የገዳ ሥርዓት ከህዝብ ተወልዶ በህዝብ የበለፀገ አኩሪ ባህል ነው- አቶ ለማ መገርሳ
የገዳ ሥርዓት ከህዝብ ተወልዶ፣ለዘመናት በህዝብ እውቀት በልፅጎ የተለያዩ ፈተናዎችን   ተቋቁሞ  ለዚህ ደረጃ  የበቃ  አኩሪ  ባህል መሆኑን የኦሮሚያ ብሔራዊ ክልል ፕሬዚዳንት አቶ ለማ መገርሳ ገለጹ ።የገዳ ሥርዓት በዩኔስኮ ቅርስነት መመዝገቡን ተከትሎ ትናንት በሂልተን ሆቴል በተዘጋጀው  የምስጋና መርሃ ግብር ላይ የተገኙት የክልሉ ፕሬዚዳንት አቶ ለማ መገርሳ እንደተናገሩት የገዳ ሥርዓት ከህዝብ የተወለደና በህዝብ እውቀት የዳበረ በተለያዩ ጊዚያት ያጋጠሙትን ፈተናዎች ተቋቁሞ  በዩኔስኮ ቅርስነት መመዝገብ ችሏል ።የቅርሱ  መመዝገብ  ኦሮሚያ ክልል ፣ኢትዮጵያና የአፍሪካ  የዴሞክራሲ  ጽንሰ ሐሳብ ምንጭ ስለመሆናቸው የሚያመላክት ነው ያሉት አቶ ለማ ብዙም ዘመናዊ የአስተዳደር ሥርዓት ባልዳበረበት ወቅት የኦሮሞ ህዝብ ግን በዴሞክራሲ ሥርዓት ሲተዳደር ቆይቷል ብለዋል ።የገዳ ሥርዓት በውስጡ ለሴቶች ፣ለህጻናትና ለአካበቢ ጥበቃ ትልቅ ትኩረት የሚሠጥ መሆኑ  ትልቅ የሥልጣኔ መገለጫ እንደሆነም ያሳያል ብለዋል  አቶ ለማ ።በተጨማሪም በውስጡ የሚገኙትና ባህላዊ እሴቶች የሆኑት የሞጋሳና የጉዲፈቻ ለዘመናት ሌሎች የአገሪቱ  ብሔሮች ብሔረሰቦች ከኦሮሞ ህዝብ ጋር ተቀላቅለው በአብሮነት እንዲኖሩ በማድረግ የመቻቻል ተምሳሌት መሆናቸውን  በተግባር የሚያመለክቱ መሆኑን አያይዘው ገልጸዋል ።የኦሮሚያ ክልል ባህልና ቱሪዝም ቢሮ ኃላፊ ወይዘሮ ሎሚ በዶ በበኩላቸው  ገዳ  የኦሮሞ ህዝብ ማንነት መገለጫና በኦሮሞ ህዝብ ዘንድ ትልቅ ትርጉም ያለውና  ቅርሱ  በዩኔስኮ  በቅርስነት መመዝገቡ ለአፍሪካና ለጥቁር ህዝቦች ትልቅ ድል መሆኑን ተናግረዋል።በገዳ የተገኘው ውጤት ሌሎች የአገሪቱን ባህላዊ ቅርሶችን ለመንከባከብና በዩኔስኮ  ለማስመዝገብ የሚደረጉትን እንቅስቃሴዎችንም ጭምር  እንዲጠናከሩ የሚያግዝ መሆኑን ወይዘሮ ሎሚ አስረድተዋል ።በመጨረሻም የገዳ ሥርዓት በዩኔስኮ የማይዳሰሱ ቅርሶች መዝገብ እንዲሠፍር የተለያዩ  አስተዋጽኦ ላበረከቱ ተቋማትና ግለሰቦች ትናንት እውቅናና ሽልማት ተሠጥቷል ።          