የስምንት ትውልዶች መኖሪያ ዋሻ!
ባሕር ዳር፡ መጋቢት 13/2012 ዓ.ም (አብመድ) የጋሹምባ ቀበሌ በሰሜን ሸዋ ዞን ሲያደብርና ዋዩ ወረዳ ከሚገኙ ቀበሌዎች አንዷ ናት፡፡ ቀበሌዋ ከወረዳው ርእሰ ከተማ ደነባ በሰባት ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ትገኛለች፡፡ በዚህች ቀበሌ አንድ በዋሻ ውስጥ የሚኖር ቤተሰብ አለ፡፡ የዚህን ቤተሰብ አኗኗር ላስቃኛችሁ፡፡ መረጃውን ያገኘሁት ከወረዳዉ ባህልና ቱሪዝም ጽሕፈት ቤት ነበር፤ ከዚያም ከደብረ ብርሃን ተነስቼ ወደ ወረዳዉ አቀናሁ፡፡ የደነባ ከተማ ከደብረ ብርሃን 50 ኪሎ ሜትር አካባቢ ይርቃል፡፡ ከደነባ በስተሰሜን ምዕራብ አቅጣጫ ያለችው የጋሹ አምባ ቀበሌ ደግሞ ሰባት ኪሎ ሜትሮችን ርቃ ትገኛለች፡፡ ከወረዳዉ ባህልና ቱሪዝም ጽሕፈት ቤት ሰዎች ጋር በመሆን ወደ ስፍራዉ አመራን፡፡ በጉዟችን መካከል የምሰማው የዚህ ቤተሰብ ታሪክ እጅግ ልብ አንጠልጣይ ነበር፡፡ “ይሄ ቤተሰብ ከስምንት ትውልድ በፊት ጀምሮ መኖሪያውን ዋሻ ውስጥ አድርጓል” የሚለውና “አሁን ላይ ያሉት አባወራ ከ45 ዓመታት በፊት የዛሬ ባለቤታቸውን በሰርጋቸዉው ቀን ጠልፈዉ ዋሻ ውስጥ መኖር ጀመሩ” የሚሉት ሁለት ጉዳዮች ያስገረሙኝ ነገሮች ነበሩ፡፡ቦታውን ሊያሳዩን አብረውን ከሚጓዙ የአካባቢው ሰዎች ጋር ከደቂቃዎች ጉዞ በኋላ ከቀበሌው ደርሰን የእግር ጉዞ ጀመርን፡፡ ብዙ ሳንቆይ ነበር ዋሻው ካለበት ቦታ የደረስነው፡፡ በቀበሌው የቁልቁለታማ ስፍራ ጫፍ ላይ ያለ አንድ ከፍታ ቦታ ላይ ደርሰን “የት አለ?” ስንል ጠየቅን፡፡ ለካስ ከቆምንበት ቦታ ስር ዋሻው ነበር፡፡ ከዋሻ አጠገብ የአለት ስንጣቂዎች እንጅ ሌላ ምንም አይታይም፡፡ ከዚህ ቦታ ቤተሰቡ ይኖራል ሲሉኝ ለማመን ተቸገርኩ፡፡ ከከፍታው ቦታ ቀስ ብለን ወደ ታች ወርደን ወደ ውስጥ ገባንና በአለት መካከል ባለ ሸለቆ ውስጥ ያለውን ጠባብ መተላለፊያ ተከትለን መጓዝ ጀመርን፡፡ ዋሻው ጫፍ ያገኘናቸዉ ውሾች አላስጠጋን አሉ፡፡ መንገድ መሪዎቻችን ተከላከሉልን እና ወደ ውስጥ መጓዛችንን ቀጠልን፡፡ በዋሻው ውስጥ የሚኖሩት አቶ አጥናፉ በቀለን ከውስጥ አገኘናቸው፡፡ እንደሄድን የቆምነው ዋናው የዋሻው መግቢያ ላይ ስለነበር ዋሻውን ለመቃኘት ዕድል ሰጥቶኛል፡፡ ወደ ውስጥ ሳንገባ ውጭ ላይ ሆነን ዙሪያ ገባውን ተመለከትን፤ የሚታይ አንዳች ነገር አልነበረም፡፡ ትልቁን ዋሻ በድንጋይና በእንጨት እየከፋፈሉ በር ሰርተውለታል፡፡ከዋሻው ፊት ለፊት ቁጭ ብለን ጨዋታችንን ጀመርን፡፡ የአቶ አጥናፉ ባለቤት ዘመድ ጥየቃ ሩቅ ቦታ እንደሄዱ ተነገረን፡፡ ከአቶ አጥናፉና ከአካባቢው ነዋሪዎች ጋር መረጃዎችን መለዋወጥ ጀመርን፡፡ አቶ አጥናፉ በቀለ ዕድሜያቸው ከ60 እስከ 65 ዓመት እንደሚሆን ራሳቸው ይገምታሉ እንጅ እርግጠኛውን አያውቁትም፡፡ እርሳቸው የዚህ ዋሻ ስምንተኛ ትውልድ ናቸው፡፡ ከእርሳቸው በፊት ሰባት ትውልድ በዚህ ዋሻ ውስጥ ኖሮ አልፏል፡፡ ዓመተ ምሕረቱን ውል ባያውቁትም ከሰባት ትውልድ በፊት ጀምሮ ይሄ ዋሻ ለዚህ ቤተሰብ የዘር ሐረግ መኖሪያ ሆኖ አገልግሏል፡፡ “እኔ የተወለድኩት፣ አግብቼ ልጆች የወለድኩት ከዚሁ ዋሻ ውስጥ ነው” ብለውኛል አቶ አጥናፉ፡፡ ዛሬ ላይ የስምንት ልጆች አባት ናቸው፡፡ ስምንቱም ልጆቻቸው የተወለዱት ከዚሁ ዋሻ ዉስጥ ነው፡፡