የጣና ሐይቅን ኅልውና ለማረጋገጥ በጥናት ተመሥርቶ በቅንጅት መሥራት ላይ እንዲተኮር የክልሉ መንግሥት አሳሰበ።
ባሕር ዳር፡ ግንቦት 27/2012 ዓ.ም (አብመድ) የጣና ሐይቅ የመኖር ዋስትና በእጅጉ እየፈተነ ያለውን የእምቦጭ አረም ለመከላከል እና ለማስወገድ በሚቻልባቸው ጉዳዮች ዙሪያ ዛሬ ምክክር ተደርጓል።ጣናን የወረረውን የእምቦጭ አረም ለማስወገድ ባለፉት ዓመታት ጥረት ቢደረግም መፍትሔ አልመጣም። ዛሬ የተደረገው ምክክርም ሁነኛ መፍትሔ ለማምጣት ያለመ ነው። በምክክሩ የተገኙ ተሳታፊዎች ጣና የማን ነው? የሚለው ጥያቄ መመለስ መቻል እንደሚገባ አንስተዋል። “ጣና አገራዊና ዓለማቀፋዊ ሀብት ሆኖ ሳለ ለአማራ ክልል ብቻ መሰጠቱ ተገቢ አይደለም። የፌዴራል መንግሥት ከጥቅሙ ብቻ ሳይሆን ከችግሩም መጋራት መቻል አለበት” ብለዋል ተወያዮቹ። ጣና ሐይቅን ከአረም ለመከላከል እና ለመቆጣጠር የሚያስችለውን አቅም በመለዬት የሚያንሰውን መጠዬቅ እንደሚገባ ያመለከቱት ተሳታፊዎቹ ዘላቂ መፍትሔ በባምጣት ረገድ ከፍተኛ ክፍተት እንዳለ አንስተዋል። እምቦጭን ለመከላከል እና ለማስወገድ በሚደረገው ሂደት የጋራ ስምምነት እንደሌለ የተናገሩት ተሳታፊዎቹ “በመጀመሪያ የጋራ ስምምነት ያስፈልጋል” ብለዋል። የቴክኒክና የማስተባበሪያ ኮሚቴው ትኩረት ማነስም እንዲስተካከል አሳስበዋል።በክልሉ ያለው የማኅበራዊ ሚዲያ ዘመቻና ነቀፌታ ሥራውን እንዳልተሠራ ከማድረጉም ባለፈ ጥሩ የሚሠሩ አካላት ላይ ተፅዕኖ እያሳደረ መሆኑም ተነስቷል። ዘመቻው በዕውቀት እና በተግባር የተመሠረተ ሆኖ ለጣና መሥራት እንደሚያስፈልግ የገለጹት ተሳታፊዎቹ ችግሩን በዘላቂነት ለመፍታት ጠንካራ ጥናት መሠራት እንደሚኖርበትም አመልክተዋል።ችግሩን ለመፍታት ከጫጫታ ባለፈ በብልሃት የተሞላ አሠራር እንደሚያስፈልገውም ተናግረዋል። “በእምቦጭ አረም የመጀመሪያው ተጎጂ የአካባቢ ማኅበረሰብ ነው” ያሉት ተሳታፊዎቹ የእንቦጩን ባሕሪ መለዬትና ማወቅ እንደሚገባም ተናግረዋል። ችግሩን ለመፍታት ለአርሶ አደሩ የሚሰጠው ትምህርት በዕውቀት ላይ የተመሠረተ መሆን እንዳለበትም ተናግረዋል። የሐይቁን በአረሙ የተያዘውን ክፍል ብቻ ሳይሆን ያልተያዘውንም አስቀድሞ መከላከል እንደሚገባም ተሳታፊዎቹ ጠቁመዋል።