ኮቪድ-19 እና ዝቅተኛ ገቢ ያለው ማህበረሰብ
ኮቪድ-19 በዜጎች ጤና ላይ እያሳደረ ያለውንና ወደ ፊትም የሚያሳድረውን አሉታዊ ተፅዕኖ ለማስቀረት እና የወረርሽኙን ስርጭት ለመግታት የኢትዮጵያ መንግስት የተለያዩ እርምጃዎች እየተወሰደ ነው። በመንግስት እየተወሰዱ ያሉ እርምጃዎች በዋናነት አካላዊ ንክኪን ማስወገድ እና ማህበራዊ ፈቀቅታን ማስጠበቅን ዓላማ ያደረጉ ናቸው። እነዚህ እርምጃዎች በእርግጥ ወረርሽኙ በሰው ጤና ላይ ሊያስከትል የሚችለውን አሉታዊ ተፅዕኖ ለመቀነስ ብሎም ስርጭቱን ለመግታት ከፍተኛ አስተዋጽኦ የሚያበረክቱ ናቸው። 
እርምጃዎቹ ወረርሽኙን ለመከላከል የሚኖራቸው አስተዋጽኦ የማይካድ ቢሆንም በዜጎች የዕለተ ዕለት ኑሮ ላይ የሚያሳድሩት ጫናም ቀላል የማይባል ነው። በተለይም በዕለት ገቢ የሚተዳደሩ፣ ቋሚ ገቢ የሌላቸው እና የድሃ ድሃ የማህበረሰብ ክፍሎች የሚያጋጥማቸው ጉዳት የከፋ ሊሆን እንደሚችል ጥናቶች አመላክተዋል።
ወረርሽኙ በስራ ስምሪት እና በኢኮኖሚ እድገት ላይ ሊኖረው የሚችለውን አሉታዊ ተፅዕኖ ለመረዳት የተደረጉ ጥናቶች እንዳመላከቱት ወረርሽኙን ለመከላከል የሚወሰዱ እርምጃዎች በዋናነት ዝቅተኛ ገቢ ባለው ማህበረሰብ እና በኢ መደበኛ ዘርፍ የተሰማራ የህብረተሰብ ክፍል ላይ ከባድ ጫና ይኖረዋል።
በፕላንና ልማት ኮሚሽን የመሪ ፕላን ዝግጅትና ጥናት ዳይሬክተር እና የጥናት ቡድኑ አባል አቶ ሃብታሙ ታከለ እንደገለጹት አሁን በወረርሽኙ ሥጋት ምክንያት የኑሮ ሁኔታቸው ተገላጭ የሆኑ 15 ሚሊዮን ዜጎች የዕለት ደራሽ የምግብ እርዳታ ማቅረብ እንደሚያስፈልግ ጥናቱ አመላክቷል። ከነዚህ ውስጥ ጥቃቅን ኢ-መደበኛ ንግዶች ላይ የተሰማሩት ተጠቃሽ ናቸው።
ኢኮኖሚው ወደ ታች እንዳይንሸራተት መንግስት ከሚያደርገው ጥረት ባሻገር እነዚህ ዜጎች የከፋ ችግር ውስጥ እንዳይገቡ ትኩረት ሊሰጠው የሚገባው ጉዳይ መሆኑን ጥናቱ አመላክቷል። በጥናቱ በተመላከተው መሰረትም መንግስት ከህብረተሰቡ ጋር በመሆን የተጋላጭ የህብረተሰብ ክፍሎች የዕለት ደራሽ የምግብ እርዳታ ለማቅረብ መንግስት ባለው አደረጃጀት፣ በጀትና ባቋቋመው ኮሚቴ አማካኝነት የምግብ ክምችት የማዘጋጀት ስራ እየሰራ ነው።
በወረርሽኙ ምክንያት እርዳታ የሚፈልጉ የህብረተሰብ ክፍሎችን የመለየትና ችግሩ እስከ ሶስት ወር ቢቆይ ለተለዩት እርዳታ ለማቅረብ የሚያስፈልገውን ምግብ እና ምግብ ነክ ያልሆኑ ፍላጎቶችን የመለየት ስራ መሰራት እንዳለበት በጥናቱ ተመላክቷል።
መደበኛ ባልሆነው የሥራ መስክ የተሰማሩና ወደ ድህነት በቀላሉ ሊንሸራተቱ የሚችሉ ዜጎችን ጨምሮ፣ በከተማ ሴፍቲኔት ታቅፈው የሚደገፉ ዜጎች፣ እንዲሁም ከሥራ ገበታቸው ሊቀነሱ የሚችሉ በጉልበት ሥራ የተሰማሩና የጎዳና ተዳዳሪዎችን ቢያንስ በምግብ እንዳይጎዱ ለመደገፍ ተጨማሪ በጀት መመደቡን አስረድተዋል። ዜጎች የምግብ ድጋፍ የሚያገኙበት ዝግጅት እየተደረገ እንደሚገኝ አብራርተዋል።
እንደ አቶ ሀብታሙ ማብራሪያ፤ በየአካባቢ የምግብ ባንኮች ተዘጋጅተው በመንግስት እያደረገ ካለው ጥረት በተጨማሪ በየአካባቢው የምግብ ባንኮችን በማዘጋጀት አቅም ያላቸው ዜጎች አቅም ለሌላቸው ድጋፍ የሚያበረክቱበት ሁኔታ ተመቻችቷል። አቅም ያላቸው ዜጎችም እጅግ አበረታች ድጋፍ እያደረጉ ናቸው። የምግብ ባንክ ምግብ የማሰባሰብ በታሰበው ሁኔታ እየተሰበሰበ ነው። ምግብ የማሰባሰብ ስራው በቀጣይ ጊዜያትም ይቀጥላል። አቅም ያላቸው ዜጎችም ድጋፋቸውን አጠናክረው ሊቀጥሉ ይገባል።
ለተጋላጮች የምግብ ድጋፍ ለማቅረብ እና ለሌሎች ወጪዎች 1 ነጥብ 47 ቢሊየን ዶላር እንደሚያስፈልግ በጥናቱ መመላከቱን ያብራሩት አቶ ሃብታሙ የሚያስፈልገውን ሀብት የማሰባሰብ ስራ እየተሰራ ነው ብለዋል። ከዚህ ውስጥ የተወሰነው ገንዘብ እስካሁን መገኘቱንም አብራርተዋል። 
ለተጋላጭ የህብረተሰብ ክፍሎች እየተደረገ ካለው እና ወደፊት ከሚደረገው የዕለት ደራሽ የምግብ እርዳታ በተጨማሪ ስራ ላይ ያሉ ዜጎች ከስራቸው እንዳይፈናቀሉ ጥረት እየተደረገ መሆኑን ያብራሩት አቶ ሀብታሙ በወረርሽኙ ምክንያት ተቋማት ሰራተኛ እንዳይቀንሱ ተቋማት የባንክ ብድር የሚመልሱበት ጊዜ እንዲራዘምላቸው መደረጉን ጠቁመዋል። 
የኮሚሽነሯ አማካሪ እና የጥናት ቡድኑ መሪ አቶ አባስ መሃመድ በበኩላቸው፤ ለጊዜው ለተጎጂዎች ከሚደረገው ድጋፍ እጅግ ወሳኝ ነው። ነገር ግን በብዙ ሚሊየን ለሚቆጠሩ ዜጎች ድጋፍ እያቀረቡ መቀጠል አይቻልም። በመሆኑም በዋናነት እኮኖሚው በአስከፊ ደረጃ እንዳይንኮታኮት መስራት ትልቅ ትኩረት ሊሰጠው የሚገባው ጉዳይ መሆኑን ጥናቱ ማመላከቱ ገልጸዋል።
ኢኮኖሚው የበለጠ እንዳይደቅ የሚደረገው ርብርብ ዝቅተኛ ገቢ ያላቸው ዜጎች በራሳቸው ሰርተው ራሳቸውን እንዲደጉሙ ለማስቻል እገዛ እንደሚኖረው የገለጹት አቶ አባስ፤ ኢኮኖሚውን ለመታደግ መንግስት ባለው አቅም ጥረት እያደረገ መሆኑን ተናግረዋል። ከተለያዩ ዓለም አቀፍ አጋር አካላትም ድጋፍ እየቀረበ መሆኑን አብራርተዋል።
የቀድሞ የሀዋሳ ዩኒቨርሲቲ የኢኮኖሚክስ ትምህርት ክፍል መምህር እና በአሁኑ ወቅት በሀገረ ካናዳ በአማካሪነት የሚሰሩት ዶክተር ክበበው ኤርገኖ እንደሚሉት፤ ኮቪድ-19 ዝቅተኛ ገቢ ባላቸው ዜጎች ኑሮ ላይ የደቀነውን አስከፊ አደጋ ለመቋቋም መንግስት በዋናነት የዜጎች አፋጣኝ ፍላጎት ላይ ያነጣጠሩ ፖሊሲዎችንና ስትራቴጂዎችን ተግባራዊ ለማድረግ ዝግጅት መጀመሩ መልካም ነው።
የዝግጅት ስራው ግን ተጠናክሮ መቀጠል አለበት የሚሉት ዶክተር ክበበው ወረርሽኙ ለወራት ሊቆይ ስለሚችል የሚደረገው ዝግጅትም በዚያ ልክ ሊሆን ይገባል ብለዋል። ከዚያ ባሻገር ከአንድ የሀገሪቱ አካባቢ ወደ ሌላኛው አካባቢ የሚደረገው የሸቀጥ እና የምግብ ዝውውር እንዳይቋረጥም አስፈላጊው ክትትል ሊደረግ ይገባል ብለዋል።
ክልሎች የወረርሽኙን መዛመት ለመከላከል ወሰኖቻቸውን የሚዘጉ ከሆነ ከማንም በላይ ተጎጂ የሚሆነው ዝቅተኛው ገቢ ያለው የህብረተሰብ ክፍል ነው ያሉት ዶክተር ክበበው፤ ከክልል ክልል እንዲሁም ከአዲስ አበባ ወደ ክልሎች የሚደረገው የሰው ምልልስ ቢቆም እንኳ የእህልና የሸቀጥ ምልል እንዳይቆም ማድረግ እጅግ ወሳኝ ነው ብለዋል።
እንደ ዶክተር ክበበው ማብራሪያ እየተሰበሰበ ባለው የምግብ ክምችት ዙሪያ ጥብቅ ክትትልና ቁጥጥር ሊደረግ ይገባል። ለተጋላጭ ዜጎች የተሰበሰበው ምግብ እና ምግብ ነክ እቃዎችን ለሌላ ዓላማ ሊያውሉ የሚፈልጉ አካላት ላይ እርምጃዎችን መውሰድ ይገባል።አዲስ ዘመን ሚያዝያ 12 /2012 መላኩ ኤሮሴ