የጊፋታ ክብረ በአል እንደቀጠለ ነው
የወላይታዋ ሶዶ ከተማ በትናንትናው ዕለት በተለየ ሁኔታ አሸብርቃ፤ እንግዶቿን በመቀበል እላይ እታች ስትል ነው የዋለችው። ለዚህ ደግሞ ምክንያቱ የወላይታ ሕዝብ የዘመን መለወጫ «ጊፋታ» በዓል የሚከበርበት ልዩ ወቅት መሆኑ ነው። ይህን በዓል በዩኔስኮ
ለማስመዝገብ ጭምር እየተሰራ ያለ በመሆኑ በዓሉንም ሆነ አከባበሩ ከወትሮው ልዩ አድርጎት ታይቷል። ጊፋታ የወላይታ ሕዝብ ብቸኛ የዘመን መለወጫ
በዓል ሲሆን ሲከበር ረጅም ዘመናትን ያስቆጠረ ሲሆን ከአካባቢውና ሕዝቡ ባህልና ማንነት ጋር በእጅጉ የተሳሰረ እሴት ያለው ቅርስ
ነው። ይህ የጊፋታ በዓል የመቻቻል፣ የይቅር ባይነት፣ የአብሮነትና የሌሎችም የወላይታ ሕዝብ እሴቶችን አቅፎ የያዘ በመሆኑ ልዩ
ትኩረትን የያዘ፤ በደማቅ ሁኔታ የሚከበር የአዲስ ዓመት (ዘመን መለወጫ) በዓል ነው። ተወላጆቹ እንደሚሉት በዓሉ የመተሳሰብና የመከባበር
ጭምር በመሆኑ ቂም እና ጥላቻን ይዞ ጊፋታን መሻገር አይቻልም። ፍፁም የተከለከለ ነው። ተጣልተው እንኳን የቆዩ ሰዎች ቢኖሩ ጥላቻን
ትተው ለይቅርታ ይንበረከካሉ እንጂ ቂም ይዞ ጉዞ የለም። የወላይታ ዞን ዋና አስተዳዳሪ አቶ ዳጋቶ ኩምቤ እንደሚሉት ከሆነ በዓሉን በደማቅ ሁኔታ
ለማክበር ዝግጅቱ ከተጀመረ ሰንብቷል። ይህም የሆነበት ምክንያት በዓሉን ለማክበር ከሁሉም ክልሎች በርካታ እንግዶች ይመጣሉ። እነዚህን
እንግዶች ደግሞ በሚገባ መቀበል ያስፈልጋል። ለዚህ ነው ከፍተኛ ዝግጅት ሲደረግ የቆየው፤ ተሳክቷልም። ሌላው ደግሞ እነዚህ ከመላ
አገሪቱ የሚመጡ እንግዶች የወላይታን ሕዝብ ማንነት፣ ባህልና እሴቱን እንዲያውቁ፤ አውቀውም በከፍተኛ ደረጃ የልምድ ልውውጥ እንዲያደርጉ እንፈልጋለን። በመሆኑም ዝግጅቱ ከፍተኛ ነበር። በዓሉን አስመልክቶ በተደረገው ጥሪ
መሠረት የሁሉም ክልል ርዕሰ መስተዳድሮች፣ ተወካዮች፣ አመራሮች፣ ጥሪ የተደረገላቸው ሌሎች እንግዶች ሁሉ ካለፈው ቅዳሜ ጀምሮ በወላይታ
ዞን ሶዶ ከተማ በመገኘት የበዓሉ ታዳሚ በመሆን ላይ ይገኛሉ። ይህ «ታላቅ፤ የመጀመሪያ» የሚል ትርጉም
ያለውና ከመስከረም 14 እስከ 20 የሚከበረው የወላይታ ዘመን መለወጫ ጊፋታ በዓል ሁለት አላማዎች ያሉት ሲሆን የመጀመሪያው የተጣሉ
የሚታረቁበት፣ ሰላም የሚወርድበትና አንድነት የሚጠናከርበትን መንገድ ማስፋት ሲሆን፤ ሁለተኛው ደግሞ በዞኑ ባሉት 22 ወረዳዎች
ባህልና ታሪካቸውን በማስተዋወቅ ያአገር ውስጥና የውጪ ቱሪስቶች ቁጥርን መጨመርና ከዘርፉ ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነትን ማሳደግ መሆኑን
የወላይታ ዞን ቱሪዝምና ባህል ስፖርት መም ሪያ ኃላፊ አቶ ፀጋው ስምኦን ይናገራሉ። አቶ ፀጋው እንደሚሉት ከሆነ ከዚሁ
በዓል ጋር በተያያዘ «ጊፋታ»ን እና ታሪካዊ እሴቱን በዓለም ቅርስነት በዩኔስኮ ለማስመዝገብ ጭምር እየተሰራ ይገኛል። ለዚህ ተግባር
የሚያገለግሉ ጥናታዊ ሥራዎችን የማገላበጥና መረጃዎችን የማሟላት ሥራ ሁሉ እየተሰራ ነው። በተጓዳኝም ይህንኑ የ«ጊፋታ»ን ባህላዊና
ታሪካዊ እሴት የሚያሳይ ታላቅ ሲምፖዚየም የተካሄደ ሲሆን 50ሺ ሰዎች የተሳተፉበት «የጊፋታ ታላቅ ሩጫ» ውድድርም ተካሂዷል። በሲምፖዚየሙ
የወላይታ ሕዝብ ታሪክ፣ ባህል ወዘተ ጎልቶ ለተመልካች የቀረበ ሲሆን፣ የብሔሩን ቋንቋና ሌሎች እሴቶችን አስመልክቶም በርካታ ጥናታዊ
ጽሑፎች ቀርበው ውይይት ተደርጎባቸዋል። በዕለቱ የቁንጅና ውድድር፣ የሙዚቃ ተሳትፎና ሌሎች ፕሮግራሞችም የተከናወኑ ሲሆን ታዋቂ አርቲስቶችም
ተሳታፊዎች ነበሩ። በየውድድሮቹ አሸናፊ የሆኑት ተሳታፊዎችም የተለያዩ ሽልማቶችን ያገኙ ሲሆን፣ በተለይም ከ1ኛ እስከ
3ኛ የወጡት የሜዳሊያና ሰርተፊኬት ሽልማቶችን የተቀበሉ ሲሆን፤ ይህ ዓይነቱ ሥነ ሥርዓትም የወላይታ ዞን ማህበረሰብን ቋንቋ፣ ባህል፣
ማንነት እንዲሁም አጠቃላይ እሴቱን ለማወቅና ብሎም ለዓለም ለማስተዋወቅ ከፍተኛ ጠቀሜታ እንዳለው ለአዲስ ዘመን ተናግረዋል። በበዓሉ ከታደሙት ነዋሪዎች መካከል ያገር ሽማግሌዎች የሚገኙ ሲሆን አዲስ ዘመን ካነጋገራቸው መካከል
አቶ አየለ እና አቶ ዮናስ የበዓሉን ታላቅነት በተመለከተ «ትልቅ በዓል ነው። የተጣላ የሚታረቅበት፣ ቂም በቀል የማይያዝበት፣ ካለም
ይቅር የሚባባሉበት» መሆኑን ተናግረዋል። «ባለፈው ዓመት በወላይታና ሲዳማ ዞኖች መካከል የተነሳውን ግጭት ማብረድና ወደ ነበረበት
ሰላማዊ ሁኔታ መመለስ የተቻለው ይህንኑ የጊፋታን ባህልና እሴት በመጠቀም ነው።» ሲሉም የበዓሉን ወሳኝነት በተጨባጭ ምሳሌ ገልፀዋል።
የደራሼ ዞን ያገር ሽማግሌዎችና አባ ገዳዎችም በበዓሉ ላይ የታደሙ ሲሆን በትናንትናው ዕለት በዓሉ በተከበረበት ስቴዲዮም ዙሪያውን
በመዞር ለበዓሉ ያላቸውን ፍቅርና ክብር ገልፀዋል። በእነሱ አማካይነትም የምርቃት ሥነ-ሥርዓትም ተከናውኗል። በበዓሉ ላይ የተገኙት የየክልል አመራሮችና ተወካዮች ስለ በዓሉና የወላይታ ሕዝብ ያላቸውን አስተያየት
ገልፀዋል። አስተያየታቸውን ከገለፁት የክልል ተወካዮች መካከል የትግራይ ክልል መስተዳድር ተወካይ አቶ ጌታቸው ረዳ አንዱ ሲሆኑ
በዓሉንና የበዓሉ ባለቤት የሆነውን የወላይታ ሕዝብ በየተመለከተ «ይህን ድንቅ በዓል ጠብቆ እዚህ ላደረሰ የወላይታ ሕዝብ ክብርና
ምስጋና ይገባዋል።» በማለት ምስጋናቸውንና አድናቆታቸውን ካቀረቡ በኋላ «ይህ ድንቅ የጊፋታ በዓል በዓለም አቀፍ ቅርስነት በዩኔስኮ
እንዲመዘገብ የትግራይ ክልል ሕዝብና መንግሥት የሚቻለውን ሁሉ እንደሚያደርግና እንደማንኛውም የኢትዮጵያ ሕዝብ የትግራይ ሕዝብም
ከጎናቸው እንደሚቆም ተናግረዋል። የክልሉን ሕዝብና መንግሥትንም በመወከል የአክሱም ሐውልት ምስልን ለዞኑ አስተዳደርና ሕዝብ በስጦታ
አበርክተዋል። ሌላው በበዓሉ ሥነ ሥርዓት ላይ የተገኙት በጠቅላይ ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት የሴክሬታሪያት ጽ/ቤት ኃላፊ
አቶ ንጉሡ ጥላሁን ሲሆኑ የአማራና ወላይታ ሕዝብ ግንኙነት ረጅም ዘመናትን ያስቆጠረ መሆኑን ከገለፁ በኋላ «ጊፋታና ሌሎች ባህሎቻችን
በሕዝቦች መካከል ፍቅርን፣ አንድነትን፣ ሰላምንና አብሮነትን ከማስፈን አኳያ ብቻ ሳይሆን ቂምና ጥላቻ እንኳን ቢከሰት እሱን በማራገፍና
በምትኩ ኢትዮጵያዊ አንድነትን ማፅናት በኩል የሚኖራቸው ሚና ቀላል አይደለም።» ሲሉ ተናግረዋል። የአማራ ሕዝብና መንግሥትንም በመወከል
የጎንደር ቤተ መንግሥትን ምስል ለዞኑ አስተዳደርና ሕዝብ በስጦታ አበርክተዋል። የኦሮሚያ መንግሥትና ሕዝብን በመወከል የክልሉ ርዕሰ መስተዳድር ዶ/ር ግርማ አመንቴ በበዓሉ ላይ
የተገኙ ሲሆን ስለ በዓሉ፣ የወላይታ ሕዝብ ማንነትና እሴት፣ ስለአብሮነት፤ በተለይም እዚህ በዓል ላይ በመገኘታቸው የተሰማቸውን
ደስታ በራሳቸው፣ በመንግሥታቸውና በኦሮሞ ሕዝብ ስም ገልፀዋል። የሌሎች ክልሎች መስተዳድር አመራሮችም በተመሳሳይ ሁኔታ አድናቆታቸውን
ገልፀዋል። በዓሉ በሃያያ ሌኬ የወንዶች ባህላዊ ጭፈራ የተጠናቀቀ ሲሆን በነገው ዕለትም በተለያዩ ዝግጅቶች የሚቀጥል መሆኑን
ከወጣው መርሀ ግብር ለማወቅ ተችሏል።አዲስ ዘመን መስከረም 19/2012መልካምስራ አፈወርቅ 