የዶሃ የሞቀ ድግስና የኳታር ጥሪ
የዓለማችን ትልቁ የአትሌቲክስ ውድድር ከአንድ ወር በኋላ በኳታር መዲና ዶሃ ይካሄዳል። ለአንድ ሳምንት ያህል የሚካሄደውን ትልቅ የአትሌቲክስ ድግስ ለመጀመሪያ ጊዜ በመካከለኛው ምሥራቅ ለማሰናዳት ዶሃ ፍላጎቷን የገለጸችው እኤአ 2014 ላይ ሲሆን የአሜሪካዋን ዩጂንና የስፔኗን ባርሴሎና ከተማ በልጣ ውድድሩን የማዘጋጀት ይሁንታን አግኝታለች። ባለፈው 2017 የለንደን አትሌቲክስ ቻምፒዮና ሲቋጭም ዶሃ ውድድሩን የማዘጋጀት ዓርማ ተረክባ ባለፉት ሁለት ዓመታት ስትዘጋጅ ቆይታለች። ዶሃ በቀጣይ ሳምንታት የሞቀ ድግሷ ላይ እንዲታደሙ ከ205 አገራት እንግዶችን ስትቀበል፣ 3,500 የዓለማችን ድንቅ
ድንቅ አትሌቶች የድግሷ አድማቂዎች እንደሚሆኑ ይጠበቃል። በተለያዩ ርቀቶች በተለይም በረጅም ርቀት ለውጤት የምትጠበቀው ኢትዮጵያን
ጨምሮ በርካታ አገራትም ወደ ዶሃ ለመብረር ሻንጣቸውን እያዘጋጁ ይገኛሉ። ከ10 ሺ በላይ ዓለም አቀፍ እንግዶችና ከ30 ሺ በላይ
ተመልካቾች ከተለያዩ አገራት በስፍራው ይገኛሉ ተብሎም ይጠበቃል። ከኦሊምፒክና የዓለም ዋንጫ ቀጥሎ ትልቁ የዓለማችን የስፖርት መድረክ
በሆነው የዓለም አትሌቲክስ ቻምፒዮና ከ 2 ሺ በላይ ዓለም አቀፍ መገናኛ ብዙሃን በስፍራው ተገኝተው ለተቀረው ዓለም ዘገባዎችን
ለማድረስ ጓዛቸውን ሸክፈው ወደ መካከለኛው ምሥራቋ ቅንጡ ከተማ ለማቅናት አኮብኩበዋል። በዚህም ውድድሩን በቀጥታ የቴሌቪዥን ስርጭት
ከ2 መቶ በላይ አገራት የሚገኙ ከ7 ሚሊየን በላይ ዜጎች ይከታተሉታል ተብሎ ይጠበቃል። አዲስ ዘመን ቅዳሜ የኳታርን ዝግጅትና በውድድሩ
ዙሪያ ያልተሰሙ አዳዲስና አስገራሚ እውነታዎችን እንደሚከተለው ተመልክቷቸዋል። ከሊፋ ዓለምአቀፍ ስቴድየምየኳታር ዝግጅት ሲነሳ ውድድሩን የሚያስተናግደው የከሊፋ ዓለም አቀፍ ስቴድየም ሳይዳሰስ የሚታለፍ አይደለም። ይህ እጅግ
በረቀቁ ቴክኖሎጂዎች የተደራጀው ስቴድየም በመካከለኛው ምሥራቅ በርካታ ታላላቅ ውድድሮችን ያስተናገደ ሲሆን ታሪካዊና በኳታር ሕዝቦች
ዘንድ ልዩ ስፍራ የሚሰጠው ነው። እኤአ በ1976 የተገነባው ከሊፋ ስቴድየም 40 ሺ ተመልካቾች የመያዝ አቅም ያለው ሲሆን ባለፉት
ሦስት ዓመታት የተደረገለት እድሳት በዓለማችን እጅግ ዘመናዊ ከሆኑ ስቴድየሞች አንዱ አድርጎታል። ስቴድየሙ እውን ካደረጋቸው ቴክኖሎጂዎች
መካከል የአየር ፀባይ መቆጣጠሪያ አንዱ ሲሆን ሙቀትና ቅዝቃዜን እንደየአስፈላጊነቱ መጥኖ ያቀርባል። ይህም 40 ዲግሪ ሴልሺየስ
የሆነውን የሙቀት መጠን ወደ 21 እንዲወርድ ያደርገዋል። ቀልብ መማረክ የሚችሉ ዘመን አፈራሽ መብራቶችን ማፍለቅ የሚችለው ይህ
ስቴድየም ተመልካቾች ውድድሮችን አንድ ቦታ ተቀምጠው ከየትኛውም ማዕዘን በምቾት እንዲመለከቱ ያስችላቸዋል። ስቴድየሙ ለትራንስፖርት
ምቹ በሆነው ማራኪ ስፍራ አል ዋብ አካባቢ የተገነባ ሲሆን ከዋና ከተማዋ ዶሃ በአስራ አራት ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ይገኛል። የትኛውም
ሰው በቀላሉ በተለያዩ የትራንስፖርት አማራጮች ወደ ፈለገው ስፍራ መንቀሳቀስ እንዲችልም ያደርጋል። ከ2014 ጀምሮ እድሳት ሲደረግለት
ተመልካች የመያዝ አቅሙ ወደ 48 ሺ ከፍ እንዲል ተደርጓል፣ በዙሪያውም 6 ሺ መኪኖችንና 2,300 የሕዝብ ማመላለሻ አውቶቡሶችን
ማቆም እንዲችል ተደርጎ ተገንብቷል። ዋና ዋናዎቹ የስቴድየሙ መግቢያ በሮች ከዘመናዊ የባቡር ትራስፖርት ጋር የተገናኙ ሲሆን አካል
ጉዳተኞች ከትራንስፖርት ወርደው ሳይንገላቱ በዘመናዊ አሳንሰሮች ታግዘው በምቾት ወደ መቀመጫቸው በቀላሉ መድረስ ይችላሉ። የስቴድየሙ የኳስ
መጫወቻ ሜዳ ከአሜሪካው ኦክላሆማ ዩኒቨርሲቲና ከሌሎች የጥናት ቡድኖች ጋር በመሆን በተገኘው የምርምር ውጤት መሰረት ሙሉ በሙሉ
በተፈጥሮ ሳር ተሸፍኗል። ይህ የአገሪቱን ከፍተኛ የሙቀት መጠን እንዲቋቋም ተደርጎ የተነጠፈው የተፈጥሮ ሳር በ13 ነጥብ 5 ሰዓት
ውስጥ የተተከለ ሲሆን አውሮፓ ውስጥ 18 ሰዓት ይፈጅ የነበረውን የመትከል ክብረወሰን ያሻሻለ ነው። ለዚህም ከሰማንያ በላይ ማሽኖችና
ከዘጠና በላይ ሰዎች በተከላው ሥራ ላይ መሰማራታቸው ተነግሯል። የማራቶን ውድድር ኳታር በረሃማ የአየር
ፀባይ ያላት አገር እንደመሆኗ ከፍተኛ የሙቀት መጠን በየትኛውም ጊዜ ተጠባቂ ነው። በዓመት የምታገኘው የዝናብ መጠን በአማካኝ
70 ሚሊ ሜትር ሲሆን ይህንንም የዝናብ መጠን በብዛት የምታገኘው ከጥቅምት እስከ መጋቢት ባሉት ወራት ነው። የዓለም ቻምፒዮናውን
በምታስተናግድበት ወቅት ከመስከረም እስከ ጥቅምት ባለው ጊዜ ውስጥ አገሪቱ ምሽት ላይ የሚኖራት የሙቀት መጠን ከሃያ አምስት ዲግሪ
ሴልሺየስ በላይ ሲሆን እኩለ ቀን ላይ ይህ የሙቀት መጠን ከሠላሳ ዲግሪ ሴልሺየስ ከፍ የሚልበት ዕድል ሰፊ ነው። ይህ የተፈጥሮ
ፈተና በተፈጥሮ ሀብቷ የተመለሰ ይመስላል። ምስጋና ለተፈጥሮ ሀብቷ ነዳጅ ይሁንና ተዝቆ በማያልቀው የነዳጅ ገንዘቧ የአየር ፀባይን
የሚቆጣጠር ዘመናዊ ቴክኖሎጂ ስቴድየም ውስጥ አስገጥማ የብዙዎች ስጋት የሆነውን ጉዳይ መልስ ሰጥታበታለች። ይሁን እንጂ ተፈጥሮን
ሙሉ በሙሉ በቁጥጥር ስር ማዋል የማይታሰብ ነውና ከስቴድየም ውጪ የሚደረጉ ውድድሮችን ኳታር ምን ታደርጋቸዋለች? የሚል ጥያቄ መነሳቱ
አይቀርም። በዓለም ቻምፒዮናው ከስቴድየም ውጪ ሊካሄድ የሚችለው ውድድር ደግሞ ማራቶን ነው። ዶሃ ለዚህም ጥያቄ ከዓለም አቀፉ አትሌቲክስ
ፌዴሬሽኖች ማህበር ጋር በመሆን መፍትሔ አበጅታለች። ይህም ዓለማችን በታሪክ የመጀመሪያ የሆነ የእኩለ ሌሊት የማራቶን ውድድር እንድትመለከት
ማድረግ ነው። የማራቶን ውድድሩ በእኩለ ሌሊት መካሄዱ አትሌቶችን ከከፍተኛ የሙቀት መጠን ከመገላገል ባለፈ በዘመናዊና ማራኪ መብራቶች
የተሸቆጠቆጡት ግዙፍ ሕንፃዎቿ ዓይነ ግቡ እንዲሆኑ ያስችላቸዋል። ‹‹ይህ የፈጠራ ውጤት ነው፣ የተለየ ነገር ከመሆኑ ባሻገር የዓለማችን
ታላላቅ የማራቶን ውድድሮች ገበያን የመሳብ አቅም ይኖረዋል›› በማለት የዓለም አቀፉ አትሌቲክ ፕሬዚዳንት ሴባስቲያን ኮ የምሽቱን
ማራቶን ከወዲሁ አሞግሰውታል። በርካታ አትሌቶችም ይህን ሃሳብ ደግፈውታል። አካል ጉዳተኞችኳታር የዓለም አትሌቲክስ
ቻምፒዮናውን በማስተናገዷ ብቻም ሳይሆን በሌሎች ጊዜያትም ለአካል ጉዳተኞች ምቹ ከሆኑ አገራት መካከል ትጠቀሳለች። ሆቴሎች፣የአየር
መንገዶች፣የንግድ ማዕከላት፣ትላልቅ ባንኮች፣የመንግሥት ሕንፃዎች ለአካል ጉዳተኞች ዊልቼርና መፀዳጃዎችን ለማቅረብ ተዘጋጅተው ይጠብቃሉ።
አለባበስሁሉም የአረብ አገራት
ማለት ይቻላል ከአለባበስ ጋር በተያያዘ ያላቸው ጥብቅ አቋም በብዙዎች ዘንድ ይታወቃል። በዓለም ቻምፒዮናው ወቅት ግን ማንኛውም
ሰው የአካባቢውን ባህልና ስነ ስርዓት በማይፃረር መልኩ ቀላል ልብሶችን መጠቀም ይችላል። ጎብኚዎችም በሆቴሎችና በመዋኛ ገንዳዎች
አካባቢ አጭርና ገላን ሊያሳይ የሚችል ልብስ ሊያደርጉ ይችላሉ። እነዚህ ልብሶች ግን ሕዝብ በሚሰበሰብበት አካባቢ እንዲለበሱ አይመከርም።
በተለይም ሴቶች በአረብ አገራት ከአለባበስ ጀምሮ የሚጣልባቸው ገደብ በኳታር በተለየ መልኩ የሚታይ ከመሆኑ ባሻገር ሴቶች ለብቻቸውም
ይሁን በቡድን የመንቀሳቀስ መብታቸው የተከበረና በሚኖራቸው ባህሪ ላይም ገደብ እንዳልተቀመጠ በመጥቀስ አገሪቱ ታበረታታለች። ቋንቋእንደ አለባበስ ሁሉ
በአብዛኞች አረብ አገራት ጎብኚዎች ከቋንቋ ጋር በተያያዘ የሚቸገሩበት አጋጣሚ ትንሽ አይደለም። ኳታር ግን የቋንቋ ጉዳይ አያሳስባችሁ
ትላለች። የአገሪቱ ብሔራዊ ቋንቋ አረብኛ ቢሆንም እንግሊዝኛ በስፋት ይነገራል ወይም ለመግባቢያነት ይውላል። በተለይም አገልግሎት
ሰጪ ተቋማት ላይ በርካታ የአውሮፓ ቋንቋዎች በሥራ ላይ እንደሚውሉ ታውቋል።በከተማዋ ዶሃ መድሃኒቶችን
ጠይቆ የማይታጣባቸው የተደራጁ በርካታ መድሃኒት መደብሮች ሃያ አራት ሰዓት በእንግሊዝኛ ቋንቋ ለማገልገል ዝግጁ ናቸው። ከዚሁ ከጤና
ጋር በተያያዘ ኳታር በጤናው ዘርፍ ከፍተኛ ደረጃ ላይ ከሚቀመጡ አገራት መካከል አንዷ ስትሆን በርካታ ቁጥር ያላቸው ክሊኒኮችን
ከማዘጋጀት ባለፈ ጎብኚዎች በአደጋ ጊዜ የመንግሥት ሆስፒታሎችን መጠቀም እንዲችሉ ስርዓቶችን ዘርግታለች። ፀጥታና ደህንነት11,500 ስኩዌር
ኪሎ ሜትር ስፋት ያላት ኳታር ሉአላዊ አገር የሆነችው እኤአ 1971 ላይ ሲሆን ባለፈው ዓመት የሕዝብ ቁጥሯ 2 ነጥብ 56 ሚሊዮን
እንደ ደረሰ መረጃዎች ይጠቁማሉ። እጅግ ሀብታም ከሚባሉ የዓለማችን አገራት አንዷ የሆችው ኳታር የሕዝቧ የነብስ ወከፍ ገቢ መቶ
ሺ ዶላር ደርሷል። በዓለማችን ዝቅተኛ ወንጀል ከሚፈፀምባቸው አገራት አንዷ ስትሆንም የሐይማኖትም ይሁን የፖለቲካ ቀውስ የሌለባት
ፍፁም የተረጋጋች አገር ናት። በወታደራዊና በመንግሥት ተቋማት፣በፖሊስና አየር ማረፊያዎች አካባቢ ካለ ፍቃድ ፎቶ ግራፍ ማንሳት
ይከለከላል። የአገሪቱን ዜጎች ካለፍቃዳቸው ፎቶ ግራፍ ማንሳትም አይፈቀድም። ከሐይማኖት ጋር በተያያዘ የአገሪቱ ሕዝቦች እስልምና
የሕይወታቸው መሰረት ቢሆንም ሌሎች ሐይማኖቶችን አቅፈው ለመያዝ አይቸገሩም። ለዚህም የሒንዱ የእምነት ስፍራዎችና ቤተክርስቲያናት
በአገሪቱ መኖራቸው ማሳያ ነው። ስጋቶችኳታር ታላቁን የዓለም
ዋንጫ ከማስተናገዷ ከሦስት ዓመታት አስቀድሞ የዓለም አትሌቲክስ ቻምፒዮናን ማዘጋጀቷ ለወደፊቱ ድግሷ ገፅታን በመገንባት ረገድ ፋይዳ
ቢኖረውም የቅርቡ ጥሪዋን ሊያደበዝዝ የሚችል አንድ ስጋት ሊገጥማት እንደሚችል ይታመናል። ይህም ስጋት የአትሌቲክስ ቻምፒዮናው ቀድሞ
ከሚካሄድበት ወቅት ገፋ ተደርጎ መስከረም ወር ላይ መደረጉ ነው። የመስከረም ወር አብዛኞቹ ተወዳጅ የአውሮፓ ሊጎች ውድድር የሚጀምሩበት
መሆኑ በርካታ የስፖርት ቤተሰብ ቀልቡ ወደ እግር ኳሱ ሊሸፍት ይችላል የሚል ስጋት አለ። ከዚህ በተጨማሪ የዓለም ቻምፒዮናው በሚካሄድበት
ወቅት ጃፓን የምታዘጋጀው የዓለም ራግቢ ቻምፒዮና የመገናኛ ብዙሃንና የስፖርቱን ቤተሰብ ትኩረት በተወሰነ ደረጃም ቢሆን ይሻማባታል
የሚል ምክኒያታዊ ስጋት አለ።አዲስ ዘመን ነሀሴ 11/2011 ቦጋለ አበበ