ከ25 ሚሊዮን ዶላር በላይ ጉዳት በማድረስ የተጠረጠሩት የኮርፖሬሽኑ ኃላፊዎች ክስ ተመሠረተባቸው
አዲስ አበባ፤ ሐምሌ 29/2005 (ዋኢማ) – የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ ኃይል ኮርፖሬሽን የዲስትሪቢዩሽን ትራንስፎርመሮችን በሰፕላየርስ ክሬዲት ለመግዛት አውጥቶት ከነበረው ዓለም አቀፍ ጨረታ ጋር በተገናኘ፣ በሙስና ወንጀል ተጠርጥረው በቁጥጥር ሥር ውለው በነበሩት 11 በኮርፖሬሽኑ የተለያዩ ኃላፊዎችና ሁለት የውጭ አገር ዜጐች ላይ ሐምሌ 26 ቀን 2005 ዓ.ም. የተዘጋጀ ክስ ቀረበባቸው፡፡ክሱን የመሠረተው የፌዴራል የሥነ ምግባርና የፀረ ሙስና ኮሚሽን ሲሆን፣ ክሱን በሁለት መዝገቦች ለሁለት የተለያዩ ችሎቶች ሲያቀርብ፣ በእነ አቶ መስፍን ብርሃኔና በእነ አቶ ሽፈራው ተሊላ የክስ መዝገብ በሚል ከፍሎታል፡፡በኮርፖሬሽኑ የአገር አቀፍ የኤሌክትሪክ አቅርቦት ፕሮግራም ሥራ አስፈጻሚ አቶ ሽፈራው ተሊላ፣ የአገር አቀፍ ኤሌክትሪክ አቅርቦት ፕሮግራም የኢንጂነሪንግ ክፍል ኃላፊ አቶ ሚሊዮን ማቱሳላ፣ የአገር አቀፍ የኤሌክትሪክ አቅርቦት ፕሮግራም የሰፕላይቼይን ኃላፊ አቶ ዳንኤል ገብረ ሥላሴ፣ የአገር አቀፍ የኤሌክትሪክ ፕሮግራም ኢንጂነሪንግ ፕሮሰስ የሥራ ሒደት ተወካይ አቶ ሰመረ አሳቤ፣ የጨረታ ገምጋሚ ኮሚቴ አባላት አቶ አሸናፊ ዮሐንስ፣ አቶ ፋሪስ አደም፣ አቶ ብሩክ ተገኝና አቶ ጌታቸው አዳነ፣ እንዲሁም የኮብራ ኢንስታሌሽን ስዋይ ሰርቪሺዬስ ኢንዲያ ድርጅት ዳይሬክተር ሚስተር ጂሰስ ማሪያ ባራሰይን ሮምዬና የጉድ ላክ ስቲል ቲዩብስ ሊሚትድ ኩባንያ ዋና ሥራ አስኪያጅ ሚስተር ናሆሾ ቻንድራ ሶራል በአንድ መዝገብ ተካተው ክሱ ተመሥርቶባቸዋል፡፡ በኮርፖሬሽኑ የዲስትሪቢዩሺን ሲስተም ሥራ አስፈጻሚ አቶ መስፍን ብርሃኔ፣ የሲስተምና የደንበኞች አገልግሎት ድጋፍ ክፍል ኃላፊ አቶ ሞገስ በላቸው፣ የዲስትሪቢዩሽን ሲስተም የቴክኒክ ክፍል ቡድን መሪ አቶ መኮንን ብርሃኔ፣ እንዲሁም በእነ አቶ ሽፈራው ተሊላ የክስ መዝገብ የተካተቱት ሁለቱ የውጭ አገር ኩባንያዎች ኃላፊዎች በሌላ መዝገብ ተካተው ክስ ቀርቦባቸዋል፡፡ ተጠርጣሪዎቹ እነ አቶ መስፍን ብርሃኔ ለክስ ያበቃቸው ጉዳይ ከ3,520 የዲስትሪቢዩሽን ትራንስፎርመሮች ግዥ ጋር በተያያዘ መሆኑን ክሱ ያመለክታል፡፡ ኮርፖሬሽኑ ያወጣውን ጨረታ ጉድላክ ስቲል ሊሚትድ የተሰኘ የህንድ ኩባንያ ካሸነፈ በኋላ ኩባንያው ትራንስፎርመሮቹን ከነወለዱ ጭምር በ17,695,686 ዶላር ለማቅረብ ተስማምቶ እንደነበር በክሱ ተጠቅሷል፡፡ ጥር 30 ቀን 2000 ዓ.ም. ስምምነትና የማረጋገጫ ውል መዋዋሉም በክሱ ተጠቁሟል፡፡ ነገር ግን ጨረታውን ያሸነፈው ጉድላክ በገባው ውል መሠረት ትራንስፎርመሮቹን በሰፕላየርስ ክሬዲት ማቅረብ እንደማይችል በመግለጽ ኮብራ ኢንስታሌሽን ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማኅበር የግዥውን ፋይናንስ እንዲያቀርብለትና ውል እንዲሻሻልለት ጥያቄ ማቅረቡንም ክሱ ያመለክታል፡፡ ኮርፖሬሽኑ ተስማምቶ ውሉን ለማሻሻል ሌላ ውል ግንቦት 10 ቀን 2000 ዓ.ም. በመፈራረም፣ ጉድላክ ትራንስፎርመሮቹን እንዲያቀርብና ኮብራ ኢንስታሌሽን ግዥውን በፋይናንስ ለመደገፍ የሦስትዮሽ ውል ስምምነት መፈጸማቸውን ክሱ ያስረዳል፡፡ ጉድላክ ጨረታውን ካሸነፈ በኋላ ትራንስፎርመሮቹን ከሚያመርተው ናሽናል ኤሌክትሪክ ኢኪዩፕመንት ኮርፖሬሽን ጋር ከተፈራረመና ፋይናንስ የሚያቀርበው ኮብራ ኢንስታሌሽን ድርጅትና ኮርፖሬሽኑ ያደረጉትን ውል ተከትሎ፣ የኮርፖሬሽኑ የሕግ ክፍል ጉድላክ ከውሉ ሊወጣ ይችላል በሚል ሥጋት፣ ‹‹ከውሉ እንዳይወጣ›› በሚል ማሳሰቢያ ሰጥቶ እንደነበርም የኮሚሽኑ ዓቃቤ ሕግ ክስ ያብራራል፡፡ ጉድላክ የተባለው ኩባንያ የወሰዳቸውን መብቶችና ግዴታዎች ለኮብራ በማስተላለፍ ከሦስትዮሽ ውሉ የወጣበትንና ኢ-463988 የተሰኘና ህንድ አገር በሚስተር ጂሰስ ማሪያ ባራሶይን ሮምዬና ሚስተር ናሬሽ ቻንድራ ሶራል ተዘጋጅቶ የቀረበውን ውል፣ አቶ መስፍን የኮርፖሬሽኑንና የሕግ ክፍሉን ይሁንታ ሳያገኙና ኮብራ ትራንስፎርመር የማቅረብ የሕግ ችሎታውና አቅሙ ሳይገመገም፣ ሚያዝያ 2 ቀን 2001 ዓ.ም. ደብዳቤው ተቀባይነት እንዳገኘ ማረጋገጫ መስጠታቸውን ክሱ ይተነትናል፡፡አቶ ሞገስ በላቸው ደግሞ ሚስተር ጂሰስ የተባሉት ተጠርጣሪ ድርጅታቸው ለገባው ውል ያቀረቡትን የአፈጻጸም ዋስትና፣ በውሉ መሠረት እንዳልተዘጋጀና በቅድመ ሁኔታ ላይ የተመሠረተ ማለትም ‹‹የባንክ ዋስትናው ተግባራዊ መሆን የሚጀምረው በዋስትና ሰጪው ባንክ የገንዘብ መጠየቂያ ደብዳቤ በህንድ መንግሥት ባንክ የሚሰጥ ሆኖ፣ ፓሪስ በሚገኘው የናቲክሲስ ማድሪድ ቅርንጫፍ ባንክ ተቀባይነት ካገኘ በኋላ ብቻ ነው፤›› የሚል ይዘት ያለው መሆኑን እንደሚያውቁ ክሱ ይገልጻል፡፡ አቶ ሞገስ ግዴታቸውን በውሉ መሠረት ሳይፈጽሙ ቢቀሩ ኮርፖሬሽኑ ወዲያውኑ የአፈጻጸም ዋስትናውን መውረስ የማይችል መሆኑ ሲረዱ ለኮርፖሬሽኑ ማሳወቅ ሲገባቸው ዋስትናውን መቀበላቸውን ክሱ ይገልጻል፡፡ ዋስትናውን በውስጥ ማስታወሻ ሸኝነት ለኮርፖሬሽኑ ፋይናንሺያል ማኔጅመንት መላካቸውንም ክሱ ያክላል፡፡ በዚህ ምክንያት ኮርፖሬሽኑ ሚስተር ጂሰስ ማሪያ ያስያዘውን የአፈጻጸም ዋስትና እንዲወርስለት የኢትዮጵያ ንግድ ባንክን በጠየቀ ጊዜ፣ ዋስትናው በቅድመ ሁኔታ ላይ የተመሠረተና መውረስ እንደማይቻል በመግለጹ፣ ኮርፖሬሽኑ 1,487,776 ዶላር ጥቅም እንዲያጣና በመንግሥት ጥቅም ላይ ከፍተኛ ጉዳት እንዲደርስ ማድረጋቸውን ክሱ ያስረዳል፡፡ ሌሎቹም ተጠርጣሪዎች በመመሳጠር በፈጸሙት አላግባብ የሆነ ስምምነት ኮብራ የተባለው ኩባንያ ያቀረባቸው ትራንስፎርመሮች ያገለገሉና የቅርብ ጊዜ ስሪቶች ሆነው ባለመገኘታቸው፣ ለተደጋጋሚ ጥገናና በአገሪቱ ለተከሰተው የኃይል መቆራረጥ ምክንያት መሆናቸውን የኮሚሽኑ ዓቃቤ ክስ ሕግ በዝርዝር ገልጿል፡፡ በመሆኑም ተጠርጣሪዎቹ በዋናው ወንጀል አድራጊነትና በሥልጣን ያላግባብ መገልገል የሙስና ወንጀል መከሰሳቸውን ክሱ ያስረዳል፡፡አቶ ሽፈራው ተሊላ ደግሞ፣ ኮርፖሬሽኑ ያወጣውን የትራንስፎርመሮች ግዥ ያሸነፈው ጉድላክ ስቲል ቲዩብስ ሊሚትድ፣ 1950 ትራንስፎርመሮችን ወለዱን ጨምሮ በ8,411,946 ዶላር ለማቅረብ ጥር 30 ቀን 2000 ዓ.ም. ውል መፈጸሙን እንደሚያውቁ ክሱ ያስረዳል፡፡ ነገር ግን ጉድላክ የፋይናንስ አቅም እንደሌለው በመግለጽ ውል እንዲሻሻልለት በማድረግ፣ ኮብራ ኢንስታሌሽንስ የሚባል ድርጅት ፋይናንስ እንዲያቀርብ የሦስትዮሽ ውል መፈራረሙንም አቶ ሽፈራው እንደሚያውቁ በክሱ ተጠቅሷል፡፡የኮርፖሬሽኑ የሕግ ክፍል በቁጥር ሕ/አ 68/00 ሚያዝያ 29 ቀን 2000 ዓ.ም. ለፕሮግራሙ የፕሮጀክት ኢንጂነሪንግ የሥራ ሒደት ቡድን የጻፈውን ‹‹ጉድላክ ከሦስትዮሽ ውሉ እንዳይወጣ›› የሚለውን ማሳሰቢያ ወደ ጐን በመተው፣ አቶ ሽፈራው ኮብራ ትራንስፎርመሮችን የማቅረብ የሕግ ችሎታውና የማቅረብ አቅሙ ሳይገመገም፣ እንዲሁም የኮርፖሬሽኑ ይሁንታን ሳያገኙ፣ ለ‹‹ሪዘርቭ ባንክ ኦፍ ኢንዲያ›› በቁጥር 70.910/478/01 ሚያዝያ 10 ቀን 2001 ዓ.ም. ለውሉ ማረጋገጫ መስጠታቸውን የኮሚሽኑ ዓቃቤ ሕግ በክሱ ላይ አስፍሯል፡፡ሌሎቹም ተጠርጣሪዎች የኮርፖሬሽኑ የጨረታ ኮሚቴ አባላትና የጉድላክና የኮብራ ሥራ አስኪያጆች በጋራ በመመሳጠር፣ ኮብራ ኢንስታሌሽንስ ግዴታውን በውሉ መሠረት ሳይፈጽም ቢቀር፣ ኮርፖሬሽኑ ወዲያውኑ ለአፈጻጸም ዋስትና ያስያዘውን ለመውረስ የሚያስችለውን 281,792 ዶላር እንዲያጣና በመንግሥት ጥቅም ላይ ከፍተኛ ጉዳት እንዲደርስ ማድረጋቸውን የኮሚሽኑ ክስ ይዘረዝራል፡፡ በመሆኑም ተጠርጣሪዎቹ በፈጸሙት በዋና ወንጀል አድራጊነትና በልዩ ተካፋይነት በሚፈጸም ወንጀል ላይ ተካፋይ በመሆን፣ በፈጸሙት በሥልጣን ያላግባብ መገልገል ወንጀል ክስ እንደመሠረተባቸው የኮሚሽኑ ዓቃቤ ሕግ ክስ ያብራራል፡፡ የኮሚሽኑ ዓቃቤ ሕግ በተጠርጣሪዎቹ ላይ በሁለቱም መዝገብ ሦስት ሦስት ክሶችን አቅርቧል፡፡ ተጠርጣሪዎቹ ሐምሌ 26 ቀን 2005 ዓ.ም. ፍርድ ቤት የቀረቡ ቢሆንም፣ ዓቃቤ ሕግ ክሱን ለችሎቱ ከማቅረብ ውጪ፣ ለተጠርጣሪዎቹ በመስጠት የእምነት ክህደት ቃል መቀበል አልቻለም፡፡ በመሆኑም ክሱን ለተጠርጣሪዎቹ ሰጥቶ የእምነት ክህደት ቃላቸውን ለመቀበል ለሐምሌ 29 ቀን 2005 ዓ.ም. ቀጠሮ ሰጥቷል፡፡