የንግዱ ማኅበረሰብ ስለአክሲዮን ገበያ መረጃ እንዳልተሰጠው ገለጸ
የአዲስ አበባ የንግድ ማኅበረሰብ አባላት በዚህ ዓመት ይመሠረታል ስለተባለው የአዲስ አበባ አክሲዮን ገበያ ምሥረታ የሚደረገው ዝግጅት፣ መንግሥት ምንም ዓይነት መረጃ እየሰጣቸው እንዳልሆነ ገለጹ፡፡የአዲስ አበባ ንግድ ምክር ቤትና የዘርፍ ማኅበራት ሐሙስ ጥር 21 ቀን 2012 ዓ.ም. በአዲስ አበባ ሒልተን ሆቴል ባዘጋጀው የውይይት መድረክ ላይ የተሳተፉ የንግዱ ማኅበረሰብ አባላት፣ መንግሥት እ.ኤ.አ. በ2020 የአክሲዮን ገበያ እንደሚመሠርት የሚገልጹ ዘገባዎች በጋዜጦች ላይ ከማንበባቸው ውጪ የአክሲዮን ገበያውን ለመጀመር በመደረግ ላይ ስላለው ቅድመ ዝግጅት ምንም ዓይነት መረጃ እየተሰጣቸው እንዳልሆነ ተናግረዋል፡፡ ጉዳዩ የሚመለከታቸው የመንግሥት አካላት በአክሲዮን ገበያው ምሥረታ ላይ ከንግዱ ማኅበረሰብ ጋር በመምከር፣ በመከናወን ላይ ስላለው ሥራ ማስረዳት ሲኖርባቸው የንግዱን ማኅበረሰብ አግልለው በሚስጥር እየሠሩ እንደሆነ፣ በዚህም ምክንያት የንግዱ ማኅበረሰብ ስለሚመሠረተው አክሲዮን ገበያ መረጃ እንደሌለው አስረድተዋል፡፡ አንድ ከአማካሪ ድርጅት የመጡ ባለሙያ አስፈላጊው ሕግና መሠረተ ልማት እየተዘጋጀ ይሁን ወይም አይሁን፣ የንግዱ ማኅበረሰብ የሚያውቀው ነገር የለም ብለዋል፡፡ ‹‹ጎረቤት ኬንያ የአክሲዮን ገበያ ከመሠረቱ ብዙ ዓመታቸው ቢሆንም፣ ጠንካራና በአግባቡ የሚሠራ ገበያ ግን አይደለም፡፡ እኛም እንዲኖረን ብቻ በማለት ከሆነ የምንጀምረው ዋጋ አይኖረውም፤›› ሲሉ ገልጸዋል፡፡ ‹‹የአክሲዮን ገበያ ተስፋና ተግዳሮቶች›› በሚል ርዕስ በንግድ ምክር ቤቱ በተዘጋጀው የውይይት መድረክ ላይ ስለአክሲዮን ገበያ ሙያዊ ማብራሪያ የሰጡት አቶ ተስፋዬ ኃይለ ሚካኤል የተባሉ የተመሰከረላቸው የሒሳብ ባለሙያ፣ የአክሲዮን ገበያ ጠቀሜታዎችና ሊሟሉ ስለሚገባቸው መሠረታዊ ጉዳዮች አስረድተዋል፡፡ ሰርበርስ ፍሮንቲር የተሰኘው ኩባንያ ምክትል ፕሬዚዳንት የሆኑት አቶ ተስፋዬ፣ የአክሲዮን ገበያ ካፒታል ለመሰብሰብ ከፍተኛ ጠቀሜታ እንዳለው ገልጸዋል፡፡ ኩባንያዎች የኤሌክትሮኒክስ መሠረተ ልማት በመጠቀም ካፒታል ከውጭና ከአገር ውስጥ ሊሰበስቡ እንደሚችሉ አቶ ተስፋዬ ጠቁመዋል፡፡ኩባንያዎች ድርጅታቸውን ለማስፋፋት ወይም አዲስ ምርት ለማምረት አክሲዮን ሊሸጡ እንደሚችሉ፣ የአክሲዮን ገበያ ሥጋት ቢኖረውም ከፍተኛ ትርፍ ሊያስገኝ እንደሚችል ገልጸዋል፡፡ በአፍሪካ 29 የአክሲዮን ገበያዎች ሲኖሩ 35 አገሮች በአክሲዮን ገበያ ተሳታፊ ናቸው፡፡ የጆሃንስበርግ፣ የካዛብላንካ፣ የግብፅና የናይጄሪያ አክሲዮን ገበያዎች በአፍሪካ ዋና ዋናዎቹ ናቸው፡፡ አቶ ተስፋዬ አፅንኦት ሰጥተው የተናገሩት፣ የአክሲዮን ገበያ ለመመሥረት መሟላት ስለሚገባቸው መሠረታዊ ጉዳዮች ነው፡፡ የአክሲዮን ገበያ የሚመራበት የሕግ ማዕቀፍና ተቆጣጣሪ ባለሥልጣን ማቋቋም ተቀዳሚ ተግባር ሊሆን እንደሚገባ ተናግረዋል፡፡ ‹‹እግር ኳስ ለመጫወት የጨዋታ ሕግ እንደሚያስፈልገው ሁሉ፣ የአክሲዮን ገበያ ለመመሥረት መጀመርያ ገበያው የሚመራበት ሕግ  በባለሙያዎች መዘጋጀት ይኖርበታል፤›› ብለዋል፡፡ ቦታ፣ መሠረተ ልማት፣ የመረጃ ማዕከል፣ አስተማማኝ የኢንተርኔትና የኤሌክትሪክ ኃይል አቅርቦት እንደሚያስፈልግ ተናግረዋል፡፡ ብቃት ያላቸው የኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ባለሙያዎች እንደሚያስፈልጉ ተገልጿል፡፡ የተመሰከረላቸው የኦዲት ድርጅቶች፣ የአካውንቲንግ ኦቨርሳይት ቦርድ፣ የኢንቨስትመንት ባንኮች፣ የአክሲዮን ግብይይት የሚያከናውኑ የድለላ ድርጅቶችና አንደርራይተርስ (ኩባንያዎችን የሚተምኑ) ሊኖሩ እንደሚገባ ተገልጿል፡፡ ሕግ አውጪው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤትና ጠቅላይ ዓቃቤ ሕግ ስለአክሲዮን ገበያ ግንዛቤ ሊኖራቸው እንደሚገባ፣ በዚህ ጉዳይ ላይ የሚያማክሯቸው ባለሙያዎች ሊኖሩዋቸው እንደሚገባ ገልጸዋል፡፡ ‹‹የአክሲዮን ገበያው እ.ኤ.አ. በ2020 ዕውን ሊሆን ይችላል ወይ? ሲሉ›› ሙያዊ ማብራሪያቸውን በጥያቄ አጠቃለዋል፡፡ አብዛኞቹ የንግድ ማኅበረሰብ አባላት የአክሲዮን ገበያን መጀመር በጉጉት የሚጠብቁት ጉዳይ እንደሆነ ገልጸው፣ ለአገሪቱ ኢኮኖሚ ዕድገት ከፍተኛ አስተዋጽኦ ያለው በመሆኑ ሊጀመር እንደሚገባ ገልጸዋል፡፡ የተለያዩ የመረጃ ቴክኖሎጂ ኩባንያዎች ተወካዮች ለአክሲዮን ገበያ የሚያስፈልገውን የቴክኖሎጂ ግብዓት ማቅረብ የሚችሉ አገር በቀል ኩባንያዎች እንዳሉ አስረድተው፣ ሁለት የውጭ ቴሌኮሙዩኒኬሽን ኩባንያዎች በቅርቡ ስለሚገቡ የኢንተርኔት አገልግሎት አቅርቦትም ችግር እንደማይኖር አክለዋል፡፡ አቶ ኃይሉ ገብረ ሕይወት የተባሉ በወጪ ንግድ የተሰማሩ ባለሀብት የዛሬ 45 ዓመት ኢትዮጵያ ውስጥ የአክሲዮንን ገበያ እንደነበር አስታውሰዋል፡፡ ‹‹የዛሬ 45 ዓመት የደርግ መንግሥት እስኪያስቆመው ድረስ ሼር ዲሊንግ ግሩፕ የሚባል ነበር፡፡ አክሲዮናቸው የሚሸጥ 21 ኩባንያዎች ነበሩ፡፡ በየሳምንቱ ማክሰኞ እየተገናኘን አክሲዮን እንገበያይ ነበር፡፡ ደርግ ባያስቆመው ኖሮ ዛሬ ጠንካራ የአክሲዮን ገበያ ይኖረን ነበር፤›› ያሉት አቶ ኃይሉ፣ የአክሲዮንን ገበያ ከፍተኛ ጠቀሜታ ያለው በመሆኑ ሊጀመር እንደሚገባ ተናግረዋል፡፡ ‹‹ያለ አክሲዮን ገበያ ኢኮኖሚውን በሚፈለገው ፍጥነት ማሳደግ አልተቻለም፡፡ የአክሲዮን ገበያ ለመመሥረት ጊዜው አሁን ነው፡፡ ሁሉም ነገር በአንድ ጊዜ ማሟላት ባይቻልም ቀስ በቀስ እየተደራጀ ይሄዳል፤›› ብለዋል፡፡ አቶ ተስፋዬ በበኩላቸው የንግዱ ማኅበረሰብ ጉጉት የሚደነቅ መሆኑን ገልጸው፣ ነገር ግን ለአክሲዮን ገበያው መመሥረት አስፈላጊ የሆኑ የሕግ ማዕቀፍ፣ መሠረተ ልማትና ብቃት ያላቸው ባለሙያዎች ሊሟሉ እንደሚገባ ጠቁመዋል፡፡ ‹‹ቀና አሳቢ መሆን ጥሩ ነው፡፡ እኔም ቀና አሳቢ ነኝ፡፡ ነገር ግን ተገቢው ዕቅድና ትግበራ ያስፈልጋል፡፡ እኔ በጨበጣ በመሥራት አላምንም፡፡ የሙያዬ  ሥነ ምግባርም አይፈቅድልኝም፤›› ብለዋል፡፡ የንግዱ ማኅበረሰብ አባላት የአክሲዮን ገበያ ጉዳይ የሚመለከታቸው የመንግሥት አካላት፣ በውይይት መድረኩ ላይ ቢጋበዙ ጠቃሚ እንደሚሆን አስተያየት ሰንዝረዋል፡፡ የአዲስ አበባ ንግድና ዘርፍ ማኅበራት ምክር ቤት ምክትል ዋና ጸሐፊ አቶ ዘካርያስ አሰፋ፣ ንግድ ምክር ቤቱ የብሔራዊ ባንክና የገንዘብ ሚኒስቴር ተወካዮች በውይይት መድረኩ ላይ እንዲገኙ ቢጋብዝም በመድረኩ ላይ ሊገኙ እንዳልቻሉ ገልጸው፣ ወደፊት በሚዘጋጅ መድረክ ላይ እንዲሳተፉ ጥረት እንደሚደረግ አስረድተዋል፡፡ 