የአሸንድዬ፣ ሻደይና ሶለን በዓል ማጠቃለያ በባህርዳር እና በአዲስ አበባ ተካሂዷል
 •ባህሎችን፣ የፖለቲካ ማረቂያ፤ የሰላምና አንድነትም ማረጋገጫ ማድረግ እንደሚገባ ተገለጸባሕርዳር፡- በአማራ ክልል ሲከበር የቆየው የሻደይና አሸንድዬና ሶለን በዓል ትናንት በባህርዳር ከተማ ከ7መቶ ሺህ በላይ ህዝብ በተገኘበት የማጠቃለያ በዓል ተካሂዷል። ይሄንና መሰል ባህሎችንም የፖለቲካ ማረቂያ፣ በህዝቦች መካከልም ሰላምና አንድነትን ማረጋገጫ አድርጎ መጠቀም እንደሚገባም ተጠቁሟል። በበዓሉ ማጠቃለያ ወቅት የባህልና ቱሪዝም ሚኒስትሯ ዶክተር ሂሩት ካሳው፤ የአማራ ክልል ፕሬዚዳንት አቶ ተመስገን ጥሩነህ እና ሌሎችም የፌዴራልና የክልል የሥራ ኃላፊዎች ተገኝተው መልዕክት አስተላልፈዋል። በወቅቱም፣ የአሸንድዬ፣ ሻደይና ሶለል በዓል ምንም እንኳን የልጃገረዶች በዓል ቢሆንም በአንድነትና አብሮነት መከበሩ የአንድነት፣ የሰላምና አብሮነት ማሳያ ነው። በመሆኑም ይሄንና መሰል ባህሎችን በአግባቡ አልምቶ መጠቀምና ለአገርና ህዝብ የጋራ ጉዞ ማረጋገጫ ማድረግ ያስፈልጋል። ባህሉ ከአገር አልፎ የዓለም ቅርስ እንዲሆን የሚያስችል ሥራ የሚከናወን ሲሆን፤ በዩኔስኮ ለማስመዝገብ በሚደረገው ጥረትም የድርሻቸውን የሚወጡ ይሆናል። አዲስ ዘመን ያነጋገራቸው የበዓሉ የሥራ ኃላፊዎችና ተሳታፊዎች በበኩላቸው እንደተናገሩት፤ ባህሎችን በመጠበቅና በማልማት ለፖለቲካ ማረቂያ፣ ለተጣላ ፖለቲከኛም ማስታረቂያ እና ማህበራዊ እሴቶችን ማበልጸጊያ ማድረግ ይገባል። የአማራ ብሔራዊ ክልላዊ መንግሥት የመንግሥት ጉዳዮች ጽህፈት ቤት ኃላፊ አቶ አሰማኸኝ አስረስ ለአዲስ ዘመን ጋዜጣ እንደተናገሩት፣ ቀደም ሲል እንደነዚህ አይነት ባህሎችን ለፖለቲካ ፍጆታ በማዋል በህዝብ መካከል ቅሬታን በመፍጠር ያልተገባ ነገር ይፈጸማል። አሁን ግን በማህበረሰቡ እገዛ ይህ ባህል አንድነትን መስበኪያ፣ እሴትን ማበልጸጊያ ከመሆኑ ባሻገር የተጣላ ፖለቲከኛን ማስታረቂያ እየሆነ መጥ ቷል።እንደ አቶ አሰማኸኝ ገለጻ፤ የፖለቲካ አመራሩ ራሱን ለማስተካከልና ከህዝቡ ጋር ለመዛመድ ከፈለገ ለባህሉ ራሱን ማስገዛት አለበት። በባህል መስራትና ለባህሉ ብልጽግና መቆም ይጠበቅበታል። ህዝቡንም በባህሉ መምራት አለበት። ይህ ካልሆነ ግን ፖለቲካና ፖለቲከኝነት እንዲሁም መሪነት ጥያቄ ውስጥ ይገባል። በመሆኑም ከአሁን ጀምሮ ባህል ከፖለቲካ ጋር እንዴት ተዛምዶ መራመድ እንደሚገባው መረዳት ይገባል። የትኛውም አካባቢ ላይ የሚፈጠር ችግር የህዝቡ ሳይሆን የፖለቲካ አመራሩ እንደሆነ የሚናገሩት አቶ አሰማኸኝ፤ ለምሳሌ፣ ተመሳሳይ ባህልና እሴት ባላቸው በአማራና በትግራይ ክልሎች መካከል ያለውን የፖለቲካ ችግር በፖለቲካዊ ውይይት መፈታት ቢገባም፤ የባህል እሴቶችን አካቶ መጠቀሙ ችግሮችን በማርገብ ይበልጥ ውጤት ያመጣል።አፋጣኝ መፍትሄም ያስገኛል። አቶ አሰማኸኝ እንደሚሉት፤ ባህል በፖለቲካ ሊሸረሸር አይገባውም። ይልቁንም የፖለቲካ አመራሩን በራሱ መስመር ውስጥ አስገብቶ ማንነቱን እያየ እንዲሰራ ማድረግ ይኖርበታል። ለዚህ ደግሞ ዋና ተዋናይ ማህበረሰቡ መሆን አለበት። የተሳሳተውን እያረመ ያለውን ባህል አስጠብቆ የፖለቲካ አመራሩም እንዲጠብቀው ግፊት ማድረግ ይኖርበታል። የፖለቲካ ሊሂቃኑ ራሱን ባለማየቱና ህዝቡ የሚፈልገውን ባለመረዳቱ የሚፈጠረውን ችግር ለማስቀረትም ልሂቃኑ የህዝቡን አብሮነት ሳይነኩ በባህል እየተቃኙ መስራትን መልመድ አለባቸው። የፖለቲካ ፍላጎትን በህዝብ ላይ ከመጫን ወጥቶም ህዝቡን ማዕከል በማድረግ መስራት ይገባል። ባህል ማንነትን ገላጭ፣ የኢኮኖሚያዊና ፖለቲካ አቅጣጫ አመላካች፣ ማህበራዊ መስተጋብርን አረጋጋጭ መሆኑን የሚናገሩት የአማራ ብሔራዊ ክልል መንግሥት ባህልና ቱሪዝም ቢሮ ኃላፊ አቶ ግዛት አብይ በበኩላቸው፤ ይህ የሚሆነው ግን ፖለቲካ ያለባህል ሊገነባ እንደማይችል ማመን ሲጀመር፣ አድካሚ ውጣ ውረዶችንም በባህል ተደግፎ ማለፍ እንደሚቻል መገንዘብ ሲኖር መሆኑን ገልጸዋል። በዚህ አግባብም በአማራ ክልልና በትግራይ መካከል ያለው የፖለቲካ ችግር በባህል መተሳሰብ እንዳይሻክር እየተሰራ መሆኑን ጠቁመዋል። የሁለቱን ክልሎች የባህል ትስስርና መስተጋብር ጥብቅ መሆኑን የሚያነሱት አቶ ግዛት፤ በሁለቱም ክልሎች በአንድነት የሚከበረው የልጃገረዶች በዓልን በዩኔስኮ ለማስመዝገብ እየተሰራ መሆኑንም አብራርተዋል። ለዚህም የእኔነት ቀርቶ የእኛ እንዲሆን በዚህ ባህል ዙሪያ ክልሎቹ በጋራ እየሰሩ እንደሆነ ገልጸዋል። ባህል ደግሞ ለእድገት እንጂ ለውድቀት የማይተባበር ሁሌ አንድነት፣ ሰላምና ፍቅርን የሚይዝ በመሆኑም፤ ለፖለቲካ ሳይሆን ለብልጽግና መጠቀም እንደሚገባ አሳስበዋል። በተለይም በሁለቱ ክልሎች የሚከበረው የልጃገረዶች በዓል ለሁለቱ ክልሎች ትብብር የማይተካ ሚና ስላለው መጠቀሙ ለነገ የማይባል ሥራ እንደሆነ ገልጸዋል። ‹‹አሸንዳ የትግራይ ሶለን፣ ሻደይና አሸንድዬም የአማራ ሳንል የአገር ሀብት መሆኑን አምነን ባህሉ ትክክለኛ ሚናውን እንዲወጣ ሁላችንም የበኩላችንን ማድረግ አለብን፤›› ያሉት ደግሞ ከማዕከላዊ ጎንደር ዞን ባህልና ቱሪዝም መምሪያ የባህል ኢንዱስትሪ ባለሙያው አቶ አደራጀው አዳነ ናቸው። እርሳቸው እንዳነሱት፤ የእኛ እንጂ የእኔ አይጠቅም። ባህሎች ደግሞ ሁልጊዜ የእኛነት ሰባኪ ናቸው። በዚህም ባህልን የህዝብ ትስስርን ማጠናከሪያ፣ ትክክለኛ ማንነትን ማሳያ፣ አንድነትንና ሰላምን ማረጋገጫ ማድረግ ይገባል። ከፖለቲካ ጫንቃ ተላቆ ፖለቲካውን ጭምር መስመር ማስያዝ ስለሚገባም ህዝቡ የበኩሉን ማድረግ ይጠበቅበታል።  አዲስ ዘመን ነሃሴ 20/2011ጽጌረዳ ጫንያለው