ደቡብ ሱዳንን ከቀውስ ለማውጣት ተጎራባቾቹ በጋራ ለመስራት ተስማሙ
ደቡብ ሱዳን ከገባችበት ቀውስ ለማውጣት የተጎራባች አገሮች መሪዎች ከስምምነት መድረሳቸውን የምሥራቅ አፍሪካ አገሮች የልማት በይነ መንግሥታት ባለሥልጣን(ኢጋድ) ገለጸ።በጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ የተመራ የመንግሥት ከፍተኛ ልዑካን ቡድን በኢንቴቤ ከዑጋንዳ፣ከኬንያና ከሱዳን መንግሥታት ተወካዮች ጋር ያደረገውን ስብስባ  አጠናቅቆ ዛሬ ተመልሷል።የባለሥልጣኑ የደቡብ ሱዳን ልዩ መልዕክተኛ አምባሳደር ሥዩም መስፍን ለጋዜጠኞች እንደገለጹት በአገሪቱ ገዢ ፓርቲ አመራር መካከል ላለፉት 19 ወራት እየተካሄደ ያለው የሥልጣን ሽኩቻ ያስከተለው ጦርነት አብቅቶ ወደ ሰላምና መረጋጋት ለማምጣት አገሮቹ በጋራ ለመስራት ተስማምተዋል።የአገሪቱ መሪዎች ችግሩን ለመፍታት ቁርጠኝነት ባለማሳየታቸው በሕዝቡ ላይ ለሚደርሰው ችግር ደንታ ቢስነት እንደታየበት አመልክተዋል። በሕዝቡ ሕይወትና ንብረት ላይ ለሚደርሰው ጉዳት ተገቢውን ትኩረት ያለመስጠታቸውም ለግል ሥልጣን ፍለጋ እንደሆነም አስረድተዋል።የደቡብ ሱዳን ተጎራባች አገሮች በአገሪቱ ጉዳይ ላይ የነበራቸው አቋም ወጥ ያለመሆን የጋራ መፍትሄ ፍለጋውን አስቸጋሪ አድርጎት መቆየቱን አምባሳደር ሥዩም አስታውሰዋል።”የኢንቴቤው መሠረታዊ የአቋም ለውጥ የታየበት ሱዳን፣ዑጋንዳ፣ኬንያ፣ኢትዮጵያ በጋራ አቋማቸውን አስተባብረው የደቡብ ሱዳንን ጦርነት ለመፍታት በቁርጠኝነት መንቀሳቀስ እንዳለባቸው ስምምነት ላይ የደረሱበት ነው። ከፍተኛ ተስፋም ይሰጣል” ብለዋል።በዚህም በአፍሪካና ከአፍሪካ ውጭ ያሉት ኃይሎችን በድርድሩ ለማሳተፍ ያስገደደበት አንዱ ምክንያት እንደነበርም ገልጸዋል።የአገሪቱ የቅርብ ጎረቤቶች ያልቻሉትን ችግር ለመፍታት የሩቅ ኃይሎች የገቡበት ሁኔታንም ለመቀየር እንደሚያስችል ልዩ መልዕክተኛው ተናግረዋል።የደቡብ ሱዳን ችግር በዘለቄታው ለመፍታት ለነሐሴ 10/2007 የተያዘው ቀጠሮ ከማብቃቱ በፊት በባለሥልጣኑና በአጋሮቹ አማካይነት እየተካሄደ ያለው ድርድር የመጨረሻውን መፍትሄ ያስቀምጣል ተብሎ እንደሚጠበቅም ተናግረዋል።ባለሥልጣኑ አገሪቱን ወደ ልማትና መረጋጋት የሚያሸጋግር ሰነድ እንዳዘጋጀና ተፋላሚ ወገኖች ይደርሱበታል ተብሎ  የሚጠበቀው ስምምነትም እንደሚፈረም አምባሳደር ሥዩም ገልጸዋል።ሰነዱን የአፍሪካ ኅብረት፣የአውሮፓ ኅብረት፣ቻይና፣አሜሪካ፣ኖርዌይና እንግሊዝ ያሉበት አደራዳሪ ቡድን አጽድቆታል። ጦርነቱን ለማስቆምና ዘላቂ ሰላምና መረጋጋትን ለማስፈን ያስችላል ተብሎም ታምኖበታል።በሰነዱ ላይ እየተደረገ ያለው ውይይት በአዲስ አበባ እንደቀጠለ መሆኑንና በቀጣዮቹ አራት ቀናትም ይቋጫል ተብሎ እንደሚጠበቅ ገልጸዋል።ፕሬዚዳንት ሳልቫ ኪርና ተቀናቃኛቸው ዶክተር ሪክ ማቻርም የፊታችን ሐሙስ ከቡድኖቻቸው ጋር ተቀላቅለው በሰነዱ ላይ ይወያያሉ።የተጎራባች አገሮች መሪዎች ደግሞ ዓርብ ላይ ሁለቱ ወገኖች የደረሱበትን ሁኔታ በጋራ በማየት የተጠናቀቁ ሥራዎችንም ይመለከታሉ።ቀሪ ሥራዎች ካሉ እንዲጠናቀቁ ይደረጋል።የባለሥልጣኑና የአጋሮቹ አገሮች (ኢጋድ +)መሪዎች ነሐሴ 10 ቀን በሚያደርጉት ጉባዔ ስምምነቱ በመሪዎቹ እንደሚፈረም ይጠበቃል። መሪዎቹ የማይፈርሙ ከሆነ በቀጣይ መደረግ  ባለባቸው ጉዳዮች ላይ በጋራ ይወሰናል።እንደ ኢዜአ ዘገባ የመላው ዓለም የተባበረ ድምፅ ያለበት ስምምነት በመሆኑ ይጸድቃል ተብሎ እንደሚጠበቅም ልዩ መልዕክተኛው ያመለክታሉ።”የደቡብ ሱዳን መሪዎች ጫና በዛብን ይላሉ።ነገር ግን እነሱ ራሳቸው ጫና እየፈጠሩ ነው ያሉት አምባሳደር ሥዩም፣”ስምምነቱ ችግሩን ለመፍታት አማራጭ የለውም”ብለዋል።ዑጋንዳ በደቡብ ሱዳን ያሰማራችውን ሠራዊት ለማውጣት እንደወሰነችም ልዩ መልዕክተኛው አረጋግጠዋል።የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት፣የኢትዮጵያ፣የሩዋንዳ፣የኬንያ ኃይሎች በሰላም ማስከበር ተልዕኮ በመሰማራት አገሪቱን ወደ ሰላምና መረጋጋት ያደርሷታል የሚል እምነት እንዳለም አስታውቀዋል።ሰነዱ ሁለቱ ተፋላሚ ወገኖች ሥልጣን የሚከፋፈሉበትና እስከታችኛው መንግሥታዊ መዋቅር ያልተማከለ አስተዳደርና የብሔራዊ አንድነት የሽግግር መንግሥት ለማቋቋም ያስችላል።በሥልጣን ላይ ያለው ወገን 53 በመቶ ተቃዋሚዎች ደግሞ 47 በመቶ ድርሻ ይዘው ሽግግሩን በጋራ ይመራሉ።ፕሬዚዳንት ሳልቫ ኪር ሽግግሩን በዋና አስፈጻሚነት በተቃዋሚነት የተሰለፈው የደቡብ ሱዳን ነጻነት ንቅናቄ አንጃ ተወካይ ደግሞ አንደኛ ምክትል ፕሬዚዳንት ሆነው ይሰራሉ።የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ባራክ ኦባማ በቅርቡ በአዲስ አበባ በሰጡት መግለጫ ተፋላሚ ኃይሎች በተያዘላቸው የጊዜ ገደብ ወደ ዕርቅና መግባባት ካልመጡ እርምጃ ሊወሰድባቸው እንደሚችል ማስጠንቀቃቸው ይታወቃል።ከአራት ዓመታት በፊት  ነጻነቷን በተቀዳጀቸው ደቡብ ሱዳን አገሪቱን ለነፃነት ባበቃው ፓርቲ አመራር መካከል በተፈጠረ አለመግባባት በርካታ ዜጎች ለህልፈተ ህይወት፣ ለከፋ እንግልትና ለስደት እየተዳረጉ ነው።