በፕሪሚየር ሊጉ የሚሳተፉ ሶስት ክለቦች ወደ መደበኛ ልምምድ ተመልሰዋል
 ዓለምን በአንድነት እያስጨነቀ የሚገኘው ወቅታዊ ጉዳይ የኮሮና ቫይረስ (ኮቪድ19) ወረርሽኝ መሆኑ ይታወቃል። ወረርሽኙን ተከትሎ ስፖርታዊ እንቅስቃሴዎችን መልሶ ለመጀመር አዳጋች እንደሆነ እየተነገረ ይገኛል። ስፖርታዊ ውድድሮች በዓለም ዙሪያ ለጊዜው በታገዱበት በአሁኑ ወቅት ደግሞ ፕሮፌሽናል ስፖርተኞች እና ስፖርት አፍቃሪያን ከቤታቸው ሆነው በኢንተርኔት ውድድሮችን ማድረግን በመፍትሄነት እየወሰዱ ይገኛሉ። ከእግር ኳስ አንስቶ እስከ ዋና እንዲሁም የጀልባ ቀዘፋ እና የማራቶን ሩጫ ሰዎች እቤታቸው ውስጥ በመሆን በኢንተርኔት ሲለማመዱ እና ሲፎካከሩ በመታየት ላይ ናቸው። በርካታ የእግር ኳስ ክለቦች የስልጠና ሥርዓታቸውን በመለወጥ ተጫዋቾቻቸው በቤታቸው በመዋላቸው ከሚፈጠርባቸው ተጽእኖ ለማላቀቅ ጥረት እያደረጉ ይገኛል። ለዚህ እንደ ማሳያ በእንግሊዝ ፕሪሚየር ሊግ ድምቀት የሆነውን ማንቸስተር ዩናይትድን ማንሳት ይቻላል። ክለቡ ተጫዋቾቹ ከልምምድ እንዳይርቁ በማሰብ ወደ ልምምድ የሚያስገባቸውን አማራጭ መፍትሄ እየተገበረ መሆኑ ተነግሯል። 
የክለቡ ተጫዋቾቸ ከአቋማቸው ላለመውረድ በቤታቸው ሆነው የአካል ብቃት እንቅስቃሴ ላይ እንዲያተኩሩ በማድረግ ከተፅእኖ ለመዳን አማራጭ ሆኗል። ይህ ሁኔታም ቀድሞ ለረጅም ሰዓታት አብረዋቸው ያሳልፉ ለነበሩትና አሁን ግን በተለያዩ የመገናኛ ዘዴዎች መልዕክት ለሚለዋወጡት አሰልጣኞች መልካም መሆኑን የቀያዮቹ አሰልጣኝ ኦሊጉነር ሶልሻየር ለኢቭኒንግ ስታንዳርድ ገልጸዋል፡፡ ተጫዋቾች ጤናቸውንና አቋማቸውን በመጠበቁ ሂደት ቤተሰቦቻቸውም እንዲያግዟቸው ጭምር ጥሪ አስተላልፈዋል፡፡ እንደ ማንችስተር ሁሉ በርካታ ክለቦች ተጫዋቾቻቸውን ባሉበት እንዲሰለጥኑ በማድረግ ከተጽእኖ ለማላቀቅ እየሰሩ መሆናቸው ተሰምቷል። በኢትዮጵያ ፕሪሚየር ሊግ የሚገኙ ክለቦች ጥቂት ክለቦች ብቻ እንዲህ አይነት አማራጮችን እየወሰዱ መሆኑን ለማወቅ ተችሏል። በዚህ ረገድ የሚጠቀሰውን መቐለ 70 እንደርታን በግንባር ቀደምነት እንመልከት። 
የ2011 ዓ.ም የኢትዮጵያ ፕሪሚየር ሊግ ሻምፒዮናው መቐለ 70 እንደርታ ባሳለፍነው ሰኞ እለት ወደ ልምምድ በመመለስ ቀዳሚ ክለብ ሆኗል። ክለቡ ተጫዋቾቹ በየቤታቸው በመሆን በቴሌ ግራም በሚሰጣቸው ትዕዛዞች ልምምዶችን የሚያደርጉበት ስርዓት በመዘርጋት መሆኑን አስታውቋል። ከስፖርታዊ እንቅስቃሴዎች በተጨማሪ የሥነ ልቦና ፣ የአመጋገብ ሥርዓት ያካትታል። ስልጠናው የተሳካ እነዲሆን ሁለት የመቐለ ዩኒቨርሲቲ ባለሙያዎችን በማካተት ወደ ስራ መግባቱን ነው ያስታወቀው። በኮሮና ቫይረስ ምክንያት አብዛኛዎቹ ክለቦቸ ልምምድ ባቆሙበት ወቅት እንዲህ አይነት መፍትሄ በመውሰድ ተጫዋቾቹን እንዲንቀሳቀሱ ማድረጉ ክለቡን ትርፋማ የሚያደርገው ይሆናል ተብሏል። የሲዳማ ቡና እግር ኳስ ክለብ ተመሳሳይ እርምጃ በመውሰድ ተጫዋቾቹን ሊደርስባቸው ከሚችለው ተጽእኖ ለመታደግ እየተንቀሳቀሰ የሚገኝ ሌላው ክለብ ሆኗል። ሲዳማ ቡና ተጫዋቾቹ በያሉበት ሆነው መደበኛ ልምምድ እንዲያደርጉ የሚያስችል አሰራር በመፍጠር ረገድ ሌላው ተጠቃሽ ክለብ ሆኗል። በወረርሽኙ ምክንያት የክለቡ ተጫዋቾቹ ቢበተኑም ተገቢውን ጥንቃቄ ባማከለ መንገድ ከቀናት በፊት ወደ ስልጠና መመለሱን አስታወቋል። የክለቡ ዋና አሰልጣኝ ዘርዓይ እንዳስረዱት ፤ የክለቡን ሁሉንም ተጫዋቾች ያማከለ የቴሌግራም ግሩፕ የተፈጠረ ሲሆን በቴሌግራም የስልጠና ማንዋሎችን በፅሁፍና በተንቀሳቃሽ ምስል እንዲደርስ ተደርጓል። በዚህ መሰረት ክለቡ ልምምዱን ካሳለፍነው ማክሰኞ ከማለዳው 12 ሰዓት ጀምሮ ለ45 ደቂቃዎች ያህል ሁሉም ተጫዋቾች ባሉበት ሆነው እንዲሰለጥኑ መደረጉን አስታውቀዋል። 
«ተጫዋቾቹ ልምምዱን ካጠናቀቁ በኋላ በአግባቡ ስለመስራታቸው የሚረጋገጥበት ሥርዓት ተፈጥሯል» የሚሉት አሰልጣኙ፤ በቴሌግራም ግሩፑ ፎቶዎችና ምስሎችን እንዲልኩ በማድረግ ይሄንኑ የሚረጋገጥ ይሆናል። የስልጠናውን ሥርኣት በተጠናከረ መልኩ ለማድረግ ደግሞ ተጫዋቾቹ በየሳምንቱ እቅዳቸውም ተገምግሞ የሚላክላቸው በመሆኑ ተጫዋቾቹ አቋማቸው ተጠብቆ እንዲቆዩ የሚያሰችል መሆኑን አስረድቷል። «ክለቡ ተጫዋቾቹ ልምምድ እንዲሰሩ ከማድረግ በተጓዳኝ ፤ ከሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ መምህር ጋር በመተባበር ከሥነ ልቦና ጋር የተያያዙ ትምህርቶች በቪዲዮ እንዲላክላቸው እየተደረገ ይገኛል» ሲሉ ነው ያመለከቱት። የሲዳማ ቡና እግር ኳስ ክለብ አምበል አዲስ ግደይ በበኩሉ «ምንም እንኳን ሁላችንም በያለንበት እንቅስቃሴ እያደረግን ቢሆንም አሰልጣኛችን ያመጣልን አማራጭ ሁላችንም ተመሳሳይ ዝግጅት እንድንሰራ የሚያደርገን ነው ። ስለዚህ በጥሩ ሁኔታ ተቀብለን ሰርተናል፡፡ ወደፊትም በሚሰጠን አቅጣጫ መሠረት ስራችንን የምንቀጥል ይሆናል» ብሏል። 
እንደ ሲዳማ ቡና ፣ መቐለ 70 እንደርታን መንገድ ዘግይቶም ቢሆን ፋሲል ከነማ መቀላቀሉ ተነግሯል። ፋሲል ከነማ በቪዲዮ ኮንፈረንስ እና በቴሌግራም ቻናል ከተጫዋቾቹ ጋር በመገናኘት የስነልቦና ድጋፍ የጀመረ ሲሆን ፤ በቀጣይ ሌሎች ተጨማሪ ስልጠናዎችን በተመሳሳይ መልኩ የሚቀጥል መሆኑን በፌስቡክ ፔጁ አስታውቋል። ፋሲል ከነማ ወደዚህ መስመር መምጣቱ በተጫዋቾቹና በክለቡ ላይ ሊደርስ የሚችለውን ጉዳት የሚቀንስ መሆኑን ተመላክቷል። 
በአጠቃላይ ኢትዮጵያም ከዚህ ቫይረስ መስፋት ተከትሎ ክለቦች፣ ማሰልጠኛ ማዕከላት እንዲሁም ብሄራዊ ቡድኖች ስፖርተኞቻቸውን እንዲበትኑ ተደርጓል:: ስፖርተኞቹ በበኩላቸው ባላቸው አቅም ቫይረሱን ለመቆጣጠር በሚደረገው ርብርብ ከደጋፊዎቻቸውና በተናጥል በመሆን ድጋፍ እያደረጉ ይገኛሉ፡፡ ነገር ግን ብቃታቸውን ጠብቀው ለመቆየት ምን እያደረጉ እንደሆነ መረዳት አልተቻለም፡፡ ስፖርተኛ ሁሌም ብቁና ዝግጁ ሆኖ መገኘት ያለበት እንደመሆኑ ከሌሎች ተሞክሮ በመውሰድ ይህንን በቤት ውስጥ የማሳለፍ ወቅት አቅማቸው በቻለ መጠን ዝግጅታቸውን ማከናወን ተገቢ መሆኑን የስፖርት ባለሙያዎችም ይመክራሉ። ክለቦች በኮሮና ቫይረስ ምክንያት ተጫዋቾቻቸው ከመደበኛው አካላዊ እንቅስቃሴ ውጪ ሳይሆኑ የዕለት ዕለት ሥራቸውን እንዲያከናውኑ የሚያግዙ አሠራሮችን ለመዘርጋት እንቅስቃሴ መጀመር ይገባቸዋል። በፕሪሚየር ሊጉ የሚሳተፉ ክለቦች የመቐለ 70 እንደርታ፣ ሲዳማ ቡና እና ፋሲል ከነማ እግር ኳስ ክለቦችን መንገድ መከተል ይኖርባቸዋል ባይ ነን።አዲስ ዘመን ሚያዝያ 16/2012 ዳንኤል ዘነበ