ለህገ መንግስታዊ ችግር ህገ መንግስታዊ መፍትሄ!
ሁሌም ነገሮች በተፈለገውና ባሰብነው መልክ ላይሄዱ ይችላሉ። ሁሉ ነገር ስለተሟላልን በዚህ ጊዜና ወቅት እናደርጋቸዋለን ብለን አስበን በሚፈጠሩ አጋጣሚዎች ምክንያት ማድረግ የሚያዳግቱን ብዙ ነገሮች አሉ። ይህ በግል፣ በማህበራዊ፣ በተቋምም ሆነ በመንግሰት ደረጃ የሚያጋጥም ነገር ነው። ስለሆነም መፍትሄው ወቅታዊውን ሁኔታ ያገናዘበ ህጋዊና ተቀባይነት ያለው የመፍትሄ ሃሳብ አፍልቆ መተግበር ይሆናል። ይህን ማድረግ ካልተቻለና መጀመሪያ በተያዘ ዕቅድና አቋም ላይ ብቻ ድርቅ ማለት ከመጣ ቆሞ ቀርነት ይከሰትና ከገጠመው ቸግር የከፋ ጉዳት ማስተናገድ አይቀሬ ይሆናል። በሌላ አነጋገር “ችግሩን ማወቅ ከመፍትሄው ግማሽ እንደመራመድ ነው” እንደሚለው ብሂል ቸግርን ጥርት አድርጎ መመልከት፣ ስጋትን አስቀድሞ መረዳትና ከችግር መውጫ መፍትሄን አስቀምጦ መተግበር ግድ ይሆናል ማለት ነው። አገርና ዓለም አማን ሆነው ቢሆን በዚህ ዓመት እንደ አገር ልንተግበራቸውና አገራችንን ወደከፍታ ሊያሻግሩልን ይችላሉ ብለን ያቀድናቸው በርካታ ፖለቲካዊ፣ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ትልሞች ነበሩን። እነዚህንም ዕቅዶች በመተግበር ድህነትን የመዋጋቱን ሂደት ለማፋጠን፣ የአገሪቱን የዴሞክራሲ ዕድገት ወደከፍታ ለማሸጋገርና የብልጽግና ጉዞውን በምቹ መደላድል ላይ ለማስቀመጥ ሲሰራም ቆይቷል። በእርግጥም የ2012 ዓ/ም ከጅምሩ እንደ በረሃ አንበጣ ባሉ ክስተቶች በፈተና የተጀመረ መሆኑ አይዘነጋም። ለእዚህም አገራዊ የመፍትሄ አቅጣጫ ተቀምጦለት የከፋ ጉዳት እንዳያደርስ ለማድረግ ተችሏል። ይሁንና ከዚህም የከፋና የሰው ልጆችን በህይወት የመኖር ህልውና አደጋ ላይ የጣለ፣ እንቅስቃሴዎችንና የተለመዱ ማህበራዊ መስተጋብሮችን የገታ፣ የዓለምን ኢኮኖሚ ያሽመደመደ ከባድ ችግር ዓለማችንን ባልታሰበ ወቅት ገጥሟታል። በታህሣሥ ወር 2019 ዓ.ም ሁዋን በሚባለው የብዙ ሚሊዮን ህዝብ መኖሪያ በሆነው የቻይና ከተማ የተከሰተውና በጉሮሮ አልፎ ሳምባን የሚጎዳና ወደ ሞትም ሊያደርስ የሚችለው ኮሮና ቫይረስ ወይም ኮቪድ 19 በመባል የሚታወቀው አደገኛ ቫይረስ የዓለምን ህዝብ የመንፈስ ጭንቀት ውስጥ ከቶቶ ከጤንነት መቃወስ አልፎ ከፍተኛ የሆነ አሉታዊ ኢኮኖሚያዊና ባህላዊ ተፅዕኖ እያሳደረ ይገኛል።ይህ ቀውስ በአገራችንም ተከስቶ በዘርፈ ብዙ ማህበራዊ፣ ፖለቲካዊና ኢኮኖሚያዊ ዕቅዶቻቸንና አፈጻጸማችን ላይ ከባድ የሚባል አሉታዊ ተጽዕኖ አሳድሯል። ቀድሞውንም በድህነት ላይ የሚገኘውንና ለማደግ በመፍጨርጨር ላይ ያለውን ኢኮኖሚያችንንም ክፉኛ ተገዳድሮታል። ቸግሩን አንደአመጣጡ ተጋፍጦና ጉዳቱን ሊቀንስ በሚችል መልኩ አልሞ ከመስራት ውጪ ምንም አማራጭ አልነበረምና መንግስት ይህንን ያገናዘቡ የመፍትሄ እርምጃዎችን በተከታታይ ወስዷል፤ በመውሰድም ላይ ይገኛል። ህዝባችንን ለወረርሽኙ የሚያጋልጡ ሁኔታዎችን ለመከልከል የተወሰዱ እርምጃዎች፣ ወደ 15 ቢሊዮን ብር የሚጠጋ የበጀት ሽግሽግ መደረጉና አምራች ዘርፉ ጉዳት እንዳይደርስበት የተወሰዱ የተግባር እርምጃዎች በማሳያነት የሚጠቀሱ ናቸው።የኮሮና ወረርሽኝ አደናቀፈው እንጂ በዚህ በጀት ዓመት በኢትዮጵያ ትልቁ ክሰተት ሆኖ የአገራችንን የዴሞክራሲ እርምጃ ከፍ ደርጋል ተብሎ የተጠበቀው አገር አቀፍ ምርጫንም በስኬት ለመከወንም እየተሰራ ነበር። ነገር ግን ወቅታዊ ሁኔታው እንኳን ምርጫ መደበኛ የኑሮ እንቅስቃሴንም ያስተጓጎለ ነውና ይህን ለማድረግ የሚቻልበት ዕድል ሊገኝ አልቻለም። ስለሆነም ለዚህ ህገ መንግስታዊ ችግር ህገ መንግስታዊ መፍትሄ ለማምጣት መንግስት የሚመለከታቸውን ተፎካካሪ ፓርቲዎች አሳትፎ ምክክር አድርጓል። መፍትሄ ናቸው ያላቸውን አራት ጉዳዮች በግልጽ አስቀምጧል።  የፌዴራል ጠቅላይ ዓቃቤ ህግ ምክትል ዓቃቤ ህግ ዶክተር ጌዲዮን ጢሞቲዮስ በወቅቱ እንዳመለከቱት፣ ችግሩን ህገ መንግሥታዊ ሥርዓቱን በማያፋልስ መልኩ ለመቅረፍ አራት የመፍትሄ አማራጮች መቀመጣቸውን አመልክተዋል። አማራጮቹም የመጀመሪያው የህዝብ ተወካዮች ምክር ቤትን መበተን፣ ሁለተኛው የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ ማወጅ፣ ሶስተኛው ህገ መንግሥት ማሻሻል እና አራተኛው የህገመንግሥት ትርጓሜ መጠየቅ መሆናቸውን ጠቁመዋል። ይህ አካሄድ አንድም ወቅታዊውን ችግር ለመቅረፍ የመፍትሄ ሀሳቦች የቀረቡበት በመሆኑ ሲቀጥልም ለህገመንግስታዊ ቸግሮች ህገመንግስታዊ የመፍትሄ ሀሳቦች ይዞ መቅረቡ ይበል የሚያሰኝ ነው። በቀጣይም ከህገ መንግስታዊ የመፍትሄ አማራጮቹ የሚበጀውን መርጦ መተግበርም ከሁሉም የፖለቲካ አካላት የሚጠበቅ ተግባር ይሆናል!
 አዲስ ዘመን ሚያዝያ 26/2012