በኦሮሚያና በአማራ ክልሎች ተከስተው የነበሩ ግጭቶች የምርመራ ሪፖርት ይፋ ሆነ
የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ኮሚሽነር ዶክተር አዲሱ ገብረእግዚአብሄር ትናንት ባቀረቡት ሪፖርት በኦሮሚያ ክልል በአጠቃላይ 173 ሰዎች ሲሞቱ 956 ሰዎች ላይ ደግሞ ከባድና ቀላል ጉዳት ደርሷል።በኦሮሚያ ክልል ከሞቱት ሰዎች ውስጥ 14ቱ የጸጥታ ኃይል አባላት ሲሆኑ፤ 14 የመስተዳደሩ አመራሮች ናቸው ።በኦሮሚያ ክልል ለተፈጠረው ሁከት የመልካም አስተዳደር ችግር ዋነኛው የግጭቱ መንስኤ እንደሆነ አመልክቷል።የህብረተሰቡን ጥያቄ በየደረጃው አለመመለስ፣ የአመራሮች የጥቅም ትስስር፣ የመሬት አስተዳደር ችግር፣ የአዲስ አበባና ፊንፊኔ የኦሮሚያ ልዩ ዞን የተቀናጀ ማስተር ፕላን ላይ የተሳሳተ መረጃ መሰራጨት እና የፍትህ አካላት ኪራይ ሰብሳቢነትና መሰል ችግሮችም በመንስኤነት ተለይተዋል ብለዋል ።እንደዚሁም ሌሎች የህብረተሰቡን ሰላም ለመበጥበጥ ታጥቀው የተነሱ አካላት ልዩ እቅድ በመያዝ የህብረተሰቡን ሰላማዊ ጥያቄ ወደ ሁከት መቀየራቸውም በሪፖርታቸው ጠቅሷል።ኮሚሽኑ ተጎጂና የተጎጂ ቤተሰቦችን፣ አመራርና ፈጻሚዎች፣ የሃገር ሽማግሌዎች፣ የሃይማኖት አባቶች፣ የህብረተሰቡ ተወካዮች፣ የመከላከያ ሰራዊት አባላትንና ሌሎችንም በጋራና በተናጠል እንዲሁም በአካልና በተለያዩ ሰነዶች መነሻ በማድረግ ነው ምርመራውን ያካሄደው ።በክልሉ መንግስት ጥያቄ መሰረት መከላከያ ሰራዊትና የፌደራል ፖሊስ ግጭቱን ለማብረድ ከህብረተሰቡ ጋር በመሆን በሰሩት የተቀናጀ ስራ ችግሩ ከነበረበት እንዳይብስ አድርጎታልም ብሏል።በአማራ ክልል ሰሜን ጎንደር ዞን የተከሰተው ችግር የቅማንት ብሄረሰብ የማንነት ጥያቄዎች በክልሉ ምክር ቤት ቀርቦ የተሰጠውን ምላሽ ተከትሎ የተነሳ መሆኑም ተለይቷል።በዚህም 97 ሰዎች መሞታቸውንና 86 ሰዎች ላይ ደግሞ ቀላልና ከባድ ጉዳት መድረሱን ኮሚሽኑ ይፋ አድርጓል።ግጭቱን ለማስቆም በሚወሰድ እርምጃ ወቅት የጸጥታ ሀይሉ የብሄርተኝነት ስሜት በማንጸባረቅ የችግሩ አካል የነበረበት አጋጣሚ መኖሩም ጠቅሰው፤ ከዚህ ውጪ ከፍተኛ የኃይል እርምጃ መወሰዱም  አመልክተዋል ።ለጥያቄው ምላሽ መስጠት ላይ የተስተዋለው መጓተትና ትክክለኝነት ላይ የታየው ችግር የሁከቱ መንስኤ ከሚባሉት ውስጥ ዋነኛው መሆኑንም ኮሚሽኑ በሪፖርታቸው ጠቁመዋል።ኮሚሽኑ በምርመራው በሁለቱም ክልሎች የታዩት የችግር መነሻዎች በቀጣይ አፋጣኝ መፍትሄ የሚፈልጉና ዳግም እንዳይከሰቱ የቅድመ ጥንቃቄ ስራ ሊሰራ እንደሚገባ የሚያሳይ መሆኑን አስገንዝበዋል ።ግጭቱን በማባባስ ወዳልተፈለገ አቅጣጫ በማስኬድ የሞትና የንብረት መውደም እንዲደርስ ያደረጉ አካላት ተጠያቂ ሊሆኑ እንደሚገባም ኮሚሽኑ  አስታውቋል ።የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በበኩሉ፥ የቀረበውን ሪፖርት በመመርመር በምክር ቤቱ አፈ ጉባኤ በተሰጠው መመሪያ መሰረት የውሳኔ ሃሳብ በህግ፣ ፍትህ እና አስተዳደር ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ አቅርቧል- (ኤፍ ቢ ሲ) ። 