የግብርና ትራንስፎርሜሽን ኤጀንሲ ከ1.4 ሚሊዮን በላይ ገበሬዎችን ያሳተፈ የቀጥታ የዘር ግብይት ፕሮጀክት ተግባራዊ አደረገ
ከአንድ ቢሊዮን ብር በላይ የሚገመት ምርጥ ዘር ተሠራጭቷል መንግሥታዊው የግብርና ትራንስፎሜሽን ኤጀንሲ በአራት ክልሎች በተተገበረው የምርጥ ዘር የቀጥታ ግብይት ፕሮጀክት አማካይነት፣ 1.45 ሚሊዮን አነስተኛ ገበሬዎችን ተጠቃሚ ማድረግ እንደተቻለ ገለጸ፡፡ የፕሮጀክቱን አፈጻጸም በገመገመው ውይይት ወቅት ሐሙስ ነሐሴ 3 ቀን 2010 ዓ.ም. የግብርና ትራንስፎርሜሽ ኤጀንሲ ዋና ሥራ አስፈጻሚ ካሊድ ቦምባ (ዶ/ር) ለሪፖርተር እንደገለጹት፣ የቀጥታ ሽያጩ ፕሮጀክት ዓላማ ገበሬው የተሻለ የዘር አቅርቦት አማራጭ እንዲያገኝ፣ በወቅቱ እንዲቀርብለት፣ ምርጫ እንዲፈጠርለትና በዋጋ ረገድም ቅናሽ ያላቸውና ጥራታቸው የተረጋገጡ የእህል ዘሮች ማግኘት የሚችልበትን ዕድል መፍጠር ነው፡፡ የቀጥታ ግብይቱ ሌላኛው ወሳኝ ዓላማ ገበሬው ለዘር መጠባበቂያ እየቀነሰ የሚያስቀምጠውን የዘር መጠን መቀነስ እንደሆነ ለሪፖርተር የገለጹት የኤጀንሲው ዋና ሥራ አስፈጻሚ፣ በአገሪቱ እስከ 30 በመቶ የሚሆውን የመጠባበቂያ ዘር ክምችት መጠን ወደ አሥር በመቶ መቀነስ እንደተቻለ አስረድተዋል፡፡ ይህ መደረጉም አዳዲስ ዘር በመጠቀም ምርትን ማሻሻል እንደሚያስችል አብራርተዋል፡፡ ከዚህ አኳያ እ.ኤ.አ. በ2018 ብቻ በቀጥታ ግብይት አማካይነት ከ47 የግል፣ የመንግሥትና የኅብረት ሥራ ማኅበራት ዘር አምራቾች ካቀረቡት 400 ሺሕ ኩንታል ዘር ውስጥ ከ370 ሺሕ ኩንታል በላይ ዘር ለገበሬዎች መሠራጨቱን ለመረዳት ተችሏል፡፡ በዚህም ከአንድ ቢሊዮን ብር በላይ ዋጋ ያለው የዘር ግብይት መከናወኑን የግብርና ትራንስፎርሜሽን ኤጀንሲ የግብዓትና የሰብል ጥበቃ ፕሮግራሞች ዳይሬክተር ይትባረክ ስምዓነ (ዶ/ር) አስረድተዋል፡፡ ይሁንና በ20 በመቶ የመጠባበቂያ ዘር ክምችት ተሰልቶ በተቀመጠው መሠረት፣ ከ200 ሚሊዮን ብር በላይ ዋጋ ያለው ዘር ለሚቀጥለው የምርት ዘመን እንደተከማቸ የኤጀንሲው መረጃ ያሳያል፡፡ ላለፉት ሰባት ዓመታት በትግራይ፣ በአማራ፣ በኦሮሚያና በደቡብ ክልሎች ውስጥ ሲተገበር የቆየው ይህ ፕሮጀክት ገበሬዎች ከዚህ ቀደም ምርጥ ዘር ለማግኘት የሚገጥማቸውን ውጣ ውረድ ለመቀነስ፣ የጥራትና የዋጋ ችግሮችንም ለማስቀረት መነሳቱ ይነገርለት እንጂ፣ በርካታ ገበሬዎች የዘር አቅርቦት ችግር ፈተና ሆኖባቸው መቆየቱን የመንግሥት ባለሥልጣናትም ጭምር ደጋግመው ሲገልጹ ተደምጠዋል፡፡ በቅርቡ ባለሥልጣናቱ ባካሄዱት የአምስት ዓመቱ የዕድትና ትራንፎርሜሽን ዕቅድ ግምገማ ወቅትም፣ ይህ የገበሬዎቹ የዘር አቅርቦት ችግር ተደጋግሞ ተነስቷል፡፡ የግብርና ምርምር ማዕከላት በርካታ የዘር ቴክሎጂዎች እንዳሏቸው፣ ከኢትዮጵያ ባሻገር የሌሎች አገሮችን ፍላጎት ማሟላት የሚችል አቅም መፍጠራቸውን ሲገልጹም ይደመጣሉ፡፡ ይሁንና ዋና ሥራ አስፈጻሚው ቴክኖሎጂው ከገበሬው ፍላጎት አኳያ መታየት እንደሚገባው ያሳስባሉ፡፡ ምንም እንኳ የምርምር ተቋማቱ ከፍተኛ የቴክኖሎጂ ክምችት ቢኖራቸውም፣ ፍላጎቱን መሠረት በማድረግ ውሳኔ የሚሰጠው ገበሬው በመሆኑ ምርጫው ለገበሬው መተው እንዳለበትም ሞግተዋል፡፡ ወደፊት እየተስፋፋ እንደሚሄድ የሚጠበቀው የቀጥታ የዘር አቅርቦትና ሥርጭት ላይ ያተከረው ፕሮጀክት፣ በመላው አገሪቱ ለሚገኙ አምራቾች የዘር አቅርቦትን በአማራጭነት ተደራሽ ለማድረግ ያቀደ ነው፡፡ በሌላ በኩል ከምርጥ ዘር ሥርጭት ጋር በተያያዘ እስከ ቅርብ ጊዜ ድረስ በርካቶች የገበሬው ዘር ወይም ነባር ዘር ጫና ውስጥ ስለመግባቱ ሲገልጹ ተደምጠዋል፡፡ በርካቶች በቴክሎጂ በተሻሻሉ ምርት ዝርያዎች ሳቢያ የገበሬው ዝርያዎች ወደ መጥፋቱ እየተቃረቡ ነው የሚል ሥጋት ቢያስተጋቡም፣ ካሊድ (ዶ/ር) ግን በዚህ ሥጋት አይስማሙም፡፡ የቀጥታ የምርጥ ዘር ግብይቱ በገበሬው ፍላጎትና ምርጫ ላይ የተመሠረተ እንደመሆኑ፣ ገበሬው በሠርቶ ማሳያዎች እየቀረበለት ከወደደውና ካመነበት የሚጠቀምበት የዘር ዓይነት እንደሚቀርብለት፣ የራሱን ዝርያ የመጠቀም መብቱና ነፃነቱ እንደሚከበርለት፣ ይህንንም ኤጀንሲውም ሆነ ሌሎች አካላት እንደሚያከብሩ ገልጸዋል፡፡ 