ብሔራዊ ባንክ የደቡብ ግሎባል ባንክ የትርፍ ድርሻ ክፍፍልን አገደ
ባንኩ በ2012 የሒሳብ ዓመት ከ376 ሚሊዮን ብር በላይ ማትረፉ ተገልጿልበተጠናቀቀው የ2012 የሒሳብ ዓመት የትርፍ ምጣኔያቸውን በከፍተኛ ሁኔታ ካሳደጉት ጥቂት ባንኮች መካከል አንዱ የሆነው ደቡብ ግሎባል ባንክ፣ የትርፍ ድርሻ ክፍፍልን ተፈጻሚ እንዳያደርግ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ዕገዳ አደረገበት፡፡የደቡብ ግሎባል ባንክ የባለአክሲዮኖች ጠቅላላ ጉባዔ ከመካሄዱ ቀደም ብሎ ብሔራዊ ባንክ የሒሳብ ዓመቱ የትርፍ ክፍፍል ድርሻ ታግዶ እንዲቆይ ውሳኔ ያስተላለፈው፣ ከውጭ ምንዛሪ አሰጣጥ ጋር በተያያዘ መጣራት ያለበት ሒሳብ በመኖሩ እንደሆነ ታውቋል፡፡እ.ኤ.አ. ከ2017 የሒሳብ ዓመት ጀምሮ ባንኩ ከሰጠው የውጭ ምንዛሪ ብድር ጋር ተያይዞ ያልተወራረደና ያልተጣራ ሒሳብ በመኖሩ፣ እስኪጣራ ድረስ የሒሳብ ዓመቱን የትርፍ ድርሻ ክፍፍል ማከፋፈል የማይችል መሆኑ ተገልጾለታል፡፡ ባንኩ ጠቅላላ ጉባዔውን ለማካሄድ በተዘጋጀበት ዋዜማ ላይ የመጣው የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ የትርፍ ክፍፍል ዕገዳ፣ ቅዳሜ ታኅሳስ 10 ቀን 2012 ዓ.ም. በተካሄደው ጠቅላላ ጉባዔ ላይ ለባለአክሲዮኖች ሲገለጽ ከባለአክሲዮኖች ሙግት ገጥሞታል፡፡  የዚህ ዕገዳ ዋነኛ ምክንያት የተደረገው ኤልሲ በመክፈት የፈቀደውን የውጭ ምንዛሪ ከኢትዮጵያ ውጭ ባለ ባንክ መክፈል ሲገባው፣ ክፍያውን አለመፈጸሙ ነው፡፡ በብሔራዊ ባንክ ደንብ መሠረት እንዲህ ያሉ ሒሳቦችን ባንኮች በሦስት ወራት መክፈል ይገባቸዋል፡፡ ሆኖም ባንኩ በተጠቀሰው ጊዜ ውስጥ ሒሳቡን ባለመክፈሉ፣ የውጭ ምንዛሪው ወደ 17 ሚሊዮን ዶላር ማደጉን ምንጮች ይገልጻሉ፡፡ ባንኩ ክፍያውን በወቅቱ አለመክፈሉ ብቻ ሳይሆን፣ በአጠቃላይ በኢንዱስትሪ ውስጥ ከውጭ ምንዛሪ ጫና ጋር ያለውን ችግር የሚያሳይ ነው ብለዋል፡፡  ብሔራዊ ባንክም እንዲህ ያለ ያልተከፈለ ዕዳ እያለ ትርፍ ክፍፍል ማድረግ አይቻልም ማለቱ አግባብ ቢሆንም፣ ለምን ይህ ችግር ተፈጠረ ብሎ ማጣራት አለበት ያሉት የባንክ ፣ ሌሎች ባንኮች ዘንድም ተመሳሳይ ችግር ስላለመኖሩ እርግጠኛ መሆን አይቻልም ብለዋል፡፡ አሁን በተያዘው የደቡብ ግሎባል ባንክ ጉዳይ ግን ብሔራዊ ባንክ በራሱ አሠራር ዕርምጃ በመውሰድ ሊያስተካክለው ይችላል ተብሎ እየተጠበቀ ነው፡፡ በሌላ በኩል ባንኩ በ2012 የሒሳብ ዓመት ከፍተኛ የሚባለውን ትርፍ ያስመዘገበ መሆኑ በሒሳብ ሪፖርቱ የተመለከተ ቢሆንም፣ ብሔራዊ ባንክ የመጨረሻውን ውሳኔ እስኪሰጥ ድረስ የትርፍ ክፍፍሉ የማይፈጸም መሆኑ መገለጹ ብዙዎችን ባለአክሲዮኖች አላስደሰተም፡፡ ባንኩ በሒሳብ ዓመቱ አትርፌያለሁ ብሎ ይፋ ያደረገው ከታክስ በፊት 376 ሚሊዮን ብር ሲሆን፣ ይህም ትርፍ ከ2011 ሒሳብ ዓመት አንፃር ሲታይ 33 በመቶ  ብልጫ አለው፡፡በ2012 የሒሳብ ዓመት በዚህን ያህል የመቶኛ ምጣኔ የትርፍ ዕድገት ያስመዘገቡ ባንኮች  እንደሌሉ መረጃዎች የሚያሳዩ ሲሆን፣ የደቡብ ግሎባል ባንክ ግን የ33 በመቶ የትርፍ  ዕድገት ከፍተኛ የሚባል እንደሆነ ለመገንዘብ ችሏል፡፡ ዓመታዊ የትርፍ ዕድገቱ ብቻ ሳይሆን በ2012 የሒሳብ ዓመት አብዛኞቹ የግል ባንኮች የትርፍ ክፍፍል ድርሻ መጠናቸው ባነሰበት ወቅት፣ ደቡብ ግሎባል ባንክ ግን አንድ ሺሕ ብር ዋጋ ያለው አንድ አክሲዮን የሚያስገኘው የትርፍ መጠን 34.7 በመቶ ወይም 347 ብር መድረሱ የሒሳብ ዓመቱን አፈጻጸም በተለየ እንዲታይ ያደርገዋል፡፡ ይህ የባንኩ የትርፍ ድርሻ ክፍፍል መጠን በ2011 የሒሳብ ዓመት ተገኝቶ ከነበረው የ2.4 በመቶ ብልጫ እንዳለው በባንኩ ዓመታዊ ሪፖርት ተመልክቷል፡፡ በ2011 የሒሳብ ዓመት አንድ የደቡብ ግሎባል ባንክ አክሲዮን አስገኝቶት የነበረው ትርፍ 323 ብር እንደነበር ይታወሳል፡፡ እስካሁን ይፋ ከተደረጉ ሪፖርቶች የትርፍ ድርሻ ክፍፍል መጠኑን በዚህን ያህል ደረጃ ያሳደገ ባንክ የለም፡፡ በተለይ ከውጭ ምንዛሪ ብድር አቅርቦት ጋር ተያይዞ ደቡብ ግሎባል ባንክ አሁን ጥያቄ ያስነሳበትና ያልተወራረደ ነው የተባለው ሒሳብ ከ2017 የሒሳብ ዓመት ጀምሮ ሲንከባለል የነበረ በመሆኑ፣ መክፈል ያለበት የገንዘብ መጠን ታውቆ ሲከፈል አሁን ባለው የውጭ ምንዛሪ ተሰልቶ ስለሚሆን ከፍተኛ የሆነ ወጪ የሚያስወጣው ይሆናል ተብሎ ተገምቷል፡፡ በዚህም ምክንያት ትርፉ ሊያሽቆለቁል ይችላል ተብሎ ይጠበቃል፡፡ ከዚህም በተጨማሪ በሒሳብ ምርመራው የሚገኘው ውጤት የባንኩን የሥራ ኃላፊዎች ተጠያቂ ሊያደርግ እንደሚቻልም ይነገራል፡፡በአንፃሩ ከዚህ አወዛጋቢ የሆነ ጉዳይ ባሻገር የባንኩ የ2012 የሒሳብ ዓመት ዝርዝር ሪፖርት እንደሚያሳየው፣ ከቀደሙት ዓመታት የተሻለ አፈጻጸም ታይቷል፡፡በተለይ የባንኩ ተቀማጭ ከአምናው ጋር ሲነፃፀር የ50 በመቶ ጭማሪ በማስመዝገብ 5.29 ቢሊዮን ብር መድረሱ ከፍተኛ የሆነ ውጤት ሆኗል፡፡ ከብድር ሥርጭት አኳያም ባንኩ በተለያየ የኢኮኖሚ ዘርፎች የሰጠው የብድር መጠን 4.5 ቢሊዮን ብር በመድረስ የ83 በመቶ ዕድገት አሳይቷል፡፡ ከዚህ የብድር ሥርጭት ውስጥ የወጪ ንግድ 39.1 በመቶ፣ የአገር ውስጥ ንግድና አገልግሎት 28.8 በመቶ፣ ኮንስትራክሽን 13.5 በመቶ፣ ማኑፋክቸሪንግ 6.7 በመቶ በመውሰድ ቅድሚያውን ሥፍራ ሲይዙ ሌሎች ዘርፎች የተቀረውን 12 በመቶ ድርሻ እንደሚይዙ የባንኩ ሪፖርት አመላክቷል፡፡  የተበላሸ ብድር ምጣኔ 0.44 በመቶ ብቻ ሆኖ መገኘቱም፣ በሒሳብ ዓመቱ ዝቅተኛ የተበላሸ ብድር ያለበት ባንክ አድርጎታል፡፡ከውጭ ምንዛሪ ግኝት አንፃርም ባንኩ ከሌሎች ባንኮች በተለየ የውጭ ምንዛሪ ግኝቱን ያሳደገ ስለመሆኑ ሪፖርቱ ያሳያል፡፡ ከባንኩ ሪፖርት መረዳት እንደሚቻለውም፣ በ2011 የሒሳብ ዓመት አግኝቶት የነበረው 117 ሚሊዮን ዶላር በ2012 የሒሳብ ዓመት በስምንት በመቶ ዕድገት አሳይቶ የ126.6 ሚሊዮን ዶላር ገቢ አግኝቷል፡፡በ2012 የሒሳብ ዓመት ካገኘው የውጭ ምንዛሪ ውስጥ 86.5 በመቶ የሚሆነው የተገኘው ከላኪዎች ነው፡፡ ይህንን ውጤት ከፍ ለማድረግ ላኪዎችን፣ በውጭ የሚኖሩ ትውልደ ኢትዮጵያውያንንና የተለያዩ ተቋማትን የሚያበረታቱ የኤክስፖርተርስ ሞርጌጅ ብድርና የዳያስፖራ ሞርጌጅ ብድርን የመሳሰሉ የባንክ አገልግሎቶችን በሥራ ላይ ለማዋል መቻሉ ተገልጿል፡፡ የባንኩን የ2012 የሒሳብ አፈጻጸም ከሚያመለክቱት መረጃዎች ውስጥ የባንኩ ጠቅላላ ሀብት 7.81 ቢሊዮን ብር የደረሰ መሆኑ አንደኛው ነው፡፡ ይህ የሀብት መጠን ከቀዳሚው ዓመት 42 በመቶ ዕድገት የታየበት ነው፡፡ በተጠናቀቀው የሒሳብ ዓመት የባንኩ ጠቅላላ ገቢ 1.1 ቢሊዮን ብር ሲደርስ፣ በባንኩ ታሪክ ከፍተኛው የገቢ መጠን ሆኖ መመዝገቡን የባንኩ ዳይሬክተሮች ቦርድ ሊቀመንበር አቶ ኑረዲን አወል ገልጸዋል፡፡ የሒሳብ ዓመቱ ገቢ ከ2011 የሒሳብ ዓመት አንፃር ሲታይም የ414 ሚሊዮን ወይም የ60 በመቶ ጭማሪ ማሳየቱ ተገልጿል፡፡ ባንኩ ለመጀመርያ ጊዜ ከአንድ ቢሊዮን ብር በላይ ገቢ ያስመዘገበበት ዓመት ሆኗል፡፡ ደቡብ ግሎባል ባንክ የተከፈለ ካፒታሉን በ36.6 በመቶ በማሳደግ 986 ሚሊዮን ብር ማድረስ መቻሉ ታውቋል፡፡ ይህ የባንኩ የካፒታል መጠን ግን በሥራ ላይ ካሉ 16 የግል ባንኮች አንፃር ሲታይ ከአንድ ቢሊዮን ብር በታች ነው፡፡ ደቡብ ግሎባል ባንክ ከ12,000 በላይ ባለአክሲዮኖች ሲኖሩት፣ በ82 ቅርንጫፎች አገልግሎት እየሰጠ ይገኛል፡፡ 