የሣይንስ፣ ሒሳብ፣ የምርምርና ፈጠራ ባለሞያዎች ተሸለሙ
አዲስ አበባ፤ ጥቅምት 17/2006 (ዋኢማ) – ጠንካራ ኢኮኖሚ ለመገንባት በሳይንስና ቴክኖሎጂ የበለፀገ የሰው ሃይል ማፍራት እንደሚያስፈልግ ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ ገለፁ፡፡አራተኛው ሃገር አቀፍ የሣይንስ፣ ሒሳብ፣ የምርምርና ፈጠራ ሽልማት በጠቅላይ ሚኒስትር ጽ/ቤት ተካሂዷል፡፡በሳይንስና ሒሳብ የላቀ ውጤት ላመጡ እንዲሁም የምርምርና የፈጠራ ባለሞያዎችን ሽልማት የሰጡት ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለማርያም ደሳለኝ ለጠንካራ ኢኮኖሚ መገንባት በሳይንስና ቴክኖሎጂ የበለፀገ የሰው ሃይል ማፍራት ያስፈልጋል ብለዋል፡፡መንግስት ለዘመናዊ ግብርና፣ለኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ በአጠቃላይ ለአረንጓዴ ልማት ልማት ከምንም በላይ ትኩረት መስጠቱን የገለፁት ጠቅላይ ሚኒስትሩ የሳይንስና ቴክኖሎጂ ትምህርት ዘርፈ 70 በመቶ ድርሻ እንዲኖረው መደረጉ ለጀመርነው የእድገትና ትራንስፎርሜሽን ጉዞ ስኬት የበኩሉን ድርሻ ይኖረዋል ብለዋል፡፡ጠቅላይ ሚኒስትሩ የቴክኒክና ሞያ ስልጠና ዘርፍ የቴክኖሎጂ ሽግግር ሰራዊት ከመግንባት አንፃር ግንባር ቀደም ሚና እንደሚጫወት ገልፀው ተመራማሪዎች የምርምር አቅጣጫቸው ችግር ፈቺ እንዲሆን የጀመሩት ጅምር ተጠናክሮ መቀጠል እንዳለበትም አሳስበዋል፡፡በሽልማት ሥነ-ሥርዓቱ ላይ የተገኙት የሳይንስና ቴክኖሎጂ ሚኒስትር ደሚቱ ሃምቢሳ አሁን እየተመዘገበ ያለው እድገት መሰረቱ ሰፊ ከመሆኑም ባሻገር ፍትሃዊ የሃብት ክፍፍል የታየበት ነው፡፡ ይህንንም ለማስቀጠልና የተጀመረውን የሃገሪቱ የህዳሴ ጉዞ በሳይንስና ቴከኖሎጂ ዘርፍ መታገዝ አለበት፡፡ ያዳጉ ሃገራት ልምድም የሚያሳየው ይህንኑ ነው ሲሉ አስታውቀዋል፡፡በዚህ በአራተኛው ሃገር አቀፍ የሣይንስ፣ ሒሳብ፣ የምርምርና ፈጠራ ሽልማት ላይ 241 ግለሰቦች ባበረከቱት ሥራ ተሸላሚ ሲሆኑ ከዚህ ውስጥም 49ኙ ሴቶች ናቸው፡፡ከአጠቃላይ ተሸላሚዎች ውስጥ 191 ከአጠቃላይ ትምህርት፣ 40 ከቴክኒክና ሞያ ማሰልጠኛ ማዕከላት፣ 4 ተመራማሪዎች እንዲሁም 5 የፈጠራ ባለሞያዎች ናቸው፡፡ በየአመቱ የሚካሄደው የሀገር አቀፍ ሳይንስና ሂሳብ የምርምርና የፈጠራ ሽልማት ዋነኛ አላማ በሀገራችን ስለ ሂሳብና ሳይንስ ትምህርቶች የነበረውን የተሳሳተ አመለካከት በመቀየር ችግር ፈቺና ተመራማሪ ዜጎችን ለማፍራትና ለማበረታታት ነው፡፡የሽልማት ሥነ-ስርዓቱ በአራት ዘርፎች የተካሄደ ሲሆን የሳይንስና ሂሳብ ከ5ኛ እስከ 12ኛ ክፍል ያሉ ተማሪዎችና መምህራን፣ የቴክኒክና ሞያ ትምርትና ስልጠና ተቋማት አሰልጣኞችና ሰልጣኞች እንዲሁም ለፈጠራ ባለሞያዎችና ተቋማት የተደረገ ነው፡፡የምርምር ስራ ተሸላሚዎች ለሽልማት ካበቋቸው ስራዎች ውስጥ የተሻሻለ የላቡሊ ነጭ ሽምብራና የምስር ዝርያዎችን በማግኘት፣ ያልታወቀ የጉበት በሽታ መንስኤ የምርምር ግኝትና የጎደኔ የድንች ዝርያ የጥናትና የምርምር ግኝቶችን ያካተተ ነው፡፡ከተሸላሚዎች መካከል የሆኑት ዶ/ር ፈለቀ ዘውገ  ለሽልማት ያበቃቸው የፍሎራይድ ንጥረ ነገር ማስወገጃ ለማግኘት ለተከታታይ 10 ዓመታት በቤተ ሙከራና በመስክ ጥናቶችን በማድረግ አልሙኒየም ኦክሳይድ የሚባል ቴክኖሎጂ በሀገር ውስጥ በሚገኙ ጥሬ እቃዎች ለማዘጋጀት በመቻላቸው እንደሆነ ገልፀዋል፡፡ እንደ ዶክተር ፈለቀ ገለፃ የጥናቱ ውጤት በአሁኑ ሰአት በሙከራ ደረጃ ለ30 ሺ ህዝብ አገልግሎት እየሰጠ ይገኛል፡፡በሀገራችን የስምጥ ሸለቆ ከርሰ ምድርና ሀይቆች ውስጥ መጠኑ ከፍተኛ የሆነ ፍሎራይድ መኖሩንና መንስኤዎቹም ተፈጥሮአዊ የከርሰ ምድር ሂደቶች እንደሆኑና ይህ በዶ/ር ፈለቀ ዘውገ የተገኘው ቴክኖሎጂ በህብረተሰቡ ዘንድ ተቀባይነት ያለው፣ ለአጠቃቀም ምቹ በመሆኑና የዓለም አቀፍ የጤና ድርጅት ደረጃዎች በመሟላቱም ነው ለሽልማት የበቃው፡፡ወ/ሮ አቦነሽ ተፈራ ደግሞ የደብረብርሀን ፖሊቴክኒክ ኮሌጅ መምህር ሲሆኑ የዘንድሮው የሀገር ዓቀፍ የሳይንስ፣ የቴክኖሎጂና ኢኖቬሽን ተሸላሚ ያደረጋቸው ባለ8 መከን የጠረጴዛ መሸመኛ የፈጠራ መሳሪያ ፈጠራ ስራቸው መሆኑን ነው  የገለፁት፡፡ፈጠራቸው በኢትዮጵያ አእምሮአዊ ጽ/ቤት የባለቤትነት መብት ካገኘ በኋላም በደብረብርሀን ፖሊቴክኒክ ኮሌጅ  በመማርና ማስተማር ሂደት ላይ እያገለገለ ከመሆኑም ባሻገር ለሴቶችና የአካል ጉዳተኞች የስራ እድል መፍጠሩ ተገልጿል ሲል ኢሬቴድ ዘግቧል፡፡