‹‹ቀድሞ በነበረው የበሰበሰ ርዕዮተ ዓለም መገለባበጥና መዋሸት የለመዱ አካላት እውነተኛ ፌዴራሊዝም እንዳይተገበር እንቅፋት እየሆኑ ነው››  አቶ አባተ ኪሾ የቀድሞው የደቡብ ክልል ርዕሰ መስተዳድር
አስቴር ኤልያስአዲስ አበባ፡- በኢህአዴግ ዘመን በነበረው የበሰበሰ ርዕዮተ ዓለም መገለባበጥና መዋሸት የለመዱ አካላት እውነተኛ ፌዴራሊዝም እንዳይተገበር እንቅፋት እየሆኑ ነው ሲሉ የቀድሞ የደቡብ ክልል ርዕሰ መስተዳድር አቶ አባተ ኪሾ ገለጹ። እውነተኛ ፌዴራሊዝም ባለመኖሩ ለ30 ዓመታት ክልል ከክልል ብቻ ሳይሆን ቀበሌ ከቀበሌም እርስበእርስ እንዲጠራጠሩ ማድረጉንም አመልክተዋል። አቶ አባተ ኪሾ፣ ከአዲስ ዘመን ጋዜጣ ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ እንደተናገሩት፤ በአሁኑ ወቅት በተለያዩ የአገሪቱ ክፍሎች የሚታየው ቀውስ እውነተኛ ፌዴራሊዝም ካለመተግበሩ ጋር ተያይዞ የመጣ ነው። አሁንም ትክክለኛ ፌዴራሊዝም እንዳይተገበር የሚያደርጉት ቀድሞ በነበረውና በበሰበሰው የኢህአዴግ ርዕዮተ ዓለም ውስጥ ሲገለባበጡና ሲዋሹ በነበሩ አካላት ናቸው። ችግሩ ያለው በትግራይ ክልል ብቻ ሳይሆን በሌሎቹም የአገሪቱ ክፍሎች በመኖሩ ሊታዩና ሊፈተሹ የሚገባቸው ብዙ ናቸው ያሉት አቶ አባተ፣ በአሁኑ ወቅት የሚስተዋለው የቀድሞውን የፖለቲካ ድፍድፍ በአግባቡ ሳይጠራ የጠጣ ኃይል እንዳለ ነው ብለዋል። ያ ስካር እስካሁን ያለቀቀው እንዳለ ጠቁመው፣ ይህ ሃይል የሚሰራውን እንደማያውቅ አስታውቀዋል። የበሰበሰው ርዕዮተ ዓለም አሁንም ድረስ አገሪቱን በማመስ ላይ የሚገኘውም በዚሁ ምክንያት እንደሆነ አመልክተዋል። የዚህ ርዕዮተ ዓለም ተከታዮችና የበሰበሰውን ሃሳብ ለማሳካት የሚንገታገቱ ቡድኖች በየቦታው መኖራቸውን የሚናገሩት አቶ አባተ፤ ስለዚህም መመልከት ያለብን አንድን አካባቢ ብቻ ሳይሆን በየአቅጣጫው ነው ብለዋል። የበሰበሰው ርዕዮተ ዓለም ቫይረሱ በብዙ ቦታ የተዳረሰ ከመሆኑ አኳያ ሁሉንም ቦታ በአግባቡ በመፈተሽ ቫይረሱን ማምከን የግድ እንደሚልም ተናግረዋል። ይህ ካልሆነ ግን የታለመው እውነተኛ ፌዴራሊዝም ተተግብሮ ማየት የማይቻል መሆኑን ገልጸዋል። እርሳቸው እንዳሉት፤ በበሰበሰው
ርዕዮተ ዓለም የተነሳ ችግሩ ያለው ሁሉም የአገሪቱ
ክፍል ነው። በዚህም በኢትዮጵያ ውስጥ ያልደማና ያልቆሰለ
ሰው የለም። ሁሉም አካባቢ የሰው ህይወት አልፏል።
እውነተኛ ፌዴራሊዝም ካለመኖሩ የተነሳ ያልተሰደደ፣ የህግ የበላይነትን ያላጣ እና ሌላም ችግር ያልደረሰበት አካል አይገኝም። አዲስ አበባን ጨምሮ ያልተጎዳ አካባቢ የለም። ምክንያቱም
የበሰበሰው ርዕዮተ ዓለም ቫይረስ በሁሉም ስፍራ ነበርና ሁሉም ተጎድቷል።
በኮቪድ 19 ወረርሽኝ የተነሳ አፋችሁን በማስክ ሸፍኑ እንደሚባለው
ሁሉ፤ የቫይረሱ ችግር ያለበትንና የመፍልፈያውን
ቦታ ለአንዴና ለመጨረሻ
ጊዜ እልባት እንዲያገኝ
ተመሳሳይ ነገር ማድረጉ ተገቢነት ያለው ነው ብለዋል።
ቫይረሱ ተፈናጥሮ የሄደበትን
አካባቢ በሙሉ መፈተሽም
እንደሚያስፈልግም  ጠቁመዋል። ሌላው ቀርቶ አሁንም መንግስት በውስጡ ባሉት አካላትም ፍተሻ ሊያደርግ ይገባል ያሉት አቶ አባተ፤ አሁንም በስልጣኑ ላይ ያሉ አካላት ያንን የበሰበሰበ ርዕዮተ ዓለም ሲጋቱ ከርመው በአንድ ጀምበር ለማውጣት የተቸገሩ መምሰላቸውን ለዚህ በምክንያትነት አንስተዋል። እንደ አቶ አባተ ገለጻ፤ ቀድሞ በነበረው ርዕዮተ ዓለም የነበረው
አካሄድ ውሸት መናገር መቻልና አድርባይ
መሆን መቻል በስርዓቱ
ውስጥ ለመቆየት የሚያስችል
ነው። ስለዚህም በአሁኑ ጊዜ ያሉትን የመንግስት አካላት ከዚህ አይነቱ አካሄድ ነጻ ማድረግ ያስፈልጋል። ቀደም ሲል በነበረው ስርዓት እውነተኛ ፌዴራሊዝም ባለመኖሩ በተለይ ከ30 ዓመት ወዲህ ክልል ከክልል ብቻ ሳይሆን ቀበሌ ከቀበሌም እርስ በእርስ ተጣራጣሪ እንዲሆን አድርጓል ያሉት አቶ አባተ፣ እውነተኛ ፌዴራሊዝም ለኢትዮጵያ ስለሚጠቅም ተግባራዊ ቢደረግ መልካም ነው ብለዋል። ከዚህ በኋላ ተስፋ የማደርገው ብልጽግና ፓርቲም ሆነ ሌሎች ፓርቲዎች ይህን በአግባቡ ቢያዩትና ለተግባራዊነቱ የየበኩላቸውን ሲወጡ ነው ፤ ከዛ ውጭ ሌላው ነገር ለኢትዮጵያዊነት ምንም ነው ሲሉ ገልጸዋል። ያለፉት ዓመታት የተረጨው
ቫይረስ በእጅጉ ህዝቡን ጎድቶታል ያሉት አቶ አባተ፣ ቫይረሱን ለማጥፋት
ደግሞ መላ ህዝቡን ያሳተፈ መፍትሄ  ይጠይቃል
ብለዋል። ዋጋ መክፈልንና
መተባበርንም የግድ እንደሚል
ጠቁመዋል።አዲስ ዘመን ታህሳስ 21/2013