“ወደፊት በኢኮኖሚው ላይ ለሚደርሰው ጉዳት አሁን የሚወሰዱ ዕርምጃዎች ወሳኝ ናቸው” ፕሮፌሰር ጣሰው ወልደሃና የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዚዳንት
  አዲስ አበባ፡- በወረርሽኙ ምክንያት በኢኮኖሚ ላይ የሚደርሰውን የከፋ ጉዳት ለመቀነስ አምራች ኢንዱስትሪዎች መደገፍ፣ ትንንሽ ገበያዎችን በብዛት መክፈት፤ ከውጭ የሚገኙ ብድሮችን ማጠናከርና ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ ዕርምጃዎችንም እንደየተጨባጭ ሁኔታው ለይቶ መውሰድ እንደሚገባ የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዚዳንት ገለጹ፡፡ የዩኒቨርሲቲው ፕሬዚዳንት ፕሮፌሰር ጣሰው ወልደሃና የኮሮና ቫይረስን ስርጭት ለመከላከል ሲባል የሚወሰዱ ዕርምጃዎች በኢኮኖሚው ላይ የከፋ ችግር እንዳያስከትሉ መወሰድ ያለባቸውን መፍትሔዎች አስመልክቶ ለአዲስ ዘመን ጋዜጣ እንደገለጹት፤ በኢኮኖሚው ላይ ሊደርስ የሚችለውን የከፋ ጉዳት ለመቀነስ ለቫይረሱ የማያጋልጡ በርካታ ትንንሽ ገበያዎችን በየቦታው መክፈት ያስፈልጋል።አምራች ኢንዱስትሪዎች ሠራተኞቻቻውን ለቫይረሱ በማያጋልጥ መልኩ የአቀማመጥ ስርዓት ፈጥረው ሥራቸውን መቀጠል አለባቸው።ከውጭ የሚመጡ ድጋፍና ዕርዳታዎች በተቻለ መጠን አቅምን አሟጦ እንዲመጡ ማድረግ አስፈላጊ ነው።የአምራች ኢንዱስትሪው የማምረት አቅሙ እንዳይቀንስ የንግድ ድርጅቶች እንዳይፈርሱ የማነቃቂያ የማዕቀፍ ስልቶችን መጠቀም ይገባል፡፡ በመረጃ ላይ የተደገፉ የፖሊሲ ዕርምጃዎች ካልወሰድን ረጅም ጊዜ የሚቆይ የኢኮኖሚ ጉዳት ያስከትላል የሚሉት ፕሮፌሰር ጣሰው፤ የኢኮኖሚ ጉዳቱ የማይቀር ቢሆንም በኮሮናው ወቅት ብቻ ሆኖ እንዲያልፍ ማድረግ ይቻላል ብለዋል።የኢኮኖሚ ጉዳቱን ለመቀነስ በመንግሥት እንቅስቃሴን የሚገድቡ ዕርምጃዎች ሲወስድ በሁሉም የአገሪቱ ክፍሎች አንድ ዓይነት ዕርምጃዎች መወሰድ እንደሌለባቸውና መጨናነቅ የሌለባቸውና አካላዊ ፈቀቅታን የጠበቁ ብዛት ያላቸው ትንንሽ ገበያዎችን በየአካባቢው መክፈት እንደሚያስፈልግ ገልጸዋል፡፡ አነስተኛና ትልልቅ የንግድ ተቋማት የሰዎችን ጥግግት በማያስከትል መልኩ ሥራቸውን እንዲሠሩ አስፈላጊው ድጋፍ እንደሚያስፈልጋቸው አመልክተው፤ ድርጅቶቹ ተዘግተው ሠራተኞቹ ከሥራ ውጪ እንዳይሆኑ በአነስተኛ ወለድ ብድር የሚያገኙበት፣ የነበረባቸው ብድር የሚከፍሉበት ጊዜ የሚራዘምበት መንገድ ማማቻቸትና ሌሎች አስፈላጊ ማነቃቂያዎችን መስጠት እንደሚገባም ተናግረዋል፡፡ በሌላ በኩል ኢኮኖሚው በመቀዛቀዙ ምክንያት በቀን ሥራ የሚተዳደሩና ዝቅተኛ ገቢ ያላቸውን የህብረተሰብ ክፍሎች ገቢያቸው ሲቋረጥ ወደ ዘረፋ ሊገቡ ይችላሉ ያሉት ፕሮፌሰር ጣሰው፣ ለዝቅተኛ የህብረተሰብ ክፍሎች መንግሥት እንደ አደጉ አገራት ገንዘብ ከካዝናው አውጥቶ የሚያድልበት አቅም ባይኖረውም ማህበራዊ ቀውስ ከመከሰቱ በፊት ሁሉም ዜጋ በአቅሙ ልክ የበኩሉን ድርሻ የሚያዋጣበት መንገድ በመፍጠር የማህበራዊ ዋስትና መርሐ ግብርን ማጠናከር ያስፈልጋል ብለዋል፡፡ እንደ ፕሮፌሰር ጣሰው ገለጻ፤ የግሉ ክፍለ ኢኮኖሚም ከመንግሥት የሚያገኘው ድጋፍ እንደተጠበቀ ሆኖ በፍራቻ ኢንዱስትሪንና ንግድን መዝጋት አያስፈልግም።እያንዳንዱ አገልግሎት ሰጪና አምራች ኢንዱስትሪ ሳይንሳዊ በሆነ ዘዴ የሰዎች ጥግግነት በሌለበት መልኩ የማምረቻ ኢንዱስትሪዎችና የሥራ ቦታቸውን በማስተካከል ሥራቸውን መቀጠል ይኖርባቸዋል።ይህም ተቋሙ እንዳይዘጋ፤ ሠራተኞች እንዳይበተኑና አገርንም ከውድቀት ይታደጋል፡፡ 
ኢትዮጵያ ውስጥ ቫይረሱ በመከሰቱ መንግሥት ህዝብን ከቫይረሱ ለመከላከል ሲል የተወሰዱ ዕርምጃዎች በኢኮኖሚው ጉዳት የሚያስተከትሉ መሆናቸውን ያመለከቱት ፕሮፌሰር ጣሰው፤ የሰዎች የመግዛት አቅም መዳከም፣የአገልግሎት ሰጪዎች ገበያ እጦት፣ ፋብሪካዎችም ጥሬ ዕቃ አቅርቦት እጥረት እንደሚያጋጥማቸው ጠቅሰዋል። ገበሬው 70 በመቶ የሚሆነውን ያመረተውን እንደሚመገብ ገልጸው፤ ቫይረሱ ሦስትና አራት ወራትን የሚቆይ ከሆነ ከከተማ ወደ ገጠር፤ ከገጠር ወደ ከተማ የሚደረገው እንቅስቃሴ ሲገደብ እርሻውም ላይ የራሱ ተጽእኖ ስለሚኖረው በኢኮኖሚው ላይም ጫና እንደሚፈጥር ተናግረዋል። ኢትዮጵያ በንግድም፣በማህበራዊና በፖለቲካ ግንኙነት የምታደርግባቸው አገሮች ቀድመው በኮሮና መጠቃታቸውን ተከትሎ በኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ላይ የሚመጣ ጉዳት መኖሩን አመልክተው፤ በቫይረሱ ምክንያት በዓለም ላይ በደረሰው የኢኮኖሚ ውድቀት ኢትዮጵያ ወደ ውጭ የምትልካቸው ምርቶች ለመግዛት የፍላጎት ማነስና መጠን መቀነስ ይከሰታል ብለዋል።ከዚህም ባሻገር “የውጭ ቀጥታ ኢንቨስትመንት ፍሰት ይገታል፤ ከወጪ ንግድ የምናገኘው ገቢ ይቀንሳል።ለምሳሌ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ያጣው ገቢና የቱሪዝም ገቢ ሙሉ ለሙሉ ይቋረጣል” ሲሉ ጠቁመዋል።በቱሪዝም የሚተዳደሩት ከሆቴሎች እስከ ቱሪስት መዳረሻ ቦታዎች ድረስ ከፍተኛ የገበያ እጦትና የሥራ ማጣት ችግር ያጋጠማቸው መሆኑንም ተናግረዋል፡፡ እንዲሁም በውጭ አገር የሚኖሩ በርካታ ኢትዮጵያዊያን ለቤተሰቦቻቸው በዓመት በአማካይ እስከ ስድስት ቢሊዮን ዶላር የሚልኩ መሆኑን አውስተው በኮሮና ምክንያት የአብዛኛው ዲያስፖራዎች ከሥራ በመቀነሳቸውና ገቢያቸው በመቋረጡ ወደ ኢትዮጵያ የሚልኩት ገንዘብ ሊቋረጥ የሚችል መሆኑን ተናግረዋል።ይህም በዚህ የሚተዳደሩ ሰዎች ችግር እንዲያጋጥማቸው እንደሚደርግና የውጭ ምንዛሬ እጥረትም እንደሚያባብስ ጠቅሰዋል፡፡ ወረርሽኙ ካላፈ በኋላ የኢትዮጵያ የኢኮኖሚ ዕጣ ፋንታ ምን ሊሆን ይችላል? በሚል ላቀረብንላቸው ጥያቄ ፕሮፌሰሩ በሰጡት ምላሽ የኢኮኖሚው ጉዳት የከፋ ይሆናል ወይም አይሆንም የሚለው የሚወሰነው በአሁን ጊዜ በሚወሰዱ የፖሊሲ ዕርምጃዎች መሆኑን ገልጸው፤ አሁን የመጣው ይምጣ ሁሉንም እንቅስቃሴዎች እንገድብ፣ ሁሉም ቤቱ ይቀመጥ ካልን ፋብሪካዎች ይዘጋሉ፤ ይከስራሉ።አነስተኛና መካከለኛ የንግድና የማምረቻ ተቋማት በሙሉ ከስረው ከሥራ ይወጣሉ።የኮሮናን ቫይረስን ተከላክለን ብናሳልፈው የሚቀጥሉት ሁለትና ሦስት ዓመታት የዛሬ 20 እና 30 ዓመታት ወደ ኋላ ሊመልሰን ይችላል።ኢኮኖሚያችን ማደግ ያቆማል።ለተወሰነ ጊዜ ባለበት ይሄዳል ብለዋል፡፡ የኮሮና ቫይረስ ስርጭትን ለመግታት በአገራት የሚወሰዱ ዕርምጃዎች በኢኮኖሚው ላይ ጉዳት እያስከተሉ መሆኑን አውስተው የቻይና ኢኮኖሚ በአምስት በመቶ እንደቀነሰና የሌሎቹም አገሮች ኢኮኖሚያቸው መቀነስ መጀመሩን ፕሮፌሰር ጣሰው አመልክተዋል፡፡አዲስ ዘመን ሚያዝያ 16/2012ጌትነት ምህረቴ