ከባንክ ሥርዓት ውጪ የሆነው 113 ቢሊዮን ብር ዕጣፈንታ
ከባንኮች ውጪ ከ113 ቢሊዮን ብር በላይ በሰዎች እጅ እንደሚገኝ የኢትዮጵያ ባንኮች ማህበር ይፋ አድርጓል።የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክም ከባንኮች በሚወጣ ገንዘብ ላይ ገደብ መጣሉን አስታውቋል።ከዚህ ጋር በተያያዘም ከባንክ ሥርዓት ወጪ የሆነውን ገንዘብ የዋጋ ግሽበት እንዳያስከትልና ለሕገ ወጥ ዓላማ እንዳይውል ከባንኮች የሚወጣው ገንዘብ እንደተጠበቀ ሆኖ የገንዘብ ቅያሬ እንደሚያስፈልግ የኢኮኖሚ ባለሙያዎች ያሳስባሉ። በኢኮኖሚው ላይ የሚሰራጨው ማንኛውም ገንዘብ በቁጠባም ሆነ በብድር መልኩ በባንክ ሥርዓት ማለፍ እንዳለበት የሚገልጹት በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የኢኮኖሚክስ መምህር ዶክተር ብርሃኑ ደኖ ገንዘብን አትሞ ማሰራጨት ኃላፊነት ያለበት የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ በኢኮኖሚው ውስጥ የሚሰራጨውን ገንዘብ መቆጣጠር እንዳለበት ይናገራሉ።እንደ ኢኮኖሚው ሁኔታ የተሰራጨው ገንዘብ ሚዛኑን መጠበቅ እንዳለበት የሚገልጹት ዶክተር ብርሃኑ፤ ከ113 ቢሊዮን ብር በላይ ከባንክ ሥርዓት ውጪና በግለሰቦች እጅ የተከማቸ መሆኑ በአገሪቱ የገንዘብ ፖሊሲ ላይ ከፍተኛ ችግር የሚያስከትል መሆኑን አመልክተዋል። የዋጋ ንረት ከሚያስከትሉ መንስኤዎች መካከል አንዱ ገንዘብ ከሚያስፈልገው በላይ በብዛት በኢኮኖሚው ውስጥ መሰራጨቱ መሆኑን አመልክተው፤ ከባንክ ሥርዓት ውጪ የሆነው ገንዘብ ባንክ ሊቆጣጠረው ስለማይችል ያልተጠበቀ የዋጋ ንረት ከማስከተሉ ባለፈ ለሕገ ወጥ ንግድ (ለጦር መሣሪያ፣ ለአደንዛዥ ዕፅና ለሕገ ወጥ የሰዎች ዝውውር ግዥ) እና ለአራጣ ብድር ሊውል እንደሚችልም ጠቁመዋል።እንዲሁም ለጊዜያዊ ፖለቲካ ፍጆታ የሚውሉ ግጭቶችን ለማስነሳትና ሽብርን በገንዘብ ለመደገፍ ሊውል ስለሚችል ለሕዝብ ደህንነትና ለአገር አንድነት ስጋት መሆኑን አብራርተዋል።ከፍተኛ ገንዘብ ከባንክ ሥርዓት ውጪ በሚሆንበት ጊዜ የመንግሥትን የገንዘብ ፖሊሲ የሚያስፈጽመው ብሔራዊ ባንክ ከአስፈጻሚው ጋር በመነጋገር ገንዘቡ በተቻለ መጠን ተመልሶ ወደ ባንክ የሚገባበትን ጠንካራ እርምጃዎችን መውሰድ እንደሚኖርባቸውም ገልጸዋል፤ አሁን በአገሪቱ ካጋጠመው የኮሮና ወረርሽኝና የወጪ ንግድ መቀዛቀዝ ጋር ተያይዞ ከፍተኛ የውጭ ምንዛሬ ወጪ አድርጎ ገንዘብ መቀየሩ ይከብዳል እንጂ ተመራጭ መፍትሄ ገንዘብ መቀየሩ መሆኑንም ጠቁመዋል።ብሔራዊ ባንክ በግለሰብና በድርጅት ደረጃ ከባንኮች ወጪ የሚደረጉ የገንዘብ መጠንን መወሰኑ ተገቢና ወቅታዊ እርምጃ መሆኑን አውስተው፤ የውሳኔውን ውጤት አይቶ አሁንም ከባንኮች ውጪ የሚሆነው ገንዘብ በኢኮኖሚው ውስጥ ተሰራጭቶ ተመልሶ ወደ ባንክ ሥርዓት የማይገባ ካልሆነ ገንዘብ መቀየሩ ብቸኛው መፍትሄ ነው ሲሉ ምክረ ሀሳብ ሰጥተዋል።በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የኢኮኖሚክስ መምህር የሆኑት ዶክተር አጥላው አለሙ በበኩላቸው መንግሥት በገንዘብ ፖሊሲው አማካኝነት በኢኮኖሚው ውስጥ የሚሽከረከረውን የገንዘብ መጠን የሚቆጣጠር መሆኑን ገልጸው፤ ብዙ ገንዘብ ከባንክ ሥርዓት ውጪ ከሆነ በኢኮኖሚው ውስጥ የሚሽከረከረውን የገንዘብ መጠን ማወቅ ስለማይቻል የዋጋ ግሽበት ሊያባብስ እንደሚችል ይናገራሉ።እንዲሁም ባንኮችን ከጨዋታ ውጪ የሚያደርጋቸው መሆኑንም ገልጸዋል።እንደ ዶክተር አጥላው ገለጻ፤ ከባንክ ሥርዓት ውጪ የሆነውን ገንዘብ ወደ ባንክ ሥርዓት ለመመለስ አንደኛ መንግሥት በአብዛኛው ሕዝብ ዘንድ ተአማኒነትን ማግኘት ይኖርበታል።በእኛ አገር በአብዛኛው ባለሀብትና መንግሥት እንደ ድመትና አይጥ ነው የሚተያዩት የሚሉት ዶክተር አጥላው፤ ምክንያቱም የቅርብ ጊዜ ታሪክን መለስ ብለን ብናይ መንግሥት ለተወሰኑ ሰዎች ጥቅም የቆመ ስለነበር ነው ብለዋል።«እነዚህ ነጋዴዎች ሕጉ ከሚፈቅድላቸው በላይ ይጠቀማሉ።በአንጻሩ ሌላው ነጋዴ ደግሞ በመንግሥት ጥቃት የደረሰበት አድርጎ የሚያይ ነው።በተግባርም የተረጋገጠ ነው።ይህን መጥፎ ገጽታ ለሕዝቡ ታማኝና ፍትሀዊ መሆኑን በማሳየት መገንባት አለበት» ሲሉም አስተያየታቸውን ሰጥተዋል።በአሁኑ ጊዜ በኢትዮጵያ ሁለት መንግሥት እንዳለ ነው የሚታየው ያሉት ዶክተር አጥላው ህወሃት በሚያስተዳድረው ክልል እንደፈለጉ የሚሆኑበት እዚህ ደግሞ በሕግ ስር ሁኑ የሚባልበት ግን በአጠቃላይ አንድ ኢኮኖሚ አለን የሚባልበት በመሆኑ ሁሉንም የአገሪቱ ክፍል በአንድ ዓይነት የሕግ ሥርዓት ስር ማድረግ ያስፈልጋል ብለዋል።ምክንያቱም ብር የሚደብቁት ሰዎች ከሕግ ውጪ ያሉ ሰዎች ሊሆኑ ይችላል ሲሉም ጠቁመዋል።ገንዘብ መቀየር ከባንክ
ሥርዓት ውጪ የሆነውን
ገንዘብ ወደ ባንክ
ሥርዓት እንዲመጣ አልያም
ከጥቅም ውጪ በማድረግ
ኢኮኖሚውን ሊያረጋጋው እንደሚችልም ምክረ
ሀሳብ ሰጥተዋል።አዲስ ዘመን ግንቦት 21 ቀን 2012 ዓ.ም  ጌትነት ምህረቴ