ጠቅላይ ሚኒስትሩ ለኢንዱስትሪ ፓርኮች አዳዲስ ፖሊሲዎችና አሠራሮች መዘጋጀታቸውን አስታወቁ
መንግሥት ከኢንዱስትሪ ፓርኮች አሠራር ጋር በተያያዘ አዳዲስ ፖሊሲዎችን፣ አገልግሎት ሰጪ መንግሥታዊ ተቋማትም በአዲስ ይዘት ወደ ሥራ የሚገቡበትን አሠራር፣ ለአገር ውስጥ አምራቾችም ልዩ ማበረታቻዎችን ተግባራዊ እንደሚያደርግ ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለ ማርያም ደሳለኝ አስታወቁ፡፡ይህ የተገለጸው በአገሪቱ ትልቁ የኢንዱስትሪ ፓርክ የሆነው የሐዋሳ ኢንዱስትሪ ፓርክ ሙሉ ለሙሉ ሥራ መጀመሩንና ወደ ምርት ሒደት መሸጋገሩን አስመልክቶ፣ ማክሰኞ ሰኔ 13 ቀን 2009 ዓ.ም. በተዘጋጀው ሥነ ሥርዓት ላይ ነው፡፡አገሪቱ የያዘችውን የዕድገት ጉዞ ለማስቀጠል የሐዋሳ ኢንዱስትሪ ፓርክ ማሳያ መሆኑን የገለጹት ጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለ ማርያም፣ የኢንዱስትሪ ፓርኮች የታለመላቸውን ውጤት ለማምጣት እንዲችሉ በመንግሥት መዋቅር ሥር ያሉ አገልግሎት ሰጪ ተቋማት ከኢንዱስትሪ ፓርኩ አገልግሎት አሰጣጥ ጋር በተጣጣመ አሠራር ለመራመድ ራሳቸውን ማዘጋጀት እንደሚኖርባቸውና ለዚህም የተመቻቹ እንዲሆኑ ይደረጋል ብለዋል፡፡‹‹የኢንዱስትሪ ፓርኮችን ቁልፍ አስነስቶ ወደ ምርት ለማስገባት የምርትና የወጪ ንግድ ምርታችሁን ያለምንም እንከን ታከናውኑ ዘንድ በመንግሥት መዋቅር ውስጥ ያሉ ኤጀንሲዎች በጋራ ራዕይ በመመራት፣ በአንድነት ለፓርኮች ምቹ የኢንቨስትመንት ከባቢዎችን ለመፍጠር በተለየ ሁኔታ መትጋት ይኖርባችኋል፤›› ብለዋል፡፡ከኢንቨስትመንት ጋር በተያያዘ የሚሰጡ አገልግሎቶች የሚመሩበት አሠራር በመሠረታዊ የለውጥ ሒደት ላይ ስለመሆኑም ተናግረዋል፡፡‹‹በአጭሩ የዘርፉ አገልግሎት አሰጣጣችን መንግሥታችን የኢንቨስትመንት አደራውን በማራመድ ረገድ ካሳየው ቁርጠኝነትና ፍጥነት ጋር አብሮ የሚሄድ መሆን ይገባዋል፤›› ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ተቋማት በጋራ እንዲሠሩ ይደረጋል ብለዋል፡፡ ትኩረት የሚሰጠው ነጥብ ብለው ያስቀመጡት የማኑፋክቸሪንጉን ዘርፍ ዓለም አቀፋዊ ተወዳዳሪነቱን ለማረጋገጥ በቅንጅት መሥራት ያለበት መሆኑን ነው፡፡የጨርቃ ጨርቅ ዘርፍ እጅግ ተወዳዳሪ በሆነ የዓለም አቀፍ የንግድ አሠራር ውስጥ የሚገኝ ስለሆነ፣ የመንግሥት ተቋማት የሚሰጡት አገልግሎት የአንዱ መጓደል ወይም መዘግየት ለከፍተኛ ወጪና ኪሳራ የሚዳርግ መሆኑን ጠቁመዋል፡፡ ለዚህም መንግሥት አዳዲስ አሠራሮችን እንደሚተገብር አስታውቀዋል፡፡የውጭ ቀጥታ ኢንቨስትመንት በማኑፋክቸሪንግ ዘርፍ ዕድገትም ሆነ ለአጠቃላይ ኢኮኖሚ ዕድገት የማይተካ ሚና እንዳለው በአጽንኦት የገለጹት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ዋናውና ዘላቂው ጉዳይ ግን በዘርፉ የአገር ውስጥ የማኑፋክቸሪንግ ዘርፍ ተሳትፎ እንደሆነም አመልክተዋል፡፡ ‹‹የአገር ውስጥ የማኑፋክቸሪንግ ዘርፉን ለማበረታታት በሌላው ዓለም ያልተለመዱ ማበረታቻዎችን ዘርግቷል፤›› ብለዋል፡፡በኢንዱስትሪ ፓርኮች ውስጥ የአገር ውስጥ ባለሀብቶች ተሳትፎ እንዲኖራቸው የተነደፈውን ግልጽ ስትራቴጂ ያብራሩት የኢኮኖሚ ዕቅድ ውጤታማነት ክትትልና ድጋፍ ዘርፍ ኃላፊና የኢንዱስትሪ ፓርኮች ልማት ኮርፖሬሽን የቦርድ ሊቀመንበር  አርከበ  ዕቁባይ (ዶ/ር)፣ ‹‹በመንግሥት የሚተገበረው ልዩ ማበረታቻ አዲስና ልዩ ነው፤›› ብለዋል፡፡ይህም የአገር ውስጥ ባለሀብቶች የፋይናንስ፣ የዕውቀት፣ የቴክኖሎጂና የገበያ ውስንነቶችንና ማነቆዎችን ሊፈታ በሚችል ደረጃ ተግባራዊ እንደሚደረግ ተገልጿል፡፡ ሊቀመንበሩ፣ ‹‹የአገር ውስጥ ማኑፋክቸሪንግ አክሳሪ የሚሆኑበት የተለያዩ ምክንያቶች በመኖራቸው ነው፡፡ ለምሳሌ የፋብሪካ ምርት ሲጀምሩ የኤሌክትሪክ ኃይል መቆራረጥ ያጋጥማቸዋል፡፡ ከባንክ በቀላሉ ብድር ያገኙም፡፡ የሚፈልጉዋቸውን መሠረተ ልማቶች አያገኙም፤›› ብለው፣ ‹‹እንዲህ ያለው ነገር ባለበት ሁኔታ ኢትዮጵያውያን አምራቾች የምርት ሒደታቸውን አስፋፍተው በማኑፋክቸሪንግ መስክ ሊያድጉ አይችሉም፤›› በማለት አብራርተዋል፡፡ሆኖም እንዲህ ያለውን ሒደት ለመፍታት አንዱ ዘዴ ነባሮቹም ሆነ አዳዲሶቹ አምራቾች ወደ ኢንዱስትሪ ፓርኮች እንዲገቡ ማድረግ መሆኑን አስምረውበታል፡፡ ወደ ፓርኩ ከገቡ የኤሌክትሪክ ኃይል ችግር፣ የጉምሩክ መጓተትትና ተመሳሳይ ችግር እንደማያጋጥማቸው ተገልጿል፡፡ስለዚህ ከ15 እስከ 30 በመቶ የሚሆነው የኢንዱስትሪ ፓርኮች ቦታ ለኢትዮጵያውያን አምራቾች እንዲሆን የታሰበውም፣ ወደ አምራችነት ዘርፍ ሲገቡ በተለያዩ መንገዶች የሚያጋጥማቸውን ችግሮች ለማቃለል ነው ተብሏል፡፡ለአገር ውስጥ ባለሀብቶችም ተጨማሪ ልዩ ድጋፍ በማድረግ በፓርኩ ተጠቃሚ ለማድረግ እንደ ዋነኛ ማነቆ ሆኖ የቆየውን የፋይናንስ፣ የክህሎትና የቴክኒክ አቅም፣ እንዲሁም የገበያ ልማት ችግሮችን ለመፍታት መፍትሔ መቀመጡ ተጠቁሟል፡፡መንግሥት በሁለት መንገዶች ችግሩን ለማቃለል መዘጋጀቱም ተገልጿል፡፡ ይህም በአንድ በኩል መሠረተ ልማት የተሟላለት ማምረቻ ሕንፃ ስለማያገኙ እስከ 60 በመቶ የሚሆነው የካፒታል ኢንቨስትመንት ይቀነስላቸዋል፡፡ ‹‹ለማሽነሪና ለሥራ ማስኬጃ የሚያስፈልጋቸው ገንዘብ እስከ 85 በመቶ ብድር አመቻችቶላቸዋል፤›› በማለት በማኑፋክቸሪንግ ዘርፍ ለአገር ውስጥ ባለሀብቶች ተመቻቸ ያሉትን ዕድል ዶ/ር አርከበ አስረድተዋል፡፡‹‹ይህ አዲስ ፖሊሲ ነው፤›› በማለት፣ ሌሎች አገሮች በዚህ ያህል ደረጃ ድጋፍ እንደማያደርጉላቸው፣ ነገር ግን የቴክኒክና የክህሎት ችግሮቻቸውን እንዲፈቱ ሥልጠና ወሳኝ በመሆኑ መንግሥት ይህን ለማድረግ ውሳኔ ላይ እንደደረሰ ገልጸዋል፡፡በዚህም በአገር ውስጥም ሆነ በውጭ ለሥልጠና የሚያስፈልጋቸውን ወጪ የውጭ ምንዛሪን ጨምሮ 85 በመቶ እንደሚሸፈን፣ በተመሳሳይ በሁለተኛው ዓመት 50 በመቶ፣ በአራተኛው ዓመት 25 በመቶ የሚሆውን ወጪ መንግሥት እንዲሸፍንላቸው መወሰኑም ታውቋል፡፡ በአምስተኛው ዓመት ግን አምራቾቹ ለሥልጠናዎቻቸው የሚያወጡትን ወጪ ሙሉ በሙሉ በራሳቸው መሸፈን ይጀምራሉ፡፡እንደ ሥልጠናው ሁሉ ኢትዮጵያውያን አምራቾች የውጭ ባለሙያ ሲቀጥሩ ከ85 እስከ 25 በመቶ ወጪያቸውን ለአራት ዓመት ይሸፈናል፡፡ የገበያ ክህሎታቸውን ለመፍታት የሚወሰዱ ዕርምጃዎችን ይደግፋል ተብሏል፡፡‹‹በሐዋሳ ፓርክ ያለውን አገልግሎት ለማቀላጠፍም መንግሥት ተጨማሪ አዳዲስ አሠራሮችን ተግባራዊ ያደርጋል፤›› ያሉት ዶ/ር አርከበ፣ አንዱ ለውጭ ባለሙያዎችና ባለቤቶች በፓርኩ ውስጥ ቪዛ መስጠት እንደሆነ አስታውቀዋል፡፡ የሎጂስቲክና የፋይናንስ ተቋማት ለፓርኩ በሚስማማ ሁኔታ አገልግሎት የሚሰጡበት አሠራር ተግባራዊ እንደሚደረግ ገልጸው፣ ‹‹በመንግሥት አገልግሎቶች ላይ መሠረታዊ ለውጥ እንዲመጣም በሎጂስቲክስ፣ በጉምሩክ፣ በብሔራዊ ባንክም ሆነ በባንኮች አሠራር ለውጥ እንዲመጣ ይደረጋል፤›› ብለዋል፡፡ከሐዋሳ ፓርክ ግንባታ ጋር ተያይዞ የፓርኩ ፍሳሽ ለአካባቢ ብክለት ያጋልጣል ተብሎ ሲሰነዘር የቆየው አስተያየት ከእውነት የራቀ ስለመሆኑ በሰፊው ተብራርቷል፡፡ ፓርኩ ቀድሞውንም ቢሆን ከብክለት ነፃ የሆነ ቴክኖሎጂ በመጠቀም ፍሳሽ በማራጣት መልሶ ለፋብሪካው አገልግሎት እንዲውል የሚያደርግ ግዙፍ ግንባታ ማካሄዱ ለአብነት ተጠቅሷል፡፡ ከ30 ሚሊዮን ዶላር በላይ የወጣበት ይህንን ፍሳሽ የማራጣት ቴክኖሎጂ ሥራ አርቪንድ የተባለ የህንድ ኩባንያ ያከናወነው ሲሆን፣ ይህ ማጣሪያ በጋዜጠኞችና በሥነ ሥርዓቱ ላይ በተገኙት እንግዶች ተጎብኝቷል፡፡ መንግሥትም ቀድሞ ይህንን የሠራ በመሆኑ ፓርኩ ምንም ዓይነት ብክለት ሊያስከትል የሚችል ነገር እንደሌለው የአርቪንድ ባለሙያዎች አረጋግጠዋል፡፡የሐዋሳ ፓርክ በቀጣዩ ዓመት አንድ ቢሊዮን ዶላር የውጭ ምንዛሪ የሚያስገኙ ምርቶችን ወደ ውጭ ይልካል ተብሏል፡፡ 60 ሺሕ ሠራተኞችም እንደሚቀጥር ታውቋል፡፡ መንግሥት ከሐዋሳ በተጨማሪ 15 የኢንዱስትሪ ፓርኮችን እየገነባ ሲሆን፣ የሐዋሳ ኢንዱስትሪ ፓርክ እስከ ሰኔ መጨረሻ ድረስ አሥር ሺሕ ሠራተኞችን የሚቀጥር ሲሆን በቀጣዩ ዓመት አጠቃላይ 60 ሺሕ ሠራተኞችን እንደሚቀጥር ተገልጿል፡፡ከሐዋሳ ፓርክ በተጨማሪ የመቐለና የኮምቦልቻ ፓርኮች ግንባታ በዚህ ወር መጨረሻ፣ የመስከረም 2010 ዓ.ም. ላይ ደግሞ የአዳማና የድሬዳዋ ኢንዱስትሪ ፓርኮች ይመረቃሉ፡፡ የቂሊንጦ ፋርማሲቲካል፣ የቦሌ ለሚ ሁለት ፓርኮችም በጥር 2010 ዓ.ም. ይመረቃሉ ተብሏል፡፡የጅማና የባህር ዳር እስከ ግንቦት 2010 ዓ.ም. እንደሚጠናቀቁ የገለጹት ዶ/ር አርከበ፣ የአረርቲና የደብረ ብርሃን ፓርኮችም በሰኔ 2010 ዓ.ም. ይመረቃሉ ብለዋል፡፡ የአላጌ፣ የአይሻና የሁናን (አዳማ) ፓርኮችም ግንባታቸውን ለመጀመር ዝግጅት ተጀምሯል፡፡ በሰመራ ለመገንባት የታሰበው አዲስ ፓርክም በጥናት ላይ ነው ተብሏል፡፡ 