በእግር ኳሱ ጉዳይ የመንግሥት ዝምታ እስከ ምን ድረስ ነው?﻿
አንዳንድ ምሁራን ፖለቲካን ‹‹መጥፎ ጨዋታ ነው›› ሲሉ ይገልፁታል፡፡ በተቃ ራኒው የስፖርቱ ዓለም ተወዳጅ መድረክ የሆነው እግር ኳስ በአፍቃሪዎቹ ዘንድ ውብና ማራኪ ጨዋታ እንደሆነ ይገለፃል፡፡ በሁለት ፅንፍ የቆሙት ሁለት መስኮች በአንድ ላይ ሲቀላቀሉ የሚፈጥሩት ውህድ ግን ከፖለቲካውም የከፋ መዘዝ እንደሚያስከትል በበርካታ አጋጣሚዎች መታዘብ ይቻላል። ከቅርብ ጊዜ ወዲህ በአገሪቱ እግር ኳስ በተለይም በፕሪሚየር ሊግ ተጋጣሚ ክለቦች መካከል እየተፈጠረ የሚገኘው ቀውስም የዚህ ማሳያ ነው፡፡ ሌሎቹን ጨዋታዎች ትተን ካለፉት ሁለት ሳምንታት በላይ ሲያወዛግብ የቆየው የኢትዮጵያ ቡና እና መቐለ 70 እንደርታ 27ኛ ሳምንት ጨዋታ ፖለቲካ ወደ እግር ኳስ ሰተት ብሎ መግባቱን ያረጋገጠ ነው፡፡ የሁለቱ ክለቦች ጨዋታ በደጋፊዎች መካከል ከእግር ኳሳዊ ምክንያቶች ይልቅ ሜዳ ላይና ከሜዳ ውጪ በግልፅ በሚታይ ፖለቲካዊ ምክንያት የቱን ያህል እንደተካረረ አላየሁም አልሰማሁም የሚል ይኖራል ተብሎ አይታሰብም፡፡ የሁለቱ ክለቦች ጉዳይ በማሳያነት ተነሳ እንጂ በፕሪሚየር ሊጉ ሰላሳ ጨዋታዎች የፀጥታ ስጋት የሌለባቸው ሁለት ጨዋታዎችን እንኳን መጥቀስ ከባድ እየሆነ መጥቷል። የፀጥታ ስጋቱ በእግር ኳሳዊ ምክንያት አለመሆኑ ከጨዋታ በፊትም ይሁን በኋላ ለፀጥታ አስከባሪዎች ፈተና ከመሆኑ ባሻገር የራሱን ሰንሰለት ዘርግቶ ወደ ፊትም በእግር ኳስ ሜዳዎች ዙሪያ አደጋ እንዲያንዣብብ አድርጓል፡፡ የፕሪሚየር ሊጉ የ2011 ዓ.ም መርሃግብር ሊቋጭና ቻምፒዮኑ ሊታወቅ የሦስት ሳምንት መርሃግብር እድሜ ብቻ ይቀረዋል፡፡ ቻምፒዮን ለመሆን ከሚደረገው ፉክክር ባሻገር ላለመውረድ የሚደረገው ትንቅንቅ በራሱ ከፍተኛ መሆኑ የፖለቲካው ትኩሳት ሳይገባበት ኳሱን እንዲፋጅ ያደርገዋል፡፡ በተቀሩት የዓመቱ መርሃግብር የመጨረሻ ጨዋታዎች በተለይም በሃያ ዘጠነኛው ሳምንት መቐለ 70 እንደርታ ከመከላከያ ጋር የሚያደርገው ጨዋታ የፀጥታ ስጋት ሊኖር እንደሚችል የሰጉም ብዙዎች ናቸው፡፡ ለዚህም ጨዋታው አዲስ አበባ ስታድየም መከናወኑን ከግምት በማስገባት የመቐለ 70 እንደርታ ደጋፊዎች ባለፈው ማክሰኞ ከኢትዮጵያ ቡና ጋር የነበራቸው ጨዋታ ወቅት የተፈጠሩ ግርግሮችን መነሻ አድርጎ በዚህም ጨዋታ የፀጥታ ችግር ሊኖር መቻሉ የስጋታቸው ምንጭ ነው፡፡ ሰላም በራቃቸው የስፖርት ማዘው ተሪያዎች መደበኛ የውድድር መርሐ ግብሮች መተማመኛ ማግኘት እየቻሉ አይደለም። እግር ኳሳዊ ክንውኖች በሚደረጉባቸው ሜዳዎችና የሰላም ትርጉም ለዘርፉ ያለው ፋይዳ ለብዙዎች የገባቸው በማይመስልበት በዚህ ወቅት፣ የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን እንደ ብሔራዊ ተቋም በሙሉ እግሩ ረግጦ መንቀሳቀስ እየቻለ እንዳልሆነ የሚናገሩ የፌዴሬሽኑ የስራ ሃላፊዎች አሉ። መደበኛ መርሐ ግብሮች በይፋ በተነገሩ ማግሥት ‹‹ተራዘሙ›› የሚሉ ዜናዎች እግር በእግር እየተከተሉ ክለቦችን ጭምር ግራ በማጋባት ላይ ናቸው፡፡የክለብ ደጋፊዎች እነዚህን ክፍተቶች በመጠቀም ይመስላል፣ በሚፈጥሯቸው አምባጓሮች ወደ ብሔር ተኮር ግጭት እየተቀየሩና ጉዳት እስከ ማድረስ እየደረሱ የሚገኙት፡፡ እንዲህ ያለውን የሜዳ ውስጥና ከሜዳ ውጪ የሚከሰት ደም አፋሳሽ አምባጓሮ ከእንጭጩ ማስቀረት እየተቻለ አለመሆኑ ማሳያዎቹ ብዙ ናቸው። በደጋፊዎች መካከል ‹‹እኛ ጋ ስትመጡ ያገናኘን›› የሚሉ ዛቻዎችና ግጭቶች ምክንያት የቀጣዩን የጨዋታ አሸናፊ ማን ይሆን? ከሚለው የስፖርቱ ቤተሰብ የእግር ኳስ ክርክሮች ይልቅ በሚፈጠረው ረብሻ ሊመጣ የሚችለውን አደጋ በመተንበይ የሚጠመዱበት ሥርዓት ሚዛን መድፋቱ መደበኛ መርሐ ግብሮች እንዳይካሄዱ ሰበብ ሲሆን መመልከት የአደባባይ ምስጢር ከሆነ ሰነባብቷል፡፡ በአገሪቱ የደፈረሰው ሰላም ለስፖርቱም ዋናው እርሾ እየሆነ በመታየቱ በተለይ በክልል እግር ኳስ ክለቦች መካከል የሚከ ናወኑ ጨዋታዎች ከእግር ኳሳዊ ትንቅቁ ይልቅ የሥጋት ምንጭነታቸው አይሏል፡፡ በዚህም የብሔራዊ ፌዴሬሽኑ መደበኛ ውድድሮች በተያዘላቸው ቀንና ጊዜ እንዳይከናወኑ ምክንያት ሆኗል፡፡ ስማቸውን መግለጽ ያልፈለጉ የፌዴሬሽኑ የቅርብ ሰዎች እንደሚናገሩትም፣ ጉዳዩ ከተቋሙ አቅም በላይ ሆኗል፡፡በክልል የሚካሄዱ ጨዋታዎች በፖለቲካ ትኩሳት ሳቢያ ተጨማሪ ራስ ምታት እየሆኑ መምጣታቸውን በዚሁ የውድድር ዓመት ለመታዘብ ተችሏል፡፡ ለታኅሣሥ 17 ቀን 2011 ዓ.ም. የታሰበው የወላይታ ድቻና የሲዳማ ቡና ጨዋታ አንዱ ማሳያ ሲሆን፣ ሌላው በዚሁ የፖለቲካ ትኩሳት በይደር የቆየው መቐለ 70 እንደርታ ከፋሲል ከተማ፣ እንዲሁም ባህር ዳር ከተማ ከስሑል ሽረ እንደስላሴና ሌሎችም ይጠቀሳሉ። ክለቦች በክልሉ በተዟዙሮ የሚያደርጉት ጨዋታ ከወጪውም አኳያ ቀድሞውንም ባይደግፉትም ፖለቲካው ባመጣው ጣጣ አንዳንዶቹ እየተዟዟሩ ለመጫወት ፈቃደኛ ሳይሆኑ ቆይተዋል፡፡ቀደም ሲል የወላይታ ድቻና የሲዳማ ቡና የጨዋታ መርሐ ግብር ሲወጣ አንዳችም ተቃውሞ አልነበረም፡፡ ይሁንና የሁለቱ ቡድኖች ጨዋታ በተያዘለት የጊዜ ሰሌዳ መሠረት እንደሚካሄድ ሲጠበቅ፣ ከሲዳማ ቡና ለፌዴሬሽኑ በተላከ ደብዳቤ ጨዋታውን ወላይታ ድቻ ላይ ሄዶ መጫወት የሚያስችል ሁኔታ ባለመኖሩ ጨዋታው እንዲራዘም ተደርጓል። የመቐለ እና የፋሲል ከተማን ጨዋታ በተመለከተም ፋሲሎች ከሜዳቸው ውጪ ለሚያደርጉት ጨዋታ ዝግጅታቸውን አጠናቀው እንደነበረ፣ ሆኖም ባህር ዳር ከተማ ላይ የሚደረገው የባህር ዳርና የስሑል ሽረ እንደስላሴ ጨዋታ ፀጥታውን የበለጠ አስተማማኝ ለማድረግ በሚል ከክልሉ የፀጥታ ኃላፊዎች ለፌዴሬሽኑ በቀረበ ጥያቄ መሠረት እንደሆነም በወቅቱ መነገሩ ይታወሳል፡፡ በዚሁ ሳቢያ የፋሲል ቡድን ወደ መቐለ የሚያደርገውን ጉዞ ለመሰረዝ መገደዱ ይታወቃል፡፡በእነዚህና በሌሎችም ተያያዥ ምክንያቶች አጣብቂኝ ውስጥ የገባው የኢትዮጵያ እግር ኳስ ፌዴሬሽን የክልል አመራሮችን ማነጋገር የጀመረው ቀደም ሲል ጀምሮ መሆኑ ይታወሳል፡፡ ያም ሆኖ ጨዋታዎች መሰረዛቸውና የፀጥታ ስጋት መኖሩ አልቀረም፡፡ በዚህ ሁኔታ ውስጥ ፌዴሬሽኑ በካፍ መርሃግብር መሰረት የአፍሪካ ቻምፒዮንስ ሊግና ኮንፌዴሬሽን ዋንጫ ኢትዮጵያን የሚወክሉ ክለቦችን ለማሳወቅ እየተጣደፈ ነው፡፡ የዘንድሮው መርሃግብር እንደምንም ቢጠናቀቅ እንኳን በቀጣይ ዓመት ፕሪሚየር ሊጉ እንዲህ በአስጨናቂ ሁኔታዎች ታጅቦ ይቀጥላል? ወይስ ሌላ መላ ይበጅለታል የሚሉ ጥያቄዎች ከስፖርት ቤተሰቡ ዘንድ ከምንጊዜውም በላይ ተጠናክረው እየተነሱ ይገኛሉ፡፡ በእግር ኳሱ እየታየ ለሚገኘው ቀውስ የመንግስት ዝምታስ እስከምን ድረስ ነው የሚሉ ቁጥራቸው ትንሽ አይደለም፡፡ መንግስት የኳሱ ጉዳይ ላይ ጣልቃ ቢገባ ከፊፋ ጋር በተያያዘ ችግሮች ሊፈጠሩ እንደሚችሉ የሚያነሱ ወገኖች አሉ፡፡ ይሁን እንጂ የፊፋ ህግም ቢሆን በኳሱ ምክንያት አገር መታመስና ዜጎች መጎዳት አለባቸው ብሎ እንደማያምን ይታወቃል፡፡ ፊፋ የመንግስትን ጣልቃ ገብነት ከእግር ኳሱ አመራሮች ሹም ሽረት ጋር በተያያዘ እንጂ ከፀጥታ ጋር በተያያዘ መንግስት ጣልቃ ገብቶ ለሚያሳልፈው ውሳኔ የቅጣት ብትሩን እንደማያነሳ በስፖርቱ ውስጥ ያሉ ሰዎች ይናገራሉ፡፡ ስለዚህም መንግስት በእግር ኳሱ ዙሪያ ዝምታውን መስበር እንዳለበት በአፅኖት ያስቀምጣሉ፡፡የእግር ኳሱን ሰላማዊ እንቅስቃሴ ወደ ቀደመው ለመመለስ ፕሪሚየር ሊጉ ከተጀመረበት ጥቅምት 17 ቀን 2011 ዓ.ም. አስቀድሞ በስፖርታዊ ጨዋነት ላይ ወደ ሁሉም ክልሎች በመንቀሳቀስ ውይይት ያደረገው ብሔራዊ ፌዴሬሽኑ ጥረት ፍሬ ማፍራት አልቻለም፡፡ እግር ኳሱን ምክንያት በማድረግ የሚስተዋለውን አደገኛ አዝማሚያ መቀነስ የሚቻለው ውድድሮችን በዞን ማከናወን ሲቻል ብቻ እንደሆነ በርካታ የስፖርት ቤተሰቦች ያምናሉ፡፡ ይህ የሚስተዋለውን አምባጓሮ ከመቀነሱም በላይ ተዟዙሮ በመጫወት ይባክን የነበረውን የክለቦች ፋይናንስ ይታደጋል የሚል እምነትም አላቸው፡፡አዲስ ዘመን ቅዳሜ ሰኔ 15/2011