“የዓባይ ግድብን የሚቃወሙ ቢበዙ እንኳ በበረታው በዚህ ትውልድ አልቆ እናየዋለን፡፡” አርቲስት ራሔል ዮሐንስ
“ኢትዮጵያ በዘመናት መካከል ተቃዋሚ እና ተቃውሞ አጥቷት አያውቅም፤ ነገር ግን ሁሌም እራት እና መብራት እንዳማረን አንኖርም፡፡” አርቲስት አበበ ብርሃኔዓባይ የጥንታዊ ስልጣኔ ዓውድ፣ ልብን የሚማርኩ የሥነ ጥበብ እና የኪነ ጥበብ ሥራዎች መፍለቂያ ወንዝም ነው፡፡ጥንታዊ ስልጣኔዎች እና ልብን የሚማርኩ የኪነ ጥበብ ሥራዎች በወንዞች ዳርቻ መስፋፋት መጀመራቸውን ታሪክ ይነግረናል፡፡ በተለይም ዓባይ የብዙ ስልጣኔዎች እና የሥነ ጥበብ ሥራዎች መሠረት እና መነሻ መሆኑ ይነገራል፡፡ የዓባይ ሸለቆ የጥንታዊ ግሪክ ፈላስፎች መናኸሪያ፣ የፈርዖኖች ስልጣኔ ብኲርና፣ የበርካታ ሃውልቶች መፈጠሪያ፣ የቅሬተ አካል ቅርሶች መከማቻ፣ የዘመን ስሌት መቁጠሪያ እና የአምልኮ ስፍራዎች መክተሚያ ነው፡፡የሰውን ልጅ መንፈስ በመማረክ ከታወቁ ወንዞች መካከል ዓባይ ግንባር ቀደሙ እንደነበር ይነገራል፡፡ ዓባይ የሰው ልጅ ከሥነ ፍጥረት ጋር የተዋሐደበት፣ በምንጮቹ ስውር ባሕሪ እና ምሥጢራዊነቱ ያመራመረ፣ ለታረዘው አካባቢ ልብስና ጉርስ የሆነ፣ የፈሰሱ ሙላት የማያስተማምን እና ተለዋዋጭ እንዲሁም የእንቆቅልሽ መተረቻ ዝነኛ ወንዝ ነው፡፡ በርካቶች ከዓባይ ወንዝ ጋር ይነጋገራሉ፡፡ የሀገሬ ሰዎች ዓባይን በወቅት ለይተው፣ በስፋትና በጥልቀት ከንድተው ያውቁታል፤ ያልገባቸውን ይጠይቁታል፤ ምላሹንም በምላስ ሳይሆን በመንፈስ ያውቃሉ፡፡ ለዚያም እኮ ነው ወዲያ ማዶ ሆኖ ወዲህ ማዶውን የናፈቀ የሀገሬ ሰው‘‘ዓባይ ጉደል ብለው አለኝ በትሣስ፣የማን ሆድ ይችላል እስከዚያው ድረስ’’ ሲል መቀኘቱ፡፡