የዓለም አትሌቲክስ በፈጣኑ ጫማ መለሳለስ አሳይቷል
ብርሃን ፈይሳ በአትሌቲክስ ስፖርት እንደ ሌሎች የስፖርት ዓይነቶች በዓለም ላይ የበላይነቱን መጎናጸፍ ያልቻሉት ምዕራባውያኑ ካለሙት ለመድረስ የማይፈነቅሉት ድንጋይ የለም። በተለይ በመካከለኛና ረጅም ርቀት አትሌቲክስ ስፖርቶች ተወዳዳሪ መሆን አለመቻላቸውና ውጤታማነቱ በአፍሪካውያን መያዙ ሁሌም ያሳስባቸዋል። በዚህም ምክንያት ስኬታማ ሊያደርጓቸው የሚችሉ አማራጮችን ከመሞከር ወደ ኋላ አይሉም። የስፖርት አበረታች ንጥረ ነገር ተጠቃሚነት ከዚህ የመነጨ ሲሆን፤ እንደቀደሙት ዓመታት የተጠቃሚነት ፈተናውን በቀላሉ ማለፍ አለመቻላቸውን ተከትሎ ሌላ ዘዴ መፈለጋቸው አልቀረም። ይኸውም ፍጥነትን ለመጨመር የሚረዱ ጫማዎችን ወደ ገበያው በማስገባት ነው። ነገር ግን ይህ የቴክኖሎጂ ውጤትም ‹‹ጨዋታ ቀያሪ›› ሊባል የሚችልና ከአትሌቶች ተፈጥሯዊ አቅም በላይ የሆነ ተጨማሪ ፍጥነት ስለሚሰጠው በብዙዎች ተቃውሞ ገጥሞታል። ከስፖርቱ ቤተሰብም ባለፈ በዓለም አቀፍ ደረጃ ስፖርቱን የሚመሩት ማህበራትም የነገሩን አሳሳቢነት በመገንዘብ አትሌቶች ይህንን መሰል ጫማ ከግል ውድድር ውጪ በኦሊምፒክና መሰል ውድድሮች ላይ እንዳይጫሙት ሲከለክሉ ቆይተዋል። ዘጋርዲያን ከሰሞኑ እንዳስነበበው ከሆነ ደግሞ የዓለም አትሌቲክስ ፕሬዚዳንት ሰባስቲያን ኮ በዚህ ጉዳይ ላይ መለሳለስ ያሳዩበትን አስተያየት ሰጥተዋል። ናይኪ የተባለው የስፖርት ትጥቆች አምራች ድርጅት በቅርቡ አንድ የመሮጫ ጫማ ዓይነት ለዓለም አስተዋውቋል። ይህንን ለጎዳና ሩጫዎች የተመረተ ጫማም በመጀመሪያ በማራቶን ያስሞከረ ሲሆን፤ ኬንያዊው የዓለም ክብረወሰን ባለቤት ኢሉድ ኪፕቾጌ ርቀቱን በዓለም በታሪክ ለመጀመሪያ ጊዜ ከሁለት ሰዓት በታች ፈጽሟል። ይህንንም ተከትሎ በአትሌቶች ዘንድ ተፈላጊነቱ ሲበረታ በተፈጥሯዊ ስፖርት በሚያምኑ በስፖርት ባለሙያዎችና የአትሌቲክስ ወዳጆች ግን ተቃውሞ ደርሶበታል። በእርግ ጥ በዚህ
ጫማ ከተካሄዱ ውድድሮችአብዛኛዎቹ እንደየርቀቱ ፈጣን ሰዓት የተመዘገበባቸውና ክብረወሰንም የተሻሻለባቸው ናቸው። ለአብነት ያህልም በቅርቡ፤ በወንድና በሴት የ10ሺ እና የ5ሺ ሜትር የዓለም ክብረወሰን ያስመዘገቡት አትሌቶች ጆሹዋ ቼፕቴጊ እና ለተሰነበት ግደይ የናይኪ ምርት በሆነው ‹‹ዙምኤክስ ድራጎንፍላይ›› የተባለ ጫማ ነበር የሮጡት። በተመሳሳይ ሞሃመድ ፋራህ እና ሲፋን ሃሰንም የአንድ ሰዓት ክብረወሰኑን የግላቸው ማድረግ የቻሉት በዚሁ የመሮጫ ጫማ ነው። ይህም ትጥቅ አምራቹን ድርጅት በሥራው እርግጠኛ ሲያደርገው በአትሌቶች ደግሞ ፍላጎቱን አንሮታል። ስፖርቱን በበላይነት የሚመራው የዓለም አትሌቲክስ ባለፈው ዓመት በጫማው ላይ ስጋት ያለበት የሚያስመስለውን ህግ፤ ኦሊምፒክን ጨምሮ በትልልቅ የውድድር መድረኮች ላይ ሶላቸው ከ30 ሚሊ ሜትር በላይ የሆኑ የመሮጫ ጫማዎችን ማድረግ እንደማይቻል ይፋ አድርጎ ነበር። በቅርቡ ደግሞ ጫማው በኦሊምፒክ ላይም ፈቃድ ሊያገኝ ይችላል የሚለው ሃሳብ መሰማቱን ተከትሎ ብዙዎችን ሲያነጋግር ቆይቷል። አዲሱን የፈረንጆች ዓመት መግባት ተከትሎም ስለ ጫማው አስተያየት የሰጡት የዓለም አትሌቲክስ ፕሬዚዳንት፤ በቅርቡ የተሻሻሉ የዓለም ክብረወሰኖች በጫማው እገዛ ነው የሚለው ትክክል አመሆኑን አንጸባርቀዋል። ስለ መሮጫ ጫማው የተጋነነ ስሜት እንደሌላቸው የሚገልጹት ፕሬዚዳንቱ ‹‹እአአ በ2ሺ አጋማሽ የረጅም ርቀቶች ንግስናውን የተቆጣጠረው አዲዳስ ነበር። ይኸው ነገር አሁንም ተመልሶ ታየ፤ ፋብሪካዎቹ ግን አሁንም አዳዲስ የፈጠራ ምርቶችን ወደ ገበያ ከማቅረብ ወደኋላ አላሉም። በመሆኑም ህጎችን መከለስ አስፈላጊ ሊሆን ይችላል›› ብለዋል። የክብረወሰን ባለቤት የሆኑትን
አትሌቶች ብቃት በጫማው
መለካት እና ጫማው
እገዛ አድርጎላቸዋል የሚለው
ሃሳብም ስፖርቱን ዝቅ
አድርጎ ከመመልከት የመጣ
እንደሆነም ጠቁመዋል። ነገሮችን
ያማከለ ዳኝነትና የፈጠራ
ሥራዎችን ማፈን አስፈላጊ
አለመሆኑን ነው ያስታወቁት።
ይኸው የፕሬዚዳንቱ ንግግርም
ጫማው ኦሊምፒክ ላይም
ፈቃድ ሊያገኝ ይችላል
የሚለውን ግምት የሚያጠናክር
ሆኗል።አዲስ ዘመን ታህሳስ 27/2013