የኢትዮጵያ ሀገራዊ ዕድገትና ፈተናዎቹ በምሁራን ዕይታ፡፡
የሀገሪቱ ያለመረጋጋት ሁኔታ በቀጣይ አምስት ዓመታት በእያንዳንዱ ግለሰብ የምግብ ፍላጎት ላይ ተጽኖ ሊፈጥር እንደሚችል የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት እየገለጸ ነው፡፡ባለሁለት “ዲጂት” የምጣኔ ሀብት ዕድገቱም አሁን ላይ እንቅፋት ገጥሞታል፡፡ ይህ ደግሞ በሀገሪቱ ያለውን ከ11 ሚሊዮን በላይ ሥራ ፈላጊ ወጣት ወደ 30 ሚሊዮን እንዳያሳድገው ሥጋት ፈጥሯል፡፡የዓለም ገንዘብ ተቋም በቀጣዮቹ አምስት ዓመታት የኢትዮጵያ የምጣኔ ሀብት ዕድገት ከዘጠኝ በመቶ በታች እንደሚሆን አሉኝ ያላቸውን መረጃዎች አጣቅሶ ተንብያውን አስቀምጧል፡፡ ከአስርት ዓመታት በላይ ከ10 እስከ 12 በመቶ ዕድገት በማስመዝገብ መቀጠሉን ሲነገርለት የነበረው ምጣኔ ሀብት በዚህ ዓመት ግን አሽቆልቁሎ 6 ነጥብ 2 በመቶ እንደሚሆን ነው ድርጅቱ የተነበየው፡፡በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ በምጣኔ ሀብት ትምህርት መስክ ረዳት ፕሮፌሰር አንዱዓለም ጎሹ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት መረጃን መሠረት አድርገው እንደተናገሩት ለምጣኔ ሀብት ዕድገቱ መውረድ በሀገር ውስጥ ያለው አለመረጋጋት እና በዜጎች መካከል ያለው የሀብት አለመመጣጠን እየሰፋ መሄዱ የራሱ አሉታዊ ተፅዕኖ እያሳረፈ እንደሆነ ተናግረዋል፡፡ የብር የመግዛት አቅም እንዲዳከም እርምጃዎች መወሰዳቸውን የጠቀሱት ረዳት ፕሮፌሰር አንዱዓለም ርምጃውም በራሱ አሉታዊ ጫና እንደሚያሳርፍ ገልጸዋል፡፡ አሁን ላይም ወደ ውጭ ሀገራት ከሚላኩት ምርቶች ይልቅ ወደ ሀገር ውስጥ የሚገቡት ብልጫ እንዳላቸው አንስተዋል፡፡‹‹የምጣኔ ሀብት ዕድገቱ ከዋጋ ግሽበት ጋር የተያያዘ አንድምታ አለው፡፡ የዋጋ ግሽበት አንዱ የሚከሰትበት ምክንያት ሀገር ውስጥ የሚንቀሳቀሰው የገንዘብ መጠን (ብር) መጨመር ነው›› ብለዋል፡፡ በሀገር ውስጥ የሚንቀሳቀሰው ገንዘብ ሲገታ የኢንቨስትመንት ሥራዎች እንደሚቀንሱና ይህም የምጣኔ ሀብት ዕድገቱ ወደኋላ እንደሚጎትተው አስረድተዋል፡፡በግብርና እና በኢንዱስትሪው ላይ የሚፈሰው መዋለ ንዋይ የምጣኔ ሀብት ዕድገቱን እንደሚወስነው ምሁሩ አስገንዝበዋል፡፡ በሌላ በኩል በኢትዮጵያ ያለውን የዋጋ ግሽበት ችግር ለመቆጣጠር ባንኮች ለኅብረተሰቡ የሚያበድሩትን የገንዘብ መጠን መቀነስ አንዱ መንገድ እንደሆነም አስገንዝበዋል፡፡ ባለፉት ሁለት ዓመታት መንግሥት ባንኮች የሚያበድሩትን የገንዘብ መጠን በመቀነስ ወይም የማበደር አቅማቸውን ለማውረድ ሲሠራ እንደነበርና ይህም ደግሞ ምጣኔ ሀብቱ በፍጥነት እንዳያድግ እንደሚያደርግ ገልጸዋል፡፡ በዚህ ምክንያት ትልልቅ የሀገር ፕሮጀክቶች በገንዘብ እጥረት መጎዳታቸውንም ዶክተር አንዱዓለም ጠቅሰዋል፡፡ እንደ ልማት ባንክ ያሉት ደግሞ የተበላሸ ብድር (ነን ፐርፎርሚንግ ሎን) አለባቸው፡፡ የፍትሐዊነት ችግርም እንደሚነሳባቸው ምሁሩ ይገልጻሉ፡፡የዋጋ ግሽበትን ለመቆጣጠር ተመራጩ መፍትሔ ምርታማነትን ማሳደግ መሆኑን የገለጹት ረዳት ፕሮፌሰር አንዱዓለም ፍላጎትን በሀገር ውስጥ ምርት ማሟላት ሥር ነቀል ለውጥ እንደሚያመጣ ነግረውናል፡፡ ሀገር ውስጥ የሚንቀሳቀሰውን ገንዘብ መቀነስ የአጭር ጊዜ ውሳኔ መሆኑንም አስገንዝበዋል፡፡ የግል ተቋማትን በሚገባ በማበረታታት ወደ ምርት እንዲገቡ ማድረግ አስፈላጊ መሆኑንም መክረዋል፡፡የምጣኔ ሀብት ዕድገቱ በማሽቆልቆል ጉዞው የሚገፋበት ከሆነ የዋጋ ግሽበት ጋር በተገናኘ በዝቅተኛ የኑሮ ደረጃ ላይ የሚገኙ የኅብረተሰብ ክፍሎች የበለጠ ተጎጂ ይሆናሉ፤ ይህም ድህነት እንዲንሰራፋ ያደርጋል፡፡የመንግሥት የልማት ድርጅቶችን ወደ ግሉ ዘርፍ ማዞር ውጤታማ እንደሚያደርግ ረዳት ፕሮፊሰሩ አንስተዋል፡፡ የመንግሥት ቁጥጥር ተተግብሮ ድርጅቶቹን ለባለሀብቶች በመስጠት ወደ ግሉ ዘርፍ ማዞር ውድድርን በመጨመር አዎንታዊ ተፅዕኖ እንደሚፈጥር ተናግረዋል፡፡ ከዚህ በፊት መንግሥት የውጭ ምንዛሬ ላይ ቁጥጥር ያደርግ ነበር፡፡ በዚህ ጊዜ ደግሞ በገበያ እንዲተመን ታስቧል፡፡ ይህም የብርን የመግዛት አቅም የበለጠ እያዳከመ ወደ ሀገር ውስጥ የሚገቡ ምርቶችን ዋጋ ያሻቅባል፡፡ ይህ በኢትዮጵያ ምጣኔ ሀብት ላይ ጫና ማሳረፉ የማይቀር ይሆናል፤ የኢንዱስትሪውን ዘርፍም ያቀጭጫል፡፡በራስ አቅም ማምረት እንዲቻል በትምህርቱ ዘርፍ ሳይንስና ቴክኖሎጂ ላይ መዋለ ንዋይ በማፍሰስ በራስ ምርት የራስን ፍላጎት ማሟላት እንደሚቻልም አስረድተዋል፡፡ፖለቲካዊ መረጋጋት በማምጣት፣ ሠላምን ሙሉ በሙሉ በማረጋገጥና በማስቀጠል በርካታ የሀገር ውስጥና የውጭ ባለሀብቶችን ወደ ኢንዱስትሪው ዘርፍ መሳብ እንደሚቻልም አስገንዝበዋል፡፡ የምጣኔ ሀብት ዕድገት ጥቅል የሀገር ውስጥ ምርት ታይቶ ብቻ ሳይሆን የዜጎች ኑሮ ሲሻሻል በመሆኑ የሕዝቡ የምግብ ፍላጎት መሟላት፣ ጤና፣ ትምህርትና ሌሎች አገልግሎቶች ላይ ትኩረት ተሰጥቶ እንዲሠራም አሳስበዋል፡፡ መሠረተ ልማት የማስፋፋት ሥራው ተጠናክሮ እንዲቀጥልም ምክራቸውን ለግሰዋል፡፡የግብርናውን ምርት፣ ለኢንዱስትሪ የሚያስፈልጉ ግብዓቶች፣ ምቹ የሥራ ሁኔታ እና አምራች ኢንዱስትሪው ከመንግሥት የሚፈልጉትን እንደ ኃይል አቅርቦትና መሠል ጉዳዮች ግንዛቤ ውስጥ በማስገባት የዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም የምጣኔ ሀብት ትንበያውን እንደሚያወጣ የተናገሩት ደግሞ በአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የምጣኔ ሀብት ትምህርት ክፍል ተባባሪ ፕሮፌሰር ታደለ ፈረደ ናቸው፡፡ ተባባሪ ፕሮፌሰሩ ኢትዮጵያ በንግድ ሥራ ምቹነት ከ190 ሀገራት በ159 ደረጃ ላይ መስፈሯንም ተናግረዋል፡፡የዋጋ ንረቱ ደግሞ ምጣኔ ሀብቱን ሊያዳክም እንደሚችል አመላክተዋል፡፡ የማምረቻ ጥሬ ዕቃዎች እንዲወደዱ በማድረግ የወጋ ጭማሪ እንዲከሰት እንደሚያደርግ ነው ያመላከቱት፡፡ ወጪን በመጨመር መሸጥ የማይቻልበት ደረጃ ላይ እንደሚያደርስ ተባባሪ ፕሮፌሰር ታደለ አስገንዝበዋል፡፡ለዋጋ ንረቱ ዋናው መንስኤ የአቅርቦት ችግር መሆኑን ያነሱት ተባባሪ ፕሮፌሰር  ታደለ በሀገር ውስጥ ምርት ራስን ለመቻል ብዙ ርቀት መጓዝ እንደሚጠበቅ አሳስበዋል፡፡ የገንዘብ መመሪያ (ፖሊሲ) ቁጥጥር ሥርዓቱ የዋጋ ንረቱን ችግር ይፈታል የሚል አመኔታ እንደሌላቸውም ገልጸውዋል፡፡ እንዲያውም ‹‹ፍላጎትን ይገታል››ብለዋል፡፡ ግብርናው እንዲሻሻልም ሆነ እንዲዘምን እየተሠራ አለመሆኑ ችግሩን እንደሚያገዝፈውም ገልጸውልናል፡፡ በመስኖ የሚመረተው ሰብል ከዚህ ግባ የማይባል መሆኑንም ጠቅሰዋል፡፡ ከውጭ የሚገቡ ምርቶችም በውጭ ምንዛሬ እጥረት ምክንያት ችግር እንደተጋረጠባቸው ጠቅሰዋል፡፡