ኢትዮ ሊዝ ከግብርና ሚኒስቴርና ከግብርና ትራንስፎርሜሽን ኤጀንሲ ጋር የሜካናይዜሽን ስምምነት ተፈራረመ
የ150 ሚሊዮን ዶላር የግብርና መሣሪያዎች ያቀርባልበኢትዮጵያ በሊዝ ፋይናንስ ዘርፍ በመሰማራት የመጀመርያው የውጭ ኩባንያ የሆነው ኢትዮ ሊዝ የተሰኘው የአሜሪካ ኩባንያ፣ የኢትዮጵያን ግብርና ዘርፍ ለማዘመን የሚያስችለውን የመግባቢያ ሰነድ ከግብርና ሚኒስቴርና ከግብርና ትራንስፎርሜሽን ኤጀንሲ ጋር ዓርብ የካቲት 20 ቀን 2012 ዓ.ም. ተፈራረመ፡፡ ስምምነቱን የፈረሙት የግብርና ሚኒስትር ዴኤታ አቶ ሳኒ ረዲ፣ የግብርና ትራንስፎርሜሽን ኤጀንሲ ከፍተኛ ዳይሬክተር ጪምዶ አንጫላ (ዶ/ር) እና የኢትዮ ሊዝ ቦርድ ሰብሳቢ አቶ ግርማ ዋቄ ናቸው፡፡ የተፈረመው የሦስትዮሽ ስምምነት በግብርና ማዘመን ሒደት ላይ ትልቅ አስተዋጽኦ እንዳለው አቶ ሳኒ ተናግረዋል፡፡ የግብርናውን ዘርፍ ለማዘመን የቴክኖሎጂ አጠቃቀም ማሻሻል እንደሚያስፈልግ የጠቆሙት አቶ ሳኒ፣ የግብርናው ዘርፍ በዘመናዊ የእርሻ መሣሪያዎች አጠቃቀም ያለው አፈጻጸም ከአሥር በመቶ በታች እንደሆነ ገልጸዋል፡፡ ‹‹ይህንን ማሻሻል ካልቻልን ጥራቱ የተጠበቀ ተወዳዳሪ የሆነ የግብርና ምርት ለአገራችንም ሆነ ለዓለም ገበያ ማቅረብ አንችልም፤›› ያሉት አቶ ሳኒ፣ ግብርናን በዘመናዊ መሣሪያዎች በማዘመን ምርታማነትን ከ50 እስከ 60 በመቶ ማሳደግ እንደሚቻል ገልጸዋል፡፡ አነስተኛ የመሬት ይዞታ፣ ደካማ የመግዛት አቅምና ዘመናዊ የእርሻ መሣሪያዎች አገልግሎት ሰጪ ኩባንያዎች አለመኖር አርሶ አደሩ በእርሻውም ሆነ በእንስሳ ልማት ዘመናዊ መሣሪያዎችን እንዳይጠቀም ጋሬጣ እንደሆኑበት አስረድተዋል፡፡ ጪምዶ (ዶ/ር) አርሶ አደሩ ባለው የተበጣጠሰ መሬት ላይ ዘመናዊ የግብርና መሣሪያዎች መጠቀም እንደማይችል ገልጸው፣ የግብርና ትራንስፎርሜሽን ኤጀንሲ አርሶ አደሩን በኩታ ገጠም መሬት በማደራጀት ላይ እንደሆነ ገልጸዋል፡፡ በአማራ፣ በኦሮሚያ፣ በደቡብና በትግራይ ክልሎች አሥር የሜካናይዜሽን ማዕከላት መመሥረታቸውን ገልጸው፣ እያንዳንዱ የሜካናይዜሽን ማዕከል ግንባታ 9.1 ሚሊዮን ብር እንደሚፈጅ ተናግረዋል፡፡ በአሥሩ ሞዴል ማዕከላት የተጀመረው ጥረት ከተሳካ በሁሉም ክልሎች ተመሳሳይ ማዕከላት እንደሚገነቡ፣ ይህ ግን ከፍተኛ መዋዕለ ንዋይ የሚጠይቅ በመሆኑ በመንግሥት አቅም ብቻ ሊከናወን እንደማይችል ገልጸው፣ የግሉ ዘርፍ ተሳትፎ ወሳኝ እንደሆነ ጠቁመዋል፡፡ የውጭ ኩባንያዎች በሊዝ ፋይናንስ ዘርፍ እንዲሰማሩ መንግሥት በፈቀደው መሠረት፣ ኢትዮ ሊዝ በ400 ሚሊዮን ብር የተመዘገበ ካፒታል በነሐሴ 2011 ዓ.ም. ፈቃድ ከኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ አግኝቶ ሥራ የጀመረ ሲሆን የግብርና፣ የጤና፣ የማምረቻ መሣሪያዎችን በኪራይ ውል ያቀርባል፡፡ ኢትዮ ሊዝ እስካሁን ዘጠኝ ትራክተሮች ማስረከቡንና 48 ትራክተሮች በመንገድ ላይ መሆናቸውን የገለጹት አቶ ግርማ ትልልቅ ጄኔሬተሮች፣ የሕክምና መሣሪያዎችና ኮምባይነሮች በማስመጣት ላይ መሆናቸውን ገልጸዋል፡፡ ‹‹አያቶቻችንና ቅድመ አያቶቻችን በበሬ አርሰው መግበውናል፡፡ ያኔ የሕዝብ ብዛቱ ከ20 እስከ 30 ሚሊዮን ቢሆን ነው፡፡ አሁን 100 ሚሊዮን ደርሰን የሚያሳዝነው ከበሬ አልተላቀቅንም፤›› ያሉት አቶ ግርማ፣ ኢትዮ ሊዝ የራሱን የውጭ ምንዛሪ ምንጭ በመጠቀም ዘመናዊ ማሽነሪዎች እያስመጣ ቢሆንም በመንግሥት ቢሮዎች ያለው የተንዛዛ ቢሮክራሲ በተቀላጠፈ ሁኔታ ሥራውን እንዳይሠራ እንቅፋት እንደሆነበት በምሬት ገልጸዋል፡፡ ‹‹ከብሔራዊ ባንክ ፈቃድ አግኝተናል፡፡ ከትራንስፖርት ሚኒስቴር ፈቃድ  አውጥተናል፡፡ ነገር ግን የብዙ መሥሪያ ቤት ፈቃድ እንጠየቃለን፡፡ ይህ እዚህ ቦታ መፅደቅ አለበት ይሉናል፡፡ ስንሄድ በየቢሮው እገሌ ስብሰባ ላይ ነው፣ እገሌ የሉም አልገቡም ይሉናል፡፡ እዚህ ጥሩ እንነጋገርና ወደ ሥራ ስንገባ ነገሩ ጥልፍልፍ ይልብናል፡፡ ይህ የአንድ ኩባንያ ችግር ሳይሆን እንደ አገር የሚጎዳ ከባድ ችግር ነው፡፡ ኢንቨስተር በር ላይ ቆሞ መለመን የለበትም፤›› ብለዋል፡፡ አክለውም፣ ‹‹የውጭ ኢንቨስተሮች ብዙ ምርጫ እንዳላቸው መታወቅ አለበት፡፡ ገንዘብ  በዓለም ላይ ሞልቷል፣ የሚሄደው ግን አቀባበሉን ወደሚያውቁበት ሰዎች ነው፤›› ሲሉ ተናግረዋል፡፡ አቶ ግርማ የመንግሥት ኃላፊዎቹ በየቢሮ የተደነቀረውን የቢሮክራሲ ሰንሰለት በመቀነስ ረገድ ዕገዛ እንዲያደርጉ ጠይቀዋል፡፡ አቶ ሳኒ መንግሥት ምቹና የተቀላጠፈ የንግድና ኢንቨስትመንት አካባቢ ለመፍጠር እየሠራ እንደሆነ ገልጸው፣ ሚኒስቴሩ የተጠቀሰውን የቢሮክራሲ ችግር ለመፍታት ጥረት እንደሚያደርግ አረጋግጠውላቸዋል፡፡ ኢትዮ ሊዝ በተፈራረመው የመግባቢያ ሰነድ መሠረት በቀጣይ ሦስት ዓመታት 150 ሚሊዮን ዶላር ግምት ያላቸው ዘመናዊ የግብርና መሣሪያዎችና ማሽነሪዎች፣ ለግብርና ሜካናይዜሽን ማዕከላት እንደሚያቀርብ ተገልጿል፡፡ በዕለቱ ኢትዮ ሊዝ ሴኮማንዶ ከተባለ የባሌ ሮቤ የግብርና ማኅበርና ከመቐለ ሒወት ግብርና ማኅበር የ50 ሚሊዮን ብር የግብርና ማሽነሪዎች አቅርቦት ስምምነት ተፈራርሟል፡፡