የሚፈለገው ውጤት ያልታየባቸው የስፖርት አካዳሚዎች
ብርሃን ፈይሳ በዘመናዊው ዓለም ውጤታማ ለመሆን ከጊዜው ጋር መራመድና ሳይንሳዊ ግኝቶችን ተግባራዊ ማድረግ የግድ ነው::የሰው ልጆች አንድ አካል የሆነው ስፖርትም በየጊዜው እየተሻሻለና እየዘመነ እንደመሆኑ ለተወዳዳሪነትና ውጤታማነት በወቅታዊ ስልጠና ሊቃኝ ይገባዋል::በስፖርቱ ፍላጎትና ብቃት ያላቸውን ከታዳጊነት ጀምሮ በመለየትና በረጅም ጊዜ ስልጠና ማብቃትም በስፋት የተለመደ ሆኗል:: ኢትዮጵያ በዚህ ረገድ ጀማሪ ብትሆንም በሁለት የስፖርት አካዳሚዎቿ (የኢትዮጵያ ወጣቶች ስፖርት አካዳሚ እና የጥሩነሽ ዲባባ አትሌቲክስ ማሰልጠኛ ማዕከል) ውስጥ ታዳጊና ተተኪ ስፖርተኞን በማፍራት ላይ ትገኛለች፡፡ የስፖርት አካዳሚዎቹ እስካሁን ባለፉበት ሂደት ውጤታማ ስለመሆናቸው በሪፖርታቸው ያሳያሉ::ነገር ግን ከተልዕኳቸውና እያከናወኑ ካሉት ስራ አንጻር ሲታዩ ክፍተቶች መኖራቸውን የስፖርት ባለሙያዎች ያመላክታሉ::ከፍተኛ ወጪ ተደርጎባቸው የተገነቡትና ሶስት ዋና ዋና ዓላማ አንግበው በስራ ላይ የሚገኙት አካዳሚዎቹ እስካሁን በርካታ ታዳጊዎችን ለክለቦችና ብሔራዊ ቡድኖች አብቅተዋል::ይሁን እንጂ ካላቸው የማዘውተሪያ ስፍራዎች፣ የስልጠና ቁሳቁስና ግብዓት፣ ባለሙያ፣ … አንጻር በእርግጥም የሚጠበቅባቸውን እየተወጡ ነው? የሚጎድላቸውና ማስተካከል ያለባቸውስ ምን ይሆን? በኮተቤ ሜትሮፖሊታን ዩኒቨርሲቲ የስፖርት ሳይንስ አካዳሚ ዳይሬክተር ዶክተር ሃብታሙ ደመላሽ ምላሽ ከክለቦችና ከፕሮጀክቶች አንጻር አካዳሚዎች ደረጃቸውን የጠበቁ መሆናቸውን ይጠቁማሉ::ከዚህም ባሻገር ተሰጥኦ ያላቸውን ታዳጊዎች ለይቶ በማውጣት ረገድም የራሳቸው የሆነ መስፈርት ያላቸው በመሆኑ ሳይንሳዊ ነው ብሎ ለመናገርም ይቻላል ይላሉ:: ካላቸው መሰረተ ልማቶችና ግብአቶች አንጻር ግን ከዚህም በላይ ይጠበቅባቸዋል ነው የሚሉት ዳይሬክተሩ::እንደ ዳይሬክተሩ ገለጻ፤የታዳጊ ወጣት ፕሮጀክት የቅብብሎሽ ስራ እንደመሆኑ አካዳሚ ገብተው በአራት ዓመታት ቆይታ ይሰለጥናሉ::አካዳሚዎቹም ሃገራዊ የሆኑ የስፖርት ችግሮችን ለመፍታት ጥናትና ምርምር ይሰራሉ::ስለዚህም በስፖርቱ ያለው ተጽእኖ ከፍተኛ የሚባል ነው::ጥናትና ምርምሮቹ ለስፖርት የሚሰጡት ፋይዳ ሰልጣኞች በሳይንሳዊ መንገድ በመታገዛቸው በግልጽ የሚታይም ሆኗል::ስለዚህ ውጤቱ እየታየ ነው ለማለት ያስደፍራል፤ ነገር ግን የሚፈለገውን ያህል ውጤት ተመዝግቧል ለማለት አያስችልም:: ለእዚህም ምክንያቶችን የሚጠቅሱት ዳይሬክተሩ፣ ሰልጣኞች የአካዳሚውን ቆይታ ካጠናቀቁ በኋላ በክለቦች ውስጥ ገብተው ያስመዘገቡትን ውጤት በእኩል መመዘን አይቻልም፤ ክለብ የሌላቸው ስፖርቶችም ለዚህ ማሳያ ናቸው::ምናልባት ክለቦች ሲኖሩ እና ቅብብሎሹ ሲከናወን ውጤቱን መግለጽ ይቻላል ይላሉ :: ዶክተር ሀብታሙ የአካዳሚዎቹ ሰልጣኞች በብሔራዊ ቡድንና በአንዳንድ እንቅስቃሴዎች ፍሬያቸው በተወሰነ መልኩ ውጤታማ ነው ለማለት እንደሚያስችል ጠቅሰው፣ በአንዳንድ ስፖርቶች ደግሞ አሰልጣኞችን ማግኘት አዳጋች መሆኑን ያመለክታሉ:: በመሆኑም ከፍተኛ የትምህርት ተቋማቱ ካላቸው የስራ ድርሻ አንጻር መስራት አስፈላጊ ይሆናል ይላሉ:: ይህ ሁኔታ ከተስተካከለም ባለሙያዎችን ከፌዴሬሽኖች ጋር ተባብሮ እስከ ውጪ ሃገራት በመላክ ስልጠናዎችን እንዲያገኙ በማድረግ ችግሮችን መፍታት እንደሚቻል ይጠቁማሉ:: የባለ ድርሻ አካላት አቅም ሲጠናከር አካዳሚዎችም እንደሚጠናከርም ነው የሚያስረግጡት:: ብሔራዊ የስፖርት ፍኖተ ካርታው ወደ መሬት ሲወርድ፣ ስታንዳርድ ተዘጋጅቶላቸው ወደ ተግባር ሲገባ እንዲሁም ክለቦችም እያደጉ ሲሄዱ ደግሞ አካዳሚውም ሙሉ ለሙሉ ውጤታማ ይሆናል ሲሉ ያብራራሉ::በጥናትና ምርምር ዘርፍ ግን እየተከናወኑ ያሉ መልካም ስራዎች መኖራቸውን ጠቅሰው፣ በቀጣይም ተጠናክረው መቀጠል እንዳለባቸው ያስገነዝባሉ፡፡ አካዳሚዎቹ ከከፍተኛ የትምህርት ተቋማት ጋር ያላቸውን ግንኙነት በተመለከተም ዩኒቨርሲቲው አሰልጣኞችን በነጻ የትምህርት እድል በድህረ ምረቃ ተጠቃሚ እንዲሆኑ መደረጉን ይገልጻሉ:: ዩኒቨርሲቲውም የአካዳሚውን ማዘውተሪያ ስፍራዎች እንዲሁም ቤተሙከራዎችን በመጠቀም ረገድ በጋራ እየሰሩ መሆኑን ይጠቁማሉ:: እንደ ዶክተር ሀብታሙ ማብራሪያ፤የአካዳሚው የስልጠና ቆይታ እንደየስፖርቱ የሚለያይ ሲሆን፤ አንዳንዶች አስቀድመው ወደ አካዳሚ መግባት አለባቸው (እንደ ጂምናስቲክ ያሉ ስፖርቶች መጀመር ያለባቸው በአራት ዓመት ነው)::ሌሎች ደግሞ በታዳጊነት እድሜ ስልጠና የሚጀምሩ ናቸው፤ ይኸውም አንድ ብቃት ያለው ስፖርተኛን ለማፍራት 10ዓመትና ከዚያ በላይ አሊያም 10ሺ ሰዓት ያስፈልጋል::አካዳሚ ከመግባታቸው በፊት በፕሮጀክቶች የቆዩ ከሆነ ደግሞ ይህንን መስፈርት ያሟላሉ ማለት ነው:: ፕሮጀክቶቹ በሚፈለገው ልክ ካልተገኙ በአካዳሚ የሚኖራቸው ቆይታ ያነሰ ይሆናል የሚሉት ዶክተር ሀብታሙ፣ በፕሮጀክት ያላለፉ ሰልጣኞች በአካዳሚው በሚኖራቸው ጊዜ ብቻ ብቁ ሆነው የመውጣት እድላቸው ጠባብ መሆኑን በአብነት ይጠቀሳሉ:: እንደ እሳቸው ገለጻ፤ተጨማሪ ጊዜ ያስፈልጋቸዋል፤ ይህ ተጨማሪ ጊዜ ሲጠበቅ ደግሞ እድሜያቸው ያልፋል::ስለዚህም ፕሮጀክቶች መጠናከር ይገባቸዋል::በሁሉም ስፖርቶች ተመሳሳይ የዕድሜ ደረጃ ማስቀመጥም ተገቢ አይሆንም፤ እንደየስፖርት ዓይነቱ የየራሱ መስፈርት ማዘጋጀትና ተሰጥኦ ያለባቸውን ስፍራዎች መለየትም ያስፈልጋል :: አሰልጣኞች በሌሏቸው ስፖርቶች የትምህርት ፕሮግራም እንዲጀመርላቸው አካዳሚዎች መጠየቃቸውን ተከትሎም ዩኒቨርሲቲያቸው በአምስት መርሃ ግብሮች ትምህርት እየሰጠ መሆኑን ይጠቁማሉ::በሰውነት ማጎልመሻ፣ በስፖርት ማኔጅመንት፣ ኤክሰርሳይስ ፊዚዮሎጂ፣ በአትሌቲክስ ስልጠና እና እግር ኳስ ማሰልጠን ደግሞ በድህረምረቃ ትምህርት የሚሰጥባቸው መርሐ ግብሮቹ መሆናቸውን ያብራራሉ::በቀጣይ ፍላጎትን መሰረት በማድረግ ሥርዓተ ትምህርት እንደሚቀረጽ ጠቅሰው፣ አሁንም በቅርጫት ኳስ እንዲሁም ሌሎች ሶስት መርሐግብሮችም እየተቀረጹ መሆናቸውን ያመለክታሉ፡፡ፍላጎት ያለባቸውን ትምህርቶች በመመልከትም ለማስፋት ይሞከራል ብለዋል::