ስደተኞች በኢትዮጵያ ከ20 ዓመታት በላይ እንደሚቆዩ ተጠቆመ
በኢትዮጵያ የሚገኙ ስደተኞች ወደ መዳረሻ አገሮች ሳይሄዱ በመጠለያ ጣቢያዎች እስከ 20 ዓመታት ድረስ እንደሚቆዩ ተገለጸ፡፡ በሶማሌ ክልል በሚገኙ መጠለያ ጣቢያዎች ከ15 እስከ 20 ዓመታት የኖሩ 100 ሺሕ ገደማ ስደተኞች መኖራቸውን የተናገሩት በወርልድ ቪዥን ኢትዮጵያ ሪፊውጂ ሪስፖንስ ፕሮግራም ሥራ አስኪያጅ አቶ ከፍያለው ጣሰው ናቸው፡፡ በቀብሪበያ መጠለያ ጣቢያ ብቻ ከ20 ዓመታት በላይ የኖሩ እስከ 30 ሺሕ ስደተኞች እንደሚገኙ ለሪፖርተር ገልጸዋል፡፡በኢትዮጵያ ከሚገኙ ስደተኞች መካከል የአውሮፓ አገሮች የሚወስዷቸው አንድ በመቶ ያህሉን ብቻ እንደሆነ የተናገሩት የሰላም ሚኒስትር ዴኤታ አቶ ዘይኑ ጀማል፣ አገሪቱ ከፍተኛ ጫና ውስጥ መውደቋን ለሪፖርተር ተናግረዋል፡፡ እነዚህን ስደተኞች ለማስተዳደር ዩኤንኤችሲአር ብቻ በዓመት 120 ሚሊዮን ዶላር ድጋፍ እንደሚደርግ፣ የዓለም የምግብ ፕሮግራም በዓመት እስከ 110 ሚሊዮን ዶላር እንደሚያወጣና ሌሎችም የተራድኦ ድርጅቶች የተለያየ መጠን ያላቸውን ድጋፎች እንደሚያደርጉ ገልጸዋል፡፡በየጊዜው ፈሰስ የሚደረገውን ገንዘብ ወደ ልማት ለማስገባትና ማኅበረሰቡን ተጠቃሚ ለማድረግ፣ በቅርቡ የፀደቀው አዋጅ ጠቃሚ እንደሆነ ተናግረዋል፡፡ የስደተኛ አዋጁን ለማስፈጸም ከፍተኛ በጀት ይጠይቃል ያሉት አቶ ዘይኑ፣ በጀቱ ከመንግሥት ካዝና እንደማይወጣና የስደተኞች ጉዳይ የሁሉም ኃላፊነት በመሆኑ የባለድርሻ አካላት ድጋፍ እንደሚስፈልግ ገልጸዋል፡፡በአገሪቱ የተለያዩ ክፍሎች የሚገኙ የስደተኛ መጠለያ ጣቢያዎች  ትራንስፖርትን የመሳሰሉ መሠረት ልማቶች የራቃቸው በመሆናቸው፣ በሥፍራዎቹ በመገኘት አስፈላጊውን ድጋፍ ለማድረግ ከፍተኛ ድካምና ወጪ እንደሚጠይቅ አቶ ከፍያለው ተናግረዋል፡፡ ‹‹ዶሎ አዶን ብናይ ከኬንያና ከሶማሊያ ጠረፍ 1,000 ኪሎ ሜትር ርቆ የሚገኝ ነው፡፡ መንገድ የለውም፡፡ ለደርሶ መልስ በነፍስ ወከፍ 400 ዶላር ከፍለን ነው በአውሮፕላን ምንመላለሰው፤›› በማለት፣ የተለያዩ ሰብዓዊ ድጋፎችን ለማድረግ የቦታዎቹ ርቀት ፈተና መሆኑን ገልጸዋል፡፡ወርልድ ቪዥን በኢትዮጵያ በሚገኙ ከ640 ሺሕ በላይ የደቡብ ሱዳንና የሶማሊያ ስደተኞች ላይ እንደሚሠራ የሚናገሩት አቶ ከፍያለው፣ ስደተኞችን የሚመለከተው አዲሱ አዋጅ በሁለቱ ክልሎች በተለያየ መንገድ እንደሚታይ አስረድተዋል፡፡ በጋምቤላ ክልል ከ400 ሺሕ በላይ የደቡብ ሱዳን ስደተኞች ተቀላቅለው መኖር እንዲችሉ የሚፈቅድላቸው አዋጅ መፅደቁ ውጥረት ፈጥሯል ብለዋል፡፡ የአዋጁ መፅደቅ በክልሉ የጎሳ ሥልጣን ሽግግር ላይ ከፍተኛ ተፅዕኖ ሊያሳድር እንደሚችል ሥጋት እስከ መሆን ደርሷል ብለዋል፡፡‹‹ለነዋሪዎችና ለስደተኞች ለመስኖ እርሻ ፕሮጀክት የዳሰሳ ጥናት ልናደርግ ስንል ማኅበረሰቡ ከለከለን፡፡ ምክንያቱም ለጋራ የሚባለውን ነገር ገና አልተቀበሉትም፤›› ብለው፣ ተቀላቅሎ መኖሩ የክልሉን የሕዝብ ስብጥር ያዛባል የሚል እምነት እንደፈጠረ፣ ውጥረቱም የጋራ መሠረተ ልማቶችን አብሮ ከመጠቀም ይልቅ ለአንዱ ወገን ብቻ እስከ መተው እንደሚደርስ፣ ይህም አዋጁን ተግባራዊ ለማድረግ እንቅፋት እንደሆነ ገልጸዋል፡፡ ‹‹በጀዌ የስደተኞች መጠለያ ጣቢያ አካባቢ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት አልነበረም፡፡ ወርልድ ቪዥን ስደተኞችም የአካባቢው ነዋሪዎችም እንዲገለገሉበት ከዘጠነኛ እስከ 12ኛ ክፍል የሚያስተምር ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት አስገንብቶ ነበር፡፡ ነገር ግን በሁለቱ ማኅበረሰቦች መካከል ባለው ውጥረት የተነሳ ነዋሪዎች ሊጠቀሙበት አልቻሉም፤›› የሚሉት አቶ ከፍያለው፣ የስደተኞች አዋጁ ስደተኛ ተቀባይ ለሆነ ማኅበረሰብ የሚኖረው ጠቀሜታ ከላይ እስከ ታች ባለው የአመራር አካል ላይ ሰፊ የግንዛቤ ሥራ መከናወን እንዳለበት ያስረዳሉ፡፡ከ200 ሺሕ በላይ ስደተኞች መጠለያ በሆነው በሶማሌ ክልል በሚገኘው በዶሎ አዶ የስደተኞች መጠለያ ጣቢያ ግን የተሻለ ነገር መኖሩን ይናገራሉ፡፡ ነዋሪዎቹ ለስደተኞች በተዘጋጁ ልዩ ልዩ የመሠረተ ልማት አውታሮች ተጠቃሚ እንደሆኑና በትምህርት፣ በግብርና፣ እንዲሁም በጤናው መስክ የተዘጋጁ መሠረተ ልማቶችን በሶማሌ ክልል ሁሉም በጋራ እንደሚገለገሉባቸው አስረድተዋል፡፡ መንግሥት በኢትዮጵያ 940 ሺሕ ስደተኞች እንዳሉ ሲናገር፣ በስደተኞች ላይ የሚሠራው ቪኒሰር የተባለው ተቋም ደግሞ ቁጥሩን ወደ 700 ሺሕ ዝቅ ያደርገዋል፡፡ ድርጅቱ በኢትዮጵያ አለ የሚባለው የስደተኞች ቁጥር ከ900 ሺሕ በላይ የደረሰው ድርብ ቆጠራ (ደብል ካውንቲንግ) በመኖሩ እንደሆነ ይገለጻል፡፡ መንግሥት በበኩሉ ቪኒሰር ያልቆጠራቸው ከማኅበረሰቡ ጋር ተቀላቅለው የሚኖሩ ስደተኞች አሉ በማለት ቁጥሩ ትክክለኛ መሆኑን ይሞግታል፡፡  