በመተማመኛ ሰነድ ክፍያ መዘግየት የውጭ ባንኮች በአገር ውስጥ ባንኮች ላይ እምነት እያጡ ነው
በኢትዮጵያ ለዓመታት በዘለቀው ከፍተኛ የውጭ ምንዛሪ እጥረት ሳቢያ፣ የአገር ውስጥ ባንኮች አስመጪዎችን በመወከል የሚልኩት ባንክ መተማመኛ ሰነድ ወይም ሌተር ኦፍ ክሬዲት በወቅቱ ክፍያ መፈጸም ባለመቻላቸው በርካታ ባንኮች ከኢትዮጵያ ባንኮች ጋር የመሥራት ፍላጎትና እምነት እያጡ መምጣታቸው እየተነገረ ነው፡፡ ባንኮች በአስመጪዎች ወይም በወኪሎች ወገን ሆነው በውጭ የሚገኙ ላኪዎች ለሚገለገሉባቸው ባንኮች የመተማመኛ ሰነድ በማቅረብ የንግድ ልውውጥ እንዲፈጸም ያደርጋሉ፡፡ መተማመኛ ሰነዱን የደረሰው ባንክም ከላኪው ወገን ወደ ኢትዮጵያ የሚላከው ዕቃ መጫኑንና መድረሱን በማሳወቅ ክፍያ እንዲፈጸምለት በሚጠየቅበት ወቅት፣ ገንዘቡ ስለማይለቀቅለት ከኢትዮጵያ ባንኮች ጋር በሌተር ኦፍ ክሬዲት የመሥራት ፍላጎት እያጣ እንደመጣ በግዥ መስክ የተሰማሩ ባለሙያዎች ይገልጻሉ፡፡ ይህ ችግር እየጎላ በመምጣቱ ሳቢያ ባለፈው ዓመት የዓለም ባንክ የግሉ ዘርፍ ክፍል የሆነው ዓለም አቀፍ የፋይናንስ ኮርፖሬሽን (አይኤፍሲ) ለኢትዮጵያ የገቢ ንግድ ዘርፍ ዋስትና ለመስጠት ከኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ጋር ስምምነት መፈራረሙ ይታወሳል፡፡ ይህም ሆኖ ችግሩ አሁንም ብሶበት እንደሚገኝ ይገለጻል፡፡ ከአገር ውስጥ ባንኮች መካከል የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ በሰፊው ስሙ የሚነሳ ሲሆን፣ የግልም የመንግሥት ግዥና አቅርቦት ሒደቶች ላይ ችግሩ ጎልቶ እየታየ ስለመሆኑ ከባንኩ ጋር የሚሠሩ አካላት ይናገራሉ፡፡ አይኤፍሲ ባለፈው ዓመት ይፋ ባደረገው መረጃ፣ እያንዳንዱ የኢትዮጵያ ባንክ ቢያንስ ከ200 እስከ 300 ሚሊዮን ዶላር ያልተከፈለ የሌተር ኦፍ ክሬዲት ክምችት እንደሚገኝበት የውጭ ባንኮች እንደሚገልጹ አስታውቆ ነበር፡፡ አይኤፍሲ እንደሚለው አብዛኞቹ ባንኮች ዘግይተውም ቢሆን በሌተር ኦፍ ክሬዲት አማካይነት የሚጠበቅባቸውን ውዝፍ ይከፍላሉ፡፡ ይሁን እንጂ እስካለፈው ዓመት የትኛውም የኢትዮጵያ ባንክ ያለበትን ዕዳ መክፈል አቅቶት ውሉን ባያፈርስም፣ በተደጋጋሚ በሚታየው የክፍያ መዘግየት ሳቢያ በርካታ የውጭ ባንኮች አብሮ መሥራትን እንደማይፈልጉ እየተገለጸ ነው፡፡ እንደውም አንዳንዶቹ ባንኮች የኢትዮጵያን ባንኮች በጥቁር መዝገባቸው አስፍረዋል የሚሉ መረጃዎች እየወጡ ይገኛሉ፡፡ ስለጉዳዩ የተጠየቁት ብሔራዊ ባንክም ሆነ ንግድ ባንክ መረጃው እንደሌላቸው ተናግረዋል፡፡ በኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ የውጭ ምንዛሪ ስታቲስቲክስ ክፍል ኃላፊ ወ/ሮ የኔሐሳብ ታደሰ ስለጉዳዩ መረጃው እንደሌላቸው ሲገልጹ፣ የንግድ ባንክ ፕሬዚዳንት በመሆን በቅርቡ የተሾሙትና የኢትዮጵያ ባንኮች ፕሬዚዳንት የሆኑት አቶ አቢ ሳኖም ችግሩ መፈጠሩን በተለይም ንግድ ባንክ በውጭ ባንኮች ዘንድ በጥቁር መዝገብ ላይ ሰፍሯል ስለሚባለው ጉዳይ መረጃው እንደሌላቸው አስታውቀዋል፡፡ ከጊዜ ወደ ጊዜ እየተባባሰ የመጣው የውጭ ምንዛሪ እጥረትን ለማቃለል ብሔራዊ ባንክ 300 ሚሊዮን ዶላር ለንግድ ባንክና ለግል ባንኮች መስጠቱ ይታወሳል፡፡ ይህም ቢሆን ባንኩ ያለውን ክችምት ዓይቶ የሚያቀርበው እንጂ ባንኮች ችግር ስለገጠማቸው ብቻ እንደማይሰጣቸው ወ/ሮ የኔሐሳብ ይጠቅሳሉ፡፡ አስመጪዎች የውጭ ምንዛሪ ወረፋ ይዘው በመጠባበቅ ላይ እንደሚገኙ ባንኮች የሌተር ኦፍ ክሬዲት አገልግሎት ያቆሙ በሚመስል ደረጃ እንደማያስተናግዱ ያማርራሉ፡፡ እንዲህ ያሉትን ችግሮች ለማቃለል አይኤፍሲ የኢትዮጵያን የገቢ ንግድ ግዢዎች ዋስትና በመስጠት ሌተር ኦፍ ክሬዲት በወቅቱ ሳይከፈል ሲቀር ባልተከፈለው መጠን ላይ ዋስትና ሰጥቶ ክፍያው እንዲፈጸም ለማድረግ ተስማምቶ ነበር፡፡ ብሔራዊ ባንክ ስምምነቱን በማስመልከት ፍላጎቱ ወደ 20 ቢሊዮን ዶላር ያሻቀበውን የአገሪቱን አጠቃላይ የገቢ ንግድ ላይ አይኤፍሲ ዋስትና እንደሚሰጠው ዕምነት ነበረው፡፡ ይህንም ስምምነቱ ይሁን እንጂ ችግሩ አሁንም ድረስ እንዳልተቀረፈና የአገር ውስጥ ባንኮች አሁንም ድረስ ችግር እየገጠማቸው መሆኑ እየተነገረ ነው፡፡   