ኢትዮጵያ በአንድ ድንጋይ ሁለት ስኬት
 ኢትዮጵያ በታላቁ ህዳሴ ግድብ ላይ የምታራምደው የእውነትና የፍትሐዊ ተጠቃሚነት ዲፕሎማሲ በየትኛውም መልኩ አሸናፊ እንደሚያደርጋት እና ምሁራን ተናገሩ። በውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር የድንብር ተሻጋሪ ወንዞች አማካሪና የታላቁ ህዳሴ ግድብ ተደራዳሪ አምባሳደር ኢብራሄም እድሪስ፤ ኢትዮጵያ የአባይን ወንዝ በእውነትና በፍትሐዊነት ለመጠቀም እየሠራች መሆኗን ይናገራሉ። ግብጽ “እኔ ልጠቀም የተፋሰሱ አገራት አይጠቀሙ” የምትለውን ጊዜ ያለፈበትን አካሄድ ለማስቀረት ከተፋሰሱ አገራት ጋር በመሆን በግንባር ቀደምትነት ታግላለች። የታላቁ የህዳሴ ግድብን በመገንባታ ፍትሐዊ ተጠቃሚነቷን በተግባር ለማረጋገጥ ከጫፍ ደርሳለች። ይህ የእውነትና ፍትሐዊ ተጠቃሚነት በዲፕሎማሲ አሸናፊ እንደሚያደርጋት ገልፀዋል። አምባሳደሩ፤ እንደሚሉት እውነቱንና ርዕቱ የሆነውን የጋራ ተጠቃሚነት እምነቷን በውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር፣ በአምባሳደሮቿ፣ በምሁራንና በተለያየ መልኩ ለዓለም ህዝብ እያስረዳች ትገኛለች። በታላቁ የህዳሴ ግድብ ላይ ያለሦስተኛ ወገን ጣልቃ ገብነት እንዲፈታ እየሠራች ነው። መንግሥት እንደየአህጉርና አገራት ነባራዊ ሁኔታ እያስረዳ ነው። ግብጾች የሚፈልጉት የህዳሴ ግድብን አሳበው የውሃ ክፍፍል ማድረግ ነው። ኢትዮጵያ ግድብን በተመለከተ ሦስቱ አገራት መደራደር ይችላሉ። የውሃ ክፍልን በሚመለከት ግን ከተፋሰሱ አገራት መደራደር አለብን የሚል አቋም አላት። ይህ አስተሳሰብ ዘላቂ መፍትሔ የሚያመጣና ፍትሐዊ ተጠቃሚነትን የሚያረጋግጥ ነው። የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የፖለቲካ ሳይንስና ዓለም አቀፍ ግንኙነት መምህርና የዓባይ ውሃ ጉዳይ ተመራማሪው ዶክተር ያዕቆብ አርሳኖ ግብጽ በየቦታው እራሷን ተጎጂ አድርጋ ስለምታቀርብ ኢትዮጵያም ይሄ ሩጫዋ እውነት እንዳልሆነ በአፍሪካ፣ በአውሮፓና በአሜሪካ ልዑካኗን በመላክ እያስረዳች ነው። በዲፕሎማሲው አሸናፊ ሆኖ መውጣት ጥርጥር የሌለው ጉዳይ መሆኑን ያነሳሉ።ምሁሩ፤ ኢትዮጵያ የያዘችውን ሀቅ በጨዋ ደንብ ሁሉም አገራት እንዲረዱት የማድረግ እንጂ በሌሎች ላይ ጉልህ ጉዳት ስለማያደርስ መብቷን ማንም አይሰጣትም፤ ማንም አይከለክላትም። ግድቧን እየሠራች ነው። ሁሉንም በየደረጃው ተፈፃሚ በማድረግ ተጠቃሚነቷን ታረጋግጣለች ብለዋል፡፡ግብጽ የምትፈለገው የአባይ ውሃ የእርሷ ነው ተብሎ መኖርን ነው። ይህ ከዚህ በኋላ አይሆንም። ግብፅ ተቀይራ ወደ ፍትሐዊ ተጠቃሚነት ካልመጣች እሷ እየጮኸች የወንዙ ባለቤቶች በፍትሐዊነት ልማታቸውን እያረጋገጡ ይሄዳሉ። ኢትዮጵያን ጨምሮ የተፋሰሱ አገራት ወንዙን በፍትሐዊነት ለመጠቀም ስምምነት አድርገዋል። የፈረሙት አገራት ግብፅ አስር ጊዜ በራቸው ላይ ሄዳ ብትተኛ ሐባቸውን አይቀይሩም። ዲፕሎማሲም በመዞር አይሆም። በመሆኑም ወንዙን በፍትሐዊነት ወደ መጠቀም መምጣቱ አይቀርም። ኢትዮጵያም ማድረግ የሚገባትን ነገር እያደረገች ነው። ከፋና ብሮድካስቲንግ ቆይታ ያደረጉት የአዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ የፖለቲካ ሳይንስ እና ዓለም አቀፍ ግንኙነት መምህሩ ዶክተር ደመቀ ሀጪሶም፤ ኢትዮጵያ የሁለትዮሽ እና ባለብዙ ወገን ድጋፍ እንዳታገኝ በርካታ ዲፕሎማሲያዊ ሥራዎች ማከናወኗን ያነሳሉ። ግብፅበአፍሪካ ህብረትም ሆነ በመንግሥታቱ ድርጅት ውድቅ የተደረጉ የቅኝ ግዛት ስምምነቶችን እየጠቀሰች የአባይ ውሃን በብቸኝነት የመጠቀም ፍላጎቷን ስታንፀባርቅ ቆይታለች። ኢትዮጵያ በበኩሏ አባይ የሁላችንም ነው፤ ኢትዮጵያም፣ ግብፅም ሌሎች የተፋሰሱ አገራትም በጋራ ብንጠቀምበት ይበቃናል የሚል አቋሟን ስታንፀባርቅ ነበር። ይህም በጋራ እንጠቀምበት የሚለው አቋሟ ከፍ ብሎ በ2010 ከተፋሰሱ አገራት ጋር ከስምምነት ተደርሷል። ኢትዮጵያ የታላቁ ህዳሴ ግድብን መገንባት ከጀመረች በኋላ ሱዳንን ጨምሮ አብዛኞቹን የተፋሰሱ አገራት ከጎኗ ማሰለፍ የእስከአሁኑ የኢትዮጵያ የዲፕሎማሲ አካሄድ አሸናፊ መሆኑን ይናገራሉ። የወሎ ዩኒቨርሲቲ የዓለም አቀፍ ሕግ መምህርና የሦስተኛ ዲግሪ ዕጩ ተመራቂው ደጀን የማነ፤ በበኩላቸው በዓለም አቀፍ ሕግ አገራት የውሃ አጠቃቀም አስገዳጅ ሕግ የለም። ሆኖም በልማዳዊ አሠራር ወሰን ተሻጋሪ ወንዞች በፍትሐዊነት ጉልህ ጉዳት በማያደርስ መልኩ አገራት በስምምነት መጠቀም እንዳለባቸው ያስቀምጣል። ግብፅ ይህን መርህ መሰረት አድርጋ በፍትሐዊነት ከመጠቀም ይልቅ ተንኮል ያለበት አካሄድ ነው የምትከተለው። ይህ መርኋ አሸናፊ አያደርጋትም። ኢትዮጵያ ግን በፍትህና በእውነት ላይ ስለቆመች እንደምታሸንፍ ይግልፃሉ። ከአልጀዚራ ጋር ቆይታ ያደረጉት የሱዳን የውጭ ዲፕሎማሲ ምክትል ኃላፊ ዶክተር አብዱራሂም መሐመድ ከሊል፤ በበኩላቸው ግብፅ በእራሷ ላይ ጥይት እየተኮሰች ነው። የሚመክራት ዘመድም የላትም ሲሉ ተደምጠዋል። በየአገሩ እየሄደች ኢትዮጵያ ላይ ጫና አሳድሩልኝ ብላ ከምትለምን ወደ ሦስትዮሽ ድርድሩ ተመልሳ ፍትሐዊ ተጠቃሚ ብትሆን እንደሚሻላት ተናግረዋል። ኃላፊው እያንዳንዱ ኢትዮጵያ አዋጥቶ የገነባውን ግድብ ማንም ማቆምም አይችልም። ኢትዮጵያ የያዘችው እውነተኛ መንገድ ነው። ሕግና ተፈጥሮ የፈቀደላትን ውሃ ልጠቀም ነው የምትለው። ይህ ማንንም አይጎዳም ሁላችንንም የሚጠቅም ነው። በመሆኑም ግብፅ ወደ ፍትሐዊ ተጠቃሚነት እንድትመጣ እንደሚመክሩ ተናግረዋል። የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አቶ ገዱ አንዳርጋቸው፤ ለጋዘጠኞች በሰጡት መግለጫ የአባይ ወንዝ አጠቃቀም ያለው አመራጭ አንድ ብቻ ነው። እሱም ተነጋግሮ በመስማማት ሁሉንም ተጠቃሚ በሚያደርግ መልኩ ማልማት ነው። ከዚያ ውጭ ግን የአገርን ጥቅም አሳልፎ የሚሰጥ መንግሥትና ህዝብ አለመኖሩን አረጋግጠዋል። የውሃ መስኖና ኤሌክትሪክ ሚኒስትር ዶክተር ኢንጂነር ስለሺ በቀለ፤ በበኩላቸው ኢትዮጵያ ውሃ ለመጠቀም ማንንም ማስፈቀድ የለባትም። የታችኞቹ አገራት በግልጽነት እንዲመለከቱትና ኢትዮጵያ የምታካሄደው ልማት ጉልህ ጉዳት እንደማያመጣ በማሳየት ምክንያታዊና ፍትሐዊ ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ እንደሆነ ተናግረዋል። ግብፅ የምታቀረበው ኢ-ፍትሐዊ ተጠቃሚነት ተቀባይነት የሌለውና ሦስተኛ ወገን ተግባራዊ እንደማይሆንም አመልክተዋል።የታላቁ የህዳሴ ግድብ ከተጀመረ ዘጠነኛ ዓመቱን ያስቆጠረ ሲሆን በዘንድሮው ክረምት ውሃ መያዝ ይጀምራል። በቀጣዩ ዓመት መጨረሻም ሁለቱ ተርባይኖች ኤሌክትሪክ ማመንጨት እንደሚጀምሩ ዕቅድ ተይዟል። የዲፕሎማሲውን ሂደት በማሸነፍም በአንድ ድንጋይ ሁለት ስኬት እንደምታሳካ ምሁራኑ ይናገራሉ።አዲስ ዘመን ሚያዚያ 11 ቀን 2012 ዓ.ም  አጎናፍር ገዛኸኝ