የኦሊምፒክ አዘጋጆች ከጤና ጋር በተያያዘ ሕጎችን ይፋ አድርገዋል
ቦጋለ አበበበኮቪድ-19 ወረርሽኝ ስጋት ለአስራ ስድስት ወራት የተራዘመው የቶኪዮ 2020 ኦሊምፒክ ወረርሽኙ መፍትሄ ባያገኝም እንደሚካሄድ እርግጠኛ የሚያደርጉ ማሳያዎችን አዘጋጆቹ ይፋ ሲያደርጉ ሰንብተዋል፡፡ ይሁን እንጂ በውድድሮች ለመሳተፍ ወደ ቶኪዮ የሚያቀኑ አትሌቶችና የስፖርት ቤተሰቦች ከወረርሽኙ ስጋት ጋር በተያያዘ ማሟላት ስለሚጠበቅባቸው መስፈርቶች ወጥ የሆነ ህግ በማውጣት ረገድ አዘጋጆቹ ለረጅም ጊዜ እንደተቸገሩ ይታወቃል፡፡ ይህም የቶኪዮ ኦሊምፒክ የመሰረዝ እድል ይገጥመዋል የሚል ስጋት በብዙዎች ዘንድ አሳድሮ ነበረ፤ይሁንና አዘጋጆቹ ከወረርሽኙ ስጋት ጋር በተያያዘ ተቸግረውበት የነበረውን ህግ ሰሞኑን ይፋ ማድረጋቸው ታውቋል፡፡ ወራትን ከፈጀ ምክክር በኋላ ሃምሳ አራት ገፅ የያዘ ሪፖርት ይፋ ያደረጉት የኦሊምፒኩ አዘጋጆች ወረርሽኙ በቀጣይ ሰባት ወራት ውስጥ መፍትሄ ባያገኝ እንኳን ኦሊምፒኩ መካሄድ የሚችልባቸውን ከጤና ጋር የተያያዙ ሕግና ደንቦች ይፋ አድርገዋል፡፡ በዚህም አትሌቶችም ይሁኑ ተሳታፊዎች መደበኛ የኮቪድ-19 ምርመራ ማድረጋቸው እንደማይቀር ያስቀመጡ ሲሆን፣ ከወረርሽኙ ስጋት ጋር በተያያዘ የሚቀመጡ ገደቦችን የጣሰ ማንኛውም አትሌት የሚቀጣበትን ሕግ እንዳረቀቁ አስታውቀዋል፡፡ ውድድሩን ለመከታተል ወደ ቶኪዮ የሚያቀኑ የስፖርት ቤተሰቦች ለይቶ የማቆያ ጉዳይ እንደሚመለከታቸው የተገለፀ ሲሆን፣ ወረርሽኙን ለመከላከል ከሚያስፈልጉ የጥንቃቄ ርምጃዎች መካከል የአፍ ጭንብል ማጥለቅና አለመጨባበጥን ተግባራዊ ለማድረግ እንደሚገደዱም ተጠቁሟል፡፡ የቶኪዮ ኦሊምፒክ ዝግጅት ዋና ስራ አስፈፃሚ ቶሺሮ ሙቶ ከወረርሽኙ ጋር በተያያዘ ጥብቅ የመከላከል ርምጃዎች ተግባራዊ እንደሚሆኑ ጠቁመው፣ ይህ የኦሊምፒኩን ድባብ የተለየ ቢያደርገውም በደማቅ ሁኔታ እንደሚከናወን ያላቸውን እምነት ለመገናኛ ብዙሃን ገልፀዋል፡፡ ከየትኛውም አገር ወደ ቶኪዮ የሚያቀኑ አትሌቶች ጃፓን እንደደረሱ የኮቪድ-19 ምርመራ ይደረግላቸዋል፤ በኦሊምፒክ መንደር በሚኖራቸው ቆይታም በአራት ወይም አምስት ቀናት ልዩነት ተመሳሳይ ምርመራ ይደረግላቸዋል፡፡ በተለያዩ ምርመራዎች ወረርሽኙ የሚገኝባቸውን አትሌቶች በተመለከተም የማገገሚያ ማዕከል እንደሚኖር ተጠቁሟል፡፡ ይሁን እንጂ አትሌቶች በውድድር ወቅት በወረርሽኙ ቢጠቁ የውድድር ሕጎች ላይ ስለሚያሳድረው ተፅዕኖ የተገለፀ ነገር የለም፡፡ አትሌቶች ከውድድርና ልምምድ ውጪ የአፍ መሸፈኛ ጭምብል የማድረግ ግዴታ እንዳለባቸው ተጠቁሟል፤ ድምፅን ከፍ አድርጎ ማውራትና ከሌሎች ጋር ንኪኪ መፍጠር እንደማይችሉ ተገልጿል፡፡ ለዚህም እያንዳንዳቸው በቅድሚያ ለነዚህ ሕጎች ተገዢ እንደሆኑ የሚያረጋግጡበት የስነምግባር ደንብ እንደሚፈርሙ ታውቋል፡፡ ከዚህ በተጨማሪ የሁሉም አገራት የስፖርት ልዑካን ቡድኖች ውድድሮቻቸውን እንዳጠናቀቁ በፍጥነት አገሪቱን ለቀው መውጣት እንዳለባቸውና ውድድሮች ከተጠናቀቁ በኋላ ለጉብኝት ወይም ለሽርሽር ተጨማሪ ቀናትን በጃፓን መቆየት እንደማይቻል ተገልጿል፡፡ የተቀመጡትን ሕግና ደንቦች ጥሰው የተገኙ አትሌቶች ወይም የስፖርት ቤተሰቦች ምን አይነት ቅጣት እንደሚጠብቃቸው እስካሁን የተቀመጠ ነገር ባይኖርም አዘጋጆቹ ከዓለም አቀፉ ኦሊምፒክ ኮሚቴ ጋር በዚህ ጉዳይ ላይ እየሰራ እንደሚገኝ ታውቋል፡፡ የተቀመጡት ደንቦች ስፖርት መዝናኛ እንደመሆኑ በመጠኑም ቢሆን የማስጨነቅ ባህሪ እንዳላቸው ቢታመንም ሕጎቹን እንደ ወንጀል መቅጫ ሕግ መመልከት ሳይሆን ለጥንቃቄ ሲባል የተወሰዱ እንደሆኑ መገንዘብ አስፈላጊ እንደሚሆን አዘጋጆቹ ገልፀዋል፡፡ ሕግና ደንቦቹን አትሌቶችና ልዑካን ቡድኖች በአግባቡ እንዲገነዘቡ በቡድን መሪዎች በኩል የተለያዩ ማብራሪያዎችና የግንዛቤ ማስጨበጫ መድረኮች ይፈጠራሉ፤ስቴድየም ገብተው ውድድሮችን የሚመለከቱ የስፖርት ቤተሰቦችን ቁጥር ለመወሰን ወቅቱ ሲደርስ የወረርሽኙ ስርጭት በዓለም ላይ የሚኖረውን ነባራዊ ሁኔታ መጠበቅ እንደሚያስፈልግ ተጠቁሟል፡፡ በኦሊምፒኩ ለመታደም ወደ ቶኪዮ የሚያቀኑ የስፖርት ቤተሰቦች ለሁለት ሳምንታት በለይቶ ማቆያ እንዲቀመጡ ማድረግ እንደማይቻል የገለፁት አዘጋጆቹ፣ ሌሎች አማራጮችን እንደሚጠቀሙ ስምምነት ላይ ደርሰዋል፡፡ የወረርሽኙ ክትባት እንደተገኘና በርካታ አገራትም በግዢ ሂደት ላይ እየተረባረቡ መሆኑ እየተሰማ ቢሆንም፣ ኦሊምፒኩ እስከሚካሄድበት ወቅት ድረስ ለዓለም ሕዝብ ሊዳረስ ስለማይችል የኦሊምፒኩ አዘጋጆች አስፈላጊውን ጥንቃቄ በማድረግ ውድድሩን በታሰበው ጊዜ ማካሄድ የግድ እንደሆነ አምነው እየተንቀሳቀሱ ይገኛሉ፡፡ የወረርሽኙን ስጋት ለመቅረፍ በሚደረጉ የቅድመ ጥንቃቄ ስራዎች የኦሊምፒክ አዘጋጆች ምን ያህል ወጪ እንደሚጠብቃቸው ቁርጥ ያለ መረጃ ባይኖርም፣ ባለፈው ሳምንት የወጡ ሪፖርቶች እስከ አንድ ቢሊየን ዶላር ሊፈጅ እንደሚችል አመላክተዋል፡፡ ኦሊምፒኩን በታቀደው ጊዜ ማካሄድ ካልተቻለና የመራዘም እድል ከገጠመው ደግሞ አዘጋጆቹ ቀደም ብለው ከያዙት በጀት እስከ ሁለት ቢሊየን ዶላር ድረስ ተጨማሪ ወጪ ሊያወጡ እንደሚችሉ በቅርብ የወጡ መረጃዎች ጠቁመዋል፡፡አዲስ ዘመን ህዳር 30/2013