ኖክ በነዳጅ ማመላለሻ ተሽከርካሪዎች ላይ መቆጣጣሪያ መሣሪያ ሊገጥም ነው
በኢትዮጵያ ከሚንቀሳቀሱ የነዳጅ ኩባንያዎች ቀዳሚ የሆነው ናሽናል ኦይል ኢትዮጵያ (ኖክ)፣ የነዳጅ ማመላለሻ ተሽከርካሪዎችን የሚቆጣጠር ዘመናዊ መሣሪያ ጥቅም ላይ ሊያውል መሆኑን አስታወቀ፡፡ በሳተላይት መረጃ የሚታገዘው ዘመናዊ መቆጣጠሪያ መሣሪያ የሚገዛው ተቀማጭነቱ በአሜሪካ ቨርጂኒያ ከሆነው ግሎባል ትራኪንግ ቴክኖሎጁ ከተባለ ኩባንያ ነው፡፡ የመሣሪያውና ተያያዥ አገልግሎቶች ግዢ ስምምነት ባለፈው ሐሙስ በሸራተን አዲስ ተፈርሟል፡፡ ስምምነቱን የፈረሙት የኖክ ዋና ሥራ አስፈጻሚ አቶ ታደሰ ጥላሁን፣ የግሎባል ትራኪንግ ቴክኖሎጂ ማኔጂንግ ዳይሬክተር አቶ ዘለዓለም ዳኜ ናቸው፡፡ በፊርማው ሥነ ሥርዓት ላይ ማብራርያ የሰጡት አቶ ዘለዓለም፣ የነዳጅ ጫኝ ተሽከርካሪዎች መቆጣጠሪያ ቴክኖሎጂ የስልክ፣ የኢንተርኔትና የሳተላይት መረጃዎችን በመጠቀም ተሽከርካሪዎች ያሉበትን ሥፍራ፣ የአሽከርካሪዎችን አነዳድና የነዳጅ ስርቆትን እንደሚጠቁም አስረድተዋል፡፡ በተሽከርካሪዎች ላይ የሚተከሉት መሣሪያዎች የሳተላይት መረጃን በመጠቀም ተሽከርካሪው የሚጓዝበትን የጉዞ አቅጣጫ ለኖክና ለግሎባል ትራኪንግ ቴክኖሎጂ ዋና መሥሪያ ቤቶች በየጊዜው ሪፖርት ያደርጋል፡፡ የነዳጅ ማመላለሻ ተሽከርካሪው የሚጓዝበትን ፍጥነት ኩባንያዎቹ በመሣሪያዎቹ አማካይነት የሚከታተሉ ሲሆን፣ ከተገቢው ፍጥነት በላይ ሲጓዝ ወይም ያልተገባ እንቅስቃሴ በሚደረግበት ወቅት ሁኔታውን ተረድተው መኪናውን ማስቆም እንደሚቻል አቶ ዘለዓለም ተናግረዋል፡፡ በተጨማሪም የነዳጅ መጫኛው ቦቴ ነዳጅ ማስገቢያና ማስወጫ ቫልቮች አውቶማቲክ መቆጣጠሪያ የተገጠመላቸው ሲሆኑ፣ ነዳጅ ከተሞላ በኋላ ቫልቩ ራሱ ይዘጋል፡፡ ከዚህ በኋላ ማራገፊያ ቦታ ከመድረሱ በፊት በማንኛውም ሌላ አካል አሽከርካሪውን ጨምሮ የመክፈት ሙከራ ቢደረግ መሣሪያው ለዋናው መሥሪያ ቤት ሪፖርት ያደርጋል፡፡ አቶ ዘለዓለም ኩባንያቸው ይህን ዘመናዊ ቴክኖሎጂ ተግባራዊ ለማድረግ ካለፈው ሚያዝያ 2006 ዓ.ም. ጀምሮ ከኖክ ጋር ሲሠራ እንደነበር ገልጸው፣ በሁለት ተሽከርካሪዎች ላይ ተሞክሮ ውጤታማ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ አቶ ዘለዓለም ቴክኖሎጂው የተሽከርካሪ አደጋ 50 በመቶ፣ የነዳጅ ፍጆታን 15 በመቶና የጥገና ወጪን 40 በመቶ መነቀስ እንደሚያስችል አስረድተዋል፡፡ አቶ ታደሰ ጥላሁን በበኩላቸው የነዳጅ ስርቆትና ብክለት የተንሰራፋ ችግር መሆኑን ገልጸው፣ በዚህ ችግር ሳቢያ ኩባንያዎች ባልሠሩት ሥራ ሲወቀሱ መቆታቸውን በቁጭት ተናግረዋል፡፡ ኩባንያቸው ይህን ችግር የሚፈታ ቴክኖሎጂ ሲያፈላልግ ቆይቶ ውጤታማ የሆነውን የግሎባል ትራኪንግ ኩባንያ ቴክኖሎጂ ለመግዛት መወሰኑንም አስረድተዋል፡፡ መሣሪያውን በአንድ ተሽከርካሪ ላይ ለመግጠም የመጀመርያው ደረጃ ኢንቨስትመንት ወጪ 8,200 ብር መሆኑን፣ በተጨማሪ በቀጣይነት ለስልክ መስመር፣ ለኢንተርኔት፣ ለጂፒኤስና ለዳታ ማኔጅመንት አገልግሎት በአንድ ተሽከርካሪ በየወሩ 1,000 ብር እንደሚያስፈልግ ከአቶ ታደሰ ገለጻ ለመረዳት ተችሏል፡፡ ‹‹ይኼንን ወጪ ከኩባንያችን ኪስ ለኮንትራክተር በመክፈል ትራንስፖርተሮቻችን ወጪው ሳይጫናቸው በሁለት ዓመት ጊዜ ውስጥ ከፍለው እንዲጨርሱ ተስማምተናል፤›› ብለዋል፡፡ ለኖክ የሚሠሩ 800 የነዳጅ ተሽከርካሪዎች ሲኖሩ፣ አዲሱን ቴክኖሎጂ ለመግጠም 300 ሚሊዮን ብር እንደሚያስወጣ አቶ ታደሰ ለሪፖርተር ተናግረዋል፡፡ ኖክ ለአቪዬሽን ነዳጅ አመላላሽ መኪኖች ቅድሚያ በመስጠት የአውሮፕላን ነዳጅ የሚያመላልሱ 200 ተሽከርካሪዎች ላይ መሣሪያውን የሚያስተክል ሲሆን፣ በቀጣይ በሁሉም ነዳጅ አመላላሽ ተሽከርካሪዎች ላይ እንደሚገጠምና በሁለት ወራት ውስጥ ወደ ሥራ እንደሚገባ ታውቋል፡፡ በዝግጅቱ ላይ በክብር እንግድነት የተገኙት የትራንስፖርት ሚኒስትሩ አቶ ወርቅነህ ገበየሁ፣ የንግድ ሚኒስትር ዴኤታ አቶ ዓሊ ሲራጅና የፌዴራል ትራንስፖርት ባለሥልጣን ዋና ሥራ አስኪያጅ አቶ ካሳሁን ኃይለ ማርያም፣ ኖክ የነዳጁ አቅርቦት ሥራን ለማዘመንና ደኅንነት ለማስጠበቅ የወሰደውን ዕርምጃ አድንቀው ሌሎችም ኩባንያዎች የኖክን ፈለግ እንዲከተሉ ጥሪ አስተላልፈዋል፡፡ አቶ ካሳሁን የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ተመሳሳይ የጭነት መከታተያ መሣሪያ ጥቅም ላይ ለማዋል እየሠራ መሆኑን ጠቁመው፣ በ100 ተሽከርካሪዎች ላይ መሞከሩንና በቀጣይ በ500 ተሽከርካሪዎች ላይ እንደሚገጠም ተናግረዋል፡፡ ኖክ ከአሥር ዓመት በፊት አሥራ አንድ ነዳጅ ማደያዎች በመክፈት ሥራውን የጀመረ ሲሆን፣ በአሁኑ ወቅት 145 ማደያዎች አሉት፡፡ ባለፉት አሥር ዓመታት ከአንድ ቢሊዮን ብር በላይ ኢንቨስት አድርጓል፡፡ በአዲሱ የአውሮፓውያን ዓመት 30 ማደያዎች ለመክፈት በእንቅስቃሴ ላይ ይገኛል፡፡ ኖክ በአዲስ አበባ ቦሌ ዓለም አቀፍ አውሮፕላን ማረፊያ የአውሮፕላን ነዳጅ ማጠራቀሚያ ዴፖ የገነባ ሲሆን፣ ተመሳሳይ ዴፖዎች በኮምቦልቻና በሰመራ ከተሞች ለመገንባት ዕቅድ መያዙ ታውቋል፡፡