የስፖርት ህገወጥነትን የመከላከል ህብረት
 ከዓመታት በፊት የስፖርት አበረታች ቅመሞች (ዶፒንግ) ተጠቃሚነት ጉዳይ ጎልቶ የሚሰማ የዓለም ዜና ነበር። በርካታ አትሌቶችና ሃገራትም ስፖርት ላይ ጥቁር ነጥብ በጣለው በዚሁ ምክንያት ለዕገዳ እና ቅጣት ተዳርገዋል። ኢትዮጵያን የመሳሰሉ ሃገራትም ጥንቃቄ እንዲያደርጉ ጠንካራ ማስጠንቀቂያ እንደደረሳቸው ይታወሳል።በዚህ ረገድ በኢትዮጵያ ለዓመታት የተከናወነው ሥራ በርካታ መሻሻል ቢያሳይም፤ ሙሉ ለሙሉ ለመቆጣጠር ከፍተኛ ርብርብ እንደሚያስፈልግ ይታመናል፡፡ የኢትዮጵያ ብሄራዊ የጸረ-አበረታች ቅመሞች ጽህፈት ቤት ዋነኛው የጉዳዩ ተዋናይ ይሁን እንጂ፤ የስፖርት ህገ-ወጥነትን የመከላከልና የመቆጣጠር ጥረቱን ከሌሎች ተቋማት ጋር በህብረት እያከናወነ ይገኛል። ከቀናት በፊትም ሁለተኛውን የጸረ-አበረታች ቅመሞች የባለ ድርሻ አካላት ጉባኤ አካሂዷል። በመድረኩ ላይም ባለድርሻዎቹ በተጠናቀቀው ዓመት ያከናወኑትን እንዲሁም የአዲሱ ዓመት ዕቅዳቸውን አስታውቀዋል። ከአበረታች መድሃኒት ጋር በተያያዘ በተለይ የሚነሳው የአትሌቲክስ ስፖርት መሆኑ ይታወቃል። ኢትዮጵያም በዚህ ስፖርት በዓለም አቀፍ ደረጃ የተሻለ ተሳትፎና ውጤት ያላት እንደመሆኑ ትኩረት የሚደረገው በዚህ ስፖርት ላይ ነው። በመድረኩም ላይ የኢትዮጵያ አትሌቲክስ ፌዴሬሽን የተጠናቀቀው ዓመት ክንውኖቹን እንዲሁም የእዚህ ዓመት ዕቅዱን አቅርቧል። ፌዴሬሽኑ ከጽህፈት ቤቱ ጋር በቅርበት የሚሰራ ሲሆን፤ የመገኛ ቦታ አድራሻ፣ ቅድመ ውድድር የጤና ምርመራ እንዲሁም በምርመራ ላይ ምቹ ሁኔታዎችን በመፍጠር ላይ በጋራ ሲሰሩ መቆየታቸው ተነስቷል። አበረታች ቅመሞች ተጠቃሚነትን ለመከላከል አትሌቶች እንዴት በተፈጥሯዊ መንገድ ብቃታቸውን ማሳደግ ይችላሉ? በሚልም ስልጠና ተሰጥቷል። በዚህም ኢትዮጵያዊ ይዘት ያላቸውና በሽታን ሊከላከሉ የሚችሉ የምግብ ዓይነቶች እንደየ ርቀቱ ተዘጋጅቶ እንዲያውቁት እየተደረገ ነው። የምክር አገልግሎት ለአትሌቶች፣ አሰልጣኞች እንዲሁም ሌሎች ባለሙያዎች በመስጠት ረገድ በዓመቱ 84 ባለሙያዎችን ተደራሽ ማድረግ ተችሏል። በዓለም አቀፉ ተቋም የሚከለከሉ ቅመሞች ዝርዝርንም ለሚመለከታቸው አካላት እንዲደርስ ተደርጓል። በዓመቱ በተካሄዱ ሃገር፣ አህጉር እና ዓለም አቀፍ ውድድሮች ለሚካፈሉ አትሌቶች እንዲሁም ድጋፍ ሰጪ አካላትም የግንዛቤ ማስጨበጫ በፌዴሬሽኑ ሲሰጥ መቆየቱም ተጠቁሟል። በተያዘው ዓመትም ፌዴሬሽኑ እአአ በ2020 ለሚካሄደው የጃፓን ኦሊምፒክ ከወዲሁ የተለያዩ ስራዎች እያከናወነ እንዳለ ተጠቅሷል። የአትሌቶችን አጠቃላይ መረጃ በአንድ ቋት ለመያዝ፣ የስፖርት ስነ- ምግብና ህክምና ስርዓትንም ለማጠናከር ታስቧል። የግንዛቤ ማስጨበጫ መድረኮችንም ማስፋት፣ በየጊዜው የሚቀየሩ ህጎችን ተከታትሎ ለተገቢው አካል ማሳወቅ እንዲሁም ከሌሎች ባለድርሻ አካላት ጋር ያለውን ግንኙነት ለማጠናከርም ታቅዷል። በክብደት ማንሳት ስፖርት በ12ኛው የሞሮኮ ራባት የመላ አፍሪካ ጨዋታዎች ላይ የብሄራዊ ቡድኑ ገጠመኝም በመድረኩ ተንጸባርቋል። በዚህ ስፖርት ከዚህ ቀደም በተካሄደ ውድድር በርካታ የአበረታች ቅመም ተጠቃሚዎች መገኘታቸውን ተከትሎ ስፖርቱ በልዩ ሁኔታ የሚታይ ሆኗል። ፌዴሬሽኑ ግን ከዚህ በተቃራኒ በቀድሞው አካሄድ ነበር ቡድኑን ይዞ ወደ ውድድሩ ያቀናው። በዚህ ምክንያትም ከውድድር ውጪ ሊሆን ችሏል። በመሆኑም ፌዴሬሽኑ በዓለም አቀፉ ህግ መሰረት ለመንቀሳቀስ የተለያዩ ስራዎች በመተግበር ላይ እንደሚገኝ አስታውቋል። የተሟላ ስፖርተኞችን መኖሪያና ስልጠና አድራሻ በመመዝገብ ለዓለም አቀፉ አካል በማሳወቅ ላይ የሚገኝ ሲሆን፤ ሌሎች መሰል ህጎችን ወደ ተግባር ለመለወጥ እየተራመደ ይገኛል። ከዚህ ቀደም ከአበረታች ቅመም ጋር በተያያዘ በኢትዮጵያ መድሃኒቶቹ በግልጽ የሚሸጥ መሆኑ በዓለም አቀፍ ደረጃ መነጋገሪያ ነበር። ሁለት መድሃኒት መሸጫ መደብሮችም በዚሁ ምክንያት መታገዳቸው የሚታወስ ነው። በመሆኑም መድሃኒት መሸጫ መደብሮች ከጽህፈት ቤቱ ጋር በቅርበት የሚሰሩ ባለድርሻ አካል ሆነዋል።ይህንን ተከትሎም የኢትዮጵያ ፋርማሲዎች ማህበር ጉዳዩን እንዳስጠና በመድረኩ ላይ ተገልጿል። ዳሰሳዊ ጥናቱም በአምስት ክፍለ ከተሞች ላይ በሚገኙ ፋርማሲዎች በሚሰሩ 336
ባለሙያዎች ላይ ነው የተደረገው። በዚህም ስለ አበረታች መድሃኒት ምን ያህል ዕውቀት አላቸው የሚለውን ለማየት እንደተሞከረው ከፍተኛ የዕውቀት ክፈተት መኖሩ ተረጋግጧል። አትሌቶች በዓለም አቀፉ የጸረ አበረታች ቅመሞች ተቆጣጣሪ ኤጀንሲ(ዋዳ) የተከለከሉ መድሃኒቶችን ስለመፈለጋቸው በተደረገው መጠይቅም 33ነጥብ4 በመቶ የሚሆኑት «አዎ» የሚል ምላሽ ሰጥተዋል። ከእነዚህ ውስጥ ስምንት የሚሆኑት ቢያንስ በሳምንት ለአንድ ጊዜ ሌሎቹ ደግሞ በወራት ውስጥ ይህ ዓይነት ጥያቄ ይቀርብላቸዋል። ከዚህ በመነሳትም ወደፊት የፋርማሲ እና የጤና ባለሙያዎች ላይ ከፍተኛ የግንዛቤ ማስጨበጥ ስራ ሊከናወን እንደሚገባ በመድረኩ ተመላክቷል። በመደበኛ ትምህርት ካሪኩለም በውስጥ ቢካተትም፤ በፋርማሲ ትምህርት ካሪኩለም ውስጥ ግን አለመኖሩም ነው የተጠቆመው። በመሆኑም ባለሙያዎች ስለጉዳዩ እንዲረዱ ለማድረግ ጽህፈት ቤቱ በዚህ ላይ መስራት ይገባዋል። እንደ ሙያ ማህበርም የኢትዮጵያ ፋርማሲ ትምህርት ቤቶች ህብረት የሚሰራ መሆኑንም ጠቁመዋል። ከህክምና ሙያ ማህበራት ጋር በመስራትም የህክምና ባለሙያዎች መድሃኒት ሲያዙ ይህንን ነገር ከግምት ማስገባት ይቻላል። ዓለም አቀፉ የጸረ አበረታች ቅመሞች ተቆጣጣሪ ኤጀንሲ የሚያወጣውን የተከለከለ መድሃኒት ዝርዝር በየመደብሩ እና ጤና ተቋማት መኖር እንዳለበትም ተነስቷል። በተጨማሪ በዓለም ላይ ከጦር መሳሪያ ቀጥሎ በህገወጥ መንገድ የሚዘዋወረው መድሃኒት ከመሆኑ ጋር በተያያዘ እንደ ሃገር ከፍተኛ ቁጥጥር ማድረግ አስፈላጊ እንደሆነም አጽንኦት ተሰጥቷል። በኢትዮጵያ ብሄራዊ የጸረ አበረታች ቅመሞች ጽህፈት ቤት ዳይሬክተር አቶ መኮንን ይደርሳል፤ በ2011ዓም በባለድርሻ የተከናወኑ ተግባራትን በግብዓትነት መያዝ በዚህ ዓመት የተጠናከረ ስራ ለመስራት እንደሚያግዝ ይገልጻሉ። በመሆኑም በየጊዜው በመገናኘትና የጋራ አቅጣጫ በማስቀመጥ መስራት ተገቢ ይሆናል። በቀጣይም ከሌሎች የሙያ ማህበራት ጋር ለመስራት ፎረሞችን የማቋቋም ዕቅድ ተይዟል። በዚህ የህብረት እንቅስቃሴም ፎረሞቹ የራሳቸውን ግብዓት በመስጠት እንዲሁም የድርሻቸውን በመወጣት አወንታዊ ስራ ማከናወን እንደሚቻል ዳይሬክተሩ ጠቁመዋል።አዲስ ዘመን መስከረም 12/2012 ብርሃን ፈይሳ