ኮቪድ-19 በጥቃቅንና አነስተኛ ኢንተርፕራይዞች ላይ የተሰማሩ ወገኖችን ከሥራ ውጪ እያደረገ መሆኑ ተገለጸ
አዲስ አበባ፡- ኮቪድ-19 በጥቃቅንና አነስተኛ ኢንዱስትሪ ላይ የተሰማሩ በርካታ ኢንተርፕራይዞችን ከሥራ ውጪ እያደረገ መሆኑ እና በቀጣይም በዘርፉ ላይ ከፍተኛ ጉዳት ሊያደርስ እንደሚችል ተገለጸ። 
የፌዴራል የከተሞች የሥራ ዕድል ፈጠራና የምግብ ዋስትና ኤጀንሲ የኮምዩኒኬሽን ጉዳዮች ቡድን መሪ ወይዘሮ አቦዘነች ነጋሽ በተለይ ለአዲስ ዘመን ጋዜጣ እንደገለጹት፤ ኤጀንሲው በአዲስ አበባ ከተማና በኦሮሚያ ክልል ባደረገው የዳሰሳ ጥናት በተለያዩ ዘርፎች ተደራጅተው በሥራ ላይ የነበሩ አብዛኞቹ አነስተኛና ጥቃቅን ኢንተርፕራይዞች ሽያጭ አቁመው ከሥራ ውጪ እየሆኑ ይገኛሉ። 
እንደ ቡድን መሪዋ ገለጻ፤ በአገልግሎት፣ በንግድና፣ በማኑፋክቸሪንግ በመሳሰሉት በአምስት የተለያዩ ዘርፎች በውስን ካፒታል ተቋቁመው በሥራ ላይ የነበሩና ከራሳቸው አልፈው ለሌሎችም የሥራ ዕድል ፈጥረው የነበሩ አነስተኛና ጥቃቅን ኢንተርፕራይዞች በወረርሽኙ ምክንያት በከፍተኛ ደረጃ ገበያቸው ተቀዛቅዟል። በተለይም በአገልግሎት ዘርፉ እንደ ምግብና መጠጥ እንዲሁም በማኑፋክቸሪንግ ዘርፍ እንደ ጨርቃጨርቅ በመሳሰሉት መስኮች የተሰማሩት ብዙዎቹ ሽያጭ ወደ ማቆምና ከሥራ ውጪ ወደ መሆን ደረጃ ደርሰዋል ። 
የአሁኑ መለስተኛ ምልከታ የተደረገው በአዲስ አበባና በኦሮሚያ ክልል መሆኑን ያመላከቱት የኮምዩኒኬሽን ቡድን መሪዋ፤ እስካሁን ድረስ በአገር አቀፍ ደረጃ የተደረገ ጥናት አለመኖሩን ፤ ሥራ የተፈጠረላቸውና ለሌሎችም ሥራ እየፈጠሩ የነበሩ ዜጎች በዚህ ደረጃ ተመልሰው ሥራ አጥ የሚሆኑ ከሆነ ኢኮኖሚውን ምን ያህል ሊጎዳው እንደሚችል መገመት እንደማያዳግት፤ ወረርሽኙ አጠቃላይ በዘርፉ ላይ ሊያሳድር የሚችለውን ተጽዕኖ ለማወቅና ተገቢውን ምላሽ ለመስጠት በቀጣይ በአገር አቀፍ ደረጃ ጥናት እንደሚካሄድ ቡድን መሪዋ ጠቁመዋል። 
ቡድን መሪዋ በወረርሽኙ ምክንያት ጉዳት እየደረሰባቸውና ሥራቸውን እያጡ ያሉ ወገኖችን ለመደገፍ የተለያዩ የመፍትሔ አቅጣጫዎች ተቀምጠው እየተሰራ መሆኑንም ጠቁመው። ኢንተርፕራይዞቹ ሥራቸውን የሚያከናውኑት በብድር በመሆኑ በዚህ ወቅት ሠርተው ብድራቸውን ለመመለስ የማይችሉ በመሆናቸው ከአነስተኛና ጥቃቅን አበዳሪ ተቋማት የብድር እፎይታ የሚያገኙበት መንገድ እንደሚመቻችላቸው፤ የግብር እፎይታም እንዲያገኙና የመክፈያ ጊዜውም እንዲራዘምላቸው ከገቢዎች ጋር እየተሰራ መሆኑን አስረድተዋል። 
በተመሳሳይ መቀመጫውን በብሪታኒያ ያደረገው ዲሎይት የተባለ የታክስና የፋይናንስ አማካሪ ተቋም በተያዘው 2020 የአውሮፓውያኑ ዓመት በኮቪድ-19 ወረርሽኝ ምክንያት አፍሪካ ሃያ ሚሊዮን የሚጠጋ ሥራ ልታጣ እንደምትችል በኢትዮጵያም ከአምስት እስከ ስምንት ሚሊዮን የሚደርሱ ሰዎች ሥራቸውን ያጣሉ የሚል ግምቱን አስቀምጧል። በኢትዮጵያ በኮቪድ-19 ወረርሽኝ ምክንያት ሥራ የማጣት ስጋት ከተጋረጠባቸው ዜጎች መካከልም አምስት ሚሊዮን የሚሆኑት በአነስተኛና ጥቃቅን ኢንተርፕራይዞች የተሰማሩ መሆናቸውንም ጥናቱ አክሎ ገልጿል። 
ይህ አሃዝ በጥናት ተቋሙ የተተነበየ ሲሆን፤ በኢትዮጵያ የሥራ ዕድል ፈጠራ ኮሚሽን የተገመተው ደግሞ ከሰባት መቶ ሺህ እስከ ሁለት ሚሊዮን የሚሆኑ ዜጎች በኮቪድ-19 ምክንያት ሥራቸውን ሊያጡ እንደሚችሉ ነው።
አዲስ ዘመን ሰኔ 3/2012ይበል ካሳ