ቆሻሻን ወደ ገንዘብነት
አቶ መስፍን ታደሰ በአዲስ አበባ ከተማ የአራዳ ክፍለ ከተማ ነዋሪ ሲሆኑ፤ የሀየሎም ኢብራሂምና ጓደኞቻቸው ደረቅ ቆሻሻ መሰብሰብ ማጓጓዝና መልሶ መጠቀም ህብረት ሥራ ሽርክና ማህበር አባል ናቸው።የዚህ የሽርክና ማህበር አባል ከመሆናቸው በፊት በቡድን ተደራጅተው ደረቅ ቆሻሻ ሰብስበው የማስወገድ ሥራ ሲሰሩ ነበር።በዚህ ሥራ የሚያገኙት ገቢ እዚህ ግባ የሚባል አልነበረም።የሽርክና ማህበሩ ደረቅ ቆሻሻን ሰብስቦ ከማስወገድ በተጨማሪ ጥቅም ላይ ሊውሉ የሚችሉትን ቁሶች በመለየት ፈጭቶ ዳግም ጥቅም ላይ የማዋል ሥራ እንደሚሰራ ይናገራሉ።ማህበሩ ቆሻሻ ከማስወገድ በተጨማሪ እንደገና ጥቅም ላይ የማዋል ሥራ በመጀመሩ ገቢው ከፍ ማለቱን ይናገራሉ።የሽርክና ማህበሩ ገቢ ከፍ ማለቱን ተከትሎ አባላቱ የሚያገኙት ገቢም ከፍ ብሏል። ባለፉት ሁለት ዓመታት ገቢያቸው ቢያንስ በግማሽ እንደጨመረ ይናገራሉ።በየወሩ ከሚያገኙት ገቢ ውስጥ 20 በመቶው ለቁጠባ እየተቆረጠ በወር እስከ 4 ሺህ 500 ብር እያገኙ እንደሆነ ያብራራሉ።እንደ አቶ መስፍን ማብራሪያ፤ የሽርክና ማህበሩ ዳግም ጥቅም ላይ ሊውሉ የሚችሉ ቁሶችን ዳግም ጥቅም ላይ ማዋል ከጀመረ ወዲህ ገቢያቸው በማደጉ በቤተሰባቸው ህይወት ላይ ተጨባጭ ለውጥ ማየት ችለዋል።አሁን ከታየው መሻሻል ባሻገር ወደ ፊት ጥሩ ተስፋም አላቸው።የሽርክና ማህበሩ ካፒታልም 1 ነጥብ 5 ሚሊየን ብር ደርሷል።በቀጣይ ማህበሩ ካፒታሉን በሌላ ኢንቨስትመንት ላይ ሲያውል ህይወታቸው ላይ ትልቅ ለውጥ እንደሚመጣ ተስፋ ሰንቀዋል።የሀየሎም ኢብራሂምና ጓደኞቻቸው ደረቅ ቆሻሻ መሰብሰብ ማጓጓዝና መልሶ መጠቀም ህብረት ሥራ ሽርክና ማህበር ምክትል ሥራ አስኪያጅ አቶ ኢብራሂም አብዶ እንደሚሉት፤ ማህበሩ በአንድ በኩል ቤት ለቤት እየዞረ ቆሻሻ ያወጣል፤ መወገድ ያለባቸውን ያስወግዳል።ሁለተኛው ደግሞ ጥቅም ላይ ሊውሉ የሚችሉትን የፕላስቲክ ጠርሙሶችን በማሽን ፈጭቶ ለሌሎች ፋብሪካዎች ያቀርባል።አንድ ኪሎ የፕላስቲክ ጠርሙስ በስድስት ብር ሂሳብ ከሌሎች አቅራቢዎች ገዝቶ በሰባት ብር ከሃምሳ ሳንቲም ሂሳብ ደግሞ እንደሚሸጥ ይገልጻሉ።እንደ አቶ ኢብራሂም ገለጻ፤ ማህበሩ 108 አባላትን ያቀፈው ነው።የሽርክና ማህበሩ ከመመስረቱ በፊት ቋሚ ገቢ ያልነበራቸው በየወሩ ቋሚ ገቢ ማግኘት ችለዋል።የማህበሩ አባላት በወር እስከ አምስት ሺህ ብር እያገኙ ነው።ከዚያ በተጨማሪ ማህበሩ ጠንካራ የቁጠባ ባህል አለው።እያንዳንዱ አባል ከሚያገኘው ገቢ 20 በመቶውን እንዲቆጥብ ያስገድዳል።ማህበሩ ሦስት ተሽከርካሪዎችን መግዛት በመቻሉ ቆሻሻ የመሰብሰብ ስራውንም ጉልበት ጊዜና ወጪ ቆጣቢ በሆነ መልኩ ማከናወን መጀመሩን አውስተዋል።እጅግ አድካሚ በሆነ መልኩ በእጅ ጋሪ ይሰሩ የነበሩ ስራዎች ዛሬ በመኪና እየተሰራ መሆኑንም ያመለክታሉ።እንደ አቶ ኢብራሂም ማብራሪያ ከማህበሩ አባላት በተጨማሪ 20 ሴቶችንና 13 ወንዶችን ቀጥሮ በማሰራት ላይ ይገኛል።እነዚህ ተቀጥረው የሚሰሩትም በወር እስከ ሦስት ሺህ ብር እያገኙ ነው።ማህበሩ የፕላስቲክ ጠርሙሶችን ፈጭቶ ሌላ የፕላስቲክ ጠርሙስ ለሚያመርቱ ፋብሪካዎች እያቀረበ የመቀጠል እቅድ የለውም።ያጠራቀመውን ከአንድ ሚሊየን ብር በላይ ገንዘብ በመጠቀም ከቀጣይ ዓመት ጀምሮ ራሱ የፈጫቸውን ፕላስቲኮች ተጠቅሞ ራሱ የፕላስቲክ ጠርሙሶችንና ሌሎች ምርቶችን የማምረት እቅድ እንዳለው ምክትል ሥራ አስኪያጁ አብራርተዋል።በአዲስ አበባ ከተማ ደረቅ ቆሻሻ አስተዳደር ኤጀንሲ የመልሶ መጠቀም ዳይሬክተር አቶ ካሳሁን ጸጋዬ እንደሚሉት፤ በከተማዋ ከስድስት ሺህ ገደማ ሰዎችን ያቀፉ 74 የሽርክና ማህበራት ደረቅ ቆሻሻ በመሰብሰብ ጥቅም ላይ ለሚያውሉ ፋብሪካዎች በማቅረብ ላይ ናቸው።በዚህ ዘርፍ የተሰማሩ ግለሰቦች ከተማዋ ጽዱ እንድትሆን እያበረከቱ ካለው የላቀ ሚና ባሻገር፤ የራሳቸውን ተጠቃሚነታቸውን ከፍ እያደረጉ ናቸው።ለአብነት እንኳ የ2012 ዓ.ም የግማሽ ዓመት አፈጻጸም ማየት በቂ ነው።74ቱ ማህበራት 17 ሺህ 840 ቶን ደረቅ ቆሻሻን ሰብስበው ዳግም ጥቅም ላይ እንዲውሉ በማድረግ 52 ነጥብ 5 ሚሊዮን ብር ገቢ ማግኘታቸውን አብራርተዋል።ከዚህ በከተማዋ ነዋሪ ዘንድ ቆሻሻ ሰብስቦ ዳግም ጥቅም ላይ ስለማዋል ከነበረው የተዛበ ግንዛቤ አንጻር ከጊዜ ወደ ጊዜ እየታየ ያለው መሻሻል እጅግ የሚደነቅ ነው የሚሉት አቶ ካሳሁን፤ ለዚህም በበጀት ዓመቱ የመጀመሪያ ስድስት ወራት የነበረው አፈጻጸም ጥሩ ማሳያ ነው ብለዋል።በርካታ መጠን ያለው ፕላስቲክ ቁሶች ወደ መልሶ መጠቀሚያ እንዲገባ በማድረግ ጥቅም ላይ የሚውለው ቆሻሻ መጠን እየጨመረ በመምጣቱ የገቢ ምንጭ እየሆነ ነው። አካባቢ ላይ ከፍተኛ ተፅዕኖ ሊያሳድሩ የሚችሉ ቆሻሻዎችን ለመቀነስ ተችሏል።ቆሻሻ ለማስወገድ ይፈልግ የነበረውን ሰፊ የቦታ መጠንም ለመቀነስ እንዳስቻለም ተናግረዋል።መንግሥት ካደራጃቸው 74 የህብረት ሽርክና የፅዳት ማህበራት በተጨማሪ የገበያውን አዋጭነት የተረዱ በራሳቸው ተነሳሽነት ደረቅ ቆሻሻን የሚሰበስቡ ከ40 በላይ የግል የፅዳት ድርጅቶች በከተማዋ ይገኛሉ ነው የተባለው።አዲስ ዘመን የካቲት 26/2012መላኩ ኤሮሴ