መደመር መጽሐፍ የአብዮታዊ ዴሞክራሲን ስምንት ህፀፆች መለየቱ ተጠቆመ
በጠቅላይ ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት በተለያዩ ጊዜያት በአንድ ርዕሰ ጉዳይ ላይ በማጠንጠን በሚዘጋጀው ‹‹አዲስ ወግ አንድ ጉዳይ›› የውይይት መድረክ ለውይይት የቀረበው የጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) አዲሱ መጽሐፍ፣ ‹‹መደመር›› የፖለቲካ ዕይታን በሚመለከት የመወያያ ሐሳብ ያቀረቡት በጽሕፈት ቤቱ የወቅታዊ ጉዳዮች ሚኒስትር ዴኤታ አቶ ፍሰሐ ይታገሱ አብዮታዊ ዴሞክራሲ ጭቆናን ያበረታታል አሉ፡፡ መደመር የአብዮታዊ ዴሞክራሲን ስምንት ህፀፆች መለየቱን አስረድተዋል፡፡በጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ ተጽፎ ቅዳሜ ጥቅምት 8 ቀን 2012 ዓ.ም. የተመረቀው ‹‹መደመር›› ጭቆና የኢትዮጵያ አገረ መንግሥት ስብራት ነው በማለት እንደሚነሳ፣ ቀጥተኛ መዋቅራዊ የሚባሉ የጭቆና ዓይነቶች በመደመር እንደተለዩ በመግለጽ፣ ‹‹አርሶ አደሩን እወግናለሁ የሚለው አብዮታዊ ዴሞክራሲ አርብቶ አደሩን ስለማያሳትፍ ይኼ የመዋቅራዊ ጭቆና አንዱ ማሳያ ነው፤›› ሲሉ ተናግረዋል፡፡በተጨማሪም የኢትዮጵያ አገረ መንግሥት በጭቆናና በጦርነት አዙሪት ውስጥ ያለፈ ነው በማለት ለዜጎች ሁለንተናዊ ፍላጎት ትኩረት ሳይሰጥ ስለቀረ አመፆች እንደሚከሰቱ፣ እንዲሁም አመፆችን ለመቆጣጠር ደግሞ ጭቆና እየተፈጸመ የጭቆናና የአመፅ አዙሪት እንዲቀጥል ሆኗል ሲሉም አስረድተዋል፡፡በመደመር መጽሐፍ ውስጥ ስድስት ምዕራፎችን የያዘው የፖለቲካ ዕይታ እንደሆነ በመግለጽ የአብዮታዊ ዴሞክራሲ ሕፀፆች መለየታቸውን የገለጹት አቶ ፍሰሐ፣ አብዮታዊ ዴሞክራሲ ስምንት ህፀፆች እንዳሉት መደመር ለይቷል ብለዋል፡፡ እነዚህም ኅብረተሰብን ትምክህተኛ፣ ጠባብ፣ አድኃሪ፣ ወዘተ እያሉ በጎራ መከፋፈል፣ ለኢኮኖሚ ቅቡልነት ብቻ ትኩረት በመስጠት ለሰብዓዊ መብትና ለዴሞክራሲ ትኩረት መንፈጉ፣ አብዮታዊ ዴሞክራሲ ወደ ሌላ ሥርዓትና ፕሮግራም ያሻግራል የተባለ ቢሆንም ሳያሻግር ለዓመታት መቆየቱ፣ ከመድበለ ፓርቲ ሥርዓት ይልቅ አውራ ፓርቲ መፍጠሩ፣ ለዘርፎች እኩል ትኩረት አለመስጠቱ፣ የማኅበራዊ መሠረቱ በርካቶችን ያገለለ መሆኑ፣ የፓርቲና የመንግሥት ቅልቅልን መፍቀዱ እንዲሁም የብሔርና አገራዊ ማንነትን አጣጥሞ ለመሄድ አለማስቻሉን ዘርዝረዋል፡፡መደመር ግን እንደ አብዮታዊ ዴሞክራሲ ለኢኮኖሚ ቅቡልነት ብቻ የሚሠራ ሳይሆን፣ መንግሥት ሥልጣን ላይ መቆየት የሚኖርበት በሁሉም ዘርፍ ቅቡልነትን ማግኘት ሲቻል ብቻ መሆኑን ያምናል ብለዋል፡፡ ስለሆነም የብሔርና የአገራዊ ማንነቶችን፣ እንዲሁም የቡድንና የግለሰብ መብቶችን አጣጥሞ መሄድ በማስቻሉ ለሁለቱም የጭቆና ዓይነቶች ትኩረት የሚሰጥ ነው ብለዋል፡፡የልማታዊ መንግሥት አቅጣጫ አሁንም እንደሚቀጥል በማስታወቅም፣ አብዮታዊ ዴሞክራሲ ግን ለልማታዊ መንግሥት ወሳኝ የሆነውን የጠንካራ ተቋማት ግንባታን ዕውን ለማድረግ የተቋማት ግንባታ ጉድለት ተፈጥሯልም ብለዋል፡፡ ይኼም የሆነው በአውራ ፓርቲ አማካይነት መንግሥትና ፓርቲ በመቀላቀላቸው እንደሆነ ገልጸዋል፡፡ ስለዚህ ያልተማከለ የተቋማት ማሻሻያ በማድረግ ከማዕከል የሚወርድ ማሻሻያ ሥልቶችን በማስቀረት ጠንካራ ተቋማትን መገንባትና ሲቪክ የሆነ ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ለመገንባት መደመር ያልማል ሲሉም አስቀምጠዋል፡፡የመደመር የኢኮኖሚ ዕይታን ለውይይት ያቀረቡት በጠቅላይ ሚኒስትር ጽሕፈት ቤት ከፍተኛ የፖሊሲ አማካሪና የኢትዮጵያ የንግድ ስምምነቶች ዋና ተደራዳሪ አቶ ማሞ ምሕረቱ የመደመር የኢኮኖሚ ትንተና ዋናው ግቡ ብልፅግና ነው ሲሉ ገልጸዋል፡፡ይኼ ብልፅግናም የሰው ልጆችን የነፃነት ፍላጎቶችን ያጠቃልላል በማለትም አስረድተዋል፡፡ ስለሆነም፣ ‹‹ብልፅግናን ዕውን ለማድረግ የሚቻለው በውድድር ላይ የተመሠረተ ነፃ የገበያ ሥርዓት ሲኖር ነው፤›› የሚል ዕሳቤ መደመር እንዳለው ጠቁመው፣ ‹‹ገበያን በሚደግፍ መንግሥትና ሀብትን በሚፈጥር የግል ባለሀብት ትብብር ብልፅግና ይመጣል፤›› ሲሉም አክለዋል፡፡‹‹አሁን ያለው የለውጥ ጉዞ የሚመራበት ፍኖተ ካርታ ነው፤›› በማለት የመደመርን የነባሪውን የኢኮኖሚ ሥርዓተ ትንተና የጀመሩት አቶ ማሞ፣ መደመር አሁን ያሉ የተወሳሰቡ ችግሮች የሚፈቱበትና የውጭ ግንኙነት፣ ኢኮኖሚ፣ ፖለቲካ፣ ወዘተ የሚታዩበት መነጽር ነው ሲሉ አስረድተዋል፡፡ቀደም ሲል የተመዘገበውን የኢኮኖሚ ድል ጠብቆ ማስቀጠል፣ በእሱ ላይ መገንባትና አስፍቶ መሄድ የመደመር አቅጣጫ ነው ያሉት አቶ ማሞ፣ ባለፉት ጊዜያት የተፈጸሙ የዕድገት ጥራት ማጣትና የማክሮ ኢኮኖሚ መዛባት የመሳሰሉ ስህቶችን ማረም ላይም ያተኩራል ብለዋል፡፡እነዚህ የኢኮኖሚ ስብራት ምልክቶች ናቸው ያሉት አቶ ማሞ፣ መደመር እነዚህን በመጠገን የመጪይውን ትውልድ ፍላጎት ለማሳካት ይሠራል ብለዋል፡፡ ለዚህም ምንም እንኳን ግብርናው አስፈላጊው ሁሉ ትኩረት የሚሰጠው ቢሆንም፣ ባለ ብዙ ዘርፍ ኢኮኖሚ መገንባት ያስፈልጋል የሚል ዕሳቤ መደመር እንዳለው ተናግረዋል፡፡ የመንግሥት ሚናም ጠንካራ ሆኖ እንደሚቀጥል በመግለጽ፣ ይኼ ግን የግል ዘርፉን ተሳትፎ እንዳይጎዳና እንዲደግፍ ተደርጎ መተግበር እንዳለበት መደመር ያምናል በማለት ገልጸዋል፡፡አገሮች እንደ ግለሰቦች ሁሉ ተነጥለው መኖር የማይችሉ በመሆናቸው ለህልውናቸው ሲሉ ግንኙነት እንደሚመሠርቱ በመጠቆም፣ የመደመር የውጭ ግንኙነት ዕይታን ያቀረቡት ደግሞ አቶ መሐመድ ረፊ ናቸው፡፡ አሁን ያለውና ለበርካታ ዓመታት ያገለገለው የውጭ ጉዳይ ፖሊሲ እንዲቀየር ግድ ያለው አገራዊ ተጨባጭ ሁኔታና ፍላጎት በመኖሩ፣ ዓለም አቀፍ ሁኔታዎች እየተጋጋሙና እየተወሳሰቡ በመምጣታቸው፣  የኃያላን ፉክክራቸው እየጎለበተ በመምጣቱ፣ እንዲሁም የአፍሪካ ቀንድ ከምን ጊዜውም በላይ ትኩረት በመሳቡ መሆኑን አስረድተዋል፡፡የመደመር የውጭ ጉዳይ ዕይታ አምስት ገጾች አሉት በማለት በውጭ ግንኙነት ረገድ ኢትዮጵያ የተጠራቀሙ ወረቶች ያሏት መሆኑ፣ ግንኙነቶች ትብብራዊና በመግባባት ላይ የተመሠረቱ መሆን ስላለባቸው፣ ፉክክር ባለባቸው ቀጣናዎች ብሔራዊ ጥቅምን ለማስጠበቅ ያለመ መሆን ስላለበት፣ ጎረቤት አገሮችን ያስቀደመ ግንኙነት መመሥረት በመሻቱ፣ እንዲሁም ብሔራዊ ክብርን የሚያረጋግጥ ግንኙነት የግድ ስለሆነ ነው በማለት አምስቱን ገጽታዎች ዘርዝረዋል፡፡በመሆኑም መደመር አገራዊ ኃይል መገንባት (በኢኮኖሚና በመከላከያ)፣ የጋራ ኃይልን ማጠናከር፣ እንዲሁም የዘርፈ ብዙ ዲፕሎማሲን ተግባራዊ ማድረግ የመደመር የወጭ ጉዳይ ማስፈጸሚያዎች ናቸው ሲሉ አቶ መሐመድ ገልጸዋል፡፡በመድረኩ ተሳታፊ የነበሩ የተለያዩ የኅብረተሰብ ክፍሎች አስተያየታቸውን ስለመደመር የሰጡ ሲሆን፣ በማኅበራዊ ሚዲያ የሚታወቀው አቶ ስዩም ተሾመ ‹‹መደመር ለእኔ ሳንሞት ሳንገዳደል ከጉልበት ይልቅ በዕውቀትና በሐሳብ የበላይነት ላይ ተመሥርተን ፖለቲካ እንጀምር ማለት ነው፤›› በማለት ገልጾ፣ ‹‹መቀነስ የሌለበት ነው መሆን ያለበት፤›› ብሏል፡፡በተጨማሪም መደመር የካፒታሊስት የኢኮኖሚ ሥርዓትን ለመፍጠር ያልማል መባሉን በማንሳት ጥያቄ የሰነዘሩት ሌላ ታዳሚ፣ ‹‹በዚህ ሥርዓት ቀድሞ ያለው ቀድሞ ይሄዳል፣ ኋላ ያለው ይከተላል፤›› በማለት ማኅበረሰቡ የተከፋፈለ ነውና እንዴት ተደርጎ ወደ ኋላ የቀሩትን እኩል ማራመድ ያስችላል? ሲሉ ጠይቀዋል፡፡  