የሞት ጥላውን ካጠላብን የኮሮና ቫይረስ እንጠበቅ
ፍሬህይወት አወቀበመላው ዓለም በሰው ልጆች ጤና ላይ ሥጋት ያንዣበበው የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ አሁንም ጥላውን እንዳጠላ እነሆ ድፍን አንድ ዓመት አስቆጥሯል። ቫይረሱ ሥርጭቱን እያሰፋና ባህሪውን እየቀያየረ ባለበት በዚህ ወቅት በተለያዩ የዓለም አገራት አዲስ የተባለው የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ እየተስፋፋ መሆኑም እየተሰማ ነው።መነሻውን ከወደ ቻይና ያደረገው ይህ የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ ዛሬም የሥርጭት መጠኑን 70 በመቶ ከፍ ባደረገው አዲስ ባህሪው ሥርጭቱን እያሰፋ የዓለም የጤና ሥጋት መሆኑን ቀጥሏል።በኢትዮጵያም የመጀመሪያው የኮሮና ቫይረስ የታየበት ሰው ከተመዘገበበት መጋቢት 4 ቀን 2012 ዓ.ም ጀምሮ እስከ ዛሬዋ ዕለት በቫይረሱ የሚያዝ፣ ሕይወቱ የሚያልፍና የሚያገግም ሰው መመዝገቡን በየዕለቱ ከጤና ሚኒስቴር የሚወጡ መረጃዎች ያመለክታሉ። ይሁንና መንግሥትን ጨምሮ መላው ህብረተሰብ ቫይረሱ በሀገሪቱ በተመዘገበበት ወቅት የነበረው ጥንቃቄና ሥጋት ዛሬ አብሮት የለም።ነገር ግን ያለው እውነታ በተለይም አዲስ አበባ ውስጥ ለኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ የተዘጋጁ ሁሉም የመተንፈሻ ማሽኖች በታካሚዎች ይጨናነቃሉ። ከዚህም በላይ በአሁን ሰዓት በቀን ከአስር በላይ የሚደርሱ ታካሚዎች የመተንፈሻ ማሽን ለማግኘት ወረፋ እየተጠባበቁ እንደሆነ የጤና ሚኒስቴር መረጃ ያሳያል።ከዚህ ጋር የተያያዘ በመዲናችን አዲስ አበባ ከተማ በቅርቡ የሆነውን እውነተኛ ታሪክ ላነሳ ወደድኩ።ገና አፍላ ወጣት ናት የትዳር ሕይወትን ‹‹ሀ›› ብላ ከጀመረች 10 ወራትን ብቻ ያስቆጠረችና ጥሩ ገቢ አላቸው ከሚባል ቤተሰብ የተገኘች መልከ መልካምና ብዙ ራዕይ የነበራት ወጣት ነበረች።ወጣቷ በህይወቷ ህመም የሚባል ነገር የማታውቅ በመሆኗ ሐኪም ቤት አታውቅም።ይሁንና ባልተጠበቀ መንገድ ወጣቷን የኮሮና ቫይረስ እንዳገኛት በተደረገላት ምርመራ ማወቅ ተችሏል።ህክምና የተደረገላት ቢሆንም ወጣቷ የመተንፈስ ችግር የገጠማት በመሆኑ የመተንፈሻ ማሽን ወይም መሣሪያ እንደትጠቀም የግድ ሆኗል።ምንም እንኳን ቤተሰቦቿ የመተንፈሻ መሣሪያ ለሚያቀርብላት የህክምና ተቋም የመክፈል አቅም ቢኖራቸውም በሀገሪቱ ያለው የመተንፈሻ መሣሪያ ቁጥር እጅግ አነስተኛ በመሆኑ ማግኘት አልቻሉም። ይሁንና ወጣቷ በየደቂቃዎቹ የመተንፈስ አቅሟ እየተዳከመና መሣሪያውም ሳይገኝ በመቅረቱ የወጣቷን ህይወት መታደግ አልተቻለም።በመሆኑም ህክምና ስትከታተል በነበረበት የግል ሆስፒታል ገና በለጋነቷ አዲሱን የትዳር ሕይወት ሳታጣጥም እስከ ወዲያኛው አሸልባለች። ከዚህች ወጣት ሕይወት በዋናነት መማር የሚቻለው በግል የህክምና ተቋም የመታከም አቅምና ዕድሉ ቢኖራትም ሀገሪቷ ውስጥ ባለው የመተንፈሻ መሣሪያ እጥረት መትረፍ አልቻለችም።ታዲያ ስንቶቻችን ነን እንኳንስ በግል ተቋምና በመንግሥት ሆስፒታልስ አገልግሎት ለማግኘት ዕድሉ ያለን፤ ያም ቢሆን የህክምና ተቋማት በሙሉ በታማሚዎች እየተጨናነቁና ባለሙያዎችም ከአቅማቸው በላይ በአስቸጋሪ ሁኔታ ውስጥ ሆነው እያገለገሉ ባሉበት በዚህ ወቅት ስለምን መጠንቀቅ አልተቻለም፤ ዕለት ዕለት ቫይረሱ ያገኛቸው ሰዎች ቁጥር ሲጨምር ጥንቃቄውም አብሮ ሲጨምር ለምን አይታይም? ምን ታዘባችሁ ስንል ላነሳነው ጥያቄ፤ የኮሮና ቫይረስ ይቅርና በተደጋጋሚ የሚያጠቃን ማንኛውም ጉንፋን እንኳን መነሻው ቫይረስ መሆኑን አንስተው እስከ ዛሬ ድረስ መድኃኒት ያልተገኘላቸው ናቸው።በማለት ሀሳባቸውን ያካፈሉን በኮከበ ጽባሕ አንደኛ ደረጃ ትምህርት ቤት ምክትል ርዕሰ መምህር ተስፋው አወቀ ናቸው። እንደሳቸው ሀሳብ እንዲያውም ለኮሮና ቫይረስ መድኃኒት ለማግኘት እየተጣጣሩና ተስፋ ሰጪ ነገሮችም እየታየ ነው።ይሁንና ቫይረሶች ባህሪያቸውን የመለዋወጥ ተፈጥሮ አላቸውና በአሁን ወቅት የቫይረሱን ሥርጭት ለመቆጣጠር አስቸጋሪ እየሆነ ይገኛል።ይህ መነሻውን ከሀገረ ቻይና ያደረገው ቫይረስ መላውን ዓለም አዳርሷል። ቫይረሱ በአሁን ወቅት ባህሪውን ቀይሮ በተለይም እንግሊዝን እያጠቃ ያለና ባለሙያዎች አገኘነው ላሉት መድኃኒትም አስቸጋሪ እየሆነ ይገኛል።በዚህ የተነሳም አገራት እንቅስቃሴዎቻቸውን እየገደቡ ነው። ይሁንና ቫይረሱ ባህሪውን ቢቀይርም ባይቀይርም ህብረተሰቡ ጥንቃቄዎቹን አጠናክሮ መቀጠል አለበት። በተለይም እንደ ኢትጵያ ባሉ አገራት ላይ በቫይረሱ ሳቢያ የሚደርሰው ጉዳት የከፋ ስለሚሆን ማህበረሰቡ ጥንቃቄው ላይ ማተኮር ይገባዋል።ቫይረሱ በሀገሪቱ በታየበት ወቅት ጥሩ የሚባል ጥንቃቄ በመንግሥትም ሆነ በህብረተሰቡ ይታይ ነበር።ከዛም አልፎ ማህበረሰቡ ከፍተኛ የሆነ ድብርት ውስጥ ገብቶ እንደነበር መምህር ተስፋው አስታውሰው፤ አሁንም በዛው ልክ ጥንቃቄዎች ሊደረጉ ይገባል።በየቦታው የነበሩ የእጅ በታጠቢያ ውሃና ሳሙና አሁንም ሊቀጥሉ ያስፈልጋል በማለት፤ ትራንስፖር ላይም ቢሆን መንግሥት ማድረግ የሚገባውን ጥንቃቄ ሊደርግ እንደሚገባ አንስተዋል።በቀጣይ ጥር 3 ቀን 2013 ዓ.ም አገራዊ የኮሮና ቫይረስ ንቅናቄን ‹‹ኖ ማስክ ኖ ሰርቪስ›› በሚል መሪ ቃል ለማድረግ መጀመሩ አስመልክተውም፤ ማነቃቃትና ማስተማሩ መልካም ቢሆንም ቫይረሱን ለመከላከል ግን የተወሰነ ጊዜን ጠብቆ መደረግ አለበት የሚል እምነት የሌላቸው መሆኑን አንስተው፤ እንዲያውም በየጊዜው ስለቫይረሱ አስከፊነትና ገዳይ መሆኑ መነገር መቻል ነበረበት ይላሉ። ከዚህም በላይ መጪው የጥምቀት በዓል የአደባባይ በዓል እንደመሆኑ የተለያዩ ክልከላዎችን መንግሥት ላድርግ ካለ ቅራኔዎችን ይፈጥራል። ቀድሞም ቢሆን የቫይረሱን ሥርጭት ለመከላከል ይደረጉ የነበሩ የተለያዩ ክልከላዎች መቋረጥ አልነበረባቸውም።ምክንያቱም ቫይረሱ ሥርጭቱን እያሰፋ ያለበትና ህብረተሰቡ ደግሞ ጥንቃቄውን እየዘነጋ ያለበት ወቅት በመሆኑ ንቅናቄው ተገቢነት ያለውና በቀጣይም አስፈላጊ የሆኑ ክልከላዎች ተጠናክረው መቀጠል አለበቸው ብለዋል።በኢትዮጵያ አምና መጋቢት ወር ጀምሮ በተከሰተው የኮሮና ቫይረስ ወረርሽኝ የታማሚዎች ቁጥር እስከ ታኅሣሥ አጋማሽ ከ121 ሺህ በላይ መድረሱን የኢትዮጵያ ኅብረተሰብ ጤና ኢንስቲትዩት እንዳስታወቀ ይታወሳል።በተጨማሪም ቫይረሱ አግኝቷቸው ወደ ሕክምና ማዕከል ከሚገቡት ሕሙማን፣ የጽኑ ሕክምና ክትትል የሚያስፈልጋቸው ታማሚዎች ቁጥርም ዕለት ዕለት በከፍተኛ ሁኔታ ቁጥሩ እየጨመረ መምጣቱን ከጤና ሚኒስቴር የወጣ መረጃ የሚጠቁም መሆኑ ይታወቃል።ስለዚህ ባህሪውን እየቀያየረ የዓለም የጤና ሥጋት ሆኖ የሞት ጥላውን ካጠላብን የኮሮና ቫይረስ ለመጠበቅ የመጨረሻ ቀላል የሆነውን የእጆቻችንን ንጽህና እንጠበቅ እንላለን።አዲስ ዘመን ጥር 12 ቀን 2013 ዓ.ም 