ተጨማሪ የፌዴራል የሥራ ቋንቋ ማምጣት- አንድ እርምጃ ወደፊት
ከአማረኛ ቋንቋ በተጨማሪ የፌዴራል የሥራ ቋንቋ ሆነው እንዲያገለግሉ አራት ቋንቋዎች፤ ማለትም አፋን ኦሮሞ፣ ትግርኛ፣ ሶማሊኛ እና አፋርኛ ቋንቋዎች በሚኒስትሮች ምክር ቤት ታጭተዋል። ይህንን በተመለከተ ምሁራንን አነጋግረናል። ጉዳዩ ለበርካታ
ጊዜ
ሲንከባለል
የቆየ
መሆኑን
እና
ተግባራዊ
መደረጉ
መልካም
ነው
የሚሉት
የኢትዮጵያ
ቋንቋዎችና
ባህሎች
አካዳሚ
የሥነ
ልሳን
ባለሙያው
ዶክተር
ዮሐንስ
አድገህ፤
አማረኛን
ጨምሮ
አምስቱ
ቋንቋዎች
ወደ
ፌዴራል
የሥራ
ቋንቋነት
ሲመጡ
የሚነሱ
የማንነት፣
የሥራ
እና
ኢኮኖሚያዊ
ችግሮች
ሊፈቱ
ይችላሉ።
ፖሊሲ
ሕገ
መንግሥቱን
መሠረት
አድርጎ
የሚወጣ
መሆኑን
ያስታወሱት
ዶክተር
ዮሐንስ፤
በኢትዮጵያ
ሕገ
መንግሥት
አንቀፅ
አምስት
ላይ
ስለ
ቋንቋ
የተቀመጠው
“ማናቸውም
የኢትዮጵያ
ቋንቋዎች
በእኩልነት
የመንግሥት
እውቅና
ይኖራቸዋል፤
አማረኛ
የፌዴራሉ
መንግሥት
የሥራ
ቋንቋ
ይሆናል፤
የፌዴሬሽኑ
አባሎች የየራሳቸውን የሥራ ቋንቋ በሕግ ይወስናሉ” በማለት የተቀመጠ መሆኑን ያስታውሳሉ::ቋንቋዎቹን ወደ ፌዴራል ደረጃ በማምጣት አንድ ደረጃ ከፍ መደረጋቸው የሚኖረውን ፋይዳ ያብራሩት ዶክተር ዮሐንስ፤ በኢትዮጵያ ውስጥ ቋንቋና ፖለቲካ በቀጥታ ስለሚገናኝ እንጂ፤ የተለያዩ ቋንቋዎችን ወደ ፌዴራል በማምጣት ሚናቸውን ማስፋት የጎላ አስተዋጽኦ አለው ይላሉ። በዚህም ከጎረቤት አገራት ጋር ያለውን ግንኙነት ከማጠናከር ባለፈም ኢኮኖሚያዊ ፋይዳው የጎላ መሆኑን ገልፀዋል። በቋንቋ ልማት ጥናት ውስጥ ድንበር ተሻጋሪዎቹን አፋርኛንና ሶማሊኛን ወደ ፌዴራል ማምጣቱ ከፍተኛ ጠቀሜታ እንዳለው በመግለፅ፤ ቋንቋዎችን ማሳደግና ቦታ መስጠት ሰጥቶ የመቀበል መርህ እንደሆነ የሲውዘርላንድን ተመክሮ ጠቅሰዋል። ሲውዘርላንድ፤ አራት የሥራ ቋንቋዎች ያሏትና ማንኛውም በሀገር ውስጥ ያለ ነዋሪ ከአራቱ በአንዱ ቋንቋ አገልግሎት ማግኘት እንደሚችል የገለፁት ዶክተር ዮሐንስ፤ በእኛ አገርም ይህን ተግባራዊ በማድረግ ሁሉም ክልሎች የሚያስተዳድሯቸውን እና በሌላ ቋንቋ የሚናገሩትን ህዝቦች በተመረጡት በአምስቱ ቋንቋዎች ማገልገል እንደሚጠበቅባቸው ጠቁመዋል።የኢትዮጵያ የቋንቋ ፖሊሲ ለአተገባበር አመቺ እንዳልነበረ ጠቅሰው፤ ፖሊሲውን ማሻሻል እንደሚገባና ሰፊ ውይይትም እንደሚፈልግ ተናግረዋል። ስለሆነም አምስቱን ቋንቋዎች የፌዴራሉ የሥራ ቋንቋ ለማድረግ በቅድሚያ ሕገ መንግሥቱ መሻሻል ይኖርበታልም ብለዋል። የኦፌኮ ሊቀመንበር ዶክተር መረራ ጉዲና፤ በበኩላቸው መንግሥት ጥያቄዎችን ለመመለስ እያደረገ ያለውን ጥረት በበጎ እንደሚወስዱት ገልፀው፤ በተለይም እንደ አፋን ኦሮሞ ያለው ቋንቋ የፌዴራሉ የሥራ ቋንቋ እንዲሆን ለበርካታ ጊዜ ሲጠየቅ የነበረ መሆኑን አስታውሰዋል። በመሆኑም መንግሥት ተጨማሪ አራት ቋንቋዎችን የፌዴራል የሥራ ቋንቋ እንዲሆን መፍቀዱ የህዝብን ጥያቄ ከመመለስ አንፃር መልካም ተግባር ከመሆኑም ባሻገር ለአገር አንድነት በማሰብ ለሚጮሁትም ጭምር ጠቃሚ ነው ብለዋል።“ይሁንና በአሁን
ወቅት በአገሪቱ የሚነሱ
በርካታ የፖለቲካ ጥያቄዎች
አልተመለሱም።” ያሉት ዶክተር መረራ፤ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት በኢትዮጵያ መፍጠር ካልቻልን አንዳንድ ጥያቄዎችን ብቻ በመመለስ የማንወጣቸው በርካታ ጉዳዮች መኖራቸውን በመግለፅ፤ አራቱ ቋንቋዎች የፌዴራሉ የሥራ ቋንቋ እንዲሆኑ መታጨታቸውን በበጎ እንደሚወስዱትና ድርጅታችውም እንደሚቀበለው ገልፀዋል። በተጨማሪም መንግሥት ጥያቄዎችን ሲመልስ ሁሉንም ጎን ለጎን በእኩል ማስኬድ ካልቻለ አንዱ ሌላውን ይሸፍንና አንዱ አንዱን ይውጠዋልም ብለዋል።በፌዴራሊዝም ሥርዓት ረዳት
ፕሮፌሰር ዶክተር ኃይለእየሱስ
ታዬ በበኩላቸው፤ እንደ
ኢትዮጵያ ባሉ ባለ
ብዙ ብሔር ብሔረሰብ
አገር ውስጥ የፌዴራል
የሥራ ቋንቋዎች ተጨማሪ
ሆነው መምጣታቸው ተመራጭና
አዋጭ መሆኑን በመግለፅ፤
የሀገሪቱን ኢኮኖሚያዊ አቅም
መሆኑ እንጂ፤ ሁሉም
ቋንቋዎች የፌዴራል የሥራ
ቋንቋ ቢሆኑ ይመረጣል
ይላሉ። ይህም ሲባል፤
አራቱ ቋንቋዎች የፌዴራል
የሥራ ቋንቋ ሲሆኑ
በፓርላማ ደረጃ የሚወጡ
ማናቸውም ፖሊሲዎችና ሕጎች
እራሳቸውን ችለው መታተም
ይኖርባቸዋል። ይህ ደግሞ
የኢኮኖሚ አቅም ይጠይቃል። ይሁን
እንጂ፤ ቋንቋዎቹ ወደ
ፌዴራል ደረጃ ከፍ
ሲሉ እኩል ተቀባይነት
እንዳላቸው በማመን የህዝብን
አመኔታ ይፈጥራል። ሌላው፤
በርካታ የአገሪቱ ህዝቦች
አገልግሎት የሚያገኙት በታችኛው
የመንግሥት እርከን፤ ማለትም
በወረዳና በቀበሌ እንደመሆኑ
ሁለትና ከዛም በላይ
የሆኑ ቋንቋዎች በክልል
ውስጥ የሥራ ቋንቋ
ሆነው ሥራ ላይ
ቢውሉ ህብረተሰቡ የትም
ክልል ይሁን የትም
በሚናገረው ቋንቋ አገልግሎት
ማግኘት ይችላል። ይህ
ደግሞ በፌዴራሊዝም ሥርዓቱ
ላይ በጎ አስተዋጽኦ
ከማበርከቱ ባለፈ አንድነትን
ይበልጥ የሚያጠናክርና አገርን የሚገነባ መሆኑን ገልፀዋል።አፋን ኦሮሞ፤ ትግርኛ፤ ሶማሊኛና አፋርኛ ቋንቋዎችን የፌደራል መንግሥት የሥራ ቋንቋ አድርጎ በመተግበር ሂደት በሚገኘው ተሞክሮ መነሻነት ሌሎች አገራዊ ቋንቋዎችንም ለማካተት መነሻ አቅም እንደሚኖር የሚኒስትሮች ምክር ቤት ማብራሪያ ያመለክታል :: በተናጋሪያቸው ቁጥር ከፍተኛ የሆኑ፣ የተሻለ ተደራሽነት ያላቸውና በተለያየ ደረጃ የሥራ ቋንቋ ሆነው ያገለገሉ ቋንቋዎችን ለማሳደግ ቀጣይነት ያለው ጥናት ይከናወናል ያለው ማብራሪያው፤ መሰል ቋንቋዎች ወደ ፌደራል የሥራ ቋንቋነት የሚያድጉበት አቅጣጫና የሚለሙበት ስትራቴጂም ይነደፋል ብሏል::አዲስ ዘመን የካቲት 23/2012ፍሬህይወት አወቀ