 በማዕከላዊ ጎንደር ጊዜያዊ መጠለያ ጣቢያዎች ሙሉ ለሙሉ እየተዘጉ ነው
በአማራ ክልል በማዕከላዊ ጎንደር ዞን በ13 ጊዜያዊ መጠለያዎች ተጠልለው የነበሩ 49 ሺሕ ተፈናቃዮችን መልሶ የማስፈር ሥራ መከናወኑን፣ የዞኑ አደጋ መከላከልና ምግብ ዋስትና ጽሕፈት ቤት አስታወቀ፡፡ ጯሂት፣ ጨንድባ፣ ሳንቂሳ፣ አርማጭሆ፣ ቆላ ድባ፣ ጉሀላ፣ ኪንታኑ ዘገላና አምባ ጊዮርጊስ የተባሉት የተፈናቃዮቹ መጠለያ ጣቢያዎችም እንደተዘጉ ተገልጿል፡፡አይምባ፣ አይከልና አርባባ የተባሉት ጊዜያዊ መጠለያ ጣቢያዎች ደግሞ እስካለፈው ሳምንት መጨረሻ ተፈናቃዮቹ ወደ ቀዬአቸው ተመልሰው እንደሚዘጉ ለሪፖርተር የገለጹት፣ የጽሕፈት ቤቱ ኃላፊ አቶ መንበሩ አውደው ናቸው፡፡ ቅዳሜ ሰኔ 15 ቀን 2011 ዓ.ም. እንደሚዘጉ በተነገረላቸው በመጠለያ ጣቢያዎች ዘጠኝ ሺሕ ተፈናቃዮች እንደሚኖሩ ታውቋል፡፡ እነዚህ ተፈናቃዮች ከምዕራብ አርማጭሆ፣ ታች አርማጭሆ፣ መተማና ቋራ ከተባሉ አካባቢዎች የተፈናቀሉ መሆናቸው ተገልጿል፡፡ እንደ ጽሕፈት ቤቱ ኃላፊ ገለጻ፣ ተፈናቃዮቹ ወደ ቀዬአቸው ለመመለስ ፍላጎቱ የላቸውም፡፡ ለዚህም እንደ ምክንያት የሚነሳው ከቀዬአቸው እንዲፈናቀሉ ያስገደዷቸው ግለሰቦች በቁጥጥር ሥር ባለመዋላቸው ሲሆን፣ ተመልሰው ቢሄዱ በድጋሚ የመፈናቀል አደጋ ሊደርስባቸው እንደሚችል ስለሚሠጉ ነው፡፡ ተፈናቃዮቹ ወደ ቀዬአቸው ለመመለስ እያቅማሙ ቢሆንም፣ እስከ ቅዳሜ ድረስ ወደ ቀዬአቸው ይመለሳሉ ተብሏል፡፡  በዞኑ በተፈጠረ ግጭት ከ80 ሺሕ የሚበልጡ ተፈናቃዮች በተለያዩ መጠለያ ጣቢያዎች ለወራት እንዲቆዩ ተደርጓል፡፡ በተለያዩ ጊዜያት በተከሰቱ ግጭቶች ግምቱ ያልታወቀ ንብረት ወድሟል፣ ሰዎች ሞተዋል፣ በሺዎች የሚቆጠሩ ቤቶችም ተቃጥለዋል፡፡ የክልሉ መንግሥት ተፈናቃዮችን ወደ ቀዬአቸው ለመመለስ ከአንድ ቢሊዮን ብር በላይ ወጪ በማድረግ የተለያዩ ሥራዎችን ማከናወኑ ተገልጿል፡፡ ከተከናወኑ ሥራዎች ውስጥ በቃጠሎ የወደሙ 4,361 ቤቶችን መልሶ መገንባት ይገኝበታል፡፡ እንደ አቶ መንበሩ ገለጻ፣ እስካሁን 3,500 ቤቶች ተገንብተው ለተፈናቃዮች ተላልፈው ተሰጥተዋል፡፡ አብዛኞቹ ቤቶች የተገነቡት በቃጠሎ በወደሙት ነባር ቤቶች ላይ ነው፡፡ ለዛ በተባለው አንድ ቀበሌ ግን በተለያዩ ምክንያቶች በነባር ቦታው ላይ መገንባት ባለመቻሉ፣ በፕላን በተመረጠ አዲስ ቦታ ላይ ቤቶቹ እንዲገነቡ ተደርጓል ብለዋል፡፡ የክልሉ መንግሥት የተቃጠሉትን ቤቶች መልሶ ለመገንባት 155 ሺሕ ቆርቆሮዎችን ገዝቶ ወደ ቀበሌዎች መላክ የጀመረው ከሁለት ወራት በፊት እንደነበረ የሚታወስ ነው፡፡ ከ80 ሺሕ በላይ ተፈናቃዮች በዞኑ የሚገኙ 13 መጠለያ ጣቢያዎች ተጨናንቀው ነበር፡፡ በግጭት ምክንያት ቀያቸውን ለመልቀቅ ከተገደዱ ዜጎች ውጪ ለተፈናቃዮች  የሚቀርቡ ልዩ ልዩ ድጋፎችን ለመሻማት ከመንገድ የሚቀላቀሉ ሰዎች መኖር፣ ተፈናቃዮችን መልሶ በማስፈር እንቅስቃሴ ላይ እንቅፋት ፈጥሮ እንደነበር መዘገባችን የሚታወስ ነው፡፡ ያልተገባ ጥቅም ለማግኘት ሲሉ የቤተሰባቸውን ቁጥር እየጨመሩ የሚመዘገቡ ተፈናቃዮችም፣ መልሶ በማስፈር ሒደቱ ላይ አሉታዊ ጫና አሳድረው እንደነበር አይዘነጋም፡፡ እነዚህንና ሌሎች የተመዘገቡ ሰዎችን በመለየት ያላግባብ ተመዝግበው የተገኙ 12,000 ሰዎች ተቀናሽ እንዲሆኑ መደረጉን፣ አቶ መንበሩ አስረድተዋል፡፡ ከወልቃይት የማንነት ጥያቄ ጋር ተያይዞ በተከሰቱ ግጭቶች ከቀዬአቸው ተፈናቅለው ከነበሩ ሰዎች መካከል አብዛኞቹ ከምዕራብ ጎንደር ቋራ፣ መተማ ዮሐንስና ከገንደ ውሃ ይገኙበታል፡፡  