የአማራ ክልል በመጪው ክረምት የሚተከሉ 1.7 ቢሊዮን ችግኞች ዝግጅት እየተጠናቀቀ መሆን ገለፀ
አዲስ አበባ:- በክልሉ በመጪው ክረምት የሚተከሉ 1.7 ቢሊዮን ችግኞች ዝግጅት እየተጠናቀቀ መሆኑን የአማራ ክልል የግብርና ቢሮ አስታወቀ። በአረንጓዴ አሻራ ችግኝ ተከላ ሁለት መቶ አምስት ሚሊዮን ችግኞች በአንድ ጀምበር ለመትከል መዘጋጀቱንም አመለከተ።
በአማራ ክልል የግብርና ቢሮ የተፈጥሮ ሀብትና ልማት ጥበቃና አጠቃቀም ዳይሬክተር አቶ ጌታቸው እንግዳየሁ ለአዲስ ዘመን ጋዜጣ እንደገለፁት፤ በዓመቱ ለማዘጋጀት ከታቀደው 1.7 ቢሊዮን ችግኝ ውስት እስካሁን 1.3 ቢሊዮን ችግኝ ተዘጋጅቷል። የተቀሩት ፈጥኖ ለማጠናቀቅ እተሠራ ነው። 
የዘንድሮ ችግኝ ተከላ የ2011 ዓ.ም የችግኝ ተከላ ከተጠናቀቅ ጊዜ ጀምሮ የቅድመ ዝግጅት ሥራ እየተሠራ መሆኑን የሚገልፁት ዳይሬክተሩ፤ የባለፈው ዓመት መልካም ተሞክሮዎችን በመውስድ፤ የነበሩ ውስንነቶች በመለየት ሰነድ ተዘጋጅቶ ከፈፃሚ አካላት ጋር በውይይት ወደ ሥራ እንደተገባ ገልፀዋል ። 
ችግኝ ከመትከል ባለፈ የተተከሉ ችግኞችን የመንከባከብ የግንዛብ መስጨበጫ ስራዎች በስፋት እየተሠሩ መሆኑን ገልፀው፤ ደን እጅግ ተቆጥሮ ከማያልቀው ዘርፈ ብዙ አገልግሎቱ አንፃር ሕብረተሰቡ ጊዜውንም ሀብቱን ሳይሰስት በሙሉ ፈቃደኝነትና ቁርጠኝነት ችግኞችን መትከል እና መንከባከብ እንዳለበት መግባባት ላይ መደረሱን አመልክተዋል። 
እስካሁን የመትከያ ቦታ እና ችግኞችን የመለየት ሥራ መሠራቱን ያመለከቱት ዳሬክተሩ ፤ ቀደም ባሉ ዓመታት ችግኞችን ከተፈሉ በኋላ ቀጥታ ወደ ተከላ እንደሚኬድ ጠቁመው፤ ዘንድሮ ግን የተከላ ቦታ ተለይቶ የትኛው የሥነ ምህዳር ምንአይነት ዝርያዎች ይተከሉበት የሚለውን ያካተተ መሆኑን አስታውቀዋል።
ከዚህም በላይ የሚተከሉት ችግኞች ባለቤታቸው ማነው የሚለው ቀድሞ በመለየቱ፣ ከታቀደው መቶ ሰማንያ ሰባት ሺህ ቦታዎች ውስጥ መቶ ስልሳ አራት ሺህ መዘጋጀታቸውን ጠቁመዋል። 
የመትከያ ቦታዎች በጂፒኤስ ቴክኖሎጂ በመጠቀም የት አካበቢ እንደሚገኙ፤ ምን አይነት ይዘት እንዳላቸው፤ በአካባቢው ካለው ሰው ባሻገር ሩቅ ያሉ ሰዎች እንዴት ሊከታተላቸው ይችላል የሚለውን ሥራ ከተራ በኋላ የችግኝ ዝግጅት ሥራ መጀመሩ አመልክተዋል።
በ2011 ከተተከሉት 1.57 ቢሊዮን ችግኞች ውስጥ 84 በመቶ መጽደቁን አመልክተው፤ ከእነዚህ ውስጥ 16 በመቶ አለመጽደቃቸውንም አስታውቀዋል። ችግኞቹ ከተተከሉ በኋላ ለምንድ ነው ያልጸደቁት ለሚለው መልስ ለማግኘት እየተሠራ መሆኑን ጠቁመዋል። 
እንደ ዳይሬክተሩ ማብራሪያ፤ በውል በግለሰቦች መርት ላይ ያሉ ደኖችን ዙሪያ ያሉ ችግሮች ደረጃ በደረጃ እየተቀረፉ መሆኑን ገልፀው፤ በተቋማት በኩል አሁንም ያልተቀረፉ ችግሮች መኖራቸውን አመልክተዋል። ከሰሐራ በረሃ ጋር ተያይዞ እንደ አረንጓዴ ቀበቶ በረሃማነቱን የያዙልንን ደኖች በተደራጀ መልኩ በመጠበቅ በኩል ያልተቀረፉ ችግሮች መኖራቸውን ተናግረዋል። 
ከባህር ዛፍ ከገበያ ጋር ተይይዞ ከአርሶ አደሩ ይልቅ ገበያው ላይ ተጠቃሚ የሆኑት ሌሎች አካላት መሆናቸውን ጠቁመው፤ በተለይ የተፈጥሮ ደኖችን ከመጠበቅ አንፃር ድንበር አካባቢ ሰፊ ጥረት መኖሩን አስታውቀዋል። 
በምርምር ጋር ተያይዞ ሁለገብ ጠቀሜታ ያላቸው በፍጥነት ሊደርስ የሚችል ዝርያዎች በማፍለቅ በኩል በዩኒቨርሲቲዎች በኩል ጥረቶች መኖራቸውን ጠቁመው፤ ከምርምር ተቋማቱ ጋር በቅርብ እየተሠራ መሆኑ ገልፀዋል። 
የተለያዩ የደን ውጤቶች የግብይት ማህበራትን የማቋቋም ሥራዎች እየተሠሩ መሆኑን አመልክተው፤ በተለይ ከጽድቀት ጋር በረሃማ በሆኑ አካባቢዎች ውሃ በማጠጣት፤ ምስጡን የማውጣት የመከላከል ሥራዎች እየተሠሩ መሆናቸውን አስታውቀዋል። 
ችግኝ የሚተከለው ደን በመሆን አካባቢን ለመጠበቅ፤ ገቢን ለማመንጨት፤ አካባቢን ውብና ጽዱ ለማድረግ ነው የሚሉት ዳይሬክተሩ፤ የምንተክለው ችግኝ ሙሉ በሙሉ እንዲፀደቅ ችግኙን የተከለው የችግኙ ባለቤት ከማንኛውም ሰው በላይ መንከባከብ እንደሚገባው ጠቁመዋል። 
በኮሮና ወረርሽን ሳንዘናጋ ወረርሽኑን በመከላከል የደን ልማትን ማካሄድ እንደሚያስፈልግ አመልክተው፣ በዚህም ከደን የሚገኘውን ጥቅም ዘላቂ ለማድረግ ችግኝ ተከላው ላይ መረባረብ እንደሚያስፈልግ አመልክተዋል።አዲስ ዘመን ግንቦት 24/2012ወርቅነሽ ደምሰው