ኢትዮጵያና ግብፅ ያለ ኃያላን አገሮች ጣልቃ ገብነት ልዩነታቸውን በውይይት መፍታት እንዳለባቸው ተጠቆመ
ኢትዮጵያና ግብፅ ያለ አንዳች ጣልቃ ገብነትና ያለ ኃያላን አገሮች የአዛዥ ናዛዥ አቀራረብ ልዩነታቸውን በውይይት መፍታት እንዳለባቸው፣ ታዋቂው እስራኤላዊ የታሪክ ምሁር ሀጋይ ኤርሊህ (ፕሮፌሰር) ተናገሩ፡፡በእስራኤል የኢትዮጵያ ኤምባሲ “በዓባይ ፍትሐዊ የውኃ ድርሻ የማስከበር ጥያቄ” “The Quest for Equitable Share of the Nile Waters" በሚል ርዕስ ጥቅምት 19 ቀን 2013 ዓ.ም. የዌቢናር ውይይት ባካሄደበት ወቅት ተናጋሪ የነበሩት ሀጋይ፣ የህዳሴ ግድቡ "በኢትዮጵያ በመካሄድ ላይ ያለው የልማት አብዮት ማሳያና ለተፋሰሱ አገሮች የግድቡ ፋይዳ ሊካድ የማይችልና ልንቀበለው ግድ የሚለን ሀቅ ነው፤” ብለዋል፡፡አያይዘውም ግብፃውያን ይህንን አዲስ እውነታ መቀበልና አመለካከታቸውን ማስተካከል እንዳለባቸው አፅንዖት ሰጥተውበታል።“ታላቁ ህዳሴ ግድብ የናይል ወንዝ ፍትሐዊ ተጠቃሚነት የመሠረት ድንጋይ የተጣለበት ነው” ያሉት በቴል አቪቭ ዩኒቨርሲቲ የመካከለኛ ምሥራቅና የአፍሪካ ታሪክ ፕሮፌሰሩ ሀጋይ ኤርሊህ፣ በመድረኩ ያቀረቡት ጽሑፋቸው የተመሠረተው “From Aswan to Renaissance Dam” (ከአስዋን እስከ ህዳሴ ግድብ) በተሰኘው መጽሐፋቸው ነው፡፡እንደ ጥናታቸው፣ በግብፅ የሚገኘው የናስር/አስዋን ግድብ 15 በመቶ የሚሆነው ውኃ በትነት እንደሚባክን በምሳሌነት አቅርበው ይህን ለመለወጥ በርካታ ጥረቶች ተደርገዋል፡፡  በማስከተልም የናይል ወንዝ የሁሉም የተፋሰሱ አገሮች ልጆች የጋራ ሀብት መሆኑን ጠቅሰው፣ ውኃውን ለማጠራቀም ትክክለኛው ማስቀመጫ ቦታ ግን አሁን ታላቁ ህዳሴ ግድብ የተቀመጠበት መሆኑን፣ ይህም በቅኝ ግዛት ወቅት መጀመሪያ በእንግሊዞች ቀጥሎም በቀዳማዊ አፄ ኃይለ ሥላሴ ዘመን በአሜሪካውያን በተደረጉ ጥናቶች መረጋገጡን ገልጸዋል።ኢትዮጵያ ከዓባይ ወንዝ ያላትን ድርሻ የመጠቀም መብት እንዳላት በአጽንኦት የገለጹት ሌላኛው የታሪክ ምሁር የሄርዝል ተቋም የአካዴሚክ ጉዳዮች ምክትል ፕሬዚዳንትና የብሔራዊ ስትራቴጂ ኢኒሼቲቭ ዳይሬክተር ኦፊር ሃይቭሪ (ዶ/ር)፣ በናይል ወንዝ የውኃ እጥረት የሚፈጠሩ ውዝግቦችና አሁን ያሉትን ሥጋቶች ለመቅረፍ ትብብር መፍትሔ መሆኑን ገልጸዋል፡፡ ቴክኖሎጂን በመጠቀም በአካባቢው ባለው የፈጠራ ጥበብ በመጠቀም የውኃ እጥረትን፣ ድርቅን እና የአየር ንብረት ለውጥ ተግዳሮቶችን ለመፍታት ከቀይ ባህር ውኃን በመውስድ አጣርቶ መጠቀምም መፍትሔ ሊሆን እንደሚችልም ሳይጠቅሱ አላለፉም፡፡በማስከተልም የእስራኤልን ቴክኖሎጂና ከአሜሪካ ሊገኝ የሚችል ኢንቨስትመንትን በመጠቀም የባህር ውኃ ማጣሪያ አዲስ ሽርክና እንዲመሠረት ዳይሬክተሩ ጥሪ ያቀረቡ ሲሆን፣ ይህ አዲስ አጋርነት ታላቁ ህዳሴ ግድብ ለኢትዮጵያ፣ ለግብፅና ለአካባቢው አገሮች የትብብርና የቀጣናዊ ውህደት ምንጭ መሆኑን መቀበል እንዳለበት በአጽንኦት ማሳሰባቸውን የኢትዮጵያ ኤምባሲ የፕሬስ መግለጫ ያሳያል። በዌቢናሩ ላይ የመክፈቻ ንግግር ያደረጉት በእስራኤል የኢትዮጵያ ባለሙሉ ሥልጣን አምባሳደር አቶ ረታ ዓለሙ፣ “ጊዜው ኢትዮጵያ በናይል ወንዝ ላይ ያላትን እና ሉዓላዊ መብቷ የሆነውን ፍትሐዊ ድርሻ የምታረጋግጥበት ነው፤” ብለዋል። ባለሙሉ ሥልጣን አምባሳደሩ፣ በናይል ወንዝ ተፋሰስ አገሮች አካባቢ ሰላም፣ መረጋጋትና ብልፅግና ለማምጣት ብቸኛውና የተሻለው መንገድ ሁሉንም ተጠቃሚ የሚያደርግ ፍትሐዊ የውኃ ድርሻ መብት ሲከበር መሆኑን ገልጸው ለዚህ መሳካት ኢትዮጵያ ቁርጠኛ መሆኗን አስታውቀዋል። በማያያዝም በአሁኑ ወቅት በታላቁ የኢትዮጵያ ህዳሴ ግድብ ላይ በመካሄድ ላይ በሚገኘው ድርድርም አከራካሪ ከሆኑ ጉዳዮች አንዱና ዋናው መሆኑን ገልጸው፣ በኢትዮጵያ የሚደረገው ጥረት ተያያዥነት ባላቸው ዓለም አቀፍ የሕግ መርሆዎች ላይ የተመሠረተ እውነተኛ የትብብር ጥሪ መሆኑን አስገንዝበዋል። 