ህይወትና ኢኮኖሚን ለመታደግ
የኮሮና ቫይረስ በኢትዮጵያ ኢኮኖሚ እድገት ላይ ከፍተኛ ተፅዕኖ ሊያሳድር እንደሚችል በኢትዮጵያ ኢኮኖሚክ ባለሙያዎች ማህበር የተደረገ ጥናት አመላክቷል። በሁለት የተለያዩ ቡድኖች የተሠራው ጥናት እንዳመለከተው ቫይረሱ ለሦስት ወራት የሚቀጥል ከሆነ በተያዘው በጀት ዓመት ለማስመዝገብ የታቀደው የኢኮኖሚ እድገት በሦስት ወር ከ2 ነጥብ 2 በመቶ እስከ 3 ነጥብ 6 በመቶ ሊቀንስ እንደሚችል አመላክቷል። ቫይረሱ ስድስት ወር የሚቆይ ከሆነ ደግሞ ከ6 ነጥብ 7 እስከ 9 ነጥብ 9 በመቶ ሊቀንስ እንደሚችል አመላክቷል። 
የፕላንና ልማት ኮሚሽን በሠራው ጥናት መሰረት በተያዘው ዓመት ለማስመዝገብ የታቀደው የኢኮኖሚው ዕድገት ከ2 ነጥብ 8 በመቶ እስከ 3 ነጥብ 8 በመቶ ሊንሸራተት እንደሚችል አመላክቷል። የዓለም ገንዘብ ድርጅትም የኢትዮጵያ የኢኮኖሚ እድገት ከ 2 በመቶ እስከ 3 ሊቀንስ ይችላል የሚል ስሌት አስቀምጧል። ይህም ማለት ዘጠኝ በመቶ ለማስመዝገብ የታቀደው የኢኮኖሚ እድገት በአምስትና በስድስት በመቶ መካከል እንደሚሆን ይጠበቃል ማለት ነው። 
በጉዳዩ ላይ ያነጋገርናቸው የፕላንና ልማት ኮሚሽን አማካሪ እና ወረርሽኙ በሥራ ስምሪት እና በኢኮኖሚ እድገት ላይ ሊኖረው የሚችለውን አሉታዊ ተፅዕኖ ለመረዳት እየተደረገ ያለ ጥናት አስተባባሪ አቶ አባስ መሃመድ እንደሚሉት፤ በኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ምክንያት በኢኮኖሚ ላይ በሚደርሰው ጫና ሳቢያ በርካታ ዜጎች ከሥራቸው ሊፈናቀሉ እንደሚችሉ እና ለችግር ሊጋለጡ እንደሚችሉ ተረጋግጧል። 
ኮቪድ-19ን ለመከላከል የሚወሰዱ የጥንቃቄ ዕርምጃዎች ማለትም ጥግግትና ንክኪን የማስቀረት፣ ርቀትን የመጠበቅና በቤት መቆየትን የመሳሰሉት ዕርምጃዎች ያለ ምንም ጥርጥር የአገልግሎት እና አምራች ዘርፍ ላይ ተፅዕኖ እንደሚያሳድር ያብራሩት አቶ አባስ፤ በመሆኑም በእነዚህ መስኮች የተሰማሩ ሠራተኞች ተጋላጭ ሆነዋል። 
አቶ አባስ እንደሚሉት የኮሮና ቫይረስ ስርጭትን ለመግታት በሚወሰዱ ዕርምጃዎች ምክንያት ዜጎች ከሥራቸው እንዳይፈናቀሉ እና የከፋ ድህነት ላይ እንዳይወድቁ ሁለት ቁልፍ ሥራዎች መከናወን እንዳለባቸው ጥናቱ አመላክቷል። ተግባራቱ የአጭር ጊዜ እና የረጅም ጊዜ ተብሎ በሁለት ተለይቷል። በአጭር ጊዜ ለችግር ተጋላጭ የሆኑ የህብረተሰብ ክፍል ምግብ ማቅረብና ገንዘብ ማቅረብ ሲሆን፤ በረጅም ጊዜ ግን በሥራ ፈጣራ ላይ ትኩረት ማድረግ ነው። የኢኮኖሚ ጤነኝነትን ለማስጠበቅ የሚያስችሉ የተለያዩ ዕርምጃዎችን መውሰድም እጅግ ወሳኝ ነው። 
ተጋላጭ ዜጎች የከፋ ችግር ውስጥ እንዳይገቡ ምግብ በብዛት ማሰባሰብ አስፈላጊ በመሆኑ መንግሥት ምግብ ባንክ በማቋቋም ምግብ እያሰባሰበ መሆኑን ያስታወሱት አቶ አባስ፣ በረጅም ጊዜ ደግሞ ኢኮኖሚው ወደ ታች እንዳይንሸራተት ለማድረግ ለባንኮች ገንዘብ መሰጠቱን አመልክተዋል። 
ሌላኛው በጉዳዩ ላይ ያነጋገርናቸው አቶ ሀብታሙ ታከለ ይባላሉ። በፕላንና ልማት ኮሚሽን የመሪ ፕላን ዝግጀትና ጥናት ዳይሬክተር ናቸው። እሳቸው እንደሚሉት፣ በወረርሽኙ ተፅዕኖ ምክንያት በተለያዩ ዘርፎች ተሰማርተው የሚገኙ ዜጎችን በቀጥታም ይሁን በተዘዋዋሪ ይጎዳሉ። በተለይም በአገልግሎትና በኢንዱስትሪ የተሰማሩ ዜጎች የበለጠ እንዳይጎዱ መንግሥት ለባንኮች 15 ቢሊየን ብር ድጋፍ አድርጓል። ለባንኮች ገንዘብ የተሰጣቸው ለአገልግሎት እና ለእኢንዱስትሪ ዘርፎች የሰጡትን ብድር የክፍያ ጊዜ እንዲያራዝሙ እና አዳዲስ ብድሮችን በእነዚህ ዘርፎች ለተሰማሩት እንዲያቀርቡ ነው። 
በመንግሥት በኩል አደጋውን ለመከላከል የሦስት ወር እቅድም ተዘጋጅቷል ያሉት አቶ ሀብታሙ፤ ከህብረተሰቡ ውስጥም እነዚህን አካላት መደገፍ የሚፈልጉ መደገፍ እንዲችሉ የምግብ ባንክ መቋቋሙን ገልጸዋል። መርዳት የሚፈልግ አካል እዚያ የምግብ ባንክ መጥቶ ስጦታ እንዲያበረክት ሁኔታዎች ተመቻችተዋል። 
ድጋፉ የሚያስፈልገው የህብረተሰብ ክፍል በሁለቱም ከተማ አስተዳደሮችና በዘጠኙም ክልሎች መኖራቸውን የተናገሩት አቶ ሀብታሙ፣ ክልሎችም ለዚሁ የሚሆን ኮማንድ ፖስት አቋቁመው እየተንቀሳቀሱ ናቸውም ብለዋል። 
እንደ አቶ ሀብታሙ ማብራሪያ የአደጋ መከላከልና ዝግጁነት ኮሚሽን ከፌዴራል እስከ ቀበሌ የተለያዩ ድጋፎችን ሲያቀርብበት የነበረው የራሱ አደረጃጀት አለው። አደረጃጀቱን በማጠናከር በወረርሽኙ ተፅዕኖ ድጋፍ ለሚፈልጉ አካላት ድጋፍ እንዲቀርብላቸው ማድረግ ያስፈልጋል። በመሆኑም ከላይ እስከ ታች ያሉ አደረጃጀቶችን ማጠናከር ትኩረት ሊሰጠው እንደሚገባ አመልክተዋል። 
የምጣኔ ሀብት ባለሙያው ዶክተር ክበበው ኤርገኖ በበኩላቸው እንደሚሉት፤ የኮሮና ወራርሽኝ በአጠቃላይ ኢኮኖሚ ላይ በተለይም ዝቅተኛ ገቢ ባላው የህብረተሰብ ክፍል ላይ ከፍተኛ ችግሮችን እንደሚያስከትል ከወዲሁ ግልጽ ሆኗል። ስለዚህ በተለያያ ደረጃ ያሉ የመንግሥት ኃላፊዎችና ሕዝቡ በአጠቃላይ ኮሮና በሕዝባችን ህልውና ላይ ያመጠውን አደጋ ለመቀነስ ሁለንተናዊ እንቅስቃሴ ማድረግ ይጠበቅባቸዋል። 
ለተጋላጭ ማህበረሰብ ክፍሎች ድጋፍ ማሰባሰብ ብቻውን ችግሩን አይቀርፍም ያሉት ዶክተር ክበበው፤ ለተረጂዎች ምግብ እና ገንዘብ ከማሰባሰብ ጎን ለጎን የሚሰባሰበውን ገንዘብ እና ምግብ ለተጎጂዎች በተገቢው ሁኔታ ለማቅረብ ጥብቅ ቁጥጥር እና ክትትል ሊደረግ እንደሚገባ አስገንዝበዋል። 
ባንኮች በአገልግሎት እና በኢንዱስትሪ ዘርፎች ለተሰማሩት ተቋማት እና ግለሰቦች የሰጡትን ብድር መመለሻ ጊዜ እንዲያራዝሙ እና አዳዲስ ብድሮችን እንዲያቀርቡ ገንዘብ ተሰጥቷቸዋል። ገንዘቡ የተሰጣቸው በዘርፎቹ የተሰማሩ ሠራተኞችን እንዳይቀንሱ እና ሠራተኞች ለችግር እንዳይጋለጡ በማሰብ ነው። በዘርፎቹ የተሰማሩት ተቋማትና ባለሀብቶች ሠራተኞችን በመቀነስ ለችግር እንዳይዳርጉ ቁጥጥር ማድረግ እንደሚያ ስፈልግም ጠቁመዋል።  አዲስ ዘመን ሚያዝያ 17/2012 መላኩ ኤሮሴ