የሱዳንና ግብጽ ውጥረት የቀጣናው አገራትን ተጽዕኖ ያለው በመሆኑ ሊረግብ ይገባል -የአፍሪካ ህብረት
ለወራት ተዳፍኖ የሰነበተው የግብጽ እና ሱዳን ውጥረት የቀጠናውን ሀገራት ላይ ተጽዕኖ ያለው በመሆኑ ለችግሩ መፍትሄ ሊፈለግለት እንደሚገባ የአፍሪካ ህብረት ጥሪ አቀረበ ።አልጀዚራ በቀይ ባህር ለምን ውጥረት ነገሰ በሚል ይዞት በወጣው ዘገባ እንደገለጸው በቀይ ባህር የተዳፈነ ሽኩቻናውጥረቱ የነበረ ቢሆንም አይሎ ወደ ፊት ለፊት የወጣው የቱርኩ ፕሬዝዳንት ሬሲፕ ጣይፕ ኤርዶሃን ከአንድ ወር በፊት ወደ ሱዳን ያደረጉትን የሥራ ጉብኝት ተከትሎ ነው፡፡የቱርክ ፕሬዚደንት ጉብኝት ከ60 ዓመታት በፊት እ.ኤ.አ በ1956 ሱዳን ከእንግሊዝ ቅኝ ግዛት  ነጻ ከወጣች  በኋላ  በቱርክ ፕሬዚዳንት  የተደረገ  የመጀመሪያው ጉብኝት  ነውና ታሪካዊ ተብሎም ከፍተኛ አቀባበል ተደርጎለት እንደነበር የቅርብ ጊዜ ትውስታ ነው፡፡አልጀዚራ የሱዳን የዜና አውታርን በአብነት ጠቅሶ እንደዘገበው ሁለቱ ሀገራት ማለትም ካርቱም እና አንካራ ስለዓለማቀፍ ጉዳዮች እቅድ ስትራቴጂ ለመወያየት እና ወታደራዊ ስምምነት ለመፈጸም ተወያይቷል፡፡የሱዳኑ ፕሬዝዳንት ኦማር አልበሽር ከቱርክ አቻቸው ሬሲፕ ጣይፕ ኤርዶሃን ጋር ከተፈራረሙባቸው ነጥቦች ካርቱም በቀይ ባህር ላይ ያላትን የሱሃኪም ደሴት ለአንካራ በኮንትራት መልክ መሥጠቷ ግብጽ እና መሰል የቀይ ባህር ዙሪያ ሀገራትን የሚያስጨንቅ ሲሆን ተስተውሏል፡፡አንካራ እና ካርቱም ግን ቱርክ አነስተኛ የህዝብ ቁጥር ያላት የሶሃኪም ደሴት ላይ ለቱሪዝም ሳቢ የሆኑ ግንባታዎችን በመሥራት ወደ እስልምና ቅድስት ሥፍራ መካ ለመሻገር የሚያስችል መተላለፊያ  ለመገንባት ዓላማ ያለው ነው ብለው ነበር ፡፡የግብጽ እና ሱዳን መገናኛ ብዙሃን ግን ቱርክ በሱሃኪን የምትገነባው የወታደራዊ ጣቢያ ነው በሚል ስምምነቱን ክፉኛ አጣጣሉ፡፡ ግብጽ እና ቱርክ ባንድ ወቅት የሳውድ አረቢያ የጋራ ወዳጆች ነበሩ፡፡ አሁን ግን ካይሮ እና አንካራ ወቅታዊ ግንኙነታቸው በእጅጉ ቀዝቅዞ  የጎሪጥ እየተያዩ ይገኛሉ ፡፡በተለይ አንካራ በግብጽ ታሪክ በዴሞክራሲያዊ መንገድ ለመጀመሪያ ጊዜ የተመረጠውን የሙስሊም ብራዘር ሁድ ፓርቲው ሞሃመድ ሙርሲ ላይ የተደረገውን የ2013ቱን የግብጽ መፈንቅለ መንግስት ጠንከር ባለ ሁኔታ መቃወሟ የሁለቱን ሀገራት ወቅታዊ ግንኙነት ያሻከረው ሌላኛው አብይ ጉዳይ ነው፡፡የሳውዲው አልኦካዝ ጋዜጣ ደግሞ ካርቱም የሶአኪን ደሴት ለአንካራ በእጅ መንሻነት አቀረበችላት የሚል ዘገባ አቅርቧል ፡፡ ሱዳን በቱርክ  እጅ ገብታለችም ሲል ዘገበ፡፡ ጋዜጣው እንዲህ ሲልም አከለ ቱርክ በአፍሪካ አህጉር ያላት ስግብግብነት ገደብ የለሽም ነው ይላል፡፡ ለዚህ ደግሞ አንካራ በቅርቡ ግዙፍ የወታደራዊ ጣቢያ በሶማሊያ ለመገንባት ማቀዷን በዋቢነት ያነሳል ዘገባው፡፡የቱርክ ዓለማቀፍ ትብብር እና ቅንጅት (TIKA), ኤጄንሲ ኃላፊ ሴርዳን ካም ይህን አስመልክቶ እንዳሉት ደግሞ ቱርክ ይህን የሚታደርገው በሁሉም ዘርፍ ከአፍሪካ ሀገራት ጋር ለመስራት እና አህጉሪቱን ከድህነት ለማውጣት የበኩሏን ሚና ለመወጣት ብቻ መሆኑን አንስተዋል፡፡በሳውድ አረቢያ የሚገኘው የሱዳን ኤምባሲ ደግሞ ሱአኪን የሱዳን እንጂ የማንም አይደለችም በማለት ከአንካራ ጋር የተደረገው ስምምነትም የትኛውን የአረብ ሀገራት የሚጎዳ አይደለም ሲሉ ቃላቸውን ሰጡ፡፡ ወቅታዊው የቀይ ባህር የፖሊቲካ ሞገድ ግን ከምስራቅ አፍሪካም አልፎ በመላ አህጉሪቱ ስጋት ለመሆን ሰዓታትም አልፈጀበትም፡፡ቱርክ በቀጠናው ስጋትን ትፈጥራለች በሚል ካይሮ የተባበሩት የአረብ ኢሚሬቶች በኤርትራ የሱዳን ድንበር ላይ ወዳላት ወታደራዊ ጣቢያ በመቶዎች የሚቆጠሩ ወታደሮቿን ላከች፡፡ ካርቱም አምባሳደሯን ከካይሮ በመጥራት ለዚህ አፋጥኝ ምላሽ ሰታለች፡፡ካይሮ ወደ ግጭት እንድንገባ እየገፋፋችን ነው በሚልም በኤርትራ በኩል ያለውን ድንበሯን በመዝጋት በሺዎች የሚቆጠሩ ወታደሮቿን ወደ ድንበሩ አስጠጋች፡፡ ካይሮ ካርቱም የሀገሯን ተቃዋሚ ፓርቲ የሙስሊም ብራዘር ሁድን ትረዳለች ስትል ካርቱም በተራዋ የሱዳኑ የዳርፉር አማጺያን በካይሮ ጥላ ስር ናቸው በሚል ለወራት ሲወነጃጀሉ ከርሟል፡፡የሱአኪን ስምምነት ግን ይህን የተዳፈነውን የሁለቱ ሀገራት የፖለቲካ ሽኩቻ አደባባይ አወጣ፡፡ታላቁ የኢትዮጵያ የህዳሴ ግድብ ደግሞ ሱዳን እና ግብጽን ሆድና ጀርባ ያደረጋቸው ሌላኛው ጉዳይ ነው፡፡ ሱዳን የግድቡ ግንባር ቀደም ደጋፊ በመሆን ከኢትዮጵያ ጎን መቆሟ ለካይሮ ምቾት አልሰጣትም፡፡  ይህን ተከትሎም በግድቡ ዙሪያ የሚደረገው የትኛውም ስምምነት ከሱዳን ውጪ መሆን አለበት በሚል ግብጽ ለኢትዮጵያ ያቀረበችው ጥያቄም ተቀባይነት ሳያገኝ ቀርቷል፡፡ ለዚህ ምላሽ ይሆነኛል በሚልም ግብጽ ኤርትራን ለመጠቀም ላይ ታች በማለት ላይ ትገኛለች፡፡ግብጽ፣ ቱርክ እና የተባበሩት አረብ ኢሚሬቶች በቀጠናው ተሰሚነታቸውን ለማሳደግ በሚያደርጉት ጥረት ውስጥ የቀጠናውን ሀገራት ሰላም አደፍርሶ ወደ ከፋ ደረጃ ያመራ ይሆን?በቀይ ባህር የተጧጧፈው ውጥሬት የቀጠናውን የበላይነት ለመቆናጠጥ የሚደረግ ፊጥጫስ በምን መልኩ ይቀጥላል ?በያዝነው ወር መጨረሻ አዲስ አበባ ላይ የሚደረገው የአፍሪካ ሀገራት መሪዎች ስብሰባስ ለውጥረት መፍትሄ ይሰጥ ይሆን፡፤ በወቅቱ እንመለከቷለን፡፡  