መንግሥት በዘላቂነት እንዲያቋቁማቸው በተለያዩ ምክንያቶች ተፈናቅለው በሰሜን ሸዋ ዞን የሚገኙ የአማራ ተወላጆች ጠየቁ።
መንግሥት በበኩሉ ተፈናቃዮችን እያቋቄመ መሆኑን አስታውቋል፤ ወደ ቀያቸው ለተመለሱም ድጋፍ ያደረገ እንደሚገኝ ገልጿል።ባሕር ዳር፡ መስከረም 14/2013ዓ.ም (አብመድ) በአማራ ክልል ከ117 ሺህ በላይ ተፈናቃዮች አሉ።ከ14 ሺህ 600 በላይ ተፈናቃዮች ደግሞ ወደ ቀያቸው ተመልሰው እንዲቋቋሙ ተደርጓል።በኦሮሚያ ክልል ምዕራብ አሩሲ ዞን ለዘመናት ተከባብረው፣ ባህል ተጋርተው እና ተግባብተው በሰላም ይኖሩ የነበሩ ሰዎች በጽንፈኞች እኩይ ተግባር ከተፈናቀሉ ወራት ተቆጥረዋል፡፡ ጥቅምት 11/2012 ዓ.ም ሌሊት አቶ ጃዋር መሐመድ ተከብቢያለሁ በሚል ባስተላለፉት መልእክት ሳቢያ እንደተነሳሱ የተገለጹ ምዕራብ አሩሲ ዞን ዶዶላ ከተማ በፈጸሙት ጥቃት የሰዎች ሕይወት ጠፍቷል፣ ከፍተኛ የንብረት ውድመት ደርሷል፣ በርካቶችም ለጉዳት ተዳርገዋል፡፡ ድርጊቱ የተፈጸመበት መንገድ ቀደም ብሎ የታቀደበት እንደሚመስልም ነው በደኅህንነት ስጋት ምክንያት ስማቸው እንዳይጠቀስ የፈለጉ ተፈናቃዮች የተናገሩት፡፡ጥቃት የተፈጸመባቸው የአካባቢው ነዋሪዎች በአቅራቢያቸው ወደሚገኝ ቤተ ክርስቲያን ተጠግተው ሕይወታቸውን አትርፈዋል፡፡ ለሁለት ወራት በቤተ ክርስቲያን ከቆዩ በኋላም ታኅሣስ 5/2012 ዓ.ም ቀያቸውን ለቅቀው ወደ አማራ ክልል ደብረ ብርሃን ከተማ አቅንተዋል፡፡ ዘመድ ያላቸው ወደየዘመዶቻቸው ተቀላቅለዋል፤ ሌሎቹ ግን ለኮሮናቫይረስ በማያጋልጥ መልኩ ተጠልለው እንደሚገኙ ተናግረዋል፡፡አስተያዬት ሰጪዎቹ እንዳሉት ከመንግሥት፣ ከቀይ መስቀል እና ከበጎ አድራጊዎች ድጋፍ እየተደረገላቸው ቢሆንም በቂ አይደለም፡፡ የደብረ-ብርሃን ከተማ ሕዝብ ጥሩ ድጋፍ ቢያደርግላቸውም ሠርቶ መብላት የሚችል፣ በሥራ የሚያምን እና ለሥራ የቆመ ሕዝብ በመጠለያ ተቀምጦ ተመጽዋች መሆኑን አልወደዱትም። ይህም ከምጣኔ ሀብታዊና ማኅበራዊ ጉዳት አልፎ ሥነ ልቦናዊ ሕመም ሆኖባቸዋል።ሀብትና ንብረታቸው ሙሉ በሙሉ እንደወደመባቸው የተናገሩት አስተያየት ሰጪዎቹ ወደ ቀያቸው ለመመለስ የደኅንነት ሥጋት እንዳለባቸው ተናግረዋል። መንግሥት ዋስትና ከሰጣቸው ለመሄድ ፈቃደኛ የሆኑም አሉ። መንግሥት ማንኛውንም አማራጭ ተጠቅሞ በዘላቂነት እንዲያቋቁማቸውም ጥያቄ አቅርበዋል።ከሰሜን ሸዋ ዞን አደጋ መከላከል እና ምግብ ዋስትና ማስተባበሪያ ተጠሪ ጽሕፈት ቤት የተገኘው መረጃ እንደሚያሳየው 13 ሺህ 120 የአማራ ተወላጆች በዞኑ በመጠለያ እና በዘመድ ቤት ይገኛሉ፡፡ ቀድመው የገቡት የምግብ ድጋፍ እየተደረገላቸው ነው፡፡ ዘግይተው ለገቡት ክልሉ ምግብ እንዲያቀርብ መጠየቁንም የጽሕፈት ቤቱ ኃላፊ ቻለው ምንዳ አንስተዋል፡፡ በቋሚነት ማቋቋም የክልሉ እና የፌዴራል መንግሥት ተግባር መሆኑን ያነሱት አቶ ቻለው ተፈናቃዮቹን መንግሥት ለቀጣይ ዋስትና በሚሆን መልኩ የሚያቋቁማቸው ከሆነ በማንኛውም አማራጭ እንደሚስማሙ መናገራቸውን አብራርተዋል፡፡