የፌዴሬሽን ምክር ቤት የክልል እንሁን ጥያቄን የሚያጠና ኮሚቴ እንዲቋቋም ወሰነ – ዓፈጉባዔና ምክትል ዓፈጉባዔ መረጠ
አዲስ አበባ:- በደቡብ ብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ሕዝቦች ክልል የሚገኙ የዞን ብሄረሰብ ምክር ቤቶች በቀረቡ አዲስ ክልል የመመስረት ጥያቄን አስመልክቶ ጊዜያዊ ኮሚቴ እንዲቋቋም በሚል ለፌዴሬሽን ምክር ቤት የቀረበውን የውሳኔ ሃሳብ ትናንት በሙሉ ድምጽ አጽድቋል። ዓፈ ጉባዔና ምክትል ዓፈ ጉባዔም መርጧል።
ህገ መንግስቱ በሚፈቅደው መሰረት የራሳችንን ክልል ማቋቋም እንፈልጋለን በማለት በየዞን ምክር ቤቱ አስወስነው ለደቡብ ብሄሮች ብሄረሰቦችና ህዝቦች ክልል ምክር ቤት ጥያቄ ቀርቦ በህገ መንግስቱ መሰረት የብሄራዊ ምርጫ ቦርድ ሕዝበ ውሳኔ እንዲደራጅ ባለማድረጉ ሕገ መንግስታዊ መብታችን አልተከበረም፣ በእዚህ ምክንያት ድምጻችን በመታፈኑና ምላሽ ባለማግኘታችን ምክር ቤቱ በህገ መንግስቱ በተሰጠው ስልጣን መሰረት ምላሽ ይስጠን ሲሉ በተለያዩ ጊዜያቶች አቤቱታ ማቅረባቸው ተነስቷል።
አዲስ የራሳችን ክልል መመስረት እንፈልጋለን በማለት ጥያቄ ያቀረቡ ዞኖች ብዛታቸው 10 ሲሆን፤ ዝርዝራቸውም ከፋ ዞን፣ ወላይታ ዞን፣ ዳውሮ ዞን፣ የከምባታ ጠንባራ ዞን ምክር ቤት፣ ሀዲያ ዞን፣ ጋሞ ዞን፣ ጉራጌ ዞን፣ ጌድኦ ዞን፣ ጎፋ ዞን፣ ደቡብ ኦሞ ዞን መሆናቸው ተጠቅሷል። 
የአዲስ ክልል ምስረታ ጥያቄ በህገ መንግስቱ መሰረት ለማስተናገድ በየደረጃው ካለው አመራር፣ ከህብረተሰቡ ልዩ ልዩ አደረጃጀቶች እና ሲቪክ ማህበራት ጋር መሬት ወርዶ መመካከር እንደሚያስፈልግ ተጠቅሷል። 
በርካታ ክልሎች መፈጠር ለደቡብ ሕዝብ ማህበራዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እድገት እና የጸጥታ ሁኔታ ያለው ፋይዳው ላይ ከህብረተሰቡ ጋር መግባባት ላይ መድረስ እንደሚገባም ተመልክቷ። ህዝቡን ባማከለ መንገድ ሕጋዊና ፖለቲካዊ መፍትሄዎች እንደሚያስፈልጉትም ተጠቁሟል። 
ይህንን ማዕከል በማድረግም የተለያዩ ምክረ ሃሳቦች ለምክር ቤቱ አቅርቧል። ምክር ቤቱ በህገ መንግስቱና ህገ መንግስቱን ተከትሎ በወጣው አዋጅ ቁጥር 251/1993 ክልል የመመስረት ጥያቄን መርምሮ ውሳኔ እንደሚያሳልፍ ስልጣን እንዳለው ቢደነገግም ጉዳዩ ውስብስብ መሆኑ አንዱ ምክረ ሃሳብ ሆኖ ቀርቧል።
የባለድርሻ አካላትን በተለይም የአስፈጻሚውን አካል ሰፊ ተሳትፎና ድጋፍ የሚጠይቅ በመሆኑ የጋራ መድረኮችን ማመቻቸት፣ የምክር ቤት የበላይ አመራር ከክልል አመራሮች ጋር በሚያጋጥሙ ችግሮችና መፍትሄዎች ዙሪያ የተጀመረውን የምክክር መድረክ አጠናክሮ መቀጠል በምክረ ሃሳብነት ከቀረቡት መካከል ይጠቀሳሉ። 
የመዋቅር ጥያቄው ውስብስብነትና ሊያስከትል ከሚችለው ተጽዕኖ አኳያ የቋሚ ኮሚቴው ክትትልና ህጋዊ ሃላፊነት እንደተጠበቀ ሆኖ በሕገ መንግስቱ አንቀጽ 62 ንዑስ አንቀጽ 10 ለስራው አስፈላጊ የሆኑ ጊዜያዊ ኮሚቴዎች ማቋቋም እንደሚችል መደንገጉ ተጠቅሷል። 
በመሆኑም የህገ መንግስቱ ፖሊሲዎችና ዓላማና መንፈስ፣ ሌሎች አገሮች የክልል ጥያቄን የሚያስተናግዱበት አሰራር ስርዓት ተቀምሮና ተመሳሳይ ጉዳዮች በማካተት በበሰለና ሃሳብ ላይ ተወያይቶ ውሳኔ እንዲያሳልፍ የሚያመች መነሻ ሃሳብ የሚያቀርብ ኮሚቴ እንዲቀርብ ነው ሃሳብ የቀረበው። 
በእለቱ ባልተለመደ ሁኔታ ስልጣናቸውን በለቀቁት የቀድሞው ዓፈጉባዔ ምትክ ምክር ቤቱ ከሰዓት በኋላ ባካሄደው ስብሰባ አቶ አደም ፋራህን ዓፈጉባዔ አድርጎ በአብላጫ ድምጽ መርጧል። 
ምክትል አፈጉባዔ የነበሩት አቶ መሃመድ ረሺድ ከአዲሱ ዓፈጉባዔ ጋር ከአንድ አካባቢ የተወከሉ መሆናቸውን በመግለጽ፤ በፍቃዳቸው ከሃላፊነታቸው ለቅቀዋል። በምትካቸው ወይዘሮ እጸገነት መንግስቱ ምክትል ዓፈጉባዔ ሆነው በሁለት ተቃውሞና በአብላጫ ድምጽ ተመርጠዋል።
የቀድሞ ዓፈ ጉባኤ ወይዘሮ ኬሪያ ኢብራሂም በወከላቸው ምክር ቤት ቀርበው ደብዳቤ አስገብተው ስልጣናቸውን አስረክበው መልቀቅ ሲገባቸው፤ ሂደቱን ባላከበረ መንገድ መልቀቃቸውም ተጠቁሟል። 
የፌዴሬሽን ምክር ቤት የሕዝቦችን ተጠቃሚነት የሚያረጋግጥ ወሳኝ ተቋምና የኢትዮጵያን ብሄሮች ብሄረሰቦችና ሕዝቦች የሚወከሉበት መሆኑን ያስታወሱት የኦሮሚያ ርዕሰ መስተዳድር አቶ ሽመልስ አብዲሳ፤ አቶ አደም የሱማሌ ክልል ተወላጅ መሆናቸውን፣ በተለያዩ ኮሌጆች በመምህርነት ማገልገላቸውን፣ የሽንሌ ወረዳ አስተዳዳሪ፣ የድሬዳዋ ከተማ ከንቲባና የንግድ ቢሮ ሃላፊነት ካገለገሉባቸው ሃላፊነቶች መካከል ጠቅሰዋል። 
አቶ አደም፤ በፖለቲካው መስክም ከተራ አባልነት እስከ ብልጽግና ፓርቲ ሃላፊ በመሆን በሳል አመራር መስጠታቸውን፣ ጠንካራ የስራ ስነ ምግባርና በሁለንተናዊ የስራ እንቅስቃሴ ጥሩ ስም እንዳላቸው አመልክተዋል። በምክር ቤቱ ምላሽ ያላገኙ ጥያቄዎች እንዲመለሱ ለማድረግ የሚያስችል አቅም እንዳላቸውም ተናግረዋል። 
በቅርብ የሚያውቋቸው የምክር ቤት አባልም ሁሉንም የሕብረተሰብ ክፍል በእኩል የሚያስተናግድ ስብዕና የተላበሱ ስለመሆናቸው መስክረዋል። 
የፌዴሬሽን ምክር ቤት ዓፈ ጉባኤው አቶ አደም በበኩላቸው፤ የተሰጣቸውን ሃላፊነት በገቡት ቃል መሰረት በቅንነትና በታማኝነት ለመወጣት ከፍተኛ ጥረት እንደሚያደርጉ አስታውቀዋል። የፌዴሬሸን ምክር ቤት የህገ መንግስት የበላይነት እንዲሰፍን፣ ህገ መንግስት የመተርጎም፣ የብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ሕዝቦች ራስን በራስ የማስተዳደር መብት በተገቢው መንገድ እንዲረጋገጥና በሁሉም መስክ እኩልነታቸው እንዲረጋገጥ ለማድረግ እንደሚተጉ ቃል ገብተዋል። 
በብሄሮች፣ ብሄረሰቦችና ሕዝቦች መካከል መልካም ግንኙነት እንዲኖር፣ በመፈቃቀድ ላይ የተመሰረተው አንድነታቸው እንዲጠናከርና በክልሎች መካከል ዴሞክራሲያዊና ሰላማዊ ግንኙነት እንዲዳብር የበኩላቸውን እንደሚወጡ ጠቁመዋል። ብሄራዊ ማንነትና አገራዊነት ተጣጥሞ ኢትዮጵያ ወደ ብልጽግና እንድትሸጋገር ምክር ቤቱ ሃላፊነቱን እንዲወጣ የበኩላቸውን ለመወጣትም ቃል ገብተዋል። 
በተጨማሪም የህዝብና ቤቶች ቆጠራ ድጋሚ እንዲራዘም የቀረበውን የውሳኔ ሃሳብ የተመለከተው ምክር ቤቱ የኮቪድ 19 ወረርሽኝ ለሕዝብ ስጋት አይደለም ተብሎ በሚመለከታቸው የጤና ተቋማት ከታወጀበት ጊዜ አንስቶ እስከ ሁለት ዓመታት እንዲከናወንም ተወስኗል።
አዲስ ዘመን ሰኔ 4/2012
 ዘላለም ግዛው