ታሪክን ለጋራ እሴት ግንባታ ብቻ እናውል!
ታሪክ የአንድ ሀገር ሀብት ነው፤ አንድ ሀገር አሁን የደረሰችበት ደረጃ ላይ ለመድረስ ትናንት ምን ፈፀመች? ምን ያህል ተጓዘች? ምን ውጣ ውረድ ገጠማት? ህብረተሰቡስ በተለያየ ጊዜ ምን አደረገ? የሚለውን እና ሌሎች የታሪክ ገፆችንና ትርክቶችን የሚይዝ የአንድ ሀገር ትልቅ ሀብት ነው፡፡ በዚህ መነሻ ሀገራት በተለያዩ መንገዶች ከበጎው ታሪክ በመማር መጥፎውን ላለመድገም ታሪክን ያስተምራሉ፤ ይጠቀማሉም፡፡ ታሪክ ከየት እንደመጣን የሚገልጽልን የትናንት ሥረ መሠረት በመሆኑ የዛሬውን ለመረዳት የሚያግዘን የትምህርት ገበታ ነው። መደገም የሌለባቸውን የታሪክ ሰቆቃዎችና ግድፈቶች ዘርዝሮ የሚያቀርብልን መስተዋትም ነው። አኩሪ የታሪካችን ገጾችም እንደዚሁ፣ የዛሬውን ለመረዳት የሚያግዙን የትምህርት ገበታዎች ጭምር ናቸው። የዛሬውና የወደፊቱ ተለዋዋጭ ሁኔታዎች በሚጠይቁት ልክ እንድንደጋግማቸው የሚያነሳሱን የታሪክ ቅርሶቻችንና እሴቶቻችን ናቸው። ታሪክ ከላይ እንደተመለከተው ቢወደድም ቢጠላም ፖለቲካዊ ነው፤ ይህን መካድ አይቻልም፡፡ በሌላ መልኩ ደግሞ የፖለቲካ ተዋናዮች በታሪክ ዓይንና ሚዛን አከራካሪን በመጥፎ ግብር የሰነዱትን በመምዘዝ ለፖለቲካ ፍላጎት ማሳኪያና ማራመጃ ሲጠቀሙባቸው፣ ታሪክ ከታሪክነት ይልቅ ፍርድ ቤት ሲሆን ማየት እየለመድን ነው፤ ግን ሂደቱና ተግባሩ የሚወገዝ ነው፡፡ አሁን በአገራችን ገዝፎ የሚታየው ሀቅም ይህ ነው፡፡ እውነት ለመናገር፤ ዛሬ ምሁራን ሳይቀሩ የኢትዮጵያ ታሪክ አተራረክ የአጭር ጊዜ ሁነቶች የተውትን የታሪክ ጠባሳዎች በመደርደርና ቁርሾ ከሚያቋጥር አተራረክ አልተላቀቁም፤ እንዲያውም ብሶባቸዋል፡፡ በምትኩ አገር እና ህዝብ መንግሥትም ጭምር የሚሹት የሕዝቦችን ዘመን ተሻጋሪ የጋራ ትውስታዎች (Shared Memories) የሚተርክ ቢሆኑ ነው፡፡ የሕዝቦቿን የጋራ ወደፊት ለመገንባት የሚደረገውን ጥረት በብዙ ክንድ ለማቀራረብና ለማቅለል ይቻላል ማለት ነው። የዛሬዎቹ አንዳንድ የፖለቲካ ተዋናዮችና ምሁራን ከታሪክ ጠባሳዎች ይልቅ የኢትዮጵያን ሕዝቦች በጎ የጋራ ትውስታዎች አጉልተው የሚያስተምሩ አይደሉም፡ ፡ እነዚህ አካላት በዚህ ረገድ የትናንቱ በዛሬው ላይ ያሳረፈውን፣ የዛሬው በነገው ላይ የሚያሳርፈውን ዘመናት ተሻጋሪ የታሪክ ማህተም አበጥሮ የማውጣትና የማስተማር ግዴታ ቢኖርባቸውም ይህን በሚገባ እየተወጡት ነው ብሎ በድፍረት ለመናገር አልተቻለም፡፡ ከአፄዎቹ ዘመን ወዲህ ያለውን የታሪካችንን ክንዋኔና ሒደት ተከታታይነትና ተያያዥነት በሚያሳይና የሁሉንም ድርሻና አሻራ በሚያጎላ መንገድ ፈትፍተው ለህዝቡ ሊያቀርቡ ይገባል፤ ይህ ግን ቀርቶ በተገላቢጦሹ ልዩነት የሚፈጥሩና አከራካሪ ጉዳዮችን በመምዘዝ ለግል የፖለቲካ ፍላጎት ለማዋል የሚደረገው ሩጫ ግን አይጠቅመንምና ሊቆም ይገባል፡፡ አንዳንድ የኢትዮጵያ የፖለቲካ ታሪክና የማኅበራዊ ሳይንስ ልሂቃንና ምሁራንም፣ የኢትዮጵያ ሕዝቦች የሺሕ ዘመን ሺሕ የፖለቲካና የማኅበራዊ መስተጋብሮች ያተሟቸውን የጋራ ትውስታዎች ፈልፍለውና አቀናብረው በሚያጋምዱን ልክ መቅረብ ሲገባቸው ልዩነት በሚያሰፉ ነገሮች ላይ በስፋት ሲሰሩ መታየቱ ተገቢ አይደለም፡፡ መልካም እሴቶቻችንና አንድነታችን በሚያጎሉ ጉዳዮች ላይ የሚሰሩት ሥራዎች ጎልተው ቢወጡ የብሔራዊ ማንነታችን መሠረት ፈርጥሞ ይጠነክራል እንጂ አይላላም፡፡ የጋራ ወደፊታችን ግንባታ ማገርም ጠንክሮ ይቆማል። ኢትዮጵያዊነት ሥጋ ለብሶ ይፈካል፣ ይደራል። የኢትዮጵያን ሕዝቦች የጋራ ማንነት ካበጁት ከሺሕ ዘመን ሺሕ መስተጋብሮችና የጋራ ትውስታዎች መካከል እንደ የአድዋ ድል አይነቶቹ ካሉበት የታሪክ ሰነድ እየወጡ ለህዝብ ሊነገሩና አንድ ሊያደርጉን ይገባል፡፡ በመሆኑም አኒህን መሰል የአንድነት እሴቶችን ሰንዶ የያዘው ታሪክ እና ታሪክ ብቻ ነው፤ በአግባቡ ልንጠቀምበት ወቅቱ ያስገድዳል፡፡ በአጠቃላይ ታሪክ ለአንድ ሀገር ያለው ፋይዳ የገዘፈና የለውጥ አቅም ጭምር ለመሆኑ የእነ ሲንጋፖር፣ ጃፓንና ቻይናን ተሞክሮ ለአብነት መጥቀስ ይቻላል፡፡ የአገራችን የታሪክ ምሁራንና አንዳንድ የፖለቲካ ኃይሎች ምሁራንን ጨምሮ ታሪክን ላልተገባ የፖለቲካ ትርፍ ሲያውሉ ቢያንስ ተዋናይ ባለመሆን የትውልድ ግዴታቸውን ሊወጡ ይገባል፡፡ ይህን ሚናቸውን ከመወጣት ባለፈም ታሪክ ለአንድ አገር የሚኖረውን ፋይዳ በሚገባ ማስተማር በራሱ የችግሩ መፍትሄ በመሆኑ ሊሰሩበት ይገባል፡፡ ይህን መሰረታዊ የአገር አቅምና ሀብት ትውልድ በአግባቡ እንዲጠቀምበት መስራት የለውጥ ኃይሉ ቁልፍ ሥራ ሊሆን ይገባል፡፡ አዲስ ዘመን ነሃሴ 2/2011