የኢትዮጵያን የሩዝ ፍላጎት በጣና ዙሪያ ለመሸፈን ዕቅድ ተይዟል
 -ለሩዝ ግዢ በየአመቱ 250 ሚሊዮን ዶላር ወጪ ይደረጋል  አዲስ አበባ፡- በኢትዮጵያ እያደገ የመጣውን የሩዝ ፍላጎት በጣና ዙሪያ የሩዝ ልማት ለመሸፈን ዕቅድ ተይዞ እየተሰራ እንደሚገኘ የግብርና ምርምር ኢንስቲትዩት አስታወቀ። አገሪቱ በየዓመቱ 250 ሚሊዮን ዶላር ወጪ በማድረግ ሩዝ ከውጭ የምታስገባ መሆኑም ተመልክቷል።  የኢንስቲትዩቱ ዋና ዳይሬክተር ዶክተር ማንደፍሮ ንጉሴ በተለይ ለአዲስ ዘመን ጋዜጣ እንደገለጹት፤  ኢትዮጵያ በ250 ሚሊዮን ዶላር ወጪ ሩዝ ከውጭ የምታስገባ ሲሆን፤ ይህንንም በሃገር ውስጥ ምርት ለመተካት በጣና ዙሪያ የሩዝ ልማትን የማስፋፋት ስራ እየተሰራ ነው። በዚህም መሰረት በወረታ በኩል የሚመረተው ሩዝ እንደተጠበቀ ሆኖ በጣና ዙሪያ በጎርጎራና በጎጃም በኩል አቸፈር አካባቢዎች ሩዝ የማምረት ስራ መጀመሩን ዳይሬክተሩ ጠቁመዋል። ከዚህም በተጨማሪ የሩዝ ልማትንና ምርታማነት ለማሳደግ ጣና ዙሪያና ጋምቤላ አካባቢ ከፍተኛ ስራ እየተሰራ መሆኑን ገልጸው፤ በጣና ዙሪያ ብቻ አቅምን አሟጦ መጠቀም ከተቻለ የአገር ውስጥ የሩዝ ፍጆታን መሸፈንና ከውጭ የሚመጣው ሩዝ በተሻለ ጥራት በአገር ምርት መተካት እንደሚቻል ባለፈው ዓመት በጣና ዙሪያ በተግባር ታይቷል ብለዋል።  ባለፈው ዓመት በጣና ዙሪያ 39 ሺህ 655 ሄክታር መሬት በሩዝ መሸፈኑን አስታውሰው፤ አንድ ነጥብ 268ሺህ 960 ኩንታል ሩዝ ምርት መገኘቱን ተናግረዋል። ጣና ዙሪያ አንድ ነጥብ ሁለት ሚሊዮን ሄክታር መሬት ለሩዝ ተስማሚ መሆኑን የጠቀሱት ዶክተር ማንደፍሮ፤ ይህንን መሬት ሙሉ ለሙሉ በሩዝ ማልማት ከተቻለ የአገር ውስጥ ፍጆታን መሸፈን እንደሚቻል ተናግረዋል።  በጋምቤላና ኦሮሚያ ክልሎችም ለሩዝ ምርት ተስማሚ ቦታዎች መኖራቸውን ዶክተር ማንደፍሮ ጠቅሰው፤ በእነዚህ ቦታዎች ሩዝ ማምረት ሲጀመር ለውጭ ገበያ ማቅረብ የሚቻል መሆኑን ተናግረዋል። በኢንስቲትዩቱ የብሄራዊ ሩዝ ምርምር ፕሮግራም አስተባባሪ ዶክተር ሙሉጌታ አጥናፍ በበኩላቸው በዘንድሮ ዓመት በአገር አቀፍ ደረጃ ከ500 ሺ ቶን በላይሩ ሩዝ ፍላጎት መኖሩን ጠቁመው ከዚህ ውስጥ በአገር ውስጥ ምርት እየተሸፈነ ያለው 20 በመቶ ብቻ  መሆኑን ጠቁመዋል። ክፍተቱን ለመሙላት 80 በመቶ የሩዝ ፍጆታ ከውጭ እንደሚገባም ተናግረዋል። “ኢትዮጵያ የራሷን የሩዝ ፍጆታ ከመሸፈን ባለፈ ለዓለም ገበያ ለማቅረብ አቅም አላት” ያሉት ዶክተር ሙሉጌታ፤ በኢትዮጵያ ከአምስት ሚሊዮን ሄክታር በላይ መሬት ዝናብን በመጠቀም ለሩዝ ልማት ማዋል እንደሚቻል ጠቁመዋል። በኢትዮጵያ 53 ሺህ ሄክታር መሬት በሩዝ የሚሸፈን መሆኑን የጠቀሱት ዶክተር ሙሉጌታ፤ ከዚህ ውስጥ በጣና ዙሪያ ብቻ 40ሺህ በላይ ሄክታር መሬት በሩዝ የሚለማ መሆኑን አውስተዋል። በተለይ ጣና ዙሪያ ላይ የሩዝ ምርታማነትና በሩዝ የሚሸፈነውን መሬት በማሳደግ የአገር ውስጥ ፍጆታን ለመሸፈን ትኩረት ተሰጥቶት እየተሰራ መሆኑን ጠቅሰዋል። አርሶ አደሩ በተለመደ መልኩ ሩዝ የሚያመርተው እንደተጠበቀ ሆኖ ባለፈው ዓመት 144 ሄክታር መሬት በኩታ ገጠም አርሶ አደሮች ተደራጅተው በምርምር የወጡ ምርጥ የሩዝ ዘሮችን ተጠቅመው ማልማታቸውን አስታውሰው፤ በመጪው ዓመትም በኩታ ገጠም 1000 ሄክታር መሬት ለመሸፈን ዕቅድ መያዙንና የሩዝ ምርታማነትን በማሳደግ በአገር ደረጃ ያለውን ፍላጎት በአጭር ጊዜ ለማሟላት ተስፋ ሰጪ ውጤቶች እየተገኙ መሆናቸውን አስረድተዋል።  ፓዌ፣ መተማ፣ ጎራፈርዳ፣ ጨዋቃና ጋምቤላ አካባቢ የሩዝ የማምረት የሚያስችሉ ተስማሚ መሬቶች መኖራቸው ጠቅሰው በነዚህ አካባቢዎች የሩዝ ልማቶችን ማስፋፋት ከተቻለ ለውጭ ገበያ ማቅረብ እንደሚቻል ዶክተር ሙሉጌታ አብራርተዋል። በአገር ውስጥ የሩዝ ልማት ለመስፋፋት ኢንቨስትመንት በማድረግና ምርቱን ለውጭ ገበያ በቅረብ ቢቻል ልክ እንደ ቡናና ሰሊጥ ከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ ግኝት ምንጭ ሊሆን እንደሚችል ያላቸውን ተስፋም ገልጸዋል። ሩዝ በኢትዮጵያ በ1960 ዎቹ ዓ.ም ወደ ኢትዮጵያ እንደገባ መረጃዎች ያሳያሉ።አዲስ ዘመን ሚያዝያ 30/2012ጌትነት ምህረቴ