ብርሃንና ሰላም ማተሚያ ድርጅት በብቃት ለመወዳደር አቅሙን መገንባት እንደሚገባው ተገለጸ
በአገሪቱ የዘመናዊ የኅትመት ሥራ ፈር ቀዳጅ የሆነው ብርሃንና ሰላም ማተሚያ ድርጅት፣ በኢንዱስትሪው በብቃት ለመወዳደር የሚያስችለውን አቅም መገንባት እንደሚገባው የቦርድ ሰብሳቢውና የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ዋና ዳይሬክተር አቶ ከበደ ጫኔ ገለጹ፡፡የ95 ዓመታት ዕድሜ ያስቆጠረው ብርሃንና ሰላም በኅትመት ጥራት፣ በማስረከቢያ ጊዜ፣ በዋጋና በአገልግሎት አሰጣጥ መሻሻሎች ቢታዩበትም በኢንዱስትሪው ብቁ ተወዳዳሪ ለመሆን ችግሮቹን መቅረፍ እንዳለበት አቶ ከበደ ገልጸዋል፡፡ ማተሚያ ቤቱ ከባለድርሻ አካላት ጋር ማክሰኞ ታኅሳስ 11 ቀን 2009 ዓ.ም. በሸራተን አዲስ ባካሄደው ስብሰባ የተጠቀሱት ችግሮች መኖራቸውን ከስምምነት ላይ የተደረሰ ሲሆን፣ ይህንንም ለማስተካከል ጥረት እየተደረገ መሆኑን አሳውቀዋል፡፡የቦርድ ሰብሳቢው፣ ‹‹ድርጅቱ አሁን ያሉትን ኋላቀር ማሽኖችን ይዞ ተወዳዳሪ መሆን ያስቸግረዋል፤›› ብለዋል፡፡ ምንም እንኳን ማሽኖቹን ደረጃ በደረጃ ለመቀየር ቢሞከርም በአገር አቀፍና በዓለም አቀፍ ደረጃ ተወዳዳሪ ሊያደርጉት የሚያስችሉት፣ በተለይ በሚስጥራዊ ኅትመት ዘርፍ የሚጠቀምባቸውን ማሽኖችና ቴክኖሎጂዎች ማዘመን እንደሚጠበቅበት በአጽንኦት አስረድተዋል፡፡አቶ ከበደ ድርጅቱ ተወዳዳሪ ሊያደርጉት የሚችሉትን ፕሮጀክቶች ነድፎ ለመንግሥት ከሦስት ዓመት በፊት ማቅረቡንና ለፕሮጀክቱ ማስፈጸሚያ የጠየቀው የፋይናንስ ጥያቄ መዘግየቱን ጠቁመዋል፡፡ ምንም እንኳን ከኢንዱስትሪ ልማት ፈንድ በጊዜው የተጠየቀው የ242 ሚሊዮን ብር ጥያቄ የተፈቀደ ቢሆንም፣ የመንግሥት የልማት ድርጅቶች ሚኒስቴር እንደ አዲስ በመዋቀሩ ምክንያት ጉዳዩን አስረድቶ ተግባራዊ የማድረግ ሥራ እንደቀረው፣ የድርጅቱ ዋና ሥራ አስፈጻሚ አቶ ተካ አባዲ ለሪፖርተር ገልጸዋል፡፡አቶ ከበደም በበኩላቸው መንግሥት የተለያዩ ፕሮጀክቶችን ፋይናንስ ለማድረግ ቅደም ተከተል ቢኖረውም፣ የብርሃንና ሰላም የሚስጥራዊ ኅትመት ሥራ ፕሮጀክት አሳማኝ ስለሆነ ጊዜ ቢወስድም ተግባራዊ እንደሚደረግ በአጽንኦት ገልጸዋል፡፡ አቶ ከበደ ‹‹ትንሽ ትንሽ በጀት በየጊዜው በመመደብ ወይም ከዓመታዊ ትርፍ የተወሰነውን ለፕሮጀክቱ የሚያውል አሠራር በመዘርጋት በቅርቡ እናሳካዋለን፤›› ብለዋል፡፡የሚስጥራዊ ኅትመት ዘርፍ ከአገራዊ ደኅንነት አኳያ በአገር ውስጥ መጠናከር እንዳለበት የገለጹት አቶ ከበደ ከሎተሪ፣ ከብሔራዊ መታወቂያ፣ ከፓስፖርትና አልፎ ተርፎ ገንዘብ ማተም የሚያስችሉ ማሽነሪዎች፣ የሰው ኃይልና ቴክኖሎጂ በአገር ውስጥ ለመገንባት በጥልቀት መሠራት ያስፈልጋል ብለዋል፡፡ ለዚህም ብርሃንና ሰላም እነዚህን በዘመናዊ ቴክኖሎጂ የተራቀቁ የቴክኖሎጂ ውጤቶች ባለቤት መሆን እንዳለበት አጽንኦት ሰጥተዋል፡፡የአንድ ክፍለ ዘመን ዕድሜ ለማስቆጠር አምስት ዓመት የቀረው አንጋፋው ማተሚያ ቤት የሚሰጠውን አገልግሎት ለማዘመንና ከደንበኞች የሚነሱትን የአገልግሎት፣ የጥራት፣ የጊዜና የዋጋ ቅሬታዎች ይፈታልኛል ያላቸውን ፕሮጀክቶች ቀርፆ እየተንቀሳቀሰ እንደሚገኝ፣ በዕለቱ በኅትመት ዘርፍ ምክትል ዋና ሥራ አስፈጻሚ በቀረበው የ2008 ዓ.ም. የሥራ አፈጻጸምና የ2009 ዕቅድ ሪፖርት በዝርዝር ተገልጿል፡፡ ባለፈው ዓመት ከባለድርሻ አካላት ለተነሱት ጥያቄዎች የቀረቡት ምላሾች በሪፖርቱ በዝርዝር ቀርቧል፡፡ዋና ሥራ አስፈጻሚው በዕለቱ እንደገለጹት ድርጅቱ ለሚስጥራዊ ኅትመት ማስፋፊያ ፕሮጀክት ከሦስት ዓመት በፊት ፕሮጀክት ቀርጿል፡፡ ለዚህም ማስፈጸሚያ የሚውል የ242 ሚሊዮን ብር በጀት ከኢንዱስትሪ ልማት ፈንድ እንዲሰጠው ጠይቆ የኢኮኖሚ ልማትና ትብብር ሚኒስቴር ፈቅዶለታል፡፡ ሆኖም በጥቅምት 2008 ዓ.ም. የመንግሥት ልማት ድርጅቶች ሚኒስቴር በመቋቋሙ ጉዳዩ በሚኒስቴሩ በኩል እንዲፈጸም በመደረጉ መዘግየቱ ተጠቅሷል፡፡  በዚህም ምክንያት በሦስት ዓመት ውስጥ የማስፋፊያውን ስፔሲፊኬሽን የማውጣት ሥራ፣ የጨረታ፣ የሕንፃ ዲዛይን፣ የሥልጠናና የመልካም ተሞክሮ ቀሰማ ሥራዎች ሲከናወኑ መቆየቱን አቶ ተካ አስረድተዋል፡፡ በተጨማሪም ድርጅቱን በኮርፖሬት ደረጃ የማዋቀርና አደረጃጀቱን የመቀየር ሥራ እየተከናወነ እንደሆነ ተገልጿል፡፡ ለፕሮጀክቱ የሚሆን የሕንፃ ግንባታ ፈቃድ ከአዲስ አበባ አስተዳደር መውሰዱም በዕለቱ ተገልጿል፡፡ የዚህ ፕሮጀክት አካል የሆነው የቼክ ፐርሰናላይዜሽን ሥራ ንዑስ ፕሮጀክት ተግባራዊ ለማድረግ የሚረዱ ማሽኖች ወደ አገር ውስጥ ገብተው ከባለድርሻ አካላት ጋር እየተሠራ መሆኑን ለማወቅ ተችሏል፡፡በአጠቃላይ ድርጅቱ ለነደፋቸው ፕሮጀክቶች ማስፈጸሚያ 850 ሚሊዮን ብር እንደሚያስፈልግ የገለጹት ዋና ሥራ አስፈጻሚው፣ ከዚህ ውስጥ 340 ሚሊዮን ብር የሚሆነውን ከኢንዱስትሪያል ዴቨሎፕመንት ፈንድ ለመውሰድ መጠየቁን አመልክተዋል፡፡አቶ ተካ የአገሪቱ የኅትመት ኢንዱስትሪ በቂ ትኩረት እንዳልተሰጠው ጠቁመዋል፡፡ በዓለም አቀፍ ደረጃ የ150 ቢሊዮን ዶላር ዋጋ ያለው የኅትመት ዘርፍ በአገራችን በኢንዱስትሪ ዘርፍ ውስጥ እንኳን የተካተተው በቅርቡ መሆኑን አስረድተዋል፡፡ ‹‹በኅትመት ዘርፉ የተሰጠውን ዝቅተኛ ትኩረት በማሻሻል በቢሊዮኖች የሚቆጠር በውጭ አገር ለሚሠራ የኅትመት ሥራ የሚወጣውን ወጪ ማስቀረት ይቻላል፤›› ብለዋል፡፡ ለዚህም ለዘርፉ ትኩረት በመስጠት በአገር ውስጥ ለመሥራት በግብዓት ዕቃዎች ላይ የሚጠየቀውን ተደራራቢ ቀረጥ ማሻሻልና ሌሎች ድጋፎችን ማድረግ እንደሚገባ ጠቁመዋል፡፡የቦርድ ሰብሳቢውና የገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ዋና ዳይሬክተር፣ ለኅትመት ኢንዱስትሪው ትኩረት መሰጠት እንዳለበት አጽንኦት ሰጥተዋል፡፡ በዋና ሥራ አስፈጻሚው የተነሳውን የተደራራቢ ቀረጥ ጥያቄ በጥናት ላይ ተመሥርቶ ለመንግሥት በማቅረብ ጥያቄው ተገቢ ከሆነ፣ ተገቢ ምላሽ ሊሰጠው እንደሚችል ጠቁመዋል፡፡በዕለቱ ከባለድርሻ አካላት በርካታ ቅሬታዎች ቀርበዋል፡፡ ሪፖርተር ጋዜጣን ወክለው የቀረቡት አቶ እንዳልካቸው ይማም ድርጅታቸው የብርሃንና ሰላም የ21 ዓመታት ደንበኛ መሆኑን ገልጸው ሆኖም በዋጋ፣ በጥራት፣ በማስረከቢያ ጊዜ መዘግየት ከዚህ በፊት በነበረው ስብሰባ የተነሱ ቅሬታዎች ላይ መጠነኛ መሻሻል ቢኖርም ሙሉ ለሙሉ አለመቀረፉን አውስተዋል፡፡አቶ እንዳልካቸው እንዳሉት ጋዜጦች እስከ አራት ቀን ድረስ ዘግይተው እንደሚወጡ፣ በዚህም ምክንያት በደንበኞች ላይ ለሚደርሰው ኪሳራ ምንም ዓይነት ማካካሻ እንደማይደረግ ጠቁመዋል፡፡ ቅሬታውም ትክክል መሆኑን፣ ድርጅቱ የተቀበለውና ለማስተካከል መሠረታዊ የማሻሻያ ሥራዎችን እያከናወነ መሆኑ በድርጅቱ ኃላፊዎች ምላሽ ተሰጥቷል፡፡ከሴት ደራሲያን ማኅበር ከመጻሕፍት ኅትመት ጋር በተያያዘ የዋጋው መናር ጸሐፊዎች የድርሰት ሥራዎቻቸውን መደርደሪያ ላይ እንዲያስቀምጡ መገደዳቸውን ቢገለጽም፣ ማተሚያ ቤቱ የ300 ሺሕ ብር ተዘዋዋሪ ፈንድ ማዘጋጀቱንና ይህንንም መጠቀም እንደሚቻል ዋና ሥራ አስፈጻሚው ገልጸዋል፡፡ በተጨማሪም የቦርድ ሰብሳቢው በደራሲያን በኩል የተነሳውን ጥያቄ ለማስተናገድ የተጠቀሰው ፈንድ በቂ የማይሆን ከሆነ፣ ለማኔጅመንቱና ለቦርዱ ቀርቦ ጥያቄውን ማስተናገድ የሚያስችል አሠራር እንደሚዘረጋ ተስፋ ሰጥተዋል፡፡በተያዘው በጀት ዓመት የመጀመሪያ ሩብ ዓመት ድርጅቱ 26.8 ሚሊዮን ብር ለማትረፍ አቅዶ 36.3 ሚሊዮን ብር ማትረፉን በቀረበው ሪፖርት ተካቷል፡፡ እንዲሁም በ2008 የበጀት ዓመት 145 ሚሊዮን ብር ለማትረፍ አቅዶ 186 ሚሊዮን ብር ከታክስ በፊት ማትረፉ ታውቋል፡፡ ይህም ከዕቅዱ በላይ ያስመዘገበው ትርፍ በተለይ በአንድ ተሳታፊ በኩል ትችት ተሰንዝሮበታል፡፡ እንደተሳታፊው ገለጻ፣ ‹‹ድርጅቱ ከዕቅዱ በላይ ይህንን ሁሉ ትርፍ ያገኘው በዘርፉ ተወዳዳሪ ሆኖ ሳይሆን፣ ሥራዎችን ከመንግሥት በቀጥታ በማግኘቱ ምክንያት ነው፤›› ብለዋል፡፡ እንዲሁም ለኅትመት አገልግሎት የሚጠየቀው ዋጋ ገበያውን ያላገናዘበ እንደሆነ በሌላ አስተያየት ሰጪ ተጠቁሟል፡፡በዚህ ጉዳይ ላይ አስተያየታቸውን ለሪፖርተር የሰጡት ዋና ሥራ አስፈጻሚው አቶ ተካ፣ ድርጅታቸው በተለይ በብቸኝነት ለሚሠራቸው ሚስጥራዊ ኅትመቶች የተወሰኑ ሥራዎች በቀጥታ የተሰጡት ቢሆንም፣ ለተገኘው ትርፍ መጨመር በቀጥታ የተሰጡ ሥራዎች መጠነኛ አስተዋጽኦ ብቻ እንዳላቸው ገልጸዋል፡፡ ለተመዘገበው ትርፍ መጨመር የሠራተኛው፣ የማኔጅመንቱና የደንበኞቹ ቀጥተኛ አስተዋጽኦ ውጤት መሆኑ ሊዘነጋ እንደማይገባ አሳስበዋል፡፡ድርጅቱ ያሉበትን ችግሮች ነጥሎ በማውጣት በቀጣይ ተመሳሳይ መድረኮችን ለማዘጋጀት ውይይት ማድረጉን ባህል አድርጎ እንደሚቀጥል የጠቀሱት የሥራ ኃላፊዎች፣ በዕቅድ የያዛቸውን ፕሮጀክቶች ተግባራዊ በማድረግ ተወዳዳሪ የኅትመት ኢንዱስትሪ በአገሪቱ ለመፍጠር የመንግሥት፣ የባለድርሻ አካላት፣ የሠራተኞቹና የደንበኞቹን ጉልህ አስተዋጽኦ እንዳለው ገልጸዋል፡፡           