የግብጽ ኢ-ፍትሐዊነት ከሕገመንግስቷ ይቀዳልን?
 ግብጽ በህገ መንግስቷ መግቢያና በአንቀጽ 44 ላይ የአባይ ወንዝ ባለቤት መሆኗንና ወንዙ የግብጽ መንግስት የህልውን ጉዳይ እንደሆነ አስፍራለች። ህዝቦቿም በህገ መንግስታቸው ላይ የሰፈረውን ሃሳብ ተንተርሰው በርካታ ስራዎችን ሰርተዋል። በዚህም ለተቀረው የዓለም ማህበረሰብም የአባይ ወንዝ የግብጽ ሀብት እንጂ የኢትዮጵያ መሆኑን ምንም ፍንጭ ባለመስጠት የተዛባ መረጃ ሲሰጡ ዛሬ ላይ ደርሰዋል።  ይሁን እንጂ ይህ መረጃ ከታወቀበት ጊዜ አንስቶ ኢትዮጵያስ ምን አከናወነች? ስንል ጠይቀናል። በሥራ ምክንያት ለበርካታ ዓመታት ግብጽ ሀገር የተቀመጡ አምባሳደሮችና ዲፕሎማቶች ጉዳዩን አስመልክተው የተለያዩ ሃሳቦችን ሰጥተዋል። አምባሳደር ኢብራሂም ኢድሪስ በግብጽ ሀገር በአምባሳደርነት ለአምስት ዓመታት የሰሩና በአባይ ጉዳይ ውይይቶችን ሲያደርጉ ከነበሩ ኢትዮጵያውያን አንዱ ናቸው።  አርሳቸው እንደሚስረዱት ኢትዮጵያ የህዳሴውን ግድብ አጠናቅቃ ጥቅም ላይ ልታውል ስትል ግብጽን ያንገበገባት ጉዳይ የናይልን ወንዝ የግብጽ ብቸኛ ሀብት አድርጋ በህገ መንግስቷ ላይ በማስቀመጧ ነው። ግብጽ በህገ መንግስቷ ላይ ያስቀመጠችው ይህ የተሳሳተ አገላለጽ ወንዙ የኢትዮጵያ መሆኑን እና ፍትሃዊ ተጠቃሚእንድትሆን አምኖ ለመቀበል ችግር ፈጥሮባታል ይላሉ።  እንደ ኢንሳክሎፒዲያ ዊክፒዲያ ገለፃ ‹‹ህገ መንግስት ማለት የአንድን ሉዓላዊት ሀገር ወይም መንግስት ግዛት፣ ስልጣንና ሃላፊነት ፤ የህዝቦችን መብትና ግዴታ እንዲሁም ማህበራዊ ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ ጉዳዮችን ለመምራት የሚያስችል መሳሪያ ነው › በዚህ የህገ መንግስት አገላለፅ መሰረት አንዲት ሀገር የሌሎችን ሀገራት ሀብት የራሷ ብቻ እንደሆነ አድርጋ በህገ መንግስቷ ላይ መደንገጓ ተገቢ እንዳልሆነ ለመረዳት ሁኔታው ቀላል ነው ፤ ምክንያቱም አባይ በግዛቷ ተወስኖ የሚኖር አይደለምና።  በግብጽ የኢትዮጵያ ዲፕሎማት ሆነው ለስደስት ዓመታት ያገለገሉት አቶ ግርማ ባልቻ ይህንኑ ሃሳብ ሲያጠናክሩ ግብጽ ህገ መንግስቷ ላይ የአባይ ወንዝ ባለቤት መሆኗን ጠቅሳ ከሆነ ከዓለም አቀፍ መርህ ጋር ይጋጫል ይላሉ። አቶ ግርማ ናይል ድንበር ተሻጋሪ ወንዝ ስለሆነ በአንድ ሀገር ህገ መንግስት ስር ተካቶ ሊቀመጥ አይችልም ይላሉ። ምናልባትም ግብጽ በህገ መንግስቷ ማካተቷ ኢትዮጵያ ያላትን ፍትሃዊ ተጠቃሚነት ለመገዳደርና የህዝቦችን ድጋፍ ለማግኘት ብላ እንደሆነ ይጠቅሳሉ።  እንደ አምባሳደር ኢብራሂም ሱዳን እ.ኤ.አ 1959 በአባይ ወንዝ የመጠቀም ጥያቄ ስታቀርብ ግብጽ ለሱዳን 18 ነጥብ አምስት ቢሊዮን ሜትር ኪውብ ውሃ ሰጥታ የተቀረውን ጠቅልላ መያዟ የባለቤትነት ስሜት ስለነበራት ነው። የወንዙ መነሻ ሀገር የሆነችውን ኢትዮጵያንም ሆነ ሌሎች የተፋሰሱ ሀገር አባላትን እንደ ባለጉዳይ አላየቻቸውም።  በወቅቱ ኢትዮጵያ ስምምነቱን እንደማትቀበለው ብታሳውቅም ግብጽ ዛሬም ኢትዮጵያ ያልተስማማችበትን ስምምነት እንዲከበርላት መፈለጓ ድንበር ተሻጋሪ ወንዝን በፍትሃዊነት የመጠቀም ትብብር እንደሌላት የሚያሳይ ነው። ኢትዮጵያውያን ከአባይ ጋር፤ አባይም ከኢትዮጵያውያን ጋር ተሳስረው የተፈጠሩ ሆነው ሳለ ኢትዮጵያ ‹‹ባለቤቱ እኔ ነኝ›› ብላ በህግ መንግስቷ ላይ አላሰፈረችም።  አሁን አዲስ ዘመን ነው ያሉት አምባሳደሩ ህዝባችን እያደገ ፍላጎታችንም እየጨመረ ስለመጣ አባይን ጥቅም ላይ ማዋል ያስፈልገናል። ግብጾች በውሃ የተከበቡ ሀገር ሆነው ሳለ እኛ በዝናብ ውሃ እንድንጠቀም ይፈልጋሉ። አባይ ለእኛም ለእነሱም እንደሚበቃ ተረድተው ያለማንም ጣልቃ ገብነት በትብብር መንፈስ የጋራ ተጠቃሚነትን ማረጋጋጥ አማራጭ ማድረግ አለባቸው። እንደ አቶ ግርማ ግብጽ ከዓለም ተሞክሮ መማር ይኖርባታል። በኤሺያም ይሁን በሌሎች የአፍሪካ ቀጣናዎች የሚገኙ ድንበር ተሻጋሪ ወንዞች ተፋሰሱ ሀገራት በትብብር ያለሟቸዋል እንጂ የአንድ ሀገር ሀብት ተደርገው አይታዩም።  በናይል ወንዝ ጉዳይ አስራ አንዱም የተፋሰሱ ሀገራት ይመለከታቸዋል። ግብጽ ሁልጊዜ በናይል ጉዳይ የበላይ ሆና ለመቅረብ የምታደርገው እሽቅድምድም በቅኝ ገዢዎች አስተሳሰብ መቃኘቷን የሚያሳይ ነው። ቁጭ ብሎ በመነጋገርና በሰጥቶ መቀበል መርህ የጋራ ጥቅምን ታሳቢ አድርጎ መስማማት አማራጭ የሌለው መፍትሄ ነው። እንደ አምባሳደር ኢብራሂም ኢትዮጵያ ፍትሃዊ ሀገር መሆኗ በነብዩ ሞሃመድ ሳይቀር የተነገረላት ነች።  አሁንም ቢሆን ኢትዮጵያ ፍትሃዊ ተጠቃሚ እንሁን አለች እንጂ በአባይ ወንዝ ላይ መጠቀም ያለብኝ እኔ ብቻ ነኝ አላለችም። እንደውም ግብጾች በናይል ወንዝ ላይ እስከ ዛሬ ድረስ ያለተቀናቃኝ በመጠቀማቸው ለተፋሰሱ ሀገራት ምስጋና ማቅረብ ይገባቸው ነበር። ዛሬ ግን ግብጽ አረብ ሀገራትን አስተባብራ በነብዩ ሞሀመድ የተመሰከረላትን ፍትሃዊ ተጠቃሚነት መገዳደሯ የሚያሳዝን ነው።  በነብዩ ቃል እያደሩ ነቡዩ ስለኢትዮጵያ ያስተላለፉትን መልዕክት አለመተግበር በራሱ ከሃይማኖት ጋር የሚጋጭ ነው። አምባሳደር ኢብራሂም እንደ አንድ የእምነቱ ተከታይ ሆነው ሀሳብ ሲሰጡ የመካከለኛው ምስራቅ ሀገራት እስልምና እምነት ተከታይ ሀገራት ኢትዮጵያ ላበረከተችው በጎ ስራ ከፍተኛ ውለታ እንዳለባቸው ማስታወስ ይኖርባቸዋል። ኢትዮጵያ ከህዳሴው ግድብና ከአባይ ውሃ አጠቃቀም ጋር በተያያዘ የምትከተለው ፖሊሲ በፍትሃዊነት ላይ የተመሰረተ ቢሆንም በግብጽ መንግስት እየተደረገ ያለው የስም ማጠልሸት ዘመቻ ከእውነት የራቀ መሆኑን የዓለም ህዝብ በይበልጥም የግብጽ ህዝብ ሊረዳ ይገባል።አዲስ ዘመን ሚያዝያ 1/2012
ኢያሱ መሰለ