አክሰስ ሪል ስቴት የ72.8 ሚሊዮን ብር ክስ ቀረበበት
አዲስ አበባ፤ መስከረም 20/2006 (ዋኢማ) – ከመገናኛ ወደ ቦሌ በሚወስደው ቀለበት መንገድ በስተቀኝ በኩል ከኒያላ ሞተርስ ፊት ለፊት የሚገኘውን የአክሰስ ሪል ስቴት አክሲዮን ማኅበር አፓርትመንቶችን የገነባው ጋቢ ኢንቨስትመንት ኩባንያ፣ የአፓርትመንቶቹ አሠሪ የሆነውን አክሰስ ሪል ስቴት በ72.8 ሚሊዮን ብር ያልተከፈለ ዕዳ ክስ አቀረበ፡፡ጋቢ ኢንቨስትመንት ክሱን መስከረም 6 ቀን 2006 ዓ.ም. ለፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት አቅርቧል፡፡ የፍርድ ቤቱ መዝገብ ቤት ክሱን ተቀብሎ ለስድስተኛ ፍትሐ ብሔር ምድብ ችሎት የመራ መሆኑ ታውቋል፡፡ጋቢ ኢንቨስትመንት ያቀረበው ክስ እንደሚያመለክተው፣ አክሰስ ሪል ስቴት የካቲት 15 ቀን 2002 ዓ.ም. በቦሌ ክፍለ ከተማ ከኒያላ ሞተርስ አጠገብ በሚገኘው ሥፍራ ለአፓርትመንት አገልግሎቶች የሚውሉ አምስት ብሎኮችን በ174.7 ሚሊዮን ብር ለመገንባት ሥራውን ተረክቧል፡፡ በወቅቱ ሁለቱ ኩባንያዎች የተፈረመ የግንባታ ውል ቢኖራቸውም፣ በሚያዚያ ወር 2003 ዓ.ም. የማጠናቀቂያ ዋጋ ማካካሻን ሳይጨምር የግንባታ ዋጋ ማሻሻያ ክለሳ ስምምነት በማድረጋቸው የግንባታ ዋጋው ወደ 224.13 ሚሊዮን ብር ከፍ ብሏል፡፡ ከዚህ በተጨማሪ አክሰስ ሪል ስቴት ሌሎች ሦስት ብሎኮችን ገንብቶ እንዲያስረክበው ግንቦት 4 ቀን 2002 ዓ.ም. የ108.3 ሚሊዮን ብር ውል ከጋቢ ኢንቨስትመንት ጋር ተፈራርሟል፡፡ ጋቢ ኢንቨስትመንትና አክሰስ ሪል ስቴት ይህንንም ስምምነት በሚያዚያ 2003 ዓ.ም. በድጋሚ የማጠናቀቂያ ዋጋ ሳይጨምር የዋጋ ክለሳ ስምምነት አድርገው፣ የግንባታ ዋጋው ወደ 136.11 ሚሊዮን ብር ከፍ እንዲል ማድረጋቸው በክሱ ላይ ተገልጿል፡፡በጥቅሉ ጋቢ ኢንቨስትመንት ጠቅላላ ሥራውን ለማከናወን፣ አክሰስ ሪል ስቴት ደግሞ 360.24 ሚሊዮን ብር ለመክፈል መስማማቱንና አከፋፈሉም በየወሩ 20 ሚሊዮን ብር እንዲሆን ሁለቱ ኩባንያዎች ውል መግባታቸውን የቀረበው ክስ ያስረዳል፡፡የጋቢ ኢንቨስትመንት ክስ እንደሚያስረዳው፣ ግንባታውን ለማካሄድ የሚያስፈልጉትን የተለያዩ ዓይነት ግብዓቶች፣ ከባድና ቀላል ማሽነሪዎች፣ እንዲሁም አስፈላጊውን የሰው ኃይል አሰማርቶ ከተከፈለው በላይ ግንባታ ቢያከናውንም፣ አክሰስ ሪል ስቴት አልፎ አልፎ የተወሰነ ክፍያ ከመክፈል ውጪ በስምምነቱ መሠረትና በክፍያ ሠርተፊኬቱ ላይ በተገለጸው መጠን አለመከፈሉን ያስረዳል፡፡ጋቢ ኢንቨስትመንት በአምስት የመክፈያ ሠርተፊኬቶች ከተረጋገጠው 214.8 ሚሊዮን ብር ውስጥ አክሰስ ሪል ስቴት 25.8 ሚሊዮን ብር ካልከፈለ ውሉን እንደሚያቋርጥ ማስጠንቀቂያ መስጠቱን ክሱ ያስረዳል፡፡ በማስጠንቀቂያው መሠረት አክሰስ ሪል ስቴት በአምስቱም የክፍያ ሠርተፊኬቶች የቀረበው የክፍያ ጥያቄ ሕጋዊና ትክክለኛ መሆኑን፣ ገንዘቡ በቀሪ ዕዳነት የሚፈለግበት መሆኑን በማመን፣ ገንዘቡን ከ10.5 በመቶ ወለድ ጋር በተቻለ ፍጥነት እንደሚከፍል ቃል በመግባት ግንባታው እንዲቀጥል በመማፀን እንደጠየቀ የጋቢ ክስ ያስረዳል፡፡ጋቢ ኢንቨስትመንት ይህን የአክሰስ ሪል ስቴት ቃል በማመን አምስት ሚሊዮን ብር የሚያወጣ ሥራ በሁለት ተጨማሪ የክፍያ ሠርተፊኬቶች መሥራቱንና በአጠቃላይ የተሠራው የግንባታ ሥራ 220.02 ሚሊዮን ብር እንደደረሰ በክሉ ላይ አትቷል፡፡ አክሰስ ሪል ስቴት ለጋቢ ኢንቨስትመንት በአጭር ጊዜ እከፍላለሁ ያለውን 25.8 ሚሊዮን ብር፣ እንዲሁም በሁለት የክፍያ ሠርተፊኬቶች የተጠየቀውን ገንዘብ እንዳልከፈለ የጋቢ ክስ ያስረዳል፡፡ከዚህ በተጨማሪ የጋቢ ኢንቨስትመንት ክስ እንደሚያስረዳው፣ አክሰስ ሪል ስቴት አምስት ቼኮች በቂ ስንቅ ሳይኖራቸው ከባንክ ሒሳቡ ክፍያ እንዲፈጸም በማዘዝ አታሎታል፡፡ጋቢ ኢንቨስትመንት በክሱ ላይ አክሰስ ሪል ስቴት ጋር ባደረጋቸው በእያንዳንዳቸው የግንባታ ውሎች በድምሩ 20 ሚሊዮን ብር ለመክፈል ግዴታ ቢገባም፣ አንድም ጊዜ በውሉ መሠረት ክፍያ ፈጽሞ አያውቅም ብሏል፡፡ ይህንኑ ተከሳሽ ሰኔ 25 ቀን 2004 ዓ.ም. ለኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን በጻፈው ደብዳቤ ማረጋገጡን የክሱ ሰነድ ያብራራል፡፡የጋቢ ኢንቨስትመንት ክስ እንደሚያስረዳው፣ በሰባት የክፍያ ሰነዶች የተሠራው ሥራ 220.02 ሚሊዮን ብር ሲሆን፣ ጠቅላላ የተከፈለው 193.3 ሚሊዮን ብር መሆኑን ነው፡፡ ቀሪ ክፍያና ወለዱን ጨምሮ 33.2 ሚሊዮን ብር እንዲከፍል የጋቢ ክስ አስረድቷል፡፡ ጋቢ ኢንቨስትመንት ሠርቶ ያልተከፈለው 33.2 ሚሊዮን ብር ከከሰረው 39.5 ሚሊዮን ብር ጋር ተደምሮና የባለሙያ ክፍያ ከነወለዱ ተሰልቶ 72.8 ሚሊዮን ብር እንዲከፈለው ክስ መሥርቷል፡፡ (ምንጭዕ ሪፖርተር)