የግብርና ትራንስፎርሜሽን ኤጀንሲ የ1.7 ቢሊዮን ዶላር ጠቅላላ የአገር ውስጥ ምርት ማስመዝገቡ ተገለጸ
የግብርናውን ዘርፍ ለማዘመንና የመንግሥት የግብርና ስትራቴጂዎችን በመደገፍ በዘርፉ ዕድገት ለማስመዝገብ የተቋቋመው የግብርና ትራንስፎርሜሽን ኤጀንሲ፣ ከ2005 ዓ.ም. እስከ 2011 ዓ.ም. ባከናወነው ዘርፉን የመደገፍ ሥራ በጠቅላላ የአገር ውስጥ ምርት ላይ የ1.7 ቢሊዮን ዶላር ገቢ ማስመዝገቡ ተገለጸ፡፡ኤጀንሲው ከተቋቋመ ከ2003 ዓ.ም. ጀምሮ ላለፉት አሥር ዓመታት ያከናወናቸውን ተግባራት፣ ውጤቶች ተግዳሮቶችና በቀጣይ አሥር ዓመታት ሊሠራቸው ያቀዳቸውን ሥራዎች አስመልክቶ ታኅሳስ 1 ቀን 2013 ዓ.ም. ዓውደ ጥናት አዘጋጅቶ ነበር፡፡ በኤጀንሲው ዙሪያ ጥናት ያቀረቡት የዓለም የምግብና የግብርና ድርጅት (ፋኦ) ዋና ኢኮኖሚስት ማክስዬ ቶሪሮ እንዳሉት፣ ኤጀንሲው ከ2005 ጀምሮ የግብርናውን ዘርፍ ለመደገፍ ባዘጋጀው ፕሮጀክቶች 138.9 ሚሊዮን ዶላር ወጪ አድርጓል፡፡ በዚሁ ተመሳሳይ ጊዜ ለኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ያደረገው አስተዋጽኦ ደግሞ 1.7 ቢሊዮን ዶላር ነው ብለዋል፡፡ ካወጣው ወጪ ሲነፃፀር ለኢትዮጵያ ኢኮኖሚ አሥር እጥፍ ያህል አመንጭቷል ያሉት ዋና ኢኮኖሚስቱ ቶሪሮ፣ ኤጀንሲው በግብርናው ዘርፍ ካበረከተው አስተዋጽኦ ከ2003 እስከ 2012 ዓ.ም. በነበረው እያንዳንዱ ዓመት በጠቅላላ የአገር ውስጥ ምርቱ ላይ በአማካይ 0.30 በመቶ ወይም የ243 ሚሊዮን ዶላር ጭማሪ መመዝገቡንም ገልጸዋል፡፡እ.ኤ.አ. በ2019 ማብቂያ ደግሞ ጠቅላላ የአገር ውስጥ ምርቱ 0.75 በመቶ ወይም 666 ሚሊዮን ዶላር መድረሱን ዋና ኢኮኖሚስቱ አክለዋል፡፡የኤጀንሲው ዋና ሥራ አስፈጻሚ አቶ ካሊድ ቦምባ በበኩላቸው፣ ለፕሮጀክቶቹ ትንሽ ኢንቨስት አድርጎ ለኢትዮጵያ አጠቃላይ ኢኮኖሚ ከፍተኛ ገቢ ያስገኘውን የኤጀንሲ ሥራ በማጠናከር፣ በቀጣይ አሥር ዓመት በግብርናው በተለይም በሰብል ዘርፍ ሲሠራ ከቆየው በተጨማሪ በእንስሳት ሀብት ዘርፍ በመሥራት ከአርሶ አደሩ አልፎ ለውጭ ገበያ እንዲቀርብ ለማስቻል ማቀዳቸውን ተናግረዋል፡፡ ኤጀንሲው በ2003  ዓ.ም. ሲቋቋም፣ ዓላማ አድርጎ የተነሳው የግብርናውን ዘርፍ በማዘመንና ኢንዱስትሪና ንግድ ተኮር በማድረግ አርሶ አደሩ ከራሱ አልፎ ለአገር ኢኮኖሚ ጉልህ አስተዋጽኦ እንዲያደርግ ለማስቻል ነው ያሉት አቶ ካሊድ፣ ባለፉት አሥር ዓመታት የግብርና ፖሊሲና ስትራቴጂዎችን የሚደግፉ 250 ያህል ጥናቶችና 48 የተለያዩ ፕሮጀክቶች መሠራታቸውን ገልጸዋል፡፡ የገበሬ መረጃ ፕላትፎርምና የዘር ማሠራጫ ቴክኖሎጂዎች ከፕሮጀክቶቹ ይጠቀሳሉ፡፡ አርሶ አደሮች ዘመናዊ የአስተራረስ ዘዴን እንዲከተሉ የማድረግ ሥራው ሜካናይዜሽን አንዱ ቢሆንም፣ እዚህ  እርሻው ላይ ሌሎች ድጋፎችን በማድረግ ለውጥ እንደሚመጣም ልምድ ተወስዷል ብለዋል፡፡ባለፉት አሥር ዓመታት የአርሶ አደሮች የምርጥ ዘር አጠቃቀማቸው ማደጉና የተፈጥሮንና የተፈጥሮ ያልሆነ ማዳበሪያ መጠቀማቸው ምርታማነታቸውን የጨመረው መሆኑን፣ በዚህም አብዛኛው አርሶ አደር አምርቶ ቤተሰቡን መመገብ ብቻ ሳይሆን ወደ ገበያም እንዲያወጣ ዕድል ተፈጥሯል ብለዋል፡፡የከርሰ ምድር ውኃ መጠቀም ብቻ ሳይሆን የገጸ ምድር ውኃም በመጠቀም መስኖ መጀመሩና ውኃው እየተቆጠበ ጥቅም ላይ የሚውልበት አሠራርም እየተዘረጋ መሆኑ፣ ኤጀንሲው ካስመዘገባቸው ውጤቶች ተጠቅሷል፡፡እስካሁን በሰብል አርሶ አደሮች ላይ ትኩረት አድርጎ ሲሠራ የከረመው ኤጀንሲው፣ በቀጣይ የአሥር ዓመት ዕቅዱ በሰብል የተሰማሩ አርሶ አደሮችን ከመደገፍ ጎን ለጎን የእንስሳት ዘርፍ ላይ ትኩረት አድርጎ የሚሠራ መሆኑ፣ ይህም ኢትዮጵያ በእንስሳት ሀብት ከአፍሪካ በቀዳሚነት ደረጃ የመገኘቷን ያህል ሳትጠቀም የመቆየቷን ታሪክ የሚቀይር ይሆናል ተብሏል፡፡የእንቁላልና የወተት ምርትን ለአብነት ያነሱት አቶ ካሊድ፣ እነዚህን ለአገር ገበያ በበቂ ሁኔታ ማቅረብ ከዚያም በብዛት ወደ ውጭ መላክ ላይ ይሠራል ብለዋል፡፡ኢትዮጵያ በእንስሳት ሀብት ዘርፍ ወደ ውጭ የመላክ አቅም ቢኖራትም፣ በወተት ዘርፍ እንኳን ሲታይ ያላትን ሀብት መጠቀም ባለመቻሏ ዱቄት ወተት ከውጭ ታስገባለች፡፡ በወተት ዘርፍ በስፋት ከተሠራ የአገርን ፍላጎት በበቂ አሟልቶ ወደ ውጭ ለመላክ የሚያስችል ሀብት አለ፡፡ ስለዚህ የአገርን ገበያ ማሟላት፣ ሕዝቡን መመገብ በኋላም የቁም እንስሳት ግብይት ሳይሆን ከእንስሳቱ የሚገኘው ምርት ላይ እሴት በመጨመርና የወጪ ንግድን በማስፋፋት የአውሮፖንና የመካከለኛው ምሥራቅ ገበያን መድረስ እንደሚገባ አቶ ካሊድ ገልጸዋል፡፡የግብርና ትራንስፎርሜሽን ሥራ የአንድ ድርጅት ብቻ እንዳልሆነ የጠቆሙት አቶ ካሊድ፣ ኤጀንሲው የግብርናውን ዘርፍ ለመደገፍ ቴክኖሎጂ ማምጣት፣ የገበያ ትስስር የሚፈጥርበትን ሥልት መደገፍና ተያያዥ ጉዳዮችን ሲሠራ መቆየቱን አስታውሰዋል፡፡ ባለፈው አሥር ዓመት ግብርናው ሙሉ ለሙሉ አድጓል ዘምኗል ማለት ባይቻልም፣ ትልቅ ለውጥ የመጣበት ሥራ መሠራቱንም ጠቁመዋል፡፡‹‹ለአጋሮችና ለውጭ ባለሀብቶች የኢትዮጵያ ግብርና ዘርፍ ከተሠራበት አዋጭ እንደሆነ አሳይተናል፡፡ የውጭ ባለሀብቶችም ኢትዮጵያን እንደ ንግድ መዳረሻ ማየት ጀምረዋል፤›› ያሉት አቶ ካሊድ፣ በኢትዮጵያ ያለውን ገበያ ብቻ ሳይሆን የውጭ ባለሀብቶች በኢትዮጵያ ቢሠሩም ውጤት ማምጣት እንደሚቻል ተስፋ ማድረግ መጀመራቸውን መታዘባቸውን ገልጸዋል፡፡‹‹በባለፉት አሥር ዓመታት 139 ሚሊዮን ዶላር ኢንቨስት አድርገናል፡፡ ይህም በኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ላይ 1.7 ቢሊዮን ዶላር ገቢ አምጥቷል፤›› ብለዋል፡፡ ‹‹በአንድ ዶላር የተደረገው ኢንቨስትመንት አሥር ዕጥፍ ውጤት አምጥቷል፡፡ ይህ ትልቅ የኢንቨስትመንት ገቢ ነው፡፡ በኤጀንሲው ኢንቨስት የተደረገው ገንዘብ በየዓመቱ 289 በመቶ ገቢ እያመጣ ነው፤›› ብለዋል፡፡በሁሉም ክልሎች ያለው የእንስሳት ሀብት ምን ይመስላል? ምን ዓይነት እንስሳት አሉ? ገበያው የት ነው? የሚሉት ላይም ጥናት እየተሠራ መሆኑን፣ ጥናቱ በ2013 ዓ.ም. ያልቃል ተብሎ የሚጠበቅ እንደሆነ፣ ጥናቱ ሲጠናቀቅ በተለይ በወተት፣ በእንቁላልና በሥጋ ላይ የኢትዮጵያን ሕዝብ የምግብ አቅርቦት በማሻሻል፣ የምርት አቅርቦት በማስፋፋትና ተመጣጣኝ ዋጋ እንዲኖር በማድረግ የሚሠራ መሆኑን፣ ከኢትዮጵያ ፍላጎት የተረፈው ደግሞ ወደ ውጭ የሚለካበት ስትራቴጂ ይጠናከራል ተብሏል፡፡ኤጀንሲው ከተቋቋመ ጀምሮ ካሉት ፕሮጀክቶች በክላስተር ሥራ ወደ አምስት ሚሊዮን አርሶ አደሮች፣ በግብርና መረጃ አገልግሎት 5.3 ሚሊዮን አርሶ አደሮች፣ ‹‹ኢንፑት ቮቸር ሲስተም›› ሰባት ሚሊዮን ያህል አርሶ አደሮችን ተጠቃሚ ማድረጉ ተገልጿል፡፡ ይህ ቁጥሩ መደራረብ ስላለው በአማካይ ከሰባት ሚሊዮን እስከ አሥር ሚሊዮን ያህል አርሶ አደሮች ተጠቃሚ ሆነዋል ተብሏል፡፡በክልል ደረጃ በስንዴ በኦሮሚያ፣ በጤፍ አማራ ክልል፣ በፍራፍሬ ደቡብና ኦሮሚያ በሰሊጥ በትግራይ ጥሩ ውጤት ተመዝግቧል፡፡ ይህ አንዱ ከአንዱ ክልል እየተማረ ግብርናውን ለማሳደግ ዕድል ተብሎ ይጠበቃል፡፡ኤጀንሲው ላለፉት አሥር ዓመታት የግብርና ሚኒስቴርን በመደገፍ ተጨባጭ ለውጥ አስመዝግቧል ያሉት የግብርና ሚኒስትሩ አቶ ዑመር ሁሴን፣ ከተሠሩ ሥራዎች የግብርናው ዘርፍ ዕድገት ማነቆ የሆኑ ችግሮችን ለመፍታት የሚያስችሉ ጥናቶች፣ ፕሮጀክቶችና የክልሎችንና የፌደራል የሚመለከታቸውን አካላት ትብብር ማጠናከር ይገኝበታል ብለዋል፡፡ በቀጣዮቹ አሥር ዓመታትም የግብርናውን ችግሮች በመፍታት ረገድ ሥራዎቹ ተጠናክረው ይቀጥላሉ ብለዋል፡፡ 