የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ሕወሓትንና ቅንጅትን ሕጋዊ ሰውነት መሰረዙን አስታወቀ
የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ የሕዝባዊ ሐርነት ትግራይ (ሕወሓት) ሕጋዊ ሰውነት መሰረዙን አስታወቀ፡፡ቦርዱ ቀደም ብሎ መሥፈርት አሟልተው ምዝገባቸው የተጠናቀቀና በሒደት ላይ ያሉ ፓርቲዎች ዝርዝርን ማሳወቁን አስታውሶ፣ ውሳኔ ያልሰጠባቸው፣ እንዲሁም የተጠየቁትን ማብራሪያዎች ያቀረቡ ፓርቲዎችን አስመልክቶ ጥር 10 ቀን 2013 ዓ.ም. ማምሻውን ውሳኔዎች ማስተላለፉን አስታውቋል። ቦርዱ በውሳኔው እንዳስታወቀው፣ ሕዝባዊ ወያኔ ሐርነት ትግራይ (ሕወሓት)  ‹‹የአመፅ ተግባር ላይ ተሰማርቷል ወይ?›› የሚለውን ሁኔታ ለማጣራት በፓርቲው የተሰጡ መግለጫዎችንና በይፋ የሚታወቁ ጥሬ ሀቆችን በማቅረብ፣ ፓርቲው ኃይልን መሠረት ያደረገ የአመፅ ተግባር ላይ መሳተፉን አረጋግጧል፡፡ በተጨማሪም ፓርቲው መልስ የመስጠት ዕድል እንዲኖረው በማሰብ በፓርቲውና በቦርዱ መካከል አገናኝ በመሆን ይሠሩ የነበሩትን የፓርቲውን የአዲስ አበባ ቢሮ የቀድሞ ተወካይ ለማነጋገር ጥረት ያደረገ ሲሆን፣ ተወካዩም ፓርቲውን መወከል እንደማይችሉ ገልጸዋል። በመሆኑም በአዋጅ ቁጥር 1162/2011 አንቀጽ 98/1/4/ መሠረት፣ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ የፓርቲውን ሕጋዊ ሰውነት ሰርዞታል። በዚሁ አዋጅ አንቀጽ 99 መሠረት የፓርቲው ኃላፊዎች በፓርቲው ስም መንቀሳቀስ እንደማይችሉም ውሳኔ አስተላልፏል።የፓርቲውን ንብረት በሚመለከትም፣ ጠቅላይ ዓቃቤ ሕግ በፓርቲውና በፓርቲው አመራሮች ላይ በሚያደርገው ምርመራ የሚገኙ፣ በሕወሐት ስም የተመዘገቡ ተንቀሳቃሽና የማይንቀሳቀስ ንብረቶችን በተመለከተ ያገኘውን ዝርዝር መረጃ እንዲልክ ቦርዱ ጥያቄ ማቅረቡን አስታውቋል። የፓርቲው ንብረት በአዋጅ 1162/2011 አንቀጽ 99/2/ መሠረት ተጣርቶ ዕዳ ካለበት ለዕዳው መሸፈኛ እንዲውል፣ ዕዳውን ሸፍኖ የሚተርፍ ንብረት ከተገኘ ደግሞ በዚሁ አዋጅ አንቀጽ 99/3/ መሠረት ለሥነ ዜጋና መራጮች ትምህርት እንዲውል ቦርዱ ወስኗል፡፡ቦርዱ በትግራይ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት ሲንቀሳቀሱ የነበሩ ሦስት ፓርቲዎች ላይ፣ በቦርዱ የትግራይ ቅርንጫፍ ጽሕፈት ቤት በቀረቡ መረጃዎችና ሌሎች ጥቆማዎች መሠረት ተጨማሪ ውሳኔ ከመስጠቱ በፊት፣ ‹‹ዓሲምባ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ (አዴፓ)›› በኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በምዝገባ ሒደት ላይ እያለ፣ በትግራይ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት ውስጥ በተካሄደ ሕገወጥ ምርጫ ስለመሳተፉ፣ ‹‹ብሔራዊ ባይቶ ዓባይ ትግራይ (ባይቶና)›› በኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በምዝገባ ሒደት ላይ እያለ፣ በትግራይ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት ውስጥ በተካሄደ ሕገወጥ ምርጫ ስለመሳተፉና የፓርቲው አመራሮች በአመፅ ተግባር በመሳተፋቸው ለቦርዱ መረጃ በመድረሱ፣ ‹‹ሳልሳይ ወያኔ ትግራይ (ሳወት)›› በኢትዮጵያ ብሔራዊ ምርጫ ቦርድ በምዝገባ ሒደት ላይ እያለ፣ በትግራይ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት ውስጥ በተካሄደ ሕገወጥ ምርጫ ስለመሳተፉ፣ እንዲሁም የፓርቲው አመራሮች በአመፅ ተግባር በመሳተፋቸው ለቦርዱ መረጃ በመድረሱ፣ ስለእንቅስቃሴያቸው ማብራሪያ እንዲያቀርቡ ትዕዛዝ መስጠቱን አስታውቋል፡፡ የቅንጅት ለአንድነትና ለዴሞክራሲ ፓርቲ የመሥራች አባላት ጉዳይን አስመልክቶ ፓርቲው ያቀረበው የመሥራች አባላት ዝርዝር ላይ ቦርዱ 50 የሚሆን ናሙና በመውሰድ ያደረገው ማጣራት ስለትክክለኛነቱ ከፍተኛ ጥርጣሬ ውስጥ ያስገባው በመሆኑ፣ ቦርዱ ጉዳዩን ለፌዴራል ፖሊስ ኮሚሽን ልኮት እንደነበር አስተውሷል። የፌዴራል ፖሊስ ኮሚሽንም ባደረገው የማጣራት ሥራ ከሶማሌ ክልል 1,145 መሥራች አባላት፣ ከአፋር ክልል 72 መሥራች አባላት፣ ከኦሮሚያ ክልል 23 መሥራች አባላት፣ ከአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር 58 መሥራች አባላት በጠቅላላው የ1,298 መሥራች አባላት በተጠቀሱት አድራሻ ያለመኖራቸውን ማረጋገጡን የሚያስረዳ መግለጫ በመስጠቱ፣ የቦርዱም ሆነ የፖሊስ ኮሚሽኑ የማጣራት ሥራ የሚያሳየው ፓርቲው እያወቀ ወይም ማወቅ እየተገባው በቃለ መኃላ በተረጋገጠ ሰነድ ያቀረበው የመሥራች አባላት ስም ዝርዝር፣ በተጭበረበረ ተግባር የፓርቲውን የዳግም ምዝገባውን ሒደት ማስፈጸም መፈለጉን እንደሆነ ተረድቷል፡፡ ስለዚህ በአዋጅ 1162/2011 አንቀጽ 98/1/ሠ/ መሠረት የቅንጅት ለአንድነትና ለዴሞክራሲ ፓርቲ እንዲሰረዝ ተወስኗል፡፡ ጉዳዩም በዓቃቤ ሕግ በኩል ክስ ተመሥርቶበት ይገኛል። የተለያዩ ነጥቦች ላይ ማብራሪያ እንዲሰጡ ወይም ሰነዶችን አሟልተው እንዲያቀርቡ ተገልጾላቸው የነበሩና በቂ ማብራሪያ በማቅረብ መሥፈርቱን በሟሟላታቸው ምዝገባቸው የፀደቀ ፓርቲዎች ኅብር ኢትዮጵያ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ 43 በመቶ፣ ሐረሪ ዴሞክራሲያዊ ድርጅት (ሐዲድ) (የመሥራች ቁጥር የማይመለከታቸው አነስተኛ ቁጥር ያለው ብሔረሰብ ፓርቲ)፣ የመላው ኢትዮጵያዊያን አንድነት ድርጅት (መኢአድ) 62 በመቶ፣ እንዲሁም የማጣራት ሒደታቸው የተጠናቀቀ፣ ነገር ግን የቴክኒክ መሥፈርቶች ይቀራቸው ከነበሩት የፖለቲካ ፓርቲዎች መካከል አሟልተው ያጠናቀቁና ተቀባይነት ያገኙ ፓርቲዎች ህዳሴ ፓርቲ (ሕዳሴ) 100 በመቶ፣ የካፋ ሕዝቦች ዴሞክራሲያዊ ኅብረት (ካሕዴኅ) 71 በመቶና የሲዳማ አንድነት ፓርቲ (ሲአፓ) 85 በመቶ መሆናቸውን አብራርቷል፡፡ከቦርዱ በተሰጠው አስተያየት መሠረት በሰነዶች ላይ ማስተካከያ ባለማድረጉ  የጉምዝ ሕዝብ ዴሞክራሲያዊ ንቅናቄ (ጉሕዴን) መሰረዙንና፣ የራያ ራዩማ ፓርቲ ፓርቲው ዓርማ ላይ ቅሬታ በመቅረቡ፣ ለአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የኢትኖግራፊ የትምህርት ክፍል የባለሙያ ማብራሪያ መጠየቁን አስተውቋል፡፡ በተጨማሪ አፈጻጸሙ በተጀመረው የስድስተኛው አገራዊ ምርጫ የጊዜ ሰሌዳ ላይ መሳተፍ የሚችሉት ፓርቲዎች 52 የፖለቲካ ፓርቲዎች መሆናቸውን ቦርዱ አስተውቋል።  