ኮቪድ19 ወረርሽኝ በቋሚ ህክምና አገልግሎቱ ላይ ተጽዕኖ አሳድሮ ይሆን?
በንፋስ ስልክ ላፍቶ ክፍለከተማ ነዋሪ የሆኑት ወይዘሮ ማርታ በቀለ ቀዶ ህክምና ካደረጉ አንድ ወር ከአስራ አምስት ቀናቸው ነው። ክትትላቸው ሳያበቃ ነበር የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ በሽታ የተከሰተው። ወይዘሮዋም ለወረርሽኙ እጋለጣለሁ በሚል ስጋት ክትትሉን ማቋረጥ መርጠዋል። ከሀኪማቸው ጋርም በስልክ ግንኙነት ለማድረግ ዕድሉ የላቸውም። እንደ ወይዘሮ ማርታ ሁሉ ወረርሽኙ ያሰጋቸው በወሊድ ክትትል ላይ ያሉት ወይዘሮ እመቤት ታምራት እና ወይዘሮ ሙሉ ጀማል ወረርሽኙም የወሊድ ክትትል ማድረጉም አጣብቂኝ ውስጥ ከቷቸዋል። የመውለጃ ጊዜያቸው በመድረሱ ከወሊድ ጋር በተያያዘ የሚከሰተውን የጤና ችግር በመፍራት በቀጠሮ ቀናቸው ክትትል የሚያደርጉበት በንፋስልክ ላፍቶ ክፍለከተማ ወረዳ ሁለት ጤና ጣቢያ መገኘታቸውን ገልጸውልናል። በጤና ባለሙያዎች ርቀታቸውን ጠብቀው እንዲገለገሉ ምክር እየተሰጣቸው ቢሆንም ታካሚው የሚሰጠውን ምክር አክብሮ መተግበር ላይ ክፍተት መኖሩንና ወደጤና ጣቢያ ለመሄድ የሚያሰጋቸውም የሰው የጥንቃቄ መላላት እንደሆነ ያስረዳሉ። በግላቸው የጥንቃቄ ምክሩን እየተገበሩ እንደሆነ ገልጸዋል። በችግሩ ዙሪያ ያነጋገርናቸው በንፋስ ስልክ ላፍቶ ክፍለከተማ የወረዳ ሁለት ጤና ጣቢያ ዳይሬክተር ተወካይ ሲስተር ሳምራዊት ግዛው እንደሚሉት ፤ወረርሽኙ ከተከሰተ ጀምሮ እስካለፈው ሳምንት ድረስ ጤና ጣቢያው በቀን ከሚያስተናግደው ሦስት መቶ ታካሚ በግማሽ ቀንሶ ነበር። ታካሚው መቅረቱና ክትትል በሚያስፈልጋቸው ላይ የደረሰው ጉዳት ወደፊት የሚታይ ቢሆንም ችግሩ በሁለት መንገድ የሚገለጥ ነው። የመጀመሪያው የህክምና ክትትል ያላቸው በማቋረጣቸው በሽታቸው ሊባባስ እና እስከ ሞት ለሚያደርስ ችግር ሊጋለጡ ይችላሉ። በተለይም የእርግዝና ክትትል አቋርጠው ለወሊድ ብቻ ወደ ህክምና የሚሄዱ ከሆነ ከወሊድ ጋር ተያይዞ የሚፈጠረውን ችግር ለመቋቋም ያስቸግራል። ሁለተኛው ደግሞ በወቅቱ በክትትል ያልተፈታ ችግር በህክምና አገልግሎቱ ላይ የሚፈጥረው ጫና ነው። ለምሳሌ ካለፉት አስር ቀናት ወዲህ ህሙማን እንደ ወትሮ ወደ ጤና ጣቢያው መሄድ ጀምረዋል። ቀጥሮውን ያሳለፈውም የቅርብ ጊዜ ቀጠሮ ያለውም አንድ ላይ መሆኑ በአገልግሎት አሰጣጡ ላይ ጫና ተፈጥሯል። ጤና ጣቢያው ታካሚውን ከወረርሽኙ በመከላከል ሁሉንም እንደአመጣጡ ለማስተና ገድና አስፈላጊ ካልሆነ በስተቀር አስታማሚዎች ወደ ውስጥ እንዳይገቡ በመከልከል፣የታካሚዎችን ሙቀት በመለካትና እጃቸውንም እንዲታጠቡ በማድረግ ወረርሽኙን የመከላከል ሥራም ተጠናክሯል። 
ጤና ጣቢያው ከወረርሽኙ ጋር በተያያዘ እራሳቸውን ለማወቅ ወደ ጤና ጣቢያው የሄዱ ሁለት ኢትዮጵያውያን ባልና ሚስቶች እና አንድ ቻይናዊ በጤና ጣቢያው ሥር ወደተዘጋጀው ማቆያ መላካቸውን ሲስተር ሳምራዊት ገልጸዋል። የጥቁር አንበሳ ስፔሻላይዝ ሆስፒታል የኢትዮጵያ ሳይንስ ኮሌጅ ክሊኒካል ሰርቪስ ዳይሬክተር ዶክተር ይርጉ ገብረህይወት በበኩላቸው፤ሆስፒታሉ አስታማሚዎችን ጨምሮ በቀን እስከ 15ሺ ሰዎችን ያስተናግድ እንደነበርና በኮቪድ 19 ምክንያት የሚስተናገደው ሰው ወደ አራት ሺ አምስት መቶ ዝቅ ማለቱን ይገልጻሉ። እርሳቸው እንዳሉት ወደ ሆስፒታሉ የሚመጣው የህሙማን ቁጥርም ቀንሷል።በአሁኑ ጊዜም በቀን የህክምና አገልግሎቱ እየተሰጠ ያለው በአማካይ ለአንድ ሺ ሁለት መቶ ሰዎች ነው። ከእነዚህ መካከልም ሁለት ሦስተኛ ቋሚ ክትትል ያላቸው ህሙማን ናቸው። ለወረርሽኙ ተጋላጭነታቸውን ለመቀነስ የሚወስዷቸውን መድኃኒቶች ረዘም ላለ ጊዜ በመስጠት ምልልሳቸውን በማስቀረት፣ በቅርቡ ጥቅም ላይ በዋለው የኤሌክትሮኒካል መረጃ የመያዝ ቴክኖሎጂ አገልግሎትም የቀጠሮ ጊዜያቸውን በመከታተል በሰጡት የስልክ ቁጥር አድራሻ በመደወል ያሉበትን ሁኔታ ክትትል እየተደረገ አገልግሎቱ እየተሰጠ ይገኛል። በዚህም ከ60 እስከ 80 በመቶ የሚሆኑትን ከምልልስ ማዳን ተችሏል። አገልግሎቱ አበረታች ቢሆንም የራሳቸው ስልክ የሌላቸው መኖራቸው፣ቢኖራቸውም በተለያዩ ምክንያቶች ማግኘት አለመቻሉ ተግዳሮት እንደሆነም ዶክተር ይርጉ ያስረዳሉ። ችግሩን ለመፍታትም በማዘዣ ወረቀታቸው ከአካባቢያቸው መድኃኒት መግዛት እንዲችሉም ለጤና ሚኒስቴር በደብዳቤ ሆስፒታሉ ማሳወቁን አመልክተዋል። ከወሊድ ጋር የተያያዘው ከወረርሽኙ ባልተናነሰ ለአደጋ የሚያጋልጥ መሆኑ ግምት ውስጥ ገብቶ አስፈላጊው መስዋዕትነት ተከፍሎ አገልግሎቱ እየተሰጠ መሆኑን የገለጹት ዶክተር ይርጉ፣ የካንሰርና የልብ ህሙማን እንዲሁም የጨቅላ ሕፃናት ህክምና አገልግሎትም በተመሳሳይ ቀጥሏል።የኮቪድ 19 ወረርሽኝ የዓለም ሁኔታ ጭምር እየተነተነ ያለውን ነባራዊ ሁኔታ ከሀገር ጋር በማጣጣም ለመሥራት እንዲቻልም በሆስፒታሉ የድገተኛ ምላሽ ሰጭ መቋቋሙን ገልጸዋል።ሆስፒታሉ የኮቪድ 19 ወረርሽኝን ለመከላከል እያካሄደ ባለው ሙቀት መለካት ለ150 ሺ ሰዎች አገልግሎቱን መስጠቱንና እስከአሁንም ወደ 52 የሚሆኑ ሰዎች ተጠርጥረው ወደ ለይቶ ማቆያ መላካቸውን አስረድተዋል። ባለሙያዎቹ ቋሚ ታካሚዎች መዘናጋት እንደሌለባቸውም መክረዋል።አዲስ ዘመን ሚያዝያ 15/2012ለምለም መንግሥቱ