አትክልት ተራን በጃንሜዳ
 ግንባር ለግንባር ሆኖ የሸማቹን መምጣት የሚጠባበቀው ነጋዴ፣ ሸማቹ፣ ጫኙ፣ አውራጁ፣ የቀን ሰራተኛው፣ ብቻ የሰው ዘር የቀረ እስከማይመስል ድረስ በአንድ ስፍራ የሚገኝበት።  ሁካታው፣ ግርግሩ፣ መገፋፋቱ ትርምሱ፣ የአትክልትና ፍራፍሬ ተረፈ ምርት ክምችት ከእነመጥፎ ጠረኑ፣ በመሃል አስፓልት የሚተላለፈው ተሽከርካሪ፣ ሁሉም የራሱን እንጂ የሌላውን የማያይበት። እንዲህ ያለ ትዕይንት ያለዕረፍት ሳምንቱን ሙሉ የሚስተዋልበት አትክልት ተራ ከትናንት በስትያ ጀምሮ ፀጥ ረጭ ብሏል። ነጋዴዎችም ሆኑ ሸማቾች በሥፍራው የሉም።  ዙሪያው በደንብ አስከባሪዎችና በፀጥታ ኃይል እየተጠበቀ ነው። ለንግድ የተዘጋጁት አትክልትና ፍራፍሬዎች ግን ‹‹የገዥ ያለህ›› እያሉ ነው። ለአዲስ ንግድ በጊዜያዊነት በተዘጋጀው ጃንሜዳንም ታዝበናል። ገበያው የተሟሟቀ ባይሆንም ግብይቱ ተጀምሯል።  አትክልትና ፍራፍሬ ጭኖ የገባው ተሽከርካሪም ጭነቱን እያወረደ ነበር በስፍራው የደረስነው። መደበኛና ኢ- መደበኛ ነጋዴም፣ በሸማቹም የተደበላለቁ ስሜቶችንም ታዝበናል። በአትክልትና ፍርፍሬ ንግድ ላይ የተለያየ ስሜት የተፈጠረው እና ከአንድ ጎልማሳ ዕድሜ በላይ ያስቆጠረው አትክልት ተራ ወደ ጃንሜዳ የተዘዋወረው የኮሮና ቫይረስ በሽታ በመከሰቱ እንደሆነ ይታወቃል።  አብዛኛው ነጋዴ ግን ተለክቶ በተሰጠው ቦታ ላይ ግንባታ በማካሄድ ተግባር ላይ ተጠምዷል። በዚህ ጉዳይ ላይ ሸማቹን፣ የንግዱን ማህበረሰብና የንግድና ኢንዱስትሪ ቢሮን አነጋግረናል። በአዲሱ ጃንሜዳ የንግድ ሥፍራ ያገኘናቸው ሸማች አቶ ቢኒያም አየለ ገበያው ወደ መኖሪያቸው በመቅረቡ ጥሩ ስሜት ፈጥሮባቸዋል። ይሁን እንጂ ገና የተደራጀ ባለመሆኑ መረጋጋት አለመኖሩን ታዝበዋል።  በሽታውን ለመከላከል ተብሎ የተወሰደው እርምጃ የሚፈለገውን ውጤት እንዲያመጣ ከጅምሩ የመከላከሉ ሥራ ተጠናክሮ መልክ እንዲይዝ መደረግ እንዳለበት ተናግረዋል። አቶ ቢኒያም ለጊዜያዊ ችግር ቦታው መመረጡን ቢደግፉም ቦታው የእምነት ቦታ ማካሄጃ ከመሆኑ ጋር ተያይዞ የሚፈጠር ችግር እንዳይኖር በመንግሥት በኩል ጥንቃቄ እንዲደረግ ሃሳብ ሰጥተዋል።  ከመኪና ላይ አትክልት በማውረድ በሳጠራ ለንግድ ሲያመቻቹ ያገኘናቸው አቶ አዳነ በርታ ከለመዱት ቦታ መቀየራቸውና በአዲሱ ቦታ ሥራውን እስኪለምዱ ከፈጠረባቸው ስሜት በስተቀር ያጋጠመውን ወረርሽኝ ለመከላከል የተወሰደውን እርምጃ ይደግፋሉ። ገና መጀመሪያ ንግዳቸው በመሆኑ ብዙ ማለት ባይችሉም ከአርባ ምንጭ ተጭኖ የመጣላቸውን አትክልት በሳጠራ እየሞሉ ወደ ተለያዩ አካባቢዎች ለሚወስዱ ነጋዴዎች እያመቻቹ ነበር ያገኘናቸው። ለንግድ የሚሆነውን አትክልት ሲያመቻቹ የነበረበት ቦታም ጊዜያዊ እንደሆነና ገና ቋሚ የንግድ ቦታ እየጠበቁ እንደሆነ ነው የገለጹልን።  በጃንሜዳ በተሰጣቸው ቦታ ላይ ግንባታ ሲያካሂዱ ያገኘናቸውና ከ20 ዓመታት በላይ በሙዝ ንግድ ውስጥ የቆዩት አቶ በቀለ በረካ መንግሥት ካለው ችግር አንጻር የወሰደውን እርምጃ ቢደግፉም ከነጋዴው ህብረተሰብ ጋር ተወያይቶ የጋራ መፍትሄ አልወሰደም፣ ነጋዴውም ቀድሞ እንዲዘጋጅ አላደረገም የሚል ቅሬታ አላቸው። አትክልት ተራ በነበሩበት ወቅት ለበሽታው ቅድመ ጥንቃቄ መወሰድስለሚገባው እርምጃም በጤና ባለሙያዎች ይተላለፉ የነበሩ ምክሮችና በመንግሥትም ይደረግ የነበረው ጥረት ያልተተገበረው ህጋዊ ባልሆኑ ነጋዴዎች እንደሆነና ያንን ማስተካከል ቢቻል ከነበሩበት የንግድ ቦታ ሊነሱ የማይችሉበት ምክንያት ይኖር እንደነበር ያስረዳሉ። እርሳቸው እንዳሉት፣ በአዲሱ የንግድ ቦታ ውሃ፣ መፀዳጃ ቤት፣ መብራት አልተሟላም። የማዘዋወሩ ተግባር በሽታውን ለመከላከል የሚያስችሉ ምቹ ሁኔታዎች አብረው መመቻቸት እንደነበረባቸው።  የተሰጣቸው 18 ካሬ ቦታ ስፋት ለምርት ማከማቻ ቀርቶ ለንግድም በቂ አይደለም። የሚነግዱት ሙዝ ደግሞ ለቀናት ለመብሰል በቂ የሆነ የሙቀት ቦታ የሚፈልግ በመሆኑ በቀድሞ የንግድ ቦታቸው ላይ ሙዙን የማብሰሉ ተግባር እንዲከናወን መንግሥት እንዲያይላቸው ጠይቀዋል። በመንግሥት የተመቻቸው ምርት የማራገፊያ ሰአትም በፀጥታ ኃይል አስከባሪዎች እየተተገበረ እንዳልሆነ፣ በአመራሮች የሚተላለፈው መረጃና በአስፈጻሚው መካከል ያለመናበብ ክፍተት መኖሩንም ያስረዳሉ።  የአራዳ አትክልት ተራ የገበያ ማዕከል አክሲዮን ማህበር ዋና ሥራ አስኪያጅ አቶ ዘላለም እሸቴ በበኩላቸው እንደገለጹት ማህበራቸው በሽታው ከተከሰተበት ጊዜ ጀምሮ የሚጠበቅበትን ቅድመ ጥንቃቄ ሲያደርግ ቢቆይም ከእርሱ ቁጥጥር ውጭ የሆኑት መከላከል ባለመቻሉ እርምጃው እንደተወሰደ ይናገራሉ። እርምጃው አግባብነት እንዳለውም ያምናሉ። ሆኖም ግን ይላሉ።  ንግዱ በተዘዋወረበት ሥፍራ መሰረተ ልማት ማሟላት እንደሚገባ ገልጸዋል። የንግድ እንቅስቃሴው እንዲሳለጥ ተከታታይነት ያለው ክትትል እንደሚያስፈልግም አመልክተዋል። አዲስ አበባ ከተማ ንግድ ቢሮ ምክትል ኃላፊ አቶ መስፍን አሰፋ አንዳንዶቹ ቄሬታዎች አግባብነት የሌላቸው መሆኑን ይገልጻሉ። እርሳቸው እንዳሉት ወደ ጃንሜዳ ከመሸጋገሩ በፊት ከነጋዴው ተወካይ ጋር ውይይት ተደርጓል።  በመገናኛ ብዙሃን አማካኝነትም መረጃ በመስጠትና ግንዛቤ የመፍጠር ሥራዎች ተሰርተዋል። ለንጽህና መጠበቂያ በአራት መግቢያ በሮች ውሃ በሮቶ ተመቻችቷል። የሰውና የተሸከርካሪ መግቢያና መውጫን በመለየትም ችግሩን ለመከላከል ጥረት ተደርጓል። መጸዳጃም ተጨማሪ ለመገንባት ታስቧል። ቶሎ ተቀብሎ ወደ ሥራ የመግባቱ ነገር ክፍተት ቢኖረውም አሁን መሻሻሎች እየታዩ ነው። ችግሮች እየታዩ እንደሚስተካከሉና ሙዝ ለማብሰያ ቦታ ለሚፈልጉ በቀድሞ ቦታ እንዲጠቀሙ መፈቀዱን አቶ መስፍን ተናግረዋል።አዲስ ዘመን ሚያዝያ 1/2012
ለምለም መንግሥቱ