‹‹ለእውነተኛ ትግል በረሀ የገቡ ብዙ የትግራይ ልጆች በህወሃት ሴረኛ ቡድን ተገድለዋል›› ሊላይ ሃይለማርያም ረዳ የቀዳማይ ወያነ መስራች የብላታ ሃይለማርያም ልጅ
 አዲስ አበባ፦ ለእውነተኛ የህዝብ ትግል በረሀ የገቡ ብዙ የትግራይ ልጆች በህወሃት ሴረኛ ቡድን በበረሀ የትጥቅ ትግል ወቅት መገደላቸውን የቀዳማይ ወያነ መስራች የብላታ ሃይለማርያም ልጅ ሊላይ ሃይለማርያም ረዳ አስታወቁ። ህዝባችንን ከዚህ ማፍያ ቡድን እንታደገው ሲሉም ጥሪ አቀረቡ፡፡አቶ
ሊላይ
ሃይለማርያም
በተለይ
ከአዲስ
ዘመን
ጋዜጣ
ጋር
ባደረጉት
ቃለ
ምልልስ
እንዳስታወቁት፤
የበረሀ
ትግል
ሲጀመር
ትግሉን
የተቀላቀሉ
ኃይሎች
ሁለት
ባህሪ ነበራቸው፡፡ አንደኛው
የህዝቡን እውነተኛ ጥያቄ ይዞ ለመታገል
የገባ ሲሆን፣ ሁለተኛው
ደግሞ ከህዝብ ጥያቄ ይልቅ ስውር የሆነ ተልእኮ አንግቦ የተቀላቀለ
ነው፡፡ 1968 ዓ.ም ጥቅምት ወር ሕወሃትን እንደተቀላቀሉ ያስታወሱት አቶ ሊላይ፣ ገሰሰ አየለ፣ ሙሴ ወደ በረሀ የገቡት ለእውነተኛ የህዝብ ትግል እንደነበር አመልክተዋል። እነዚህ የትግሉ መስራቾች ከፍተኛ የህዝብ ድጋፍ እንደነበራቸውም አስታውቀዋል።ገሰሰ አየለ፣የትግራይ መገንጠል
የሚባለውን እንደማይቀበልና ስህተት መሆኑንም ይናገር እንደነበር አመልክተው፤
የስብሓት ነጋ እና የአባይ ፀሃየ ቡድን ይህ ስላልጣመው የውጪ ግንኙነት እንዲሰራ
በሚል በሱዳን በኩል እንዲወጣ ተደርጎ በመንገድ በነሱ አጃቢዎች ሆነ ተብሎ መገደሉን
ጠቁመዋል፡፡ ገሰሰ፣ ደደቢት በረሀ ሲሄዱ የተሻለ ኢኮኖሚ፣ መሳሪያና የተሻለ ህዝባዊ ድጋፍ እንደነበረው ጠቅሰው፤ የገሰሰ ወደ በርሀ መግባት አብዛኞቹ የሽሬ ልጆች ለትግል እንዲነሳሱ የሞራል አቅም ፈጥሮ እንደነበር አስታውሰዋል። በርካታ የሽሬ ልጆች ወደ ትግሉ መቀላቀላቸው ያስደነገጣቸው አቶ ስብሓት ነጋ፣ ‹‹ገሰሰ ፊውዳል ነው›› ብለው የስም ማጥፋት ዘመቻ እንደጀመረቡትም ተናግረዋል። እየመጣ የአመራሩን ስፍራ በስፋት እንደተቆጣጠረው አመልክተው፤ ይህ ቡድን የሽሬ ልጆችን ‹‹ሰላይ ናችሁ›› በሚል ይገድል እንደነበር ተናግረዋል። በዚህ ሴራም ብዛት ያላቸው የሽሬ ልጆች መገደላቸውን አስታውቀዋል። በወቅቱ ከኢዲዩ ጋር በተደረገው አስከፊ ጦርነት ብዙ ታጋዮች መሰዋታቸውን ጠቁመው፤ ከኢዲዩ ጋር ወደ ጦርነት ለመግባት ምንም ምክንያት አልነበረም ብለዋል። ችግሩን በውይይት መፈታት ይቻል እንደነበር የገለጹና ውጊያው አያስፈልግም ብለው ጥያቄ የሚያነሱ ሰዎች በወቅቱ እንዲገደሉ ተደርጓል ብለዋል። ከ1967 እስከ 68 ዓ.ም የሽሬን ልጆች ካጸዱ በኋላ በ1969 ውጊያ የሚመሩ ሰዎች በአቶ ስብሓት ነጋ የቅርብ ዘመዶች መተካት መጀመራቸውን ገልጸዋል። ከዚያም ውጊያዎች መበላሸት መጀመራቸውን ያስተዋሉ ታጋዮች አቅም ያላቸው ሰዎች እያሉ ለምንድን ነው የማይመጥኑ ሰዎች እንዲመሩንና ውጊያ እንዲበላሽ የሚደረገው ሲሉ መጠየቅ መጀመራቸውንም ጠቅሰው፤ጉዳዩ በወቅቱ የመወያያ አጀንዳ ሆኖ እንደነበርም አስታውሰዋል።አጀንዳው ያሳሰባቸው በዘርኣይ አስገዶም በኩል ሁኔታውን ማሳወቃቸውን ገልጸው፤የነስብሀት ቡድን በታጋዮች መካከል ጠባብነት አለ በሚል ጥያቄውን ለማፈንም ብዙ ታጋዮች መገደላቸውን አስረድተዋል። በወቅቱ ግን በታጋዮች መካከል ይህ አይነት መከፋፈል እንዳልነበረ አስታውቀዋል።አቅም ያላቸው ለምን አይመሩንም ስላሉ ብቻ ብዙ ታጋዮች ከመገደላቸውም በተጨማሪ ያሉበት ሳይታወቅ እንደጠፉ ቀርተዋል ብለዋል።በአንድ ወቅት አባይ ፀሃዬ ከአጃቢዎቹ ጋር መጥተው ‹‹ቤታችሁ መሄድ የምትፈልጉ እጃችሁን አውጡ››ብለው በመጠየቃቸው ሰባት የተንቤን ልጆች እጃቸውን እንዳወጡ ያስታወሱት አቶ ሊላይ፣ሰባቱም ታጋዩ እያየ እዛው መረሸናቸውን ገልጸዋል። ከተረሸኑት ውስጥ 5ቱ ከዩኒቨርሲቲ የመጡ ወጣቶች እንደነበሩም አስታውሰዋል። የዓጋመ፣ክልተ ኣውላዕሎ፣ተንቤን እንደርታ
ተወላጆች የሆኑ በርካታ ታጋዮች በነ ስብሀት ነጋ ሴረኛ ቡድን በተንኮል መገደላቸውንም
አስታውሰዋል። በ1971ዓ.ም ማጽዳት በሚል ስትናገር”
ኦኬ” ትላለህ ፤ይህም የኢምፔሪያሊስቶች ተፅእኖ እንዳለብህ ያመለክታል
በሚል ብዙ ታጋይ መገደሉን ጠቁመዋል።
በ1977 ዓ.ም ማሌሊት ሲመሰረት
እነ ተኽለ ሃዋዝ፣ ሸዊት፣ ገብረ ህይወት እና ሌሎች ህወሓትን
ደግፈው ይዘዋት የመጡ ሰዎች
በዚህ ሴረኛ ቡድን መገደላቸውን አስታውቀዋል።
እርሳቸው እንዳሉት፤ ገሰሰ እንዲገደል ካደረገው ምክንያት አንዱ የኤርትራ ጥያቄ ነው፤ በወቅቱ ሊቀ መንበር ነበር። እሱ ሳያውቅ የትግራይ ማኒፌስቶ ብለው እነ አባይ ፀሃየ በድብቅ አዘጋጅተው ያሳተሙትን ማኒፌስቶ ሊበትኑ ሲሉ ማኒፌስቶው በታጋዮች ፊት መቅደዱን አስታውሰዋል። አይደለም የትግራይ መገንጠል የኤርትራን መገንጠል አልቀበልም ብሎም በወቅቱ አቋሙን አሳውቆ ነበር። ከዛ ቀን ጀምሮ ገሰሰን ለመግደል እንቅስቃሴ ተጀምሯል።ህወሃት ፀረ ምሁር ነው፤ ከሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤትና ከዩኒቨርሲቲ የሄዱ ታጋዮች እንዲጠፉ ተደርገዋል ብለዋል። ሴረኛው ቡድን የተማረ ሰው አይወድም ያሉት አቶ ሊላይ፣ እነ ስብሓት ነጋ ፊውዳል ናችሁ እያሉ በግል ቂም ተነሳስተው የአባቱ ጠላት የነበሩ ትላልቅ ሰዎችን ጭምር መግደላቸውን ተናግረዋል። ስዩም መስፍንም ዓጋመ ላይ በተመሳሳይ መልኩ ይገድል ነበር ብለዋል።አቶ ሊላይ እንደገለጹት፤ይህ ሴረኛ ቡድን አሁንም በተደራጀ መልኩ በትግራይ ክልል ግፍ እየፈጸመ ይገኛል። በዚህ ቡድን የተነሳ የትግራይ ህዝብ ከሁሉ ጋር እንዲጣላ እየተደረገ ነው። በመሆኑም ትግራይ አገራችን በመሆኗ ህዝባችንን ከእነዚህ ማፍያዎች ልናድነው ይገባል። ለዚህ ደግሞ ተደራጅተን መታገል አለብን። ‹‹አሁን ጊዜው አይደለም አትናገሩ፤ አሁን እኮ ችግር ላይ ነን። በኋላ እንደርስበታለን›› የሚባለው ነገር አሁን አይሰራም ብለዋል። ከጠፋን በኋላ እንዴት ነው ወደ ውስጣችን የመምንመለሰው ሲሉም ጠይቀዋል። በትግራይ የሚገኙ ለም መሬቶችን ለዘመዶቻቸው አድለውታል። የእነሱ ልጆች በአቡዳቢ ደሴት ገዝተው እየኖሩ ነው ሲሉ አመልክተዋል። እኔ የየትኛውም ፖለቲካ አባል አይደለሁም ያሉት አቶ ሊላይ፣ ዶክተር አብይ ወደ ስልጣን ከመምጣታቸው በፊት አውቃቸዋለሁ፤ የትግራይ ህዝብ ጠላት አይደሉም። ኢሳያስም ጠላታችን አይደለም፤ ጠላት እንዲሆኑ የሚያደርጓዋቸው እነዚህ ሀይሎች ናቸው ብለዋል። እንደ እርሳቸው ገለጻ፤ይህንን ሀይል በተደራጀ መልኩ መታገል ያስፈልጋል፤አሁን ላይ አራት አምስት ፓርቲዎች በትግራይ ተፈጥረዋል፤ ጥሩ ነው። ግን የዚህን የህወሓት ቡድን ክፋት ያውቁታል ወይ? ትናንት በተንኮል የመጡ መሆናቸው አሁንም በተንኮል እየኖሩ መሆናቸውን ይረዱታል ወይ?ነው ጥያቄው። ተረድተውስ ህዝቡን ለማስተማር ሞራል አላቸው ወይ? ብለው ሁሌ ራሳቸውን ይጠይቃሉ። በዚህ በኩል ስጋት አላቸው።አዲስ ዘመን ሐምሌ 21/2012 በጋዜጣው ሪፖርተር