‹‹የአክሰስ ሪል ስቴት የሰበሰበው ገንዘብ ከዓላማው ውጪ መዋሉ በሒሳብ ምርመራ ተረጋግጧል››
በአቶ ኤርሚያስ አመልጋ መሥራችነት የተቋቁመው አክሰስ ሪል ስቴት አክሲዮን ማኅበር ከቤት ገዢዎች የሰበሰበው ከ1.3 ቢሊዮን ብር በላይ ለታለመለት ዓላማ ሳይውል፣ ለተለያዩ ጉዳዮች ማስፈጸሚያና ለግል ጥቅም መዋሉን በተደረገው የሒሳብ ምርመራ መረጋገጡን የቤት ገዢዎች ዓቢይ ኮሚቴ ገለጸ፡፡ዓቢይ ኮሚቴው ዓርብ ሰኔ 16 ቀን 2009 ዓ.ም. ለመገናኛ ብዙኃን በሰጠው ጋዜጣዊ መግለጫ እንዳስታወቀው፣ ከቤት ገዢዎች የተሰበሰበው ከ1.3 ቢሊዮን ብር በላይ የሚሆን ገንዘብ ከታለመለት ዓላማ ውጪ ውሏል፡፡ ኮሚቴው አቶ ኤርሚያስ ላቋቋሟቸው ድርጅቶች በብድር መስጠቱንና ለግል ጉዳይ ማስፈጸሚያና ለራሳቸው መጠቀሚያ ያዋሉት መሆኑን በሒሳብ ምርመራ መረጋገጥ ተችሏል ብሏል፡፡የቤት ገዢዎችንና የባለ አክሲዮኖችን ውስብስብ ችግሮች ለመፍታት መንግሥት ተገቢውን ጥረት እያደረገ መሆኑን የገለጹት የቤት ገዢዎቹ ዓቢይ ኮሚቴ ሰብሳቢ አቶ አክሎግ ሥዩም፣ የአክሲዮን ማኅበሩ ገንዘብ ተሟጦ አልቆ የተገኘው ገንዘብ 129 ብር ብቻ ቢሆንም አዲስ የተቋቋመው የዳይሬክተሮች ቦርድ በወሰዳቸው የተለያዩ ዕርምጃዎችና ከቤት ገዢዎች ጋር በተደረገው የመግባቢያ ስምምነት የችግሮቹን ሁኔታዎች ማጣራት መቻሉን አስረድተዋል፡፡ የአክሰስ ሪል ስቴትን ችግሮች መነሻና አፈጣጠር በመረጃና በማስረጃ አስደግፎ ለመንግሥት በመስጠትና አቤቱታዎችን በማቅረብ የሒሳብ ምርመራው በተገቢው ሁኔታ እንዲጠናቀቅ መደረጉን አክለዋል፡፡መንግሥት ትኩረት ሰጥቶ ከተለያዩ የመንግሥት ተቋማት የተውጣጣ ቴክኒክ ኮሚቴ እንዲቋቋም በማድረግና ከቤት ገዢዎች ዓቢይ ኮሚቴ ጋር ተጣምሮ በመሥራት የተፋጠነ ምላሽ እንዲሰጥ ያደረገ ቢሆንም፣ በወጡት ዕቅዶችና መርሐ ግብሮች መሠረት አለመሥራታቸውንና መዘግየቱን አቶ አክሎግ ጠቁመዋል፡፡ አክሲዮን ማኅበሩ ህልውናውን ጠብቆ እንዲቀጥልና ማኅበሩ ለቤት ገዢዎች የተገባውን የውል ግዴታ ለመወጣት የተለያዩ አማራጮችን መሞከሩንም ተናግረዋል፡፡ ነገር ግን በመንግሥት የተያዘው አካሄድ ተጣርቶ ውሳኔ ማግኘቱ የግድ ስለሆነበት እየጠበቀ መሆኑን ገልጸዋል፡፡ በቅርቡም ለሕዝቡ ይፋ እንደሚያደርጉም አክለዋል፡፡የአክሲዮን ማኅበሩ ንብረቶች መሬቶች መሆናቸውን የጠቆሙት አቶ አክሎግ፣ መሬት የሕዝብና የመንግሥት ከመሆኑ አንፃር የማስተዳደሩን ሁኔታ ለመወሰን ከአዲስ አበባ አስተዳደር መሬት ልማትና ማኔጅመንት ጋር በጋራ እየሠሩ በመሆናቸው ያለበት ሁኔታ ተጣርቶ የሚወሰን መሆኑንም ተናግረዋል፡፡አክሲዮን ማኅበሩን በአሁኑ ጊዜ ገንዘብ የሚጠይቁ ቤት ገዢዎች በሁለት መከፈላቸውን የገለጹት ሰብሳቢው፣ በፍርድ ቤት ከሰው ያስወሰኑና የመንግሥትን ውሳኔ የሚጠብቁ መሆናቸውን ጠቁመዋል፡፡ በፍርድ ቤት የተገኘውን የውሳኔ ሐሳብ በሚመለከትም በውይይት እንደሚፈታና ቤት የሚፈልጉ ቤታቸውን፣ ገንዘባቸውን የሚፈልጉ ገንዘባቸውን የሚያገኙበት አግባብ ይፈጠራል ብለው እንደሚጠብቁ ተናግረዋል፡፡ በኮሚቴው ጥረት ብቻ ችግሩን ለመፍታት የሚደረገው እንቅስቃሴ በቂ አለመሆኑን የጠቆሙት አቶ አክሎግ፣ ቤት ገዢዎች በማኅበር እንዲደራጁ ለማድረግ ሥራዎች እየተከናወኑ መሆኑንና ቤት ገዢዎች የተዋዋሉባቸውን ሰነዶች ይዘው እንዲቀርቡ ጥሪ እያስተላለፉ መሆኑንም ተናግረዋል፡፡የአክሲዮን ማኅበሩን የሒሳብ ሥራ ያከናወነው ኦዲት ሰርቪስ ኮርፖሬሽን ሥራውን አጠናቆ ለሚመለከታቸው የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች ማስረከቡንም ተናግረዋል፡፡ በሒሳብ ምርመራው የተገኙ የምርመራ ውጤቶች ተጠናቀው ሲቀርቡ ዓቢይ ኮሚቴው በሚያስቀምጠው አቅጣጫ መሠረት ተጠያቂ የሚሆኑ ግለሰቦችና ድርጅቶች ይፋ እንደሚደረጉ አቶ አክሎግ ገልጸዋል፡፡ የዓቢይና የቴክኒክ ኮሚቴው በሒሳብ ምርመራ በተገኘው ውጤት ደስተኛ መሆናቸውንም አቶ አክሎግ አክለዋል፡፡ጋዜጣዊ መግለጫውን በጋራ ለሰጡት የቤት ገዢዎች ዓቢይ ኮሚቴ አባላት ወ/ሮ መብራት ወልደተንሳይ (የማኅበሩ ቦርድ ሰብሳቢ ናቸው) እና የቦርድ አባላት አቶ ጆኒ ፋብሪን፣ አቶ መንበረ ታዬ፣ አቶ አምሳሉ ባዬና አቶ አሚን ያሲን ከጋዜጠኞች የተለያዩ ጥያቄዎች ቀርቦላቸዋል፡፡የቤት ገዢዎቹ ዓቢይ ኮሚቴዎች ሕጋዊነትን በሚመለከት ለቀረበው ጥያቄ ምላሽ የሰጡት አቶ አክሎግ እንደገለጹት፣ አክሲዮን ማኅበሩ 19 ሳይቶች አሉት፡፡ እያንዳንዱ ሳይት አንዳንድ ኮሚቴና ተጨማሪ አንዳንድ ንዑስ ኮሚቴ አላቸው፡፡ እያንዳንዱ ሳይት ላይ ያለ ቤት ገዢ ወክሏቸዋል፡፡ ለኮሚቴ አባልነት የተመረጡት ኮሚቴዎችም (እሳቸውን ጨምሮ) በውልና ማስረጃ የተረጋገጠ ሕጋዊ የውክልና ማስረጃ ያላቸው መሆኑንና ይህም ሕጋዊ አካሄድ መሆኑን አስረድተዋል፡፡ ኮሚቴዎቹም ከግማሽ በላይ የሚሆኑትን ቤት ገዢዎች የወከሉ መሆናቸውን ተናግረዋል፡፡ በውጪ የሚገኙት ቤት ገዢዎች ባሉበት አገር ኮሚቴ አቋቁመው ከእነሱ ጋር ግንኙነት እያደረጉ ጉዳዩን እየተከታተሉ መሆኑን አስረድተዋል፡፡ መቼና እንዴት ችግሮቹ መፍትሔ እንደሚያገኙ ተጠይቀው፣ መንግሥት ቁርጥ ያለ የፖለቲካ ውሳኔ ሲሰጥ ምላሽ እንደሚኝ ገልጸዋል፡፡ አቶ ኤርሚያስ ዓቢይ ኮሚቴውና የቴክኒክ ኮሚቴው በጋራ በሚፈጽሙት ደባ መሥራት እንዳልቻሉ ስለመናገራቸው የተጠየቁት የኮሚቴ አባላቱ፣ የኮሚቴው አባላት የመፍትሔው አካል መሆን አለባቸው ብለው መንግሥትን ጭምር አግባብተው እንዲመጡ እንዳደረጓቸው፣ እሳቸውም ለአንድ ዓመት በኮሚቴው እየታገዙ ለመሥራት ሙከራ ማድረጋቸውን ገልጸዋል፡፡ ነገር ግን ባስቀመጡት አቅጣጫና አካሄድ መሠረት መቀጠል እንዳልቻሉ ጠቁመዋል፡፡ በ15 ቀናት ውስጥ ከ100 ሚሊዮን ብር እስከ 300 ሚሊዮን ብር ገንዘብ ከሰጧቸው ድርጅቶች መሰብሰብ እንደሚችሉ የገለጹ ቢሆንም፣ በተጨማሪም ከ1.2 ቢሊዮን ብር በላይ ከውጭ ድርጅቶች እንዳገኙና ችግሩን እንደሚፈቱ ቢናገሩም በተግባር እንዳልፈጸሙት አስረድተዋል፡፡የውጭ አልሚዎችን በሚመለከት አቶ ኤርሚያስ ራሳቸው እንደተፈራረሙና ወደ ሥራ እንዲገቡ ማድረግ እንደሚፈልጉ ለቦርዱና ለኮሚቴው ሲናገሩ ‹‹አይቻልም›› የተባሉት፣ ድርጅቶቹ በተቋም ደረጃ ቀርበው መፈራረም እንዳለባቸውና አሠራሩን ድርጅታዊ ማድረግ አስፈላጊ መሆኑን ሲገለጽላቸው ‹‹ሚስጥር ነው፡፡ እኔ ብቻ ነኝ መፈራረም ያለብኝ…›› በማለታቸውና በሕዝብ ገንዘብ ላይ ሌላ በደል መፈጸም ተገቢ ባለመሆኑ እንደሆነ የኮሚቴው አባላት አስረድተዋል፡፡የኦዲት ሪፖርቱ ይፋ ሲደረግ እነማን በሕግ እንደሚጠየቁ፣ በኦዲቱ ሪፖርት ግኝት ምን ያህል ገንዘብ እንደጠፋና ለቤት ገዢዎች ያስቀመጡት ቤት የማግኘትና ገንዘብ የማግኘት አማራጮች የተቀመጡት ከምን መነሻነት እንደሆነ ለቀረበላቸው ጥያቄ ምላሽ የሰጡት አባላቱ፣ እነማን ተጠያቂ እንደሚሆኑ መግለጽ እንደማይችሉ ተናግረዋል፡፡ የጠፋው የገንዘብ መጠንንም ከወዲሁ መግለጽ ተገቢ እንዳልሆነ፣ ለቤት ገዢዎቹም የቀረበው አማራጭ ከመንግሥት ውሳኔ በኋላ እንደሚገለጽ ተናግረዋል፡፡ ጋዜጣዊ መግለጫ ሳይሰጡ ዓመታትን አስቆጥረው አሁን መስጠት የፈለጉት፣ አቶ ኤርሚያስ ሰሞኑን በመገናኛ ብዙኃን ሐሳባቸውን መግለጻቸውን ተከትሎ ምላሽ ለመስጠት መሆን አለመሆኑን ተጠይቀው ነበር፡፡ በሰጡት ምላሽም አቶ ኤርሚያስ ከሰጡት መግለጫ ጋር እንደማይገናኝ ነገር ግን እስካሁን መግለጫ ያልሰጡት ውጤት ሲጠብቁ በመሆናቸውና አሁን የሒሳብ ምርመራ ውጤቱ በመጠናቀቁ መሆኑን አስረድተዋል፡፡ነገር ግን ቀደም ብለው በሰጡት መግለጫ ላይ እንደገለጹት፣ አቶ ኤርሚያስ ከቤት ገዢዎች የተሰበሰበውን ገንዘብ በተለያየ ነገር አጥፍተውና 129 ብር ብቻ ሲቀር ከአገር መኮብለላቸው ሳያንሳቸው፣ መንግሥት ጉዳዩን በጥልቀት እየመረመረና መፍትሔ ለመስጠት ጥረት እያደረገ ባለበት ወቅት ከእውነት የራቀ መረጃ እየሰጡ መሆኑን አቶ አክሎግ ገልጸው ነበር፡፡አቶ ኤርሚያስ በቅርቡ ለሪፖርተር በሰጡት ቃለ ምልልስ፣ መንግሥት በሰጣቸው ያለመከሰስ ዋስትና መሠረት ወደ አገር ተመልሰው ሥራቸውን ለመቀጠል ጥረት ቢያደርጉም የቤት ገዢዎች ዓቢይ ኮሚቴና በመንግሥት በኩል የተወከለው የቴክኒክ ኮሚቴ ሰብሳቢ አላሠራ እንዳሏቸው፣ ይህንንም ለመንግሥት በማሳወቅ መንግሥት የመጨረሻ ዕድል እንዲሰጣቸው መጠየቃቸውን መዘገባችን ይታወሳል፡፡ በተጨማሪም አንድ ትልቅ የውጭ ድርጅት ጋር ስምምነት በመፈጸም ቤት ገዥዎች ተጨማሪ ወጪ ሳያወጡ ቤቶቻቸውን በፍጥነት ገንብቶ ለማስረከብ ማቀዳቸውንም ለመንግሥት ማሳወቃቸውን መዘገባችን አይዘነጋም፡፡ 