የግድቡ የዲፕሎማሲ ጉዞ የቅኝ ገዢዎች እሳቤና የደባ ዲፕሎማሲ የታየበት እንደሆነ ተገለጸ
ድርድሩን ግብጽና ሱዳን ለውስጥ አጀንዳ ማስቀየሪያነት እየተጠቀሙበት እንደሆነ ተጠቁሟልአዲስ አበባ፡- የታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ግንባታ ዙሪያ ሲከናወን የነበረው የሶስትዮሽ የውይይትና ድርድር ዲፕሎማሲ በግብጽና ሱዳን በኩል የ19ኛው ክፍለ ዘመን የነበረ የቅኝ ገዢዎች እሳቤና የደባ ፖለቲካ የታየበት መሆኑ ተገለጸ። የድርድር ሂደቱን ሁለቱ አገራት ለውስጥ ጉዳያቸው አጀንዳ ማስቀየሪያ እየተጠቀሙት መሆኑን እና ጊዜውም የሁሉንም ኢትዮጵያውያን ትብብር የግድ የሚልበት ስለመሆኑም ተጠቁሟል። በኢትዮጵያ ሲቪል ሰርቪስ ዩኒቨርሲቲ የዲፕሎማሲና ዓለምአቀፍ ግንኙነት ትምህርት ክፍል ኃላፊና መምህር የሆኑት አቶ እንዳለ ንጉሴ፣ ለአዲስ ዘመን ጋዜጣ እንደተናገሩት፤ የግድቡ ግንባታ ከተጀመረ ጊዜ ጀምሮ ኢትዮጵያ በራሷ ተነሳሽነት ሱዳንንም ሆነ ግብጽን ጋብዛ እያንዳንዱን ነገር እንዲከታተሉ እና እየተወያዩም እንዲቀጥሉ መተማመን እንዲፈጠር የድርሻዋን እየተወጣች ትገኛለች። ይሁን እንጂ በግብጽ በኩል እውነቱን ተቀብሎ ከመተባበር ይልቅ በተለያየ ምክንያት ድርድሩ እንዲጓተት የማድረግ አዝማሚያ ውስጥ ትገኛለች። ግብጽ የደባ ዲፕሎማሲ እያራመደች ሲሆን፤ ግድቡ ካለበት ደረጃ አንጻር ደግሞ ግንባታውን አፋጥኖ ሪቫን ከመቁረጥ አኳያ የሁሉም ኢትዮጵያውያን ትብብር የሚፈተሽበት ነው።እንደ አቶ እንዳለ ገለጻ፤ ኢትዮጵያ ግንባታውን ስታከናውን ሁለቱን አገራት ለውይይት መጋበዟና ስራውንም ግልጽ ማድረጓ የኢትዮጵያ የዲፕሎማሲ ፍልስፍና እና የሁለቱ አገራት(የግብጽና የሱዳን) የዲፕሎማሲ ፍልስፍና የተለያየ ከመሆኑ አንጻር ነው። ምክንያቱም ኢትዮጵያ ነጻ ሆና የቆየች አገር እንደመሆኗ ዲፕሎማሲዋም በነጻ ፍላጎቷ ላይ ተመስርቶ የተቀረጸ ነው። ይህ ደግሞ ትብብርን፣ ሰጥቶ መቀበልን፣ በሌሎች የውስጥ ጉዳይ አለመግባትን ሁሉ የሚያካትት ከውስጥ ፍላጎቷ የመነጨ ዲፕሎማሲ ነው። በአንጻሩ ሱዳንን በተለይ ደግሞ ግብጽን ማየት ከተቻለ ደግሞ፣ የዲፕሎማሲ መነሻቸው የራሳቸውን ብሔራዊ ጥቅም መሰረት አድርጎ የተቀረጸ አይደለም። ቀደም ሲል በቅኝ ሲገዟቸው የነበሩ አገሮች ባስቀመጡላቸው አቅጣጫ ነው እየፈሰሱ ያሉት። ይህ እሳቤ ደግሞ ለዚህ ዘመን የሚበጅ ምንም አይነት ነገር የሌለው ሲሆን፤ አቅጣጫውም በሌሎች የውስጥ ጉዳይ ጣልቃ መግባትን፣ ደባ የተሞላበት ዲፕሎማሲን ማራመድን፣ በጓሮ የሚከናወኑ ስምምነቶችን በማከናወን እንደ ሁኔታው ሲቀድዱና ሲያርሙ መኖርን፣ ውሸትና ማታለልን ያነገበ ፕሮፖጋንዳ መከተልን፣ ከራስ ተጠቃሚነት በዘለለ በጋራ መጠቀምና መለወጥን የማያስተናግድ አካሄድን ትኩረቱ ያደርጋል። ግብጽ ደግሞ የዚህ ዋና አብነት ስትሆን፤ ይህ ደግሞ ቅኝ መገዛቷ የፈጠረባት ተጽዕኖ ነው። ይሁን እንጂ ይህ ተቀባይነት የሌለው፤ ይልቁንም እንቢ ብለው መውጣታቸው ለአገርና ህዝባቸው ጥቅም ብለው ሳይሆን፤ የሁለቱም አገራት መንግስቶች ያልተረጋጉ ከመሆናቸው አንጻር አንድም “ኤሊት” የሚባለው ቡድን በሚያሳድርባቸው ተጽዕኖ፣ ሁለተኛም የቅኝ ግዛት ያሳደረባቸው ተጽዕኖ ውጤት ነው።አቶ እንዳለ እንደሚሉት፤ የአባይን ጉዳይ የሚፈልጉትም ኢትዮጵያ ተሳስታለች ከሚል አንጻር ሳይሆን የራሳቸውን የውስጥ ትኩሳት ማብረጃ አጀንዳ አቅጣጫ ማስቀየሻ አድርገው እንደመሆኑ ውይይቱ በቶሎ እንዲጠናቀቅ ስለማይፈልጉ በተቻለ መጠን እንዲጓተት የተለያዩ ነገሮችን ያነሳሉ። ኢትዮጵያም ይሄን ትገነዘባለች፤ በቀጣይም ይሄንኑ መገንዘብ ይኖርባታል። ምክንያቱም ወደ ድርድሩ ሲገቡም በኢትዮጵያ ብልህነት የተሞላበት አካሄድ ተገድደው እንጂ ወደው አይደለም። ስራውም ሆነ ውይይቱ በግልጽ እንዲካሄድ አይፈልጉም። እየተገደዱ ሄደውም ቢሆን አሁን በአብዛኛው በጥሩ ደረጃ ላይ ነው የሚገኘው። ለዚህ ደግሞ ኢትዮጵያ ግድቡን እየሰራች መደራደር የምትችልበትን እድል የሰጣትን የመርሆች ስምምነት መመልከቱ በቂ ነው። የእነርሱ ፍላጎት ደግሞ ይሄ አልነበረም። የዚህ ማሳያው ደግሞ የናይል ቤዚን ኢኒሼቲቭ ማዕቀፍ ማጠናቀቂያ ላይ ጥለው መውጣታቸው ሲሆን፤ በህዳሴ ግድቡ ዙሪያም የነበራቸው ፍላጎት ማጓተት እና በኢትዮጵያ የሚፈጠሩ የውስጥ ችግሮች ካሉም እነርሱን መጠቀም ነበር። ይህ ደግሞ ኢትዮጵያ በሉዓላዊ ግዛቷ ላይ ልማቷን ማከናወን ሙሉ መብት እንዳላት የዘነጋ አካሄድ ነው። ኢትዮጵያ በጀመረችው የዲፕሎማሲ ጉዞ እነርሱ ሽንፈትን ሳይሆን የጋራ ተጠቃሚነትን፣ ዘላቂ ሰላምና ልማትን፣ በግድቡ ዙሪያ ለሚያከናውኑት ፕሮፖጋንዳ የሚያወጡትን የህዝብ ሀብት ለልማት የማዋል እድልን ይዘው ነበር የሚንቀሳቀሱት። በዚህ ረገድ በተወሰነም ቢሆን የህዝቦችን ፍላጎት ከመረዳት አንጻር የሱዳን የተሻለ የነበረ ሲሆን፤ አሁን ላይ በሱዳን የተረጋጋ መንግስት ባለመኖሩና በተለያየ ቡድኖች የተወጠረ ከመሆኑ ጋር ተያይዞ ለግብጽ ፍላጎት ማራመጃ ምቹ ሆኖ ይታያል። ይህ ሁሉ የሚሆነው አንድም ኢትዮጵያ የያዘችውን የጋራ ተጠቃሚነት ጉዞ ባለመቀበል፤ ሁለተኛም የቅኝ ግዛት በፈጠረባቸው ተጽዕኖ ምክንያት፤ ሶስተኛም ስልጣናቸውን እስካራዘሙና የውስጥ አጀንዳቸውን እስካስቀየሩ ድረስ በድህነትና አለመረጋጋት ውስጥ ያለው ህዝባቸው ተጠቃሚነት ግድ የሌላቸው በመሆኑ ምክንያት ነው። ለዚህ ደግሞ ድርድሩ ተቋርጦ እንዲቀርም ሆነ ተፋጥኖ ቶሎ እንዲጠናቀቅ ስለማይፈልጉ ወደ ድርድሩ መድረክ መውጣት መግባታቸው የማይቀር ነው። በመሆኑም እነዚህ አገራት ሊመጡም ሊሄዱም የሚችሉ መሆናቸው ታውቆ ሲመጡ እየተቀበሉ፣ ሲሄዱም እየሸኙ ዲፕሎማሲውን ማስቀጠል ይገባል። ይህ መውጣት መግባታቸው ደግሞ ለኢትዮጵያ የሚኖረው ተጽዕኖ የሌለው ሲሆን፤ በሂደቱ ግን ኢትዮጵያ መዘናጋት የሌለባት መሆኑ ልብ ሊባል ይገባል። በመሆኑም የመጀመሪያ ልብ ሊባል የሚገባው ነገር ኢትዮጵያ አጀንዳ ተቀባይ መሆን የለባትም። ለዚህም እንደ እስካሁኑ ሁሉ አጀንዳ መስጠት ያለባት እንደ ባለቤትነቷ ኢትዮጵያ ልትሆን ያስፈልጋል። ሁለተኛም ጉዳዩን ከአካባቢው ብሎም ከአህጉሪቱ ባለፈ ለሌላ አገርና አህጉር አሳልፎ መስጠት እንደማይገባ መገንዘብ ነው። ከዚህ በተጓዳኝ ሳይንሳዊ መረጃዎችን በማቅረብ ለእነዚህ አገራትም ሆነ ለተፋሰሱ አገራት ጭምር አቅርቦ ማወያየት፤ ለዓለምአቀፉ ማህበረሰብም እያከናወነች ስላለው ተግባር ማሳወቅ ይኖርባታል። በዚህ መልኩ ኢትዮጵያ በየደረጃው ስራዋን እያስገነዘበችና የእነርሱን ውሸት እያጋለጠች ከሄደች፤ እስራኤልን ጨምሮም አረቡ አገራትም ጭምር ማስረዳት ከቻለች እነዚህ አገራት በማንኛውም አግባብ ኢትዮጵያን የማይቀበሉበት እድል የለም። ይህ ደግሞ ለድርድር የማይቀርብና ህይወትን እስከመስጠት የሚያስኬድ የብሔራዊ ጥቅም ጉዳይ እንደመሆኑ የታኛውም ኢትዮጵያዊ እና የኢትዮጵያ ወዳጅ ይመለከተዋል። እንደ አድዋ ድል ሁሉ የጋራ ገጽታ መቀየሪያ መሆኑን ተገንዝቦ መስራት ይገባል። ህብረተሰቡም ይሄን ተገንዝቦ መስራት የሚጠበቅበት ሲሆን፤ የሁሉም ኢትዮጵያውያን ትብብርም የሚፈተሸው እዚህ ላይ ነው። የፖለቲካ ፓርቲዎች መቋቋማቸውም የኢትዮጵያንና ኢትዮጵያውያንን ብሔራዊ ጥቅም ለማስጠበቅ እንጂ የግል ጥቅማቸውን ለማስጠበቅ አይደለም። ይሄን ማድረግ ሲችሉም ነው መብቶቻቸውን መጠየቅ የሚችሉት። በመሆኑም እነዚህ አካላት ይሄን ተገንዝበው እንዲሰሩ በግልጽ ሊነገራቸው፤ እነርሱም ይሄን አውቀው ሊሰሩ ያስፈልጋል። በዚህ መልኩ መስራትና እውን ማድረግ ሲቻል የኢትዮጵያና ኢትዮጵያውያን ተደማጭነትና ተቀባይነት ይጨምራል፤ የውስጥ አንድነትና ትብብርም ይጠናከራል፤ አፍሪካውያንን የማስተሳሰር ኃላፊነታችንን እየተወጣን መሆኑንም ሁሉም ይቀበላል፤ እንደ እስካሁኑ ሁሉ በቀጣይ ጉዟችንም አፍሪካውያንም ያግዙናል።አዲስ ዘመን ግንቦት 28/2012 ወንድወሰን ሽመልስ 