‹‹በጎርፍና በዝናብ ምክንያት ለወባ ተጋልጠናል›› -ተፈናቃይ አርሶ አደሮች ‹‹የውሃ እጥረት እንጂ ሌላ ችግር የለባቸውም›› -የአደጋ ሥጋት ሥራ አመራር ኮሚሽን
አዲስ አበባ፡- በመተከል ዞን ተከስቶ በነበረው ግጭት ከቤት ንብረታቸው ተፈናቅለው በፓዊ ወረዳ (አልሙ) በድንኳን ተጠልለው የሚገኙ ተፈናቃይ አርሶ አደሮች በጎርፍና በዝናብ ምክንያት ለወባ ተጋላጭነታችን ጨምሯል ሲሉ አስታወቁ፤ በርካቶችም አካባቢውን ለቀው መሄዳቸው ተመልክቷል። የክልሉ የአደጋ ሥጋት ሥራ አመራር ኮሚሽን ኃላፊ በምላሻቸው የውሃ እጥረት እንጂ ሌላ ችግር የለባቸውም። አርሶ
አደር ጥጋቡ ገላው በተለይ ለአዲስ ዘመን እንዳመለከቱት ክረምቱ እየጨመረ በመምጣት ለጎርፍ፣ ለዝናብና ለውርጭ ተጋላጭ ሆነዋል፤
አካባቢው ወባማ ከመሆኑም ጋር ተያይዞ የወባ ወረርሽኝ ይከሰታል የሚል ከፍተኛ ሥጋት እንዳደረባቸው ይገልጻሉ። ‹‹ሕጻናትን
ጨምሮ አሁን ላይ በመጠለያው 143 ተፈናቃዮች ተጠልለን እንገኛለን፤ በአባወራ ደረጃ 52 ነን›› ያሉት አርሶ አደሩ ‹‹እስከ መኝታችን
ድረስ ጎርፍ እየሞላ ተቸግረናል፤ በተጨማሪም ከፍተኛ የሆነ የመጠጥ ውሃ ችግር ገጥሞናል›› ሲሉ ተናግረዋል። የምግብ
አቅርቦት ችግርም አለብን የሚሉት ተፈናቃዮቹ አሁን እየተሰጠን ያለው ከፌዴራል አደጋ ሥጋት የሚላክ በወር 15 ኪሎ ደረቅ በቆሎ
ብቻ ነው። በርበሬ፣ ሽሮና ዘይት ሌሎችም ሲሰጡን ነበር አሁን ላይ ተቋርጠዋል ብለዋል። የምግብ ክፍተቱ ዝናብና ጎርፉ ከሚፈጥረው
ቅዝቃዜ ጋር ተዳምሮ ለወባ እንዳረጋለን የሚል ከፍተኛ ሥጋት ውስጥ እንደሚገኙ አርሶ አደር ጥጋቡ ገልጸዋል። ‹‹መረዳት
የሚገባንን ያህል እየተረዳን አይደለም፤ ሕጻናት ልጆቻችን በችግር ላይ ናቸው።›› ያሉት ሌላው አስተያየት ሰጪ አርሶ አደር መልካሙ
ጋሹ የምናድረውም ጭቃ ላይ በመሆኑ ሥጋት አድሮብናል ብለዋል። አርሶ አደር መልካሙ እንደገለጹት ‹‹በአልሙ መጠለያ ውስጥ የሰፈርነው
አርሶ አደሮች በአጠቃላይ 2ሺ 745 ነበርን፤ የኑሮው ሁኔታ እየከበደና አስቸጋሪ እየሆነ ሲመጣ ሰው እንደወጣ መቅረት ጀመረ።››
ሲሉ ቅሬታቸውን ገልጸዋል። ተፈናቃዩ የቀን ሥራ ፍለጋ በሚል ነው ወደ ተለያየ ቦታ የተበተነው እንጂ አንድም ሰው ተመልሶ በቀየው
ላይ እንዲሰፍር አልተደረገም ሲሉም አስታውቀዋል። የክልሉ
የአደጋ ሥጋት ሥራ አመራር ኮሚሽን ኃላፊ አቶ ታረቀኝ ተሲሳ በበኩላቸው የቧንቧ ውሃ አልፎ አልፎ ስለሚቆራረጥ የውሃ ችግር ነው
የነበረባቸው እንጂ ሌላ ችግር የለባቸውም። ሰሞኑን በአካል ተገኝቼ አረጋግጫለሁ የሚሉት ኃላፊው እነሱም ይሄ ችግር አለብን ብለው
አላነሱልኝም። እህል ደግሞ ከእነሱ ተርፎ ዳንጉር ወደሚባል ቦታ እየወሰድን ነው። እንደ
አቶ ታረቀኝ ገለፃ የሕጻናት አልሚ ምግብና ዱቄት፣ በቆሎ 15 ኪሎ፣ ዘይት ከመንግስት በኩል በመደበኛ በወር እየቀረበላቸው ሲሆን
ከህብረተሰቡ በኩልም የሚሰጣቸው ነገር አለ። ብዛታቸውም በጣም ትንሽ ስለሆኑ እነሱን ለመንከባከብ አልተቸገርንም ብለዋል። ባለፈው ወር ከመድኃኒት ጋር ተያይዞ ችግሮች ገጥሟቸው ነበር አሁን ላይ ተፈትቶላቸዋል ሲሉም ተናግረዋል። እንደውም እኮ
ሰዎቹ የቀን ሥራ ላይ ተሰማርተዋል። ሐምሌ አስር በአካል እዚያው ነበርኩ  ያሉት አቶ ታረቀኝ ካምፕ ውስጥ ያገኘሁት
14 ሰው ብቻ ነው፤ የት ሂደው ነው ብለን ስናጣራ የቀን ሥራ መሄዳቸውን ሰማን። ሐምሌ 12 ደግሞ ተመልሰው 141 ሆነው በካምፑ
ውስጥ አገኘናቸው ሲሉ ተናግረዋል። ቢሆንም ቅሬታዎች ከቀረቡ ተቀብሎ ምላሽ መስጠት ተገቢ እንደሆነም ገልጸዋል። ከጤና ጣቢያዎቻችን ጋር ተነጋግረን በየሳምንቱ የጤና ሁኔታቸውን
ክትትል እናደርጋለን፤ ሕመም የተሰማቸው ካሉም እናሳክማለን ያሉት የፓዊ ወረዳ አስተዳዳሪ አቶ ብርሃኑ አሰፋ ናቸው። በሰላም ያለሥጋት
ወጥተው መግባት እንዲችሉም ጥበቃና ክትትል እያደረግን ነው ብለዋል። ከእነሱ ጋር ተመካክረን ክረምቱ ከመጨመሩ በፊት ለጎርፍ ተጋላጭ
ያልሆነና የተሻለ ቦታ መርጠው እንዲቀመጡ ተደርጓል። የሚያፈሱ ድንኳኖች ተለይተው ተጨማሪ ሸራ እንዲያገኙ ተደርጓል። ወቅቱ ለወባ
ምቹ ነው፤አካባቢውም በወባ የሚታወቅ በመሆኑ ለሕመም አይጋለጡም የሚል እምነት የለንም። ይሄንን ታሳቢ በማድረግ ከክልሉ ጤና ቢሮ
ጋር በመነጋገር የነጻ ሕክምና እንዲያገኙ እየተደረገ ነው። ጎርፍና ሌሎች ችግሮች የሚያስቸግሯቸው ከሆነም ወረዳው ፈጣን ምላሽ ለመስጠት
ዝግጁ እንደሆነ ገልጸዋል። በፊት ሰፍረው የነበሩት ተፈናቃዮች ቁጥር ከሁለት ሺህ በላይ እንደነበር የተናገሩት ዋና አስተዳዳሪው አሁን
ላይ ያሉት 140 አካባቢ ናቸው ብለዋል። ሌሎቹ አብዛኛዎቹ ወደ ትውልድ ቦታቸው ተመልሰዋል። በመጀመሪያው አንድ ወር 2218 ተፈናቃዮች
ነበሩ። በቀጣዮቹ ጊዜያት ከሁለቱ ክልል አመራሮች ጋር ሰፊ ውይይቶች እየተካሄዱ ወደ ቀያቸው እንዲመለሱ ለማግባባት ቢሞከርም ፈቃደኛ
አልሆኑም። በመሆኑም አብዛኛው ሰው ወጥቶ ሄደ፤ 580 ብቻ ቀሩ። እነዚህም ሀብት ንብረት ያላቸውና የጠፋው ሀብት ይተካ ይሆን ብለው
የሚያስቡ ነበሩ። በኋላ እንደማይሆን ሲረዱ ለቅቀው መሄዳቸውን ተናግረዋል አቶ ብርሃኑ። በአጠቃላይ ተፈናቃዮቹ ወደ ቀያቸው ተመልሰው በዘላቂነት
እንዲቋቋሙ የሁሉም አካል እገዛ ያሥፈልጋል ያሉት አቶ ብርሃኑ በተጠለሉባቸው ቦታዎች ደህንነታቸውና ጤንነታቸው እንዲጠበቅ በማድረግ
በኩል ወረዳው እየሰራ ነው፤በቀጣይም የተጠናከረ ክትትል ያደርጋል ብለዋል። ግጭቱ ባለፈው ሚያዚያ 17 ጀምሮ መቀስቀሱ ይታወሳል።አዲስ ዘመን ነሀሴ
9/2011መሐመድ ሁሴን