የሰማዕታት ቀን ወጣቱ የጭፍጨፋ ታሪክ እንዳይደገም ቃሉን የሚያድስበት ነው – የህወሓት ምክትል ሊቀ መንበር
በየዓመቱ ሰኔ 15 ቀን የሚከበረው የትግራይ የሰማዕታት ቀን በወቅቱ ጨቋኙ የደርግ ስርዓት በክልሉ ያደረሰውን ግፍና አሰቃቂ ጭፍጨፋ ከመዘከር ባለፈ አዲሱ ትውልድ መሰል ታሪክ እንዳይደገም ቃሉን የሚያድስበት መሆኑን የህወሓት ምክትል ሊቀ መንበር ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል አስንዝበዋል ።በ1980 ዓ.ም ሰኔ 15 ቀን የደርግ የጦር አውሮፕላኖች በሓውዜን ለገበያ በወጡ ንጹሃን ዜጎች ላይ ያደረሱትን ጭፍጨፋ እና የ17 አመቱን የትጥቅ ትግል ለመዘከር በየአመቱ ሰኔ 15 ቀን የሚከበረው የትግራይ ሰማዕታት ቀን በአዲስ አበባ ሚሊኒየም አዳራሽ ትናንት በተለያዩ ዝግጅቶች ተዘክሯል።በስነ ስርዓቱ ላይ የተገኙት የህወሓት ምክትል ሊቀ መንበር ዶክተር ደብረጽዮን ገብረሚካኤል እንገለጹት፤ በወቅቱ የደርግ መንግስት የፈጸመው ጭፍጨፋ በርካታ ወጣቶች ከህወሃት ጎን እንዲቆሙ በማድረግ የደርግ መንግስት ውድቀት አፋጥኗል ።ደርግ በ17 አመቱ የትጥቅ ትግል ወቅት ከሓውዜን በተጨማሪ በተለያዩ የክልሉ ከተሞች የአውሮፕላን ድብደባ ይፈጽም እንደነበርም አስረድተዋል።በወቅቱ የተፈጸመው ጥቃት ሰው ተደናግጦ ከትጥቅ ትግሉ እንዲወጣና ወላጆችም ልጆቻቸውን ከትጥቅ ትግሉ እንዲያርቁ ለማድረግ ያለመ መሆኑንም ጠቅሰዋል።አሁን ላይ ዜጎች በእኩልነትና በአንድነት የሚኖሩበት ህገ መንግስታዊ ስርዓት መዘርጋቱን ጠቅሰው፤ቀኑ የሚዘከረውም ሰማዕታቱን ከማስታወስ ባለፈ ዜጎች በተለይም ወጣቱ በቀጣይ መሰል ስርዓት እንዳይታይና ለህገ መንግስቱ ወግነው እንዲቆሙ ለማድረግ መሆኑንም አስረድተዋል።የህወሓት ታጋዮች ማህበር ምክትል የቦርድ ሰብሳቢ ታጋይ ሕቡር ገብረኺዳን በበኩላቸው፤ የሰማዕታቱን ሲዘከር አዲሲቷ ኢትዮጵያ እንድትመሰረትና አዲስ ህገ-መንግስት እንዲጸድቅ ያደረጉና በሕይወት ያሉ ታጋዮችን የሚደግፉበት መሆኑን አስታውቀዋል ።ዕለቱም የእነዚህን ታጋዮች ውለታ የሚመለስበት መሆኑን አስገንዝበዋል ።በስነ ስርዓቱ ላይ የታደሙ የክልሉ ተወላጆችም፤ ዕለቱ በቀጣይ ልማቱን በማስቀጠል ለህገ መንግስቱ ታማኝነታቸውን የሚያሳዩበት እንደሆነ ገልጸዋል።የትግራይ ሰማዕታት ቀን ሰኔ 15 ቀን 1980 ዓመተ ምህረት በደርግ የጦር አውሮፕላኖች የተጨፈጨፉ ከ2 ሺህ 500 በላይ የሓውዜን ከተማ ንጹሃን ዜጎችንና በትጥቅ ትግሉ የተሰው ሰማዕታት ታስበው የሚውሉበት መሆኑ ይታወቃል-(ኤፍ ቢ ሲ)፡፡