አዲስ አበባና ኦሮሚያ ለልማት ለሚነሱ አርሶ አደሮች የተሻለ ካሳ ለመክፈል በተናጠል ሕግ እያዘጋጁ ነው
የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደርና የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥት በልማት ምክንያት ለሚነሱ አርሶ አደሮች የተሻለ ካሳ ለመክፈልና ለማቋቋም የሚያስችል ረቂቅ ሕግ በተናጠል በማዘጋጀት ላይ ናቸው፡፡የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ያዘጋጀው ረቂቅ ደንብ፣ ከዚህ በኋላ በልማት ምክንያት የሚነሱ አርሶ አደሮች የተሻለ ካሳ የሚያገኙበትና የሚቋቋሙበት ሥርዓት የሚዘረጋ መሆኑ ተገልጿል፡፡መጋቢት 22 ቀን 2008 ዓ.ም. በቀረበው በዚህ ረቂቅ ደንብ ላይ በተካሄደው ውይይት፣ ከይዞታቸው ለሚነሱ አርሶ አደሮች መልሶ ማቋቋሚያ ፕሮጀክት ጽሕፈት ቤት እንደሚከፈት ተገልጿል፡፡አዲሱ ረቂቅ ደንብ ከዚህ በኋላ ያሉትን ብቻ ሳይሆን፣ ከዚህ ቀደም በልማት ምክንያት ተነስተው የተሰጣቸውን ካሳ ያጠፉና ለችግር የተዳረጉ አርሶ አደሮችን ጭምር መልሶ የሚያቋቁም መሆኑ ተገልጿል፡፡ረቂቅ ደንቡን ያዘጋጀው የአዲስ አበባ ሠራተኛና ማኅበራዊ ጉዳይ ቢሮ ኃላፊ አቶ ኤፍሬም ግዛው በወቅቱ እንደተናገሩት፣ በልማት የተነሱ አርሶ አደሮች በጥናት ይለያሉ፡፡ የማቋቋሙ ሥራም የሚካሄደው በጥብቅ ክትትል ነው፡፡በአዲስ አበባ በተለይ የኦሮሚያ ልዩ ዞንን በሚያዋስኑ ስድስት ክፍላተ ከተሞች ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው አርሶ አደሮች ይገኛሉ፡፡ አዲስ አበባ እያካሄደች ባለው ከፍተኛ ግንባታ በርካታ አርሶ አደሮች ተነስተዋል፡፡ አሁንም በመነሳት ላይ ይገኛሉ፡፡አርሶ አደሮች በስፋት ከሚነሱባቸው ፕሮጀክቶች መካከል የኮንዶሚኒየም፣ የሪል ስቴትና የኢንዱስትሪ ዞኖች ግንባታዎች ተጠቃሾች ናቸው፡፡ነገር ግን አርሶ አደሮቹ የሚሰጣቸው ካሳ አነስተኛ ከመሆኑም በላይ፣ አርሶ አደሮቹ የገንዘብ አጠቃቀሙን ባለማወቅ በአጭር ጊዜ እያጠፉት መሆኑን ተናግረዋል፡፡በውይይቱ ተሳታፊ የሆኑ አርሶ አደሮች እንደገለጹት፣ የተከፈላቸው ካሳ በቂ ካለመሆኑም በተጨማሪ ሕይወታቸውን ለመምራት በሚያስችል ቦታ አላዋሉትም፡፡‹‹እኛ ዘር የማስቀመጥ እንጂ ብር የማስቀመጥ ልምድ አልነበረንም፡፡ የደገፈንም አካል የለም፤›› በማለት አንድ አርሶ አደር ተናግረዋል፡፡ከዚህ በኋላ ፕሮጀክት ጽሕፈት ቤቱ የካሳ ክፍያ ወቅታዊ የገበያ ሁኔታን ያገናዘበ እንዲሆን ከማድረግ ጀምሮ፣ አርሶ አደሮቹ በዘላቂነት የሚቋቋሙበትን መንገድ እንደሚቀይስ ተገልጿል፡፡የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥት በበኩሉ በልማት ምክንያት ለሚፈናቀሉ አርሶ አደሮች በቂ ካሳ ከመክፈል ባሻገር፣ በዘላቂነት የሚቋቋሙበት መንገድ ለማዘጋጀት አዋጅ እያዘጋጀ መሆኑን ስማቸውን መግለጽ ያልፈለጉ የክልሉ ከፍተኛ ባለሥልጣን ለሪፖርተር ገልጸዋል፡፡‹‹የካሳ ምጣኔ ላይ ችግር አለ፡፡ የተከፈለው ካሳም ትክክለኛ ቦታ ላይ ውሏል ማለትም አይቻልም፤›› በማለት ባለሥልጣኑ ገልጸው፣ ‹‹የኦሮሚያ ክልል መንግሥት ያካሄዳቸው ጥናቶችም በዘርፉ ችግር እንዳለ ያመላክታሉ፤›› ብለዋል፡፡የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥት ይህንን አሠራር ለመቀየር አዲስ ጥናት በማካሄድ አዋጁ ለማውጣት ረቂቅ አዘጋጅቷል፡፡እኚሁ ባለሥልጣን እንደገለጹት፣ የኦሮሚያ ክልላዊ መንግሥት ምክር ቤት (ጨፌ) የአርሶ አደሮች ካሳና ማቋቋሚያ ረቂቅ አዋጅ ላይ አንድ ዙር ተወያይቶ ተጨማሪ ሐሳቦችን ሰጥቷል፡፡ የተሰጡት ሐሳቦች ተካተው በድጋሚ ለጨፌው እንደሚቀርብ ባለሥልጣኑ ገልጸዋል፡፡በልማት ለሚነሱ አርሶ አደሮች የሚከፈለው ካሳ ወቅታዊ የገበያ ዋጋ የተከተለ እንዳልሆነ ሲገለጽ ቆይቷል፡፡ ለዓመታት ከኖሩበት ቀዬ የሚነሱ አርሶ አደሮች በቂ ሥልጠናና ድጋፍ የሚሰጣቸው ባለመሆኑ፣ አብዛኞቹ የተከፈላቸውን አነስተኛ ካሳም ቢሆን በተገቢው መንገድ መጠቀም ባለመቻላቸው ለከፍተኛ ችግር መዳረጋቸው ተመልክቷል፡፡መንግሥት ይህንን ችግር ዘግይቶም ቢሆን በመገንዘብ ዘላቂ መፍትሔ ለማበጀት መንቀሳቀሱ መልካም እንደሆነ፣ በአዲስ አበባው ውይይት ላይ የተገኙ አርሶ አደሮች ተናግረዋል፡፡     