የሁለቱ የማራቶን ፈርጦች ሁለት ታላላቅ ፍልሚያዎች
የ2019 ውድድር ዓመት በማራቶን ወርቃማው ዘመን እንደነበር የዓለም አትሌቲክስ ተንታኞች የውድድር ዓመቱን መገባደድ ተከትሎ በርካታ ማሳያዎችን በማስቀመጥ ተጠምደዋል፡፡ ይህን የውድድር ዓመት ወርቃማ ካስባሉት ቁልፍ ማሳያዎች መካከል ግንባር ቀደሙ ኬንያዊው የርቀቱ የክብረወሰን ባለቤት ኢሉድ ኪፕቾጌ በቬና ማራቶን ርቀቱን በአርባ አንድ አሯሯጮችና በዘመናዊ ጫማ ታግዞ ከ2፡00 በታች ማጠናቀቁ ነው፡፡ ከኪፕቾጌ አስደናቂ ብቃት ባሻገር የ5ና 10 ሺ ሜትር የዓለም ክብረወሰን ባለቤቱ አትሌት ቀነኒሳ በቀለ ከረጅም ጊዜ ጉዳት በኋላ ወደ ውድድር ተመልሶ ባለፈው በርሊን ማራቶን 2፡01፡41 የሆነውን ሁለተኛ ፈጣን ሰዓት ማስመዝገቡ የውድድር ዓመቱን ወርቃማ ካሰኙት ምክኒያቶች አንዱ ነው፡፡ ከ5 ና 10ሺ ሜትር የመም(ትራክ) ውድድሮች ጀምሮ በኦሊምፒክና የዓለም ቻምፒዮናን
በመሳሰሉ ታላላቅ መድረኮች ባለፉት ሃያ ዓመታት በረጅም ርቀቶች ተፎካካሪ የሆኑት ቀነኒሳና ኪፕቾጌ አሁን ላይ በማራቶን የዓለማችን
ቁጥር አንድና ሁለት ናቸው፡፡ ኪፕቾጌ ከዓመት በፊት የርቀቱን ክብረወሰን በበርሊን ማራቶን 2፡01፡39 በሆነ ሰዓት ሲያስመዘግብ
ከእሱ ሌላ ይህን ክብረወሰን የሚደፍረው አትሌት እንደማይኖር የበርካቶች ግምት ነበር፡፡ በተቃራኒው ቀነኒሳ ባለፈው መስከረም ከረጅም
ጊዜ ጉዳት በኋላ ወደ ውድድር ተመልሶ በበርሊን ማራቶን ሲሳተፍ ፈጣን ሰዓት ያስመዘግባል ብሎ የገመተ አልነበረም፡፡ ያም ሆኖ ሦስት
የኦሊምፒክ ወርቆችን መሰብሰብ የቻለው የሰላሳ ሰባት ዓመቱ ቀነኒሳ ከኪፕቾጌ የዓለም ክብረወሰን በሁለት ሰከንድ ብቻ የዘገየ ሰዓት
በማስመዝገብ የዓለም ክብረወሰን የማሻሻል አቅም እንዳለው አስመስክሯል፡፡ ኪፕቾጌ በማራቶን የዓለምን አንደኛ ፈጣን ሰዓት በእጁ ይዞ ቀነኒሳም በሁለት ሰከንድ
የዘገየ ሁለተኛውን ፈጣን ሰዓት ይዞ በዘንድሮው የውድድር ዓመት ብቻ በሁለት ታላላቅ የውድድር መድረኮች የሚፋለሙበት አጋጣሚ ሰፊ
እንደሚሆን ሰሞኑን የወጡ መረጃዎችን ከግምት በማስገባት መገመት ይቻላል፡፡ ኪፕቾጌ ከትናንት በስቲያ በለንደን ማራቶን እንደሚሳተፍ
ማሳወቁን ተከትሎ ከቀነኒሳ ጋር የሚፋለምበት አጋጣሚ በመጪው ሚያዝያ እውን እንደሚሆን ታውቋል፡፡ ቀነኒሳ ከበርሊን ማራቶን አስደናቂ
ድሉ በኋላ በለንደን ማራቶን ለመሳተፍ ትልቅ ዝግጅት እያደረገ እንደሚገኝ ይታወቃል፡፡ ይህም ሁለቱ አትሌቶች የጤና ወይም ሌላ የተለየ
ችግር ካልገጠማቸው ለንደን ላይ የዓለም ህዝብ በጉገት የሚጠብቀው ትልቅ ፉክክር እንደሚያደርጉ ይጠበቃል፡፡ ሁለቱ አትሌቶች
በለንደን ማራቶን ከዚህ ቀደም እንደመፎካከራቸው የዘንድሮውን ምን ልዩ ያደርገዋል? የሚል ጥያቄ ሊነሳ ይችላል፡፡ ሁለቱ አትሌቶች
ከዚህ ቀደም የለንደን ማራቶንን ጨምሮ በሌሎች የጎዳና ላይ ውድድሮች የተገናኙባቸው አጋጣሚዎች ቢኖሩም ቀነኒሳ በጥሩ አቋም ላይ
አልነበረም፡፡ ይህም የሁለቱን የረጅም ርቀት ፈርጦች ፉክክር በሚጠበቀው ደረጃ እንዳይገኝ አድርጎታል:: አሁን ላይ ሁለቱም ኮከቦች
በድንቅ አቋማቸው ላይ እንደመገኘታቸው መጠን ዘንድሮ ሊያደርጉት የሚችሉት ፉክክር የተለየ እንደሚሆን ከወዲሁ መገመት አይከብድም፡፡
ኪፕቾጌ ቬና ላይ 1፡59፡41 በመሮጥ የሰው ልጅ የብቃት ጥግ ገደብ እንደሌለው ካሳየ በኋላ በጥሩ የስነ ልቦና ደረጃ ላይ ይገኛል፡፡
ቀነኒሳ ደግሞ በሁለት ሰከንድ ምክኒያት ባመለጠው የዓለም ክብረወሰን ቁጭት ውስጥ የሚገኝ ሲሆን ይህን ቁጭቱን ለመወጣት በከፍተኛ
ተነሳሽነት ጥሩ ዝግጅት እያደረገ ይገኛል፡፡ኪፕቾጌ ባለፉት አራት ዓመታት በለንደን ማራቶን ነግሷል፡፡ የቦታው ክብረወሰንም በእጁ
ይገኛል፡፡ ቀነኒሳ በጥሩ አቋም ላይ ባልነበረበት ወቅት ለንደን ላይ ከአንዴም ሁለቴ የተራበውን ድል ማሳካት አልቻለም፡፡ ዘንድሮ
ግን ከበርሊን ማራቶን ጣፋጭ ድሉ በኋላ ይህን ውድድር የማሸነፍ ጉጉቱ አይሏል፡፡ ሁለቱ ፈርጦች በዚህ አይነት ደረጃ ላይ መገኘታቸው
ለስፖርት አፍቃሪው የምስራች ሲሆን ለስፖርቱም እድገት አንድ ርምጃ ነው፡፡ ምናልባትም በዚህ ፉክክር መካከል በቴክኖሎጂ በመታገዝ
ከ2፡00 በታች መጠናቀቅ የተቻለው አርባ ሁለት ኪሎ ሜትር በተፈጥሯዊ መንገድ እውን የሚሆንበት እድል ሊኖር ይችላል፡፡ ይህ ባይሆን
እንኳን አዲስ የዓለም ክብረወሰን ሊመዘገብ የሚችልበት አጋጣሚ አይኖርም ለማለት አያስደፍርም፡፡ ከለንደን ማራቶን
ባሻገር ሁለቱን ኮከቦች በዘንድሮው የውድድር ዓመት የማየት ሌላ እድል ይኖራል፡፡ ይህም ዓለም በጉጉት የሚጠብቀው ታላቁ የስፖርት
መድረክ ኦሊምፒክ ነው፡፡ 2020 ኦሊምፒክን ቶኪዮ ለማሰናዳት ዝግጅቷን እያጠናቀቀች ትገኛለች፡፡ ከለንደን ማራቶን በኋላ እዚህ
ኦሊምፒክ ላይ ለመሳተፍ ኪፕቾጌ ፍላጎት እንዳለው መግለፁ ይታወቃል፡፡ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን በኦሊምፒክና በዓለም ቻምፒዮና
የሚሳተፉ አትሌቶችን የሚመርጠው አትሌቶች በታላላቅ ውድድሮች ባስመዘገቡት ውጤትና ሰዓት መሰረት እንደመሆኑ መጠን ቀነኒሳ ለቶኪዮ
ኦሊምፒክ የመመረጥ እድሉ ሰፊ መሆኑን መገንዘብ ይቻላል:: ይህም ሁለቱን ኮከቦች ዳግም በታላቅ የውድድር መድረክ የሚያፋጥጥ አጋጣሚ
ይሆናል፡፡ ሁለቱ አትሌቶች
ኦሊምፒክ ላይ ከተገናኙ የቶኪዮ ድግስ የበለጠ በማራቶን እንደሚደምቅ ግልፅ ነው፡፡ ኪፕቾጌ 2016 ሪዮ ኦሊምፒክ ላይ ቻምፒዮን
መሆኑን ተከትሎ ለሁለተኛ ጊዜ በዚህ ታላቅ መድረክ ታሪክ ለመስራት ጉጉት ባይኖረው ይገርማል፡፡ ኪፕቾጌ ይህን ድል ካሳካ ከአበበ
ቢቂላ በኋላ በታሪክ ኦሊምፒክ ላይ ሁለት ጊዜ በማራቶን ያሸነፈ አትሌት የመሆን እድል አለው፡፡ ቀነኒሳ ባለፈው ሪዮ ኦሊምፒክ በማራቶን
ኢትዮጵያን ለመወከል ተመርጦ መጨረሻ ሰዓት ላይ ከቡድን ስብስቡ መውጣቱ ይታወሳል፡፡ ዘንድሮ ይህን እድል አግኝቶ መጠቀም ከቻለ
ግን ታሪካዊው አትሌት አበበ ቢቂላ ለሁለተኛ ጊዜ ታሪክ በሰራባት ቶኪዮ ስሙን በወርቅ ቀለም የሚፅፍበት ወርቃማ እድል ከፊቱ ይጠብቀዋል፡፡
አዲስ ዘመን አርብ ታህሳስ 10/2012ቦጋለ አበበ