የ‹‹ኢፍሚስ›› ሥርዓት ችግር እንደታየበት የፌዴራል ዋና ኦዲተር አስታወቀ
አዲስ አበባ፤- በፌዴራል የመንግሥት ተቋማት ተግባራዊ እየተደረገ ያለው የተቀናጀ የፋይናንስ አስተዳደር መረጃ ሥርዓት (ኢፍሚስ) በራሱ ሥርዓቱ ችግር ያለበት እና ይህንኑ ተግባራዊ ለማድረግም የብቁ ባለሙያዎች ባለመኖራቸው በአሠራር ላይ ችግር እንደታየበት የፌዴራል ዋና ኦዲተር መሥሪያ ቤት አስታወቀ። ዋና ኦዲተር አቶ ገመቹ ዱቢሶ፤ በተለይ ለአዲስ ዘመን ጋዜጣ እንደገለፁት መስሪያ ቤታቸው የ2011 ዓ.ም የፌዴራል ተቋማት የኦዲት ሥራ ከባለፉት 11 ዓመታት በተለየ መልኩ ተንጠባጥቦ ተጠናቋል። ለዚህም ዋናው ምክንያት በፌዴራል ተቋማት ተግባራዊ እየተደረገ ያለው የኢፍሚስ ሥርዓት አንዱ መሆኑን አንስተዋል። ዋና ኦዲተሩ እንደተናገሩት፤ ተቋማቱ ወደ ኢፍሚስ ሥርዓት የገቡት በዓመቱ መጀመሪያ ላይ ስላልሆነ በፊት የነበረውንና አዲስ ተግባራዊ የሚደረገውን ሥርዓት ለማጣጣም ተቸግረዋል። ተግባራዊ ለሚደረገው ሥርዓትም ባለሙያዎች በቂ እውቀት ሳያዳብሩ ወደ ትግበራ ስለገቡ ሥራውን ለመሥራት ተቸግረዋል።ባለሙያዎቹ በትክክል የመዘገቡትንና ያልመዘገቡትን መለየትና ለችግሩም ማስተካከያ ማድረግ አልቻሉም።ችግሩን የሚያስተካክሉት የገንዘብ ሚኒስቴር ባለሙያዎች ሲሆን ሚኒስቴሩ ለፌዴራል ተቋማት ሁሉ በአንድ ጊዜ ድጋፍ የሚሰጥ የሰው ሃይል አልፈጠረም። ይህም በአሠራር ላይ ክፍተት ፈጥሯል። ዋና ኦዲተር መሥራት የሚገባውን የኦዲት ሥራ ቢያከናውንም የፌዴራል አንዳንድ ተቋማት ከኢፍሚስ ጋር በተያያዘ ማቅረብ የሚገባቸውን የሂሳብ ሰነዶች ማውጣት አልቻሉም። በዚህም ምክንያት ሥራዎች በመጓተታቸው የ15 ተቋማት የመውጫ ስብሰባ አልተደረገም። ከዚህም በላይ ኦዲታቸውን ያልዘጉ ተቋማት መኖራቸ ውንና በአስተያየት መውጣታቸውንም ተናግረዋል። የተቀናጀ የፋይናንስ አስተዳደር መረጃ ሥርዓት በራሱ ችግሮች እንዳሉበት ያነሱቱ አቶ ገመቹ፤ ከገንዘብ ሚኒስቴር በማዕከል የሚሰጡ ስያሜዎች ከተቋማቱ ስያሜ ጋር ያለመጣጣም፣ ሚኒስቴሩ የገንዘብ ዝውውር መፈፀሙን ሳያውቅ በተቋማት ሊከናወን እንደሚችል ማየታቸውን አስታውቀዋል። ይህም ትክክል አለመሆኑን ገልፀዋል።የኢፍሚስ ሥርዓት ተግባራዊ ከመደረጉ በፊት በዋና ኦዲተር ተገምግሞ ውጤታማ መሆኑን ሲረጋገጥና ተግባራዊ እንዲሆን ሲፈቀድ ወደ ተግባር መግባት ነበረበት ያሉት አቶ ገመቹ አሁን ግን ወደ ተግባር የተገባው ይሄን ሂደት ሳይከተል መሆኑን አስታውቀዋል። ዋና ኦዲተሩ፤ በሥራ ሂደት ያገኟቸውን ችግሮች ነቅሰው በማውጣት ተቋማት ወደ ሥርዓቱ በበጀት ዓመት መጀመሪያ እንዲገቡ፤ የተቋማት የሂሳብ ባለሙያዎች በቂ ስልጠና በመስጠት የሚኒስቴሩ ድጋፍ እንዲጠናከር፣ በሥርዓቱ ላይ የሚታዩ ክፍተቶች እንዲታረሙ በማድረግ ማሻሻያ እንዲያደርጉ ለሚኒስቴሩ ምክር ቢሰጡም ተግባራዊ አለመደረጉን ገልፀዋል። ይህ ካልተስተካከለ እስከወዲያኛው የማይፈታ ችግር እንደሚሆንም አስጠንቅቀዋል። ሌላው ለኦዲት መጓተት በምክንያትነት ያነሱት የከፍተኛ አመራሮች የ17 ቀናት ስልጠና ሲሆን ሃላፊዎቹ ሳይገኙ የመውጫ ስብሰባ ማድረግ ባለመቻሉ መጓተት መፍጠሩን ተናግረው በመጋቢት ወር አብዛኞቹ ተቋማት ኦዲት ቢጠናቀቅም በኮሮና ወረርሽኝ ምክንያት የመውጫ ስብሰባ ለማድረግ አልቻሉም። ሌሎች ተቋማትም ማስረጃ ማቅረብ አለመቻላቸውን አመልክተዋል። መስሪያ ቤቱ የ2011 በጀት ዓመት ኦዲት ከያዘው አቅድ አንፃር ቢዘገይም የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት በያዘው የጊዜ ሰሌዳ መሠረት ግንቦት 25 ቀን 2012 ዓ.ም የኦዲት ሪፖርቱን ለማቅረብ ለምክር ቤት ተልኳል።በዋና ኦዲተር አስተያየት ላይ ምላሽና አስተያየት እንዲሰጡን የጠየቅናቸው የገንዘብ ሚኒስቴር የህዝብ ግንኙነት ዳይሬክተር አቶ ሐጂ ኢብሳ፤ ዋና ኦዲተር ሪፖርት ካቀረበ በኋላ ማብራሪያ እንደሚሰጡ ተናግረዋል።አዲስ ዘመን ግንቦት
23/2012 አጎናፍር ገዛኸኝ