ኢትዮጵያና ሱዳን በድንበር ዙሪያ የገጠማቸውን አለመግባባት በሰከነና በሰላማዊ መንገድ ሊፈቱ እንደሚገባ ተገለጸ
እፀገነት አክሊሉአዲስ አበባ፦ ኢትዮጵያና ሱዳን በድንበር ዙሪያ የገጠማቸውን ችግር በሰከነና በሰላማዊ መንገድ ሊፈቱት እንደሚገባ የኢትዮ- ሱዳን የድንበር ኮሚሽን አስታወቀ። የድንበር ኮሚሽን በአምባሳደር ኢብራሂም ኢድሪስ አማካይነት በሰጠው መግለጫ እንዳስታወቀው፤ በሁለቱ አገራት መካከል ያለው የድንበር ችግር ከዚህ ቀደም በነበሩት ስምምነቶች አማካይነት ዓለም አቀፍ ህግን ተከትሎ ሊፈታ ይገባል። አገሮቹ የገጠማቸውን ችግር በሰላማዊና በሰከነ መንገድ በውይይት ለመፍታት መጣር አለባቸው። በቅርቡ የድንበሩን ጉዳይ በተመለከተ የሁለቱም አገራት ከፍተኛ የፖለቲካ ኮሚቴ በካርቱም ሱዳን ተገናኝተው መወያየታቸውን የጠቆሙት አምባሳደር ኢብራሂም፤ ቀጣይ ስብሰባውም አዲስ አበባ ላይ ይሆናል ተብሎ ይጠበቃል ብለዋል። የድንበሩ ጉዳይ ዘላቂ መፍትሄ የሚያገኘው በሀገራቱ ስምምነት እንጂ በአንድ ወገን ውሳኔ እንደማይሆን አመልክተዋል።ሁለቱ አገራት በመካከላቸው እ.ኤ.አ በ1972 የተፈረመ የማስታወሻ ልውውጥ መኖሩን ጠቁመው፤ ይህ ደግሞ ከእርሻና ሰፈራ ጋር ተያይዞ ያለውን ችግር የጋራ ልዩ ኮሚቴው በሚሰጠው አቅጣጫ መሰረት እንዲፈታ ያግዛል ብለዋል። በዚህ ማስታወሻ ልውውጥ መሰረት ከመፍትሔ ላይ ባለመደረሱ ድንበሩ እስከ አሁን ሊከለል አለመቻሉን ጠቁመዋል። ከዚህ አንጻር በሰሜን ዳግሊሽ ተራራ የድንበሩ ክፍል የሰፈራና የእርሻ አካባቢዎችን በተመለከተ በሁለቱም አገራት መንግስታት ተቀባይነት ያለው የመጨረሻ መፍትሔ እስካልተገኘ ድረስ አሁን ባሉበት ሁኔታና ተጨባጭ ይዞታዎች በቦታው ላይ ይቆያሉ ብለዋል ። የማስታወሻ ልውውጡም ይህንን እንደሚያስገድድ አስታውቀዋል።በቅርቡ የኢትዮጵያ መከላከያ ሰራዊት በሰሜኒቱ የአገሪቱ ክፍል ህግ ለማስከበር መሰማራቱን ተከትሎ የሱዳን ጦር በሰሜን ዳግሊሽ አካባቢ ያለውን ድንበር ጥሶ በመግባት ነባራዊ ሁኔታውን አደጋ ላይ ጥሏል ያሉት አምባሳደር ኢብራሂም፣ ከዛን ጊዜ ጀምሮም ከባድ መሳሪያን ሳይቀር በመጠቀም የተደራጁ ጥቃቶችን ፈጽሟል ብለዋል። አርሶ አደሮችን߹ የግብርና መሳሪያዎችንና የግብርና ምርቶችን አውድመዋል፤ ዘርፈዋል ፤በርካታ ዜጎችን ገለዋል ፤አቁስለዋል፤ አፈናቅለዋል። ይህ ሁኔታ ደግሞ ከአለም አቀፍ ህግ ጋር የሚጣረስ እንደ ወዳጅ አገርም የማይጠበቅ በመሆኑ አሁንም ችግሩን በሰላማዊና በተረጋጋ መንፈስ መመልክት እንደሚያስፈልግ አመልክተዋል። የኢትዮጵያና የሱዳን ህዝቦች ረጅም ዘመንን ያስቆጠረ የታሪክ የባህል እንዲሁም የንግድ ግንኙነት ያላቸው ናቸው።፣ በድንበር ላይ የተፈጠረውና ዓለም አቀፍ ህግን በተቃረነ መልኩ በሱዳን ወታደሮች የተፈጸመው አሳዛኝ ድርጊት ሊታረም ጉዳዩም በድርድር ሊፈታ የሚገባው መሆኑን ገልጸዋል። ይህንንም ለማድረግ የሚያስችሉ መዋቅሮች መዘርጋታቸውን ጠቁመው፣ የሱዳን ጦር በህገ ወጥ መንገድ የያዘውን አካባቢ ለቆ መውጣት እንዳለበትም አስታውቀዋል። ግጭት ውስጥ መግባት ለሁለቱም አገሮች አይጠቅምም። የሁለቱን አገሮች ዝቅታ የሚፈልገውና ከዚያም የሚጠቀመው ሶስተኛ ወገን አለመግባባቱ ወደግጭት እንዲያመራ እንቅስቃሴ በማድረግ ላይ መሆኑን የሁለቱም አገራት ህዝቦች ያውቃሉ ያሉት አምባሳደር ኢብራሂም፤ ችግሩ ከዘላቂ ጥቅማቸውና ግንኙነታቸው በታች መሆኑን በመረዳት የድንበር አለመግባባቱን በሰከነና በሰላማዊ መንገድ መፍታት ይጠበቅባቸዋል ብለዋል። የኢትዮ ሱዳን የድንበር ኮሚሽን አባል አቶ ወሂብ ሙሉነህ በበኩላቸው፣ ማንኛውም የድንበር ጉዳይ በድርድር ሊፈታ የሚገባው ፤ ወደ ጦርነት መግባት ግንኙነታቸው ላይ ከፍተኛ የሆነ አደጋን ይፈጥራል ብለዋል።እንደ አቶ ወሂብ ገለጻ ፣ ሁለቱ አገሮች የገጠማቸው ችግር ሊፈጠር የሚችልና በተለይም ደግሞ እንደነሱ አይነት በባህል በንግድ እንዲሁም በህዝቦች መስተጋብር አብሮ የቆየን ማህበረሰብ ግንኙነት ሊያሻክር የማይችልና የማይገባ መሆኑን በመረዳት ችግሩን በሰከነ መንገድ በሰላማዊ ሁኔታ ለመፍታት መጣር፣ የተዘረጉ መዋቅሮችንም መጠቀም እንደሚገባ አስረድተዋል። አካባቢው ላይ ብዙ ዓይነት ጂኦግራፊካል ስራዎች በተለያዩ ጊዜያት ተሰርተዋል ያሉት አቶ ወሂብ፤ እነዚህን ስራዎች ወደ መሬት አውርዶ የጋራ ቴክኒካል ኮሚቴ አቋቁሞና በገለልተኛ ቡድን እንዲጣራ አድርጎ ችግሩን መፍታት ሌላው አማራጭ እንደሆነ አስታውቀዋል።አዲስ ዘመን ታህሳስ
29/2013 