በፈጣን የመንገድ ግንባታ ላይ ስጋት
ከፒያሳ አቡነ ጴጥሮስ አደባባይ ወደ ጄነራል ውንጌት የሚወስደውን ዋናውን የአስፓልት መንገድ ይዘው ሲጓዙ በስተቀኝ የራስ ደስታ ሆስፒታልን የግንብ አጥር እንደጨረሱ የሚገኘው ወደ ቀጨኔ የሚወስደው መንገድ አይሆኑ ሆኗል። ቀጭን የነበረው አስፓልት መልኩን ቀይሮ በተቆለለ አፈርና በተፈረካከሰ መሬት ተተክቷል። በመንገዱ ላይ የሚፈሰው ውሃ፤ የቀጠነውና የጓጎለው ጭቃ፤ መንገደኛ እንዳያልፍ ሆነ ተብለው የተሠሩ እንቅፋቶች ይመስላሉ። ሰዎች ወደ በዚህ መንገድ በመኪና መሄድ አይችሉም። መኪና ሆስፒታሉ አጠገብ አቁመው የሚፈሰውን ውሃ እና የቦካውን ጭቃ ተጠንቅቀው ቢያልፉም ቤታቸው በር ላይ ሲደርሱ የተቆፈረውን ትልቅ የቱቦ ጉድጓድ ለማለፍ ከባድ ፈተና ይጠብቃቸዋል። በተለይ አቅመ ደካማ አረጋውያንና ነፍሰጡር ሴቶች፤ እንዲሁም ሕፃናት የያዙ ሰዎች ከግቢያቸው በር እስከ መንገዱ የተዘረጋችውን የእንጨት ድልድይ ለማለፍ እጅግ ይሰጋሉ። ይጠነቀቃሉ። ከአካባቢው ነዋሪ መካከል አቶ አላዶር መኩሪያ አንዱ ናቸው። ሁለት ሕፃናት ልጆች ያሏቸው ሲሆን፤ ባለቤታቸውም ነፍሰጡር በመሆናቸው አቶ አላዶር ሁለቱን ልጆቻቸውን በሁለት እጆቻቸው ግራና ቀኝ ታቅፈው ከግቢያቸው ወጥተው መኪና ወደሚያቆሙበት የሆስፒታሉ አጥር ድረስ እስኪደርሱ ይሳቀቃሉ። እንደ አቶ አላዶር ገለጻ፤ መንገዱን ለማስፋትና ደረጃውን ለማሻሻል መሠራቱ መልካም ነው። ሆኖም የመንገዱ ሥራ ቀደም ሲል ሌትና ቀን ያለማቋረጥ ይካሄድ ነበር። ከሁለት ወር ወዲህ ግን ሥራው የቆመ ይመስላል። ክረምቱ እየባሰ ሰው እየተሰቃየ ነው። አሁን ጥያቄ ውስጥ ገብተዋል። ስቃያችን እስከመች ይቀጥላል? ይህ መንገድ መቼ ተጠናቅቆ እንደልባችን እንገባ እንወጣ ይሆን? በሚል በጭንቀት ተወጥረዋል። ሌላው የአካባቢው ነዋሪ ወጣት ሄኖክ ነጋሽ ነው። ወጣት ሄኖክ እንደሚናገረው፤ የመንገዱ መሠራት የአካባቢውን ዕድገት ያሻሽለዋል። የበለጠ ምቹ እንዲሆንም ያግዛል የሚል ተስፋን በማጫሩ መንገዱን ለማስፋት የግቢ አጥሮች፤ ሱቆችን ጨምሮ የተለያዩ የንግድ እና የመኖሪያ ቤቶች ሲፈርሱ የአካባቢው ህዝብ ለመንገዱ መሠራት ከፍተኛ ጉጉት ስላለው ብዙም ጫጫታ አልነበረም። የመንገዱ ግንባታ ደግሞ ቀንና ሌሊት ሲካሄድ ብዙ ሰው ደስ ብሎት ቶሎ ይጠናቀቃል ብሎ በተስፋ አድርጎ ነበር።ነገር ግን፤ ከሦስትና ከሁለት ወር ወዲህ ሥራው የቆመ ይመስላል። አንዳንድ የቀን ሠራተኞች ትንንሽ ሥራ ሲሠሩ ይታያሉ። ለመንገድ ግንባታ የሚያገለግሉ ማሽኖችና መቆፈሪያዎች ደግሞ ሁለት ቀን ታይተው ይሄዳሉ። ይህ በነዋሪዎቹ ላይ ስጋት ፈጥሯል። መንገዱን ለማስፋት በሚል ሰበብ በፊት የነበረው ቀጭን አስፓልት ተበለሻሽቶ ዘመናትን እንዳያስቆጥር የሚል ፍራቻ እንዳሳደረም ነው ወጣት ሄኖክ የሚናገረው፤ “በአዲስ አበባ እየተካሄዱ ካሉ የመንገድ ፕሮጀክቶች መካከል በተሻለ ፍጥነት እየተሠራ ያለው መንገድ የራስ ደስታ ቀጨኔ፤ ስምንት ቁጥር ማዞሪያ የመንገድ ፕሮጀክት ነው። ይህ መንገድ ከተጀመረ በጥቂት ወራት ውስጥ 30 በመቶ የሚሆነውን መሰረታዊ ለአስፓልት የማዘጋጀት ሥራው ተሠርቷል።” በማለት ስጋቱ ተገቢ አለመሆኑን የሚገልጹት ደግሞ የመንገድ ፕሮጀክቱ ተቋራጭ የማርካን ትሬዲንግ የኮንስትራክሽን ኃላፊ አቶ ዘነበ ምሩፅ ናቸው። አቶ ዘነበ፤ አስፓልት ለመሥራት የሚያስችሉ ግብአቶች የተዘጋጁ ሲሆን፤ ግንባታውን የያዘው ወይም ያዘገየው ዝናቡ ብቻ መሆኑን ያመለክታሉ። እንደ አቶ ዘነበ ገለጻ፤ ሥራው አልቆመም። ለአስፓልት ሥራው ከሁለት ሺህ በላይ በርሜል ሬንጅ ተዘጋጅቷል። ነገር ግን አስፓልት ለማንጠፍ ዝናቡ አያመችም፤ አስፓልቱ ይበላሻል። የአፈሩ ሥራ እንዳይሠራ ይቦካል የሚል ስጋት አለ። ያም ሆኖ ግን ሥራው አልቆመም። ሰዎች እንዳይንገላቱም ሌሎች ተጨማሪ ሥራዎች እየተሠሩ ናቸው። የመንገድ ግንባታው ቀጨኔን፤ ችሎትን፤ ዘበኛ ሰፈርን እና ራስ ደስታን የያዘ ነው። የዘበኛ ሰፈር ነዋሪዎች ከተራራ ስር በመሆናቸውና ኃይለኛ ጎርፍ ስለሚያጥለቀልቃቸው ከአሁን በፊት ለክረምት አካባቢውን ለቅቀው ይሄዱ ነበር። አሁን ግን ስካቫተር እና 50 የቀን ሠራተኞችን በመመደብ ጊዜያዊ መፍትሔ ለመስጠት ታስቦ በመሥራቱ አደገኛውን ቦታ በማስተካከል፤ ውሃው በቱቦ እንዲሄድ ተደርጓል። ይህ በብዙ ወጪ ከፍተኛ ዋጋ ተከፍሎበት የተሠራ ሥራ ነው። በችሎት አካባቢም የውሃና የኤሌክትሪክ፤ እንዲሁም የቴሌ መስመር ችግሮች ቢኖሩም የጋራ ሥራ እየተካሄደ ይገኛል። እነርሱን በመዝለልም ቱቦ እየተቀበረ ነው። የአካባቢዎቹ ነዋሪዎች በፕሮጀክቱ መጀመሪያ ወቅት መሬት በሚቆፈርበትና አፈር በሚሞላበት ጊዜ ለ24 ሰዓት ሲሠራ ነበር። አሁን ማታ ማታ ብቻ ስለሚሠራ እና በፊት የነበረው እንቅስቃሴ ስላልቀጠለ ይጓተታል ብለው ፈርተዋል። ነገር ግን አሁንም በተወሰነ መልኩ እየተሠራ ነው። አሁን በቱቦ ሥራ ላይ ትኩረት ተደርጓል። ዝናቡ ሲያልፍ ከመስከረም በኋላ የ24 ሰዓት ሥራው ስለሚቀጥል መስጋት አይኖርባቸውም። ምክንያቱም ፕሮጀክቱ ከተያዘለት የሁለት ዓመት ተኩል ጊዜ በፊት ቀድሞ መጠናቀቁ አይቀርምና፤ ይላሉ። የአዲስ አበባ መንገዶች ባለስልጣን የኮሙኒኬሽን የሥራ ክፍል ኃላፊው አቶ ጡዑማይ ወልደገብርኤል በበኩላቸው፤ ከፒያሳ ወደ ውንጌት የሚወስደውን ዋና መንገድ ከሽሮ ሜዳ ከሚመጣው መንገድ ጋር የሚያገናኘው ይህ ሁለት ነጥብ አምስት ኪሎ ሜትር የሚሸፍነውን ትልቅ የመንገድ ፕሮጀክት በተቋማቸው ግምገማ መሰረት አሁን ካሉት የመንገድ ፕሮጀክቶች በሙሉ አፈፃፀሙ እጅግ የተሻለ የተባለለት ነው ይላሉ። በተጠናቀቀው በጀት ዓመት በታኅሣሥ ወር በምክትል ከንቲባው አቶ ታከለ የተጀመረው ይህ ፕሮጀክት፤ ከስምንት ፕሮጀክቶች ውስጥ ምሳሌ ይሆናል ተብሎ ተስፋ ተጥሎበታል። የአካባቢው ሰዎች፤ የልማት ኮሚቴዎች ባለስልጣኑ ከሥራ ተቋራጩ ጋር ሲፈራረም ጀምሮ በአካል ተገኝተው እየተከታተሉ ነው። ሥራው እንዲቀላጠፍም ጥረት በማድረግ ላይ ናቸው። ተቋራጩ በኃላፊነት ስሜት እየሠራ ነው። አካባቢው የጉልት ገበያን ጨምሮ የተለያዩ የንግድ ቦታዎችን ያካተተ ቢሆንም፤ ነዋሪው በማይመች ሁኔታ ውስጥ ሳይማረር ለመሥራት ጥረት እየተደረገ ነው። ሰዎች የሚገቡበት እና የሚወጡበት እንዳያጡ፤ አደጋ እንዳያጋጥም አፈር በማንጠፍ በተወሰነ መልኩ አሽከርካሪዎችን በሚያንቀሳቅስ መልኩ እንዲሠራ ለኮንትራክተሩ በተሰጠው አቅጣጫ መሰረት ተቋራጩም አስተካክሎ እየሠራ ነው ይላሉ። “የከተማ መንገዶች ሲሠሩ ጭቃ ሆነብን የሚል ቅሬታ መሰማቱ የተለመደ ነው።” የሚሉት አቶ ጡዑማይ፤ ነገር ግን ፕሮጀክቱ ዘንድሮ የተጀመረ ሆኖ እያለ ይዘገያል ብሎ መስጋት ተገቢ አለመሆኑን ይገልጻሉ። እንደርሳቸው ገለጻ፤ ጊዜው ክረምት በመሆኑ የግንባታ ስካቫተሮችም ሆኑ ሌሎች ትልልቅ ማሽኖች ሲንቀሳቀሱ የባሰ መንገድ ይበላሻል። ስለዚህ ወቅቱ ለአስፓልት መንገድ ግንባታ አይመችም። በዚህ ሳቢያ ብዙ የመንገድ ግንባታዎች ቆመዋል። የሚሠሩት በሰው ጉልበት ብቻ የሚከናወኑ ትንንሽ ሥራዎች ናቸው። በአናፂና በግንበኛ የሚሠሩ የውሃ መተላለፊያ ቦዮች፤ የድጋፍ ግንቦች እንጂ ሌሎች ሥራዎች አይሠሩም። ይህ መሆኑ እየታወቀ ይጓተት ይሆናል ብሎ መስጋቱ ተገቢ አይደለም። የከተማ የመንገድ ግንባታ በወሰን ማስከበር እና በሌሎችም ምክንያቶች ይጓተታል። ይኸኛው ፕሮጀክት ግን ከመጀመሪያ ጀምሮ ክፍለ ከተማውም ዝግጅት አድርጎ ኮንትራክተሩ ከመግባቱ በፊት ቤቶች ፈርሰው ለግንባታው ነፃ ተደርጓል። ተቋራጩ ልክ እንደፈረመ ሥራ ጀምሮ ምንም ሳያቋርጥ እየሠራ ቀጥሏል። አፈፃፀሙም ጥሩ ነው። መንገድ አካባቢን ይቀይራል፤ ልማቱና ዕድገቱም ተያያዥ ይሆናል። ስለዚህ ለጊዜው መንገዱ እስከሚጠናቀቅ የአካባቢዎቹ ነዋሪዎች ከመስጋት ይልቅ መታገስ ይኖርባቸዋል ብለዋል። ይህ የመንገድ ግንባታ ጠባቡን የአስፓልት መንገድ በማሻሻል ከ20 እስከ 30 ሜትር ስፋት ባለው መንገድ ለመተካት የታቀደ ሲሆን፤ ወጪውም ከ200 ሚሊዮን ብር በላይ ይፈጃል ተብሎ ተገምቷል። ከተያዘለት ጊዜ ቀደም ብሎ በ2013 ዓ.ም አጋማሽ ያልቃል ተብሎ እንደሚጠበቅም ያገኘነው መረጃ ያመለክታል። አዲስ ዘመን
ነሃሴ 10/2011ምህረት ሞገስ 