የኪንግናም ሕልውና አደጋ ውስጥ ገብቷል
ከ1987 ዓ.ም. ጀምሮ በኢትዮጵያ ውስጥ በመንገድ ግንባታ ዘርፍ የተሰማራው ግዙፉ የደቡብ ኮሪያ የኮንስትራክሽን ኩባንያ ኪንግናም ኢንተርፕራይዝስ፣ ሕልውና አደጋ ውስጥ መግባቱ ተገለጸ፡፡በኪንግናም ውስጥ የሚገኙ ምንጮች ለሪፖርተር እንደገለጹት ኩባንያው ከፍተኛ የገንዘብ ቀውስ ውስጥ የተዘፈቀ ሲሆን፣ የኩባንያው ሊቀመንበር ሚስተር ሱንግ ዋን ጃንግ ባለፈው ሚያዝያ ወር ካረፉ በኋላ በኢትዮጵያ የሚገኘው የኪንግናም ቢሮ አንዳንድ ኃላፊዎች የኩባንያውን የኮንስትራክሽን ማሽነሪዎችና ተሽከርካሪዎች በሕገወጥ መንገድ እየሸጡ ነው፡፡የኩባንያውን ንብረት ለመሸጥ ሕጋዊ ውክልና የሌላቸው የኩባንያው ሠራተኞች የአስፋልት መሥሪያ ማሽን፣ ክሬሸር፣ ቡልዶዘሮች፣ ግሬደሮች፣ ኤክስካቬተሮች፣ የአስፋልት መዳመጫዎች፣ ገልባጮችና ቀላል ተሽከርካሪዎችን በሕገወጥ መንገድ በመሸጥ ላይ እንደሆኑ ምንጮች ይናገራሉ፡፡ ‹‹በርካሽ ዋጋ አገኘን ብለው የአገር ውስጥ ኮንትራክተሮች ማሽኖቹን እየገዙ ነው፡፡ በስተመጨረሻ ግን ገዢም ሻጮችም በአንድነት በሕግ ይጠየቃሉ፤›› ብለዋል፡፡በዱከም ከተማ ባለው የኪንግናም ሰፊ ወርክሾፕ ውስጥ የሚገኙ ማሽኖች እንደ ውዳቂ ዕቃ እየተቆረጡ እየተሸጡ እንደሆነ ምንጮች አስረድተዋል፡፡ የኪንግናም ኃላፊዎች በበኩላቸው የቀረበውን ወቀሳ ሙሉ በሙሉ አስተባብለዋል፡፡ ረዳት ሥራ አስኪያጅ የሆኑት አቶ ተመስገን በቀለ ለሪፖርተር እንደተናገሩት፣ የኩባንያው ተቆርቋሪ ነን በሚሉ ግለሰቦች የቀረበው የሐሰት ውንጀላ ነው፡፡ ‹‹ኪንግናም ግዙፍ የሆነ ዓለም አቀፍ ኩባንያ ነው፡፡ ኢትዮጵያ ውስጥ የሚንቀሳቀሰው የአገሪቱን ሕጎች አክብሮና ተከትሎ ነው፤›› የሚሉት አቶ ተመስገን፣ ኩባንያው ንብረቶቹን በመሸጥ ላይ ያለው የኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን አሠራርን ተከትሎ እንደሆነ ያስረዳሉ፡፡ኪንግናም ኢትዮጵያ ውስጥ በአጠቃላይ ከ1,600 ኪሎ ሜትር በላይ ርዝመት ያላቸው በርካታ የመንገድ ሥራ ፕሮጀክቶችን ማከናወኑን፣ ከ1,000 በላይ ሠራተኞች እንደሚያስተዳድር የገለጹት አቶ ተመስገን፣ ኩባንያው 1,500 ያህል ማሽኖችና ተሽከርካሪዎች እንዳሉት ተናግረዋል፡፡‹‹ኩባንያው ቀረጥ ከፍሎ ያስገባቸው ማሽኖች አሉ፣ ከቀረጥ ነፃ ያስገባቸው ማሽኖች አሉ፣ እንዲሁም በጊዜያዊነት በቦንድ ያስገባቸው ማሽኖች አሉት፡፡ አብዛኞቹ ማሽኖች ለመተማ-አዘዞ መንገድ ፕሮጀክት እ.ኤ.አ. በ2007 የገቡ ናቸው፡፡ የመተማ-አዘዞ ፕሮጀክት ከተጠናቀቀ በኋላ ማሽኖቹ ወደ አፖስቶ-ኢርባሙዳ ፕሮጀክት [ደቡብ ክልል] ተዘዋውረዋል፡፡ ይህም ፕሮጀክት ተጠናቋል፡፡ የቦንድ ጊዜው ሊቃጠል ስለሆነ ተገቢውን የጉምሩክ ቀረጥና ታክስ በመክፈል ማሽኖቹን በመሸጥ ላይ ነን፤›› ብለዋል፡፡አቶ ተመስገን እንደሚሉት ከቀረጥ ነፃ የገቡት ማሽነሪዎች የጉምሩክ አሠራርን ተከትሎ የቀረጥ ነፃ መብት ላላቸው ኩባንያዎች እየተሸጡ ሲሆን፣ በጊዜያዊነት በቦንድ የገቡት ማሽኖች ደግሞ ተገቢው የጉምሩክ ቀረጥና ታክስ እየተከፈለላቸው በመሸጥ ላይ ናቸው፡፡‹‹መንግሥትና ሕግ ባለበት አገር የኩባንያ ንብረት በሕገወጥ መንገድ ልንሸጥ አንችልም፤›› የሚሉት አቶ ተመስገን፣ ኩባንያቸው ባለፉት ሁለት ወራት ብቻ ለ45 ማሽኖች 43 ሚሊዮን ብር ቀረጥና ታክስ መክፈሉን ተናግረዋል፡፡ ኩባንያው በአጠቃላይ የሸጣቸውን የማሽን ብዛትና ከሽያጭ የሰበሰበው የገንዘብ መጠን የሚገልጽ መረጃ እጃቸው ላይ እንደሌለ ገልጸዋል፡፡ኪንግናም ማሽኖች እየሸጠ ያለው በግልጽ ጨረታ አይደለም፡፡ ኩባንያው የገንዘብ እጥረት ስላለበት ለቀረጥ የሚከፈል ገንዘብ ማግኘት አልቻለም፡፡ በመሆኑም ሳርፌ ቢዝነስ የተሰኘ ኩባንያ የማሽኖቹን ሽያጭ እንዲያከናውንለት በሽያጭ ወኪልነት ቀጥሯል፡፡ ሳርፌ ለጉምሩክ የሚከፈለውን ገንዘብ በብድር መልክ ለኪንግናም የሚያቀርብ ሲሆን፣ የማሽኖቹ ሽያጭ ከተከናወነ በኋላ ብድሩን ለሳርፌ ይከፍላል ተብሏል፡፡ኪንግናም ለመጀመርያ ጊዜ ወደ ኢትዮጵያ የገባው በ1989 ዓ.ም. ነው፡፡ የመጀመርያ ፕሮጀክቱም የአዲስ አበባ ቦሌ ዓለም አቀፍ ኤርፖርት የአውሮፕላን ማኮብኮቢያ ግንባታ ሥራ ነበር፡፡ በመቀጠልም ሞጆ-አዋሽ-ገዋኔ፣ ሂርና-ቁልቢ፣ አዘዞ-ገነቴ-መተማ፣ ሆሳህና-ሶዶ፣ አላባ-ሁምቦ፣ አፖስቶ-ኢርባሙዳ፣ ጂማ-ቦንጋ-ሚዛን መንገዶችን ገንብቷል፡፡ የጂማ ቦንጋ መንገድ በጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለ ማርያም ደሳለኝ በቅርቡ የተመረቀ ሲሆን፣ የቦንጋ-ሚዛን መንገድ ሥራ 97 በመቶ ተጠናቋል፡፡የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን በኪንግናም የሥራ አፈጻጸም ባለመደሰቱ ኩባንያውን በጥቁር መዝገብ አስገብቶታል፡፡ ባለሥልጣኑ ለኪንግናም ሰጥቶት የነበረውን የመቂ-ዝዋይ የፍጥነት መንገድ ግንባታ በቅርቡ ነጥቆታል፡፡ ይህን ዕርምጃ ሊወስድ የቻለው ለግንባታው 100 ሚሊዮን ዶላር ብድር ለማበደር የተስማማው የኮሪያው ኤግዚም ባንክ በኪንግናም ላይ የነበረኝን እምነት አጥቻለሁ በማለት ብድሩን ለመልቀቅ ፈቃደኛ ባለመሆኑ ነው፡፡ዋና መሥሪያ ቤቱ የደቡብ ኮሪያ መዲና በሆነችው ሲኦል ከተማ የሚገኘው ኪንግናም ኢንተርፕራይዝስ፣ ከወራት በፊት ከፍተኛ የሙስና ክስ ተመሥርቶበታል፡፡ ከፍተኛ የደቡብ ኮሪያ መንግሥት ባለሥልጣናትን ያካተተ ከባድ የሙስና ወንጀል ተፈጽሟል የሚለው የደቡብ ኮሪያ መንግሥት፣ ምርመራውን በኪንግናም ኃላፊዎች ላይ በማጠናከሩና ክስ በመመሥረቱ የኩባንያው ሊቀመንበር ባለፈው ሚያዝያ ወር ራሳቸውን አጥፍተዋል፡፡በአሁኑ ወቅት ኩባንያው በከፍተኛ የገንዘብ ቀውስ ውስጥ እንደሚገኝ ከደቡብ ኮሪያ የሚወጡ መረጃዎች ይጠቁማሉ፡፡ ኩባንያው ከ913 ሚሊዮን ዶላር በላይ የባንክ ዕዳ ያለበት ሲሆን፣ ያለበትን ዕዳዎች መክፈል ባለመቻሉ ከኮሪያ ስቶክ ኤክስቼንጅ ተሰርዟል፡፡ ኩባንያው ያለበትን የገንዘብ ችግር ለመቅረፍ በቬትናም ሃኖይ ከተማ የሚገኘውን የድርጅቱ ንብረት የሆነውን ባለ72 ፎቅ ሰማይ ጠቀስ ሕንፃ ለመሸጥ በጥረት ላይ ነው፡፡ በኢትዮጵያ የሚገኘው ኪንግናም ቢሮም ከዋናው መሥሪያ ቤት የመንቀሳቀሻ ገንዘብ ካልተላከለት በስተቀር፣ የመንገድ ግንባታ ማካሄድ የማይችልበት ደረጃ ላይ መድረሱን ምንጮች ተናግረዋል፡፡