የሞያሌ ከተማ የኮሮና ቫይረስ መመርመሪያ መሳሪያ ጥያቄ በቅርቡ መልስ እንደሚያገኝ ተገለጸ
አዲስ አበባ ፡- የደቡብ መውጫና መግቢያ በር ለሆነችው የሞያሌ ከተማ የኮሮና ቫይረስ መመርመሪያ መሳሪያ ጥያቄ አፋጣኝ ምላሽ እንዲሰጠው የሞያሌ ወረዳ አስተዳዳሪ አቶ ቱራ መልቻ ጥሪ አቀረቡ። ጥያቄው በቅርቡ በቡሌ ሆራ የምርመራ ማዕከል አማካኝነት መልስ ያገኛል ተባለ። በኦሮሚያ ብሄራዊ ክልላዊ መንግሥት ቦረና ዞን የሞያሌ ወረዳ አስተዳዳሪ አቶ ቱራ መልቻ በተለይ ለአዲስ ዘመን እንደገለጹት፤ በኢትዮጵያና በኬኒያ ድንበር ላይ የምተገኘው የሞያሌ ከተማ የኮረና ቫይረስ መመርመሪያ መሳሪያ ጥያቄ ያቀረበች ሲሆን እስከአሁን ምላሽ አላገኘም አፋጣኝ ምላሽ ሊሰጠው ይገባል። ኬኒያ ቫይረሱን ለመቆጣጠር በምትወስዳቸው እርምጃዎች ምክንያት በየቀኑ ድንበር ተሻግረው የሚገቡ ትውልደ ኢትዮጵያውያን ቁጥር እየጨመረ መምጣቱን አመልክተው፤ ወደ ሀገራቸው የሚገቡ ዜጎች ከህብረተሰቡ ጋር ከመቀላቀላቸው በፊት በለይቶ ማቆያ ለአስራ አራት ቀናት እንዲቆዩ እየተደረገ መሆኑን አስታውቀዋል። የቆይታ ጊዜያቸውን የጨርሱ ግለሰቦች በእይታ ብቻ የበሽታው ምልክት እንደሌለባቸው ሲገመት ከለይቶ ማቆያው እንዲወጡ ይደረጋል ያሉት ኃላፊው ፣ ቫይረሱ ካለው ተለዋዋጭ ባህሪ አንጻር ሳይንሳዊ ማረጋገጫ ሳይኖር ግለሰቦቹ ህብረተሰቡን እንዲቀላቀሉ መደረጉ አስተማማኝ አለመሆኑን አመልክተዋል። በእርግጠኝነት ግለሰቦቹ ወደ ሕብረተሰቡ እንዲቀላቀሉ ለማድረግ በአካባቢው የቫይረሱ መመርመሪያ መሳሪያ ሊኖር የግድ ነው ብለዋል። 
በለይቶ ማቆያ ገብተው ከነበሩ ግለሰቦች ለተወሰኑት ብቻ የናሙና ምርመራ ተደርጎ ሁሉም ከቫይረሱ ነፃ መሆናቸው መረጋገጡን ጠቁመው ፣ ከተማዋ መውጫና መግቢያ እንደመሆኗ የተለየ ትኩረትና ክትትል ሊደረግባት እንደሚገባ አመልክተዋል። በለይቶ ማቆያ አስራ አራት ቀናትን የሚያሳልፉ ሰዎች የምግብና የተለያዩ አገልግሎቶችን የሚያገኙት የዞኑና የአካባቢው ማህበረሰብ፣ መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶችና ባለሀብቶች በሚያደርጉት ድጋፍ እንደሆነ ጠቅሰዋል። በአካባቢው ሀብት የማሰባሰቡ ሥራ አሁንም ተጠናክሮ እንደቀጠለ አስታውቀዋል። ችግሩ እየሰፋ የሚሄድ ከሆነ ግን የክልልም ሆነ የፌዴራል መንግሥት ድጋፍ የሚያስፈልግ መሆኑን ጠቁመዋል። የቦረና ዞን አስተደዳሪ አቶ ጉዮ ገልገሎ በበኩላቸው ፤ በዞኑ አምስት ወረዳዎች ከኬኒያ ጋር ድንበር እንደሚጋሩ ጠቅሰው ፣ በተለይም በሞያሌና በሜጋ ወረዳዎች ገቢና ወጪዎች እንደሚበዙ ጠቅሰዋል። ህዝቡ ስለኮሮና ቫይረስ ግንዛቤ እንዲጨብጥ በዩኒቨርሲቲ ተማሪዎች አማካኝነት ትምህርት መሰጠቱን ገልጸው ፣ አሁን ላይ ህብረተሰቡ ራሱ ለይቶ ማቆያ ሳይገቡ ወደ ህብረተሰቡ ሊቀላቀሉ የሚፈልጉ ሰዎችን ማውገዝ መጀመሩን ተናግረዋል። የኮሮና ቫይረስ ስርጭትን ለመከላከል ከፌዴራል እስከ ወረዳ ድረስ የተዋቀሩ ግብረ ኃይሎች ተናበው እየሠሩ እንዳሉ አመልክተው ፣አመራሩ፣ የአካባው ማህበረሰብና መንግሥታዊ ያልሆኑ ድርጅቶችም በዓይነትና በጥሬ ብር የተለያዩ ድጋፎችን በማድረግ አጋርነታቸውን እያሳዩ መሆኑን ጠቅሰዋል። እስከ አሁንም በሚኦ እና ሞያሌ ወረዳዎች በለይቶ ማቆያ ለሚገኙ ሰዎች መቶ ሃምሳ ኩንታል እህል መሰጠቱን ተናግረዋል። የመመርመሪያ መሳሪያ እጥረት እንደ ቦረና ዞን ብቻ ሳይሆን እንደ ዓለምም ሆነ እንደ ሀገር የተከሰተ መሆኑን የተናገሩት አቶ ጉዮ መሳሪያው ሲገኝ የአካባቢው ህዝብ በድንበር አካባቢ ከመኖሩ አንጻር ቅድሚያ ሊሰጠው እንደሚገባ ከበላይ አመራሮች ጋር ስምምነት ላይ መደረሱን ተናግረዋል። በጉዳዩ ዙሪያ ያነጋገርናቸው በኦሮሚያ ብሄራዊ ክልላዊ መንግሥት ጤና ቢሮ የጤና ትምህርትና ኮሙኒኬሽን ዳይሬክተር ሲስተር ሰዓዳ አህመድ ፤ በሞያሌም ሆነ በሌሎች ሀገር አቋራጭ ድንበሮች ወደ ክልሉ የሚገቡ ዜጎች ከህብረተሰቡ ጋር ከመቀላቀላቸው በፊት ለአስራ አራት ቀናት ተገለው እንደሚቆዩ ተናግረዋል። ካለው የመመርመሪያ መሳሪያ እጥረት በቫይረሱ ከተጠቁ ሰዎች ጋር ንክኪ ይኖራቸዋል ተብለው የሚጠረጠሩ ሰዎች ሲመረመሩ ተጋላጭነታቸው እምብዛም የሆኑት ግን በአስራ አራት ቀን ቆይታቸው የህመም ምልከት አለማሳየታቸው ታይቶ እንዲወጡ ይደረጋሉ። ያም ሆኖ አስከ አሁን ከኬኒያ ድንበር ተሻግረው ወደ ሚኦና ሞያሌ ወረዳዎች በተለያዩ ጊዜያት ከገቡ 624 ሰዎች መካከል ለ37 ሰዎች የናሙና ምርመራ ተደርጎላቸው ከቫይረሱ ነፃ መሆናቸው መረጋገጡን ተናግረዋል። በተከሰተው የመመርመሪያ መሳሪያው እጥረት በሞያሌ ከተማ ላይ የምርመራ ማዕከል መክፈት ባይቻልም እንደ ክልል በአራት የተለያዩ ቦታዎች ማለትም በአዳማ፣ ሀሮማያ፣ አሰላና ጂማ አገልግሎቱ እየተሰጠ መሆኑን አስረድተዋል። በቀጣይ አጭር ቀናትም በነቀምት ፣ በአምቦ፣ በሻሸመኔ እና በቡሌ ሆራ የምርመራ ማዕከላትን ለመክፈት ዝግጅት መደረጉን ገልጸዋል። የሞያሌና አካባቢው ጥያቄም በቡሌ ሆራ የምርመራ ማዕከል አማካኝነት መልስ ያገኛል ብለዋል። ሀገሪቱም ሆነች ክልሉ የመመርመሪያ መሳሪያዎችን በየዞኑና በየወረዳው ተደራሽ ለማድረግ በሚስችል ሁኔታ ውስጥ አለመሆናቸውን የተናገሩት ዳይሬክተሯ ለጊዜው አማካይ በሆኑና ለሥራው አመቺነት ባላቸው ቦታዎች ላይ አገልግሎቱን በመስጠት ሁሉንም አካባቢዎች ተደራሽ ለማድረግ እየተሠራ መሆኑን አስታውቀዋል። አዲስ ዘመን ሚያዝያ 15/2012ኢያሱ መሰለ