የለገጣፎ ተፈናቃዮች ለኦሮሚያ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ አቀረቡ
ከማስተር ፕላን ውጪ ናቸው ተብለው ቤቶቻቸው የፈረሱባቸው የለገጣፎ ተፈናቃዮች የሁከት ይወገድልኝ ክስ በኦሮሚያ ክልል ፊንፊኔ ዙሪያ ልዩ ዞን ከፍተኛ ፍርድ ቤት እንዳያቀርቡ፣ ፍርድ ቤቱም የፈረሱት ቤቶች የግንባታ ፈቃድ፣ ካርታና ፕላን ስለሌላቸው ፋይል አይከፈትም የሚል ምላሽ እንደሰጣቸው፣ እነሱም ጉዳዩን ለኦሮሚያ ጠቅላይ ፍርድ ቤት የዳኝነት አገልግሎት አሰጣጥ የሥራ ሒደት አስተዳደራዊ ይግባኝ መጠየቃቸውን ገለጹ፡፡ ‹‹ፍርድ ቤቱ 15 ቀናት ካመላለሰን በኋላ በመጨረሻ ካርታ፣ ፕላንና የግንባታ ፈቃድ ስለሌላቸው ፋይል አንከፍትም፤›› ማለቱን የሚናገሩት የተፈናቃዮቹ ጠበቃ አቶ በላቸው ግርማ፣ ከፍተኛ ፍርድ ቤቱ ፋይል አይከፈትም ብሎ ያሰናበታቸው ግንቦት 9 ቀን 2011 ዓ.ም. መሆኑን ለሪፖርተር ገልጸዋል፡፡ ፍርድ ቤቱ ፋይል እንደማይከፍት በደብዳቤ እንዲገልጽላቸው ያቀረቡት ጥያቄም ፍሬያማ እንዳልነበር አስረድተዋል፡፡ጉዳዩን በተመለከተ ለኦሮሚያ ጠቅላይ ፍርድ ቤት አስተዳደራዊ ይግባኝ ያቀረቡት ሐሙስ ግንቦት 22 ቀን 2011 ዓ.ም. መሆኑ ታውቋል፡፡ በፍትሐ ብሔር የሥነ ሥርዓት ሕግ መሠረት ተሟልቶ የቀረበውን አቤቱታ የሥር ፍርድ ቤቱ የዜጎችን ፍትሕ የማግኘት መብት በማፈን፣ የፍርድ አካሄዱን በመቃረን፣ የዜጎችን ሕገ መንግሥታዊ መብት በመገደብ፣ የኦሮሚያ ፍርድ ቤቶች ሕጋዊ አካሄድና የሕግ የበላይነት ለማስከበር የሚደረገውን ጥረት በማሳነስ እንቅፋት ሆኗል የሚል ክስ ለጠቅላይ ፍርድ ቤቱ ማቅረባቸው ታውቋል፡፡ተፈናቃዮቹ ባቀረቡት አስተዳደራዊ ይግባኝ ጠቅላይ ፍርድ ቤቱ በሕጉ መሠረት ክስ እንዲከፈትላቸው መመርያ ለሥር ፍርድ ቤቱ እንዲሰጥ ጠይቀዋል፡፡ በፍትሐ ብሔር ሕጉ አንቀጽ 1149 ላይ የተቀመጠውን የሁከት ይወገድልኝ ድንጋጌ መሠረት የተወሰደ ይዞታቸው እንዲመለስና የወደመ ንብረታቸው እንዲካስ የሚጠይቅ ክስ ሊመሠረት መሆኑን አቶ በላቸው አስረድተዋል፡፡የተፈናቃዮቹን ክስ ወደ ሕግ የወሰዱ ጠበቆች በ240 የለገጣፎ ተፈናቃዮች የተወከሉ ናቸው ተብሏል፡፡ ቀሪዎቹ ተፈናቃዮች መታወቂያቸው ስላልታደሰ፣ ስለጠፋና በሌሎች ምክንያቶች ውክልና መስጠት አለመቻላቸው ተገልጿል፡፡ ውክልና ከተገኘባቸው የ240 ሰዎች ክስ መካከል የ183ቱ የ70 ሚሊዮን ብር ክስ እንደሆነ መዘገባችን የሚታወስ ነው፡፡ አስተዳደራዊ ይግባኝ ያስገቡለት የኦሮሚያ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ለሳምንት እንደቀጠራቸው አቶ በላቸው ገልጸዋል፡፡የዜጎችን እኩልነትና ሰብዓዊ መብት ይነካሉ ያሏቸውን የሊዝ አዋጁን መሠረት አድርገው የወጡ ሕጎችን ለሕገ መንግሥት አጣሪ ጉባዔ መላካቸው የሚታወስ ነው፡፡ አቤቱታው የቀረበው የፌዴራል መንግሥት ያወጣውን የሊዝ አዋጅ መሠረት በማድረግ ከወጡት መካከል የዜጎችን መብት ይነካሉ የተባሉት የኦሮሚያ ክልል የከተማ መሬትን በሊዝ ለማስተዳደር ተሻሽሎ የወጣው ደንብ ቁጥር 182/2008፣ እንዲሁም የኦሮሚያ ክልል የከተማ መሬት ሰነድ አልባና ሕገወጥ ግንባታዎች ሥርዓት ለማስያዝ የወጣ መመርያ ቁጥር 05/2008 ላይ የታዩ ችግሮችን ተፈናቃዮቹ በጠበቆቻቸው አማካይነት አቅርበዋል፡፡  