ኢትዮጵያ በሚዲያ ነፃነት ከፍተኛ መሻሻል ያሳየችበትን ውጤት እንዳስመዘገበች ዓለም አቀፉ ተቋም ይፋ አደረገ
በአንድ ዓመት 40 ደረጃዎችን አሻሽላለችየፈረንሣይ ድንበር የለሽ የጋጤኞች ቡድን (ሪፖርተርስ ሳንስ ፍሮንቲየርስ) ባወጣው የዘንድሮ በዓለም የፕሬስ ነፃነት መመዘኛ መሠረት፣ ኢትዮጵያ በአንድ ዓመት ውስጥ ከፍተኛ የሚዲያ ነፃነት መሻሻል ያሳየችበትን ውጤት እንዳስመዘገበች ይፋ አደረገ፡፡ ተቋሙ በተለይ ለሪፖርተር ባጋራው እ.ኤ.አ. የ2019 ዓለም አቀፍ የፕሬስ ነፃነት ሪፖርት መሠረት፣ ኢትዮጵያ በአንድ ዓመት ጊዜ ውስጥ 40 ደረጃዎችን በማሻሻል ከ180 አገሮች ውስጥ 110ኛ ደረጃ ላይ የተቀመጠችበትን ውጤት አስመዝግባለች፡፡ የጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አሕመድ (ዶ/ር) አስተዳደር መንበር ሥልጣኑን ከተቆናጠጠ በኋላ ከወሰዳቸው በርካታ የለውጥ ዕርምጃዎች መካከል ለፕሬስ ነፃነት  ያደረጋቸው ማሻሻያዎች፣ ለአገሪቱ የፕሬስ ነፃነት መመዘኛ ውጤት ትልቅ አስተዋጽኦ አድርጓል፡፡ ድንበር የለሹ የጋዜጠኞች ቡድን ባወጣው ሪፖርት መሠረት፣ ዓመቱ ለኢትዮጵያ ብቻም ሳይሆን ለአፍሪካም ትልቅ እመርታ የታየበት እንደሆነና ዝቅተኛው የፕሬስ ነፃነት ችግር የታየበት ወቅት እንደሆነም ጠቅሷል፡፡ በዓለም አቀፍ ደረጃ ለጋዜጠኞች አስከፊ ከባቢ ቢፈጠርም፣ ኢትዮጵያ እንደ አብዛኛው የአፍሪካ ክፍል ተስፋ የሚሰጡና ለጋዜጠኞች ሥራ ተስማሚ ሁኔታ የታየባቸው ከተባሉ አገሮች ተርታ የሚያሠልፋት ውጤት ተመዝግቧል፡፡ ‹‹ከ15 ዓመታት ወዲህ በኢትዮጵያ ለመጀመርያ ጊዜ አንድም ጋዜጠኛ በሥራው ምክንያት ወደ እስር ቤት አልተወረወረም፤›› በማለት ሪፖርቱ አጣቅሶ፣ በዚህ ዓመት ለተመዘገበው ትልቅ ውጤት እንዲህ ያለው ዕርምጃ ዋናውን አስተዋጽኦ እንዳደረገ አውስቷል፡፡  በኢትዮጵያ ከመጣው አመራር ለውጥ በኋላ መንግሥት የታሰሩ ጋዜጠኞችን ነፃ በመልቀቅ፣ የተዘጉና የታገዱ ድረ ገጾችንና የመገናኛ ብዙኃን አውታሮችን በመክፈት ከወሰዳቸው ዕርምጃዎች ባሻገር፣ በሕግ ማዕቀፍ ረገድም ሁሉን አቀፍ ማሻሻያ በማድረግ ላይ መሆኑ በኢትዮጵያ የፕሬስ ነፃነት ውጤት ላይ አዎንታዊነትን ያስገኙ ዕርምጃዎች ተብለዋል፡፡ ከ264 ያላነሱ ተዘግተው የቆዩ ድረ ገጾችና ብሎጎች እንዲከፈቱ ተደርገዋል ያለው ሪፖርቱ፣ እንደ ኦኤምኤንና ኢሳት ያሉ የቴሌቪዥን ጣቢያዎችም በውጭ ተገድቦ የቆየው እንቅስቃሴያቸው በአገር ውስጥም ፈቃድ አግኝተው እንዲሠሩ የሚችሉበት ዕድል እንደተፈጠረላቸው ጠቁሟል፡፡ ከዚህ በተጨማሪም 23 አዳዲስ የኅትመትና ስድስት የቴሌቪዥን ጣቢያዎች ፈቃድ ማግኘታቸውንም ሪፖርቱ አስፍሯል፡፡ የፕሬስ ነፃነትን በተመለከተ በሪፖርቱ እንደቀረበው፣ ጋዜጠኞች ለሥራ በሚሰማሩባቸው ጊዜያት እንደ ልባቸው መዘገብ እንዳይችሉ የሚገድቡና ለጉዳት እንዲዳረጉ የሚያስገድዱ አዝማሚዎች እንዲንሰራፉ፣ ‹‹ፖለቲከኞች›› ዋነኞቹ የችግሩ መንስዔዎች በመሆን በጋዜጠኞች ላይ ጥቃት እንዲፈጸም አነሳስተዋል ብሏቸዋል፡፡ ጋዜጠኞች ከምንጊዜውም ይልቅ በሚንቀሳቀሱባቸው አገሮች ውስጥ በጥላቻና በጥቃት ተጎጂዎች የሆኑባቸውን ወራት አሳልፈዋል ያለው ድንበር የለሽ የጋዜጠኞች ቡድን፣ ጋዜጠኞች በነፃነት የሚሠሩበትን ድባብ በማጥበብ ረገድ ፈላጭ ቆራጭ መንግሥታት በሚዲያው ላይ የሚከተሉት አፋኝነት የጎላ አስተዋጽኦ እንዳበረከተም አስምሮበታል፡፡ የድንበር የለሹ የጋዜጠኞች ቡድን ዋና ጸሐፊ ክሪስቶፍ ደሎር እንደሚናገሩት፣ ‹‹ፖለቲካዊ ክርክሮች ወደ አለመግባባት ወይም ወደ እርስ በርስ ግጭት ዓይነት ከባቢ የሚያመሩ ከሆነና በዚህ ሒደት ውስጥም ጋዜጠኞችም ለዚህ ጣት የሚቀሰርባቸው ከሆነ፣ ዴሞክራሲ አደገኛ ሁኔታ ውስጥ ይወድቃል፤›› ብለዋል፡፡ በመሆኑም እንዲህ ያሉ የፍራቻና የማሸማቀቅ ድርጊቶችን መልካምነትንና ነፃነትን በሚያቀነቅኑ ሕዝቦች ዘንድ በአፋጣኝ እንዲቆሙ መደረግ የሚገባቸው አስከፊ ችግሮች ናቸው ብለዋቸዋል፡፡ ከኢትዮጵያ በተጨማሪ እንደ ጋምቢያ ያሉ አገሮችም አዎንታዊ የፕሬስ ነፃነት ለውጥ በማሳየት በአፍሪካ ተጠቃሽ ሆነዋል፡፡ የቀድሞው የጋምቢያ ፕሬዚዳንት ያሒያ ጃሜህ ከሥልጣን መወገዳቸውን ተከትሎ በአገሪቱ ‹‹ተስፋ ሰጪ ለውጥ›› መታየቱን ሪፖርቱ አስፍሯል፡፡    ሆኖም በአንድ ወቅት ትልቅ የፕሬስ ነፃነት በነበረባቸው እንደ ናሚቢያ ባሉ አገሮች ውስጥ የነበረው አዎንታዊ ሁኔታ በአሁኑ ወቅት እየተሸረሸረ መምጣቱንና እንደ ቡርኪና ፋሶ፣ ሴኔጋል፣ ኤርትራና ጂቡቲ ባሉ አገሮች ውስጥ ነፃው ፕሬስ እንዲንቀሳቀስ ያልተፈቀደባቸውና ‹‹የመረጃ ጥቁር ሽንቁሮች›› የበዛባቸው አገሮች በማለት መድቧቸዋል፡፡  በአንፃሩ አብዛኞቹ የስካንዴኔቪያ አገሮች በዓለም የፕሬስ ነፃነት ምኅዳር ውስጥ ከፍተኛውን እርከን መያዛቸው በሪፖርቱ ተመልክቷል፡፡ ኖርዌይ በግንባር ቀደምነት ላለፉት ሦስት ዓመታት በተከታታይ ስትመራ፣ ፊንላንድና ስዊድን ተካታዮቿ ሆነዋል፡፡ ኔዘርላንድስ፣ ዴንማርክ፣ ስዊዘርላንድ፣ ኒውዚላንድ፣ ጃማይካ፣ ቤልጂየምና ኮስታሪካም ከአሥሩ ቁንጮ የነፃ ፕሬስ ብሎም የፕሬስ ነፃነትን የሚያስተናግዱ አገሮች ተብለዋል፡፡ በተቃራኒው እንደ ቱርክሜኒስታን፣ ሰሜን ኮሪያ፣ ቻይና፣ ሱዳን፣ ሶሪያ፣ ሳዑዲ ዓረቢያና ኢራንን የመሳሰሉት አገሮች የፕሬስ ነፃነትን በመጨቆን ከመጨረሻዎቹ ግርጌ ተመድበዋል፡፡ የፕሬስ ነፃነትን የሚለካው መመዘኛ ብዝኃነትን፣ የሚዲያ ነፃነትን፣ የሚዲያ ከባቢ ሁኔታን፣ ራስ በራስ ሳንሱር የማድረግ ጫናን፣ ሕጋዊ ማዕቀፍን፣ ግልጽነትንና ጥራት ላለው የዜና ዘገባና ትንታኔ ተስማሚና ድጋፍ የሚሰጥ መሠረተ ልማት አቅም በአንድ አገር ውስጥ ስለመኖሩ በመለካት፣ የአገሮችን ደረጃ የሚያስቀምጡ ትንታኔዎችን የሚከተል መመዘኛ ነው፡፡ የአንድ አገር መመዘኛ ውጤቶች ተለክተው የሚወጡት በ20 ቋንቋዎች አማካይነት ተሠራጭተው፣ በዘርፉ ባለሙያዎች በሚሞሉ ቅጾች አማካይነት ተሰብስበው ትንታኔ በሚሰጥባቸው መረጃዎች መሠረት ነው፡፡  