ዩኒቨርሲቲዎችን ለህዝቦች ለውጥና ለአገር ልማት
ትምህርት፣ የሰው ልጆችን የእውቀት አድማስ በማስፋት የድህነት ማስወገጃ እና ለአገር እድገት ሁነኛ መሳሪያ ፤ በሣይንስ እና ቴክኖሎጂ ፈጠራም የሰው ልጆችን ህይወት ቀላልና ዘመናዊ የሚያደርግ የጥበብ አውድ ነው። በተለይም ለሰው ልጆች ለውጥና ለአገርም እድገት ሊያመጣ የሚችል በእውቀት፣ ክህሎትና አመለካከት የበለጸገ የሰው ኃይልን በማፍራት ረገድ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የማይተካ ሚና አላቸው። መረጃዎች እንደሚያሳዩት በኢትዮጵያ 50 በመንግሥት የሚተዳደሩና አራት በግል የሚተዳደሩ ዩኒቨርሲቲዎችን ጨምሮ 200 ያህል ኮሌጆችና ዩኒቨርሲቲ ኮሌጆች (ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት) አሉ። ይሁን እንጂ የኢትዮጵያ ከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ይሄን ማድረግ አለመቻላቸው፤ ይልቁንም በእውቀት፣ በክህሎትና በሚዛናዊ አስተሳሰብ የታነጸ ትውልድ ማፍሪያነታቸው ሳይሆን የግጭት አውድነታቸው እየጎላ ስለመምጣቱ ይነገራል። ይሄን ችግር ለመቅረፍና ዩኒቨርሲቲዎችም ለህዝቦች ለውጥና ለአገር እድገት የሚሰሩበትን አቅም ለመፍጠር የሚያስችሉ ተግባራት ሲከናወኑ ቆይተዋል። በዚህ ረገድ በ2007 ዓ.ም ተጀምሮ አሁን ላይ መቋጫ አግኝቶ በ2012 የትምህርት ዘመን የሚተገበረው የትምህርት ፍኖተ ካርታ ዝጅግት አንዱ ነው። የዚህን ሰነድ ተጠናቅቆ ወደሥራ ለመግባት መዘጋጀትን አስመልክቶ ትናንት በሸራተን አዲስ ሆቴል በተዘጋጀ የባለድርሻዎች መድረክ ወቅት በቀረቡ ሰነዶች እንደተገለጸው፤ የከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ምንም እንኳን ለህዝቦች ለውጥና ለአገር እድገት ጉልህ ሚና ያላቸው ቢሆኑም፣ ዘርፈ ብዙ ችግሮች አሉባቸው። ይሄም ተልዕኳቸውን በአግባቡ እንዳይወጡ፤ የሚያፈሩት የሰው ኃይልም በኢኮኖሚውና ኢንዱስትሪው ውስጥ የሚፈለገውን አቅም ይዞ እንዳይቀላቀል አድርጓል። በመሆኑም በከፍተኛ ትምህርት ዘርፍ የሥርዓተ ትምህርት ክለሳ ተደርጎ የአንደኛ ዓመት ኮርሶችን ለመስጠት፤ ከፍተኛ ትምህርት ተቋማትንም በተልዕኮና በትኩረት በመለየት ከ2012 የትምህርት ዘመን ጀምሮ የመውጫና የሽግግር ስትራቴጂ ተቀርፆ ይፈፃማል። ዩኒቨርሲቲዎችም በእውቀት የታነጹ ብቻ ሳይሆን በምክንያት የሚጓዙ ተማሪዎችን ለማፍራት የሚያስችል አቅም እንዲፈጥሩ፤ ተማሪዎችም ኃላፊነት ወስደው የሚንቀሳቀሱበትንና ሰላማዊ የመማር ማስተማር አውድ እንዲፈጥሩ የሚችሉበትን እድል ለመፍጠርም ይሰራል። የፍኖተ ካርታው ወደተግባር መግባትን አስመልክቶም በመድረኩ የተሳተፉ የዩኒቨርሲቲ ፕሬዚዳንቶች፣ የቦርድ አመራርና አባላት፣ እንዲሁም የዘርፉ ባለድርሻዎች ሰፊ ውይይት ያደረጉ ሲሆን፤ በዩኒቨርሲቲዎች የነበሩ ችግሮችን በማሳያነት በማንሳትም ፕሬዚዳንቶች ለፍኖተ ካርታው ትግበራ ያላቸውን ዝግጁነት ለአዲስ ዘመን ጋዜጣ ተናግረዋል። ዶክተር ቶፊቅ ጀማል፣ የወራቤ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዚዳንት ናቸው፡፡
እርሳቸው እንደሚሉት፤ ፍኖተካርታው
ችግሮችን በጥልቅ ጥናት
ለይቶ የወጣ እንደመሆኑ
በከፍተኛ ትምህርት ተቋማት
ያሉ ችግሮችን ከማቃለልና
የትምህርት ጥራትን ከማምጣት
አኳያ ጉልህ ፋይዳ
አለው፡፡ ለምሳሌ፣ ዩኒቨርሲቲዎች
እንደየአካባቢያቸው ተጨባጭ ሁኔታና
እንዳላቸው አቅም ሊሰሩ
ሲገባ፣እስከ አሁን ሁሉም
ዩኒቨርሲቲዎች ላይ ሁሉም
የትምህርት አይነት ሲሰጥ
ነበር፡፡ አሁን በዚህ መልኩ የተልዕኮና የትኩረት አቅጣጫ እንዲኖራቸው መደረጉ ተገቢ ብቻ ሳይሆን በህዝቦች ለውጥ፣ በአገር እድገትና የትምህርት ጥራት ላይ ውጤታማ ሥራ እንዲያከናውኑ ያደርጋቸዋል፡፡ ወራቤ ዩኒቨርሲቲም ከእስካሁን ጉዞው በመማር በተቀመጠው አቅጣጫ መሰረት የሚጠበቅበትን ለመወጣት ራሱን አዘጋጅቷል፡፡ የአምቦ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዚዳንት ዶክተር ታደሰ ቀነዓ በበኩላቸው እንደሚሉት፤ ዩኒቨርሲቲዎችን ባሳተፈ መልኩ የተዘጋጀው ፍኖተ ካርታ ለትግበራ መብቃቱ በዩኒቨርሲቲዎች የሚታዩ የጥራት፣ የአደረጃጀትና እየጎሉ የመጡ የሰላም ችግሮችን ለመፍታት ያስችላል፡፡ በመጀመሪያ ዓመት የሚሰጡ ኮርሶች በአብነት በመጥቀስ ሲያብራሩም በተማሪዎች ላይ በጎ ተጽዕኖ የሚያሳድሩ ናቸው ብለዋል፡፡ ዩኒቨርሲቲዎችም በተልዕኮና በትኩረት አቅጣጫ ተለይተው እንዲሰሩ መደረጉም ለትምህርት ጥራትና የሃብት አጠቃቀም ውጤታማነት ጉልህ ድርሻ እንዳለው ይናገራሉ፡፡ በተመሳሳይ ፍኖተ ካርታው ሰላማዊ የመማር ማስተማር ሂደት እንዲኖር ከተማሪዎችና የተማሪ ቤተሰብ ጀምሮ ድርሻ ወስደው እንዲሰሩ የሚያደርግ መሆኑን ጠቅሰው፣አምቦ ዩኒቨርሲቲም እነዚህን ለመተግበር፣ በተለይም ሁሉንም ያሳተፈ ሰላማዊ የመማር ማስተማር ዓመት እንዲሆን የሚያስችል በቂ ዝግጅት አድርጓል ብለዋል፡፡ይህ ጥናትና ፍኖተ ካርታ ተሞክሮዎች ከውጭ አገር ብቻ ሳይሆን ከአገር ውስጥም እንደሚወሰዱ ያሳየ ስለመሆኑ የሚናገሩት የዩኒቲ ዩኒቨርሲቲ ፕሬዚዳንት ዶክተር አረጋ ይርዳው ፣ፍኖተ ካርታው ከቅድመ መደበኛ እስከ ከፍተኛ ትምህርት ትኩረት የሰጠ፤ ግብዓትን ያላማከለ ውጤት የሚጠበቅበትን አካሄድም የሚቀይር መሆኑን ያብራራሉ፡፡ ዶክተር አረጋ አሁንም ቢሆን መምህራንን ከማብቃት፤ የዩኒቨርሲቲዎችን የአካዳሚክ ነጻነት ከማረጋገጥ፤ ከፖለቲካ ጣልቃ ገብነትና ምደባ፤ እንዲሁም በግል ትምህርት ተቋማት ያሉ ተጨባጭ ሁኔታዎችን ተረድቶ ከመስራት ጋር የተያያዙ በትግበራ ሂደት የሚያጋጥሙ ችግሮችን በአግባቡ ተረድቶ መስራት ይገባል ይላሉ፡፡ የሳይንስና ከፍተኛ ትምህር ትሚኒስትሯ ፕሮፌሰር ሂሩት ወልደማርያም እንደሚሉት፤ መድረኩ በከፍተኛ ትምህርት ዘርፉ ውስጥ የሚገኙ ሁሉንም ባለድርሻዎች ያሳተፈ እንደመሆኑ፤ በቀጣይ በፍኖተ ካርታው ትግበራ ሂደት ሁሉም የበኩሉን ለመወጣትና በቅንጅት ለመስራት የሚችልበትን እድል የሚፈጥር ነው፡፡ ከዩኒቨርሲቲዎች የሚወጡ ምሩቃን ኢንዱስትሪው ውስጥ ብቁና ተወዳዳሪ የሚሆኑበትን አቅም በመፍጠሩ ሂደት ከትምህርት ጥራትም ሆነ የትምህርት ተገቢነት፤ ከዩኒቨርሲቲዎች የተልዕኮና የትኩረት አቅጣጫዎች፤ እንዲሁም ከሰላማዊ የመማር ማስተማር ሂደት ጋር ያሉ ሥራዎች ተናጥላዊ ሳይሆን የተቀናጀ ሥራን የሚጠይቁ መሆናቸውን ያብራራሉ፡፡እንደ ሚኒስትሯ ገለጻ፤እነዚህ የትኩረት ነጥቦች የትምህርት ጥራትንና አግባብነት፣ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማትንም ውጤታማነት የሚያረጋግጡ ናቸው፡፡ ለምሳሌ፣ በሥርዓተ ትምህርት ክለሳው የአንደኛ ዓመት ትምህርትን ያካተተ ሥርዓተ ትምህርት በሰፊ ጥናት ታግዞ ተዘጋጅቷል፡፡ ይህ ደግሞ ወደከፍተኛ ትምህርት የሚገቡ ተማሪዎች የእውቀትና ክህሎት አቅም እንዲፈጥሩ ብቻ ሳይሆን ፤ በመጀመሪያው ዓመት የሚሰጧቸው ኮርሶች ከሚዛናዊነት፣ ተግባቦትና ስነምግባር፣ ስለአገርና ዓለምአቀፍ ሁነቶች፣ የቴክኖሎጂ አጠቃቀምና የሥራ ፈጣሪነት ክህሎት ጋር ያሉባቸውን ክፍተቶች ለመሙላት የሚያግዙ ናቸው፡፡ዩኒቨርሲቲዎችን በተልዕኮና በትኩረት አቅጣጫ እንዲሰሩ የማድረጉ ሂደትም፣ ቀደም ሲል ዩኒቨርሲቲዎች ያለበቂ የሰው ኃይል፣ ግብዓትና አቅም ሁሉንም በመስጠት የሚፈለገውን ውጤት እንዳያመጡ የሆኑበት አሰራርን በመቀየር፤ በተመረጡ መስኮች ላይ ጠንካራ አቅም ፈጥረው ተልዕኳቸውን እንዲያሳኩ የትምህርት ጥራቱንም እንዲያመጡ የሚያግዛቸው፤ የራሳቸውንም የልህቀት ማዕከል ለይተው እንዲያወጡ የሚያስችላቸው መሆኑን ያብራራሉ፡፡ ከሰላማዊ የመማር ማስተማር ሂደቱ ጋር በተያያዘም ሁሉም አካል የራሱን ሚና የሚወጣበትና ተጠያቂም የሚሆንበት አሰራር መዘርጋቱን ነው ያስታወቁት፡፡አዲስ
ዘመን ነሀሴ 14/2011 ወንድወሰን ሽመልስ