለግባቸውን ግብር በወቅቱ ባለመክፈላቸው ሳቢያ፣ በመዝገብ ሒሳብ ኦዲት ሲደረግ የተገኘባቸውን ጨምሮ መደበኛውን ታክስ ባለመክፈላቸው ምክንያት በቁርጥ ግብር ሥሌት፣ በትርፍ ገቢ መጠን፣ እንዲሁም የተጨማሪ እሴት ታክስ ሰብስበው ለመንግሥት ባለማስገባታቸው ጭምር ተደማምሮ የሚጣልባቸው ዕዳ፣ በወቅቱ ከሚጠበቅባቸው ከፍተኛ ጭማሪ እንደሚኖረው አስታውቀዋል፡፡ ይህን ዓይነት ዕርምጃ በመውሰድ በኮሮና ሳቢያ ይበልጥ ችግሩ እንዳይባባስ ለማገዝ ሥራ መሥራት ያልቻሉ፣ ሀብትና ንብረታቸው የተያዘባቸው ሁሉ ተጠቃሚ እንደሚያደርጋቸው ይጠበቃል ተብሏል፡፡ በሌላ በኩል ባለፉት አሥር ወራት ውስጥ የከተማው ገቢዎች ቢሮ ለመሰብሰብ ካቀደው 32.5 ቢሊዮን ብር የግብር ገቢ ውስጥ 31 ቢሊዮን ብር መሰብሰቡን አቶ ሺሰማ ገልጸው፣ ወደ 95 በመቶ የሚጠጋውን የገቢ መጠን ለማሳካት ያስቻሉ አዳዲስ እንቅስቃሴዎች ማገዛቸውን አስረድተዋል፡፡  ለአብነት ቤት ለቤት በተካሄደ ዘመቻ ከ55 ሺሕ በላይ ከዝቅተኛ ደረጃ ቤት አከራዮች ጀምሮ ያሉትን በፈቃዳቸው ወደ ታክስ ሥርዓቱ ማስገባት ከመቻሉም በተጨማሪ፣ ያለ ንግድ ፈቃድ ይነግዱ የነበሩ 15 ሺሕ ነጋዴዎችን ወደ ግብር ሥርዓቱ እንዲገቡ በመደረጋቸው ለውጦች እንደታዩና ገቢን ለማስፋት እንዳስቻለ አስታውቀዋል፡፡  