ሆቴሎች ከ2.5 ቢሊዮን ብር በላይ የሚገመት የባንክ ብድር ክፍያ በአንድ ዓመት እንዲራዘምላቸው እየተጠባበቁ ነው
ሠራተኛ እንዳይቀንሱ ጥሪ ቀርቦላቸዋል እየተባባሰ በመጣው የኮሮና ቫይረስ ተፅዕኖ ሳቢያ በአዲስ አበባና በክልል የሚገኙ ሆቴሎች፣ በመንግሥት ድጋፍ እንዲደረግላቸው በመየጠቅ ቢያንስ ከ2.6 ቢሊዮን ብር በላይ የሚጠጋ የባንክ ብድር ዕዳቸውን የመክፈያ ጊዜ በአንድ ዓመት እንዲራዘምላቸው በመጠባበቅ ላይ እንደሚገኙ ተገለጸ፡፡ የወረርሽኙ ዳፋ ግን በሠራተኞችና ሙሉ በሙሉ ከቱሪስት በሚገኝ ገቢ የሚተዳደሩት ላይ ከፍተኛ ተፅዕኖ ማሳደሩ ታውቋል፡፡ የኢትዮጵያ ቱሪዝም ዋና ሥራ አስፈጻሚ አቶ ስለሺ ግርማ በተለይ ለሪፖርተር እንደገለጹት፣ በኮሮና ወረርሽኝ ተፅዕኖ ምክንያት ተጋላጭ ከሆኑ የቱሪዝም መስኩ ተዋንያን መካከል በተለይ የባንክ ብድር፣ የሠራተኛ ደመወዝና የቤት ኪራይ ዕዳ ያለባቸው በርካታ ሆቴሎች ናቸው፡፡ መንግሥት የአንድ ዓመት የባንክ ብድር ዕዳ ቢያራዝምላቸው፣ ህልውናቸውን በመጠኑም ቢሆን ለማቆየት እንደሚረዳቸው አስረድተዋል፡፡ እንደ ዋና ሥራ አስፈጻሚው ማብራሪያ፣ በአዲስ አበባ ብቻ የሚገኙ ሆቴሎች በየወሩ 130 ሚሊዮን ብር የባንክ ዕዳ መክፈል ይጠበቅባቸዋል፡፡ ይህ በዓመት ሲሰላ ከ1.5 ቢሊዮን ብር በላይ እንደሚያሻቅብ የገለጹት አቶ ስለሺ፣ የክልሎች ዕዳም በተመሳሳይ መንገድ ተደማምሮ አጠቃላይ በአገር ደረጃ ከ2.5 ቢሊዮን ብር በላይ የባንክ ዕዳ በአንድ ዓመት ውስጥ መክፈል ይጠበቅባቸዋል፡፡ ከዚህ በተጨማሪ የአዲስ አበባ ሆቴሎች 87 ሚሊዮን ብር ለሠራተኛ ደመወዝ ስለሚከፍሉ፣ በአገር አቀፍ ደረጃ ሲታይ አኃዙ ወደ 150 ሚሊዮን ብር ያድጋል ተብሏል፡፡ እነዚህ ወጪዎች ተደማምረው በአሁኑ ወቅት ቱሪስቶች በማይመጡበትና ሥራው በቆመበት ወቅት የሠራተኛ ወጪ፣ የባንክ ብድር ዕዳ፣ የታክስና የሌሎችም ወጪዎች በከፍተኛ ደረጃ የህልውና ጥያቄ እንደ ደቁኑባቸው ሲገልጹ ሰንብተዋል፡፡ አቶ ስለሺም ከሆቴሎች በተጓዳኝ አስጎብኚ ድርጅቶችም የባንክ ዕዳዎች ያሉባቸው በመሆናቸው፣ እንዲታዩላቸው ጥያቄ እንዳቀረቡ ገልጸዋል፡፡ በአገሪቱ ከሚንቀሳቀሱ 500 አስጎብኚ ድርጅቶች ውስጥ ከ100 ያላነሱ ድርጅቶች ከቀረጥ ነፃ መብት ተጠቃሚ በመሆናቸው፣ ቪ8 መኪኖችንና ኮስተር የተሰኙ መለስተኛ አውቶቡሶችን ለማስመጣት ከባንኮች መበደራቸው ታውቋል፡፡ ምንም እንኳ የሆቴሎቹን ያህል ከፍተኛ የሰው ኃይል ባይኖራቸውም፣ አስጎብኚ ድርጅቶችም የዕዳ ክፍያ ማራዘሚያ የሚጠይቁት በአሁኑ ወቅት ምንም ዓይነት ገቢ እያገኙ እንዳልሆነ ተጠቁሟል፡፡ በመሆኑም ሆቴሎች ሠራተኞቻቸውን እንዳያሰናብቱ ቢያንስ እስከ ስድስት ወራት ደመወዝ እየከፈሉ እንዲያቆዩ፣ መንግሥት በበኩሉ የታክስ ዕፎይታን ጨምሮ የባንክ ዕዳ የክፍያ ጊዜ ማራዘሚያና ሌሎች የድጋፍ ዕርምጃዎችን እያጤነ እንደሚገኝ ተገልጿል፡፡ በሺዎች የሚቆጠሩ ሠራተኞች የሚያስተዳድሩ ሆቴሎች ለሠራተኞቻቸው የዓመት ዕረፍት በክፍያ በመስጠት በቤት እንዲቆዩ እያደረጉ ሲሆን፣ አንዳንዶች በአጋጣሚ የሚገኙ እንግዶችን ለማስተናገድ እየሞከሩ ነው ተብሏል፡፡ የተቀሩትም ለዕድሳት መዘጋታቸው ሲገለጽ፣ የተወሰኑትም ለኮቪድ-19 ድጋፍ አሰጣጥ ይውል ዘንድ ሆቴሎቻቸውን በመስጠት ላይ ናቸው፡፡  በቱሪዝም መስክ ከሆቴሎችና ከአስጎብኚዎች ባሻገር ከፍተኛ የህውልና ሥጋት የተደገነባቸው ግለሰብ አስጎብኚዎች፣ በቱሪስት መዳረሻ አካባቢዎች የሚኖሩና ለቱሪስቶች እንደ በቅሎ፣ ምግብና መሰል አገልግሎቶችን በማቅረብ የሚተዳደሩ የኅብረተሰብ ክፍሎች፣ ጌጣ ጌጦችንና የስጦታ ዕቃዎችን የሚሸጡ ዜጎች ተጋላጭ እንደሆኑ ይነገራል፡፡ ሙዚየሞችና ቤተ እምነቶች፣ ፓርኮችና የተፈጥሮ መስህቦችም ገቢ ከሚያጡት ውስጥ ይካተታሉ፡፡ መንግሥት እንዲህ ያሉትን ተፅዕኖዎች በመመልከት፣ በዘርፉ ላይ ሊደርስ የሚችለውን ጉዳት የሚቀንስ ድጋፍ ለማድረግ እየተንቀሳቀሰ እንደሚገኝ አቶ ስለሺ አስረድተዋል፡፡ ይሁን እንጂ በቱሪዝም የውጭ ምንዛሪ ገቢ ረገድ የተፈራውን ያህል ጉዳት እንደማይኖር፣ ለዚህም ምክንያቱ ቱሪስቶች በሰፊው ወደ ኢትዮጵያ የሚመጡበት ወቅት ወደ መገባደጃው ላይ በሽታው በመቀስቀሱ እንደሆነ አቶ ስለሺ አብራርተዋል፡፡ ከጥቅምት እስከ ጥር ባለው ጊዜ ውስጥ ከፍተኛ የቱሪስቶች ፍሰት የሚስተናገድ ሲሆን፣ ባለፉት ሰባት ወራት ውስጥ ማለትም እ.ኤ.አ. ከኦክቶበር እስከ ዲሴምበር 2019፣ እንዲሁም እስከ ጃንዋሪ 2020 መገባደጃ ድረስ ሁለት - ሦስተኛው ወይም እስከ 63 በመቶ የሚገመተው የዘርፉ ገቢ መገኘቱን ገልጸዋል፡፡ በአማካይ በቀን ከ2,000 በላይ ቱሪስቶች በዚህ ጊዜ ውስጥ ወደ ኢትዮጵያ ሲገቡ እንደነበር ይገመታል፡፡ ይሁን እንጂ በመጪው ዓመት የቱሪዝም ገቢ ላይ ሰፊ ተፅዕኖ ሊፈጠር እንደሚችል ሥጋታቸውን ገልጸዋል፡፡ ይኸውም ቁልፍ የሚባሉት የቱሪስት አመንጪ አገሮች ማለትም እንደ ጀርመን፣ ስፔን፣ ጣሊያን፣ ፈረንሣይና አሜሪካ የመሳሰሉ አገሮች በኮሮና ቫይረስ ከፍተኛ ጉዳት እየደረሰባቸው በመሆናቸው ምናልባት ወረርሽኙ  ቢገታ እንኳ የተጓዦች ከአገር አገር የመጓዝ ፍላጎት ሊቀንስ እንደሚችል ሥጋት በመፈጠሩ ነው፡፡ ይባስ ብሎም ከእነዚህ ዋነኛ የቱሪስት መነሻ አገሮች ውስጥ ለጉብኝት የሚመጡት በአብዛኛው አዋቂዎችና በዕድሜያቸው የገፉ የውጭ ዜጎች ናቸው፡፡ ለበሽታውም ከፍተኛ ተጋላጭ የሆኑት እነሱ በመሆናቸው ወደፊት የቱሪዝም ገበያ ላይ ተፅዕኖ ሊያሳድር እንደሚችል ይገመታል፡፡ ይህም ሆኖ ግን ቱሪዝም ወድቆ የማይወድቅና ሰዎች ከቦታ ቦታ እስከተንቀሳቀሱ ድረስ አብሮ የሚንቀሳቀስ ዘርፍ በመሆኑ፣ ከችግር በመውጣት ቶሎ ለማገገም የሚችል ኢንዱስትሪ ነው ያሉት አቶ ስለሺ፣ የዓለም ቱሪዝም በዚህ ዓመት ከ20 እስከ 30 በመቶ የገቢ ኪሳራ እንደሚያጋጥመው በተመድ የቱሪዝም ድርጅት ይፋ የተደረገውን ትንበያም አጣቅሰዋል፡፡ በኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ውስጥ የአምስት በመቶ ድርሻ ያለው ቱሪዝም፣ ከአገልግሎት ዘርፍም እስከ 30 በመቶ የወጪ ንግድ አስተዋጽኦ እንደሚያበርክት ሳይጠቅሱ አላለፉም፡፡ 