ከመጠን ያለፈ የካሳ ጥያቄና ቅንጅታዊ አሠራር አለመኖር ኢኮኖሚውን አዘቅት ውስጥ ሊከት እንደሚችል ተነገረ
በተለያዩ የአገሪቱ ክፍሎች እየተገነቡ ባሉ የመሠረተ ልማት ግንባታዎች እየተጠየቀ ያለው  ከመጠን ያለፈ የካሳ ክፍያ ጋር ተዳምሮ፣ ተቋማዊ የክትትልና የቅንጅት ማነስ የኢትዮጵያን ኢኮኖሚ ዋጋ እያስከፈለው እንደሆነ ተገለጸ።በመላ አገሪቱ እየተገነቡና ሊገነቡ የታሰቡ በተለይም የመንገድ፣ የኤሌክትሪክ፣ የውኃና  የቴሌኮም መሠረተ ልማቶችን እንደፈለጉ ማፍረስና መገንባት፣ እንደ ባህል ሆኖ መቀጠሉ ‹‹እጅግ አሳስቦኛል›› ሲል የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ገለጸ።በመሠረተ ልማት ግንባታዎች ምክንያት ለሚነሱ ንብረቶችና ለሚለቀቁ ይዞታዎች  የካሳ ግምት በማዘጋጀት፣ የመሠረተ ልማት ግንባታ ፈጻሚ ተቋማትን በማስተባበርና በማቀናጀት፣ ኢኮኖሚያዊና ሀገር አቀፍ ዜና ዕድገትን ለማፋጠን ይሠራል የተባለ የፌዴራል የተቀናጀ መሠረተ ልማት ኤጄንሲ፣ ከስምንት ዓመት በፊት መቋቋሙ ይታወሳል፡፡ይህ ተቋም አደረግኩት ባለው ጥናት፣ የመንግሥት ተቋማት በተደጋጋሚ የሚነሱ ብልሹ  የፕሮጀክት አሠራሮችን በጋራ ለመፍታት እየሄዱበት ያለው አካሄድ በዚህ ከቀጠለ፣ አገሪቱን ወዳልተፈለገ ኢኮኖሚያዊ አዘቅት ውስጥ ሊከታት ይችላል ብሏል፡፡የተቋማቱን ቅንጅታዊ አሠራርና እያጋጠሙ ያሉትን አገር አቀፍ ችግሮች በተመለከተ የኤጀንሲው ዋና ዳይሬክተር አቶ አልማው መንግሥቴ፣ ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት የከተማ ልማትና ኮንስትራክሽን ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴና የጉዳዩ ባለቤቶች ለሆኑ የመንግሥት ተቋማት፣ የምክር ቤቱ አፈ ጉባዔ አቶ ታገሰ ጫፎ በተገኙበት ታኅሳስ 14 ቀን 2016 ዓ.ም. አቅርበዋል።ዋና ዳይሬክተሩ የተቋማት ቅንጅታዊ አሠራር አለመኖርና ደንታ ቢስነት፣ ወጥ ያልሆነና የተጋነነ የካሳ ክፍያ መኖር፣ የፕሮጀክቶች ከመጠን በላይ መዘግየት፣ የመሠረተ ልማት መቆራረጥና መሰል አገር አቀፍ ወስብስብ ችግሮች እያደር እየባሱ መሆናቸውን ተናግረዋል፡፡ከተቋማት አለመናበብና ትኩረት አለመስጠት በመነጨ፣ ችግር እየተገነቡ ያሉ የመሠረተ ልማት አውታሮች፣ ሀብት ወጥቶባቸው በጊዜ ካለመጠናቀቃቸው ባለፈ፣ የዜጎች የዕለት ተዕለት የመልካም አስተዳደር ዕጦት መነሻ መሆናቸውን ዋና ዳይሬክተሩ ገልጸዋል፡፡ አቶ አልማው አክለውም ተቋማት በየፊናው በሚያደርጉት የተፋለሰ አሠራር ምክንያት የሚባክነውን የአገር ሀብት፣ መንግሥት በአፈጣኝ መፍትሔ ሊሰጠው ይገባል ሲሉ ጠይቀዋል።መንግሥት በመሠረተ ልማት ግንባታ ላይ የሚታየውን የቅንጅታዊ አሠራር ማነስ ችግር ይፈታል  ብሎ ያቋቋመው ይህ ኤጀንሲ፣ በተቋማቱ የሚታየውን የሀብት ብክነት መከላከል እንዳልቻለ ገልጸዋል።በውይይቱ ከተገኙት ተሳታፊዎች መካከል የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን ዋና ዳይሬክተር ሀብታሙ ተገኝ (ኢንጂነር) በበኩላቸው፣ የችግሩ መንስዔ ከቅንጅታዊ አሠራር ያለፈና በክልሎችና በታችኛው የከተሞች እርከን ያለው ከልክ ያለፈ ያፈነገጠ አሠራር በጊዜ ካልተገታ፣ አገሪቱ የማትወጣበት አዘቅት ወስጥ ሊከታት ይችላል ሲሉ ተናግረዋል።በፌዴራል መንግሥት አማካይነት ለሚገነቡና ሊገነቡ በዕቅድ ላይ ያሉ ፕሮጀክቶች አስከፊ ደረጃ ላይ ደርሰዋል ያሉት ዋና ዳይሬክተሩ፣ በአንዳንድ አካባቢዎች የሚጠየቀው የካሳ ክፍያ  ከፕሮጀክት ግንባታው ዋጋ በላይ እንደሆነ አስረድተዋል፡፡ዋና ዳይሬክተሩ የካሳ ክፍያ አዋጅ የፀደቀ ቢሆንም፣ ሕጉ በትክክል መተግበሩን ምክር ቤቱ ሊከታተል እንደሚገባ አሳስበዋል።ልማትን ለማዳረስ በሚል በየፊናው ፕሮጀክት የመጀመር አባዜ ካልቆመና የተሻለ አሠራር ካልተተገበረ፣ ከ300 በላይ የተያዙ ፕሮጀክቶች በተያዘላቸው ጊዜ መጨረስ አይቻልም ሲሉ አቤቱታ መሰል መልዕክት አስተላልፈዋል።በ2012 ዓ.ም. ብቻ ለካሳ ክፍያ ከአራት ቢሊዮን ብር በላይ እንደተከፈለና በተለመደው አሠራር ከተሄደ በተያዘው ዓመት ከስምንት ቢሊዮን ብር በላይ ሊያስወጣ እንደሚችል የገለጹት ዋና ዳይሬክተሩ፣ እየታየ ያለው ሁኔታ በዚህ ከቀጠለ አገሪቱ መንገድም ሆነ ሌላ ፕሮጀክት መገንባት የማትችልበት ደረጃ ልትደርስ ትችላለች ብለዋል፡፡የከተማ ልማትና ኮንስትራክሽን ሚኒስትሯ አይሻ መሐመድ (ኢንጂነር) በበኩላቸው፣ በክልል አመራሮች መካከል ያለውን ቅንጅታዊ አሠራርና የካሳ ክፍያ ችግር ፓርላማው ጥብቅ ቁጥጥር ቢያደርግ የተሻለ ለውጥ መምጣት እንደሚቻል ገልጸዋል።በሌላ በኩል በካሳ ክፍያ ላይ ያለውን የነጠላ ዋጋ ግምት ለመለያየት ለማስቀረት፣ አገራዊ የነጠላ የዋጋ ግምት አሠራር ሥርዓት የሚወስን መመርያ እየተዘጋጀ እንደሆነ ሚኒስትሯ አስረድተዋል።የከተማ ልማት፣ ኮንስትራክሽንና ትራንስፖርት ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ ሰብስቢ አቶ አሸናፊ ጋአሚ የጉዳዩን አሳሳቢነት ጠቁመው፣ የፌዴራል ተቋማት ከክልል አመራሮች ጋር ልመና በሚመስል ሁኔታ የደብዳቤ ልውውጥ ያደርግሉ ብለዋል፡፡ ክልሎች በአገር አቀፍ ደረጃ ለሚደረጉት የመሠረተ ልማት ሥራዎች ተባባሪ ካልሆኑና አባካኝነታቸው ከበዛ፣ ፕሮጀክቶች መታጠፍ እንዳለባቸው አሳስበዋል።