የቀጣዩ ዓመት ግዙፍ በጀት በጥብቅ ቁጥጥር ውስጥ ያልፋል ተባለ
ለ2010 ዓ.ም. የተያዘው 321.8 ቢሊዮን ብር በጀት በአግባቡ ጥቅም ላይ ስለመዋሉ ጥብቅ ቁጥጥር እንደሚደረግ ተገለጸ፡፡የገንዘብና ኢኮኖሚ ትብብር ሚኒስትሩ አብርሃም ተከስተ (ዶ/ር) ማክሰኞ ሐምሌ 11 ቀን 2009 ዓ.ም. በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ፣ በጀቱ ግልጽነትና ተጠያቂነትን በማረጋገጥ ለታቀዱ ፕሮግራሞች ማስፈጸሚያ እንዲውል ቁጥጥር ይደረጋል ብለዋል፡፡በዚህ መሠረት የየትኛውም ባለበጀት መሥሪያ ቤት ተሿሚ ባለሥልጣን ወይም የተመደበ ባለሙያ ኃላፊነቱን በአግባቡ ካልተወጣ፣ ከአሥር እስከ 15 ዓመት በሚደርስ ጽኑ እስራት እንደሚቀጣ ተገልጿል፡፡የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የገንዘብና ኢኮኖሚ ትብብር ሚኒስቴር ያቀረበውን የ2010 ዓ.ም. በጀት ሰኔ 30 ቀን 2009 ዓ.ም. ማፅደቁ ይታወሳል፡፡ከዚህ በጀት ለመደበኛ 82 ቢሊዮን ብር፣ ለካፒታል 115 ቢሊዮን ብር፣ ለክልሎች 117 ቢሊዮን ብርና ለክልሎች ለዘላቂ ልማት ግቦች ማስፈጸሚያ ሰባት ቢሊዮን ብር ተደልድሏል፡፡በአጠቃላይ የበጀቱ 39 በመቶ ለክልሎች፣ 61 በመቶ ለፌዴራል መንግሥት የተመደበ ነው፡፡ ሚኒስቴሩ የበጀቱን ትልቅነት ሲገልጽ፣ ‹‹ይህ 321.8 ቢሊዮን ብር በጀት የአገሪቱ አቅም የደረሰበትን ደረጃ ያመለክታል፤›› ብሎታል፡፡ነገር ግን የዋና ኦዲተር መሥሪያ ቤት የኦዲት ግኝት ሪፖርቶች እንደሚያመለክቱት፣ በመንግሥት የሚመደበው ዓመታዊ በጀት አፈጻጸም የመንግሥትን የግዥና የፋይናንስ አስተዳደር ሕግጋትን የተከተለ አለመሆኑን ሲገልጹ ቆይተዋል፡፡ሚኒስትሩ እንደገለጹት፣ እነዚህን ችግሮች ለመፍታት ዝግጅት መደረጉንና በ2010 ዓ.ም. ጥብቅ ቁጥጥር ይደረጋል፡፡በ2008 ዓ.ም. የወጣው የፋይናንስ አስተዳደር አዋጅ ቁጥር 970፣ የመንግሥት በጀት በአግባቡ ጥቅም ላይ እንዲውል በማያደርጉ ተሿሚዎች ላይ ቅጣት ይጥላል፡፡የመንግሥት መሥሪያ ቤት ኃላፊዎች ለመሥሪያ ቤታቸው የተመደበው በጀት ሕግ በሚያዘው መሠረት ጥቅም ላይ የዋለ መሆኑን ማረጋገጥ ካልቻሉ፣ ተጠያቂ እንደሚሆኑ በአዋጁ ተደንግጓል፡፡በፋይናንስ አስተዳደር አዋጅ ላይ አስተዳደራዊና የወንጀል ጥፋቶችና ቅጣቶች ተቀምጠዋል፡፡ በመንግሥት መሥሪያ ቤት የተሾመ ወይም የተመደበ ሰው በሕጉ መሠረት ዕቅድ ወይም የሒሳብ ሪፖርት ለሚኒስቴሩ ወይም ለውጭ ኦዲተር ያላቀረበ፣ መቅረቡን ያላረጋገጠ፣ በውጭ ኦዲትና በውስጥ ኦዲት ሪፖርት በተመለከተው መሠረት ዕርምጃ ያልወደሰ ኃላፊነቱን በአግባቡ ባለመወጣቱ ቅጣት ይጣልበታል፡፡ኃላፊነት ተጥሎበት ነገር ግን ኃላፊነቱን ያልተወጣ አካልም የገንዘብ ቅጣት እንደሚጣልበት፣ ከቦታው እንደሚነሳና በእስራት እንደሚቀጣ ጭምር ተደንግጓል፡፡ የቅጣቱ ጥግም ከአሥር እስከ 15 ዓመት የሚደርስ ጽኑ እስራት ነው፡፡ሚኒስትሩ ጨምረው እንደገለጹት፣ በባለበጀት መሥሪያ ቤቶች ውስጥ የሚገኙ የውስጥ ኦዲተሮች ተጠሪነታቸው ለገንዘብና ኢኮኖሚ ትብብር ሚኒስቴር እንዲሆን አስረድተዋል፡፡በእነዚህ ሁሉ መንገዶች ጥብቅ ቁጥጥር በማድረግ ትልቁ በጀት በአግባብ ሥራ ላይ እንዲውል እንደሚደረግ ሚኒስትሩ ተናግረዋል፡፡ 