ማዕድን ሚኒስቴር የመዋቅር ለውጥ ሊያካሂድ ነው
ከባለድርሻ አካላት ወቀሳ እየቀረበበት የሚገኘው የማዕድን፣ ፔትሮሊየምና የተፈጥሮ ጋዝ ሚኒስቴር ያሉበትን የአሠራር ድክመቶች ገምግሞ ክፍተቶችን መሙላት የሚያስችለውን የመዋቅር ለውጥ ሊያካሄድ ነው፡፡ሚኒስቴሩ ተከታታይ የምክክር መድረኮች አዘጋጅቶ ከባለድርሻ አካላት ጋር ግልጽ ውይይት ያካሄደ ሲሆን፣ ባለድርሻ አካላት በሚኒስቴሩ አሠራር ላይ ያላቸውን ቅሬታ ገልጸዋል፡፡ ሚኒስቴሩ ከሰበሰባቸው አስተያየቶች በመነሳት ያሉበትን ድክመቶች ለመቅረፍ ቁርጠኝነት ማሳየቱ ተገልጿል፡፡የማዕድን፣ ፔትሮሊየምና የተፈጥሮ ጋዝ ሚኒስትር አቶ ቶሎሳ ሻጊ ለሪፖርተር እንደገለጹት፣ በአጠቃላይ በማዕድኑ ዘርፍ ኢንቨስትመንት እየሰፋ ስለሚካሄድ ሚኒስቴሩ አሁን ባለው አቅም መቀጠል እንደማይችል ተገንዝቧል፡፡ በሁለተኛው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ ዘመን የተለያዩ ኩባንያዎች ወደ ማዕድን ምርት ይገባሉ ተብሎ የሚጠበቅ ሲሆን፣ በዘርፉ የሚጠበቀውን ዕድገት በሚገባ ለማስተናገድና አገር ተጠቃሚ ለማድረግ ሚኒስቴሩ ያለውን መዋቅር ፈትሾ የለውጥ ፕሮግራም ተግባራዊ እንደሚያደርግ አቶ ቶሎሳ ተናግረዋል፡፡‹‹የአቅም ግንባታ ሥራ በሰፊው ለመሥራትና ብቁ ሆነን በሁለተኛው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ ውስጥ አቅማችንን ገንብተን ዘርፉ ከሚያስመዘግበው ዕድገት ጋር ለመራመድ፣ ከኩባንያዎች ጋር ተመጣጣኝ አቅም ፈጥረን ዘርፉን ለማስተዳዳርና ለመምራት፣ አገርን ተጠቃሚ ማድረግ የሚያስችል የዝግጅት ሥራ መሥራት ጀምረናል፤›› ብለዋል፡፡የሠራተኞች ዝውውር ይኖራል ወይ ተብለው የተጠየቁት አቶ ቶሎሳ፣ ይህን ለመግለጽ ጊዜው ገና መሆኑን ተናግረዋል፡፡ የመዋቅር ጥናት እንደሚካሄድ፣ ባለሙያዎች አሰባስቦ የአቅም ግንባታ ሥራ እንደሚሠራና የባለሙያዎች ሥልጠና በሰፊው እንደሚካሄድ ተናግረዋል፡፡ መወቅሩ ተጠንቶ ተግባራዊ ሲሆን፣ ኃላፊዎችንና ባለሙያዎችን ማሸጋሸግ ሊኖር እንደሚችል ጠቁመዋል፡፡ ‹‹ዋናው ዓላማችን እያደገ የሚሄደውን የማዕድን ዘርፍ የሚመሩ ባለሙያዎችን ማብቃት ነው፤›› ያሉት አቶ ቶሎሳ፣ ጉዳዩ ከሚመለከታቸው የመንግሥት አካላት ጋር ተነጋግረው አዲስ የመዋቅር ጥናት በአፋጣኝ መካሄድ እንዳለበት ከስምምነት ላይ መደረሱን ገልጸዋል፡፡በርካታ ከፍተኛ ጂኦሎጂስቶች የተሻለ ክፍያ ፍለጋ ሚኒስቴሩን እየለቀቁ በመሄዳቸው፣ መሥሪያ ቤቱ ሥራውን በአግባቡ ማካሄድ እንደተሳነው እየተነገረ ነው፡፡ የማዕድን ምርመራ ፈቃድ ማመልከቻዎችን ገምግመው ምላሽ የሚሰጡና በማዕድን ፍለጋና ምርት ላይ የተሰማሩ ኩባንያዎችን የሚቆጣጠሩ በቂ ባለሙያዎች እንደሌሉት ተገልጿል፡፡ ያሉትም ቢሆኑ ተጠያቂነትን በመፍራት ኃላፊነትን ሲሸሹ እንደሚስተዋሉ የማዕድን ኩባንያ ኃላፊዎች ይናገራሉ፡፡ በዚህም ምክንያት በሚፈጠረው የሥራ መጓተት መማረራቸውን ይገልጻሉ፡፡አቶ ቶሎሳ ሚኒስቴሩ ከፍተኛ የባለሙያ እጥረት እንደገጠመው ያምናሉ፡፡ ይህን ችግር ለመፍታት የሚያስችል የመዋቅር ለውጥ ለማድረግ ጥናት መጀመሩን ለሪፖርተር ተናግረዋል፡፡‹‹ለዕድገት የማያመቹ አሠራሮችን እንለውጣለን፡፡ ባለሙያዎች አሠልጥነን ጥለውን ይሄዳሉ፡፡ ይህ የሚሆነው በቀጣይ ወዴት እንደሚያድጉ ስለማያውቁ ነው፤›› ያሉት አቶ ቶሎሳ፣ መወቅሩ በአፋጣኝ ተጠንቶ ሥራ ላይ እንደሚውል ተናግረዋል፡፡ ኢትዮጵያ ውስጥ 170 ያህል ኩባንያዎች በማዕድን ፍለጋ ሥራ የተሰማሩ ሲሆን፣ በከፍተኛ የማዕድን ምርት የተሰማራው ብቸኛ ኩባንያ ሚድሮክ ጎልድ ነው፡፡ ከማዕድናት ኤክስፖርት በተለይም ከወርቅ ከፍተኛ የውጭ ምንዛሪ የሚገኝ ሲሆን፣ ከጥቂት ዓመታት በፊት ከቡና ቀጥሎ ትልቁ የውጭ ምንዛሪ ማግኛ ሆኖ ነበር፡፡ ከማዕድናት ወጪ ንግድ ከ600 ሚሊዮን ዶላር በላይ ገቢ ይገኝ የነበረ ቢሆንም፣ በዓለም ገበያ የወርቅ ዋጋ በማሽቆልቆሉ ምክንያት የሚገኘው ገቢ ወደ 340 ሚሊዮን ዶላር ወርዷል፡፡ይሁን እንጂ መንግሥት በሁለተኛው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ ለማዕድኑ ዘርፍ ከፍተኛ ትኩረት ሰጥቷል፡፡ እ.ኤ.አ. በ2024 ከዘርፉ ሁለት ቢሊዮን ዶላር ለመሰብሰብና ለ8,000 ዜጎች የሥራ ዕድል ለመፍጠር ታቅዷል፡፡ የማዕድን ዘርፍ የፋብሪካ ግብዓቶች በማምረት አገሪቱ ለምታካሂደው ወደ ኢንዱስትሪ መር ኢኮኖሚ ሽግግር ከፍተኛ ሚና እንዲጫወት የሚያስችል መርሐ ግብር ተቀርጿል፡፡ 