የሰው ኃይል ፍልሰት የኢንዱስትሪ ፓርኩን እየተፈታተነ ነው
በኢስተርን ኢንዱስትሪ ፓርክ ውስጥ በመሥራት ላይ ያሉ የተለያዩ ኩባንያዎች፣ በሠራተኛ ፍልሰት እየተፈተኑ መሆኑ ታውቀ፡፡ በኢትዮጵያ ያለውን ሰፊ የሰው ኃይል እንደ አንድ የኢንቨስትመንት ምቹ ዕድል ለመጠቀም ፓርኩ ከተቋቋመ እ.ኤ.አ ከ2008 ጀምሮ የገቡ ዓለም አቀፍ ኩባንያዎች፣ ሠራተኞቻቸው ሊቆዩላቸው ባለመቻላቸው ሥራቸው እየተስተጓጎለ መሆኑን ይናገራሉ፡፡ በየወሩም በትንሹ ከ500 እስከ 1,000  ሠራተኞች ሥራ መልቀቃቸውም ይነገራል፡፡ በአሁኑ ወቅት በኢስተርን ኢንዱስትሪ ፓርክ 14,500 ሠራተኞች በሥራ ገበታ ላይ ይገኛሉ፡፡ ‹‹ሠራተኞች አስፈላጊውን ሥልጠና ከወሰዱ በኋላ ብዙም ሳይቆዩ ነው ድርጅቶቹን ለቀው ወደ ሌላ የተሻለ ክፍያ የሚከፍሉ ጋር የሚሄዱት፤›› የሚሉት በኢትዮጵያ ኢንቨስትመንት ኮሚሽን የኢስተርን ኢንዱስትሪ ፓርክ ዋና ሥራ አስኪያጅ አቶ አህመድ በላይ ናቸው፡፡ ‹‹የሠራተኞቹን ፍልሰት ለማስቀረት ኩባንያዎቹ ክፍያቸውን እንዲያስተካክሉ መቀስቀስ ሊያስፈልግ ይችላል፡፡ ነገር ግን እኛ እዚህ ውስጥ ገብተን ይህን አድርጉ አታድርጉ ማለት አንችልም፡፡ የእኛ ትልቁ ትኩረት በተገቢው መጠን የዕውቀት ሽግግር መደረግ አለመደረጉን ማየት ነው፤›› ሲሉ አቶ አህመድ አስረድተዋል፡፡ በፓርኩ ከሚገኙ ድርጅቶች መካከል በአንድ ጨርቃ ጨርቅ አምራች ኩባንያ ውስጥ ከሚሠሩ ሠራተኞች አብዛኞቹ በሚያገኙት ክፍያ ደስተኛ አለመሆናቸውን ለማወቅ ተችሏል፡፡ ሪፖርተር ያነጋገራቸው ሠራተኞች ከተቀጠሩ ገና ዓመት ያልሞላቸው ናቸው፡፡ ለደኅንነቷ ሲባል ማንነቷ እንዲገለጽ ያልፈለገች የኩባንያው ሠራተኛ ሥራ ከጀመረች አምስት ወራት ማስቆጠሯን፣ ሠራተኞች ጠዋት ገብተው እስከ ምሽት 12 ሰዓት ድረስ ሲሠሩ እንደሚቆዩ፣ ደመወዛቸው  ግን ከ500 እስከ 1,000 ብር እንደሆነ ተናግራለች፡፡ የትርፍ ሰዓት ክፍያቸውም በሰዓት ሁለት ብር እንደሆነ፣ ይህም ቢሆን አብዛኛውን ጊዜ የሚያገኙት እንዳልሆነ ለሪፖርተር ገልጻለች፡፡ ቢሾፍቱ ከተማ ውስጥ በ700 ብር ቤት ተከራይታ የምትኖረው አንዲት ወጣት ሠራተኛም፣ በወር የምታገኘው ከቤት ኪራይ ተርፎ ለምንም የማይሆናት እንደሆነና የተሻለ ክፍያ የምታገኝበትን ሥራ በማፈላለግ ላይ እንዳለች ትናገራለች፡፡ ክፍያ እንዲስተካከል ላቀረቡት ጥያቄም አጥጋቢ ምላሽ አለማግኘታቸውን የተናገረው በምሬት ነው፡፡በኢትዮጵያ ቀዳሚ የሆነው ኢስተርን ኢንዱስትሪ ፓርክ ከተቋቋመ አሥር ዓመታት አስቆጥሯል፡፡ በፓርኩ ውስጥ 88 የውጭና ሁለት የአገር ውስጥ ኩባንያዎች አሉ፡፡ ከ90 ኩባንያዎች መካከል 60 ያህሉ በማምረት ላይ የሚገኙ ሲሆን፣ ቀሪዎቹ 30 ኩባንያዎች ወደ ማምረት ሒደት ለመሸጋገር በዝግጅት ላይ መሆናቸው ታውቋል፡፡ በኢንዱስትሪ ፓርኩ የሚገኙ አብዛኞቹ ኢንተርፕራይዞች በጨርቃ ጨርቅ ምርት የተሰማሩ ናቸው፡፡ ከ60 ኩባንያዎች መካከል ምርቶቻቸውን ወደ ውጭ መላክ የጀመሩ ስምንት ድርጅቶች መሆናቸው፣ ከእነዚህም በአማካይ በወር ከሁለት እስከ 3.5 ሚሊዮን ዶላር እንደሚገኝ አቶ አህመድ ለሪፖርተር ተናግረዋል፡፡ የኤክስፖርት ገበያውን ያልተቀላቀሉ ኩባንያዎች እንዳሉ፣ የተቀሩት ግን ምርቶቻቸውን ለአገር ውስጥ ገበያ እያቀረቡ እንደሚገኙ ተጠቁሟል፡፡  በብስኩት፣ በጁስ፣ በብረታ ብረት፣ በጨርቃ ጨርቅ፣ በሴራሚክስና በመሳሰሉት ማምረት የተሰማሩ ኩባንያዎች ምርቶቻቸውን ለአገር ውስጥ ገበያ ማቅረብ ከጀመሩ መቆየታቸው ተገልጿል፡፡ ጂአይሴ ራሚክ የተባለው ኩባንያም የሴራሚክ ምርቶቹን ለአገር ውስጥ ገበያ እያቀረበ እንደሆነ፣ በቅርቡ ምርቶቹን ወደ ኬንያ ለመላክ በዝግጅት ላይ መሆኑን አቶ አህመድ ገልጸዋል፡፡ በኢንዱስትሪ ፓርኩ የሚገኙ ኩባንያዎች አብዛኛውን የጥሬ ዕቃ አቅርቦት የሚያገኙት ከውጭ አገሮች ነው፡፡ በአመዛኙ ግብዓት እየቀረበ ያለውም ከቻይና እንደሆነ ታውቋል፡፡ የአገር ውስጥ አማራጮችንም የሚጠቀሙ ኩባንያዎች እንዳሉ፣ በፓርኩ የሚገኙ ሁለት የብረታ ብረት ፋብሪካዎች የወዳደቁ ብረታ ብረቶችን የሚረከቡትም ከአገር ውስጥ አቅራቢዎች መሆኑ ተጠቁሟል፡፡  