ሰበር የመጨረሻ ውሳኔ የሰጠበት የፍትሐ ብሔር መዝገብ አፈጻጸም ታግዶ በፎረንሲክ እንዲመረመር ትዕዛዝ ተሰጠ
በሥር ፍርድ ቤቶች ታይቶ መታረም እንዳለበት እየታወቀ ክርክሩ ሰበር ችሎት ድረስ ተጉዞ የመጨረሻ ውሳኔ የተሰጠበት የፍትሐ ብሔር ክርክር ሒደቱ ከተጠናቀቀ በኋላ አፈጻጸሙ ‹‹የሰነድ ማስረጃው በፎረንሲክ ተመርምሮ ይቅረብ›› የሚል ትዕዛዝ ታግዶ በሥር ፍርድ ቤት መሰጠቱ እያነጋገረ ነው፡፡ በአገሪቱ የፍትሕ ሒደት የመጨረሻው የክስ ፍርድ ወይም ውሳኔ የሚሰጠው በፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት መሆኑ የሚታወቅ ቢሆንም፣ አዛዥ አማረ በየነ የተባሉ ባላባት ሚስት ወ/ሮ ብርቄ ሥነ ጊዮርጊስ ለአምስት ልጆቻቸው ባወረሱት ንብረት ምክንያት የተነሳ ክርክር ግን፣ የፍርድ ቤት ክርክር ሒደትን ባልተከተለ መንገድ ክርክሩ በሰበር ሰሚው ችሎት ውሳኔ ካገኘ በኋላ በሥር ፍርድ ቤት ሰነድ እንዲመረመር ለፎረንሲክ መላኩ ተገልጿል፡፡  አዛዥ አማረ የተባሉት ባላባት ከወለዷቸው አምስት ልጆች መካከል አቶ ፍቅሩ አማረ የሚባሉት ልጃቸው በሕመም ምክንያት ሕይወታቸው ያለፈ ቢሆንም፣ ‹‹ሚካኤል ፍቅሩ›› የሚባል አንድ ልጅ እንዳላቸው ሰነዶች ያስረዳሉ፡፡ በመሆኑም አቶ ሚካኤል ፍቅሩ፣ የአባቱ አቶ ፍቅሩ አማረ ሕጋዊ ወራሽ መሆኑን በፍርድ ቤት ማረጋገጡንም ሰነዶቹ ያሳያሉ፡፡ የውርስ መሠረቱ የአቶ ሚካኤል ፍቅሩ አያት አዛዥ አማረ መጋቢት 30 ቀን 1955 ዓ.ም. ባለቤታቸውን ጨምሮ ለአምስት ልጆቻቸው በኑዛዜ ያስተላለፉት ቃል ሲሆን፣ ቃሉም ግንቦት 15 ቀን 1956 ዓ.ም. የፀደቀ መሆኑን ሰነዶቹ ያስረዳሉ፡፡ አዛዥ አማረ ሕይወታቸው ካለፈ በኋላ ልጃቸው አቶ ፍቅሩም መሞታቸውን ሰነዶች ያስረዳሉ፡፡ ልጃቸው ሚካኤል ፍቅሩ የአባቱ አቶ ፍቅሩ ወራሽ መሆኑንና በአባቱ ለመተካት ሲጠይቅ፣ ‹‹ሕጋዊ ወራሽ አይደለም›› የሚል ክህደት ተፈጽሞ እንደነበርም ሰነዶች ያስረዳሉ፡፡ ነገር ግን የልጅ ሚካኤል ፍቅሩ ሞግዚትና ወላጅ እናቱ ወ/ሮ አበራሽ ዳኘው በፍርድ ቤት ለ15 ዓመታት ባደረጉት ክርክር በመርታታቸው፣ አዛዥ አማረ ለልጆቻቸው ከተናዘዙትና በወቅቱ ወረዳ 21 ቀበሌ 01 ስታዲዮም አካባቢ ቤተዛታ ሆስፒታል አጠገብ ከሚገኙት ቤቶች ውስጥ የቤት ቁጥር 361 በሰበር ሰሚ ችሎት መዝገብ ቁጥር 82/2 ታኅሳስ 10 ቀን 1995 ዓ.ም. በፍርድ ቤት ትዕዛዝ እንደተሰጠው የውሳኔ መዝገቡ ያሳያል፡፡የአቶ ሚካኤል ሴት አያት ወ/ሮ ብርቄ ሥነ ጊዮርጊስ ሚያዝያ 12 ቀን 1997 ዓ.ም. በመሞታቸው፣ አባቱን አቶ ፍቅሩ አማረን በመተካት የውርስ ድርሻ ማግኘት እንዳለበት በመጥቀስ ለፌዴራል የመጀመርያ ደረጃ ፍርድ ቤት ቂርቆስ ፍትሐ ብሔር ችሎት በ2008 ዓ.ም. ባቀረበው አቤቱታ ዳኝነት መጠየቁንም ሰነዶቹ ያረጋግጣሉ፡፡ ፍርድ ቤቱም ውርስ አጣሪ በመሾም እንዲጣራ ትዕዛዝ ሰጥቷል፡፡ ውርስ አጣሪው ያለውን ንብረት አጣርቶ ለፍርድ ቤት ካሳወቀ በኋላ፣ ሌሎች ወራሾች እናታቸው ወ/ሮ ብርቄ ሥነ ጊዮርጊስ ከመሞታቸው በፊት፣ መጋቢት 17 ቀን 1997 ዓ.ም. (ከመሞታቸው 26 ቀናት በፊት) በታዛቢዎች ፊት መናዘዛቸውንና ኑዛዜውንም በብዕርና በቀኝ አውራ ጣታቸው ፊርማ ማረጋገጣቸውን፣ የሌሎቹ ተከራካሪዎች ጠበቃ ለፍርድ ቤቱ አቤቱታ በማቅረብ መቃወማቸውን ሰነዶቹ ያሳያሉ፡፡ ሟች በኑዛዜያቸው የአቶ ሚካኤል አባትን አለማካተታቸውንና ቢያካትቱም በይርጋ የሚታለፍ መሆኑን በመጥቀስ የተከራከሩ ቢሆንም፣ የአቶ ሚካኤል ፍቅሩ ጠበቃ ኑዛዜውን በመቃወም ተከራክረዋል፡፡ ጠበቃው ለፍርድ ቤቱ ባቀረቡት ክርክር እንዳስረዱት፣ የውርስ አጣሪ ተሾሞ ውርስ ከመጣራቱ በፊት ተቃዋሚ ካለ እንዲቀርብ ጥሪ ተደርጓል፡፡ ነገር ግን ጣልቃ ገብተው ለመከራከር ያመለከቱትና ‹‹ያገባኛል›› የሚሉት አቶ ፈቃደ አማረ መብታቸው መታለፉን ማስረዳታቸውን ሰነዱ ያስረዳል፡፡ ፍርድ ቤቱ ግን ጣልቃ ገብተው እንዲከራከሩ ሲፈቀድላቸው፣ አቶ ሚካኤል በፍትሐ ብሔር ሕግ ቁጥር 1000(1) ድንጋጌ መሠረት፣ በሦስት ዓመት ይርጋና በፍትሐ ብሔር ሕግ ቁጥር 1845 ድንጋጌ መሠረት በአሥር ዓመታት ይርጋ መብቱ ሊታለፍ እንደሚገባም መከራከራቸውን ሰነዶቹ ያስረዳሉ፡፡ የአቶ ሚካኤል ጠበቃ ባደረጉት ክርክር እንዳስረዱት፣ በመጀመርያ ደረጃ የኑዛዜ ሰነዱ በፎረንሲክ ሊመረመር ይገባል፡፡ ምክንያቱ ደግሞ የኑዛዜው ሰነድ በአዋጅ ለሕዝብና ለመንግሥት የተሰጡ ይዞታዎችንና ንብረቶችን ጭምር የያዘ፣ የገጠር ጋሻ መሬትን ያካተተና በውርስነት ያከፋፈለ በመሆኑ፣ በፍትሐ ብሔር መዝገብ ቁጥር 565(2) እና በሰበር ችሎት 32819 በተሰጠው አስገዳጅ ትርጉም መሠረት ውድቅ ሊደረግ እንደሚገባ በመጥቀስ ነው፡፡የሟች ንብረት በስማቸው የነበረና በወራሾች ስም ያልዞረ ከመሆኑ አንፃር፣ ንብረቱ በሁሉም ሕጋዊ ወራሾች ስም እንዳለ ስለሚገመት የሦስት ዓመትም ሆነ የአሥር ዓመታት ይርጋ እንደማይመለከተው አስረድተዋል፡፡ ይኼም በፍትሐ ብሔር ሕግ ቁጥር 106 እና 106(2) መሠረት የውርስ ሀብት ድርሻውን ሊያገኝ እንደሚገባ አስረድተዋል፡፡ ነገር ግን የቂርቆስ ፍትሐ ብሔር ችሎት በመዝገብ ቁጥር 46006 የያዘው የኑዛዜ ክርክር ኑዛዜው በፎረንሲክ ተመርምሮ ውጤቱ እስከሚታወቅ ድረስ፣ በፍትሐ ብሔር ሥነ ሥርዓት ሕግ ቁጥር 197 (2) መሠረት ታግዶ እንዲቆይ የአቶ ሚካኤል ጠበቃ አቤቱታ ማቅረባቸውን ሰነዶቹ ያመለክታሉ፡፡ ፍርድ ቤቱ ግን ‹‹ይርጋ ያግደዋል›› በማለት የኑዛዜ ሰነዱ ትክክለኛነት ሳይረጋገጥ፣ መዝገቡን መዝጋቱም ተጠቁሟል፡፡ የፍርድ ቤቱን ውሳኔ የተቃወመው አቶ ሚካኤል ፍቅሩ፣ በጠበቃው አማካይነት ለፌዴራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት የሥር ፍርድ ቤትን የክርክር ሒደት በማስረዳት ይግባኝ ያቀረበ ቢሆንም፣ ቢያንስ የሥር ፍርድ ቤት የኑዛዜ ሰነድ በፎረንሲክ መመርመር አለመመርመሩን እንኳን ሳያረጋግጥ ከረዥም ቀጠሮ በኋላ፣ የሥር ፍርድ ቤት ውሳኔ በማፅናት ይግባኙን እንዳልተቀበለው አስታውቋል፡፡ የፍትሕ ሥርዓቱን እስከ መጨረሻው መፈተሽ እንዳለባቸው ቆርጠው የተነሱት የአቶ ሚካኤል ጠበቃ መሠረታዊ የሕግ ጥሰት እንደተፈጸመባቸው በመጥቀስ፣ ለፌዴራል ጠቅላይ ፍርድ ቤት ሰበር ሰሚ ችሎት ማመልከቻ ማቅረባቸውንም ሰነዶቹ ያስረዳሉ፡፡ ለሰበር ሰሚ ችሎት ማመልከቻ ያቀረቡት የሥር ፍርድ ቤት ቂርቆስ ፍትሐ ብሔር አንደኛ ችሎት የውሳኔ መዝገቡን ከዘጋ በኋላ፣ እንደ አዲስ የኑዛዜ ማረጋገጫ ሰነዱ በፎረንሲክ እንዲመረመር ትዕዛዝ የሰጠበትን ሰነድ ጭምር አያይዘው ቢሆንም፣ ከሁለት ወራት በኋላ ‹‹አያስቀርብም›› በማለቱ የሥር ፍርድ ቤቶች ውሳኔን ማፅናቱን ሰነዱ ይገልጻል፡፡ የሥር ፍርድ ቤት የሰበሩን ውሳኔን በማለፍ መጀመርያ ትዕዛዝ ሊሰጥበት ይገባ የነበረን ሰነድ፣ በድጋሚ እንዲመረመር የሰጠው ትዕዛዝ ውጤት እየተጠበቀ ነው፡፡  