‹‹ፖለቲካ ጥይት እስከሌለው ድረስ ለንግግር ክፍት ስለሆነ ማንም ሰው የሚሰማውን እንዲናገር መፍቀድ ያስፈልገናል›› ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር)
ወደ ሥልጣን ከመጡ አንድ ዓመት ከአራት ወራት ያስቆጠሩት ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) ሐሙስ ሐምሌ 25 ቀን 2011 ዓ.ም. ሦስተኛ ጋዜጣዊ መግለጫ ሰጥተዋል፡፡ ከጋዜጠኞች ለተነሱላቸው ጥያቄዎች ምላሽ ሲሰጡ በበርካታ ዘርፎች መንግሥት እያከናወነ ያለውን ሥራና በተለያዩ አገራዊ ወቅታዊ ጉዳዮች ላይ መንግሥት ያለውን አቋም፣ እንዲሁም የኢሕአዴግን ጤንነትና የመዋሀድ ሒደት በማብራሪያቸው ዳሰዋል፡፡የኢሕአዴግ ጤንነትና የውህደት ጉዞጠቅላይ ሚኒስትሩ ለአንድ ሰዓት ከ40 ደቂቃ መግለጫቸው መክፈቻ ያደረጉት የኢሕአዴግ ጤንነትና የውህደት ጉዞን በሚመለከት ነው፡፡ በተለይ በቅርቡ በሕዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ሕወሓት) እና በአማራ ዴሞክራሲያዊ ፓርቲ (አዴፓ) መካከል የተካሄደውን የቃላት ጦርነት በማውሳት፣ በሕዝቡ ውስጥ ‹‹ወዴት እያመራን ነው?›› የሚል ሥጋት እንዳለ እንደሚያውቁ ጠቁመዋል፡፡ሆኖም፣ ‹‹አንድ ፓርቲ ማንኛውንም ተግባር ሲወስድ እንደ መሥፈርት መያዝ ያለበት ሁለት ጉዳዮች አሉ፤›› በማለት፣ ፖለቲካዊ እሴት (ምን ጥፋትና ልማት ያመጣል) እና ውጤቱ (ምንድነው ያስገኘው) በሚሉት ተመዝኖ መታየት አለበት ብለዋል፡፡የሁለቱ አባል ድርጅቶች የቃላት ልውውጥ እንደ ባህርይ አዲስ እንዳልሆነና በተለያዩ መድረኮች እንደዚህ እንደሚነጋገሩ ያስታወቁት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ የሁለቱም ፓርቲዎች መግለጫ ለትግራይና ለአማራ ሕዝብ፣ ብሎም ለኢትዮጵያ ከሚሰጠው ጥቅም አኳያ መታየት አለበት በማለት አንዱ ፓርቲ ከአንዱ ጋር የሚሠራው ለራሱ ሲል ነው ሲሉም ደምድመዋል፡፡‹‹የሕወሓትና የአዴፓ መግለጫ በዚያ መንገድ ባይሆን ይመረጥ ነበር፤›› ሲሉ የጠቆሙት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ‹‹ብዙ መደንገጥ ግን አያስፈልግም፡፡ ፖለቲካ ጥይት እስከሌለው ድረስ ለንግግር ክፍት ስለሆነ ማንም ሰው የሚሰማውን እንዲናገር መፍቀድ ያስፈልጋል፤›› ሲሉም መግለጫዎቹ ስለፈጠሩት ግርታ ሐሳባቸውን አጋርተዋል፡፡ሆኖም እንዲህ ያሉ ክስቶች ሲፈጠሩ ነገሮች የሚታዩበትና መፍትሔ የሚሰጥበት መንገድ ልክ እንዳይደለ ለማንሳት ሌሎች የኢሕአዴግ አባል ድርጅቶችም ሆኑ አጋር ፓርቲዎች ለሁለቱ ፓርቲዎች የመገናኛ የመነጋገሪያ መድረክ ፈጥረው፣ ሁለቱ ቡድኖች እንዲወያዩና ጥፋታቸውን እንዲለዩ የማድረግ ኃላፊነት አለባቸው ሲሉም አሳስበዋል፡፡ በእንዲህ ያለ አካሄድ መካከለኛ መንገድ ፈልጎ ችግር መፍታት ከተቻለ፣ ሌሎችንም ችግሮች ማቃለል እንደሚቻልም አስረድተዋል፡፡ከዚሁ ጋር አያይዘው ሪፖርተር ላቀረበላቸው ስለኢሕአዴግ ውህደት ጥያቄ ምላሽ የሰጡት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ጥናት እየተደረገበት የቆየውን የውህደት ሒደት በቅርቡ ሰፋፊ ውይይቶች እንደተደረገበት በማስታወቅ፣ ‹‹የውህደቱ ጉዳይ እንዴት ይሁን? መቼ ይሁን? በምን አግባብ ይሁን? የሚሉ ጥያቄዎችን ከማንሳት ውጪ በሁሉም ፓርቲዎች ውህደት አያስፈልግም የሚል አቋም አልተንፀባረቀም፤›› ሲሉም አብራርተዋል፡፡እስካሁን በሒደቱ የሚነሱ ጉዳዮች እንዳሉም በመጠቆም፣ ‹‹ቀድመን ማድረግ የሚገቡን ሥራዎች አሉ፡፡ ያንን ማድረግ ነው የሚገባን ብለው ሐሳብ የሚሰነዝሩ አሉ፤›› በማለት ውህደት ግን አያስፈልግም የሚል ግን የለም ብለዋል፡፡ኢሕአዴግ አሁን ባለበት ሁኔታ ‹‹ራሱን አዘጋጅቶ፣ በአዳዲስ ሐሳቦች ራሱን አስታጥቆና የነበረውን ችግር ቀንሶ ወደፊት ለመሄድ በጣም አስፈላጊ ነው፤›› ሲሉም የውህደቱን አስፈላኒት አስምረውበታል፡፡ይኼም ይከናወናል የሚል እምነት እንዳላቸው ያስታወቁት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ የፓርቲው ውህደት ግን የጥቂት ግለሰቦች ወይም ፓርቲዎች ሐሳብና ፍላጎት ብቻ ሳይሆን፣ የሁሉም ፓርቲዎች ሐሳብና ፍላጎት መሆን ስላለበት ሰፋፊ ውይይቶችን ይፈልጋል ሲሉ አስረድተዋል፡፡ቀጣዩ ምርጫና ዝግጅቱምርጫውን በተመለከተ ሰዎች በሁለት ጎራ ተከፍለው ይካሄድ አይካሄድ የሚሉ ክርክሮችን እንደሚያደርጉና ሁለቱም ወገኖች የራሳቸው የሆኑ እውነቶች እንዳሉዋቸው በመግለጽ፣ ‹‹የኢሕአዴግ ሥራ አስፈጻሚ ኮሚቴ ዘርዘር ያለ ሰነድ አዘጋጅቶ በጽሑፍ ተወያይቶበታል፡፡ የምርጫን አስፈላጊነትና በወቅቱ መደረጉ ያለውን ጥቅምና ጉዳት በሚመለከት ሰፊ ውይይት አድርገናል፤›› ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ‹‹ምርጫ አይካሄድ የሚል አንድምታ አልነበረንም፤›› ሲሉም፣ ምርጫውን በወቅቱ ለማድረግ መወሰኑን አስታውቀዋል፡፡‹‹ምርጫው አይደረግ የሚል አንድምታ ቢኖር ኖሮ፣ ካሁን ቀደም ከነበሩት አምስት ምርጫዎች ድምር በጀት የበለጠ በጀት ለዚህኛው ምርጫ አይደረግም ነበር፤›› ብለዋል፡፡ በተጨማሪም የምርጫ ሕግ ማሻሻያዎች ያስፈልጋሉ ሲባልም፣ ፈጣን የሕግ ማሻሻያዎች ባላስፈለጉም ነበር ሲሉ ምርጫውን ለማካሄድ የተደረጉ ቅድመ ዝግጅቶች እንደሆኑ ጠቁመዋል፡፡ነገር ግን ምርጫው ይራዘም ከሚለው ሐሳብ ጋር ተያይዞ፣ ምርጫው ከተራዘመ አሁን ያለው መንግሥትና ጠቅላይ ሚኒስትሩ ሕጋዊነታቸውን ያጣሉ የሚሉ እንዳሉ በመግለጽ፣ ይኼ ሕግን በአግባቡ ካለመገንዘብ የሚመነጭ አስተያየት እንደሆነ አስረድተዋል፡፡‹‹ፓርላማው ምርጫው ይራዘም ካለ ሕጋዊ ፖለቲካ ነው፤›› ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ፣ መንግሥት ሕግ አሻሽሎ ሕጋዊ መሆን ካለበት ማድረግ ይቻላል ብለዋል፡፡‹‹ነገር ግን ምርጫውን በሁለትና በሦስት ዓመት ብናራዝም ኢትዮጵያ ውስጥ ምርጫን ያለምንም እንከን ማስፈጸም የሚቻል ተቋም፣ አመለካከትና የሕግ ማዕቀፍ ፈጥረን እንከን አልባ ምርጫ ለማድረግ እንችላለን ወይ?›› ብለው በመጠየቅ፣ ‹‹የእኛ ተቋም የመፍጠር ልምምድ ያንን አያመለክትም፤›› ሲሉም አክለዋል፡፡‹‹ለዚህ ብለን ሕገ መንግሥት ከማሻሻልና የራስን ፓርላማ ቆይታ ከማራዘም፣ በወቅቱ ብናደርግ ይሻላል የሚለው ኢሕአዴግ በጥቅሉ የነበረው ሐሳብ ነው፤›› ሲሉም አስረድተዋል፡፡ ነገር ግን ከዚህ ቀደሙ በተለየ ሁኔታ ኢሕአዴግ ምርጫው ይካሄድ አይካሄድ ብሎ አይወስንም ብለዋል፡፡የብሔራዊ ምርጫ ቦርድ ማቋቋሚያ አዋጅንና የምርጫ ሕግን አጣምሮ በመዘጋጀት ላይ የሚገኘውን ሕግ ተቃዋሚ ፓርቲዎች አይወክሉንም፣ አንቀጾች ይሰረዙልን፣ የሚሻሻሉት ይሰረዙ አለበለዚያ አንቀበለውም እያሉ እንደሚገኙ መረጃ የለኝም ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ሕጉ ማሳተፍ ያለበትን አካል ያሳተፈና ከነበሩት ሕጎች በእጅጉ የሚሻል ነው በማለትም ተከላክለዋል፡፡የምርጫውን ሒደትና ውጤት ያማረ ለማድረግ ግን ሥራ ያስፈልጋል ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ‹‹ከምርጫው በኋላ ሰው የእኔ ድምፅ ተጭበርብሯል ብሎ የማያምን ከሆነ፣ ከምርጫው በኋላ ሰው የማይሞትና የማይቆስል ከሆነ ምርጫው ስኬታማ ነው፣ ዴሞክራሲ ያመጣል፤›› ሲሉም እምነታቸውን አጋርተዋል፡፡የዋጋ ግሽበትና የውጭ ምንዛሪኢኮኖሚውን በተመለከተ በሰጡት ማብራሪያ በተለይ የዋጋ ግሽበትና የውጭ ምንዛሪ ላይ አተኩረው የተናገሩት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ካለፈው ዓመት የተሻለ የውጭ ምንዛሪ ማስገባት እንደተቻለ ገልጸዋል፡፡ አብዛኛው የተገኘው የውጭ ምንዛሪም ካሁን ቀደሙ በተለየ አብዛኛው ለግል ዘርፉ እንደተሰጠም ተናግረዋል፡፡‹‹የተገኘው የውጭ ምንዛሪ በቁጥርም በአቀራረብም ከአምናው የተሻለ ነው፡፡ በአቀራረብም በብዛት ለግል ዘርፍ የቀረበ ነው፤›› ሲሉም ገልጸዋል፡፡የዋጋ ግሽበትን ዓመቱን ሙሉ ለመቆጣጠር የተደረገው ጥረት ጥሩ ውጤት አስገኝቶ እንደነበር በማውሳት፣ በግንቦት ወር ላይ ግን የዋጋ ግሽበቱ አሻቅቧል ብለዋል፡፡ሆኖም በቀጣይ የመንግሥት ትኩረት ኢኮኖሚው ላይ እንደሚሆን አስታውቀዋል፡፡የሰኔ 15 ቀን ‹‹የመፈንቅለ መንግሥት›› ሙከራ ሰኔ 15 ቀን 2011 ዓ.ም. በባህር ዳርና በአዲስ አበባ ከፍተኛ የመንግሥትና የመከላከያ ሠራዊት አመራሮችን ሕይወት የቀጠፈውን የመፈንቅለ መንግሥት ሙከራ አስመልክቶ ማብራሪያ የሰጡት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ‹‹የሰኔ 15 አደገኛ የሆነ ክስተት ነው፣ የጀመርነውንም የዴሞክራሲ ጉዞ ወደኋላ የሚመልስ ነው፤›› ሲሉ ክስተቱን ገልጸውታል፡፡ የሆነው ነገር መክሸፍ ሳይችልና በታቀደው መሠረት ግድያ ተፈጽሞ ቢሆን ኖሮ፣ በርካታ መጨራረስ ሊያስከትል ይችል ነበር ብለዋል፡፡ ከክስተቱ ጋር ተያይዞ 350 ሰዎች በቁጥጥር ሥር ውለው 120 ገደማ መልቀቃቸውን የተናገሩት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ በወቅቱ ከ1,200 በላይ ጥቆማዎች ለመንግሥት እንዳደረሱት፣ እንዲሁም ከተለያዩ መሥሪያ ቤቶች ሰዎች ሥልጠና መውሰዳቸውን፣ ከውጭ አገር የመጡ አሠልጣኞችንና የሥልጠና ሰነድ ሁሉ መያዛቸውን አስረድተዋል፡፡ ይኼንን ክስተት ለማክሸፍ አስደናቂ አመራር እንደተሰጠ የተናገሩት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ‹‹መንግሥት ያሸነፈበት መንገድ ድንቅ ነው፤›› ሲሉም አወድሰዋል፡፡ ‹‹ጉዳዩ ከተፈጸመ በኋላ በተረጋጋ መንገድ ጥቆማ ሳይጣራ እንዳይሆን ሞክረናል፤›› በማለት ዘመቻው እንዴት እንደተከናወነ መንግሥት ወደፊት ይገልጻል ብለዋል፡፡ የሲዳማ ዞን የክልልነት ጥያቄና የተፈጸመውን ድርጊት ያወሱት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ጥያቄውን መሠረት አድርጎ በምርጫ ቦርድ በተቀመጠው የጊዜ ሰሌዳ ሕዝብ ውሳኔ ይካሄዳል ብለዋል፡፡ ከዚያ ውጪ የተፈጸመው ድርጊት ግን የሌቦችና የዘራፊዎች እንደሆነ ጠቁመዋል፡፡ የኢትዮጵያና የኤርትራ ግንኙነት ሥርዓተ አልባ መሆን ስለሌለበት፣ ይህንን ለማስተካከል ጊዜ እንደሚያስፈልግና ትዕግሥት መኖር እንዳለበት አሳስበዋል፡፡2012 የመጨረስ ዘመን በቀጣዩ የ2012 ዓመት የኢንቨስትመንት ምቹነትን ማምጣት ላይ አተኩሮ እንደሚሠራ ያስታወቁት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ‹‹አንዱ መፈክራችን መጨረስ ነው፤›› ሲሉም ተናግረዋል፡፡ ‹‹2012 የመጨረስ ዘመን መሆን አለበት፤›› ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ የመከላከያና የብሔራዊ መረጃ መረብ ደኅንነት ኤጀንሲ (ኢንሳ) ዋና መሥሪያ ቤቶች፣ የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ ዋና መሥሪያ ቤት ሕንፃ፣ እንዲሁም የቤተ መንግሥቱና የአዲስ አበባ ወንዞች ፕሮጀክትን ጨምሮ ሌሎች ፕሮጀክቶችን መጨረስ አለባቸው ብለዋል፡፡