መንግሥት በቂሊንጦ የሞቱትን እስረኞች ማንነት ከመግለጽ መቆጠቡ የተጠያቂነት ትችት አስነሳ
ነሐሴ 28 ቀን 2008 ዓ.ም. ማለዳ በአዲስ አበባ ቂሊንጦ ማረሚያ ቤት በተነሳ የእሳት አደጋ ‹‹23 ሰዎች›› መሞታቸውን መንግሥት ቢገልጽም፣ ማንነታቸውን በይፋ አለማሳወቁ ትችት እያሰነዘረበት ይገኛል፡፡በማረሚያ ቤቱ ልጆች ያሏቸው ቤተሰቦችና ዘመዶች አደጋው ከደረሰበት ቀን አንስቶ ሲመላለሱ ቢቆዩም፣ የልጆቻቸውንና ዘመዶቻቸውን ሁኔታ ማወቅ ባለመቻላቸው ረቡዕ ጳጉሜን 2 ቀን 2008 ዓ.ም.  በቁጣ ከፀጥታ ኃይሎች ጋር ማረሚያ ቤት አቅራቢያ ሲተናነቁ ታይተዋል፡፡መንግሥት ከሟቾቹ ውስጥ 22 የሚሆኑት በጭስ በመታፈን በመረጋገጥና በፍርስራሽ ሕይወታቸው እንዳለፈ ቢገልጽም፣ ማንነታቸውን ግን ሪፖርተር ለሕትመት እስከገባበት ዓርብ ምሽት ድረስ ይፋ አላደረገም፡፡በጉዳዩ ላይ ሪፖርተር ያነጋገራቸው የሕግ ባለሙያዎች መንግሥት ተጠያቂና ግልጽ እንደሚሆን አሁን በገጠመው የተቃውሞ ቀውስ ምክንያት በስፋት እየገለጸ፣ በተቃራኒው ሕጋዊ ኃላፊነቱን እየተወጣ አለመሆኑን ይገልጻሉ፡፡ለዚህ የሚጠቅሱት የፌዴራል ማረሚያ ቤቶች አስተዳደር የታራሚዎችን ሞት ከነማስረጃው የመግለጽ ግዴታ እንዳለበት ነው፡፡የሚኒስትሮች ምክር ቤት ያወጣው ደንብ ቁጥር 138/99 አንቀጽ 21 ላይ ማረሚያ ቤቱ በሞት የተለየ ታራሚ የሞተበትን ምክንያት ከነሐኪም ማስረጃው ሥልጣን ላለው ፍርድ ቤት ያሳውቃል የሚል ድንጋጌ ከመያዙም ባሻገር፣ ‹‹ታራሚው መሞቱን ለቤተሰቡ ወይም ለዘመዱ ያሳውቃል፣ አስከሬኑንም ለቤተሰቡ ወይም ለዘመዱ ይሰጣል፡፡ ሆኖም የሟቹን አስከሬን የሚወስድ ቤተሰብ ወይም ዘመድ ካልተገኘ በሚመለከተው ማዘጋጃ ቤት አማካይነት እንዲቀበር ይደረጋል፤›› የሚለውን አንቀጽ ይጠቅሳሉ፡፡ይህ ሕጋዊ ግዴታ ቢቀመጥም መንግሥት ለየትኛውም ፍርድ ቤት እንዳላሳወቀ ቤተሰቦችም እየተሰቃዩ መሆኑን በማንሳት ወቅሰዋል፡፡ማረሚያ ቤቱ ሐሙስ ጳጉሜን 3 ቀን 2008 ዓ.ም. በሕይወት ያሉ ታራሚዎችን ለቤተሰቦችና ዘመዶች ይፋ ማድረግ ቢጀምርም፣ እስካሁን የሟቾችን ማንነት ለቤተሰቦችና ለአጠቃላይ ማኅበረሰቡ አለማሳወቁ በመንግሥት ግልጽነት ላይ ጥያቄ አስነስቷል፡፡ይህ በእንዲህ እንዳለ የቂሊንጦ እስር ቤት የእሳት አደጋ መንስዔና የታራሚዎች አያያዝን በተመለከተ ከሚቀጥለው ሳምንት ጀምሮ እንደሚያጣራ፣ የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ኮሚሽነር ዶ/ር አዲሱ ገብረ እግዚአብሔር ገልጸዋል፡፡  