ገበያውን ሥርዓት የማስያዙ ተግባርየአንድ ሰሞን ሥራ ብቻ አይሁን!
እንደዘመናዊው ሳይንስ ቢሆን ኖሮ ያለምንም ጣልቃ ገብነት ገበያው በራሱ ፍላጎትና አቅርቦትን እየተከተለ ጤናማ ሆኖ መጓዝ ነበረበት። ፍላጎት ጨምሮ አቅርቦት ሲያንስ ዋጋ ቢጨምር፤ አቅርቦት በዛ ብሎ ፍላጎት ሲቀንስ ደግሞ ዋጋ ቢወርድ ምንም አያስደንቅም ነበር። በእኛ አገር ሁኔታ ግን በትክክል መተንበይ እንዳስቸገረ የአየር ጸባይ ገበያው ምክንያቱ ባልታወቀ ሁኔታ መታመሱና ዋጋ ሁሌም ሲጨምር እንጂ ሲቀንስ አለመታየቱ እጅግ ያስገርማል። 
ድለላ በሰለጠነው ዓለም ፈላጊና ተፈላጊን በማገናኘት ለኢኮኖሚ እንቅስቃሴ ትልቅ ሞተር ሆኖ ቢያገለግልም በእኛ አገር ሁኔታ ግን ሁሉም ባይሆኑም ብዙዎቹ ደላሎች አላስፈላጊ የዕዝ ሰንሰለት በመፍጠር ለአላስፈላጊ የዋጋ ጭማሪ ምንጭ ሲሆኑ ነው የሚስተዋለው። በፈለጉበት ቦታ ሆነውም በፈለጉት ጊዜ የዚህን ሸቀጥ ዋጋ በዚህ መጠን አንረው እያሉ ገበያውን ሲበጠብጡ እንደሚኖሩም የአደባባይ ሀቅ ነው። 
የእኛ አገር ገበያ በኢኮኖሚና በገበያ ሳይንስ እንደማይመራና በአቦሰጥና በግዴለሽነት ዋጋ እንደሚቆለል ለማወቅ የደመወዝ ጭማሪ በተወራ ሰሞን የሚደረገውን አላስፈላጊ የዋጋ ንረት መመልከቱ ብቻ በቂ ነው። ስንት ተጨመረና የተጨመረው ደመወዝ የሸማቹን የመግዛት ፍላጎት በምን ያህል ጨመረው የሚለው ሳይታወቅ ገና ለገና ደመወዝ ተጨመረ ሲባል የማይጨምር የሸቀጥ ዋጋ የለም። በጣም አስገራሚው ነገር ደግሞ የቤት አከራዮች ጭምር ደመወዝ ለተጨመረለትም ሆነ ላልተጨመረለት የተጋነነ የኪራይ ጭማ ሪ በማድረግ ህ ዝብን ለምሬት መዳረጋቸው ነው። 
ትንሽ ችግር ተፈጠረ ወይም ሊፈጠር ነው ሲባል ዋጋ ማናርም በተደጋጋሚ የሚከሰትና መፍትሔ የታጣለት ጉዳይ ሆኖ አለ። የአየር ሁኔታው መዛባት ታየበት፣ በአገራችን አንዳንድ ቦታዎች አለመረጋጋት ተፈጠረ ወዘተ የሚባል ነገር ሲሰማ ገና የመረጃው እውነትነት እንኳን ሳይረጋገጥ ዋጋ ለማናርና በክፉ ቀን ውስጥ የዜጎችን ስቃይ ጨምሮ ለማትረፍ የሚደረገው ጥረት አስገራሚ ነው። 
 ከዚሁ ጋር በተያያዘም በተለይም በአገራችን ኢትዮጵያ የኮሮና ቫይረስ ተጠቂ የመጀመሪያው ሰው በተገኘ ሰሞን የታዘብነውም ይህንኑ ነው። የቫይረሱ መከሰት በተነገረ በዚያው ሰሞን ለመኖር አስፈላጊ የሆኑ የምግብ ሸቀጦችን ጨምሮ በተለያዩ ቁሳቁሶች ላይ የተጋነነ የዋጋ ጭማሪ የታየው ወዲያውኑ ነበር። አገርንና ህዝብን እንዲህ ዓይነት ችግር ሲገጥማቸው ተሳስቦና ተዛዝኖ ማለፍ ሲገባ በዚህ ወቅት በህዝብ ስቃይ ለማትረፍ መሞከሩ ከኢትዮጵያውያን ባህልና እሴት ያፈነገጠ የስግብግቦች ተግባር ነው ከማለት ውጪ በሌላ በምንም ቃል መግልጽ አይቻልም። 
ይህ ህገወጥ ተግባርም በኅብረተሰቡ ዘንድ ከፍተኛ ውግዘት የገጠመው ሲሆን የመንግሥት አካላትም በፍጥነት በመንቀሳቀስና የህግ ማስከበር ተግባርን በመፈጸም ችግሩ እንዳይባባስ ለማድረግ ችለዋል። በርካታ ህገወጥ ነጋዴዎችም በዚሁ ያልተገባ ተግባራቸው ከጽሑፍ ማስጠንቀቂያ እስከ ገንዘብ ቅጣት እንደተዳረጉም የቅርብ ጊዜ ትውስታችን ነው። ዕርምጃውን ተከትሎም ብዙዎች ከህገወጥ ተግባራቸው በመታቀባቸውና የሸማቾች ማህበራትም ገበያውን ለማረጋጋት በወሰዱት ዕርምጃ ችግሩን ጋብ ለማድረግ ተችሎ እንደነበር አይረሳም። 
ይሁንና ችግሩ ጊዜን እየጠበቀ ከመከሰት ሲገታ አልታየም። ህግ የማስከበር ዕርምጃው ጠንከር ሲል ቀዘቀዝ የሚለው አላስፈላጊ የዋጋ ጭማሪ ዕርምጃው ሲቀዛቀዝ ደግሞ መልኩን ቀይሮ ይከሰታል። ከሰሞኑ በአንዳንድ ሸቀጦች ላይ እየታየ ያለው አላስፈላጊ የዋጋ ጭማሪም ለዚህ ጥሩ ማሳያ ነው። ከዚህ የምንረዳው ነገር ቢኖር ገበያውን የማረጋጋቱና ስርዓት የማስያዙ ተግባር የሰርክ ተግባር ካልሆነ በአንድ ሰሞን ዘመቻ ብቻ ችግሩን በመሰረታዊነት መፍታት እንደማይቻል ነው። 
ስለሆነም በተለይም ገበያውንና ንግዱን የመቆጣጠርና ስርዓት የማስያዝ ኃላፊነት የተጣለባቸው አካላት አንድም የአቅርቦቱን አካሄድ በማስተካከል በሌላም በኩል ህገወጥ ነጋዴዎችን አደብ በማስገዛት ህዝቡን ከችግር መታደግ ይገባቸዋል። ይህ ሥራም የዘመቻ ሳይሆን የሁል ጊዜ ተግባርም ሊሆን ይገባል!  
አዲስ ዘመን ሰኔ 11/2012