ኢዜማ የዜጎች ሰብዓዊ መብት ለድርድር አይቀርብም አለ
የዜጎች ሰብዓዊ መብት መከበር በምንም ምክንያትና በምንም ጊዜ ለድርድር የማይቀርብ ነው ሲል የኢትዮጵያ ዜጎች ለማኅበራዊ ፍትሕ (ኢዜማ)፣ ማክሰኞ ግንቦት 25 ቀን 2012 ዓ.ም. ባወጣው መግለጫ አስታወቀ፡፡ ኢዜማ መግለጫውን ያወጣው ሰሞኑን አምነስቲ ኢንተርናሽናል በአማራና በኦሮሚያ ክልሎች ውስጥ ስለተፈጸሙ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች ያወጣውን ሪፖርት አስመልክቶ ነው፡፡አምነስቲ በፀጥታ አስከባሪዎች ዕርምጃ በአሰቃቂና ከሕግ ውጪ የዜጎች ሕይወት መጥፋቱን፣ ሴቶች መደፈራቸውን፣ በማቆያ ካምፖች ውስጥ ሰቆቃ መፈጸሙን፣ ከሕግ አግባብ ውጪ እስር መፈጸሙን፣ ዜጎች ከሚኖሩበት እንደተፈናቀሉና ንብረታቸው እንደወደመ መዘርዘሩን ኢዜማ አስታውሷል። በተጨማሪም በተለያዩ ማኅበረሰቦች መካከል የእርስ በርስ ግጭት ሲከሰት የአካባቢ አስተዳዳሪዎችና ፀጥታ ኃይሎች የዜጎችን ደኅንነት ከማስጠበቅ ይልቅ፣ በግጭቱ ውስጥ እንደተሳተፉና ኃላፊነታቸውንም በአግባቡ እንዳልተወጡ በማጣቀስ፣ እነዚህ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች ከዚህ ቀደም የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ጉባዔ በአካባቢው ይፈጸማሉ ብሎ ካወጣው የሰብዓዊ መብቶች ጥሰቶች ዘገባ ጋር ተመሳሳይነት አላቸው ሲል ኢዜማ አስታውቋል።የተጠቀሱትን የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችን በተመለከተ ሪፖርቱን በሠራው ተቋም ምላሽ ወይም ማብራሪያ ከተጠየቁ የፌዴራልና የክልል ባለሥልጣን መሥሪያ ቤቶች መካከል፣ የአማራ ክልል የሰላምና የደኅንነት ግንባታ ቢሮ ብቻ መልስ እንደሰጠ በሪፖርቱ መጠቀሱን፣ በሁሉም ደረጃ ያሉ የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች በተሰማሩበት የኃላፊነት ዘርፍ የተከሰቱ ችግሮችን በተመለከተ የሚቀርብላቸውን የማብራሪያ ጥያቄዎች በቀናነት መቀበልና ምላሽ መስጠት ግዴታቸው እምነቱ እንደሆነ ኢዜማ በመግለጫው አመልክቷል። ‹‹የሚቀርቡ ጥያቄዎችን በርን ክፍት አድርጎ መቀበልና ግልጽነት የተሞላው ምላሽ መስጠት፣ እንዲሁም የተሠሩ ስህተቶችን ለማረም ዝግጁ መሆን በሒደት ለምንገነባው ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት አስፈላጊ እሴቶች ናቸው፤›› ያለው ኢዜማ፣ ‹‹በዚህ ረገድ የአማራ ክልል ሰላምና ደኅንነት ግንባታ ቢሮ ላሳየው አርዓያ የሚሆን ተግባር ያለንን አክብሮት መግለጽ እንወዳለን። የፌዴራል መንግሥቱን ጨምሮ በሁሉም ደረጃ የሚገኙ የመንግሥት አካላት፣ በተለይ ከሰብዓዊ መብት ጋር በተያያዘ ለሚነሱላቸው ጥያቄዎችና ጥቆማዎች ከዳተኝነትና ተጠያቂነትን ለመሸሽ ከሚደረግ ማንኛውም ሙከራ በመታቀብ፣ ከፍተኛ ትኩረት ሰጥተው ምላሽ መስጠት ይጠበቅባቸዋል፤›› ብሏል።‹‹የአምነስቲ ሪፖርት በሁለት የተወሰኑ ቦታዎችና ውስን ክስተቶች ላይ ያጠነጠነ መሆኑ ተከሰቱ የተባሉትን ጥሰቶችም ሆነ ሌሎች በአገሪቱ የተከሰቱ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችን ሙሉ በሙሉ ለመረዳትም ሆነ፣ የዕርምት ዕርምጃ ለመውሰድ በቂ መረጃ የያዘ ነው ተብሎ ባይወሰድም በውስጡ የያዛቸው የከፍተኛ ሰብዓዊ መብት ጥሰት ሰለባ የሆኑ ዜጎች ስም፣ የተፈጸመበት ቦታና ጥሰቱን እንደፈጸሙ የተጠቀሱት ተቋማት በግልጽ መቀመጥ ግን የመረጃውን ትክክለኛነት ለማጣራት ቀላል ከማድረጉም በላይ፣ ተጨማሪ ምርመራ ተደርጎ የተጠቀሱት የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች መፈጸማቸው ከተረጋገጠ የዕርምት ዕርምጃ መወሰድ እንዳለበት ከበቂ በላይ አመላካች ናቸው፤›› በማለት ኢዜማ አስታውቆ፣ ‹‹በአምነስቲ ዘገባ ያልተካተቱ በየጊዜው ለዜጎች ሕይወት መጥፋት፣ የአካል መጉደል፣ ከመኖሪያቸው መፈናቀል፣ የተማሪዎች መታፈን፣ የፖለቲካ ፓርቲ አባላት መታሰርና መንገላታትን ጨምሮ በተለያየ መንገድ ይፋ የተደረጉ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች እንዳሉም ይታወቃል፤›› ሲል አክሏል።የኢትዮጵያ የሰብዓዊ መብት ኮሚሽን በአምነስቲ ኢንተርናሽናል ዘገባ ውስጥ የተካተቱትን ጨምሮ የለውጡ አስተዳደር ሥልጣን ላይ ከወጣበት ጊዜ አንስቶ በፌዴራልና በክልል መንግሥታት የፀጥታ ኃይሎች፣ የፖለቲካ ዓላማ ባነገቡ ታጣቂዎች፣ እንዲሁም በየአካባቢው በተደራጁ ኢመደበኛ ቡድኖች በዜጎች ላይ የተፈጸሙ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችን የሚመረምር ልዩ ቡድን በአስቸኳይ እንዲያቋቁምና ምርመራ አድርጎ ውጤቱን ለሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት፣ ለክልሎቹ ምክር ቤቶችና ለሕዝብ ይፋ እንዲያደርግ ኢዜማ ጥያቄ አቅርቧል። በዘገባው በተጠቀሱና ከዚያም ውጪ ከፍተኛ የሰብዓዊ መብት ጥሰት እንደተፈጸመባቸው በሚታወቁ (በሚጠረጠሩ) ቦታዎች የተከሰቱት የሰብዓዊ መብት ጥሰቶችን በቦታው ድረስ በመገኘት፣ ከተጎጂዎችና ከተጎጂ ቤተሰቦች፣ በጊዜው በአካባቢው ግዳጅ ላይ የነበሩ የፀጥታ አስከባሪዎች፣ የአካባቢው አስተዳዳሪዎች፣ የሃይማኖት አባቶችና የአገር ሽማግሌዎች፣ እንዲሁም ሌሎች ባለድርሻ አካላትን በማግኘት ሰፊ ምርመራ እንዲደረግም ጠይቋል።የኢትዮጵያ የሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ይህንን ኃላፊነት እንዲወስድ ማድረግና አስፈላጊውን ድጋፍ መስጠት፣ እንዲሁም የተቋሙን አቅም በሒደት በመገንባት ለሚደረገው የዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታ በጎ አስተዋጽኦ እንደሚያደርግ እንደሚያምን፣ የመንግሥት የፀጥታ ኃይሎች በዜጎች ዘንድ ያላቸው አመኔታና የሕዝብ ወገንተኝነት ስሜት መገንባት ለሚፈለገው ዴሞክራሲያዊ ሥርዓት እጅግ አስፈላጊ መሆኑን እንደሚረዳና በሚደረገው ምርመራ ውስጥ ኃላፊነታቸውን የሚመጥን ትብብር እንዲያደርጉ፣ የሰብዓዊ መብት ጥሰቶች ተፈጽመው በሚገኙበት ጊዜ ሁሉ ጥፋቱን በቀጥታ የፈጸሙ፣ እንዲፈጸም ትዕዛዝ የሰጡና ዜጎችን ከአደጋ የመጠበቅ ኃላፊነታቸውን በማንኛውም መንገድ ያልተወጡ አባሎቻቸው ላይ አስተማሪ የሆነ ዕርምጃ ወስደው ለዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታና ለሕዝብ ወገተኝነታቸውን እንዲያረጋግጡ ኢዜማ ጠይቋል፡፡‹‹በዚህ አጋጣሚ በተለይ የኢፌዴሪ መከላከያ ሠራዊት የአገራችንን ድንበርና ሉዓላዊነት ለማስከበርና በአገራችን በተለያዩ አካባቢዎች የሚነሱ ችግሮችን ለመቆጣጠርና መፍትሔ ለመስጠት እየከፈለ ላለው መስዕዋትነት፣ ከፍተኛ አድናቆትና ክብር እንዳለን ለመግለጽ እንወዳለን፤›› ብሎ፣ ሠራዊቱ በመደበኛነት ሥልጠና ከወሰደበት የግዳጅ ዓይነት የተለየና ሰላማዊ ዜጎች በሚኖሩበት ቦታዎች የዜጎችን ደኅንነት ለማስጠበቅና የሕግ የበላይነትን ለማስፈን የሚወስዳቸው ግዳጆች የሚፈልጉትን ተጨማሪ ሥልጠናዎች በአግባቡ ማግኘት እንዳለበት አሳስቧል። ‹‹ነገር ግን የሠራዊቱን መስዕዋትነትና ያለበትን ኃላፊነት በፍፁም በማይመጥን ደረጃ የዜጎች ሰብዓዊ መብት ላይ ጥቃት እንዳደረሱ የተረጋገጡና በምንም ሁኔታ እጃቸው ያለበት አባላቱ ላይ አስተማሪ ዕርምጃ በመውሰድ፣ የሕዝብ አለኝታነቱን እንዲያረጋግጥ አጥብቀን እንጠይቃለን። ከዚህ ቀደም በተደጋጋሚ ግልጽ እንዳደረግነው ምንም ሕገ መንግሥታዊ መሠረት የሌለው የክልል ልዩ ኃይል አደረጃጀት የዜጎችን ደኅንነት ከማስጠበቅ ይልቅ፣ ራሱን የአንድ ወገን ጠባቂና ተከላካይ አድርጎ በመቁጠር ለዜጎች ደኅንነት ሥጋት ሆኖ መቀጠሉን የሚያሳዩ ተደጋጋሚ ማስረጃዎች እያየን ነው። ስለዚህም መንግሥት ይህን በየክልሉ የተደራጀ ልዩ ኃይል ወደ ክልሎቹ መደበኛ የፖሊስ ኃይል ወይም የፌዴራል ፖሊስና የአገር መከላከያ ሠራዊት እንዲቀላቅል አሁንም ደግመን እናሳስባለን፤›› በማለት ማሳሰቢያ ሰጥቷል።‹‹መንግሥት የዜጎች ሰብዓዊ መብት መከበር በምንም ምክንያትና በማንኛውም ጊዜ ለድርድር የማይቀርብ መሆኑንና ዜጎች ላይ ጥፋት የሚያደርሱ አካላትን ተጠያቂ ማድረግ መገንባት ለምንፈልገው ሥርዓት ያለውን ከፍተኛ ዋጋ በመረዳት፣ ለዜጎች ደኅንነትና ሰብዓዊ መብቶች መጠበቅና ተጠያቂነት እንዲሰፍን ያለውን ቁርጠኝነት የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ለሚያደርገው ልዩ ምርመራ አስፈላጊውን ሁሉ ድጋፍ በማድረግና በምርመራው ውጤት ላይ በመመሥረትም አስፈላጊውን የዕርምት ዕርምጃ በመውሰድ፣ ቁርጠኝነቱን በድጋሚ እንዲያረጋግጥ እናሳስባለን፤›› ያለው ኢዜማ፣ የተለያዩ የፖለቲካ ፓርቲዎችም የሰብዓዊ መብት ጥሰትንና በየጊዜው የሚከሰቱ ጉዳዮችን ሰበብ በማድረግ የአገር መረጋጋትንና ሰላምን፣ እንዲሁም የዜጎችን ደኅንነት አደጋ ውስጥ ሊጥል ከሚችል የፖለቲካ ትርፍን ዓላማ ካደረገ ማንኛውም እንቅስቃሴ እንዲታቀቡ አጥብቆ እንደሚጠይቅ አስታውቋል፡፡