”ግብርናውን በማዘመንና በምርምር በመደገፍ አርሶ አደሩን ተጠቃሚ ማድረግ ይገባል”  ዶክተር ሰለሞን ጫንያለው
 በኢትዮጵያ ግብርና ኢንስቲትዩት የደብረዘይት ግብርና ማዕከል ዳይሬክተር አዲስ አበባ፡- ግብርናውን በማዘመንና በምርምር የተደገፉ ሥራዎች በመስራት አርሶ አደሩን በቴክኖሎጂዎች ተጠቃሚ ማድረግ እንደሚገባ ተገለጸ።  በኢትዮጵያ ግብርና ኢንስቲትዩት የደብረዘይት ግብርና ማዕከል ዳይሬክተር ዶክተር ሰለሞን ጫንያለው ለአዲስ ዘመን ጋዜጣ እንደተናገሩት፤ በሀገራችን የግብርናው ዘርፍ ከሦስት ሺህ ዓመታት በላይ ቢያስቆጥርም አሁንም ያላደገና ከባህላዊና ኋላቀር የአሠራር ሥርዓት ያልተላቀቀ ነው፤ በመሆኑም የግብርናውን ዘርፍ በማዘመንና በምርምር የተደገፉ ሥራዎችን በመስራት አርሶ አደሩን በቴክኖሎጂዎች ተጠቃሚ ማድረግ እንደሚገባ ጠቁመዋል።  በአገራችን የግብርና ዘርፍ ላለማደጉ ትልቁ ምክንያት የግብርና ዘርፍ ባህላዊና ኋላቀር የአሠራር ሥርዓት መጠቀሙ ነው። ይህ ሲባል ደግሞ እስካሁን ድረስ እርሻ የሚታረስበትና ሌሎችም የግብርና ሥራዎች የሚተገበሩት በባህላዊና ኋላቀር ሥርዓት ነው። እስከ ዛሬ እርሻ የሚታረሰው በበሬና ባህላዊ ማረሻ የአስተራረስ ዘዴ ሲሆን ሲዘራ፤ ሲታረም፤ ስታጨድም ሆነ ሲወቃ የምንጠቀማቸው መንገዶች ባህላዊ መሆናቸውን አመልክተዋል።  ኋለ ቀር አሠራር ምርት እንዲባክን እንጂ ምርታማነት እንዲጨምር አያደርግም የሚሉት ዳይሬክተሩ፤ ለግብርና የምንጠቀምባቸውን ማዳበሪያ፤ ጸረ ኬሚካል ተባዮች ፤ የአረም መድኃኒቶች እና ሌሎች የበሽታ መከላከያ መድሃኒቶችና ግብዓቶች በተገቢው መንገድና መጠን እንዲሁም ወቅቱን ጠብቀን የማንጠቀም መሆኑን ገልጸዋል። ሌሎች ያደጉ ሀገራት ማዳበሪያን በደንብ ይጠቀማሉ። እንደ አፈሩ ሁኔታና ንጥረ ይዘት በበቂ ሁኔታ ማዳበሪያ ይጨምራሉ፤ ይህም ምርትና ምርታማነትን ለማሳደግ እንደረዳቸው ይጠቁማሉ።  ሰብል በሚሰበሰብበት ወቅትና ሲወቃም እንደዚሁ የምንጠቀመው በሰው በማጨድና ከብቶች በመጠቀም በመሆኑ ከፍተኛ የምርት ብክነት እንደሚያስከትል ይጠቁማሉ። የሀገራችን እርሻ ኋላ ቀር የሆነበት ትልቁ ምክንያት በብዛት የተበጣጠስ እርሻ መሆኑ ነው፤ ከዚሁ ጋር በተያያዘ ደግሞ የሀገራችን ግብርና የዝናብ ጥገኛ መሆኑ፤ የአየር ንብረት ለውጥ በግብርናው ዘርፍ ላይ የሚያመጣው ተጽዕኖ በተለይ የዝናብ መቆራረጥና ወቅቱን አለመጠበቅ የአርሶ አደሩን ምርትና ምርታማነት በእጅጉ የሚቀንሱ ናቸው ብለዋል።  ስለሆነም ባህላዊ አስተራርስን በዘመናዊ መተካትና መስኖ መጠቀምን ማስፋፋት መቻል አለብን። በአጠቃላይ እነዚህን ችግሮች በመቅረፍ የአርሶ አደሩ ሕይወት እንዲለወጥና ገቢው እንዲጨምር የሀገርም ኢኮኖሚ ትርጉም ባለው መልኩ እንዲሻሻል ግብርናውን ማዘመን የግድ መሆኑን አመልክተዋል።  የግብርና ዘርፍ በመንግሥት ፖሊሲ የተቃኘ መሆኑን የሚናገሩት ዳይሬክተሩ፤ በተለይ ሰፋፊ እርሻዎች ላይ ትኩረት መስጠትና ሜካናይዜሽንን መጠቀም የምርት ብክነትን እንደሚቀንስ ጠቁመው፣ ከዚህም በላይ ግብርናው በሳይንስ እንዲመራ በማድረግና የተሻሻሉ ቴክኖሎጂዎችን በመጠቀም ብሎም በምርምር የተደገፉ ሥራዎችን በመስራትአርሶ አደሩን የቴክኖሎጂዎች ተጠቃሚ ማድረግ ተገቢ መሆኑን ተናግረዋል። በታላላቅ እርሻ ውስጥ ለሚገቡ ባለሀብቶች አስፈላጊው ግብዓት ማመቻቸት፤ እንዲሁም ለግብርና ሥራ የሚያስፈልገው ካፒታል በተለያየ መንገድ ማመቻቸት የሚያስፈልግ መሆኑ ጠቁመው፤ ማንኛውም ሥራ ሳይንስን ተከትሎና ቴክኖሎጂን ተጠቅሞ ሊሰራ ግድ ይላል ብለዋል።  መንግሥት ትኩረት ሰጥቶ ግብርናውን ለማዘመን ኋላቀር አሠራሮችን በሂደት በመቀየር አስፈላጊ የሆኑ ግብዓቶችን ማሟላት፤ ሜካናይዝድ የሆነ እርሻ እንዲሰራ ማድረግ፤ አርሶ አደሩ በበሬ ከማረስ ወጥቶ በትራክተር እንዲያርስ ማድረግ የሚጠበቅበት መሆኑን ጠቁመው፤ አርሶ አደሩ በኅብረት ሆኖ ትራክተር የሚያገኝበትን ዕድል መፍጠርና ማመቻቸት ያስፈልጋል። ለዚህ ስኬት ደግሞ ከመንግሥት ጎን ሁሉም አካላት መረባረብና በዘርፉ ላይ ትኩረት ማድረግ ይኖርባቸዋል።  ለምሳሌ ያህል አሜሪካንን ብንወስድ ከአጠቃላይ 3 በመቶ ናሙና የ93 ፐርሰንቱ የምግብ ፍጆታ ከማሟላት አልፎ ለተለያዩ ሀገራት ድጋፍ እንደሚያደርጉ የሚናገሩት ዳይሬክተሩ፤ በእኛ ሀገርም ሁኔታ በግብርና ዘርፍ እውቀት እንዲገባ ማድረግ፤ የሰለጠነ ቴክኖሎጂን እንዲጠቀሙ ማገዝ፤ የሚመረተውን ምርት አስፈላጊ ገበያ እንዲያገኝ ማድረግ እጅግ አስፈላጊ መሆኑን ገልጸዋል ። ይህ የሚሆን ከሆነ የግብርናው ዘርፍ ምርትና ምርታማነት ይጨምራል።  በመጨረሻም ዶክተር ሰለሞን በግብርና ብዙ ዓመታት ያስቆጠርን ብንሆንም እስካሁን እራሳችንን አልቻልንም፤ ስንዴ ሳይቀር ከውጭ እያስመጣን ነው፤ ምርትና ምርታማነት ለማሳደግ ፤ የአርሶ አደሩ ኑሮ ተሻሽሎ ገቢው እንዲያድግ ሌሎችን አማራጮች በማየት ለግብርናው ዘርፍ ማደግ ሁሉም መረባረብ አለበት ብለዋል። አዲስ ዘመን ግንቦት 3/2012  ወርቅነሽ ደምሰው