ኦሮሚያና አማራ ክልሎች በአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ አንፃራዊ ሰላም ሰፍኖባቸዋል ተባለ
በአምስት ቀናት ውስጥ 130 ድርጅቶች የወደሙበት ኦሮሚያና ቀላል የማይባሉ ቁጥር ያላቸው ድርጅቶች የወደሙበት አማራ ክልሎች የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ከታወጀ በኋላ አንፃራዊ ሰላም ሰፍኖባቸዋል ተባለ፡፡ ለውድመቱ ተጠያቂ ናቸው የተባሉ በርካታ ግለሰቦችም በቁጥጥር ሥር እየዋሉ መሆኑ ተገልጿል፡፡በሰው ሕይወትና በንብረት ላይ መጠነ ሰፊ ጉዳት እያደረሰ የመጣውን ተቃውሞና አመፅ በመደበኛው ሕግ ማስከበር ሒደት ለመቋቋም አያስችልም በማለት በሕገ መንግሥቱ መሠረት የሚኒስትሮች ምክር ቤት ከመስከረም 28 ቀን 2009 ዓ.ም. ጀምሮ ተግባራዊ የሚሆን የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ፣ መስከረም 29 ቀን 2009 ዓ.ም. ለሕዝብ ይፋ ማድረጉ ይታወሳል፡፡የአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ከታወጀ በኋላ መከላከያ ሠራዊትና ፌዴራል ፖሊስን ጨምሮ በአገሪቱ የሚገኙ የፀጥታ ኃይሎች ችግር ወዳለባቸው አካባቢዎች፣ በተለይም ወደ ኦሮሚያና አማራ ብሔራዊ ክልሎች መሰማራታቸው ተጠቁሟል፡፡በዚህም ሒደት ተቃውሞና አመፁ ጋብ ያለ ሲሆን፣ ምንም ዓይነት የንብረት ውድመት እንዳልተከሰተም መረጃዎች አመልክተዋል፡፡ በጠቅላይ ሚኒስትሩ የሚመራው ኮማንድ ፖስት ከተሰጡት ዋነኛ ኃላፊነቶች መካከል ዋነኛው ለድርጅቶች ጥበቃ ማድረግ መሆኑ በአስቸኳይ ጊዜ አዋጁ ተደንግጓል፡፡የፀጥታ ኃይሉ ሰላም ከማስፈን ጎን ለጎን ለተፈጠረው ውድመት ተጠያቂ ናቸው የተባሉ አካላትን በቁጥጥር ሥር እየዋሉ መሆኑ ታውቋል፡፡ ግለሰቦች በኅብረተሰቡ ጥቆማ በቁጥጥር ሥር እየዋሉ መሆኑም ተረጋግጧል፡፡‹‹ሁከት ተከስቶባቸው የነበሩ አካባቢዎች ወደ ሰላምና መረጋጋት እየተመለሱ ነው፤›› ሲሉ በኦሮሚያ ክልል የኮሙዩኒኬሽን ቢሮ ኃላፊ አቶ ፈቃዱ ተሰማ ለሪፖርተር ገልጸዋል፡፡ በተለይ በአሁኑ ወቅት አደጋ የደረሰባቸውና በከፊል የተረፉ ፕሮጀክቶችን፣ እንዲሁም ከጥቃት የተረፉ የተለያዩ ፕሮጀክቶችን የፀጥታ ኃይሉ በመጠበቅ ላይ ይገኛል፡፡ከዚህ ጎን ለጎን ሰላም የማስከበርና ተጠርጣሪዎችን በቁጥጥር ሥር የማዋል ሒደት  መቀጠሉን መረጃዎች እየጠቆሙ ነው፡፡መስከረም 22 ቀን 2009 ዓ.ም. በተከበረው ኢሬቻ በዓል በተቀሰቀሰ ተቃውሞ የበርካታ ሰዎች ሕይወት ማለፉ ይታወሳል፡፡ በኢሬቻ ክብረ በዓል የሰው ሕይወት ማለፉ እንደተሰማ ከተወሰኑ ወረዳዎች በስተቀር በኦሮሚያ በርካታ ሥፍራዎች ወትሮ ከነበረው በተለየ ደም አፋሳሽ ግጭትና ከፍተኛ የሆነ የንብረት ውድመት መከሰት ጀመረ፡፡በተለይ በደቡብ ሸዋ፣ በምሥራቅ ሸዋ፣ በምዕራብ አርሲ፣ በምሥራቅ ጉጂ፣ በአርሲና በአዲስ አበባ ዙሪያ የኦሮሚያ ልዩ ዞን ውስጥ ከፍተኛ ውድመት ተከስቷል፡፡ሪፖርተር በሰበሰበው መረጃ በውጭና በአገር ውስጥ ኢንቨስተሮች የተገነቡ፣ የመንግሥትና የሕዝብ ፕሮጀክቶች በድምሩ ከ130 በላይ ፕሮጀክቶች ላይ ውድመት ደርሷል፡፡የኦሮሚያ ክልል ኮሙዩኒኬሽን ቢሮ ኃላፊ ጉዳት የደረሰባቸው ፕሮጀክቶች ቁጥር ተጠናክሮ ባለመቅረቡ ይፋ ማድረግ አልተቻለም ብለዋል፡፡ በተለይ በአዲስ አበባ ዙሪያ የኦሮሚያ ልዩ ዞን ሰበታ ከተማ 11 ፋብሪካዎች፣ 62 ከባድ የሕዝብና የጭነት ተሽከርካሪዎች ወድመዋል፡፡ በምሥራቅ ሸዋ ዞን ወንጂ አካባቢ ለወንጂ ስኳር ፋብሪካ ሸንኮራ አገዳ አልምተው የሚያስረክቡ አርሶ አደሮች በ500 ሔክታር መሬት ያለሙት ሸንኮራ አገዳ በእሳት ወድሟል፡፡በምሥራቅ ሸዋ ዞን ከሚገኙ አሥር ወረዳዎች ከአንዱ በስተቀር በዘጠኙ ወረዳዎች የዕርዳታ እህል የጫኑ ተሽከርካሪዎች፣ በመንገድ ሥራ ላይ የተሰማሩ ማሽነሪዎች፣ ሆቴሎች፣ የግለሰብ መኖርያ ቤቶች፣ የተለያዩ ዘመናዊ እርሻዎችና መሠረተ ልማቶች ወድመዋል፡፡በዚሁ አካባቢ በአትክልትና ፍራፍሬ ልማት ላይ የተሰማራው ሉና ፍሩት ዋና ሥራ አስኪያጅ አቶ ተስፋልደት ሀጎስ ለሪፖርተር እንደገለጹት፣ የእርሻ ልማታቸው በከፊል ወድሟል፡፡በኢትዮጵያ ትልቁ የአትክልትና ፍራፍሬ ልማት ድርጅት የሆነው የላይኛው አዋሽ አግሮ ኢንዱስትሪ የመከላከያ ሠራዊት በቦታው በፍጥነት በመድረሱ ከአጠቃላይ ውድመት  መትረፉ ተገልጿል፡፡የመረጃ ምንጮች እንደገለጹት፣ መከላከያ ሠራዊት በአካባቢው ከነበረው የተቃውሞ ኃይል ጋር የተኩስ ልውውጥ ካደረገ በኋላ እርሻውን ከጥፋት አትርፏል፡፡   የሼክ መሐመድ ሁሴን አል አሙዲ ንብረት የሆነው የላይኛው አዋሽ አግሮ ኢንዱስትሪ (መርቲ) በሆራይዘን ግሩፕ ሥር ይተዳደራል፡፡ የሆራይዘን ግሩፕ ዋና ሥራ አስፈጻሚ አቶ ጀማል መሐመድ ለሪፖርተር እንደገለጹት፣ ድርጅቱን ለማጥፋት የተደረገውን ሙከራ መከላከያ ሠራዊት ደርሶ አትርፎታል፡፡በምዕራብ አርሲ ዞን ነጌሌ ወረዳ በ300 ሚሊዮን ብር የተገነባ ንፁህ የመጠጥ ውኃ ፕሮጀክት ወድሟል፡፡ ለ800 ሺሕ ሕዝብ አገልግሎት የሚሰጠው ይህ የውኃ ፕሮጀክት፣ ሊዘረጉ የተዘጋጁ የውኃ ማስተላለፊያ ቱቦዎች፣ ጽሕፈት ቤቶችና ተሽከርካሪዎች አብረው ወድመዋል፡፡ የአካባቢው ኅብረተሰብ የደረሰውን ጥፋት እየኮነነ ይገኛል፡፡ በኦሮሚያ ክልል በአንድ ሳምንት ጊዜ ውስጥ የጠፋው ውድመት በቢሊዮን የሚቆጠር ገንዘብ የሚገመት ሲሆን፣ ሰሞኑን በታወጀው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅና ከዚያም ቀደም ብሎ ችግር ባለባቸው አካባቢዎች የገባው የፀጥታ ኃይል በርካታ ፕሮጀክቶችን ከጥፋት ማዳኑም ተገልጿል፡፡የንብረት ውድመቱ ኦሮሚያን ብቻ አይደለም የገጠማት፡፡ ከኦሮሚያ ክልል በተጨማሪ በአማራ ክልል ባህር ዳርና ጎንደር ከፍ ያለ ውድመት ተከስቶ ነበር፡፡በምዕራብ ጎጃም ዞንና በባህር ዳር ከተማ ዙሪያ የሚገኙ የአበባና የአትክልት እርሻዎች በእሳት መጋየታቸው ይታወሳል፡፡ ከእነዚህ ውስጥ ቆጋ ቪጅ የአትክልት ልማት ድርጅት፣ ጣና ፍሎራ የአበባና የአትክልት ልማት ድርጅት፣ ታል ፍላወርስ፣ ኮንደር ፋርምስና አባሎ እንስሳት ማደለቢያና ዝርያ ማሻሻል ፕሮጀክት ይገኙበታል፡፡በጎንደርና አካባቢውም በርካታ የግልና የመንግሥት ንብረቶችም ወድመዋል፡፡ በአማራ ክልል 12 ሺሕ ባለሀብቶች የኢንቨስትመንት ፈቃድ አውጥተዋል፡፡ ከእነዚህ ባለሀብቶች በድምሩ 11 ቢሊዮን ብር ካፒታል አስመዝግበዋል፡፡ ከእነዚህ ውስጥ ከ2,500 በላይ የሚሆኑት ወደ ምርት ገብተዋል፡፡ ፕሮጀክቶቹ 376,920 ሠራተኛ የቀጠሩ ሲሆን፣ ከነሐሴ 2008 ዓ.ም. ጀምሮ በክልሉ ምዕራባዊ ዞኖች በተፈጠረው አለመረጋጋት በኢንቨስትመንት ላይ አሉታዊ ተፅዕኖ መፍጠሩ ተገልጿል፡፡የአማራ ኢንቨስትመንት ኮሚሽን ኢንቨስትመንት ጥናት፣ ፕሮሞሽንና ሕዝብ ግንኙነት ዋና የሥራ ሒደት መሪ አቶ ይኸው ዓለም ለክልሉ መገናኛ ብዙኃን በሰጡት መግለጫ የደረሰው ጉዳት የከፋ ነው ብለዋል፡፡ የክልሉ መንግሥት የደረሰውን ጉዳት ለይቶ ባለሀብቶችን ለመደገፍ ጥረት እያደረገ መሆኑንም ገልጸዋል፡፡ የአማራ ክልል ኮሙዩኒኬሽን ጉዳዮች ቢሮ ምክትል ኃላፊ አቶ ፀጋዬ አዳነ ለሪፖርተር እንደገለጹት፣ የወደሙ ፕሮጀክቶች ዳግም አገግመው ወደ ሥራ እንዲገቡ አስፈላጊ ሥራዎች እየተከናወኑ ነው፡፡ከአማራ ክልል ከኢንቨስትመንቶች ጉዳት በተጨማሪ በቱሪዝም ላይ ከፍተኛ ተፅዕኖ ተፈጥሯል፡፡ በተለይ በባህር ዳርና በጎንደር በተፈጠረው አለመረጋጋት ምክንያት የቱሪስት ፍሰቱ የተስተጓጎለ ሲሆን፣ የሆቴልና መሰል አገልግሎቶችም በገበያ መጥፋት ተጎድተዋል፡፡በአማራ ክልል በ2008 ዓ.ም. የክረምት ወራት፣ በኦሮሚያ ክልል ደግሞ በተለይ በአዲስ ዓመት ማግሥት በርካታ ንብረቶች ወድመዋል፡፡ የበርካታ ሰዎችም ሕይወት ጠፍቷል፡፡