የአገር አቋራጭ አውቶቡሶች ባለንብረቶች የታሪፍ ማሻሻያ ጠየቁ
- ለአዲስ አበባ 1100 ታክሲዎች ሊገቡ ነውየአገር አቋራጭ ሕዝብ ማመላለሻ አውቶቡሶች ባለንብረቶች በሥራ ላይ ያለው የሕዝብ ትራንስፖርት ታሪፍ እንዳላዋጣቸው በመግለጽ፣ መንግሥት የታሪፍ ማሻሻያ እንዲያደርግላቸው ጠየቁ፡፡ባለንብረቶቹ ጥያቄያቸውን ያቀረቡት የትራንስፖርት ሚኒስቴር በትራንስፖርቱ ዘርፍ ያሉ የመልካም አስተዳደር ችግሮችን ለመፍታት ከባለድርሻ አካላት ጋር ሚያዚያ 8 ቀን 2008 ዓ.ም. በኢሊሊ ሆቴል ባዘጋጀው የምክክር መድረክ ላይ ነው፡፡ በውይይቱ ወቅት የተለያየ የሕዝብ ማመላለሻ ማኅበራት ተወካዮች አቤቱታቸውን ስብሰባውን ለመሩት የትራንስፖርት ሚኒስትር ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ አቅርበዋል፡፡የማኅበራቱ ተወካዮች እንደተናገሩት፣ መንግሥት ያለውን የትራንስፖርት ችግር ለመፍታት ከቀረጥ ነፃ ከ1,000 በላይ ዘመናዊ አውቶቡሶች ተገዝተው እንዲገቡ ባመቻቸው አጋጣሚ በመጠቀም ባለሀብቶች አውቶቡሶችን ገዝተው በሥራ ላይ ያሰማሩ ቢሆንም፣ በሥራ ላይ ያለው ታሪፍ አነስተኛ በመሆኑ ሥራው አዋጪ ሊሆን አልቻለም፡፡ ዘመናዊ አውቶቡሶቹ በባንክ ብድር ተገዝተው የገቡ መሆኑን የጠቀሱት የማኅበራቱ ተወካዮች፣ የትራንስፖርት ታሪፍ አነስተኛ በመሆኑ የባንክ ብድራቸውን መክፈል እንደተሳናቸው ገልጸዋል፡፡ በዚህም ምክንያት የአገር አቋራጭ አውቶቡሶች ባለንብረቶች ከገበያ እየወጡ መሆኑን ሲያስረዱ፣ በየጊዜው በመናኸሪያ ግንቦች ላይ ‹የሚሸጥ አውቶቡስ› ማስታወቂያ ተለጥፎ ማየት የተለመደ እንደሆነ ተናግረዋል፡፡ከአገሪቱ የኢኮኖሚ ዕድገት ጋር ተያይዞ የሕዝቡ የመክፈል አቅም መጨመሩን ገልጸው፣ መንግሥት የታሪፍ ማሻሻያ በአፋጣኝ ተግባራዊ እንዲያደርግላቸው ጠይቀዋል፡፡ ባለንብረቶቹ ሌላው ያነሱት ችግር በመናኸሪያዎች አካባቢ ስለሚካሄዱ ሕገወጥ እንቅስቃሴዎች ነው፡፡ አነስተኛ ተሽከርካሪዎች በሕገወጥ ደላሎች አማካይነት ተሳፋሪዎችን በማዋከብ እንደሚጭኑ፣ በሕገወጥ ሥምሪት የተሰማሩ ሚኒባሶች በከፍተኛ ፍጥነት በማሽከርከር ሕዝቡን ለዕልቂት እየዳረጉት እንደሆነ አስረድተዋል፡፡ሥምሪትን በተመለከተ የፌዴራልና የክልል ትራንስፖርት ቢሮዎች ተናበው የመሥራት ችግር እንዳለባቸው የማኅበራት ተወካዮች ተናግረዋል፡፡ ‹‹የፌዴራል ቢሮ የሰጠንን የሥምሪት ወረቀት ክልሎች ይህን አንቀበልም ይሉናል፤›› ብለዋል፡፡ በአዲስ አበባ በግዳጅ የታክሲ አገልግሎት እንዲሰጡ መገደዳቸው በሥራቸው ላይ ጫና እንደፈጠረባቸውም ገልጸዋል፡፡ሐበሻ የአንደኛ ደረጃ የሕዝብ ማመላለሻ ማኅበር ተወካይ አቶ ሰለሞን ጌታነህ፣ የትራንስፖርት ሚኒስቴር በትራንስፖርቱ ዘርፍ ያሉትን ችግሮች ለመፍታት ካለፈው ዓመት ጀምሮ ያሳየውን ቁርጠኝነት ማኅበራቸው እንደሚያደንቅ ጠቅሰው፣ የትራንስፖርት ባለሥልጣን ግን ያሉትን ችግሮች ለመፍታት ፍላጎት እንዳላሳየ ተናግረዋል፡፡ ‹‹ቀደም ብለን ያነሳናቸው ችግሮች 80 በመቶ አልተፈቱም፡፡ የትራንስፖርት ባለሥልጣን ችግሮችን ለመፍታት ፍላጎት የለውም፡፡ በመናኸሪያ ውስጥ የሚንቀሳቀሱ ሕገወጦች ከባለሥልጣን መሥሪያ ቤቱ ጋር ግንኙነት አላቸው፤›› ሲሉ ወቅሰዋል፡፡የሦስተኛ ደረጃ ሕዝብ ማመላለሻ ማኅበር ተወካይ በበኩላቸው በማኅበሩ ውስጥ የሚንቀሳቀሱት አሮጌ አውቶቡሶች መሆናቸውን ጠቁመው፣ ከገበያ ተገፍተው በመውጣት ላይ እንደሆኑ በምሬት ተናግረዋል፡፡ ‹‹እነዚህ አሮጌ መኪኖች እንደዛሬ ምቹ መንገዶች ሳይሠሩ በአስቸጋሪ መንገዶች ላይ ተጎድተው ኅብረተሰቡን ያገለገሉ ናቸው፡፡ ዛሬም ቢሆን ዕድሜ ተጭኗቸው በርካታ ሠራተኞችና ቤተሰቦች ያስተዳድራሉ፡፡ ተሽከርካሪዎቹ ወደ ቄራ እየተጓዙ ነው፡፡ ተስፋችን ተመናምኗል፡፡ ሠራተኞቻችንም ተስፋ ቆርጠው ጥለውን እየሄዱ ነው፡፡ መንግሥት እኛን ለማገዝ ምን አስቧል? ክቡር ሚኒስትር ዛሬውኑ ውሳኔ ካልሰጡን በሚቀጥለው ስብሰባ ላያገኙን ይችላሉ፤›› ሲሉ ሚኒስትሩን ተማፅነዋል፡፡የትራፊክ አደጋ መብዛት አሳሳቢ ችግር የሆነ እንደመጣ፣ ለዚህም ጠጥቶ ማሽከርከር ከፍተኛ አስተዋጽኦ እንዳለው በመጥቀስ መንግሥት ቁርጠኛ ዕርምጃ ሊወስድ እንደሚገባ በስብሰባው ተሳታፊዎች ተነስቷል፡፡ የአሮጌ መኪኖች መብዛት ለአካባቢ ብክለትና ለመለዋወጫ ግዢ ወጪ መናር አስተዋጽኦ በማድረግ በአካባቢና በኢኮኖሚ ዕድገት ላይ ተፅዕኖ ማድረጋቸውን በመግለጽ፣ የመንግሥት ፖሊሲ ከአዲስ መኪና ይልቅ አሮጌ መኪኖች እንዲገቡ የሚያበረታታ ነው ሲሉ ተችተዋል፡፡የትራንስፖርት ሚኒስቴር የኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ዳይሬክተር አቶ አሳልፈው አመዲን፣ የሚኒስቴሩን የሪፎርምና የመልካም አስተዳደር ሥራዎች የዘጠኝ ወራት ዕቅድ አፈጻጸም ሪፖርት አቅርበዋል፡፡ከትራንስፖርት ዘርፍ ለተነሱ ጥያቄዎች ምላሽ የሰጡት የትራንስፖርት ባለሥልጣን ዋና ዳይሬክተር አቶ ካሳሁን ኃይለ ማርያም፣ በሕዝብ ትራንስፖርት ዘርፍ ውስጥ የሚታዩ ችግሮችን ለመፍታት መሥሪያ ቤታቸው ከፍተኛ ትኩረት በመስጠት ርብርብ ማድረጉን ተናግረዋል፡፡ የታሪፍ ማሻሻያ ጥናት መደረጉን የተናገሩት አቶ ካሳሁን፣ ተግባራዊ ለማድረግ ግን በየደረጃው መታየት ያለባቸው ጉዳዮች በመኖራቸው ጊዜ መውሰዱን አስረድተዋል፡፡ሕገወጥ ሥምሪትን በተመለከተ የባለሥልጣን መሥሪያ ቤቱ ከአዲስ አበባ ከተማ ፖሊስ ኮሚሽን ጋር በመተባበር፣ ሕገወጥ ሥምሪት ከሚካሄድባቸው 35 ቦታዎች 30 ያህሉን መቆጣጠር መቻሉንና አምስት ቦታዎች እንደሚቀሩ አቶ ካሳሁን ተናግረዋል፡፡ ‹‹85 በመቶ የሚሆነውን ሕገወጥ ሥምሪት አድርቀነዋል፡፡ ከፖሊስ ጋር በመሆን በሌሊት የሕይወት መስዋዕትነት ሊያስከፍል በሚችል አደገኛ ሁኔታ ነው የምንታገለው፤›› ያሉት አቶ ካሳሁን፣ በሕገወጥ ተግባር የተሰማሩ 195 ግለሰቦች ተይዘው አሻራቸው እንዲወሰድ መደረጉን፣ በሁለት ግለሰቦች ላይ በፍርድ ቤት የእስር ቅጣት መወሰኑን፣ አሁንም በፍርድ ቤት በመታየት ላይ ያለ ጉዳይ መኖሩን ጠቁመዋል፡፡ ባለሥልጣኑ መናኸሪያዎችን ማደሱን፣ የጉዞ ቲኬቶች በመናኸሪያ ብቻ ከሚሸጡ በተለያዩ አማካይ ቦታዎች የቲኬት መሸጫ ጣቢያዎች እንዲዘጋጁ እንቅስቃሴ መጀመሩን የተናገሩት አቶ ካሳሁን፣ ‹‹መንግሥት ድርሻውን ተወጥቷል፣ ማኅበራቱም የድርሻቸውን ሊወጡ ይገባል፡፡ ያሉትን ችግሮች መቶ በመቶ ቀርፈናል ባንልም፣ ትናንት የነበርንበት ቦታ ግን አይደለም ያለነው፡፡ ባለሥልጣኑ ለሠራው ሥራ ዕውቅና መንፈግ ተገቢ አይደለም፤›› ብለዋል፡፡ከየዘርፉ ለተነሱ ጥያቄዎች ተጠሪ መሥሪያ ቤቶች ኃላፊዎች ምላሽ የሰጡ ሲሆን፣ የትራንስፖርት ሚኒስቴር ዴኤታዎች አቶ አብዲሳ ያደታና አቶ ደሳለኝ አምባው ተጨማሪ ማብራሪያ ሰጥተዋል፡፡ዶ/ር ወርቅነህ ገበየሁ ሚኒስቴሩ ከትራንስፖርት ዘርፍ የሕዝብ ክንፍ ጋር በተከታታይ ባካሄዳቸው ውይይቶች ጠቃሚ ሐሳቦች ሰብስቦ ተጨባጭ ዕርምጃዎችን መውሰድ መጀመሩን ተናግረው፣ የታሪፍ ጉዳይን በተመለከተ የተነሳው ጥያቄ አግባብ መሆኑን ገልጸዋል፡፡ ይሁን እንጂ የታሪፍ ጉዳይ በቀላሉ የሚወሰን ሳይሆን ብዙ ጥናትና ጥንቃቄ የሚፈልግ ጉዳይ መሆኑን አስረድተዋል፡፡የግዳጅ ታክሲ አገልግሎትን በተመለከተ ዕርምጃው የተወሰደው አግባብ ሆኖ ሳይሆን፣ ሕዝብ ከሚንገላታ ያለው የትራንስፖርት ችግር እስኪቀረፍ አማራጭ ከማጣት እንደሆነ ተናግረዋል፡፡ ‹‹እስካሁን ታግሳችሁናል፡፡ ጥቂት ወራት በትዕግሥት ተባበሩን፤›› ብለዋል ሚኒስትሩ፡፡የአዲስ አበባን የትራንስፖርት ችግር ለመፍታት መንግሥት በከፍተኛ ወጪ የባቡር ትራንስፖርት መዘርጋቱን፣ 500 የፐብሊክ ትራንስፖርት አውቶቡሶችን ማሰማራቱን፣ 500 የከተማ አውቶቡሶችን ወደ ሥራ ለማስገባት እየተሠራ መሆኑን፣ የ1,100 ዘመናዊ ታክሲዎች ግዢ መፈጸሙን ተናግረዋል፡፡ዶ/ር ወርቅነህ ለሪፖርተር እንደተናገሩት፣ በዘርፉ ተሰማርተው የነበሩ ግለሰቦች በአክሲዮን ተደራጅተው 1,100 ዘመናዊ ታክሲዎችን ለማስገባት በእንቅስቃሴ ላይ ናቸው፡፡ ታክሲዎቹ ዓለም አቀፍ ደረጃቸውን የጠበቁ ሜትር፣ ኪሎ ሜትርና የአገልግሎት ክፍያ ሒሳብ ማሳያ መሣሪያ ያላቸው መሆናቸውን የጠቆሙት ዶ/ር ወርቅነህ፣ መንግሥት ለታክሲዎቹና ለአውቶቡሶች ግዢ 67 ሚሊዮን ዶላር የውጭ ምንዛሪ ማዘጋጀቱንና ኤልሲ መከፈቱን አስረድተዋል፡፡ መንግሥት ለተሽከርካሪዎቹ ግዢ የቀረጥ ነፃና የብድር አገልግሎት መፍቀዱ ታውቋል፡፡በትራፊክ አደጋ የሚቀጠፈው የበርካታ ዜጎች ሕይወት የሚያስቆጭ መሆኑን የተናገሩት ዶ/ር ወርቅነህ፣ በአንደኛው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ የተቀመጡ ግቦችን ማሳካት እንዳልተቻለ ተናግረዋል፡፡ የአልኮል መጠጥ መመርመሪያ መሣሪያ አፍ ላይ በመደገን ብቻ የሚፈለገው ለውጥ እንደማይመጣ የተናገሩት ዶ/ር ወርቅነህ፣ ማኅበረሰቡ ውስጥ የአመለካከት ለውጥ ማስረፅ እንደሚያስፈልግ አስረድተዋል፡፡በፌዴራልና በክልል ትራንስፖርት ቢሮዎች መናበብ የለም ለሚለው ቅሬታ ምላሽ የሰጡት አቶ ደሳለኝ አምባው፣ በዚህ ረገድ የጎላ ችግር አለመኖሩን ገልጸው በዕለት ተዕለት ኦፕሬሽን ላይ የተከሰቱ አንዳንድ ችግሮች መፈታታቸውን ተናግረዋል፡፡ ‹‹ተመሳሳይ ችግር ሲፈጠር ንገሩን እንፈታለን፤›› ብለዋል፡፡ የስብሰባው ተሳታፊዎች ሚኒስቴሩ የመልካም አስተዳደር ችግሮችን ለመፍታት የሚያደርገውን ጥረት አድንቀው ጥረቱ ተጠናክሮ እንዲቀጥል ጠይቀዋል፡፡ 