ፀረ ሙስና ኮሚሽን የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን ለሙስና ተጋልጧል አለ
የፌዴራል ሥነ ምግባርና ፀረ ሙስና ኮሚሽን እየተካሄደ ያለው የመንገድ ልማት ዘርፍ ለሙስና የተጋለጠ ነው አለ፡፡ ኮሚሽኑ የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን በሚያካሂዳቸው ሥራዎች ላይ ያካሄደውን ጥናት ባለፈው ሐሙስ ይፋ አድርጓል፡፡ኮሚሽኑ ‹‹የመንገድ ልማትና የግንባታ ዘርፍ ለሙስናና ብልሹ አሠራር ያለው ተጋላጭነት›› በሚል ርዕስ ባቀረበው ጥናት፣ ተቋራጮች የተረከቡትን ሥራ ሳያጠናቅቁ ሌላ ሥራ ያገኛሉ ብሏል፡፡ከዚህ በተጨማሪም የዲዛይን ሥራዎች በአግባቡ አለማከናወን፣ የጨረታ ሒደት ግልጽነት የጎደለው መሆኑ፣ ፕሮጀክቶች በተያዘላቸው ጊዜ አለመጠናቀቃቸው፣ በካሳ ክፍያ ወጥ የሆነ አሠራር አለመኖር ተጠቃሽ ችግሮች ሆነው ቀርበዋል፡፡በዋናነት ጎልተው ከተነሱት ጉዳዮች መካከልም የኮንስትራክሽን ኩባንያዎች በተደጋጋሚ ከተመሳሳይ አማካሪ ድርጅቶች ጋር እንዲሠሩ ተደርጓል የሚል ነው፡፡ለዚህ እንደ አብነት የቀረቡት ሳትኮን ኮንስትራክሽን ኩባንያ ከቤዛ ኮንሰልት ጋር በሁለት ፕሮጀክቶች መገናኘታቸው፣ ገምሹ በየነ ኮንስትራክሽን ኩባንያ ከኮኪር ኮንሰልት ጋር በተለያዩ ፕሮጀክቶች መሥራታቸው ነው፡፡ነገር ግን ይህንን ጉዳይ የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን ኃላፊዎችም ሆኑ ስማቸው የተጠቀሰው ኩባንያዎች አልተቀበሉትም፡፡ የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን ኃላፊዎች እንዳሉት፣ ጨረታ ሲወጣ የብቃት ጉዳይ እንጂ እከሌ ተወዳዳር፣ ወይም አትወዳደር አይባልም፡፡ ኩባንያዎቹ ያካሄዷቸው ፕሮጀክቶች ሁሉ ጥሩ አፈጻጸም ያሳዩ ናቸው በማለት ምላሽ ሰጥተዋል፡፡ከዚህ በተጨማሪ በቀረበው ጥናታዊ ጽሑፍ ሳትኮን ኮንስትራክሽን 12 ፕሮጀክቶች ይዟል የተባለው ትክክል እንዳልሆነ፣ ኩባንያው በአሁኑ ወቅት በእጁ አምስት ፕሮጀክቶች ብቻ እንደሚገኙና የኩባንያው የሥራ አፈጻጸምም መልካም ነው የሚል ምላሽ ተሰጥቷል፡፡ ከሦስት ዓመታት ወዲህ ፕሮጀክት እንዳላገኘ ተገልጿል፡፡ገምሹ በየነ ኮንስትራክሽንም እንዲሁ የሚያካሂደው ግንባታ መጠናቀቅ ካለበት ጊዜ ቀድሞ በማጠናቀቅ የሚያስረክብ ኮንትራክተር በመሆኑ፣ ወቀሳው ተቀባይነት እንደሌለው ተገልጿል፡፡የፀረ ሙስና ኮሚሽን የሙስና መከላከል ዋና አማካሪ አቶ ፈለቀወርቅ ኃይሌ ባቀረቡት ጥናታዊ ጽሑፍ ከተነሱት ችግሮች በተጨማሪ፣ በትግራይ ክልል ከአዲ ረመጥ ጀምሮ እስከ ደጀናና ዳንሻ ድረስ የሚገነባው 97 ኪሎ ሜትር መንገድ በተያዘለት የጊዜ ገደብ አለመጠናቀቁ ነው፡፡ሁናን ሁንዳ የተባለው የቻይና የሥራ ተቋራጭ የሚገነባው ይህ መንገድ በተያዘለት የጊዜ ገደብ ባለመጠናቀቁ ከተያዘለት በጀት 35 በመቶ ያህል የገንዘብ ጭማሪ እንዲደረግ ማስደዱ ተገልጿል፡፡ አቶ ፈለቀወርቅ እንደሚሉት፣ በቢሊዮኖች የሚቆጠር በጀት የሚመደብለት የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን ብዛት ያላቸው አካላትን የሚያሳትፍ በመሆኑ ለሙስና ተጋላጭ ነው፡፡‹‹በቅድመ ግንባታ ወቅት፣ ከዲዛይን ጀምሮ ጥራቱን ያልጠበቀ መንገድ ገንብቶ እስከ ማስረከብ ድረስ ሙስና ይፈጸማል፤›› በማለት አቶ ፈለቀወርቅ አስረድተዋል፡፡የኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን ኃላፊዎች የቀረበውን ጥናት ሙሉ በሙሉ አልተቀበሉትም፡፡ ነገር ግን የአሠራር ማሻሻያ ሊደረግባቸው የሚገቡ ጉዳዮች እንዳሉ አምነዋል፡፡አንድ ስማቸው እንዲገለጽ ያልፈለጉ የባለሥልጣኑ የሥራ ኃላፊ በጥናቱ አቀራረብ ላይ ጥያቄ እንዳላቸው ይናገራሉ፡፡ ይኸውም ኮንትራክተርና ኮንሰልታንት በጨረታ ሒደት በሚገኝ ውጤት አብረው በተደጋጋሚ ሊሠሩ እንደሚችሉ፣ ዋናው ጉዳይ በፕሮጀክቶች ጥራት ላይ የሚፈጥሩት ተፅዕኖ ነው መገምገም ያለበት ይላሉ፡፡ ኮንትራክተርና ኮንሰልታንት ዛሬ ተዋውቀው ችግር መፍጠር እንደሚችሉ የጠቆሙት ኃላፊው፣ ጥናቱ በመንገዶች ግንባታ አፈጻጸም ላይ የታዩ ጉልህ የሚባሉ የጥራትና የመጓተት ችግሮች ላይ ቢያተኩር ጠቃሚ ነበር ብለዋል፡፡የመንገድ ዘርፍ ልማት መርሐ ግብር ከተጀመረ የዛሬ 18 ዓመት ጀምሮ ከአንድ ሺሕ በላይ ኮንትራቶች መፈረማቸውን ገልጸው፣ ከእነዚህ መካከል እጅግ በጣም ጥቂት ምሳሌዎችን ነቅሶ በማውጣት ሙስና አለ ማለት ይከብዳል ሲሉ አስረድተዋል፡፡ ዋናው መተኮር ያለበት በመንገድ ዘርፍ አፈጻጸም ላይ የታዩ ዋነኛና መሠረታዊ ጉዳዮች ላይ መሆኑን ገልጸው፣ ጉልህ የሆኑ ግድፈቶች ሲኖሩ ነቅሶ ማውጣትና በግልጽ መነጋር የሚያግባባ ይሆናል ሲሉ ተናግረዋል፡፡