ኢሬቻ ዓለም አቀፍ ዕውቅና አግኝቶ ትምህርት የሚቀሰምበት እንደሚሆን ተገለጸ
አዲስ አበባ፡- ኢሬቻ ከኢትዮጵያ አልፎ በአፍሪካና በመላው ዓለም የሚታወቅና ትምህርት የሚቀሰምበት እንደሚሆን የኦሮሚያ ክልል ምክትል ርዕሰ መስተዳድር አቶ ሽመልስ አብዲሳ ገለጹ። ምክትል ርዕሰ መስተዳድሩ “ኢሬቻ ለሰላምና ለአንድነት” በሚል መልዕክት መስከረም 24 እና 25 የሚከበረውን የኢሬቻ ሆራ ፊንፊኔ እና የኢሬቻ አር ሰዴን ዋዜማ በማስመልከት ትናንት በሸራተን አዲስ ሆቴል በተደረገው ውይይት ላይ እንዳመለከቱት፣ ኢሬቻ የሰላም፣ የፍቅርና የአንድነት መገለጫ ባህል የሆነ የኦሮሞ ገዳ ሥርዓት አንዱ ትሩፋት ነው። በመሆኑም ባህሉ ከኢትዮጵያ አልፎ በአፍሪካና በመላው ዓለም ታዋቂና ልምድ የሚቀሰምበት እሴት እንደሚሆን ተናግረዋል። የኦሮሞ ገዳ ሥርዓት የኢኮኖሚ፣ የፖለቲካ፣ የማህበራዊ፣ የሥነ ምግባር፣ የሥነ ፍጥረት፣ የሥነ ዕውቀትን የመሳሰሉ ፍልስፍናዎች የያዘ መሆኑን የተናገሩት አቶ ሽመልስ፤ ኢሬቻም የዚሁ አንድ አካል መሆኑን ጠቅሰዋል። የገዳ ሥርዓት በከፍተኛ ደረጃ ሰውን ማዕከል በማድረግ ትውልድን በመገንባትና በመፍጠር ላይ የተመሰረተ እሳቤና ሥርዓት ነው። ይህ የፈጣሪ መመስገኛ በዓል ለሰው ልጆች ሁሉ ፍቅርን፤ ሰላምንና አንድነትን የሚሰብክ በመሆኑ ቅርስነቱ ለሁሉም ነው ብለዋል። ባለፉት ዓመታት ኢትዮጵያ ውስጥ በነበሩት ችግሮች እየተዳከመ የመጣው ይህ እሴት፤ አሁን እየጎለበተና የብዙ ችግሮች መፍትሄ እየሆነ እንደሚገኝም ገልጸዋል። የኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት ባለፉት ዓመታት አባገዳዎችና ሀደሲቄዎች ጠብቀው ያቆዩትን ይህን ባህል ወደ አደባባይ በማውጣት ሙከራ ሲደረግ እንደነበር አስታውሰው፤ ነገር ግን የነጻነትና የእኩልነት ችግር ስለነበር በሚፈለገው ደረጃ እንዳልተሰራ ገልጸዋል። ዛሬ ላይ ነጻነትና እኩልነት በላቀ ደረጃ እየዳበረ በመምጣቱ የኢሬቻ ባህል ከጊዜ ወደ ጊዜ እያደገ አሁን በሚታየው ደረጃ መድረሱንና ሌሎች ህዝቦችም እያከበሩት እንደሚገኙ ጠቅሰዋል። በሀገር ውስጥም በውጭም ያሉ ምሁራን ባህላዊ እሴቶቻችንን በማጥናት ለኢኮኖሚያዊና ለማህበራዊ ችግሮቻችን መፍትሔነት እንዲጠቀሙባቸውና በሳል ውይይቶችን በየዓመቱ በማካሄድ ለህዝብ ተደራሽ ማድረግ እንደሚጠበቅባቸው ተናግረዋል። የባህልና ቱሪዝም ሚኒስትር ዶክተር ሂሩት ካሳው፤ በበኩላቸው እንደተናገሩት፣ ሀገራችን ኢትዮጵያ በርካታ ቋንቋዎች የሚነገሩባትና የአያሌ ባህላዊ ቅርሶች ባለቤት ነች። የብሄረሰቦቻችን ባህል ከሌለ የኢትዮጵያ ባህላዊ እሴቶች ሊኖሩ አይችሉም። የብሄር ብሄረሰቦቻችን መሆኑን ጠቅሰዋል። የገዳ ሥርዓት በከፍተኛ ደረጃ ሰውን ማዕከል በማድረግ ትውልድን በመገንባትና በመፍጠር ላይ የተመሰረተ እሳቤና ሥርዓት ነው። ይህ የፈጣሪ መመስገኛ በዓል ለሰው ልጆች ሁሉ ፍቅርን፤ ሰላምንና አንድነትን የሚሰብክ በመሆኑ ቅርስነቱ ለሁሉም ነው ብለዋል። ባለፉት ዓመታት ኢትዮጵያ ውስጥ በነበሩት ችግሮች እየተዳከመ የመጣው ይህ እሴት፤ አሁን እየጎለበተና የብዙ ችግሮች መፍትሄ እየሆነ እንደሚገኝም ገልጸዋል። የኦሮሚያ ክልላዊ መንግስት ባለፉት ዓመታት አባገዳዎችና ሀደሲቄዎች ጠብቀው ያቆዩትን ይህን ባህል ወደ አደባባይ በማውጣት ሙከራ ሲደረግ እንደነበር አስታውሰው፤ ነገር ግን የነጻነትና የእኩልነት ችግር ስለነበር በሚፈለገው ደረጃ እንዳልተሰራ ገልጸዋል። ዛሬ ላይ ነጻነትና እኩልነት በላቀ ደረጃ እየዳበረ በመምጣቱ የኢሬቻ ባህል ከጊዜ ወደ ጊዜ እያደገ አሁን በሚታየው ደረጃ መድረሱንና ሌሎች ህዝቦችም እያከበሩት እንደሚገኙ ጠቅሰዋል። በሀገር ውስጥም በውጭም ያሉ ምሁራን ባህላዊ እሴቶቻችንን በማጥናት ለኢኮኖሚያዊና ለማህበራዊ ችግሮቻችን መፍትሔነት እንዲጠቀሙባቸውና በሳል ውይይቶችን በየዓመቱ በማካሄድ ለህዝብ ተደራሽ ማድረግ እንደሚጠበቅባቸው ተናግረዋል። የባህልና ቱሪዝም ሚኒስትር ዶክተር ሂሩት ካሳው፤ በበኩላቸው እንደተናገሩት፣ ሀገራችን ኢትዮጵያ በርካታ ቋንቋዎች የሚነገሩባትና የአያሌ ባህላዊ ቅርሶች ባለቤት ነች። የብሄረሰቦቻችን ባህል ከሌለ የኢትዮጵያ ባህላዊ እሴቶች ሊኖሩ አይችሉም። የብሄር ብሄረሰቦቻችን ባህል እንደሸማ በአንድነት ሲሸመን የኢትዮጵያ ባህል ይሆናል። በዚህም የተነሳ እያንዳንዱ ብሄረሰብ የራሱን ባህል ካወቀ፤ ከጠበቀ፤ ለሌላው ካካፈለና ካሳደገ ከትውልድ ወደ ትውልድ እየተላለፈ ዘመናትን ይሻገራል ብለዋል። ሀገራችን በህብረ ቋንቋዎችና ባህሎች የታደለች መሆኗን የጠቀሱት ምኒስትሯ እነዚህ ጸጋዎቻችን ለረጅም ዘመናት ተከብረው ለዚህ ትውልድ እንዲደርሱ ቀደምት ወገኖቻችን በርካታ መስዋዕትነት ከፍለዋል። ቀደምት ወገኖቻችንን ብርቅዬ እሴቶቻቸውን ባመቻቸው መንገድ ሁሉ በተግባር አስደግፈው ለተረካቢው ትውልድ አስረክበው አልፈዋል። ከነዚህ እሴቶቻችን መካከል ደግሞ እንደሁነኛ አብነት የሚጠቀሰው ኢሬቻ መሆኑን ጠቅሰዋል። ይህ በዓል ለፈጣሪ ምስጋና የሚቀርብበት፣ አቃፊነትና ወንድማማችነት የሚሰበክበት፣ ፍቅርና መተማመን የሚገለጽበት፣ ብሩህ ተስፋና ልምላሜ የሚታይበት የሰላም በዓል እንደመሆኑ በሚገባ ተጠንቶና ዳብሮ ለቀጣዩ ትውልድ መድረስ እንደሚገባውም አሳስበዋል። በዚህ ረገድ በተለይ የማህበራዊ ዘርፍ ምሁራን እነዚህን ሀብቶች ሳይንሳዊ በሆነ ዘዴ አጥንተው ለቀጣዩ ትውልድ የማስተላለፍ ኃላፊነታቸውን መወጣት ይኖርባቸዋል። ለዚህም ግንባር ቀደሙን ሚና መጫወት የሚገባቸው በአራቱም ማዕዘናት የሚገኙ ከፍተኛ የትምህርት ተቋሞቻችን ናቸው። የትምህርት ተቋሞቻችን የሌሎች ሀገራት ህዝቦችን ታሪክና ባህል ለማሳወቅ ጥረት ከማድረጋቸው በፊት ሀገራዊና ባህላዊ እሴቶቻችን በትምህርት ሥርዓታችን እንዲካተቱ እየተደረገ ትውልዱ እንዲያውቀው ቢደረግ መልካም ነው ብለዋል። ሁላችንም መረዳት ያለብን እንደበለጸጉ ሀገሮች የበለጸገች ኢትዮጵያን ለመገንባት መነሻችን ብቻ ሳይሆን ለስትራቴጂዎቻችንና ለፖሊሲዎቻችን መነሻና መተግበሪያ ቁልፎች ባህላዊ እሴቶቻችን ናቸው። ቱሪዝምን ለማበልጸግ፣ የህዝቦችን የእርስ በርስ ግንኙነት በመፍጠር በመተዋወቅና በመገንዘብ ላይ የተመሰረተ ሀገራዊ አንድነትን ለመገንባትና የሀገር ውስጥ ቱሪዝምን በማሳደግ ባህላችን የኢኮኖሚያችን ዋልታና ምሰሶ እንደሆነም ጠቅሰዋል። ሁሉም አካል እንደሀገር ያሉንን ባህላዊ እሴቶች በሳይንሳዊ መልኩ በማጥናት በተጨባጭ መረጃ አስደግፎ ለሚቀጥለው ትውልድ ማድረስ ታማኝነት ነው። ከዚህ አንጻር ኢሬቻን ከነሙሉ እሴቶቹ ለዚህ ትውልድ ያደረሱ አባገዳዎች ሀደ ስቄዎች እና ሌሎችም ሊመሰገኑ ይገባል። ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ የሀገራችንን ብሄር ብሄረሰቦችና ህዝቦችን ባህላዊ እሴቶች በማጥናት በመጠበቅና ተንከባክቦ ለትውልድ እንዲሻገር የማድረግ ኃላፊነት እንደተሰጠው አካል ከየትኛውም አካል ጋር ለመሥራት ዝግጁ መሆናቸውን ገልጸዋል። በውይይቱ ላይ የገዳ እና የኢሬቻ ዝምድና፤ ኢሬቻ፣ ሰላምና ሀገር ግንባታ፤ እንዲሁም ኢሬቻ ለሀገራዊ ኢኮኖሚያዊ ዕድገት የሚሉ ጥናታዊ ጽሁፎች የቀረቡ ሲሆን በውይይቱ ላይም የክልል ምክትል ርዕሰ መስተዳድሮች፣ ሚኒስትሮች፣ አምባሳደሮች የዩኒቨርሲቲ ምሁራንና የውጭ ሀገር ዜጎች ተገኝተዋል።አዲስ ዘመን መስከረም 23/2012ኢያሱ መሰለ 