አባ ጊዮርጊስ ዘጋስጫ ለምን …?
ባሕር ዳር፡ መስከረም 10/2012 ዓ.ም (አብመድ) በኢትዮጵያ ከሚገኙ ጥንታዊና ዕድሜ ጠገብ ገዳማት ውስጥ አንዱ ነው፤ ገዳሙ ከደሴ በ180 ኪሎ ሜትር ርቀት ላይ ይገኛል፡፡ የታሪክና የቅርስ አምባ መሆኑም ይነገርለታል፡፡ በ12ኛው ክፍለ ዘመን እንደተመሠረተም ታሪኩ ያስረዳል አባ ጊዮርጊስ ዘጋስጫ፡፡ገዳሙ ቀደም ብሎ የተመሠረተ ቢሆንም የበለጠ ዕውቅና አግኝቶ የተገደመው አባ ጊዮርጊስ ዘጋስጫ በተባሉት ደራሲ መምህር ሐዋርያ ነው፡፡ አባ ጊዮርጊስ ዘጋስጫ የሥነ ምሕንድስና አዋቂና ኪነ ጠበብት መሆናቸውን ገድላቸው ያስረዳል፡፡ገዳሙ ከደብረ ዳሞ ጋር ተመሳሳይነት አለው፡፡ ከመሬት ወደ ላይ 47 ሜትር ርቀት አለው፡፡ የሚወጣውም በእንጨት በተሠራ መሰላል ነው፡፡ ወደ ገዳሙ መውጫም ሆነ መግቢያው ይኸው ጥንታዊ መሰላል ነው፡፡ ስምንት ፍልፍል በሮች፣ ስምንት ጥርብ ምሰሶዎች፣ አምስት የቅዳሴ ሥርዓት የሚፈፀምባቸው ክፍሎች ያሉት የዋሻ ውስጥ ገዳም ነው፡፡በ16ተኛው ክፍለ ዘመን በግራኝ አህመድ ጦር በደረሰበት ጉዳት ተዘግቶ የቆየ አሁን ‹የአቦ ዋሻ› እየተባለ የሚጠራ ፍልፍል ዋሻ የያዘና የበርካታ ቋሚና ተንቀሳቃሽ ቅርሶች ባለቤት መሆኑን በስፍራው የተቀመጠው ታሪክ ያስረዳል፡፡አባ ጊዮርጊስ ዘጋስጫ በገዳሙ ውስጥ አሁንም ድረስ አገልግሎት እየሰጡ ያሉ ከአንድ ዕለት የተፈለፈለ ዋሻ ቤተክርስትያን፣ ከ15 በላይ የውኃ ማቆሪያ ጉድጓዶችን፣ የወለቃ ድልድይን በመሥራታቸው የህንጻ ባለሙያ ሊቅ እንደነበሩ በታሪካቸው ላይ ተፅፎ ይገኛል፡፡ አባ ጊዮርጊስ ዘጋስጫ በደራሲነት ከፃፏቸው 40 በላይ መጻሕፍት መካከል “መጽሐፈ ሰዓታት ዘመዓልት ወዘሌሊት፣ ሆህተ-ብርሃን፣ ጸሎተ ፈትቶ ዘቅዳሴ ቁርባን” ይገኙበታል፡፡በገዳሙ በዚህ ወቅት ‹‹የውኃ ማቆር ቴክኖሎጅ›› ተብሎ አገልግሎት ላይ እየዋለ ያለው በጋስጫ ከ12ኛው መቶ ክፍለ ዘመን ጀምሮ አገልግሎት ላይ የዋለ ነው፡፡ አሁንም ድረስ ለገዳሙ አገልግሎት እየሰጠም ይገኛል፡፡በዚህ ቦታ የቅርስ ቁጥጥርና መዝገባ ለማድረግ በመንግሥት በኩል እንቅስቃሴዎች እየተደረጉ ነው፡፡ ጥቅምት 3/2012 ዓ.ም የዚህ ስፍራ ቅርሶች ያሉበትን ደረጃ ለማሳወቅ የክትትልና ምዝገባ ሥራ እንደሚጀመር የከላላ ወረዳ ባሕልና ቱሪዝም ጽሕፈት ቤት የቅርስ ጥበቃና ቱሪዝም ልማት ቡድን መሪ አቶ መስፍን ዋሲሁን አስታውቀዋል፡፡