ከጂቡቲ ኢትዮጵያ ሊዘረጋ የታሰበው የነዳጅ መስመር ፕሮጀክት ታጠፈ
ኢትዮጵያ በከፍተኛ ወጪ ከጂቡቲ ወደብ ወደ መሀል አገር የምታስገባው የተጣራ የነዳጅ ውጤቶች ማስተላለፊያ ቧንቧ መስመር ፕሮጀክት እንደታጠፈ ታወቀ፡፡ተቀማጭነቱ በደቡብ አፍሪካ የሆነው ብላክ ራይኖ የተባለ ኩባንያ ከጂቡቲ ወደብ አዋሽ አርባ የሚገኘው የነዳጅ ዴፖ የሚደርስ 550 ኪሎ ሜትር ርዝመት ያለው የነዳጅ ማስተላለፊያ ቧንቧ ለመዘርጋት የሚያስችል ዕቅድ፣ ለኢትዮጵያ መንግሥት ማቅረቡ ይታወሳል፡፡ የነዳጅ ማስተላለፊያ ቧንቧው ናፍጣ፣ ቤንዚንና የአውሮፕላን ነዳጅ ከጂቡቲ ወደብ አዋሽ ዴፖ ድረስ እንዲያጓጉዝ የታቀደ ሲሆን፣ ይህም ነዳጅ በተሽከርካሪ ለማጓጓዝ የሚወጣውን ከፍተኛ ወጪ እንደሚቀንስ ተገልጿል፡፡ ነዳጅ በቧንቧ ማስተላለፍ ጊዜን ከመቆጠቡም በላይ የነዳጅ ስርቆትን (ቅሸባ)፣ መቀላቀልና ብክነትን ለመከላከል እንደሚረዳ ታምኖበታል፡፡ የፕሮጀክቱ አጠቃላይ ወጪ 1.55 ቢሊዮን ዶላር ይገመታል፡፡ በአሜሪካው ብላክ ስቶን ኢንቨስትመንት ቡድን የሚደገፍው ብላክ ራይኖ ኩባንያ ያቀረበውን ዕቅድ የኢትዮጵያ መንግሥት በደስታ መቀበሉ ይታወቃል፡፡ ብላክ ራይኖ የአዋጭነት ጥናት ሠርቶ ለኢትዮጵያ መንግሥት ማቅረቡ ይታወሳል፡፡ የኢትዮጵያ መንግሥት የአዋጭነት ጥናቱን ገምግሞ ይሁንታውን ገልጾ የነበረ ቢሆንም፣ ከገንዘብ አቅም ጋር በተያያዘ ምክንያት እንዲቆይ ተወስኗል፡፡በትራንስፖርት ሚኒስቴር የሚገኙ የሪፖርተር ምንጮች እነደተናገሩት፣ የኢትዮጵያ መንግሥት አራት ቢሊዮን ዶላር ወጪ በማውጣት ከአዲስ አበባ ጂቡቲ አዲስና ዘመናዊ የባቡር ሐዲድ የገነባ በመሆኑ፣ የኢትዮጵያ ምድር ባቡር ኮርፖሬሽን ነዳጅ ከጂቡቲ ወደ መሀል አገር በባቡር ለማመላለስ አንድ መቶ ያህል የነዳጅ ማመላለሻ ፉርጎዎች አዘጋጅቷል፡፡በመሆኑም ነዳጁን ለማመላለስ የኢትዮጵያ ምድር ባቡር ኮርፖሬሽን ዝግጁ ሆኖ ሳለ፣ በተጨማሪ የቧንቧ መስመር መገንባት አዋጪ እንደማይሆን ምንጮች ለሪፖርተር ተናግረዋል፡፡ አንድ የትራንስፖርት ሚኒስቴር ከፍተኛ የሥራ ኃላፊ ለሪፖርተር እንደተናገሩት፣ የኢትዮ ጂቡቲ የባቡር ሐዲድ የተገነባው በብድር በመሆኑ የኢትዮጵያ ምድር ባቡር ኮርፖሬሽን ነዳጅና ሌሎች ምርቶች በማመላለስ ከቻይና ኤግዚም ባንክ የተወሰደውን ብድር መመለስ ይኖርበታል፡፡ ‹‹ለባቡሩ የተበደርነው ከፍተኛ ብድር ሳይከፈል የምድር ባቡር ኮርፖሬሽንን ሥራ የሚሻማ የቧንቧ ዝርጋታ ማካሄዱ ተገቢ ባለመሆኑ፣ ፕሮጀክቱ ላልተወሰነ ጊዜ እንዲቆይ ተወስኗል፤›› ብለዋል፡፡የዓለም የገንዘብ ድርጅት (አይኤምኤፍ) ለኢትዮ-ጂቡቲ የነዳጅ ማስተላለፊያ ቧንቧ መስመር ፕሮጀክት ብድር ለማቅረብ ፍላጎት ማሳየቱን መዘገባችን አይዘነጋም፡፡ የትራንስፖት ሚኒስቴር ኃላፊው ፕሮጀክቱ እንዲታጠፍ የተወሰነው ብድር ጠፍቶ ሳይሆን፣ አገሪቱ ካለባት የብድር ጫና አንፃር ለተመሳሳይ አገልግሎት ሁለት የተለያዩ መሠረተ ልማቶች መገንባት አሳማኝ ኢኮኖሚያዊ ምክንያት ስለማይኖረው መሆኑን ተናግረዋል፡፡ ለባቡር ፕሮጀክቱ የተወሰደው ብድር ከአምስት ዓመት በኋላ ማቃለል ከተቻለ፣ የቧንቧ  ዝርጋታ ፕሮጀክቱ እንደገና ሊጤን እንደሚችል አክለዋል፡፡  ብላክ ራይኖ ባቀረበው ጥናት የኢትዮ ጂቡቲ የነዳጅ ማስተላለፊያ 20 ኢንች ስፋት የሚኖረው ሲሆን፣ በቀን 240,000 በርሜል ነዳጅ የማስተላለፍ አቅም ይኖረዋል፡፡ ብላክ ራይኖ መሠረተ ልማቱን ለ30 ዓመታት አስተዳድሮ ለኢትዮጵያ መንግሥት ያስተላልፋል፡፡የፕሮጀክቱን ኢንቨስትመንት ብድር የሚያመጣው ኩባንያው ሲሆን፣ የነዳጅ ቧንቧ ዝርጋታው እ.ኤ.አ. በ2017 ተጀምሮ በሁለት ዓመት ጊዜ ውስጥ እንደሚጠናቀቅ ታቅዶ ነበር፡፡ የኢትዮጵያና የጂቡቲ መንግሥታት እ.ኤ.አ. በ2015 ለቧንቧ ዝርጋታ ፕሮጀክቱ የመጀመርያ ደረጃ ስምምነት መፈራረማቸው ይታወሳል፡፡የኢትዮጵያ ነዳጅ አቅራቢ ድርጅት ከፍተኛ ባለሙያ ለሪፖርተር እንደተናገሩት፣ ነዳጅን በቧንቧ ማስተላለፍ ከፍተኛ ኢንቨስትመንት የሚፈልግ ቢሆንም ዝቅተኛ የትራንስፖርት ወጪ የሚጠይቅ ነው፡፡ ወጪና ጊዜን እንደሚቆጥብ የተናገሩት ባለሙያው የነዳጅ ስርቆትን፣ ብክነትን ከመካላከሉም በላይ የነዳጅ ጥራትን ለማስጠበቅ እንደሚረዳ አስረድተዋል፡፡ ‹‹እጅግ ዘመናዊ የትራንስፖርት ዘዴ በመሆኑ በኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ቁጥጥር የሚደረግበት ነው፤›› ያሉት ባለሙያው፣ በሒደት ለአገር ዘርፈ ብዙ ጠቀሜታ ይኖረዋል ብለዋል፡፡ 