እያሽቆለቆለ የነበረው የወጪ ንግድ ከስድስት ዓመታት በኋላ ማንሰራራቱ ተገለጸ                          – በ2012 ዓ.ም ከወጪ ንግድ ከ 3 ቢሊዮን ዶላር በላይ ተገኝቷል
አዲስ አበባ፡- ባለፉት ዓመታት እያሽቆለቆለ የነበረው የወጪ ንግድ ገቢ በማንሰራራቱ ከስድስት ዓመታት በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ ከሦስት ቢሊዮን ዶላር በላይ ገቢ መገኘቱን የንግድና ኢንዱስትሪ ሚኒስቴር ገለፀ፡፡ በንግድና ኢንዱስትሪ ሚኒስቴር የንግድ ማስፋፊያ ዘርፍ ሚኒስቴር ዴኤታ አምባሳደር ምስጋኑ አርጋ ትናንትና በሰጡት መግለጻ እንደተናገሩት፤ የኢትዮጵያ ወጪ ንግድ ባለፉት ዓመታት በማሽቆልቆል ገቢው ቀንሶ ነበር። በ2012 በጀት ዓመት የኮሮና በሽታ እና በሀገር ውስጥ የተከሰቱ ችግሮች ተጽእኖ ቢያሳድሩም በተከናወኑ የቅንጅት ሥራዎች ከስድስት ዓመታት ወዲህ ከወጪ ንግዱ 3 ነጥብ 029 ቢሊዮን ዶላር ገቢ ተገኝቷል። የወጪ ንግዱን ለማሳደግ ከጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ ጀምሮ ልዩ ትኩረት መሰጠቱን የተናገሩት አምባሳደር ምስጋና፤ ብሔራዊ የኤክስፖርት አስተባባሪ ኮሚቴ ጭምር ተዋቅሮ ጠንካራ ሥራ መከናወኑን ገልጸዋል። እንደ እርሳቸው ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱም የኮንትራት አሠራር ስርዓትን በመከተል እያንዳንዱን የወጪ ንግድ ተዋንያን በመቆጣጠር የምርት መጠን ጥራት እና ገቢ መከታተል ተችሏል። ከክልሎች እና ከተለያዩ ተቋማት ጋር በቅንጅት መሠራቱ፣ ህገወጥ ንግድ እና ኮንትሮባንድን ለመቆጣጠር የተሠሩ ሥራዎች ውጤታማ መሆናቸው ለወጪ ንግዱ ጭማሪ ማሳየት ምክንያቶች ናቸው። የቅንጅት አሠራሩም እያሽቆለቆለ የነበረውን የወጪ ንግድ ገቢ ከ6 ዓመታት በኋላ እንዲያንሰራራ ከፍተኛ አስተዋጽኦ አድርጓል። እንደ ሚኒስትር ዴኤታው አምባሳደር ምስጋኑ ገለጻ፤ በተከናወነው ፍሬያማ ሥራ ከተገኘው ሦስት ቢሊዮን ዶላር የወጪ ንግዱ ውስጥ ሁለት ነጥብ ሦስት ቢሊዮን ዶላሩ ገቢ የተገኘው ከግብርናው ዘርፍ ነው። ከወጪ ንግዱ 28 በመቶው በቡና ንግድ የተገኘ ሲሆን ፤ በበጀት ዓመቱ ከቡና ብቻ 854 ሚሊዮን ዶላር ማስገባት ተችሏል። የማኑፋክቸሪንግ ዘርፉ በበኩሉ 406
ሚሊዮን ዶላር ገቢ ተገኝቶበታል። የማኑፋክቸሪንግ ዘርፉ ከዕቅዱ 51 በመቶ ብቻ ማሳከት የተቻለ ሲሆን፤ ለዚህም ትልቁ ምክንያት የኮሮና ዘርፍ ያመጣው ተጽእኖ ነው። በተለይ በአውሮፓ ሀገራት የሚገኙ የኢትዮጵያን ምርት ተረካቢዎች በኮሮና በሽታ ምክንያት የግብይት ኮንትራት ውላቸውን በማቋረጣቸው በርካታ አምራቾች ምርቶቻቸውን ወደውጭ መላክ አልቻሉም። በዚህም የማኑፋክቸሪንግ ዘርፉ ዝቅተኛ ወጪ ንግድ አፈጻጸም አሳይቷል። በሌላ በኩል ከእቅዱ 78 በመቶውን ያሳካው የማዕድን ዘርፉ 208 ሚሊዮን ዶላር ገቢ ተገኝቶበታል። ወደፊት የመስፋት እና ሰፊ የውጭ ምንዛሬ የማስገባት ዕድል ያለው የአገልግሎት ዘርፉ ከአጠቃላዩ የወጪ ንግዱ ሁለት በመቶ ገቢ ማስገኘቱን የገለጹት ሚኒስትር ዴኤታ አምባሳደር ምስጋኑ፤ ከዘርፉም ኢትዮጵያ 73 ሚሊዮን ዶላር ማግኘቷን አስታውቀዋል። በተያያዘ ዜና አምባሳደር
ምስጋኑ እንደገለጹት፤ ለወጪ
ንግዱ እድገት እንዲረዳ
እና ህገወጥነትን ለመቆጣጠር
በተደረገ ጥረት ምርት
አከማችተው በወቅቱወደ ገበያ
ያላወጡ እና እጃቸው
ላይ የሚገኘውንም ምርት
ያባከኑ 10 ላኪዎች
የንግድ ፍቃዳቸው እንዲሰረዝ
ተደርጓል። በተጨማሪም የግብይት
ስርዓቱ ከሚፈቅደው ውጪ
ወደውጭ ሀገራት ሲልኩ
የነበሩ 59 ላኪዎች
ፍቃዳቸው ለተወሰኑ ወራት
እንዲታገድ ተደርጓል።በቀጣይም በኮንትሮባንድ ንግድ
እየባከኑ የሚገኙ  የእርግብ
አተር፣ ቀይ ዥንጉርጉር
ቦሎቄ እና ፒንቶ
ቢን የተባሉ ምርቶች
ከመስከረም 1 ቀን 2013 ዓ.ም
ጀምሮ ግብይታቸው በኢትዮጵያ
ምርት ገበያ በኩል
ብቻ እንዲሆን ተወስኗል።
በመሆኑም ከተወሰነው ቀን
በኋላ ከተፈቀደው የገበያ
አማራጭ ውጪ የሚንቀሳቀሱ
አካላት ላይ ዕርምጃ
እንደሚወሰድ ሚኒስቴሩ አስታውቋል።አዲስ
ዘመን ሐምሌ11 2012 በጌትነት ተስፋማርያም