እግር ኳስ ላይ ተፅዕኖ ያሳረፈ ፍልስፍናዎች﻿
የዘመናዊው እግር ኳስ ፍልሙያ በጠለቀ የታክቲክ እውቀትና የበላይነት ላይ ይመሰረታል።ማሰልጠን የራሱ ፍልስፍና አለው:: አዲስ አጨዋወት እና ታክቲክ ፈጥሮ፣ቡድንን አስተባብሮ ለውጤት ማብቃት ግዴታ አለበት። የአሰልጣኞች የሜዳ ላይ አጨዋወት ቀመር የሽንፈትም የአሸናፊነትም መሰረት ነው። አሰልጣኞች
በአንድ ክለብ በሚኖራቸው ቆይታም ውጤታማ ለመሆን ያስችለናል የሚሉት የአጨዋወት ፍልስፍና፣ስልትና ቀመር አላቸው።በዘመናዊ እግር ኳስ የዓመታት ቆይታም በርካታ የአጨዋወት ፍልስፍናዎች ተዋውቀዋል።ከእነዚህ መካከልም ሶስቱ የስፖርቱን አቅጣጫ ስለመለወጣቸው ይታመናል። በዓለም እግር ኳስ ላይ ተፅዕኖ ካሳረፉት ፍልስፍናዎች አንደኛው ካቴናቺዮ ነው። ካቴናቺዮ በጥብቅ የመከላከል ስርዓት የተዋቀረ፤በዋነኝነትም መከላከልን መሰረቱን ያደረገ ፍልስፍና ነው።የመከላከል ክፍሉን ጥብቅ ማድረግና የተጋጣሚ ቡድን ተጫዋችን መፈናፈኛ ማሳጣት ቀዳሚ ምርጫው ነው።ተቃራኒ ቡድን ግብ ማስቆጠር ካልቻለ ጨዋታውን ማሸነፍ አይችልም የሚል አቋም አለው።በጣም የተጣበበ የመከላከልና ተቃራኒ ተጫዋቾችን በጥብቅ መቆጣጠርን ምርጫው ያደርጋል። በዚህ ፍልስፍና
የተቃራኒ ቡድንን የማጥቃት እንቅስቃሴ ማጨናገፍ ዋነኛ የሜዳ ላይ ክዋኔ ነው።የታክቲክ ፍልስፍናው መከላከል ላይ ሰፊ ጉልበቱን የሚያባክን ቢሆንም፤ግብ ማስቆጠርን የዘነጋም አይደለም። በተለይ በመልሶ ማጥቃት እንቅስቃሴ እጅግ አደገኛ ነው። ካቴናቺዮን ለመጀመሪያ ጊዜ የተገበረው ኦስትሪያ ዊው አሰልጣኝ ካርል ራፓን ነው።እ.ኤ.አ በ1930ዎቹ የተዋወቀው ይህ ፍልስፍና በአርጀንቲናዊው አሰልጣኝ ሄሌንዮ ሄሬራ ይበልጥ ጎልብቷል።በተለይ 1960ዎቹ ኢንተር ሚላን ለበርካታ ድሎች የበቃው በእኚሁ አሰልጣኝ ፍልስፍና ታግዞ ነው።ይህ የኢንተር ሚላን ስኬት ለበርካታ የጣልያን ክለቦችም ሆነ ለብሄራዊ ቡድኑ ምሳሌ መሆን ችሏል።በተለይ በ1960ዎቹ የጣሊያን ብሄራዊ ቡድን መገለጫ ሆኖ ታይቷል።እ.ኤ.አ በ1980ዎቹ ቶታል ፉትቦልን የመሳሰሉ አዳዲስና ለየት ያሉ የማጥቃት ፍልስፍናዎች ብቅ ማለታቸውን ተከትሎ የካቴናቺዎ ፍልስፍና ተግባሪ ወደ ማጣት ተሸጋግሯል። ሌላኛው
ቶታል ፉትቦል ነው።በቶታል ፉትቦል የአጨዋወት ፍልስፍና ተጫዋቾች በአንድ የሜዳ ክፍል ውስጥ እንዲንቀሳቀስና የተወሰነ ተግባር ብቻ እንዲከውን አይፈቀድለትም።እየተተካ ከአንድ በላይ በሆነ የጨዋታ ምልልሳዊ ሂደት ውስጥ ተሳትፎ ማድረጉ የግድ ነው። ለአንድ ተጫዋች የተሰጠ ቦታ አይኖርም።ተጫዋቹ አንድ ቦታ ላይ ብቻ በቋሚነት አይጫወትም። በማጥቃት፤ በመሃል ሜዳ መጫወት አለያም የተከላካይ ክፍሎን ማገዝ ግድ ይለዋል። በዚህ ፍልስፍና ከተወሰነለት ቦታ ውጪ ተንቀሳቅሶ መጫወት የሚችለው ግብ ጠባቂው ብቻ ነው።ፈጣንና ሁለገብ ተጫዋች የሚቀመርና በፍጥነት ቦታ መቀየርና መተካካትን የሚጠይቅ ነው።ተጫዋቹ ቦታውን ለቆ ሲንቀሳቀስ በፍጥነት በሌላ ተጫዋች ይተካል። የፍልስፍና ግኝቱ እ.ኤ.አ 1950ዎቹ ነው።በ1970ዎቹ በሆላንዱ አያክስ አምስተርዳም ክለብ ይበልጡኑ ዝነኛ ለመሆን የቻለ ሲሆን፤ክለቡ በዚህ ፍልስፍና ያሳየው የነበረው የኳስ ጥበብ እስካሁን ድረስ የውብ ጨዋታ መለያ መስፈርት እንደሆነ ዘልቋል። ከተጫዋችነቱ
በተጨማሪ በአሰልጣኝነቱ ትልልቅ ውጤቶችን ማስመዝገብ የቻለው ሁዋን ክራይፍ፣ ለዓለም እግር ኳስ ያበረከተው ‹‹ቶታል ፉትቦል ›› የሚሰኘው ይህ የአጨዋወት ፍልስፍና አሁንም ድረስ ከፍተኛ ተቀባይነት ያለውና በሆላንድ ፣ በአያክስ አምስተርዳም ፣ በባርሴሎናና በሌሎች በርካታ ታላላቅ የአውሮፓ ክለቦች የሚተገበር ነው ፡፡ በአሁኑ
ወቅትም በርካቶች የፍልስፍናው አቀንቃኝ ሆነዋል። በቶታል ፉትቦል የአጨዋወት ፍልስፍና ተፅዕኖ ስር ከወደቁ ዝነኛ አሰልጣኞችና ተጫዋቾች መካከል ፍራንክ ራይካርድ፣ ፔፕ ጋርድዮላ፣ ሚሼል ላውድሩፕ፣ አርሴን ቬንገር፣ ኤሪክ ካንቶናና መጥቀስ ይቻላል። ቲኪታካ
በዓለም እግር ኳስ ላይ ተፅዕኖ ካሳደሩ ፍልስፍናዎች በዋነኝነት የሚጠቀስ ነው።በርካቶች ፍልስፍናውን የእግር ኳስ ውበት መለኪያ ምሳሌ ስለመሆኑ ያምናሉ።በስፖርቱ ከጉልበትና ፍጥነት ባሻገር ሌሎች የላቁ ቴክኒኮች መኖራቸውን አስተዋውቋል። በአጭርና፤ተጠጋግቶ በመቀባበል የተቀመረ የአጨዋወት ፍልስፍና ነው። ፍልስፍናውም ኳስን በተለያዩ የሜዳ ክልሎች መቆጣጠርን በመሃል ሜዳው ላይ የሚጫወቱ ተጫዋቾችን በማበርከት ይተገብራል።ግብ ጠባቂን የጨዋታው አካል ማድረግ፣ተቀራርቦ በመጫወት የተጋጣሚ ተጫዋችን እየቀነሱ መሔድ፣ከባላጋራ ተጫዋች የሚኖር ትግልን መቀነስ ምርጫው ነው። ፍልስፍናው ከዓለም የተዋወቀው በዋነኝነት እ.ኤ.አ በ1980ዎቹ መጨረሻና በ1990ዎቹ መጀመሪያ ነው።በወቅቱ ባርሴሎናን በአሰልጣኝነት ይመራ የነበረው ሆላንዳዊው ሁዋን ክራይፍ ፈጣሪው ስለመሆኑ ይታመናል። ፍልስፍናው
በአሰልጣኝ ሊዊስ ቫንሃልና፤ፍራንክ ሪያካርድ ዘመን ኑካምፕ ላይ የተተገበረ ቢሆንም በተለይ እ.ኤ.አ ከ2008 እስከ 2012 በቀድሞው የባርሴሎና በወቅቱ የማንቸስተር ሲቱ አሰልጣኝ ፔፕ ጋርዲዮላ ይበልጡን ደምቆ ታይቶበታል። ፔድሮ፤
ሻቪ፤ አንድሬስ ኢኒይስታ ሴስክ ፋብሪጋስ እንዲሆን ሊዮኔል እንድሬስ ሜሲ የታክቲኮ ልህቀታቸው ጎልቶ ከታየባቸው ተጫዋቾች ቀዳሚዎቹ ናቸው።ክለቡ እ.ኤ.አ 2009 በቲኪ ታካ ጨዋታን ከላቀ ድል ጋር ማጣጣም የቻለ ሲሆን በአንድ ዓመት ውስጥ ላሊጋ፤ኮፓ ዴል ሬይ፤ሻምፒዮንስ ሊግ ስፓኒሽ ሱፐር ካፕ፤ሱፐር ካፕ እና የዓለም የክለቦች ዋንጫን ማንሳት ችሏል። ቪሴንቴ
ዴልቮስኬም ፍልስፍናው ወደ ስፔን ብሄራዊ ቡድን በመውሰድ በተለይ እ.ኤ.አ 2010ደቡብ አፍሪካ ባስተናገደችው 19ኛው ዓለም ዋንጫ ኳስን ተቆጣጥሮ አጫጭር ቅብብሎች የሚተገበረው ቲኪ ታካ አጨዋወት ውጤታማ ሆነውበታል። ከዚህ የዓለም ዋንጫ ድል በፊት እና በኋላ የስፔን ቲኪ ታካ ለ6 ዓመታት የዓለምን እግር ኳስ ተቆጣጥሮ ቆይቷል፡፡በ20ኛው ዓለም ዋንጫው የሻምፒዮናነት ክብርን በሁለት ተከታታይ የዓለም ዋንጫዎች የማለፍ ክብረወሰን ለማስመዝገብ የቀረበችው ስፔን በቲኪ ታካው አጨዋወት አልሆነላትም፡፡በአሁኑ
ወቅት ፈጣን የመልሶ ማጥቃት አጨዋወት ተመራጭ መሆን የቲኪታካን ተፅዕኖ አዳክሞታል።አዲስ ዘመን ሚያዝያ 8/2011በ 