 መንግሥት በርካታ ድክመቶች እንዳሉበት የገመገመውን የመካከለኛ ገቢ አገር የመፍጠር ዕቅዱን እንደማይከልስ አስታወቀ
መንግሥት በመጪዎቹ ሦስት ዓመታት ተግባራዊ ለማድረግ ይፋ ያደረጋቸውና በ‹‹አገር በቀል የኢኮኖሚ ሪፎርም›› ሥር የተካተቱ ዕቅዶቹን በማስተዋወቅ፣ በርካታ ድክመቶች እንደታዩበት የተገለጸውና መካከለኛ ገቢ ያላት ኢትዮጵያን ለመፍጠር ያለመው ነባሩ ዕቅድ በተቀመጠለት ጊዜ ገደብ ሳይከለስ ተግባራዊ እንደሚሆን አስታወቀ፡፡ የኢትዮጵያ ብሔራዊ ባንክ ገዥ ይናገር ደሴ (ዶ/ር) ሪፖርተር ላቀረበላቸው ጥያቄ በሰጡት ምላሽ እንዳስታወቁት፣ ኢትዮጵያ ከአምስት ዓመታት በኋላ በዝቅተኛው እርከን ደረጃ መካከለኛ ገቢ ካላቸው አገሮች ተርታ የምትሠለፍበት ዕቅድ እንደነበር ሳይለወጥ ይቀጥላል፡፡ መንግሥት በመካከለኛ ገቢ እርከን ኢትዮጵያ እንደምትቀመጥ ይፋ ያደረገው ከአምስት ዓመታት በፊት እንደነበር ይታወሳል፡፡ ‹‹የጊዜ ገደቡ አልተከለሰም፡፡ አገር በቀል የኢኮኖሚ ማሻሻያ ያስፈለገበት አንዱ ምክንያት የኢኮኖሚውን ጤናማነት ማስጠበቅ ብቻም ሳይሆን በትምህርት፣ በጤና፣ በመጠጥ ውኃ አቅርቦት፣ በመሠረተ ልማትና በመሳሰሉት መስኮች የት ደርሰናል? ዝቅተኛ መካከለኛ ገቢ ያላቸው አገሮችስ የት ደርሰዋል? የሚለውን በመቃኘት ምን ያህል እንደሚቀረን አስተያይተነዋል፤›› በማለት የገለጹት ይናገር (ዶ/ር)፣ በተጠቀሱት መስኮች ምን ያህል መሥራት እንደሚያስፈልግና ከመካከለኛ ገቢ አገሮች ተርታ ለመሠለፍ የኢኮኖሚ ማሻሻያው ሙሉ ለሙሉ መተግበር ወሳኝ እንደሆነ  አስታውቀዋል፡፡ በዝቅተኛው እርከን መካከለኛ የገቢ ክልል ውስጥ የሚመደቡ አገሮችን ለመቀላቀል የተቀመጠው ጊዜ፣ ሁለተኛው የዕድገትና ትራንስፎርሜሽን ዕቅድ በወጣበት ወቅት ነበር፡፡ ኢትዮጵያም የመካከለኛ ገቢ ያላቸውን አገሮች የምትቀላቀለው እ.ኤ.አ. በ2025 ከአምስት ዓመታት በኋላ ነው፡፡ በዚህ ጊዜ ውስጥ በዝቅተኛው ወይም ከድህነት ወለል በታች በሆነው የቀን ገቢ ግምት ሥሌት መሠረት፣ የኢትዮጵያ አማካይ የነፍስ ወከፍ ዓመታዊ ገቢ አሁን ካለበት 865 ዶላር ወደ 2,200 ዶላር ማደግ ይጠበቅበታል፡፡ ይህንኑ ሲያብራራም፣ ‹‹የዛሬዎቹን ዝቅተኛ መካከለኛ ገቢ ያላቸው አገሮች ለመቀላቀል የነፍስ ወከፍ ገቢያችንን በሦስት እጥፍ ማሳደግ ይጠበቅብናል፤›› በማለት፣ አገር በቀል የኢኮኖሚ ማሻሻያ ሰነዱ አስፍሯል፡፡ በኢትዮጵያ በአሁኑ ወቅት ከድህነት ወለል በታች ማለትም በቀን 1.9 ዶላር ወይም 57 ብር ገቢ ማግኘት ያልቻው ሕዝብ ቁጥር ብዛት 27.3 በመቶ ሲሆን፣ መካከለኛ ገቢ ባላቸው አገሮች ውስጥ ይህ አኃዝ ወደ 14 በመቶ ወርዶ እንደሚገኝ የኢኮኖሚ ማሻሻያ ሰነዱ አጣቅሷል፡፡ ይህ ብቻም ሳይሆን ሌሎች በመካከለኛ የገቢ ደረጃ ላይ የሚገኙ አገሮች በትምህርት፣ በጤና፣ በንፁህ መጠጥ ውኃና በኤሌክትሪክ ኃይል አቅርቦት የደረሱበት ደረጃ መድረስ መካከለኛ ገቢ ያለው አገር ለመሰኘት ከሚያበቁ መሥፈርቶች ውስጥ ይጠቀሳል፡፡ በኤሌክትሪክ ኃይል አቅርቦት ረገድ ከጠቅላላው የኢትዮጵያ ሕዝብ ውስጥ 44 በመቶው ብቻ የኤሌክትሪክ ኃይል ያገኛል፡፡ በአንፃሩ መካከለኛ ገቢ ያላቸው አገሮች ከ86 በመቶ ያላነሰው ሕዝብ የኤሌክትሪክ ኃይል ተጠቃሚ ነው፡፡ በንፁህ የመጠጥ ውኃ አቅርቦት ረገድም በኢትዮጵያ 39 በመቶው ሕዝብ ብቻ ተጠቃሚ ሲሆን፣ በአምስት ዓመታት ውስጥ ጎራቸውን የምትቀላቀላቸው አገሮች ከ85 በመቶ ያላነሰው ሕዝባቸው ንፁህ ውኃ ያገኛል፡፡ ከልዩ ልዩ የኢኮኖሚ ዘርፍ ተዋንያን ጋር ውይይት እየተደረገበት የሚገኘው አገር በቀል የኢኮኖሚ ማሻሻያ ሰነድ፣ በትምህርትና በጤና ረገድ ኢትዮጵያ መካከለኛ ገቢ ካላቸው አገሮች አኳያ የምትገኝበትን ደረጃም ያስቀምጣል፡፡ በዚህ መሠረት በኢትዮጵያ የሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ንጥር ተደራሽነት 31 በመቶ ላይ ይገኛል፡፡ መካከለኛ ገቢ ባላቸው አገሮች ይህ መጠን ወደ 59 በመቶ ያሻቅባል፡፡ይሁንና ተቀራራቢና ምናልባትም ወደ መካከለኛ ገቢ ለማደግ የተቀመጠው ጊዜ ገደብ ከመዳረሱ በፊት፣ የተሳኩ ሊባሉ የሚችሉት የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርት፣ ከአምስት ዓመት በታች የሕፃናት ሞት መቀነስ ብሎም የዕድሜ ጣርያ ላይ የታዩት ለውጦች ናቸው፡፡ በኢትዮጵያ በሕይወት ከሚወለዱ 1,000 ሕፃናት አምስት ዓመት ሳይሞላቸው የሚሞቱት 59 ሲሆኑ፣ መካከለኛ ገቢ ባላቸው አገሮች 49 ናቸው፡፡ ረጅም ጊዜ በሕይወት የመቆየት የዕድሜ ጣርያ በኢትዮጵያ 66 ዓመት ሲሆን፣ መካከለኛ ገቢ ባላቸው አገሮች 68 ዓመት ነው፡፡ ምንም እንኳ ስለኢትዮጵያ የቀረቡት አኃዞች ከዚህ ቀደም በመንግሥት ከሚቀርቡት (ለአብነት የመጠጥ ውኃ ከ60 በመቶ በላይ ነበር) አኳያ ሰፊ ልዩነት ቢታይባቸውም፣ አሁን ባለው የአገሪቱ ሁኔታ በአምስት ዓመታት ጊዜ ውስጥ ዝቅተኛውን የመካከለኛ ገቢ ደረጃ ትቀላቀላለች ተብሎ የተቀመጠው የጊዜ ገደብ ለውጥ ሳይደረግበት በነበረው እንደሚቀጥል ይናገር (ዶ/ር) አረጋግጠዋል፡፡ መንግሥት በሦስት ዓመታት ውስጥ ለዘረጋቸው የኢኮኖሚ ማሻሻያ ሐሳቦች ትግበራ አሥር ቢሊዮን ዶላር እንደሚያስፈልገው ይፋ ማድረጉ ይታወሳል፡፡ 