የውጭ ሀገር የሥራ እድሉን በሰለጠነ የሰው ሀይል
 መንግሥት በተያዘው በጀት ዓመት ለ3 ሚሊየን ዜጎች የሥራ እድል ለመፍጠር በሀገር ውስጥ ከሚያከናውናቸው ተግባሮች በተጨማሪ በውጭ ሀገሮችም የሥራ እድል ለመፍጠር እንደሚሠራ አስታውቋል፡፡ዜጎችን ወደ ውጭ አገራት ለማሰማራት ሲታሰብ በቅድሚያ ለየስራ መስኩ የሚመጥን ስልጠና መስጠት ለአገርም ለሥራ ፈላጊውም እንደሚጠቅም የምጣኔ ሀብትና የዘርፉ ምሁራን ይገልጻሉ፡የኦሮሚያ የኢኮኖሚ ባለሙያዎች ማህበር ፕሬዚዳንት ዶክተር ጉቱ ቴሶ እንደሚናገሩት፤ኢትዮጵያ አሁን ባለው የምጣኔ ሀብት ደረጃዋ ለሥራ አጥ ዜጎቿ ሁሉ በቂ የሥራ እድል ትፈጥራለች ብሎ ማሰብ ያስቸግራል፡፡አገሪቱ እየሰራች ያለችው ሰፋፊ እንቅስቃሴ ለሥራ ፈላጊው በፍጥነት አይደርስም፡፡ ስለዚህ የሰው ጉልበት ወደ ውጪ መላክ መቻል የግድ ይላል፡፡ ዶክተር ጉቱ፣ ኢትዮጵያውያን ሥራ ፍለጋ በአብዛኛው ወደ መካከለኛው ምስራቅ ብቻ እንደሚሄዱ ጠቅሰው፤አዳዲስ የሰው ኃይል ፈላጊ መዳረሻዎችንም መማተር እንደሚገባ ይጠቁማሉ፡፡ ወደ መካከለኛው የኑሮ ደረጃ እየመጡ ባሉት እና የሰው ኃይል ፈላጊ እየሆኑ በሚገኙት ኢንዶኔዥያ፣ ማሊዥያና የመሳሰሉት ሀገራት መዳረሻዋን ማስፋት እንደሚጠበቅባትም ይገልጻሉ፡፡‹‹የሥራ ባህላችን ዝቅተኛ ነው፡፡ይህን ይዞ መለወጥ ይከብዳል፡፡ስለዚህ ተጓዦች ጥሩ የሥራ ባህል ይኖራቸው ዘንድ ግንዛቤ ሊጨብጡ ይገባል፡፡›› የሚሉት ዶክተር ጉቱ፣ ኢትዮጵያውያን ተገቢውን ስልጠና ወስደው ቢሄዱ እንዲሁም የሚሄዱበትን አገር ቋንቋ በተወሰነ መልኩ የሚረዱ ቢሆኑ ውጤታማ ሊሆኑ እንደሚችሉ ያብራራሉ፡፡የሥራ
ፈጠራ ባለሙያው ዶክተር ወረታው በዛብህ የዶክተር ጉቱን ሀሳብ በማጠናከር ወደ ውጭ አገር ለሥራ የሚሄዱ ሰዎች በየሥራ መስክ የሰለጠኑ መሆን እንዳለባቸው ያስገነዝባሉ፡፡‹‹ዜጎች ሙያ አውቀውና ልምድ ቀስመው የሚመለሱ ከሆነ በልምዳቸው ላይ ተመስርተው የሥራ መስክ ይከፍታሉ፤በዚህም ሌሎች ሥራ አጦችን ከመደገፍም በተጨማሪ ለአገሪቱም ጠቀሜታ ማስገኘት ይችላሉ፡፡››ይላሉ፡፡ዶክተር ወረታው ግን
ዜጎችን ለቤት ሠራተኝነት መላክ ትልቅ ኪሳራ መሆኑን ይገልጻሉ፡፡ወደ አገራቸው የሚመለሱት ለኢትዮጵያ ጠቃሚ የሚሆኑበትን የእድሜ ክልል አባክነው እንደሆነም ተናግረው፣ዘርፉ በውጭ አገር ቆይታቸው ሙያ በመቅሰም፣ ልምድን በማካበትና ቴክኖሎጂን በማወቅ የሚመጡበት እንዳልሆነና ለሀገርም ለራሳቸውም ኪሳራ መሆኑን ይጠቁማሉ፡፡‹‹የሚላኩ ዜጎችን በማብቃት ለተወዳዳሪ ገበያ ማቅረብ ልክ እንደ ህንድና ቻይና ሙያን መሸጥ ያስፈልጋል፡፡››ሲሉም ነው የዶክተር ጉቱን ሐሳብ የሚያጠናክሩት፡፡‹‹እንደ ህንድና ቻይና ኢትዮጵያም በሥራ ሥነ ምግባር ላይ ስልጠና በመስጠት የሥራ ባህላችን እንዲቀየር በመስራት፣ ሙያዊ ስልጠናን በማጠናከርና ብቃትን በማሳደግ ፣የአገር ፍቅር ስሜት በማሳደር ላይም መሰራት አለባት እንጂ ተመልሰው ሲመጡ የአገሪቱ እዳ የሚሆኑ ዜጎችን መላክ የለባትም፡፡›› የሚሉት ዶክተር ወሮታው፣‹‹ከመሄዳቸው በፊት ስልጠና ሊሰጣቸው ይገባል፡፡››በማለት ያብራራሉ፡፡ዶክተር ጉቱ እንደሚሉት፤ቻይና በሚቀጥሉት 20 እና 30 ዓመታት አንድ ሦስተኛ ህዝቧን ወደ ውጭ አገር ለመላክ ስትራቴጂክ እቅድ ይዛለች፡፡ ህንድም በተመሳሳይ በተለይ ምሁራኑን ወደ ውጭ አገር ለመላክ ስትራቴጂ እቅድ ይዛ እየሰራች ትገኛለች፡፡ የኢትዮጵያ ባለሀብቶች አገር ውስጥ ያለውን መልካም አጋጣሚ ብቻ ሳይሆን በምስራቅ አፍሪካ፣በጎረቤት አገሮችና በአፍሪካ ያለውን ተጠቅመው መዋዕለ ንዋያቸውን በማፍሰስ ለኢትዮጵያውያን የሥራ እድል መፍጠር እንዳለባቸው ይጠቁማሉ፡፡ ባለሀብቶቹ ፋብሪካ ለጊዜው ቢከብዳቸው የእምነበረድ የችርቻሮ ሱቅ ደቡብ ሱዳን ላይ መክፈት እንደማይቸገሩ ጠቅሰው፣በሱቁ መከፈት ብቻ ሳይሆን የሽያጭ ሠራተኞቹ ኢትዮጵያውያን እንዲሆኑ በማድረጉ የስራ እድል መፍጠር እንደሚቻል ያመለክታሉ፡፡ዶክተር ጉቱ የቤት ሠራተኛ ሆኖ መሄድ ግን የተላከው የሰው ጉልበት እንደባከነ ይቆጠራል ሲሉ ዶክተር ወሮታው የሰጡትን ሀሳብ ይጋራሉ፡፡ ዜጎች ወደ ውጪ ሲሄዱ በብዙ የሥራ ዘርፎች ላይ ለመስራት መሆን እንዳለበት አመልክተው ፣ተወዳዳሪ ለመሆን በሥራ ባህሉም በክህሎቱም ላይ መስራት የግድ መሆኑንም ይጠቁማሉ፡፡ ትልልቅ የመንግሥት እርሻዎች ያሏት ካናዳ የግብርና ባለሙያዎችን እንደምትቀበል በማሳያነት በመጥቀስም ፣በዘርፉ የሰው ኃይል በማሰልጠን ወደ ሀገሪቱ መላኩ እንደሚያዋጣም ይጠቁማሉ፡፡ የደብረ ብርሃን ዩኒቨርሲቲ የምጣኔ ሀብት መምህር ኑረዲን ጁዋር ከ100 ሚሊዮን የኢትዮጵያ ህዝብ
ወደ 53 ሚሊዮን አካባቢው መስራት የሚችል መሆኑን ጠቅሰው፣ይህ ሁሉ የሰው ኃይል ትልቅ ኢኮኖሚ መሆን እንደሚኖርበት ይጠቁማሉ፡፡‹‹ይህን የሰው ኃይል ከአገር ውስጥ በተጨማሪ በውጭ አገር በሚኖረው የስራ እድል ላይ በማሳተፍ የውጭ ምንዛሬውንም ሆነ የስራ ልምድ ማምጣት ብልህነት ነው››ይላሉ፡፡ ‹‹የሰው ኃይል ወደውጭ መላክ ከፈለግን በዋናነት መታየት ያለበት ክህሎት ነው፡፡››የሚሉት አቶ ኑረዲን፣‹‹የሚላከው ሰው ተወዳዳሪ መሆን እንደሚጠበቅበት በመጠቆም የዶክተር ጉቱንና ዶክተር ወሮታውን ሀሳብ ያጠናክራሉ፡፡በዋናነት በቴክኒክና ሙያ ላይ መስራት እንደሚገባ፣በትምህርት ስርዓቱ ላይም ከታች ጀምሮ ማሰተካከያ ማድረግ እንደሚያስፈልግ ያመለክታሉ፡፡ዜጋውን ብቁ አድርጎ ወደ ውጪ መላክ አፅንኦት ሊደረግበት እንደሚገባ ጠቅሰው፣ በቤት ሰራተኝነት ብቻ የዓረብ አገራትን ማዕከል አድርጎ የሚላክ ከሆነ ግን ለአገር ኪሳራ መሆኑን በመጥቀስ የሁለቱንም ባለሙያዎች ሀሳብ ያጠናክራሉ፡፡ሌሎች አገሮች የሚልኩት በተለያየ የሥራ መስክ ስልጠና በመስጠት መሆኑን ይህም በከፍተኛ ደረጃ ተጠቃሚ እንደሚያደርጋቸው ያብራራሉ፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር ዐብይ አህመድ የ2011 በጀት
ዓመት አፈጻጸምን ለፓርላማው ባቀረቡበት ወቅት እንደገለጹት፣ ኢትዮጵያ በተያዘው በጀት ዓመት ለ3 ሚሊየን ዜጎች
የሥራ እድል ለመፍጠር ትሰራለች፡፡ የሥራ እድል ከሚፈጠርባቸው መካከልም የውጭ አገር የሥራ እድል አንዱ ነው፡፡በዚህም ስልጠና ያልተከታተለ ዜጋ ከመላክ የሰለጠነ ባለሙያ ወደ መላክ መሸጋገር ይገባል፡፡ ወደ መካከለኛው ምስራቅ የሚሄዱ ኢትዮጵያውያን ስልጠና እየተሰጣቸው እንዲሄዱ ለማድረግ እየተሠራ ነው፡፡ይህን ተከትሎም ከ50 ሺ
በላይ ለሚሆኑ ኢትዮጵያውያን በቅርቡ በተባበሩት ዓረብ ኤምሬት የሥራ እድል ተፈጥሯል፡፡ሰሞኑን የሳኡዲ ዓረቢያ ኤምባሲ ኢትዮጵያውያን የቤት ሠራተኞች በሳኡዲ ዓረቢያ በህጋዊ መንገድ መስራት የሚያስችላቸውን ቪዛ መስጠት ጀምሯል፡፡በኢትዮጵያ የሳኡዲ ዓረቢያ አምባሳደር ሳሚ ጀሚል አብዱላህ ሀገራቸው ለኢትዮጵያውያን ሊሆን የሚችል ሰፊ የሥራ እድል እንዳላት ጠቅሰው፣የተደረሰው መግባባትም የተማረ የሰው ሀይል ጭምር ለመቀበል እንደሚያስችል ጠቁመዋል፡፡ ቪዛ በመስጠቱ ስነስርዓት ላይ የተገኙት የሠራተኛና ማህበራዊ ጉዳይ ሚኒስትሯ ዶክተር ኤርጎጌ ተስፋዬ እንዳሉት ፤ወደ ውጪ ሀገሮች ለሥራ የሚሄዱ ዜጎች ስልጠና አለመከታተል ለዝቅተኛ ደመወዝ ተከፋይነት ይዳርጋል፡፡ሚኒስቴሩ ከቴክኒክና ሙያ ትምህርትና ስልጠና ተቋማት ጋር በመሆን የሚጠበቀውን አገልግሎት መሰጠት የሚችል የሰለጠነ የሰው ሀይል ለመላክ ይሰራል፡፡እንደ ምሁራኑ አባባል፤ኢትዮጵያ ተሳክቶላት የሰው ጉልበት በተለያዩ መስኮች ወደ ውጭ አገር ብትልክ የተለያዩ ጠቀሜታዎችን ታገኛለች፡፡አንደኛው የሥራ እድሉ መፈጠሩ ነው፡፡ ሌላው ዜጎች ሙያ ይቀስማሉ፤ቴክኖሎጂዎችን ይላመዳሉ፡፡እነዚህን ይዘው ወደ አገራቸው በመምጣት የራሳቸውን ሥራ መስራትም ይችላሉ፡፡በተራቸው እነርሱም የሥራ እድል በመፍጠር ለሌሎች ይተርፋሉ፡፡ ኢትዮጵያ ለዜጎቿ
በውጭ ሀገሮች በተለይ
በመካከለኛው ምስራቅ የሥራ
እድል ለመፍጠር የምታደርገው
ጥረት የሰለጠኑ ሠራተኞችን
በመላክ ላይ ማተኮርም
ይኖርበታል፡፡ የሰለጠነ የሰው
ሀይል የውጭ ምንዛሬ
ለአገሪቱ በመላክ ላይ ብቻ
ሳይሆን ከተወሰኑ ዓመታት
በኋላ ባለሀብት ሆኖ እንደሚመለስም ይጠበቃል፡፡ሀገሪቱ የምትልከው
የሰው ሀይል የሰለጠነ
በሆነ ቁጥር የሚገኘው
ጥቅምም የላቀ ይሆናል፡፡አዲስ ዘመን ሐምሌ 30/2011