የኦሞ ኩራዝ ስኳር ልማት ፕሮጀክት ለአርብቶ አደሩ በርካታ ጠቀሜታዎችን እያስገኘ ነው
– የኦሞ ኩራዝ ስኳር ልማት ፕሮጀክት በደቡብ ብሄር ብሄረሰቦችና ህዝቦች ክልል የኦሞ ወንዝን በሚጋሩት ደቡብ ኦሞ ፣ ቤንች ማጂና ካፋ ዞኖች  በሚገኙ ወረዳዎች በ 175 ሺ ሄክታር መሬት ላይ አምስት የስኳር ፋብሪካዎችን ለመትከል በመስራት ላይ ይገኛል፡፡ የእርሻ ትራክተር ኦፕሬተሩ ሉሶሩ ኩታ ደግሞ የዚህ ፕሮጀክት ባልደረባ ነው፡፡ባለትዳርና የአንድ ልጅ አባት የሆነው የ29 አመቱ ሉሶሩ ስኳር ኮርፖሬሽን የስኳር ልማት ስራዎች በሚካሄድባቸው አካባቢዎች የሚገኙ የአካባቢዎቹ ነዋሪዎች ተጠቃሚ እንዲሆኑ በማሰብ በጫንጮ የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን ማሠልጠኛ ማዕከል ለሦስት ወራት አሰልጥኖ በየፕሮጀክቶቹ የስራ እድል እንዲያገኙ ካደረጋቸው ባለሙያዎች መካከል አንዱ ነው፡፡ ወጣቱ በእርሻ ትራክተር ኦፕሬተርነት ስልጠና ከማግኘቱና በኦሞ ኩራዝ ስኳር ልማት ፕሮጀክት መስራት ከመጀመሩ በፊት የነበረውን ሕይወት ሲያስታውስ  ” በኦሞ ኩራዝ ስኳር ልማት ፕሮጀክት ስራ ከመጀመሬ በፊት አርብቶ አደር ነበርኩ፡፡ አብዛኛውን ጊዜዬን አሳልፍ የነበረውም ለከብቶቼ ውሃና ግጦሽ በመፈለግ ከቦታ ቦታ በመዘዋወር ነበር ” ይላል፡፡ በፕሮጀክቱ ከፍተኛ ደመወዝ ተከፋይ ሆኖ በመስራትና የተረጋጋ ሕይወት በመምራት ላይ እንደሚገኝ የሚገልጸው ወጣቱ ሉሶሩ ገንዘብ ከፍሎ ወንድሙን ማስተማር መጀመሩንም ያክላል፡፡ በብሔረሰቡ ባህል መሰረት የሐብት መጠን ማሳያ ተደርጎ የሚወሰደውን ከብት እርባታም  “አልዘነጋሁትም ” ይላል፡፡“በማገኘው ደመወዝ ከራሴ አልፎ ቤተሰቤን እረዳለሁ፡፡ በሬም እገዛለሁ ፡፡ ወንድሜን እየረዳሁ እንዲማር አድርጌያለሁ፡፡ አሁን ሙሉ ለሙሉ ሕይወቴ ተቀይሯል ” በማለት ከፕሮጀክቱ ያገኘውን ጠቀሜታ ይዘረዝራል፡፡እንደ ሉሶሩ ሁሉ የኦሞ ኩራዝ ስኳር ልማት ፕሮጀክት ከፈጠረው የስራ እድል ተጠቃሚ ከሆኑት የአካባቢው ተወላጅ ወጣቶች መካከል  ጸሐይነሽ የልጦና ትጠቀሳለች ፡፡  በአሁኑ ወቅት 28  አመት ወጣት የሆነችው  ጸሀይነሽ በአካባቢው ማሕበረሰብ ልማድ መሠረት በ12 አመቷ በእድሜ እጅጉን ለሚበልጧት አዛውንት በ38 ከብትና በአንድ ክላሽንኮቭ መሣሪያ  ” ሚስት ” እንድትሆን መሠጠቷን መቃወሟን ተከትሎ ከፍተኛ የሆነ የስነ ልቡና ጫናና አካላዊ ቅጣት አስተናግዳለች፡፡ የጥንካሬ ተምሳሌት  የሆነችው ጸሀይነሽ በአሁኑ ሰዓት ፈቅዳ በትዳር ከተጣመረችው ባለቤቷ አንድ ልጅ ወልዳለች፡፡ በፕሮጀክቱ በእንግዳ ተቀባይነት በመስራት ላይ የምትገኘው ጸሐይነሽ ባሏ እንዲሆኑ በወላጆቿ ከተመረጡላት አዛውንት በ” ጥሎሽ ” ተቀብለው ያልመለሷቸውን ከብቶች ዋጋ በየወሩ በመክፈል ላይም ትገኛለች፡፡ወጣቷ የኦሞ ኩራዝ ስኳር ልማት ፕሮጀክት ከእርሷ አልፎ ለአካባቢው ማሕበረሰብ ያስገኘውን ጠቀሜታ ስትገልጽ  ” የከብት ጭራ ተከትለን እንኖር የነበርን ሰዎች ዛሬ እርሻ አርሰን ፣ ንጽህ የመጠጥ ውሃ እሩቅ ሳንጓዝ አግኝተን ፣ ወፍጮ በመኖሪያ አካባቢያችን ተተክሎልን እየተጠቀምን ነው ” ትላለች፡፡ ከላይ የተጠቀሱት ወጣቶች በስራ እድል ፈጠራ ረገድ ለማሳያነት ቀረቡ እንጂ የኦሞ ኩራዝ ልማት ፕሮጀክት 10 ሸህ ለሚሆኑ ዜጎች የስራ እድል ፈጥሯል፡፡ ከዚህ በተጨማሪ ኩራዝ ቁጥር 1 የስኳር ፋብሪካ ግንባታ እየተፋጠነ ባለበት በደቡብ ኦሞ ዞን ሳላማጎ ወረዳ ለሚገኙ አርብቶ አደሮች በርካታ ጠቀሜታዎችን አስገኝቷል፡፡ ፕሮጀክቱ ቀድሞ በተበታተነ ሁኔታ ከቦታ ቦታ በመዘዋወር ይኖሩ የነበሩ አርብቶ አደሮች በመንደር እንዲሰባሰቡና የማሕበራዊና የመሠረተ ልማት  ተሟልቶላቸው የልማቱ ተጠቃሚ እንዲሆኑ አስችሏል፡፡“ፕሮጀክቱ መጀመሪያዉኑ ሲቀረጽ የአካባቢውን አርብቶ አደር ሕይወት ሙሉ ለሙሉ መቀየርና ተጠቃሚ ማድረግ ቀዳሚ ዓላማው ነበር ” የሚሉት የፕሮጀክቱ ዋና ስራ አስኪያጁ አቶ ኑረዲን አሳሮ  “ለዚህ ማረጋገጫ የሚሆነው ደግሞ በመስኖ የሚለማ የእርሻ መሬት አዘጋጅቶና ለእርሻ ምቹ አድርጎ በመንደር ለተሰባሰቡ አርብቶ አደሮች መስጠቱ ነው፡፡ ከዚህ በተጨማሪ በመኖሪያ መንደሮቻቸው የወፍጮ፣ የትምህርት ፣ የንጹህ መጠጥ ውሃና የጤና  ተቋማትን የመሳሰሉ ማሕበራዊ ተቋማት ተገንብተው አገልግሎት በመስጠት ላይ ይገኛሉ ” ሲሉም ያክላሉ፡፡ከአካባቢው አርብቶ አደር ጋር በተደረሰው ሙሉ ስምምነት መሠረት እስካሁን በሦስት  መንደሮች ለተሰባሰቡ አርብቶ አደሮች ከተገነቡት ከእነዚህ የማሕበራዊ ተቋማት መካከል ለትምህርት ልዩ ትኩረት እንደተሰጠውም ነው አቶ ኑረዲን የሚናገሩት፡፡ ምክንያቱን ሲያስረዱ  ” በዚህ አካባቢ  ከሰባተኛ ክፍል በላይ የተማረ የአርብቶ አደር ልጅ ማግኘት በጣም ፈታኝ ነው፡፡ በመሆኑም አርብቶ አደሩ ልጁን እንዲያስተምርና ልጆቹም በአካባቢያቸው ከሚካሄደው ልማት ይበልጥ ተጠቃሚ እንዲሆኑ ለትምህርት ልዩ ትኩረት ተሰጥቷል ” ይላሉ፡፡አርብቶ አደሩ ልጆቹን እንዲያስተምር በተደረገው ጥረትም በርካታ ሕጻናት የትምህርት እድል አግኝተዋል፡፡በተለይም አርብቶ አደሩ ጎጂ ልማዳዊ ድርጊቶችን በመተው ሴት ልጆቹን ጭምር ለማስተማር ፈቃደኛ መሆኑ የትምህርትን ጥቅም እየተረዳ መምጣቱን አመላካች ከመሆን ባለፈ የኦሞ ኩራዝ ስኳር ልማት ፕሮጀክት ከጅምሩ አንስቶ የአካባቢውን ማሕበረሰብ በዘላቂነት ተጠቃሚ ለማድረግ ይዞት የተነሳውን ዓላማ እያሳካ መሆኑን ያሳያል፡፡የስኳር ኮርፖሬሽን የሕዝብ አደረጃጀት ዘርፍ ምክትል ዋና ዳይሬክተር አቶ ዳመነ ዳሮታ የአካባቢው አርብቶ አደር ከአገሪቱ ልማት ተጠቃሚ አለመሆኑን ተከትሎ ለዚህ  ችግር መሠረታዊ ለውጥ ለማምጣት ፕሮጀክቱ የተለያዩ ተግባራትን ማከናወኑን ይናገራሉ፡፡” የአካባቢው አርብቶ አደር ተበታትኖና ለከብቶቹ ግጦሽና ውሃ ፍለጋ ከቦታ ቦታ በመዘዋወር ነበር ኑሮውን የሚገፋው፡፡ ይህንን የአኗኗር ሁኔታ ለመቀየር በአርብቶ አደሮቹ ሙሉ ስምምነት በመንደር እንዲሰባሰቡ ተደርጓል፡፡ በመንደር ለተሰባሰቡት ለኑሮ አስፈላጊ የሆኑ መሠረተ ልማቶችና ማሕበራዊ ተቋማት ፕሮጀክቱ ገንብቶላቸዋል፡፡ለአርብቶ አደሮቹ ብቻ ሳይሆን ለክብቶቹም አስፈላጊ የሆኑት ነገሮች ተሟልተዋል፡፡ የአርብቶ አደሮቹ ሕይወት መሠረታዊ በሚባል መልኩ እስኪለወጥ የሚደረገው ድጋፍ ተጠናክሮ ይቀጥላል ” በማለት ይናገራሉ፡፡የደቡብ ኦሞ ዞን ዋና አስተዳዳሪ አቶ ሞሉካ ቡኔም የኦሞ ኩራዝ ስኳር ልማት ፕሮጀክት ለአካባቢው አርብቶ አደር ኑሮ መሻሻል ከፍተኛ አስተዋጽኦ በማድረግ ላይ እንደሚገኝ ይገልጻሉ፡፡ ” በመንደር የተሰባሰቡ አርብቶ አደሮች የስኳር ፕሮጀክቱ አዘጋጅቶ ከሰጣቸው በመስኖ የሚለማ መሬት በከፍተኛ ደረጃ ተጠቃሚ በመሆን ላይ ይገኛሉ፡፡ በአርብቶ አደር አካባቢዎች በአንድ ትምህርት ቤት 20 ተማሪዎችን ማግኘት በጣም ከባድ የነበረ ቢሆንም አሁን አሁን እስከ 207 ተማሪዎችን ማስተማር ተችሏል፡፡ የሴት ተማሪዎች ቁጥር ከወንዶች ጋር ተመጣጣኝ መሆኑም አበረታች ነው፡፡ ይህ በአርብቶ አደር አካባቢ የሚታሰብ አልነበረም፡፡ ይህም  የመንደር ማሰባሰብ ስራው ምን ያህል ውጤታማ እንደሆነ የሚያሳይ ነው ” በማለት ይዘረዝራሉ፡፡ለአካባቢው አርብቶ አደር ማሕበረሰብ ዘርፈ ብዙ ጠቀሜታዎችን በመስጠት ላይ የሚገኘው የኦሞ ኩራዝ ስኳር ልማት ፕሮጀክት ከጅምሩ የሰራቸው ስራዎች የተነሳለትን ዋና ዓላማ በማሳካት ላይ እንደሚገኝ አመላካች ነው፡፡