መስቀል ከመንፈሳዊ በዓልነቱ ባሻገር
በአደይ አበቦች ህብረት ያሸበረቀው መስከረም ወር በዓላት በማስተናገድም የታደለ ነው። በተለይም
ደግሞ በአገሪቱ አራቱም ማዕዘናት ከሚከበሩ በዓላት ውስጥ መስቀል አንዱ ነው። መስቀል ሃይማኖታዊ፣ ባህላዊ እና ትውፊታዊ ይዘቶችን
ይዞ ከሚከበሩት መካከል ቀዳሚ ነው። ዶክተር ጌትነት በጋሻው በደቡብ ብሄር ብሄረሰቦችና ህዝቦች ክልል ጋሞ ዞን የተወለዱ ሲሆን
በሕዝቦች ማህበራዊ እሴቶች ላይ ምርምር ያካሂዳሉ። መስቀል በዓል ከሃይማኖታዊ በዓልነት በዘለለ አያሌ ማህበራዊ እሴቶችንና እሳቤዎችን
ስለመያዙ ይጠቁማሉ። መስቀል እንደ ዘመን መለወጫ የሚታይ ሲሆን በጎፋ አካባቢ የሚከበረውና ‹‹ማስቃላ›› ብለው እንደ ዘመን መለወጫ
የሚያከብሩት በዓል ተጠቃሽ ነው። ይህ ወቅት በአካባቢው ማህበረሰብም የተለየ ትርጉም የሚሰጠው ስለመሆኑ ይናገራሉ። በዓሉ በተለያዩ
እምነት ተከታዮች መካከል የልዩነት ሳይሆን የአንድነትና አዲሱን ዓመት የሚቀበሉበት እንደሆነም ያብራራሉ። በጋሞ እና ጎፋ አካባቢዎች መስቀል በዓል እንደ ዘመን መለወጫ ከመታየቱም በተጨማሪ የተጣሉ
ሰዎች የሚታረቁበት ወሳኝ ወቅት ሲሆን ማህበራዊ እሴትን በማጠናከርና ሠላምን በመስበክ ትልቅ ሚና አለው። በመስቀል ሰሞን ሰው ብቻ
ሳይሆን ለእንስሳትም ደስታ እና ፍስሃ ዘመን እንደሆነ ይናገራሉ። እንደ ዶክተር ጌትነት ገለፃ፤ መስቀል በጉራጌ አካባቢ ደግሞ ሃይማኖታዊ
ይዘት ባለው መልኩ የሚከበር ሲሆን በርካታ ወጣቶች ከየስፍራው ወደየቤተሰባቸው ሄደው ምርቃት የሚቀበሉበት ብሎም ሠርግና መተጫጨቶች
የሚበራከትበት ወቅት ነው። የመስቀል በዓል በሀምበሪቾ፣ ካፊቾ እና በወላይታ ማህበረሰቦችም ዘንድ ትልቅ ትርጉም እንዳለው ይጠቁማሉ።
በመሆኑም መስቀል በዓል ከመንፈሳዊ በዓልነት ባለፈ የህዝቦች አንድነትና መተሳሰር የሚጠናከርበት፣
ተስፋ እና ቀጣይ እቅድ የሚነደፍበት ወቅት ስለመሆኑም ይጠቁማሉ። በመሆኑም መስቀልን የመንፈሳዊ ይዘት ብቻ ሳይሆን ስነልቦናዊ ትስስር
የሚጠናከርበት ስለመሆኑም ዶክተር ጌትነት ያብራራሉ። ዲያቆን ባልከው ወርቁ ደግሞ በፍቼ ሰላሌ ሀገረስብከት የአንድ ቤተክርስቲያን አገልጋይ ናቸው። በሌላ በኩል ደግሞ ኢንፎርሜሽን
ቴክኖሎጂ ባለሙያ ናቸው። እርሳቸው እንደሚሉት የመስቀል በዓል ሃይማኖታዊ ይዘቱን ጠብቆ በአገሪቱ በርካታ ሥፍራዎች ይከበር እንጂ
ከዚህም በዘለለ አያሌ ትምህርቶችን እንደሚሰጥ ነው የሚናገሩት። እንደ እርሳቸው ገለፃ፤ የመስቀል በዓል ከአራተኛው መቶ ክፍለ ዘመን ጀምሮ የሚከበር ሲሆን፤ በዓሉ በበርካታ የሰሜኑ
የኢትዮጵያ ክፍሎች ሃይማኖታዊ ለዛ የተላበሰ ነው። በወቅቱ የነበረችው ንግሥት እሌኒ እየሱስ ክርስቶስ የተሰቀለበትን መስቀል አስቆፍራ
ካስወጣችበት ጊዜ ጀምሮ በክርስትና እምነት ተከታዮች ዘንድ ይህ በዓል ሃይማኖታዊ ትርጓሜ ተሰጥቶት ይከበራል። መስቀሉ የተቀበረበትን
ቦታ ፍለጋው መጋቢት ወር ተጀምሮ መስከረም 17 ቀን መገኘቱን ይናገራሉ። በዚህ ቁፋሮም በርካታ የእምነቱ ተከታዮች ሰዎች የተሳተፉ
ሲሆን፤ ከፍተኛ ልፋትና ፀሎት የታከለበት እንደሆነም ያስረዳሉ። እንደ ባለሙያው ገለፃ፤ መስቀል ከመንፈሳዊ በዓል በዘለለ በርካታ ሃሳቦችን በውስጡ ይዟል። ከመጋቢት ወር እስከ መስከረም
ድረስ መስቀሉን ፈልጎ ለማግኘት ትጋትና ፀሎት ይጠይቅ እንደነበር ጠቁመው፤ ችግሮችንና ሁኔታዎችን ለማለፍ አስቸጋሪ ሁኔታዎችን ማለፍ
ግድ ስለመሆኑ ብሎም የሚወዱትን ነገር ለማየት ፅናት እንደሚያስፈልግ ያብራራሉ። በመሆኑም መስቀል ሃይማኖታዊ በዓል ቢሆንም የጽናት
ተምሳሌት እንደሆነ በመጠቆም፤ የኢትዮጵያ ዜጎች አገራቸውን ለማሳደግ ብርታት እና ችግሮችን ለማሳለፍ ደግሞ ፅናት ያስፈልጋቸዋል
ሲሉ ይመክራሉ። ከአራተኛው ምዕተ ዓመት ጀምሮ
እንደሚከበር የሚነገርለት ይህ በዓል ከአራት ዓመታት በፊት በተባበሩት መንግስታት የትምህርት፣ የሳይንስና የባህል ድርጅት (ዩኔስኮ)
የማይዳሰሱ ቅርሶች መዝገብ ላይ በዓለም ቅርስነት ተመዝግቧል። በኢትዮጵያም መስከረም 16 ቀን ደመራ እንዲሁም መስከረም 17 ቀን
ደግሞ ‹የመስቀል  በዓል› ተብሎ ይከበራል። የመስቀል በዓል ከፍተኛ የሆነ የቱሪስት ፍሰት እንደሚታይበት የቱሪዝም ባለሙያ የሆኑት ዶክተር አያሌው
ሲሳይ ይናገራሉ። የመስቀል ወቅት አበቦች የሚፈነዱበት፤ ጋራ ሸንተረሩ በአበቦች የሚደምቅበት፤ምንጮች የሚጠሩበት ልዩ ወቅት በመሆኑ
ቱሪስቶች በጣም የሚጓጉለት ወቅት ነው። በዚህም ምክንያት ወደ ኢትዮጵያ መምጣት በጣም ያስደስታቸዋል። በሌላም
በኩል የመስቀል በዓል ዘመድ ከዘመዱ የሚጠያየቅበት፤ለበርካታ ጊዜያት ከቤተሰቦቻቸው እርቀው የነበሩ ሰዎች ወደ ተወለዱበት ቀዬ የሚሄዱበት
ወቅት በመሆኑ ልዩ የሆነ መስተጋብር የሚታይበትና ማህበራዊ ግንኙነትም የሚጠነክርበት ወቅት መሆኑን ዶክተር አያሌው ሲሳይ ይናገራሉ።አዲስ ዘመን መስከረም 17/2012 ክፍለዮሐንስ አንበርብር