የአየር መንገድ ማክስ አውሮፕላን አደጋ ሰለባዎች ማንነት መታወቁ ይፋ ተደረገ
እሑድ መጋቢት 1 ቀን 2011 ዓ.ም. ከማለዳው 2፡44 ሰዓት ላይ፣ በኦሮሚያ ክልል ቢሾፍቱ ከተማ ልዩ ሥፍራው ኤጀሬ ቀበሌ ገበሬ ማኅበር በተከሰከሰው የበረራ ቁጥሩ 302 ማክስ ኤይት (MAX 8) የኢትዮጵያ አየር መንገድ ቦይንግ 737 አውሮፕላን ውስጥ የነበሩ፣ የአደጋው ሰለባዎች ማንነት ተለይቶ መጠናቀቁ ይፋ ተደረገ፡፡የፌዴራል ፖሊስ ሰኞ ጳጉሜን 4 ቀን 2011 ዓ.ም. በሒልተን ሆቴል ይፋ እንዳደረገው፣ አደጋው ከደረሰበት ዕለት ጀምሮ በተደረገ ከፍተኛ ርብርብ፣ የአደጋው ሰለባ የሆኑ የ35 አገሮች 157 (149 ተሳፋሪዎችና ስምንት የአውሮፕላን ሠራተኞች) ዜጎች ማንነት ተለይቶ ታውቋል፡፡ ብሌክ ኢመርጀንሲ ሰርቪስ፣ ኢንተርፖል፣ ሴል ማርክና የኢትዮጵያ ፌዴራል ፖሊስ በጋራ በሰጡት አጭር መግለጫ እንደገለጹት፣ የአደጋው ሰለባዎችን የመለየት ሥራው እጅግ አድካሚ፣ ውስብስብና ከፍተኛ ወጪን ያስከተለ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ የፌዴራል ፖሊስ ኮሚሽነር ጄኔራል አቶ እንደሻው ጣሰው እንዳብራሩት፣ አደጋው እንደደረሰ ጠቅላይ ሚኒስትር ዓብይ አህመድ (ዶ/ር) ስምንት ተቋማትን ያካተተ ዓብይ ኮሚቴ እንዲቋቋም አድርገዋል፡፡ ዓብይ ኮሚቴውን ለሥራ በሚያመች አኳኃን በአራት ንዑስ ኮሚቴ ማለትም የአደጋ መንስዔዎችን የሚያጣራና ለኢትዮጵያና ለዓለም አቀፉ ማኅበረሰብ ሪፖርት የሚያደርግ፣ የተጎጂዎችን አጠቃላይ ሁኔታ ከሠራ በኋላ ለቤተሰቦቻቸው የሚያሳውቅ፣ አደጋ የደረሰበትን ቦታ የሚያስተዳድርና የሎጂስቲክስና የፋይናንስ ንዑስ ኮሚቴ መቋቋሙን ገልጸዋል፡፡ ፌዴራል ፖሊስ የአደጋው ሰለባ የሆኑትን ሰዎች በተመለከተና የአደጋውን ቦታ ማስተዳደር ሥራ ሲያከናውን መቆየቱን ኮሚሽነር ጄኔራሉ ተናግረዋል፡፡ በደረሰው አደጋ ሰለባ የሆኑ ሰዎች አካል እጀግ ከፍተኛ ጉዳት የደረሰበት እንደነበርም ተናግረዋል፡፡ አጠቃላይ የአደጋውን ሁኔታ በመረጃ አስደግፈው ማብራሪያ የሰጡት የፌዴራል ፖሊስ ፎረንሲክ ዳይሬክተር ኢንስፔክተር አበባው ፋሪስ እንዳስረዱት፣ አደጋው የደረሰበት ቦታ ፖሊስ ሲደርስ፣ አውሮፕላኑ ሙሉ በሙሉ ከሰሜን ወደ ደቡብ አቅጣጫ አፈር ውስጥ በ32 ሜትር ርቅት ተቀብሮ ነበር፡፡ የመረጃ ሳጥን (Black Box) የተገኘው ደግሞ 15 ሜትር ወደ ውስጥ ገብቶ መሆኑንም አክለዋል፡፡ የተለያዩ የሰውነት አካል ቅሪቶችና አልባሳት ደግሞ ከአውሮፕላኑ 556 ሜትር ርቀት ላይ ተበታትነው መገኘታቸውን፣ የአውሮፕላኑ አካላት ደግሞ ተሰባብረውና ተጨረማምተው አውሮፕላኑ ከወደቀበት 696 ሜትር ርቀት ላይ መገኘታቸውን ዳይሬክተሩ ገልጸዋል፡፡ አውሮፕላኑን ቆፍሮ ለማውጣት 18 ሜትር ወደ ውስጥና 42 ሜትር ወደ ጎን መቆፈሩንም አክለዋል፡፡አደጋውን በማጣራት ሥራ ላይ ፌዴራል ፖሊስ፣ ትራንስፖርት ሚኒስቴር፣ የኦሮሚያ ፖሊስ ኮሚሽን፣ ጤና ሚኒስቴር፣ ጠቅላይ ዓቃቤ ሕግ፣ ገንዘብ ሚኒስቴር፣ ብሔራዊ መረጃና ደኅንነት አገልግሎት፣ ሲቪል አቪዬሽን ባለሥልጣን፣ አየር መንገድ፣ የኦሮሚያ መሬት አስተዳደር፣ ብሌክ ኢመርጀንሲ ሰርቪስና ዓለም አቀፍ የፖሊስ ድርጅት (ኢንተርፖል) መሳተፋቸውንም አስረድተዋል፡፡ በማስረጃነት ደግሞ የሰው ቅሪት አካል፣ የአውሮፕላኑ አካል፣ የተለያዩ ዓይነት ዶክመንቶች፣ ቦርሳዎች፣ የተለያዩ አልባሳትና የተለያዩ ዓይነት ዕቃዎች መሰብሰባቸውን ኢንስፔክተር አበባው በዝርዝር አስረድተዋል፡፡ የአደጋው መንስዔ በኢትዮጵያ ሲቪል አቪዬሽን ባለሥልጣንና በዓለም አቀፍ የአቪዬሽን ሕግ በሚደነግገው መሠረት መከናወኑንና የሞቱ ሰዎች ማንነትን የመለየት (Disaster Victim Identification) የምርመራ ተግባር በፌዴራል ፖሊስ መሪነት፣ የተለያዩ ባለድርሻ አካላት መሳተፋቸውንም ተናግረዋል፡፡ የአደጋው ሰለባዎችን በመለየት ሥራ ላይ የፌዴራል ፖሊስ፣ ብሌክ ኢመርጀንሲ ሰርቪስ፣ ዓለም አቀፍ የፖሊስ አገልግሎት (ኢንተርፖል)፣ የጀርመን፣ የጣሊያን፣ የእንግሊዝ፣ የፈረንሣይ፣ የአሜሪካ፣ የስዊድን፣ የኬንያ፣ የኦስትሪያ፣ የእስራኤል፣ የአርጀንቲና፣ የብራዚልና የኖርዌይ ባለሙያዎች መሳተፋቸውንም ኢንስፔክተር አበባው አብራርተዋል፡፡ አደጋውን ለመለየት የዘረመል (ዲኤንኤ) የጣት፣ የመዳፍና የጥርስ (Odontology) ምርመራዎችን አንደ አማራጭ ወስደው በዘረመል፣ በጣትና በመዳፍ የላብራቶሪ ምርመራ ግን ከፍተኛ ውጤት ማግኘታቸውንም ተናግረዋል፡፡ ከሟቾች ከተሰበሰበ የእጅ ጣት አሻራ፣ ከ18 አገሮች የ48 ዜጎችን ማንነት መለየት መቻሉንም ዳይሬክተሩ አስረድተዋል፡፡እስካሁን የአንድ እስራኤላዊ ዜጋ አካል ከመሰጠቱ በስተቀር፣ የቀሪዎቹ ገና መሆኑንም አክለዋል፡፡ በአደጋው ሰለባ ከሆኑት ዜጎች 8,185 የናሙና ዘረመል (DNA) በሁለት ወራት ከ15 ቀናት መሰብሰቡንና በቅዱስ ጳውሎስ ሆስፒታል ማቀዝቀዣ ውስጥ እንዲቀመጥ መደረጉንም ዳይሬክተሩ ጠቁመዋል፡፡ ናሙናዎቹ ከእነ ማመሳከሪያቸው በኢትዮጵያ አየር መንገድ በኩል የዘረመል (DNA) ምርመራ ለማድረግ ጨረታ ወጥቶ፣ የኔዘርላንድና ሁለት የእንግሊዝ ኩባንያዎች የተወዳደሩ ቢሆንም፣ የእንግሊዝ ኩባንያዎች በማሸነፍ በአጭር ጊዜ ምርመራ በማድረግ፣ የአደጋው ሰለባዎችን ማንነት ሊለይ መቻሉን ኢንስፔክተር አበባው በዝርዝር አስረድተዋል፡፡ አደጋው ድንገተኛና አሰቃቂ ከመሆኑ አንፃር የሟች ቤተሰቦችን ከስድስት ወራት በኋላ እንደገና ወደ መሪር ሐዘን መመለስ ስለመሆኑ ተጠይቀው ምላሽ የሰጡት ኮሚሽነር ጄኔራል እንደሻው፣ ‹‹ለእኛ ኢትዮጵያውያን ከባድ ነው፡፡ ነገር ግን ለውጭው ዓለም የወገኑ ማንነት ተረጋግጦ የሚደርሰው አካል በብልቃጥም ቢሆን አግኝቶ ዕርሙን ማውጣት ይፈልጋል፤›› ብለዋል፡፡ እንደ ፖሊስ ግን የተሠራውን ሥራ ይፋ ማድረግ ግዴታም እንደሆነና ኢትዮጵያም ይህንን ከባድና አደገኛ አደጋ፣ በአጭር ጊዜ ምርመራ አድርጋ መጨረሷን ለዓለም ኅብረተሰብ የማሳወቅ ሥራ ማከናወኗ ተገቢ መሆኑን ተናግረዋል፡፡ለኢትጵያውያን የማሳወቅ ሥራ ተሠርቶ ተቀባይነት ካጣ፣ አደጋው በደረሰበት ቦታ ሥርዓቱ እንዲከናወን እንደሚደረግም ገልጸዋል፡፡ ለ35 ኤምባሲዎች ደብዳቤ በመጻፍ የርክክቡን ጊዜ ለይተው እንደሚያስረክቡም አስታውቀዋል፡፡ የአደጋው ሰለባዎች ማንነት ምርመራና አጠቃላይ ሒደት ሲከታተል የነበረና ከተለያዩ ሰባት ተቋማት የተውጣጣ አይዲ ቦርድ (ID Board)፣ በእያንዳንዱ ሥራ ላይ ተወያይቶ ውሳኔ እያሳለፈ መሠራቱንም አቶ እንደሻው አብራርተዋል፡፡ ለሥራው የተደረገው ወጪን በሚመለከት ተጠይቀው፣ ሥራው እንደተጠናቀቀ በኢትዮጵያ አየር መንገድ በኩል ይፋ እንደሚደረግ ጠቁመዋል፡፡  