የአርቲስት ሃጫሉ ሁንዴሳን ግድያ ተከትሎ የተፈጠሩ ችግሮች በሰብዓዊነት ላይ የተፈጸሙ ወንጀሎች መሆናቸውን ኮሚሽኑ አስታወቀ
እፀገነት አክሊሉአዲስ አበባ፦ በኦሮሚያ ክልል የአርቲስት ሃጫሉ ሁንዴሳን ግድያ ተከትሎ የተፈጠሩ ችግሮች በሰብዓዊነት ላይ የተፈጸሙ ወንጀሎች መሆናቸውን የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን አስታወቀ። ኮሚሽኑ ጉዳዩን አስመልክቶ ጥናንት ባወጣው ሪፖርት ላይ ኮሚሽነሩ ዶክተር ዳንኤል በቀለ እንደገለጹት፣ በኦሮሚያ ክልል የአርቲስት ሃጫሉ ሁንዴሳን ግድያ ተከትሎ የተፈጠሩ ችግሮች ለማጣራት የባለሞያ ቡድኖቹን ወደ 40 የክልሉ አካባቢዎች በመላክ ባደረገው ማጣራት በወቅቱ የተፈጠሩ ችግሮች በሰብዓዊነት ላይ የተፈጸሙ ወንጀሎች ናቸው። ጥቃቱ ስልታዊና በተቀናጀ
መልኩ የተፈጸመ ከመሆኑም
በላይ በአንዳንድ አካባቢዎች
የብሔር በሌሎቹ ጋር
ደግሞ የሃይማኖት ይዘት
እንደነበረውም የኮሚሽኑ ግኝት
ያመለክታል ያሉት ዶክተር
ዳንኤል፣ አብዛኛው ሙስሊም
በሆነበት አካባቢ ጥቃቱ
በኦርቶዶክስ እምነት ተከታዮች
ላይ የተፈጠረ ነው
ብለዋል። ኦርቶዶክሳውያን ባሉባቸው
ቦታዎች ላይ ደግሞ
ጥቃቱ መልኩን ቀይሮ
የብሔር መልክ በመያዝ
አማሮችን በመምረጥ መፈፀሙንም
ጠቁመዋል። በዚህ መጠነ ሰፊ ጥቃት የተሳተፉት ብዙ ቁጥር ያላቸው እና ከቦታ ቦታ በቡድን ሲንቀሳቀሱ የነበሩ ሰዎች መሆናቸውን የጠቀሱት ኮሚሽነሩ ፤ ጥቃት አድራሾቹ በጩቤ፣ በድንጋይ፣ በእሳት፣ በኤሌክትሪክ ገመድ፣ በዱላ፣ በዶማ፣ በገጀራ እና በመጥረቢያ ተጠቅመው ሰዎችን ደብድበዋል፣ የአካል ጉዳት አድርሰዋል፣ ፍጹም ግፍና ጭካኔ በተሞላበት ሁኔታ በማሰቃየት እና በማረድ ጭምር ሰዎችን መግደላቸውን አመልክተዋል። የሰዎችን አስከሬን መሬት ለመሬት ጎትተዋል፣ በአስፋልት ላይ አጋድመው አስከሬን ለረጅም ሰዓት እንዳይነሳ ማድረጋቸውንም ግኝቱን በመጥቀስ አስታውቀዋል። በጥቃቶቹም የ123 ሰዎች ሕይወት አልፏል፣ 500 ሰዎች የአካል ጉዳት ደርሶባቸዋል፣ በሺዎች የሚቆጠሩ ተፈናቅለዋል። ከ 9 መቶ በላይ የመንግሥትና የግለሰብ ንብረቶች መቃጠላቸውንና መዘረፋቸውን አብራርተዋል። በአብዛኛው በቡድን የተደራጁ ሰዎች ከቦታ ቦታ እየተንቀሳቀሱ፣ በብሔርና በሃይማኖታቸው ተለይተው የተመረጡ ሲቪል ሰዎችን፣ ቢያንስ በ40 የተለያዩ ቦታዎች በተስፋፋና ለሦስት ቀናት በቆየ ሁከት የማጥቃት ዘመቻ እንደከፈቱ የገለጹት ኮሚሽነሩ ፣ ይህ ደግሞ ሁኔታውን በሰብአዊነት ላይ የተፈጸመ ወንጀል እንደሚያደርገው የኮሚሽኑ ግኝቶች በመጥቀስ አስታውቀዋል። የፀጥታ ኃይሉ በየቦታው
የገጠመውን መጠነ ሰፊ
የፀጥታ መደፍረስ ችግር
እና የፀጥታ አባሎቹንም
የሕይወት መስዋዕትነት በሚጠይቅ
ሁኔታ በመሰማራታቸው ኃላፊነታቸው
እጅግ ፈታኝ የነበረ
መሆኑን መገንዘብ ይቻላል
ያሉት ኮሚሽነሩ፣ ነገር
ግን ዝግጁነታቸው ከቦታ
ቦታ ይለያይ እንደነበርና
በአንዳንድ ቦታዎች ላይ የድረሱልን ጥሪ ሲቀርብላቸው እኛ ግለሰብ ልንጠብቅ አንችልም። የበላይ አካል ትዕዛዝ አልተላለፈልንም፤ በማለት ለችግሩ አፋጣኝ ምላሽ አልሰጡም ፤ በተወሰኑ ቦታዎች ላይ ደግሞ የኃይል አጠቃቀሙ ተመጣጣኝነት ከፍተኛ ጥያቄ የሚያስነሳ መሆኑን ግኝቱን በመጥቀስ ኮሚሽነሩ ተናግረዋል። በአንዳንድ አካባቢዎች የፀጥታ ኃይሉ በወሰደው ያልተመጣጠነ ዕርምጃ፣ ሰልፍ ውስጥ ያልነበሩ፥ በመንገድ ወይም በቤታቸው በር ላይ የቆሙ ሰዎች የተገደሉ መሆኑን አመልክተው ፣ይህም ለማሸማገል ጣልቃ የገቡ የአገር ሽማግሌዎችና የአዕምሮ ህመምተኞች እንዲሁም ሕፃናት ጭምር እንዲሞቱ ምክንያት ሆኗል ብለዋል። ኮሚሽኑ ሪፖርቱን መሰረት በማድረግ ለፌዴራልና ለኦሮሚያ ክልል መንግሥት ድርጊቱ ከፍተኛ የሆነ የሰብዓዊ መብት ጥሰት እንዲሁም ጭካኔ የተላበሰ በመሆኑ አጥፊዎች በአፋጣኝ ለፍርድ እንዲቀርቡ እንዲሁም በጸጥታ አካላት ዘንድ የታየው ቸልተኝነትና ኃላፊነትን ለመወጣት አለመቻል ከምን የመነጨ እንደነበር በገለልተኛ አካል ሊጣራ እንደሚገባው ምክረ ሃሳብ መሰጠቱን ጠቅሰዋል። በሌላ በኩልም ይህ ሁኔታ ወደፊት በኢትዮጵያ ውስጥ የዘር ፍጅት ሊከሰት እንደሚችል አመላካች በመሆኑ ከወዲሁ ዝግጅት ሊደረግ፣ በተለይም ደግሞ ይህ መሰሉ ጥቃት የተፈጸመባቸው አካባቢዎች በልዩ ትኩረት ሊታዩ እንደሚገባም ማሳሰባቸውን አብራርተዋል። በኢትዮጵያ የሚታየው የግፍና የጭካኔ ወንጀሎች መደጋገም፣ የችግሩን ስር መሰረት ለመፍታት የሚያስችል የተሟላ ብሔራዊ የግፍና ጭካኔ ወንጀል መከላከያ ስትራቴጂ ነድፎ በአፋጣኝ በሥራ ላይ ማዋል እንደሚገባው ያሳያል ሲሉ ኮሚሽነሩ ተናግረዋል።አዲስ ዘመን ታህሳስ 24/2013