በኢንተርኮንቲኔንታል አዲስ ሆቴል የንግድ ምልክትና ስያሜ ላይ ጠቅላይ ፍርድ ቤት ውሳኔ ሰጠ
በፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት የካቲት 20 ቀን 2011 ዓ.ም. የንግድ ስያሜና ንግድ ምልክት ላይ በተደረገ ክርክር ላይ በተሰጠው ፍርድ ቅር በመሰኘት ለጠቅላይ ፍርድ ቤት ኢንተርኮንቲኔንታል አዲስ አበባ ሆቴልና ኢንተርኮንኒኔንታል ሆቴል ኮርፖሬሽን ባቀረቡት የይግባኝ አቤቱታ ላይ፣ የፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ሰሚ ችሎት በቅርቡ ውሳኔ ሰጠ፡፡በሥር ፍርድ ቤት በነበረው ክርክር ኢንተርኮንቲኔንታል ሆቴልስ ኮርፖሬሽን›› የሚለው ስም በአዋጅ ቁጥር 501/98 አንቀጽ 26 መሠረት በኢትዮጵያ ተመዝግቦ ከኢትዮጵያ ንግድና ኢንዱስትሪ ሚኒስቴር፣ እንዲሁም ከኢትዮጵያ አዕምሯዊ ንብረት ጽሕፈት ቤት በቁጥር 3741 የንግድ ምልክት ሰርተፊኬት እንዳገኘና ከ1994 እስከ 2006 ዓ.ም. ድረስ ተገቢውን ዕድሳት እያደረገ ሲጠቀምበት እንደነበር በክርክሩ ማስረዳቱን የፍርድ ሰነዱ ያሳያል፡፡ ነገር ግን ኢንተርኮንቲኔንታል አዲስ አበባ ሆቴልና ጂኤች ሴሜክስ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበር ከኢንተርኮንቲኔንታል ሆቴል ኮርፖሬሽን ፈቃድ ውጪ፣ ከጥቅምት 7 ቀን 1999 ዓ.ም. ጀምሮ ‹‹ኢንተርኮንቲኔንታል አዲስ ሆቴል›› የሚለውን ስም አስመዝግበው እየሠሩበት መሆኑን ገልጿል፡፡ ድረ ገጽ በመክፈትና ስያሜውን በኤርፖርት በእንግዳ መግቢያ በር ላይ በመለጠፍ የውጭ እንግዶችን ማጓጓዧ በማቅረብና በንግድ ምልክቱ በመነገድ ጥቅም ማግኘታቸውን አስረድቷል፡፡ኢንተርኮንቲኔንታል አዲስ አበባ ሆልቴና ጂኤች ሴሜክስ በሰጡት ምላሽ የንግድ ምልክት ሰርተፊኬት እንጂ የሕግ ሰውነት እንደሌለው፣ ጂኤች ሴሜክስ የንግድ ምልክቱንም ያገኘው ጥቅምት 17 ቀን 1999 ዓ.ም. መሆኑንና ጉዳዩ መታየት ያለበትም በፍትሐ ብሔር ሕግ ቁጥር 2143(1) ድንጋጌ መሠረት ከውል ውጭ ኃላፊነት በሚለው ቢሆንም፣ ሁለት ዓመታት ስላለፈው በይርጋ መታገዱን ገልጸዋል፡፡ ጂኤች ሴሜክስ  ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበር የሚጠቀምበት ንግድ ምልክትም ጽሑፍ የሌለበት ሎጎ መሆኑን ጠቁሞ፣ ከኮርፖሬሽኑ ክስ ጋር ስለማይመሳሰል ሊከሰስ እንደማይገባም ገልጿል፡፡ የሥር ፍርድ ቤት ኢንተርኮንቲኔንታል ሆቴል ኮርፖሬሽን ምንም እንኳን በአዕምሯዊ ጽሕፈት ቤት ንግድ ምልክቱን ቢያስመዘግብም፣ በንግድ ሕጉ መሠረት ያልተመዘገበና አድራሻውም ‹‹አትላንታ ጆርጂያ›› የሚል በመሆኑ ሕጋዊ ሰውነት እንደሌለው በመግለጽ ያቀረበውን ክስ ውድቅ አድርጎበት እንደነበርም የፍርድ ውሳኔው ያሳያል፡፡ ኮርፖሬሽኑ ግን ውሳኔውን በመቃወም ለጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ በማለቱ፣ የሥር ፍርድ ቤት በድጋሚ ግራ ቀኙን አከራክሮ እንዲወስን ክሱን ለሥር ፍርድ ቤት መልሶለት ነበር፡፡ የሥር ፍርድ ቤትም ጉዳዩን እንደገና በማየት፣ በንግድ ምልክት ምዝገባና ጥበቃ አዋጅ ቁጥር 501/98 አንቀጽ 26 ድንጋጌ መሠረት የንግድ ምልክቱ ሕዝብን ሊያሳስት እንደሚችል የተገለጸ ቢሆንም፣ ጂኤች ሴሜክስ ግን የንግድ ምልክቱን እንዳልተጠቀመ የገለጸና የተከራከረ ቢሆንም ፍርድ ቤቱ ውድቅ አድርጎበታል፡፡ የሆቴል ስያሜው ኢንተርኮንቲኔንታል አዲስ አበባ ሆቴል የሚለውም ‹‹ኢንተርኮንቲኔንታል ሆቴል ኮርፖሬሽን›› ከሚለው የንግድ ምልክት ጋር እንደሚመሳሰልና የኢንተርኮንቲኔንታል ቅርንጫፍ ስለሚመስል፣ ሕዝብን እንደሚያሳስት ገልጾ በይግባኝ ባይ ላይ የመብት ጥሰት መፈጸሙን ገልጾ ፍርድ ሰጥቷል፡፡በንግድ ስያሜውና ምልክቱ ሠርቶ ገቢ ስላገኘበት በርትዕ 750 ሺሕ ብር እንዲከፍልና ስሙን መጠቀም እንዲያቆምም ፍርድ ሰጥቶ ነበር፡፡ሁለቱም ወገኖች በውሳኔው ቅር በመሰኘት ለፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ይግባኝ ያሉ ሲሆን፣ ይግባኝ ሰሚው ችሎት ‹‹የሁለቱንም ተከራካሪ ወገኖች ይግባኝ ይግባኝ ያስቀርባል›› ካለ በኋላ አከራክሮ ፍርድ ሰጥቷል፡፡ ችሎቱ ሁለቱን ይግባኞች አጣምሮ እንዳየ ከመግለጽ ባለፈ፣ የሁለቱንም ክርክር በሚያሳይ ሁኔታ  ትንታኔ ባይሰጥም፣ ኮርፖሬሸኑ ባቀረበው ክርክር ላይ ትንታኔ ሰጥቶ ፍርድ ሰጥቷል፡፡ጂኤች ሴሜክስ የኮርፖሬሽኑ የንግድ ምልክት የተመዘገበው ‹‹ኢንተርኮንቲኔንታል የሚል ጽሑፍ ያለበት አራት ማዕዘን መሆኑን ጠቁሞ፣ የእሱ የንግድ ምልክት ግን ተመሳሳይነት የሌለውና የማይነበብ ጽሑፍ መሆኑን በማስረዳት ቢከራከምርም፣ የስም ምዝገባውን በአዋጅ ቁጥር 686/2002 ድንጋጌና የንግድ ስያሜውንና ጥበቃውን በአዋጅ ቁጥር 501/98 ድንጋጌ ያገኘ በመሆኑ መብት እንዳማያሳጣው በመግለጽ ተከራክሯል፡፡ የተወሰነበት የካሳ ክፍያም ተገቢ አለመሆኑን በመጥቀስ እንዲሻርለት ዳኝነት መጠየቁን የፍርድ ውሳኔው ያሳያል፡፡ፍርድ ቤቱ ሁለቱንም የይግባኝ መዝገቦች አጣምሮ መመርመሩን ጠቁሞ ዝርዝር ማብራሪያ ከሰጠ በኋላ፣ የሥር ፍርድ ቤት ውሳኔን ማፅናቱንና ካሳን በሚመለከት የሥር ፍርድ ቤት የሰጠውን ውሳኔ በመሻር፣ የሆቴሉን የተጣራ ትርፍ ገቢ በማስላት እንዲከፍለው በፍትሐ ብሔር ሥነ ሥርዓት ሕግ ቁጥር 343(1) መሠረት ጉዳዩን ወደ ሥር ፍርድ ቤት መመለሱን ፍርዱ ይገልጻል፡፡ጂኤች ሴሜክስ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበር በተሰጠው ፍርድ ላይ መሠረታዊ የሕግ ስህተት መፈጸሙን በመግለጽ፣ ለሰበር አቤቱታ እንደሚያቀርብ ለሪፖርተር ገልጿል፡፡ የማኅበሩ ሊቀመንበር አቶ ስማቸው ከበደ እንደተናገሩት፣ እነሱ ይግባኝ ባሉበት ጉዳይ ውሳኔ የተሰጠው ለተከራካሪያቸው መሆኑ አስገርሟቸዋል፡፡ የሁለቱ ሆቴሎች የንግድ ምልክት በቅርፅም ሆነ በይዘት አይመሳሰሉም ብለው፣ ንግድ ምልክቱን በአዕምሯዊ ንብረት ጽሕፈት ቤት አስመዝግበውና ስያሜውንም ከንግድና ኢንዱስትሪ ሚኒስቴር በማስመዝገብና በጋዜጣ ላይ ታትሞ ከ30 ቀናት በኋላ በሕጋዊ መንገድ እንደተሰጣቸው ተናግረዋል፡፡ መጠየቅም ካለባቸው የመንግሥት ተቋማት እንጂ እነሱ መሆን እንደሌለባቸው አስረድተዋል፡፡ በኢትዮጵያ ኢንቨስት ያላደረገ ወይም ምንም ዓይነት ሥራ የሌለውን የማይታወቅ ተቋም የኢትዮጵያ ፍርድ ቤት ከለላ እየሰጠ፣ ለአገራዊ ድርጅት ከለላ አለመስጠቱ እንዳሳዘናቸውም ገልጸዋል፡፡ በሰበር ሰሚ ችሎት ሁሉንም ነገር እንደሚያስተካክሉት እምነት እንዳላቸው ጠቁመው፣ ሆቴላቸው ከ500 በላይ ሠራተኞችን የያዘ በማንኛውም አገራዊ ልማት ላይ እየተሳተፈ ያለና ሕጋዊ ሆቴል መሆኑን ተናግረዋል፡፡ ዕውቀትና ዝና የሚገኘው በስም ብቻ ሳይሆን በሚያቀርበው አገልግሎት ጭምር መሆኑን ጠቁመው፣ እየተከራከሩ ያሉት ሕግና ሕግን ተከትለው እየሠሩና እውነተኛ ስለሆኑ እንጂ ለስያሜው ወይም ለንግድ ምልክቱ በመጓጓት አይደለም ብለዋል፡፡በለውጥ ውስጥ መሆናቸውን የሚናገሩት የፍትሕ ተቋማት በተለይ ከንግድ ምልክትና ስያሜ  በተገናኘ የሚቀርብላቸውን ጉዳይ በጥልቀት ቢያዩት መልካም መሆኑን ተናግረው፣ ሁሉም እየተነሳ ‹‹የእኔ ብራንድ ነው›› እያለ በቀረበ ቁጥር ተገቢ ያልሆነ ውሳኔ እንዳይሰጥ አሳስበዋል፡፡ እነ ኮካ ኮላ፣ ማይክሮሶፍትና ፑማ  በዓለም አቀፍ ዕውቅና ካላቸው ምልክቶችና ስያሜዎች ውጪ ያሉትን ከጥቅም አንፃር መመልከቱ ይገባል ብለዋል፡፡