ፍትሀዊ ተጠቃሚነትን ለማስፈን ጊዜው አልረፈደም!
ግብጻውያን ከዘመናት ጀምሮ በአባይ ወንዝ ውሀ አጠቃቀም ዙሪያ በኢትዮጵያ መንግሥት እና ሕዝቦች ላይ መተማመን አጥተው በስጋትና ከዚሁ በሚመነጩ ያልተገቡ አስተሳሰቦችና ተግባሮች ተጠምደው ቆይተዋል። ከዚህም ባለፈ በሀገራቸው ለሚፈጠሩ የውስጥ ጉዳዮች ማብረጃም ዓባይን መጠቀሚያ በማድረግም በተለያዩ ጊዜያት ወደ ሥልጣን የመጡ መሪዎቻቸው ተጠቅመውበታል። 
የኢትዮጵያ መንግሥት እና ሕዝቦቿ የዓባይ ወንዝ ውሀ ለግብፃውያን ወንድሞቻቸው ምን ማለት እንደሆነ ከነሱ ባልተናነሰ መልኩ ይረዱታል። ከመረዳትም ባለፈ እንደ ሕዝብ በወንዝ ውሀ ዙሪያ በእነሱ ዘንድ የሚፈጠረውን ትክክለኛ ስጋት እንደ ስጋት ይጋሩታል። ጉዳዩ ድንበር ከፋፈለው የሰው ልጅ አሰፋፈር በላይ የሰብአዊነትና የሰብአዊ ሞራል ጥያቄንም ያዘለ ጭምር እንደሆነ ማንም ጤነኛ አእምሮ ያለው ሰው ሊረዳው የሚችል ነው። 
ለእኛ ለኢትዮጵያውያን ደግሞ ካለን የማህበረሰብ ሥነልቦና እና ከዚህ ከሚመነጨው ማህበራዊ እሴቶቻችን አንጻር በጉዳዩ ዙሪያ ትክክለኛውን እውነታ ለመረዳት ሁለት እና ሦስቴ ማሰብ አይጠበቅብንም። እንደ ማህበረሰብ የግብጻውያንን ስጋት እንጋራለን። ስጋቱ ግን ተለጥጦ ለእኛ ለራሳችን ስጋት የሚሆንበት ደረጃ እስኪደርስ ለመጠበቅ ግን አንገደድም፤ የሚያስገድደንም ምንም ነገር ሊኖር አይችልም። 
ፈረንጆቹ ዊን ዊን እንደሚሉት ህሳቤ ያለንበት ዘመን አስተሳሰብ መሠረት ያደረገው ሰጥቶ የመቀበልን መርህ ነው። ይህ መርህ የሰው ልጅ ባለፈባቸው ረጅም ዘመናት ውስጥ ካጋጠሙትና ብዙ ዋጋ ካስከፈሉት የትናንት ስህተቶቹ በመነሳት ያዳበረው ነው። አንድ ሀገር በሌላው ሀገር እና ሕዝብ ላይ በኃይል ሆነ በተሳሳቱ ጠማማ አስተሳሰቦች የማያዋጡ እና ዘላቂ ያልሆኑ ጥቅሞችን ለማግኘት የተደረጉ ጥረቶች ውጤታቸው የተገላቢጦሽና የከፉ እንደነበሩ የታሪክ ልሳናት በግልጽ ይዘክራሉ። 
በሀገራትና በሕዝቦች መካከል ዘላቂ የሆነ ተጠቃሚነት ለመፍጠር ከሁሉም በላይ ቁጭ ብሎ በሰከነ አእምሮ መነጋገር ይፈልጋል። የቀደሙ አሮጌና ጊዜ ያለፈባቸው አስተሳሰቦችና ለአስተሳሰቡ መሠረት የሆኑ የማይጨበጡ እውነታዎችን ማጥራት ይጠይቃል። ከዚህ ባለፈ የሚደረጉ የትኛውም ዓይነት ጥረቶች ከጥቅማቸው ጉዳታቸው ሊያመዝን እንደሚችል ማሰብ የሚገባን አሁን ነው። 
የኢትዮጵያ መንግሥትና የሀገሪቱ ሕዝቦች በአባይ ውሀ አጠቃቀም ዙሪያ ያላቸው እና ወደፊትም ይዘውት የሚሄዱት አቋም ፍትሀዊ ተጠቃሚነት ነው። ይህ አቋማቸው የዛሬ ሳይሆን ለዘመናት አብሯቸው የተጓዘና መለያቸው አድርገው የሚያዩትና በእውነትም መለያቸው የሆነ ነው። በረጅም ታሪካቸው ውስጥም ጎልቶ የሚሰማው ድምጽም ይሄው ነው። 
ለዚህም ሲባል ኢትዮጵያ ባለፉት አስርት ዓመታት በላይ የአባይ ውሀ ፍትሀዊ ተጠቃሚነትን ለማስፈን ሁሉም የተፋሰሱ አገራት ውይይቶች እንዲያካሂዱ ተነሳሽነቱንና ኃላፊነቱን በመውሰድ ብዙ ርቀት ተጉዛለች። በሀገራቱ መካከልም መተማመን ሊፈጥሩ የሚችሉ በመርህ የተገዙ አስተሳሰቦች አቅም እንዲያገኙም ያለመታከት ሰርታለች። በዚህም የተገኘው ውጤት ትልቅ እንደሆነ ይታመናል። በወንዙ ውሀ ፍትሀዊ ተጠቃሚነት ዙሪያ በአብዛኛው የተፋሰሱ ሀገራት ዘንድ ተስፋ ሰጪ መሻሻሎች ታይተዋል። 
ይህም ሆኖ ግን የግብጽ መንግሥት ሁልጊዜ በወንዙ ፍትሀዊ ተጠቃሚነት ዙሪያ የሚደረጉ ውይይቶችን ባልተገባና መሠረት በሌለው ስጋቶች ትርጉም ያለው ውጤት እንዳያመጡ ሥራዬ ብሎ በስፋት ከመንቀሳቀሱ የተነሳ የተፈለጉና የተጠበቁ ውጤቶች ሊመጡ አልቻሉም። ከዚያ ይልቅ ጉዳዩን ከአቅሙ በላይ በመለጠጥ የዓለምአቀፉ ኅብረተሰብ አጀንዳ ለማድረግ እየሞከረ ነው ። 
ዓለም አቀፉ ኅብረተሰብ ሰጥቶ መቀበልን ዋንኛ መርህ አድርጎ እየተንቀሳቀሰ ባለበት በዚህ ዘመን ይህ ዓይነቱ የግብጽ መንግሥት አካሄድ ከዘመኑ የአስተሳሰቡ መሠረት የተጣረሰ፤ ምንም ያህል የገዘፈ እና የሚያዋጣ ቢመስልም በስተመጨረሻ ግን ትርጉም ያለው የዘላቂ መፍትሄ ምንጭ ሊሆን የማይችል ነው። 
የአባይ ወንዝ የውሀ አጠቃቀም ጉዳይ በዋንኛነት የተፋሰሱ ሀገራት ጉዳይ ነው። ዘላቂ መፍትሄው ደግሞ ፍትሀዊ የውሀ አጠቃቀም ማስፈን ነው። ከዚህ ውጪ ያሉ ዓለም አቀፉን ኅብረተሰብ በተሳሳቱ መረጃዎች በማደናገርና ግራ በማጋባት ሊመጡ ይችላሉ ተብለው ተስፋ የሚጣልባቸው አስገዳጅ መፍትሄዎች መቼም ቢሆን መፍትሄ ሊሆኑ አይችሉም ። 
«ችግር» ተብሎ በግብጽ መንግሥት ከፍ ባለ ድምጽ የሚነገረው የወንዙ ውሀ አጠቃቀም ጉዳይ ትክክለኛ መፍትሄ የሚያገኘው በተፋሰሱ ሀገራት መካከል በወንዙ ውሀ አጠቃቀም ዙሪያ ፍትሀዊነትን ማስፈን የሚያስችል ትክክለኛ ውይይት ሲካሄድ ፤ ስምምነት ላይ ሲደረስ እና ስምምነቱን ለጋራ ተጠቃሚነት ተግባራዊ ማድረግ ሲቻል ብቻ ነው። ለዚህ ደግሞ ጊዜው አልረፈደም!አዲስ ዘመን ግንቦት 10/2012