‹‹ዩኒቨርሲቲዎች የማይረጋጉ ከሆነ እስከ መዝጋት የሚደርስ ዕርምጃ ይወሰዳል›› ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር)
ጥቅምት 29 ቀን 2012 ዓ.ም. በወልዲያ ዩኒቨርሲቲ በተከሰተውና ወደ ተለያዩ ዩኒቨርሲቲዎች ተዛምቶ ለተማሪዎች ሞት ምክንያት በሆነው ግጭት ላይ ለመመካከር ኅዳር 5 ቀን 2012 ዓ.ም. በሒልተን አዲስ አበባ ተሰብስብው በነበሩ ከፍተኛ አመራሮች መሀል የተገኙት ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) ማስጠንቀቂያ ሰጡ፡፡ የሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስቴር ባዘጋጀው ውይይት ላይ የተገኙት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ወቅታዊው የዩኒቨርሲቲዎች ሁኔታ በዚህ ከቀጠለ እስከ መዝጋት ድረስ ዕርምጃ ይወሰዳል ብለዋል፡፡ጠቅላይ ሚኒስትሩ በውይይት መድረኩ ላይ ለተገኙ ለዩኒቨርሲቲዎች አመራሮች፣ ለመከላከያ ከፍተኛ መኰንኖች፣ ለክልሎች ፕሬዚዳንቶች፣ ለብሔራዊ መረጃና ደኅንነት ሹሞችና ለተለያዩ ከፍተኛ የመንግሥት ኃላፊዎች ባስተላለፉት መልዕክት፣ ‹‹ዩኒቨርሲቲዎች የማይረጋጉ ከሆነ እስከ መዝጋት የሚደርስ ዕርምጃ ይወሰዳል፤›› በማለት አስጠንቅቀዋል፡፡ጥሩ ውጤት አምጥቶ ወደ ተለያዩ ዩኒቨርሲቲዎች የሚገባ የድሃ ልጅ በማያውቀው ጉዳይ የእሳት እራት እየሆነ መሆኑን የጠቆሙት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ ይኼንን ለማስቆምና ለመከላከል ከሁሉም ጋር ትብብር በማድረግ ከፍተኛ ሥራ እየተከናወነ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ ‹‹አሥር ወይም ሃያ ሰው ማግለል ካለብን እናገላለን፡፡ ሁሉም የሚታወክ ከሆነ ግን ዩኒቨርሲቲውን ጭምር የመዝጋት ዕርምጃ እንወስዳለን፤›› በማለት ደጋግመው አስጠንቅቀዋል፡፡ለመድረኩ የመነሻ ጽሑፍ ያቀረቡት የሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስትር ዴኤታ ሳሙኤል ክፍሌ (ዶ/ር) እንደገለጹት፣ በወልዲያ ዩኒቨርሲቲ የሁለት ተማሪዎች ሕልፈትን ተከትሎ ግጭቱ የብሔር መልክ በመያዙ በተለያዩ ዩኒቨርሲቲዎች ግጭቶች ተከስተዋል፡፡ በደምቢዶሎና በደብረ ብርሃን ዩኒቨርሲቲዎች ሕይወት ሲጠፋ የአካል ጉዳትም ደርሷል ብለዋል፡፡ሚኒስቴር ዴኤታው በየዩኒቨርሲቲዎቹ ለተከሰቱት ችግሮች መንስዔ ካሏቸው ጉዳዮች ውስጥ አንዱ ለሰላም መከበር ይውሉ የነበሩ አደረጃጀቶች መቆማቸው፣ በሌላ በኩል የኢሕአዴግ አደረጃጀቶች ከዩኒቨርሲቲዎች እንዲወጡ ቢደረጉም፣ በየብሔሩ የቋንቋና የባህል ቡድን በማደራጀት ተልዕኮ የሚያስፈጽሙ እንዳሉና እነሱን የሚቃወሙም ጥቃት እንደሚደርስባቸው አመልክተዋል፡፡በዩኒቨርቲዎች በአሳቻ ቦታ ጥቃት ማድረስ፣ የተወሰኑ ተማሪዎች የግቢ ውስጥ ጩኸት መፍጠር፣ ምግብ ወስዶ አለመመገብና መድፋት፣ ሌሎች እንዳይመገቡ የመከላከል አዝማሚያ መኖሩንም አውስተዋል፡፡ከዚህ ቀደም በተፈጠሩ ችግሮች በተጠርጣሪዎች ላይ ስለተወሰደ ሕጋዊ ዕርምጃ አለመገለጹ፣ በየአካባቢው ያሉ የሕግ አስከባሪ አካላት የፌዴራል ተቋም ነው አንገባም በማለታቸው ጉዳቱን አብዝቶታል ብለዋል፡፡ በሌላ በኩል መደበኛ ሚዲያዎችን ጨምሮ በማኅበራዊ ሚዲያዎች የተዛቡ ዘገባዎች ጉዳይ ተመልክቷል፡፡ በመድረኩ አስተያየታቸውን ከሰጡ የዩኒቨርሲቲ ፕሬዚዳንቶች አንዱ፣ ‹‹የሕግ የበላይነት መከበር አለበት፣ ተፈሪነት ያለው መንግሥት ያስፈልገናል፡፡ እየፈራን ነው፡፡ ልሞት እንደምችል እያሰብኩ ነው የምመራው፤›› ብለው፣ ነገሮች ከሆኑ በኋላ ሳይሆኑ አስቀድሞ ምን ሊፈጠር እንደሚችል መተንበይ ያስፈልጋል ሲሉ አክለዋል፡፡ሌላው ተናጋሪ በዩኒቨርሲቲዎች ያሉ ፖሊሶች ዩኒቨርሲቲን ለመጠበቅ የሚያስችል ክህሎት የሌላቸው በመሆኑ መሠልጠን ይገባቸዋል ብለዋል፡፡አንደኛው የዩኒቨርሲቲ አመራር የፀጥታ ኃይሎች ቅንጅት ወሳኝ በመሆኑ በጣም ባጠረ ጊዜ ውስጥ ዕርምጃ መውሰድ አለባቸው ለማለት ያስደፈራቸው፣ የፀጥታ ኃይል ባለበት ያዩት የተማሪ ድብደባን ነው፡፡ ‹‹ትዕዛዝ ከላይ ካልተሰጠ ምንም አናደርግም አሉ፡፡ ማነው ትዕዛዝ የሚሰጠው?›› ሲሉም ጠይቀዋል፡፡ በውይይቱ ማጠቃለያም በዩኒቨርሲቲዎች የሚታዩት ችግሮች በአብዛኛው ውጫዊ አጀንዳ ያላቸውና ኢትዮጵያ ውስጥ እየመጣ ያለው ለውጥ መሠረት እንዳይኖረው ለማድረግ ነው ያሉት ጠቅላይ ሚኒስትሩ፣ በዩኒቨርሲቲ ውስጥም ሆነ ውጭ ችግርን መቀስቀስና ማባባስ የሚታይባቸው ሚዲያዎች፣ ሰዎች ባልተገባ መንገድ የአንድን ግለሰብ፣ ቡድን፣ ብሔረሰብ መብቶች ተላልፈው የሚጽፉ ከሆነ በሕግ የሚጠየቁበት መንገድ ይመቻቻል ብለዋል፡፡ በቅርቡ የጥላቻ ንግግር ደንብ ወጥቶ አዋጁ ወደ ፓርላማ ተልኳል ሲሉም አክለዋል፡፡ የከተሞች ከንቲባዎች፣ የዞን አስተዳዳሪዎችና የቦርድ አባላት ከዩኒቨርሲቲ ማኅበረሰብ ጋር በመሆን ደኅንነትንና ሰላምን ማረጋገጥ እንደሚገባቸው፣ በተቃርኖ የሚሄዱትን በሕግ መሠረት ከአካባቢ ማራቅ ያስፈልጋል ሲሉም አሳስበዋል፡፡ የዩኒቨርሲቲዎችን ሰላምና ፀጥታ ለመጠበቅ ለተማሪዎች ከመታወቂያ ባለፈ፣ እንደ አሻራ ያሉ ቴክኖሎጂዎችን በር ላይ በመትከል ሥርዓቱን ማዘመን ይገባል ብለዋል፡፡ሁሉም ዩኒቨርሲቲዎች ከክልል አመራሮች ጋር በመሆን ዘርዘር ያለ ግምገማ አካሂደው፣ የደረሱበትን ውሳኔ ለሕዝብ ይፋ ማድረግ እንደሚገባቸውም አስገንዝበዋል፡፡  