የአረንጓዴ አሻራ አርበኞች
ከግቢው አጥር ግራና ቀኝ ተፈጥሮዓዊ መስህብ የተላበሱ አለፍ አለፍ ብለው የተተከሉ ችግኞች ይታያሉ። ልምላሜያቸው መፅደቅ መጀመራቸው ያመለክታል። አደራደራቸውም እንዲሁ ለዓይን ይማርካል። በግቢው ውስጥ ያሉ ዛፎች፣ አትክልት፣ ፍራፍሬዎችና አበባዎች መዓዛ ያውዳል። በስርዓት ችምችም ብለው ያደጉት ብዙ አይነት ዛፎች በቦታው ለተገኘ ፍጡር ንፁህ አየር ይመግባሉ። 
ከግቢው በስተግራ በተሰናዳው ስፍራ በፕላስቲክ ከረጢቶች ለመትከል የተዘጋጁ ብዙ ዓይነት ዝርያ ያላቸው ችግኞች ከጫፍ እስከ ጫፍ ተሰልፈው ይታያሉ። የቤተሰቡ ኣባላት ችግኞቹን በመንከባከብ ስራ ተጠምደዋል። ይህ በአዲስ አበባ አቃቂ ቃሊቲ ክፍለ ከተማ ወረዳ አንድ ነዋሪ የሆኑት የኮማንደር ጥላሁን ፀጋዬ ግቢ ነው። 
ለአረንጓዴ አሻራ ማኖር በግለሰብ ደረጃ ከሚተጉ የአረንጓዴ ልማት አርበኞች መካከል ኮማንደር ጥላሁን ፀጋዬ አንዱ ናቸው። ኮማንደር ጥላሁን የዓየር ንብረት ለውጥን ለመከላከል በአገር አቀፍ ደረጃ የተጀመረውን የአረንጓዴ ልማት ቀድመው የጀመሩ የታታሪዎች ምሳሌ ናቸው። በግል ተነሳሽነት ከ1984 ዓ.ም ጀምሮ ችግኞች
 አፍልቶ በመትከል በግቢያቸው ውስጥ ፅድ፣ ባህር ዛፍ፣ ግራቪሊያ፣ ግራር፣ ዋንዛ፣ ሸውሸዌ፣ ቡና፣ ፓፓያ፣ አቮካዶና የተለያዩ አትክልትና ፍራፍሬዎች አልምተዋል። 
‹‹የተከልኳቸው ዛፎች የአይኔ ማሳረፊያ ልጆቼ ናቸው›› ኮማንደር ጥላሁን ለተፈጥሮና ለዛፎቹ ያላቸው ጥልቅ ፍቅር የሚያሳዩት እንደ ልጆቻቸው ተንከባክበው ለመጪው ትውልድ የሚያስተላልፉት መተኪያ የሌለው ሃብት መሆኑን ይናገራሉ። ከራሳቸው አልፈው ለማህበረሰቡና ለተለያዩ ድርጅቶች ለዓመታት ችግኞችን አፍልተው በተመጣጣኝ ዋጋ እንደሚያቀርቡም ይገልፃሉ። 
ተፈጥሮን መጠበቅ እና መንከባከብ ህይወትን ማስቀጠል ነው የሚሉት ኮማንደር ጥላሁን፤ በዚህ ዓመት የተለያዩ ፍራፍሬዎችን ለመትከል ማቀዳቸውንና ችግኞችን ለህብረተሰቡ ለማከፋፈል ማዘጋጀታቸውን ይገልፃሉ። ዛፍ የሰው ህይወት ከሞት የሚታደግ በመሆኑ ሁሉም በግሉ አረንጓዴ ልማት ላይ የጎላ ተሳትፎ ማድረግ የሚገባው መሆኑንም ይጠቁማሉ። 
ለ50 ዓመታት ችግኞችን በመትከልና በማልማት የተራቆተ አካባቢ መልሶ እንዲያገግም በማድረግና የእድሜያቸውን አብዛኛው ክፍል በአረንጓዴ ልማት ላይ በማዋል ትልቅ አበርክቶ ያተረፉ ሌላኛው የአረንጓዴ አሻራ አርበኛ ደግሞ አቶ ጌታሁን መብራቴ ናቸው። ባፀደቋቸው ዛፎች ምክንያት ‹‹አባ ዛፉ›› በማለት
 የሚጠሩት የ85 ዓመት እድሜ ባለጸጋ የአካባቢ ጥበቃ ተቆርቋሪ አርሶ አደር ናቸው። ከላሊበላ ከተማ 42 ኪ.ሜ ርቀት ላይ ከሚገኘው አቡነ ዮሴፍ ቀበሌ (ከአቡነ ዮሴፍ ዝጊት አቦሃይ ጋሪያ ማህበረሰብ ጥብቅ ስፍራ) በቅርብ ርቀት ላይ ልዩ ቦታው እመቤት ዋሻ ተብሎ ከሚጠራው አካባቢ ነዋሪ ናቸው። 
ከደርግ ዘመነ መንግስት ጀምሮ በራሳቸው ተነሳሽት ጉልበታቸውንና ሃብታቸውን በማፍሰስ ለ50 ዓመታት አገር በቀል ዛፎችን በማልማት በመጠበቅ በመሆን በርካታ ቁጥር ያላቸውን ዛፎች አልምተዋል። 
በነዚህ ዓመታት ውስጥ በ30 ሄክታር በተጎዳና በተራቆተ አካባቢ፣ ለሰብል ምርት የሚጠቀሙበትን የግል የእርሻ መሬት ጨምሮ ቁጥቋጦዎችንና የሳር ዝርያ አይነቶችን ሳይጨምር በርካታ የሃገር በቀል ዛፎችን አፅድቀዋል። በተለይ አምጃ፣ አስታ፣ ቀለዋ የተባሉ አገር በቀል ዛፍ ማልማታቸውን ይገልፃሉ። 
‹‹ለዛፍና ለተፈጥሮ ሃብት ልዩ ፍቅር አለኝ። የእድሜን አብዛኛው ክፍል ስተክልና ስንከባከብ የኖርኩት ሊዚያ ነው›› በማለት የሚገልፁት አቶ ጌታሁን፣ የደን ልማት ዋና ትኩረት ያደረጉት እየጠፉ በሚገኙ የአገር በቀል ዛፎች ላይ ነው። ከነዚህም ውስጥ የአካባቢውን ስነ ምህዳር ያስጠበቁት አስታ፣ አምጃ ቀለዋ፣ ቀጋ፣ ኮሶ ሲሆኑ ከዚህ ባለፈ የውጭ ዝርያ የሆኑ ዛፎችን አልምተዋል።
አዲስ ዘመን ሰኔ 15/2012
ተገኝ ብሩ