የመንገድ ፈንድ ጽህፈት ቤት አንድ ነጥብ አራት ቢሊዮን ብር ገቢ መሰብሰቡን አስታወቀ
ፍሬህይወት አወቀ አዳማ፡- የኢትዮጵያ መንገድ ፈንድ ጽ/ቤት በስድስት ወር አንድ ነጥብ አራት ቢሊዮን ብር ገቢ መሰብሰቡን አስታወቀ፡፡ በሀገሪቱ ካለው ከፍተኛ የመንገድ ጥገና ፍላጎት አንጻር የበጀት እጥረት መኖሩ ተገለጸ።ጽህፈት ቤቱ ከፌዴራልና ከክልል መንገድ ኤጀንሲዎች ጋር በአዳማ ከተማ ታህሳስ 22 እና 23 ቀን 2013 ዓ.ም ባካሄደው የምክክር መድረክ ላይ የጽህፈት ቤቱ ዋና ዳይሬክተር አቶ ረሺድ መሀመድ እንደገለጹት፤ ጽ/ቤቱ በዋናነት ገቢ የማሰባሰብ ሥራውን ሲያከናውን ቆይቷል፡፡ ባለፉት ስድስት ወራት አንድ ነጥብ አምስት ቢሊዮን ብር ለመሰብሰብ አቅዶ አንድ ነጥብ አራት ቢሊዮን ብር ገቢ መሰብሰብ ችሏል። አፈጻጸሙም የዕቅዱን 98 በመቶ ነው፡፡ገቢ ከማሰባሰብ ባለፈም ባለፉት ስድስት ወራት በርካታ ሥራዎችን ሲያከናውን መቆየቱን ያነሱት አቶ ረሺድ፤ የመንገድ ጥገናን በተመለከተ 78 በመቶ መከናወን እንደተቻለ ገልጸዋል፡፡ በተጨማሪም የመንገድ ፈንድ ተቋማዊ ለውጥ ማምጣት እና የገቢ ምንጮቹን ማስፋት እንዲችል በርካታ የጥናት ሥራዎች መሠራታቸውን አስረድተዋል፡፡ጥናቶቹም በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ሕንፃ ኮሌጅ እና በቴክኖሎጂ ኢንስቲትዩት በኩል እየተከናወኑ እንደሚገኙ ያመለከቱት ዋና ዳይሬክተሩ ፣ ጥናቱም በቅርብ ጊዜ ውስጥ ተጠናቅቆ ተቋሙን ወደ ተሻለ ደረጃ ለማምጣት ከፍተኛ አስተዋጽኦ እንደሚኖረው ጠቁመዋል፡፡ ከዚሁ ጋር በተያያዘም በሀገሪቱ በሁሉም ክልሎች ያለውን የመንገድ ግንኙነት መረጃ ስርዓት በሳተላይት መከታተል የሚያስችሉ ዘዴዎች ተጠንተው መጠናቀቃቸውንም ገልጸዋል፡፡ጽ/ቤቱ የመንገድ ኤጀንሲዎችን አቅም ለማጎልበት ስድስት መቶ ሚሊዮን ብር ወጪ በማድረግ የተለያዩ ማሽነሪዎችን ግዢ እየፈጸመ መሆኑን አቶ ረሺድ አመልክተው ፣ ይህም የመንገድ ጥገናውን አቅም በከፍተኛ ደረጃ መለወጥ የሚችል ከመሆኑም በላይ የክልሎችን አቅም የሚጨምር እንደሆነ አስረድተዋል፡፡ ከፍተኛ ወጪ ወጥቶባቸው
የተገነቡ መንገዶች በአግባቡ ተጠብቀው የሚፈለገውን አገልግሎት በተገቢው መንገድ እንዲሰጡ የሚያስችል ይሆናልም ብለዋል፡፡የኢትዮጵያ መንገድ ፈንድ መንገዶችን ለመጠገን በየዓመቱ ከሰባት ነጥብ አምስት ቢሊዮን ብር በላይ ያስፈልገዋል ያሉት አቶ ረሺድ፤ አሁን እየተሰበሰበ ያለው የፍላጎቱን 50 በመቶ ወይም ሦስት ቢሊዮን ብር ብቻ እንደሆነ ጠቅሰዋል፡፡ ያለው የበጀት ችግሩ እንዳለ ሆኖ በየክልሉ ያለው የመሥራት አቅም ውስን መሆኑንም አመልክተዋል፡፡በተለይም የክልል ገጠር
መንገድ ኤጀንሲዎች የአሠራር፣
የአደረጃጀትና የሰው ኃይል
ችግር ያለባቸው በመሆኑ
ችግሩን ለመቅረፍ ጽ/ቤቱ
የአቅም ግንባት ሥራዎችንም
እየሠራ የሚገኝ መሆኑን
ጠቁመው ፣ የማሽነሪ
እና የአቅም ግንባታ
ስልጠናዎች እየተሰጡ ነው
ብለዋል። የእነዚህ ድምር
ውጤቶችም ለመንገድ ጥገና
ሥራው አፈጻጸም ከፍተኛ
እገዝ ይኖራቸዋል የሚል
ጽኑ እምነት እንዳላቸው
ገልጸዋል፡፡ ለሁለት ቀናት የቆየው የምክክር መድረክ ላይ የሁሉም ክልሎች የመንገድ ትራንስፖርት ባለስልጣን የሥራ ኃላፊዎችና ኤጀንሲዎች ተገኝተዋል፡፡ ከተገኙት መካከልም የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር መንገዶች ባለስልጣንን ጨምሮ ኦሮሚያ፣ አማራ፣ ደቡብና የኢትዮጵያ ሱማሌ ክልል መንገድ ኤጀንሲዎች በስድስት ወራት ውስጥ የነበራቸውን አፈጻጸም ገምግመዋል፡፡ በግምገማውም በርካታ ችግሮች የተነሱ ሲሆን፤ በዋናነት የበጀት እጥረት በመኖሩ ምክንያት ጥቂት የማይባሉ ፕሮጀክቶች መጓተታቸው ተገልጿል፡፡‹‹በሀገሪቱ ካለው
ከፍተኛ የመንገድ ጥገና
ፍላጎት አንጻር የበጀት
እጥረት መኖሩን ይታወቃል››
ያሉት የትራንስፖርት ሚኒስቴር
ሚኒስትር ዴኤታ አቶ
ካሳሁን ጎፌ ፤
በአሁን ወቅት እየቀረበ
ያለው ለኢትዮጵያ መንገዶች
ባለስልጣን 65 በመቶ፣
ለክልሎች 25 በመቶ
እንዲሁም ለከተሞች 10 በመቶ
በጀት ከመንገዶች እርዝማኔ
አንጻር በቂ እንዳልሆነ
ገልጸዋል፡፡ ችግሩን ለመቅረፍ የበጀቱን ቋት የማስፋትና የገቢ ምንጭ የሆኑ አማራጮችን በመጠቀም የተለያዩ ሥራዎችን መሥራት ተገቢ መሆኑን ጠቅሰዋል፡፡ በመሆኑም የትራንስፖር ሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ በቀጣይ 10 ዓመት የልማት ዕቅድ መጨረሻ ላይ በጀቱን 10 ነጥብ 9 ቢሊዮን ብር ለማድረስ አቅዶ እየሠራ መሆኑን አመልክተዋል፡፡ከሚኒስቴር መስሪያ ቤቱ በተጨማሪ ክልሎችም በጀት ከመጠየቅ ባለፈ ለመንገድ ጥገናው ያቅማቸውን ያህል ተሳትፎ ማድረግ እንዳለባቸው አቶ ካሳሁን ጠቁመዋል፡፡ ክልሎች የክልሉን ካቢኔ በማሳመን ያሉት መንገዶች እንዳይጎዱ ባለው ላይ የመጨመር ሥራ መሥራት እንዳለባቸው አመልክተዋል፡፡አነስተኛ ነው እየተባለ የሚነገርለት በጀት በአግባቡ መጠቀም ያልተቻለበት ሁኔታ መኖሩን የጠቆሙት አቶ ካሳሁን፤ በቀጣይም ክልሎች አፈጻጸማቸውን መሰረት በማድረግ የተፈቀደላቸውን በጀት በአግባቡ መጠቀም እንዲችሉ የቅጣት መመሪያ መዘጋጀቱን ገልጸዋል፡፡ በጀቱን በአግባቡ መጠቀም ያልቻለ ክልል ከተፈቀደለት በጀት 10 በመቶ ተቀናሽ የሚደረግ መሆኑን እና በአግባቡ በጀቱን ተጠቅሞ መሥራት ያልቻለ ክልል ከፕሮጀክቱ የሚወጣ መሆኑንም አመልክተዋል፡፡ ለክልልች የሚመደበውን በጀት በተመለከተም በአግባቡ ሥራ ላይ መዋሉን ለማረጋገጥ ከመንገድ ኤጀንሲዎች፣ ከፋይናንስ ኃላፊዎችና ከኦዲት ኃላፊዎች እንዲሁም ከገንዘብ ሚኒስቴር ጋር በጋራ በመሆን ስልጠና እየተሰጠ መሆኑ በመድረኩ ተገልጿል፡፡የእነዚህ ሥራዎች ድምር ውጤትም መንገዶች በአግባቡ እንዲጠበቁና ውስን የሆነውን ሀብት በትክክለኛው መንገድ ሥራ ላይ እንዲውል የሚያስችል እንደሆነ ተመላክቷል፡፡ በቀጣይም የተጀመሩ ሥራዎች እንዲጠናቀቁና የአቅም ግንባታ ሥራው ተግባራዊ እንዲሆን ተጠናክሮ የሚሠራ መሆኑም ተጠቁሟል፡፡አብዛኞቹ ክልሎች ከያዙት እቅድ አኳያ ጥሩ አፈጻጸም እንደነበራቸው በመድረኩ የተጠቀሰ ሲሆን፤ በተለይም የኮሮና ቫይረስ መከሰት እንዲሁም በሀገሪቱ ያለው ወቅታዊ የሰላምና የጸጥታ ሁኔታ መደፍረስ በተወሰኑ ክልሎች ላይ አሉታዊ ተጽዕኖ ማሳደሩ በምክንያትነት ተገልጿል፡፡አዲስ ዘመን ታህሳስ 24/2013