ያልተዘጋው የፓሪሱ ዶሴ
 እ.ኤ.አ ሰኔ 7 ቀን 1933 በሴኔጋል ዳካር ከተማ አንድ ህጻን ተወለደ። በፈረንሳይ ቅኝ ግዛት ስር በነበረችው ሴኔጋል መወለዱ ለቤተሰቦቹ ቅር ቢያሰኝም፤ ከህጻኑ አይኖች ያነበቡት ተስፋ መጽናናትን የሰጣቸው ነበር። የህይወት ውጣ ውረዱም ደስታን ከሀዘን እያፈራረቀ ቀጠለ። በሴኔጋል ምድር የበቀለው ህፃን የህይወት ውጣ ውረድን በመጋፈጥ፤ በአንካራ የልጅነት ጊዜውን አሳልፏል። በጊዜ ቅብብሎሽ ልጅነቱ ወደ ወጣትነት ሽግግር አደረገ። ከልጅነት ጀምሮ የሚፍለቀለቀው የስፖርት ፍቅር በዘመን ሳይሻር አብሮ ያደገ ነበር። በአንካራ ህይወት ቀላል አልነበረምና በፈታኙ የህይወት መንገድ ነገን የተሻለ ለማድረግ መጓዝ አማራጭ እንደሌለው በማመን ጉዞው ቀጠለ። ከልጅነት ጀምሮ ለስፖርት የነበረው ፍቅር ግን ወጥ በሆነ መስመር የተጓዘ ነበር። በስፖርት ፍቅር መሰረት የተገነባው የህይወት ኡደት የስኬት ቁልፍንም በስፖርቱ አማካኝነት እስከ መጨበጥ የደረሰ ታሪክ ባለቤት ናቸው የቀድሞ የዓለም አቀፉ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን ማህበር ፕሬዚዳንት ላሚን ዲያክ።ላሚን ዲያክ ስፖርትን እንደ መሰላል በመጠቀም ስኬትን መጨበጥ ከቻሉ ጥቂት አፍሪካዊያን ውስጥ ይመደባሉ። የ86 ዓመት አዛውንቱ ላሚን ዲያክ በህይወት ፈተና ውስጥ ሳይሰናከሉ ያደረጉት ጉዞ ለዚህ ደረጃ መዳረሻ እንደሆናቸው «በሥራ ዘመኔ ከፍተኛ የፖለቲካ ፈተናዎች ገጥመውኝ ነበር።ዓላማ ስለነበረኝ ሁሉም አልፏል፣ ስለ አፍሪካ አንድነት በማውራት ጊዜውን ሁሉ ተጠቅመናል»ሲሉ ይደመጣሉ። ሴኔጋላዊው ዲያክ ወደ ዓለም አቀፍ አትሌቲክስ አመራርነት በመምጣት ሀገራቸውን ከማስጠራታቸው ቀደም ብሎ በዝላይ ውድድር ሀገራቸውን ሲያስጠሩ ነበር። በወጣትነት ዘመናቸው በዝላይ ውድድር ሃገራቸውን በተለያዩ ዓለም አቀፍ መድረኮች በመወከል ተሳትፈዋል። ከብዙዎቹ በጥቂቱ እኤአ 1950 በፍረንሳይ በተካሄደው የአትሌቲክስ ቻምፒዮን በመሳተፍ ባለድል ሆነዋል። ዲያክ በተደጋጋሚ የቻምፒዮናነት ክብር ባለቤት መሆን የድልን ጣዕም ለሀገራቸው በማቅመስ ትልቅ ታሪክ መስራታቸው ይነገራል።ሴኔጋላዊያን እርሳቸው ካስመዘገቧቸው ድሎች መካከል በተለይ በዝላይ ውድድር ከ1957 እስከ 1960 የምዕራብ አፍሪካን ክብረወሰን መያዝ የቻሉበት አጋጣሚ ትልቅ ስፍራ ይሰጡታል።የአፍሪካን እግር ኳስ
በማነቃቃት ግንባር ቀደም
የሆነችው ሴኔጋል ያበቀለቻቸው
ላሚን ዲያክ በአትሌቲክሱ
የተወዳዳሪነት ጊዜያቸውን ካጠናቀቁ
በኋላ ወደ ስፖርቱ
አመራርነት ነበር ያዘነበሉት።በዚህም
የተሳትፎ ደረጃቸውን በፍጥነት
ማሳደግ ችለዋል። እኤአ
1999 እስከ 2013 የአለም
ዓቀፍ ኦሎምፒክ ኮሚቴ
አባል በመሆን አገልግለዋል።በኦሎምፒክ
ኮሚቴ አባል በመሆን
ሲያደርጉ የነበረው ተሳትፎ
ወደ ሌላ ምዕራፍ
ያሸጋገራቸው ነበር።እኤአ
1995 የዓለም አቀፉ አትሌቲክስ
ፌዴሬሽን ማህበር ፕሬዚዳንት
እንዲሸጋገሩ መሰላል ሆኗቸዋል።
የላሚን ዲያክ ወደ
መሪነት መምጣት በሴናጋል
ብቻም ሳይሆን በአፍሪካዊያን
ዘንድ ትልቅ ደስታን
የፈጠረ ነበር።የዓለምን አትሌቲክስ
በአፍሪካዊያን መመራቱ አዲስ
ታሪክ ከመሆኑ ባሻገር፤
ለአፍሪካዊያን የይቻላል መንፈስን
ያወረሰ ተብሏል።የዲያክ የዓለምን
አትሌቲክስ የመምራት ሂደት
ለ16 ዓመታት ነበር
የተጓዘው።እኤአ በ2015 ላሚን
ዲያክ ስልጣናቸውን ለተመራጩ
ለሴባስቲያን ሎርድ ኮ
አስረክበዋል።ሴኔጋላዊው ላሚን ዲያክ
በስልጣን ዘመናቸው በአትሌቲክሱ
ዓለም የተበላሹ የአመራር
ክፍተቶችን እንዳሉ በስፋት
የሚነሳ ቢሆንም ከሞላ
ጎደል ጥሩ ሥራዎችንም
ማከናወናቸውን አብሮ ይነሳል።በተለይ
ለአፍሪካ አትሌቲክስ የነበረቸው
አበርክቶ የሚጠቀስና እስከ
ሽልማት የተሻገረ ነበር።በአህጉሪቱ የአትሌቲክስ ስፖርት ላይ የሚያጠነጥነው «አፍሪካ አትሌቲክስ ፋውንዴሽን »ለላሚን ዲያክን እውቅና በመስጠት ረገድ ግንባር ቀደም ነበር። የዓለም አቀፉ የአትሌቲክስ ፌዴሬሽን ማህበር ፕሬዚዳንት በመሆን ላሚን ዲያክ ባገለገሉባቸው ዓመታት የአፍሪካ አትሌቲክስ ህዳሴ መሆን ጉልህ ድርሻ ነበራቸው። ለዚህም እውቅናና ሽልማት ይገባቸዋል ሲል አመስግኗቸዋል።የአፍሪካ አትሌቲክስ ኮንፌዴሬሽን በተመሳሳይ እውቅናውን አልነፈጋቸውም።እኤአ መጋቢት 4 ቀን 2015 የኮንፌዴሬሽኑ የሥራ አስፈፃሚዎች 26ኛውን ጠቅላላ ጉባኤውን በአዲስ አበባ በተካሄደበት ወቅት ለዲያክ ምስጋናና እውቅና ቸሯቸዋል። በወቅት ኮንፌዴሬሽኑ፣ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን፤ የኢትዮጵያ ስፖርት ኮሚሽን በጋራ የእውቅና እና የስንብት ዝግጅት በማድረግ ለአበረከቷቸው አመስግነዋቸዋል።ዲያክ በፈተና የተሞላውን ጉዞ በድል መወጣት ቢችሉም፤ የህይወት ፈተና አላበቃም ነበር። የአለም አትሌቲክስ መሪነት ዘመናቸው ጨርሰው ስልጣናቸውን ካስረከቡ ማግስት ወደ ሌላ ፈተና ተሻገሩ። የአለም ዓቀፍን አትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማህበርን ለ16 ዓመታት የመሩት ላሚንዲያክ መንበረ ስልጣናቸውን ባስረከቡ ማግስት በሙስና ወንጀል ተጠርጥረው በ86 ዓመታቸው ፍርድ ቤት ነበር የቆሙት። ዲያክ በፈረንሳይ ፓሪስ የቁም እስረኛ ሲሆኑ፤ እኤአ ጥቅምት 4 ቀን 2015 ጀምሮ በፓሪስ ፍርድ ቤት ዲያክ የሩስያ አትሌቶች አበረታች መድሃኒት መውሰዳቸውን ለመደበቅ ረብጣ ሽልንግ ተቀብለዋል፤ የምርጫ ድምፅን በገንዘብ ገዝተዋል፤በሕገ-ወጥ ገንዘብ ዝውውር ጋር ተያይዞ ነበር ክስ የተመሰረተባቸው። በተጠቀሱት ወንጀሎች ዲያክን ጨምሮ አራት ግለሰቦች ተከሳሽ ሲሆኑ፤ የዲያክ ልጅ ፓፓ ማሳታ ዲያክ አንዱ ነው። ፓፓ ማሳታ ሴኔጋል ሆኖ የክስ ሂደቱን እየተከታተለ ይገኛል። ሴኔጋል ልጅዬውን አሳልፋ ለፈረንሳይ እንድትሰጥ ጥያቄ ቢቀርብም ሴኔጋል አሻፈረኝ ብላለች።በዚህ መሰረት ፓፓ
ማሳታ አባቱንና እሱን
ነፃ ያወጣል ያለውን
ማስረጃ ለፍርድ ቤቱ
በማስገባት ሙግቱን እያደረገ
ቢሆንም፤ የክሱ ሂደት
አላግባብ መጓተቱን ተከትሎ
ወላጅ አባቱ ላሚን
ዲያክ ለእንግልት መዳረጋቸውን
እየተናገር ይገኛል።የክስ ሂደቱ
ከተጀመረ አምስት ዓመት
ቢያስቆጥርም መቋጫ እንዳላገኘ
ገልጿል።በዲያክም ሆነ እርሱ
በቀረበበት ክስ ላይ
በቂ የሆነ ማስረጃ
የሌለ በመሆኑና ካለወንጀላቸው
ክስ የተመሰረተ ነው
ሲል ቅሬታውን ያሰማል።
በጠበቆቻቸው በኩል ይሄው
በተደጋጋሚ እየተነሳ ሲሆን
ወደ አገራቸው ሴኔጋል
ተመልሰው የክስ ሂደቱን
እንዲከታተሉ ጥያቄ እያቀረቡ
ይገኛሉ።በፈረንሳይ ፍርድ ቤት
ግን ውድቅ ተደርጓል።
የፈረንሳይ ፍርድ ቤት
ከአምስት ዓመት በፊት
የተጀመረው የዲያክ የክስ
ሂደቱ መፍትሄ ለማበጀት
በፈረንጆቹ አዲስ ዓመት
ማግስት እንዲታይ ቀጠሮ
ይዞ ነበር። ፍርድ
ቤቱ በተለያዩ ምክንያቶች
ወደ ሰኔ ወር
እንዲዛወር አድርጎታል። በፈረንሳይ
በቁም እስር ላይ
የሚገኙት የ87 ዓመቱ
ላሚን ዲያክ በቀጠሮ
መሰረት ባሳለፍነው ሰኞ
ፍርድ ቤት መቅረባቸው
ተሰምቷል።የፓሪሱ ፍርድ ቤትም
በቀድሞዋ የአለም አትሌቲክስ
ፕሬዚዳንት ላሚኔ ዲያክ
ላይ ከሩሲያ ጋር
በመመሳጠር ከዶፒንግ ጋር
ተያይዞ በፈጸሙት ወንጀል
ተጠያቂ ለማድረግ የተመሰረተባቸውን
የክስ ሂደትን ተከታትሏል።ፍርድ
ቤቱ በዲያክ ላይም
ዶፒንግን በሶስት ሚሊዮን
ዩሮ በመለወጥ ሲል
ክስ የመሰረተባቸው መሆኑን
ሮይተርስ ዘግቧል። የ 87 ዓመቱ ላሚን ዲያክ ፊታቸውን ጭምብል በመሸፈን ፍርድ ቤት ተገኝተው የክስ ሂደታቸውን ተከታትለዋል።የፓሪሱ ፍርድ ቤትም ለቀጣዮቹ ስድስት ቀናት ችሎት ተሰይሞ የክስ ሂደቱን እንደሚሰማ ማስታወቁን አትቷል።የፍርድ ቤቱ ፕሬዚዳንት ንግግር፤ «ሴኔጋላዊው ዲያክ በሙስና ተጠርጥረው በቁጥጥር ስር ከዋሉ ዓመታት ቢቆጠሩም ወንጀሉ ጥልቅ ምርመራ የሚፈልግ ከመሆኑ ጋር እንደሚያያዝ አስታወቋል።ዓመታትን በፈጀው ምርመራም የተዘበራረቀና ውስብስብ የሙስና ወንጀል መፈጸሙን የሚያረጋግጡ ማስረጃዎች ተገኝተዋል። በተያዙት ሰነዶችም ከአውሮፓ እስከ እስያ እና አፍሪካ የተዘረጋ ጠንካራ የሆነ የወንጀል ሰንሰለት መኖሩን የሚያረጋግጡ ናቸውን»ሲሉ ማስረዳታቸውን ዘገባው አካቷል። የፓሪስ ፍርድ ቤት
በዲያክ ላይ የሰበሰበውን
ማስረጃዎች መሰረት በማድረግ
ለመጀመሪያ ጊዜ በስድስት
ቀናት ችሎት እነዚህን
ማስረጃዎችን በማቅረብ ወደ
ውሳኔ እንደሚኬድ ፍርድ
ቤቱ ማስታወቁን ጽፏል።በፈረንሳይ
ፍርድ ቤት ክስ
የተመሰረተባቸው ላሚን ዲያክ
በተጠረጠሩበት ወንጀል ጥፋተኛ
ሆነው ከተገኙ እስከ
10 ዓመት የሚዘልቅ እስር
ሊፈረድባቸው ይችላሉ ተብሏል።
አዛውንቱ ዲያክ ቀሪ
የእድሜ ዘመናቸውን ወሕኒ
ሊያሳልፉ እንደሚችሉ ተነግሯል።
ነገር ግን ከተከፈተ
አምስት ዓመታት የሆነው
የፓሪሱ ዶሴ የሚዘጋበት
እለት አጓጊ እንደሆነ
ቀጥሏል።አዲስ ዘመን ሰኔ 5/2012 ዳንኤል ዘነበ