‹‹ቴዎድሮስ ገና ገና ወደፊት በሚመጣው የኢትዮጵያ ትውልድ ልብ ውስጥ እንደ እንቁ ያበራሉ፤ ቴዎድሮስ የአንድ ትውልድ ብቻ ንጉሠ ነገሥት አይደሉም፡፡›› ደራሲ አቤ ጉበኛ
 ጥር 6/1811 ዓ.ም ልክ በዛሬዋ ዕለት! ጀግናው የአንድነት አባት አጼ ቴዎድሮስ ተወለዱ፡፡‹ሃገሩን ሊያስከብር ጠላት ድል ሊነሳ፣በወርኃ ጥር ተወለደ ካሳ፡፡›ኢትዮጵያን እንደ ቅርጫ ስጋ ሊቀራመቱ እንቅልፍ ያጡት የዓለም ሃገራት ዳር ድንበሯን እሳት ይዘው ከበዋታል፡፡ በወቅቱም በምድሯ ጠንካራ ንጉሥ ጠፍቶ መሳፍንትና መኳንንቱ ሃገሪቷን በመደብ በመደብ ተከፋፍለው ይዘዋት ነበር፡፡ በኢትዮጵያ ምድር የማያባራ ጦርነት፣ የከፋ በደልና ግፍም ይፈጸም ነበር፡፡ ጥሮ፣ ግሮ አዳሪው ጭሰኛ የደረሰ መሳፍንት ሁሉ ሀብቱን እየመዘበረበት በድህነትና በችግር መኖር ጀመሯል፡፡ሁሉም እርስ በርስ ከመጠቃቃትና የራሱን ግዛት ከማስፋፋት የዘለለ በተግባር የተተረጎመ ህልም አልነበረውም፡፡ በኢትዮጵያ ምድር የነገሥታት ኃይል ደክሞ መሳፍንት በገነኑበት፣ የውጭ ጠላቶች በተለይም ቱርክና ግብጽ ኢትዮጵያን ለመዋጥ በቋመጡበት በዚያ ዘመን ነው፤ ዘሩ ከቋራና ከደንቢያ ባላባቶች የሚመዘዝ አንድ ህጻን በቋራ ሻርጌ የተወለደው፡፡  በወርሃ ጥር በስድስተኛው ቀን በ1811 ዓ.ም፤ ልክ በዛሬዋ ዕለት፡፡ የአባታቸው ዘር ከቋራ ባላባቶች ነው፤ ስማቸውም ደጅ አዝማች ኃይሉ ወልደ ጊዮርጊስ ይባላል፡፡ እናት ደግሞ ከደንቢያ ባላባት፣ ዘራቸው ከቀደሙት የጎንደር ነገሥታት እንደሆነ የሚነገርላቸው እመቴ አትጠገብ ወንድወሰን (የወንድወሰን) ይባላሉ፡፡ እመቴ አትጠገብ ልጃቸው ሃገሩን የሚያኮራ፣ ለበደሏም ካሳ የሚከፍል መልካም ሰው እንደሆነ ስላወቁ ይመስላል ‹‹ካሳ›› ብለው ስም ያወጡለት፡፡ ‹‹ስምንም መልዓክ ያወጣዋል›› እንዲሉ የዘመኑ መካሻ የመልካም ስርዓት መነሻ ሆነ፡፡ የዚያ ዘመን ፍጻሜ፣ የኢትዮጵያ የአዲስ ምዕራፍ ጀማሪ ያ! ህጻን እድሜው ለትምህርት ሲደርስ በቤተክህነት ተማረ፡፡ ፊደል ቆጠረ፣ ዳዊት ደገመ፣ በመጻሕፍትም ላይ ተመራመረ፡፡ በዚህ ጊዜም ግዕዝ፣ አማርኛና የአረብኛ ቋንቋዎችን አቀላጥፎ ቻለ፡፡ ካሳ ከሃይማኖታዊ ትምህርቱ በተጨማሪ የአስተዳደር ስርዓትንም ይማር ነበር፡፡በኢትዮጵያ ምድር የሚወርደውን ግፍ ሲያይ አደገ፤ የኢትዮጵያዊያን አንድነት ስጋት ላይ መውደቅም አሳሰበው፡፡ ታላቅ ራዕይም ሰነቀ፡፡ ልጅ ካሳ ፈረስ ግልቢያ አዋቂ፣ የጦር ፊት አውራሪ፣ የጠላትን ምሽግ ሰባሪ እንደነበረም ይነገርለታል፡፡ አባቱ በልጅነት ስለሞቱ የልጅነት እድሜውን ከአጎቱ ከደጃች ክንፈ ጋር ነበር ያሳለፈው፡፡ በዚህ ጊዜም በጠላት ወገን ሁሉ ያስወደሱት የጦር ሜዳ ገድሎችን ፈጽሟል፡፡ ከደጃች ክንፈ ጋር ተጋጭቶ ወደ ጎጃም በመሻገር ከጎሹ ጋር አስደናቂ ገድሎችን ፈጽሟል፡፡ ለዚህም ነው‹‹እንኳን ሀበሻ ባለቤትየው፣