በክልሉ የሚታየው የኦዲት ክፍተት በጊዜ ካልታረቀ የክልሉን የመልማት ፍላጎት ሊያቀጭጭ እንደሚችል የክልሉ ዋና ኦዲተር መሥሪያ ቤት አስታወቀ፡፡
ባሕር ዳር፡ የካቲት 24/2012 ዓ.ም (አብመድ) ተቋማት ለኦዲት ምቹ ሁኔታ የሚፈጥር አሠራር አለመከተላቸውና የሚሰጡ አስተያዬቶችን አለማስተካከላቸው እንዳሳሰበው የአማራ ክልል ዋና ኦዲተር ገለጸ፡፡ኦዲት ተደራጊ የመንግሥት ተቋማት የፋይናንስ ሥርዓት አሠራሮችን በአግባቡ አለመተግበራቸው እና በሚገኙ የኦዲት ውጤቶች መሠረት የሚሰጡ ማስተካከያዎችን አለማረማቸው እንዳሳሰበው የአማራ ክልል ዋና ኦዲተር መሥሪያ ቤት አስታውቋል፡፡ መሥሪያ ቤቱ በክፍተታቸው ላይ ምላሽ እንዲሰጡ ተጠይቀው ምላሽ ያልሰጡትን ተቋማት መክሰሱንም ተናግሯል፡፡በአማራ ክልል ዋና ኦዲተር መሥሪያ ቤት የዕቅድ፣ በጀት ክትትል እና ግምገማ ባለሙያ ሀብቴ አያሌው እንዳሉት በክልሉ በጥሬ ገንዘብ ጉዳይ ላይ የክልሉ ዋና ኦዲተር መሥሪያ ቤት ባደረገው ኦዲት በ10 መሥሪያ ቤቶች ብቻ 3 ነጥብ 3 ሚሊዮን ብር ጉድለት ተገኝቷል፡፡ ጉድለቱ እንዲፈጠር ምክንያት የሆነው ገንዘብ ያዦቹ ለተጠቃሚው የሚሰጡትንና የቀሪ ደረሰኞችን እንዲበላለጡ በማድረግ፣ በመሰረዝና መደለዝ፣ በዕቃ ግዥዎች፣ ቅድሚያ የወሰዱትን ደረሰኝ ሳያወራርዱ ሌላ ደረሰኝ በመውሰድ እና በየጊዜው ቆጠራ በማድረግ ካለው ቀሪ ገንዘብ ጋር አለማወራረድ እንደሆነ ገልጸዋል፡፡መሥሪያ ቤቱ ሒሳብ ኦዲት ማድረግ ያልቻለባቸው ተቋማት መኖራቸውን የተናገሩት አቶ ሀብቴ አያሌው ኦዲት ከተደረጉ 235 መሥሪያ ቤቶች ውስጥ በ56 ተቋማት የጥሬ ገንዘብ ኦዲት ማድረግ አልተቻለም፡፡ የገቢ ሒሳብ ኦዲት ውጤትን በተመለከተም በሁለት መሥሪያ ቤቶች 1 ነጥብ 4 ሚሊዮን ብር የተለያዩ ስልቶች በመፍጠር አጭበርብረው ለግል ጥቅም ማዋላቸውን ጠቁመዋል፡፡በኦዲት ከታዩት ከ295 መሥሪያ ቤቶች ውስጥ 89 በወቅቱ 154 ሚሊዮን ብር ገቢ መሰብሰብ ሲገባቸው አልሰበሰቡም፤ 189 ሺህ ብር የንግድ ሥራ ግብር ሳይሰበሰብ መገኘቱም ተገልጧል፡፡ እንደባለሙያው ገለጻ መሰብሰብ ያለበት ገቢ መሰብሰቡን ለማረጋገጥ ኦዲት ለማድረግ በተሄደባቸው 21 መሥሪያ ቤቶች ኦዲት ለማድረግ 94 ሚሊዮን ብር የያዙ ደረሰኞች ተሟልተው መቅረብ አልቻሉም፡፡ዋና ኦዲተር መሥሪያ ቤቱ በተሰብሳቢ የኦዲት ሪፖርት ላይ ኦዲት ከተደረጉ 92 ተቋማት 865 ሚሊዮን ብር ባለው የፋይናንስ አስተዳደር ሥርዓት መሠረት ሳይሰበሰብ እና ሳይወገድ መገኘቱንም አረጋግጧል፡፡ በ‹ተቀጽላ ሌዠር› ያልተመዘገቡ እና ለሙስና በሰፊው ያጋልጣሉ ተብለው የሚታሰቡ አሠራሮች መታየታቸውን የገለጸው ዋና ኦዲተር መሥሪያ ቤቱ በ14 መሥሪያ ቤቶች ላይ ባደረገው ኦዲት ከ187 ሚሊዮን ብር በላይ የመንግሥት የአሠራር ሥርዓትን ሳይከተልና የተቀጽላ ሌዠር ሳይዘጋጅለት መገኘቱን አስታውቋል፡፡የወጭ ሒሳብ ክፍተት ላይ 10 መሥሪያ ቤቶችን የፈተሸው ዋና ኦዲተር መሥሪያ ቤቱ 26 ነጥብ 5 ሚሊዮን ብር ላይ የተለያዩ የማጭበርበር ዘዴዎችን በመጠቀም ለግል ጥቅም እንደዋለ ተረጋግጧል፡፡ ለሚመለከተው አካል ፈሰስ ሳይደረግ የተገኘ የተጨማሪ እሴት ታክስን በተመለከተ በ11 ተቋማት ለሥራ ተቋራጮች የተከፈለ የተጨማሪ እሴት ታክስ ላይ 3 ሚሊዮን ብር ፈሰስ ሳይደረግ ማስረጃ የቀረበበት እንደሆነ ገልጸዋል፡፡ተቋማት አግባብ ባለው የመንግሥት አሠራር ላይ ተመርኩዘው ክፍያ እንዲፈጽሙ የፋይናንስ አሠራር ሥርዓት ቢኖርም 77 ተቋማት ላይ ይህን አሠራር በመጣስ 7 ነጥብ 8 ሚሊዮን ብር አላግባብ ተከፍሎ መገኘቱን ተናግረዋል፡፡ የግንባታ አሠራር ሥርዓትን ባልተከተለ መንገድ በ43 የክልሉ መሥሪያ ቤቶች 69 ነጥብ 1 ሚሊዮን ብር ካለአግባብ ተከፍሏል፡፡ማንኛውም ክፍያ ተፈጽሞ በወጭ ከመመዝገቡ በፊት ተገቢው ማስረጃ መቅረብ ይኖርበታል፤ የዋና ኦዲተር መሥሪያ ቤቱ በዚህ አሠራር ላይ በ32 መሥሪያ ቤቶች ላይ ባደረገው ማጣራት ሁሉም ግዥና ወጭ ሲፈጽሙ ከ75 ሚሊዮን ብር በላይ ተገቢው ማስረጃ አለመቅረቡ ተረጋግጧል፡፡