በህግ የበላይነት አለማመን ከፈጣሪ መለየትና ከሰው ልጆች መስተጋብሯዊ ሂደት መውጣት ነው”  – ሊቀትጉኀን ቀሲስ ታጋይ ታደለ
አዲስ አበባ፦ በህግ የበላይነት አለማመን ከፈጣሪ መለየት ብቻ ሳይሆን፤ ከሰው ልጆች መስተጋብሯዊ ሂደት ውስጥ መውጣት ጭምር እንደሆነ የሃይማኖት ተቋማት ጉባኤ ዋና ፀሐፊ ሊቀትጉኀን ቀሲስ ታጋይ ታደለ አስታወቁ። ከህግ በላይ መሆን በማንኛውም መልኩ ዋጋ እንደሚያስከፍልም ገለጹ። ቀሲስ ታጋይ በተለይ ከአዲስ ዘመን ጋዜጣ ጋር ባደረጉት ቃለ መጠይቅ፣ በህግ የበላይነት አለማመን ከፈጣሪ መለየት ብቻ ሳይሆን፤ ከሰው ልጆች መስተጋብራዊ ሂደት መውጣት ጭምር ነው ብለዋል። ከህግ በላይ መሆንም በማንኛውም መልኩ ዋጋ ያስከፍላል። ህግ እንጂ ሰው የበላይ እንዳልሆነ ማመን እንደሚያስፈልግ ሃይማኖት እንደሚያስተምር አመልክተዋል። ህግ ሲከበር ዘርቶ የመልቀም፣ ወጥቶ የመግባትና ሠርቶ የመልማት አቅም ይፈጠራል፤ ተጠያቂነትም ይሰፍናል። ሰላምና መረጋጋትም ይመጣል ያሉት ቀሲስ ታጋይ ፣ ከዚህ ውጪ ግን መሪም፣ ተመሪም፣ ገዳይም ተገዳይም ሳይታወቅ መር የለቀቀ ሁኔታ በአገሪቱ ላይ ይንሰራፋል። ይህም ሰው እና አገር አልባ መሆንን ያስከትላል ብለዋል።ህግ ማለት የእግዚአብሄር ቃል ነው፤ እግዚአብሔርን የማያከብር ደግሞ ቤተእምነት ላይ ምንም ዋጋ ሊኖረው እንደማይችል አመልክተው ፣ የህግ የበላይነት አስተምሮ ከዚህ አንጻር እንዲቃኝም እየሠራን ነው ብለዋል። መንግሥት አሁን የጀመረው የህግ ማስከበር ሥራ ከእኛ አስተምህሮ ጋር ተመጋጋቢ ስለሆነ በሃይማኖት በኩል የሚመጣውን የህግ ጥሰት እናስቆማለን የሚል እምነት እንዳላቸው አስታውቀዋል። መጽሐፋዊ አስተምህሮ ሰውን በአግባቡ የሚመራና ወደፊት እንዲጓዝ አቅም የሚፈጥር እንደሆነ ጠቁመው፣ ከመጽሐፉ ውጪ በራስ አስተሳሰብ የመጽሐፉን ቃል እያጣመሙ በመተርጎም መሄዱ ብዙዎችን ዋጋ እያስከፈለ መሆኑን ገልጸዋል። በተለይም ከፖለቲካዊ አስተምሮ አንጻር ሰባክያንና መምህራን የእምነቱን መሰረት ባልጠበቀ መልኩ ትምህርት መስጠታቸው አገር ብዙ ዋጋ እንድትከፍል እያደረጋት መሆኑንም ጠቁመዋል። የሃይማኖት ተቋማት የሃይማኖት ሜዳ እንጂ የፖለቲካ ጨዋታ የሚካሄድበት መድረክ አይደሉም። የተቸገሩ መጠለያ እንጂ የጠገቡ መሸሸጊያም ሊሆን አይገባም ያሉት ቀሲስ ታጋይ ፣ ሃይማኖትና መንግሥት የሚገናኘው በፖለቲካው ሳይሆን በሰላምና በልማት ነው። ስለዚህም ሃይማኖተኛ ነኝ የሚለው አካል አውዱን መለየት አለበት ብለዋል። ማህበራዊ ቀውሶች ሲመጡ እንድ ላይ ሆኖ መሥራትም ግዴታ መሆኑን ሊቀበል እንደሚገባ አመልክተዋል። እኛንም መንግሥትንም የሚጠቀም ህዝብ ስለሆነ በህጉ መሰረት ህዝብን በጋራ ማገልገል ጥያቄ የማይነሳበት ጉዳይ መሆኑን አምነን እየሠራን ነው ያሉት ቀሲስ ታጋይ ፣ በአስተምሯችን መሰረት ህዝብን ለማገልገል ሃይማኖት ተገን ሳናደርግ፣ መንግሥትም ፖለቲካውን ሳይወግን መሥራት ቅድሚያ ሊሰጠው እንደሚገባም ጠቁመዋል። በትውልዱ ላይ እየታየ ላለው የሥነ ምግባር ችግር በዋነኛነት ተጠያቂው ወላጅ መሆኑን አመልክተው፣ ወላጅ ግብረገብነትን ከቤት ጀምሮ አላስተማረም። ዱላ ይዞ ሲወጣ አልተቆጣም፤ ራሱን ሰድቦ ሳያበቃ ሌሎችን ሲደበድብ አላስቆመውም። ስለ አገሩ እንኳን መጥፎ ነገር ሲናገር አላስተወውም። አንድነትና ሰብዓዊ ክብር የሚለውን በአግባቡ እየተረዳ እንዲያድግ አልኮተኮተውም ብለዋል። የእምነት ተቋማት ሌላኞቹ ተጠያቂዎች መሆናቸውን ጠቁመው፤ እነዚህ ተቋማት ከቤተሰብ ልጅን ተረክበው በሃይማኖትና በምግባር የተሻለ ማድረግ ይጠበቅባቸው እንደነበር ገልጸዋል። ይህን ሥራቸውን ባለመሥራታቸው አንዱ በሌላው ሃይማኖት ተከታይ ሰው ላይ ዱላ ይዞ በመውጣት አትግደል የተባለውን በመጣስ ይገላል፤ ወንድምህን እንደራስህ አድርገህ ውደድ ቢባልም መውደዱን ትቶ ያሳድደዋል። እናት አባትህን አክብር የሚለውም ትዕዛዝ ለእርሱ መመሪያውና ግዴታው እንደሆነ ባለመረዳትም ሲደበድባቸው እንደሚስተዋል አመልክተዋል። “ትውልዱ የአገሩን ንብረት እያጠፋ የሚገኘው ስላልተማረና በሥነምግባር ስላልታነጸ ነው። በተለይ የሚያሳዝነው የስላሴን ፍጡር ሲያፈርስ ምንም ዓይነት ርህራሄ ሳይሰማው ማድረጉ ነው። እናም ይህ ውጤት የሃይማኖት ተቋማት በሚገባ ማስተማር ባለመቻላቸው መጥቷል” ብለዋል። መንግሥትም ቢሆን በትምህርት ተቋማቱ ቀለም እንጂ ሥነምግባር እያስተማረ ትውልዱን አላስቀጠለም። በዚያ ላይ እስከአሁን ባሉት ተግባራት የትውልድ ልማት የሚባለው ነገር እንደ ሀገር በምንም መልኩ አልተሠራበትም ያሉት ቀሲስ ታጋይ ፣ በዚህ የተነሳ ትውልዱ መረን ለቋል። የማልጠቅም ሰው ነኝ በማለት ራሱን ስለሚፈርጅም ወደተሻለ ነገር እንዳያመራ ሆኗል። አገሩ ለእርሱ የአዕምሮ ልማት ስላልሠራችለት ሌላ አገር ብቻ የሚያስብ እንደሆነ አስታውቀዋል። “የሰው ክቡርነትንና ራሱም እንደሚሞት ሳይረዳ ዩኒቨርሲቲ እና ከዚያ በላይ እየተሰጠ ተዛውሯል። ይህ ደግሞ ቀጣይ አገር ተረካቢን ከሚያፈራው ዩኒቨርሲቲ አገር የሚገነባ ሳይሆን ከፎቅ ላይ ሰው እየወረወረ አስከሬን የሚልክ ትውልድ ሆኗል። ስለዚህ አስተምሬያለሁ፤ ቀርጼያለሁ የሚል ሞራል እንደመንግሥት የለም ማለት ይቻላል ብለዋል። ዛሬ ያለመሥራታችንን ውጤት እያጨድን የምንገኝበት ጊዜ ነው። ስለዚህ ነገም ሌሎችን በዚህ መስመር ውስጥ እንዳናስጉዛቸው ትውልድ መሥራት ላይ መረባረብ አለብን ብለዋል። እንደዛሬው ተነስቶ እንኳን እንዲቀመጡ ዕድል የማይሰጥ፤ አባትና እናቱን የሚገድልና የሚመታ፤ የራሱን መኖሪያና የቀጣይ ሕይወቱን ማበልጸጊያ ሳይቀር የሚያወድም እንዳንፈጥር ሦሶስቱም አካላት ኃላፊነት ሊወጡ እንደሚገባ አመልክተዋል። “ችግር እንደሚያጠነክር አምኖ ችግር ፈጣሪዎችን በህግ እየጠየቁ በዚያው ልክ ስለ እውነት የሚቆም ትውልድ እየፈጠረ ነገን መሥራት ይገባል። አላማኞች በህግ መጠየቅና ወደ አማኝነት ማምጣት ላይ መሥራትም ይጠበቃል። እንክርዳዱን ወደ ስንዴነት ለመቀየር የማይቻል ከሆነ ደግሞ ስንዴውን በስንዴነት ማስቀጠል ላይ መበርታት ግድ ነው” ብለዋል። አሁን የነብር ጅራት ተይዟል። ይህ ደግሞ ህጉ ሲሆን፤ ከለቀቅነው መጀመሪያ የሚበላን እኛን ነውና ማጥበቃችን ሊቀጥል ይገባል። ጎን ለጎንም ትውልዱን የመገንባት ሥራ ተጠናክሮ መቀጠል እንዳለበት አመልክተዋል። የዚህ አገር ችግር ድሮ ዳቦ ሲሆን፤ አሁን ግን ሁለት ጉዳዮች ጠያቄያችን ሆነዋል። ብሔርና ሃይማኖት። ይህ ደግሞ መቀማትን አምጥቷል። ሳይሠሩ የሌሎችን መመኘትን፤ ቢያገኙም አለመርካትን አላብሶናል ሲሉን ተናግረዋል። “አስከሬን ላይ ሰልፊ መነሳት፣ እየጎተቱ መግረፍ የትም ያልታየ ሰብዓዊነት የሌለው ተግባር መተግበራችን አላሸማቀቀንም። ሰው ሲገደል እያየንም መቃወም አልቻልንም። ስለዚህም ይህንን የተረገምንበትን ሁኔታ ለይተን ካላወጣን አሁንም ሰው መሆናችን መልስ አይኖረውም” ይላሉ። ለዚህ ያበቃቸው ደግሞ አገራዊ እሳቤ የሌላቸው መሪዎችና አመራሮች የመሪነትን ቦታ እንዲይዙ መደረጋቸው ነው። ቀበሌያዊና ጎጣዊ አስተሳሰባቸውን በአገሪቱ ላይ እንዲሰፍን አድርገው ሰው ሊያደርገው የማይገቡ ተግባራትን እንድናይ ሆነናል። ለዚህ በአብነት የሚነሳው ደግሞ ሻሸመኔ ላይ የተሠራው ግፍ ነው። ስለዚህም ኢትዮጵያዊነት መተባበር፣ መተጋገዝ፣ ሰውን መርዳትና ከፍ እንዲል መትጋት ቢሆንም ዛሬ መልኩን ቀይሮ አለመተማመንና መቀማማት ሆኗል ብለዋል። ሌላው ኢትዮጵያዊ መልክን የቀየረው የመሪው አስተምሮ ነው፤ እርሱ እየተነገረው ያደገው በጎውን ሳይሆን መጥፎውን ስለነበር በመምራት ሂደት ይኸው በስፋት ተንጸባርቋል። ቀደም ሲል የሚነገረን ትርክት በብሔር እንድናስብ ሆነን ስላሳደገን እንዳንተማመን ጭምር አድርጎናል። መጥፎ ትርክቶችን ብቻ ይዘን መቀጠላችንም እንዲሁ መልካሙን ሳይሆን መጥፎውን ብቻ እንድንመለከትና በመጥፎው መንገድ እንድንጓዝም አድርጎናል። ስለዚህ አሁን መፍትሔው ክፉ ታሪኮችን ለአስተማሪነት በማወቅና በመተው ወደፊት መገስገስ ላይ መሥራት ነው ሲሉ ተናግረዋል። በቅርቡ የተከሰተውን ብቻ ብንመለከት ችግሩ ሁለት መልክ እንዲይዝ ተደረገ እንጂ ሁለቱም ትክክል አልነበረም። ሃይማኖትን ብናነሳ ጥያቄው የእምነት ቢሆን ኖሮ ሃጫሉ የሌላ እምነት ተከታይ መሆን ነበረበት። ሃጫሉ ግን የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ እምነት ተከታይ ነው። ስለዚህም በእርሱ መሞት መቆጨትና በግፍ ሊገደል እንደማይገባ መጠየቅ የነበረባትም፤ ውግዘትም ማድረግ ያለባት የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ቤተክርስትያን ነች። ግን ጩኸቴን ቀሙኝ ይመስል በቤተክርስቲያኗ ላይ አደጋ አደረሱ። ምዕመናኖቿንም ቀሟት። ስለዚህም ጉዳዩ የሃይማኖት እንዳልሆነ በደንብ ያሳያል ብለዋል። በተመሳሳይ ብሔር ነው ለማለትም ብዙ የኦሮሞ ልጆች በዚያው ተወልደው ባደጉበት ቦታ የችግሩ ሰለባ ሆነዋል። እናም ምክንያቱ ብሔርም ሆነ ሃይማኖት ሳይሆን ልዩ የፖለቲካ ፍላጎት ነው። እናም ይህንን መጠቀሚያ ያደረጉትን መለየት የሃይማኖት አባቶችና የመንግሥት ጉዳይ መሆን አለበት። ሁልጊዜ የእምነት ተቋማት የፖለቲካ ምንጭ መሆን እንዳይኖርባቸው ከመቼውም በበለጠ ይህንን መነሻ አድርጎም የማያዳግም የህግ ማስከበር ሥራ መከወን ይኖርበታል።አዲስ ዘመን ሐምሌ 26/2012  ጽጌረዳ
ጫንያለው