የአረንጓዴ አሻራው የአገር በቀል ደን ልማት ላይ ማተኮሩ ዘርፈብዙ ፋይዳ እንዳለው ተጠቆመ
አዲስ አበባ:- የተራቆተውን ደን ወደ ነበረበት ለመመለስና አገራችን የተያያዘችውን የአረንጋዴ ኢኮኖሚ ልማት ፕሮግራም ተግባራዊ በማድረግ በኩል የአገር በቀል እፅዋትን ማልማት ዘርፈ ብዙ ፋይዳ እንዳለው ተገለፀ።
በአሮሚያ ክልል የአካባቢ፣ ደንና አየር ንብረት ለውጥ ኮሚሽን ምክትል ዋና ዳይሬክተርና በአካባቢ ጥበቃ፣ ደን ልማትና አየር ንብረት ለውጥ ላይ የረጅም ጊዜ ተመራማሪ አቶ ቦና ያዴሳ ከአዲስ ዘመን ጋር ባደረጉት ቆይታ እንደተናገሩት አገር በቀል ችግኞችን ማልማት ለአገራችን ያለው ጠቀሜታና የአየር ንብረት ለውጥን ለመቋቋም የሚኖረው አስተዋጽኦ እጅግ ከፍተኛ ሲሆን የተራቆተውን የአገራችን ክፍልም መልሶ እንዲያገግም ለማድረግ የሚኖራቸው ድርሻ እጅግ ከፍተኛ ነው።
ካሉት ጠቀሜታዎች መካከል የአካባቢውን የአየር ንብረት (በካይ ጋዝ)ን በመቋቋም መቀነስ መቻላቸው፣ አፈርን ለማልማት የበለጠ ጠቃሚ መሆናቸው፤ የጠፉ አገር በቀል እፅዋትን መተካታቸው፣ የተለያዩ በሽታዎችን መቋቋማቸው ወዘተ የሚጠቀሱ ናቸው።
“ቀደም ሲል አገራችን በደን ሽፋን ጥሩ ደረጃ ላይ ትገኝ ነበር፤ አሁን ግን በተለያዩና የእርሻ መስፋፋትን፣ ምንጠራንና ከመኖሪያ አካባቢ ጋር በተያያዘ ከፍተኛ ማራቆት እየተከሰተ ነው” የሚሉት አቶ ቦና ይህንን ችግር በመሰረታዊነት ለመፍታት ደንን ማልማት መተኪያ እንደሌለው፤ የኮርቦን ልቀትን ለመቋቋም ከሚያስችሉት መካከል 50 በመቶውን ደን እንደሚይዝ፣ በአገሪቱ ፖሊሲና ስትራተጂም የተቀመጠውን ማለትም የአየር ንብረት ለውጥን ለመቀነስ 51 በመቶ ድርሻን የሚይዘው የደን ልማት መሆኑ የተቀመጠ ሲሆን ይህንንም ለማሳካት የደን ልማት ወሳኝ መሆኑን ይናገራሉ። 
በአገራችን አገር በቀል የሆኑ ዋንዛ፣ ወይራ፣ ዝግባ፣ ኮሶና የመሳሰሉት ዛፎች በመጥፋት ላይ መሆናቸውን የሚናገሩት ተመራማሪው እነዚህ በርካታ ጠቀሜታዎች ያሏቸው አገር በቀል ዛፎች ባስቸኳይ መተካት ያለባቸው ሲሆን ለዚህ ደግሞ ያለው ዕድል አገር በቀል ችግኞችን በማፍላት እነሱን ማልማትና የጠፉትንም ሆነ እየተመናመኑ ያሉትን መተካት ነው።
የጠፉ ዛፎች አካባቢው ከንክኪ ከተጠበቀና ከተንከባከብነው የጠፉትም ሆኑ ባጠቃላይ ደን በራሱ መልሶ የማገገም አቅም ስላለው ዋናው ነገር ከንክኪ መጠበቅ መሆኑን የተናገሩት ምክትል ዋና ዳይሬክተሩ ደን ልማት ላይ ካልተሠራ ለግብርናው ወሳኝ የሆነውን ለም አፈር ማግኘት፣ ንፁህ ውሃ መጠጣት፣ ንፁህ ምንጭ ማግኘት፤ የወንዞች ባለቤት መሆን፤ ከአየርና አካባቢ ብክለት በፀዳ አካባቢ የመኖር፤ በሽታ፣ ድርቅንና የመሳሰሉትን መከላከል፤ በአረንጓዴ ልማት ውጤታማ መሆን እንደማይቻልም ተናግረዋል። 
የዘንድሮውን የአምስት ቢሊዮን ችግኝ ተከላ አገራዊ ፕሮግራምን ተግባራዊ ለማድረግም ህብረተሰቡ ባለ አቅሙ ፕሮግራሙን ማሳካት ላይ እንዲረባረብ፣ በተከላ ወቅት በተገቢው መንገድ በመትከል፤ ጉድጓዱን በአግባቡ በማዘጋጀት፣ አፈር በማልበስ ጥንቃቄ እንዲያደርግ አሳስበዋል። ከዚህም ባሻገር የተከለውንም መለስ ብሎ የደረሱበትን በመመልከት እንዳይደርቁ አስፈላጊውን እንዲያደርግና ደን ህይወት በመሆኑ ዘላቂ የደን ልማት ላይ በዘላቂነት እንዲሳተፍ፤ እየታየ ያለውም የማገገም ሁኔታ ወደ ኋላ እንዳይመለስ ጠንክሮ መሥራት እንደሚገባ አሳስበዋል።
አዲስ ዘመን ሰኔ 5/2012ግርማ መንግሥቴ