የኮንትሮባንድ ንግድ በወርቅ ኤክስፖርት ላይ ጫና አሳድሯል
ብሔራዊ የኤክስፖርት አስተባባሪ ኮሚቴ መስከረም 30 ቀን በ2009 ዓ.ም. ተሰብስቦ ከፍተኛ መሻሻል ሊደረግባቸው ይገባል ካላቸው የኤክስፖርት ዘርፎቸ አንዱ የማዕድን ዘርፍ ቢሆንም፣ ዘርፉ አሁንም በበርካታ መሰናክሎች ታጥሮ እንደሚገኝና በተለይ በወርቅ ኤክስፖርት ላይ የኮንትሮባንድ ንግድ ጫና እንዳሳደረ ተገለጸ፡፡በጠቅላይ ሚኒስትር ኃይለ ማርያም ደሳለኝ የሚመራው ብሔራዊ የኤክስፖርት አስተባባሪ ኮሚቴ በተለያዩ አካባቢዎች የሚገኝ ወርቅ በብዛት እየተመረተ፣ ነገር ግን የተመረተውን ምርት አምራቾቹ ለማን እንደሚያስረክቡ ቁጥጥርና ክትትል በማድረግ ዘርፉ ወደ ትክክለኛው የግብይት መስመር እንዲገባ ማድረግ እንዳለበት አቅጣጫ ሰጥቶ ነበር፡፡‹‹በኮንትሮባንድ ንግድ ላይ ከፍተኛ ቁጥጥር ማድረግ አለብን፡፡ በጣም በትናንሽ መጠን ዕቃ የሚቀይሩበትና የሚገበያዩትን ወርቅ ሳይሆን፣ የአገሪቱን የውጭ ምንዛሪ ሊጎዳ የሚችልና በከፍተኛ መጠን ወደ ውጭ የሚወጣውን የወርቅ መጠን በተመለከተ ኔትወርኩን በመበጣጠስ፣ ኮንትሮባንድ ንግዱን የመቆጣጠሩ ጉዳይ ተጠናክሮ እንዲቀጥል፣ በዚህ ረገድ ከፀረ ኮንትሮባንድ ግብረ ኃይል ጋር የሚደረገው ቅንጅት በዕቅድ ላይ ተመሥርቶ እንዲከናወን፤›› በማለት ኮሚቴው አቅጣጫ ሰጥቶ ነበር፡፡ከዚህ በተጨማሪ ኮሚቴው፣ ‹‹የማዕድን፣ ፔትሮሊየምና የተፈጥሮ ጋዝ ሚኒስቴር አባል የሆነበት የፀረ ኮንትሮባንድ ግብረ ኃይል ከወርቅ አምራቹ ጋር በሚያደርገው መስተጋብር ከፍተኛ ጥናት ማካሄድ ሳያስፈልግ ወርቅ የት እንደሚሄድ፣ በየት እንደሚሄድ፣ እንዴት እንደሚሄድ፣ ተረካቢው ማን እንደሆነ መታወቅ ይኖርበታል፤›› በማለት ጊዜ ሳይባክን ቁጥጥር ውስጥ እንዲገባ አቅጣጫ ሰጥቶ ነበር፡፡ነገር ግን መረጃዎች እንደጠቆሙት  የበጀት ዓመቱ ሊጠናቀቁ ሁለት ወራት እየቀሩትም፣ አሁንም የኮንትሮባንድ ንግድ በመኖሩ የሚመረተውን ያህል ወርቅ ወደ ብሔራዊ ባንክ እየገባ አይደለም፡፡የማዕድን፣ ፔትሮሊየምና የተፈጥሮ ጋዝ ሚኒስትሩ አቶ ሞቱማ መቃሳ ለሪፖርተር እንደገለጹት፣ የኮንትሮባንድ ንግድ ቆሟል ማለት አይቻልም፡፡ ‹‹በማዕድን ዘርፍ ያለውን ችግር የሚፈታ በሚኒስትሩ አስተባባሪነት በርካታ መንግሥታዊ ተቋማት ያሉበት ኮሚቴ ተቋቁሟል፤›› ብለዋል፡፡ነገር ግን አቶ ሞቱማ በገቢ ረገድ መሻሻል የታየ ቢሆንም፣ የዘጠኝ ወራት የዕቅድ አፈጻጸም ላይ ግምገማ ባለመካሄዱ ቁጥሩ ይህ ነው ብሎ መናገር እንደማይቻል ገልጸዋል፡፡የሰባት ወራት የኤስፖርት አፈጻጸም ሪፖርት እንደሚያመለክተው፣ በሰባት ወራት ጊዜ ውስጥ 4.62 ቶን ወርቅ ወደ ውጭ በመላክ 150.2 ሚሊዮን ዶላር የማግኘት ዕቅድ ተይዞ ነበር፡፡ ነገር ግን 3.04 ቶን ወደ ውጭ ተልኮ 111.2 ሚሊዮን ዶላር ተገኝቷል፡፡ሪፖርቱ እንደሚጠቁመው ባለፉት ሰባት ወራት የኤክስፖርት አፈጻጸሙ ዝቅተኛ የሆነው፣ የወርቅ ኮንትሮባንድ ንግድ እንቅስቃሴ በመኖሩና በዘመናዊ መንገድ የሚመረተው ወርቅም ቢሆን በዕቅዱ መሠረት በተከታታይ መላክ ባለመቻሉ ነው፡፡    