ማሪያ ቴሬዛ (ጠገራ ብር)
“ከአንገትሽ ላይ አርጊኝ እንደ ማር ቴሬዛ
ወዲያ ወዲህ እንዳልል አደብ እንድገዛ!” እንዳለ ዜመኛውባሕር ዳር፡ መስከረም 09/2013ዓ.ም (አብመድ) ማሪያ ቴሬዛ ወይም ማር ትሬዛ በሀገረኛ ስሙ ጠገራ ብር ይባል ነበር፡፡ ጥንታዊቷ ኢትዮጵያ ከሊሬ እስከ ሽልንግ፣ ከባውንድ እስከ ማር ትሬዛ ጥንታዊ የንግድ መለዋወጫ ገንዘቦችን ከመጠቀም አልፋ የራሳቸውን ገንዘብ ካሳተሙ ጥቂት ቀደምት ሀገራት መከካልም አንዷ ነች፡፡ገንዘብን አሳትሞ በመጠቀም ፐርዢያኖች ቀዳሚዎች ነበሩ፡፡ ፋርሶች ከግሪክ እስከ ቱርክ ሰፊ የወረራ ግዛቶችን ያደርጉ ነበር፡፡ ዳሪዮስ የሚባለው የፋርስ ንጉሥ ምሥራቃዊቷን የቱርክ ግዛት ሊዲያን በወረረበት ወቅት ምስል አልባ የወርቅ ስብስቦችን አገኘ፡፡ በወርቆቹ ላይ የንጉሡ ምስል ታትሞበት መገበያያ ቢሆን የሚል ሐሳብ ቀረበ፡፡ በዚህ መልኩ ገንዘብ ለመጀመሪያ ጊዜ ታትሞ ወደ ሥራ እንደገባ ይነገራል፡፡በቀጣይም ሐሳቡ ወደሌሎች ሀገራት ተስፋፍቶ ግሪኮች እና ሮማዊያን ሳንቲሞችን ማሳተም ቀጠሉ፡፡ ምንም እንኳን ኢትዮጵያ መጀመሪያ ላይ የምትገበያየው በውጭ ሀገራት ሳንቲሞች ቢሆንም በአክሱም ስርወ መንግሥት የራሷ መገበያያ የወርቅ፣ የብር እና የነሐስ ሳንቲሞች ነበሯት፡፡የቅርስ ጥናት እና ጥበቃ ባለስልጣን ምክትል ዋና ዳይሬክተር እና የታሪክ ተመራማሪው አበባው አያሌው (ረዳት ፕሮፌሰር) እንደነገሩን በተለይም ታላቁ እስክንድር ግብፅን ከወረረ በኋላ የግሪክ መገበያያ ሳንቲሞች ኢትዮጵያ ውስጥ ደርሰው ነበር፡፡ ቀጥሎም ከአክሱም ስርወ መንግሥት ነገሥታት መካከል አንዱ የነበረው ዋዜ ቫስ ኢትዮጵያ ለመጀመሪያ ጊዜ የራሷ የሆነ የመገበያያ ሳንቲም እንዲኖራት አድርጓል፡፡ በአክሱም ሥርወ መንግሥት ኢትዮጵያ የወርቅ፣ የብር እና የነሐስ ሳንቲሞች ነበሯት፡፡ የወርቅ ሳንቲሞቹ ለቀሪው ዓለም እጅግ ውድ በመሆናቸው ለውጭ ንግድ ብቻ አገልግሎት ላይ ይውሉም ነበር፡፡