የነዳጅና የጋዝ ፍለጋ ኮርፖሬሽን እንዲቋቋም የሚኒስትሮች ምክር ቤት ወሰነ
በኢትዮጵያና ከኢትዮጵያ ውጪ ነዳጅና የተፈጥሮ ጋዝ ፍለጋና አቅርቦት ላይ የሚሰማራ የመንግሥት ኮርፖሬሽን እንዲቋቋም የሚኒስትሮች ምክር ቤት ወሰነ። የሚኒስትሮች ምክር ቤት ቅዳሜ ታኅሳስ 4 ቀን 2012 ዓ.ም. ባካሄደው መደበኛ ስብሰባው፣ የኢትዮጵያ የነዳጅና ጋዝ ምርት አቅርቦት ኮርፖሬሽን ተብሎ የሚጠራ የፌዴራል መንግሥት ተቋም እንዲቋቋም የወሰነ ሲሆን፣ ይህ ተቋም በሥራ ላይ የሚገኘውን የነዳጅ፣ ባዮፊውልና ጋዝ ልማት ኮርፖሬሽን የሚተካ እንደሆነ ታውቋል። የሚቋቋመው ኮርፖሬሽን በአገር ውስጥና በውጭ አገሮች ተወዳዳሪና አትራፊ ሆኖ እንዲንቀሳቀስ ዕገዛ የሚያደርጉለትን የፋይናንስ፣ የቴክኖሎጂና የዘመናዊ አስተዳደር ግብዓቶችን ለማግኘት የሚያስችለውን ጥናት በማካሄድ የውሳኔ ሐሳብ ማቅረብ፣ ሲፈቀድለትም ተግባራዊ ማድረግ እንደሚችል ታውቋል፡፡በሶማሌ ክልል ኦጋዴን አካባቢ የተገኙትን የተፈጥሮ ጋዝና የነዳጅ ድፍድፍ በማውጣት ለገበያ እንዲቀርቡ ኮንትራት የገቡ የውጭ ኩባንያዎች፣ የኢትዮጵያን ጥቅም ጠብቀው ስለመንቀሳቀሳቸው እርግጠኛ መሆን ስለማይቻልና እስካሁን በሥራ ላይ የነበረው ኮርፖሬሽንም ሆነ ሌላ ይህንን የአገሪቱን ጥቅም ለማስከበር የሚያስችል ሕጋዊ ሥልጣን የሌላቸው በመሆኑ፣ አዲስ ኮርፖሬሽን በማቋቋም የአገሪቱን ጥቅም ማስከበር ግንባር ቀደም ተግባሩ እንደሚሆን ለማወቅ ተችሏል። ምክር ቤቱ ባለፈው ቅዳሜ ባካሄደው ስብሰባም ኮርፖሬሽኑን ለማቋቋም የቀረበለትን ደንብ አፅድቋል። ሪፖርተር ያገኘው ኮርፖሬሽኑን የሚያቋቁመው ደንብ በመግቢያ ክፍሉ፣ ኮርፖሬሽኑ ለማቋቋም አስፈላጊ ያደረጋቸውን ምክንያቶችና ዓላማ ይዘረዝራል፡፡ በኢትዮጵያ ስድስት የነዳጅ አለኝታ አካባቢዎች ተለይተው ፍለጋ እየተካሄደባቸው እንደሚገኝ፣ ከእነዚህም መካከል በኦጋዴን አካባቢ ወደ አሥር ትሪሊዮን ኪዩብ ጫማ የተፈጥሮ ጋዝና መጠኑ ገና በመለየት ላይ ያለ ፈሳሽ ነዳጅ አውጥቶ ጥቅም ላይ ለማዋል፣ የተለያዩ እንቅስቃሴዎች በመደረግ ላይ መሆናቸውን ያስረዳል፡፡ ‹‹ይሁን እንጂ ልማቱን እያካሄዱ ያሉ የውጭ ኩባንያዎች ስለሆኑ፣ የአገራችን ጥቅም ሊጠብቅ የሚችል መንግሥታዊ ተቋም ማቋቋም አስፈልጓል፤›› ሲል የማቋቋሚያ ደንቡ መግቢያ ይገልጻል፡፡ የሚቋቋመው ኮርፖሬሽን በኢትዮጵያ ውስጥ ነዳጅና ጋዝ ፍለጋ ላይ ከተሰማሩ የውጭ ኩባንያዎች ውስጥ የመንግሥትን ድርሻ በመያዝና በማስተዳደር፣ የአገሪቱን ጥቅም የሚያስጠብቅ እንደሚሆን መረጃው ያመለክታል፡፡ ለሚቋቋመው ኮርፖሬሽን ከተሰጡት ሥልጣንና ተግባራት መካከል አንዱ፣ ኮርፖሬሽኑ ራሱ ወይም እንደ ሁኔታው ከሌሎች ባለሀብቶች ጋር በመሆን በነዳጅና ጋዝ ሥራዎች ኢንቨስትመንት ላይ መሳተፍ፣ ማልማትና ማምረት እንደሚቻል ይደነግጋል፡፡ ኮርፖሬሽኑ በአገር ውስጥና በውጭ አገሮች ተወዳዳሪና አትራፊ ሆኖ እንዲንቀሳቀስ ዕገዛ የሚያደርጉለትን የፋይናንስ፣ የቴክኖሎጂና የዘመናዊ አስተዳደር ግብዓቶችን ለማግኘት የሚያስችለውን ጥናት በማካሄድ የውሳኔ ሐሳብ ማቅረብ፣ ሲፈቀድለትም ተግባራዊ ማድረግ ሌላው ሥልጣኑና ተግባሩ ነው፡፡ የነዳጅና ጋዝ መሠረተ ልማት ግንባታ ማከናወን፣ በሌሎች አካላት የተገነቡትንም የመሠረተ ልማት ሥራዎችና አሠራር የመቆጣጠር ኃላፊነት በረቂቁ ተሰጥቶታል፡፡ በግል ኩባንያዎች አማካይነት በሚካሄዱ የነዳጅና ጋዝ ልማት ሥራዎች ውስጥ የመንግሥትን ድርሻ በመወከል መሳተፍና ማስተዳደር፣ ሌላው የኮርፖሬሽኑ ሥልጣንና ኃላፊነት እንደሚሆን ሰነዱ ያመለክታል፡፡ በተጨማሪም የማዕድንና ነዳጅ ሚኒስቴር በሚሰጠው የፖሊሲ አቅጣጫ መሠረት አክሲዮን የመሸጥ ወይም የመግዛት፣ እንዲሁም የገንዘብ ሚኒስቴር በሚያወጣው መመርያ መሠረት ቦንድ የመሸጥና ዋስትና የማስያዝ፣ ከአገር ውስጥና ከውጭ የገንዘብ ምንጮች ጋር የብድር ውል መደራደርና የመፈራረም ሥልጣን ይኖረዋል፡፡ በአሁኑ ወቅት በሶማሌ ክልል በኦጋዴን የተገኘውን የተፈጥሮ ጋዝ ክምችት በማምረትና ወደ ጂቡቲ በሚዘረጋ ቧንቧ በማስተላለፍ ወደ ፈሳሽ የኃይል ምንጭነት የሚቀየረውን የተፈጥሮ ጋዝ ቻይና ለመላክ፣ ፖሊጂሲኤል የተባለ የቻይና ኩባንያ በመሥራት ላይ መሆኑ ይታወቃል፡፡ ኮርፖሬሽኑ በዚህ የተፈጥሮ ጋዝ ሀብት ላይ የሚኖረውን 15 በመቶ የመንግሥት ድርሻ ሊያስተዳድር እንደሚችል ይጠበቃል፡፡ በሌላ በኩል ኒውኤጅ የተባለ የእንግሊዝ ኩባንያ በዚሁ በኦጋዴን አካባቢ ተጨማሪ የተፈጥሮ ጋዝ ክምችት ማግኘቱን መዘገባችን ይታወሳል፡፡ የሚቋቋመው ኮርፖሬሽንም በዚህ ኩባንያ ውስጥ የሚኖረውን የመንግሥት ድርሻ፣ በባለቤትነት በመያዝ እንደሚያስተዳድር ይጠበቃል፡፡