‘‘በኢትዮጵያ የሚገኙ ቅመማቅመሞች 80 በመቶ በሽታን ያድናሉ፡፡’’ ሎሬት ዓለሙ መኮንን
ባሕር ዳር፡ ሰኔ 03/2012 ዓ.ም (አብመድ) በኮሮናቫይረስ እና በሌሎች ወረርሽኞች ዙሪያ አገር-በቀል የባህላዊ ሕክምና ዕውቀቶች ሊያመጡ የሚችሏቸው መፍትሔዎች በሚል ጭብጥ ውይይት ተካሂዷል፡፡ በውይይቱ ላይ የተገኙት የባህል ሐኪሙ ሎሬት ዓለሙ መኮንን እንደተናገሩት በኢትዮጵያ የሚገኙ ከ1 ሺህ በላይ ዕፅዋት ከኢትዮጵያ ውጭ አይበቅሉም፡፡ ኢትዮጵያ በዚህ ዘርፍ ያላት ሀብት የዐረብ አገራት ካላቸው የነዳጅ ሀብት የበለጠ እንደሆነም አስረድተዋል፡፡የኮሮና ቫይረስ የፈጠረውን ምቹ ዕድል ተጠቅሞ ለዘርፉ ማደግ መሥራት እንደሚገባም አሳስበዋል፡፡ በዓድዋው ጦርነት ጊዜ አርበኞችን ያክሙ የነበሩት ባህላዊ ሐኪሞች እንደነበሩ ያስታወሱት ሎሬት ዓለሙ ‘‘ዛሬ ላይ ጦርነትእያንዳንዱ ዩኒቨርሲቲ ለባህል ሕክምና ትምህርት በሩ ክፍት መሆን እንዳለበትም አሳስበዋል፡፡ ያሉትን የባህል መድኃኒቶች ማጥናት እንደሚገባ ያመለከቱት ሎሬት ዓለሙ ‘‘ባህላዊ መሠረታቸውን ሳይለቅቁ የሚዘጋጁበትን መንገድ ማጥናት መቻል አለብን’’ ብለዋል፡፡የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝን ምክንያት በማድረግ 58 ባህላዊ መድኃኒት ናሙናዎች ለኢትዮጵያ የኅብረተሰብ ጤና ኢንስቲቲዩት እንደደረሱና ሥራ እንደሚጀመርም ተናግረዋል፡፡ እያንዳንዱ ሰው ለዚህ ሙያና ዕውቀት በር መክፈት እንዳለበት ያሳሰቡት ሎሬቱ ‘‘ብዙ ምግቦች መድኃኒቶች ናቸው’’ ብለዋል፡፡ የምግቦችን አጠቃቀም ተመራምሮ መለዬት መቻል እንደሚገባም አስገንዝበዋል፡፡ የኢትዮጵያ ቅመማቅመም 80 በመቶ በሽታ ማደን እንደሚችልም ልምዳቸውን ተናግረዋል፡፡ ለባህል ሐኪሞች የሚሰጠው ትኩረት አናሳ እንደሆነ ያነሱት ሎሬት ዓለሙ ትኩረት ሊሰጥ እንደሚገባም አሳስበዋል፡፡የሳይንስና ከፍተኛ ትምህርት ሚኒስቴር ባዘጋጄው የውይይት መድረክ ‘‘አገር በቀል ዕውቀቶችን እንዴት አድርገን ወደሳይንሳዊ መንገድ እናምጣ የሚል ጭብጥ ያለው ነው፡፡ ውይይቱ የሳይንስና ከፍተኛ ሚኒስቴር ሚኒስትር ሒሩት ወልደማርያም (ፕሮፌሰር)፣ የጤና ሚኒስትር ሊያ ታደሰ (ዶክተር)፣ የባህልና ቱሪዝም ሚኒስትር ሒሩት ካሳው (ዶክተር) እና ሌሎችም የዘርፉ ምሁራን ተሳትፈውበታል፡፡ዘጋቢ፡- ታርቆ ክንዴ