ኃይሌ ገብረ ሥላሴና የአካባቢው ነዋሪዎች አስተዳደሩ ከፕላን ውጪ ግንባታ መፍቀዱን ተቃወሙ
በየካ ክፍለ ከተማ ወረዳ 09 ከመገናኛ ዳያስፖራ አደባባይ ከፍ ብሎ በሚገኘውና የካ ተራራ ተብሎ በሚጠራው አካባቢ የሚኖሩት አትሌት ኃይሌ ገብረ ሥላሴና ሌሎች ነዋሪዎች፣ አስተዳደሩ ለመኖሪያ በተፈቀደ ቦታ ላይ የከተማው ማስተር ፕላን ከሚፈቅደው ውጪ የንግድ ተቋማት እንዲገነቡ መፍቀዱን ተቃወሙ፡፡‹‹የየካ ተራራማ ጎረቤታሞች ማኅበር›› የሚባል ማኅበር ራሳቸውን አደራጅተው በአካቢው ልማትና ማንኛውም ማኅበራዊ እንቅስቃሴ ውስጥ እየተሳተፉ እንደሚገኙ  ነዋሪዎቹ ገልጸዋል፡፡ ቀደም ብለው በአካባቢው ከሚኖሩና አዳዲስ መኖሪያ ቤቶችን ከሚገነቡ ጋር ተስማምተውና ደስተኛ ሆነው የሚኖሩ ቢሆንም፣ የክፍለ ከተማው አስተዳደር ከማስተር ፕላኑ ውጪ የሆነና ከመኖሪያ ሠፈር ጋር የሚጋጭ የንግድ ተቋማት እንዲገነቡ መፍቀዱ ተገቢ ካለመሆኑም በተጨማሪም፣ ከተማው ማስተር ፕላን የጠበቀ ግንባታ እያካሄደ መሆኑን ጥያቄ ውስጥ እንደሚከተው ተናግረዋል፡፡በየካ ተራራ አካባቢ ሊገነቡ የሚገባቸው ሕንፃዎች በማስተር ፕላኑ መሠረት ባለ ሁለት ፎቅ ብቻ ሊሆኑ እንደሚገባ የሚናገሩት ነዋሪዎች፣ በአካባቢው ለሆቴል አገልግሎት የሚውሉ ባለ ሰባትና ባለ አሥር ፎቆች እንዲገነቡ ባለሥልጣኑ እንዴት ሊፈቅድላቸው እንደቻለ መንግሥት ትኩረት ሰጥቶ ሊከታተለውና ሊመረምረው እንደሚገባ ጠይቀዋል፡፡ነዋሪዎቹ በማኅበራቸው አማካይነት የግንባታ ፈቃድ አስተዳደር ባለሥልጣን አካባቢውን በከተማ ፕላን አውጪዎች ሳያስጎበኝ ሳያማክርና የቦታውን ሁኔታ ሳያጠና ለመኖሪያ ብቻ ሊሆን በሚችል ቦታ ላይ የንግድ ተቋማት እንዲገነቡ መፍቀዱ ተገቢ አለመሆኑን በመግለጽ፣ ከክፍለ ከተማው ወረዳ እስከ ከንቲባው ጽሕፈት ቤት ድረስ በመሄድ ቅሬታቸውን ያሰሙ ቢሆንም ምላሽ መነፈጋቸውን ተናግረዋል፡፡ነዋሪዎቹ ቅሬታቸውን ለአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ፕላን ኢንስቲትዩት አቅርበው ኢንስቲትዩቱ የተጀመሩ አንዳንድ ግንባታዎችን ከከተማው ፕላን ጋር እንደማይሄዱ በማወቁ፣ ግንባታው ከተቀመጠው የከተማ ፕላን ውጪ እንደሆነ በመጠቆም እንዲቆም አድርጎ እንደነበር ገልጸዋል፡፡የከተማ ፕላን ኢንስቲትዩት የተፈቀዱ ግንባታዎች እንዲቆሙ ትዕዛዝ መስጠቱን ምክንያት፣ የአስተዳደሩም የግንባታ ፈቃድና ቁጥጥር ባለሥልጣንም ግንባታዎቹ እንዲቆሙ ለገንቢዎቹ ጥብቅ ትዕዛዝ አስተላልፎ እንደነበር ነዋሪዎቹ አስታውሰዋል፡፡ ነገር ግን የግንባታ ፈቃድና ቁጥጥር ባለሥልጣን ለከተማ ፕላን ኢንስቲትዩት አስጠንቅቆ በጻፈው ደብዳቤ ግንባታው ምንም ችግር እንደሌለበት ገልጾ፣ የቆመው ግንባታ እንዲቀጥል በመፍቀዱ ነዋሪዎቹ ወደ ፍርድ ቤት አምርተው እንደነበርም አስረድተዋል፡፡ፍርድ ቤቱ የከተማ ፕላን በሚፈቅደው መሠረት የተፈቀደ ግንባታ መሆኑን በመግለጽ ክሳቸውን ውድቅ ስላደረገባቸው፣ ‹‹ከፍርድ ቤት ሌላ ወዴት አቤት እንላለን?››  በማለት በከፍተኛ ሥጋትና ጭንቀት ውስጥ መሆናቸውን ገልጸው፣ መንግሥት የሚመለከተውን ባለሙያ በአካባቢው ልኮ እውነታውን በማወቅ መፍትሔ እንዲሰጣቸው ጠይቀዋል፡፡ከነዋሪዎቹ አንዱ የሆነው አትሌት ኃይሌ ገብረ ሥላሴ ለሪፖርተር እንደገለጸው፣ ከ15 ዓመታት በፊት መኖር ሲጀምር ቦታው ለመኖሪያ የተፈቀደ መሆኑን አረጋግጧል፡፡ የሚገነቡት ሕንፃዎች ቁመትና የአካባቢው የተፈጥሮ ሀብት አጠቃቀም ከግምት ውስጥ የገባ ነበር፡፡ አሁን ግን ባለአምስት ኮከብ ሆቴል መገንባት እንደሚቻልና ፈቃድ መሰጠቱ ግራ እንዳጋባው ተናግሯል፡፡ ‹‹እኔ ብዙ አገሮች ተዘዋውሬ አውቃለሁ፡፡ የመኖሪያ አካባቢዎች፣ የመዝናኛ፣ የኢንዱስትሪና የፋብሪካ ቦታዎች የከተማውን ፕላን ተከትለው የተሠሩ ናቸው፡፡ አንድ ወቅት ላይ ለመኖሪያ በሌላ ጊዜ ደግሞ ለኢንዱስትሪ ሲፈቀድ አላየሁም፤›› ሲልም አክሏል፡፡የካ ተራራ ጥሩ የመኖሪያ ቦታ መሆኑን ብዙዎች ስለሚመርጡት በርካታ  መኖሪያ ቤቶች መገንባታቸውን የጠቆመው አትሌት ኃይሌ፣ የሚገነቡት ሕንፃዎች ከአገር ሀብትነት ባለፈ ለቱሪስቶች ቢከራዩ ከአገር ገጽታ ግንባታ አንፃርም ብዙ ጠቃሚ ሚና እንደሚጫወቱ አስረድቷል፡፡ ቦታው ከ15 ዓመታት በፊት እንዳሁኑ እንዳልነበርና መንገድ በማሠራት፣ ውኃና የኤሌክትሪክ መስመር እንዲዘረጋ በማድረግ የብዙዎች ዕይታ እንዲያርፍበት በማድረግ አሁን እጅግ ተወዳጅ ቦታ በማድረጋቸው ያላቸውን ደስታ  ገልጿል፡፡አሁን አሁን ግን ‹‹ምን አገባችሁ?›› በሚል የተደበላለቀና መንግሥትም የሚያውቀው በማይመስል ሁኔታ የንግድ ተቋማት እንዲሠሩ መፍቀድ፣ ‹‹የከተማ ፕላን አውጪ ባለሙያዎች የሉም?› የሚል ጥያቄ የሚያስነሳ መሆኑን ተናግሯል፡፡በየካ ተራራ መኖሪያ ሠፈር ባለአምስት ኮከብ ሆቴል ለመገንባት ግዙፍ የሆኑ የኮንስትራክሽን መሣሪያዎችን፣ ማሽኖችንና ተሽከርካሪዎችን ማስገባትና ማውጣት እንደሚያስፈልግ የጠቆመው ኃይሌ፣ መንገዱ እጅግ ጠባብ ከመሆኑ የተነሳ ሐዘንና አንዳንድ ዝግጅቶች ሲኖሩ እንኳን በወረፋ እየተላለፉ እንዴት ተደርጎ መሥራት እንደሚቻል ጥያቄ እንደሆነበት ተናግሯል፡፡ የመኪና ማቆሚያ ቦታ፣ የፍሳሽ ማስወገጃ መስመርና ሌሎች በርካታ ችግሮች መፍትሔ ሳይሰጣቸው ‹‹የመጣው ይምጣ›› ብሎ የግንባታ ፈቃድ መስጠት ተገቢ አለመሆኑን ገልጿል፡፡‹‹እኔ ከከተማ አስተዳደሩ በበለጠ የሚያሳዝነኝ ወይም የሚገርመኝ ፈቃድ የሚጠይቀው ገንቢ (ባለሀብት) ነው፤›› የሚለው ኃይሌ፣ ድርጅትን ያህል ነገር በመኖሪያ መንደር ውስጥ ገንብቶና ጎረቤት በመሆን ተስማምቶ ለመኖር ማሰቡ እጅግ የተሳሳተና ያልታሰበበት የቢዝነስ ፕላን መሆኑን አስረድቷል፡፡ ከተማውን የሚያስተዳድሩትን ከወረዳ እስከ ከንቲባው ጽሕፈት ቤት ከዚያም ባለፈ እስከ ፍርድ ቤት ደርሰው መፍትሔ ማጣታቸውን የገለጸው ኃይሌ፣ እሱም የመኖሪያ ቤቱን ወደ ቢዝነስ ለመቀየር ፕላን አውጥቶ መጨረሱንና አስተዳደሩን ለመጠየቅ በዝግጅት ላይ መሆኑን ተናግሯል፡፡‹‹ሲሆን ሲሆን ግን ትንሽም ቢሆኑ ያነበቡና የውጭውንም ዓለም ከተሞች ማስተር ፕላን የተመለከቱ የከተማ ፕላነሮች ስላሉን እኛ ስንገነባ በሜትር ተለክቶና ፕላኑን ጠብቆ እንደተሰጠን ሁሉ፣ ባለሙያዎቹ አሁንም ተዘዋውረው በመመልከት ቢያስተካክሉት ለአገርም ለእኛም ጠቃሚ ይመስለኛል፤›› ብሏል፡፡ቦታው ለመኖሪያ እየተመረጠ በመምጣቱ ቀደምት ነዋሪዎች እየሸጡ አቅም ያላቸው እየገዙ በርካታ ደረጃቸውን የጠበቁ ቤቶች መገንባታቸውን የገለጹት የአምባሳደር ልብስ ስፌት፣ ሆቴልና ሪል ስቴት ባለቤት አቶ ሰይድ መሐመድ ናቸው፡፡ አካባቢው ለንግድ ተቋማት መፈቀዱንም ይቃወማሉ፡፡ አትሌት ኃይሌ እንደገለጸው ሁሉ አቶ ሰይድም የሚያሳስባቸው ‹‹ባለሀብቶች ለምን ተመሩ?›› ሳይሆን፣ ቦታው ለመኖሪያ ታስቦ የተከለለ በመሆኑ የመንገዱ ጠባብነት፣ የፍሳሽ ማስወገጃ አለመኖር፣ የመኪና ማቆሚያ ችግር ንግዱን የሚያቋቁመው ግለሰብ ወይም ማኅበር የወደፊት ዕጣ ፈንታ መሆኑን አስረድተዋል፡፡ ቦታ ስለተገኘ ብቻ ቢዝነስ ይሠራል ማለት እንዳልሆነ የሚገልጹት አቶ ሰይድ፣ ከአምስት ዓመታት በኋላ አብዛኛው የአዲስ አበባ ነዋሪ ተሽከርካሪ ሊኖረው ስለሚችል የሆቴሉ ተጠቃሚዎች ብቻ ሳይሆኑ ሠራተኞችም የሚይዟቸው ተሽከርካሪዎች ማቆሚያ ሊያገኙ እንደማይችሉ ሥጋታቸውን ተናግረዋል፡፡ በመሆኑም መንግሥት አስቦበትና ጥናት ተደርጎበት የተሻለ ነገር ቢሠራ ጥሩ እንደሚሆን ተናግረዋል፡፡የየካ ተራራ ነዋሪዎች ባነሱት ተቃውሞና ቅሬታ ላይ ምላሽ የሰጡት የየካ ክፍለ ከተማ መሬት ልማትና ማኔጅመንት ጽሕፈት ቤት ኃላፊ አቶ ገረመው ወርቁ ናቸው፡፡ አቶ ገረመው እንደገለጹት፣ አጠቃላይ በከተማው የሚካሄዱ ግንባታዎች የከተማውን ማስተር ፕላን መሠረት ያደረጉ ናቸው፡፡ በማስተር ፕላኑ ላይ የአካባቢ ልማት ጥናቶች (LDP) ይኖራሉ፡፡ ወደ ልማት ሲገባ ደግሞ በአካባቢ ልማት ጥናት የመሬት አጠቃቀምን በመወሰን አገልግሎት እንደሚሰጥ ጠቅለል አድርገው ከገለጹ በኋላ፣ ስለየካ ተራራ ነዋሪዎች ተቃውሞም ሆነ ቅሬታ የሚያውቁት እንደሌለ ተናግረዋል፡፡ እሳቸው ክፍለ ከተማውን የተቀላቀሉት በቅርቡ መሆኑን ጠቁመው፣ ከመጡ በኋላ ግን ማንም የመጣም ሆነ አቤቱታ ያቀረበ አለመኖሩን ተናግረዋል፡፡ከማስተር ፕላኑ ውጪ የተሠራ ነገር ካለ ወደ ጽሕፈት ቤቱ መምጣትና ማመልከት እንደሚችሉ የገለጹት ኃላፊው፣ አጠቃላይ ማስተር ፕላኑ የመሬት አጠቃቀምን (የመኖሪያ ቤት፣ የኢንዱስትሪና የአረንጓዴ ልማት) አጠቃቀምን የሚይዝ መሆኑንና ከዚህ ውጪ ከተሠራ መስተካከል እንዳለበት ተናግረዋል፡፡ የግንባታ ፈቃድ ባለሥልጣን በተቀመጠው ፕላን መሠረት መሠራቱን የመቆጣጠር እንጂ ስለፕላን እንደማያገባው የጠቆሙት አቶ ገረመው፣ ‹‹ምናልባት እኔ የምጠራጠረው ለአካባቢው የማይመጥን ፕላን መጥቷል ይቀየርልን፣ አይመቸንም ከሆነ ራሱን ችሎ በራሱ የሚታይ በመሆኑ ቀርበው ማስረዳትና መጠየቅ አለባቸው፤›› ብለዋል፡፡የከተማው ፕላን በሕገወጥ መንገድ ተቀያይሯል የሚሉ ከሆነ ግን፣ ‹‹ሥራችን ሕግን ማስከበር በመሆኑ እናስተካክላለን፡፡ ምናልባትም ሰሞኑን የሚፀድቀው ማስተር ፕላን ሊፈታውም ይችላል፤›› በማለት ጠቁመዋል፡፡ ፕላን ቀያይሮና አንሻፎ መሥራት ግን እንደማይቻል ደጋግመው ገልጸዋል፡፡