የአምስት ቢሊዮን ብር የመንገድ  ፕሮጀክቶች ቅሬታ አስነሱ
አዲስ አበባ፡- በአማራ ክልል ሰሜን ሸዋ ዞን መንዝ ላሎምድር፣ መረሃቤቴና መንዝ ቀያ ገብርኤል ወረዳዎች ተጀምረው የነበሩ የመንገድ ፕሮጀክቶች በወቅቱ አልተጠናቀቁም፤ የተጠናቀቁትም በጥራት ችግር ፈርሰዋል ሲሉ ነዋሪዎችና የየወረዳው አስተዳዳሪዎች ቅሬታ አቀረቡ። የአማራ ክልል የሰሜን ሸዋ ዞን የተለያዩ ወረዳ ነዋሪዎች በተለይ ለአዲስ ዘመን እንዳስታወቁት፣ በሦስት ወረዳዎች የተጀመሩ የአምስት ቢሊዮን ብር የመንገድ ፕሮጀክቶችበከፍተኛ ደረጃ መዘግየታቸውንና የተጠናቀቁት ደግሞ የጥራት ችግር አለባቸው ሲሉ አስታውቀዋል።  በመንዝ ቀያ ገብርኤል ወረዳ መሃልሜዳ ከተማ ነዋሪው መምህር ወንድምኩን ጸጋው እንዳሉት፤ መንገድ የደም ስር ነው። ሆኖም ግን በሰሜን ሸዋ ዞን ከፍተኛ የመንገድ ችግር አለ። የሚሰሩት መንገዶች ሳይመረቁ ይፈርሳሉ። ተሰርተው የሚጠናቀቁትም ዘግይተው ነው ይላሉ።  በመንዝ ላሎምድር ወጋሬ ከተማ ነጋዴ የሆኑት ወይዘሮ ትርፌ አውላቸው በበኩላቸው ከጣርማ በር እስከ ወገሬ ያለው መንገድ እንዲሰራ ሕዝቡ ለዘመናት መንግሥትን ሲማጸን መቆየቱን አስታውሰው ከስንት ልፋት በኋላ በሦስት ዓመታት ለማጠናቀቅ የመንገድ ሥራው ቢጀመርም በአንድ ዓመት ቆይታው የተሰራው ሦስት በመቶ ብቻ ነው ሲሉ ገልጸዋል። በዚህም ምክንያት በክረምት በጭቃ በበጋ ደግሞ በአቧራ ነዋሪውን እያማረረ መሆኑን ጠቅሰዋል። የመንዝ ቀያ ገብርኤል ወረዳ ዋና አስተዳዳሪ አቶ አበበ አጥሌ፤ ከመሃልሜዳ እስከ ዘረት ቆላ ያለው የ72 ኪሎ ሜትር መንገድ በ2008 ዓ.ም በአንድ ዓመት ዘግይቶ ቢጠናቀቅም ብዙም በአገልግሎት ላይ ሳይቆይ መፍረሱን ይናገራሉ።  እንደሳቸው ገለፃ፤ ሕዝቡና የወረዳው አመራር ቅሬታ በማቅረቡ ባለፉት ሁለት ዓመታት ከ72 ኪሎ ሜትር 60 ኪሎ ሜትር ተቋራጩ ጠግኖ አገልግሎት እየሰጠ ነው። ቀሪው አስራ ሁለቱ ኪሎ ሜትሩ ግን ፈርሶ ከጥቅም ውጪ ሆኗል። በአሁኑ ወቅት መንገዱ እየተናደ የአርሶ አደሮችን እርሻ እያበላሸ ነው ያሉት አቶ አበበ የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን “እሰራለሁ” ቢልም እስካሁን አልሰራም። ኅብረተሰቡ በናዳውና በመንገድ እጦት እየተሰቃየ ነው ሲሉ ገልጸዋል።  የመንዝ ላሎምድር ወረዳ ዋና አስተዳዳሪ አቶ ገብረሕይወት በዛብህ፤ ከጣርማ በር እስከ ወገሬ ያለውን መንገድ በሦስት ዓመታት ሥራውን ለማጠናቀቅ ወደ ሥራ ተገብቷል። ይሁን እንጂ በአንድ ዓመት ከሦስት ወር ከ30 በመቶ በላይ መስራት ሲገባው የተሰራው ሦስት በመቶ ብቻ ነው። መጓተቱ ተገምግሞ ተቋራጩ ማስተካከያ እንዲያደርግ ቢታዘዝም ለውጥ የለም። ይህም በሕዝቡና በአመራሩ ቅሬታ ፈጥሯል ብለዋል።  የመርሃቤቴ ዋና አስተዳዳሪ አቶ ተሾመ አስፋው፤ ከአቡሳ – ዓለም ከተማ፣ ዓለም ከተማ – ደጎሎ ያሉ መንገዶች በአካባቢው በተፈጠረ ችግር ተቋርጠዋል። ችግሩ ተፈትቶ ወደ ሥራ እንዲመለሱ ስምምነት ቢደረግም አንደኛው የመንገድ ሥራ አልተጀመረም። የሌላኛው መንገድ ከተያዘለት ጊዜ በመዘግየቱ በኅብረተሰቡ ላይ ቅሬታ እየፈጠረ መሆኑንም ተናግረዋል።  በኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን ኮንስትራክሽን አስተዳደር የማዕከላዊ ሪጅን ቡድን መሪ አቶ ተስፋዬ አንተንይስሙ እንዳሉት፤ ከመሃልሜዳ እስከ ዘረት ቆላ ያለው በሰንሻይን ኮንስትራክሽን የተሰራ ሲሆን ከተገባው ውል አንድ ዓመት ማራዘሚያ ተሰጥቶት በመጠናቀቁ ጊዜያዊ ርክክብ ተደርጓል።  ተቋራጩ ካጠናቀቀ በኋላ በአንድ ዓመት ውስጥ የሚታዩ ብልሽቶችን የማስተካከል ስምምነት አለ። በዚሁ መሠረት ከሁለት ዓመት በላይ ማስተካከያ አድርጓል። የማስተካከያ ሥራው 95 በመቶ ተጠናቋል። በቅርቡ ሙሉ ርክክብ እናደርጋለን። መንገዱም የጥራት ችግር የለበትም ብለዋል።  «መንገዱ በጥራት ከተገነባ 12ቱ ኪሎ ሜትሩ ለምን ፈረሰ?» ብለን ላነሳንላቸው ጥያቄ በሰጡት ምላሽ 12ቱ ኪሎ ሜትር ከተሰራ በኋላ በመሬት መንሸራተት መፍረሱን ጠቅሰው ይህ በውል ከተገባው ውጪ በመሆኑ ተቋራጩ የጥገና ሥራ አለመስራቱን ገልጸዋል። ተቋማቸውም ጥናት በማድረግ ለማስራት እቅድ መያዙን ተናግረዋል።  ከጣርማበር እስከ ወገሬ ያለው መንገድ መዘግየቱን ያመኑት ኢንጂነር ተስፋዬ፤ ከሚመለከታቸው አካላት ጋር ተገምግሞ ተቋራጩ እንዲያስተካከል መታዘዙን ገልጸዋል። ተቋራጩ ከተነገረው በኋላ ኮሮና በመከሰቱ ብዙም ለውጥ አለመኖሩንና በቀጣይ ክትትሉን በማጠናከር እንዲያስተካከል እንደሚደረግ ተናግረዋል።  በባለሥልጣኑ የማዕከላዊ ሪጅን የቡድን አንድ አስተባባሪ መሃንዲስ ብሩክ ተክሌ፤ ከአቡሳ እስከ ዓለም ከተማ ያለው መንገድ 94 በመቶ በደረሰበት ወቅት በአካባቢው ችግር በመከሰቱ ተቋራጩ ጥሎ ወጥቷል። በመሆኑም ተቋማቸው ከተቋራጩ ጋር ስምምነት በማድረግ የቀረውን የማጠናቀቂያ ሥራ በባለሥልጣኑ አማካኝነት ለመስራት መወሰኑን አመልክተዋል። በጀት አስፈቅዶ ሥራውን ለማከናወን እንቅስቃሴ እየተደረገ ሲሆን፣ በጀቱ እንደተፈቀደ ሥራው ከሁለት እስከ ሦስት ወራት እንደሚጠናቀቅም ገልጸዋል።  በባለሥልጣኑ የማዕከላዊ ሪጀን የቡድን ሁለት ቡድን መሪ መሃንዲስ ጽጌሕይወት ተስፋዬ በበኩላቸው የዓለም ከተማ ደጎሎ የ85 ኪሎ ሜትር በሦስት ዓመታት ለማጠናቀቅ እ.አ.አ በ2017 ሥራው የተጀመረ አሁን ላይ ያለው አፈጻጸም 30 በመቶ ነው።  መሃንዲሱ በአካባቢው በተፈጠረው ችግር ተቋራጩ ሥራውን አቋረጦ የነበረ ሲሆን ከአንድ ወር በፊት ወደ ሥራው መመለሱንና የሚያጠናቅቅበት ጊዜም ዕቅዱን ከልሶ እንዲያመጣ መታዘዙንና የደረሰውን ችግር ታሳቢ በማድረግም የማጠናቀቂያ ጊዜው እንደሚወሰንም ገልጸዋል። ቅሬታ የተነሳባቸው እነዚህ የመንገድ ፕሮጀክቶች በአጠቃላይ 5 ቢሊዮን ብር ዋጋ እንዳላቸው ከኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን ያገኘነው መረጃ ያመለክታል። አዲስ ዘመን ግንቦት 2/2012 አጎናፍር ገዛኸኝ