የዩጂን ዳይመንድ ሊግ የዓለም ሴት ከዋክብትን ያፋልማል
በአሜሪካዋ
የኦሪጎን ግዛት የምትገኘው የዩጂን ከተማ «የዓለም የመም እና የሜዳ ስፖርቶች መቀመጫ» የሚል ቅጽል ስም ይከተላታል። እአአ የ2021 የዓለም አትሌቲክስ ሻምፒዮና አስተናጋጅ በመሆንም በዓለም አቀፉ የአትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማህበር ተመርጣለች። በጥበብ ሥራዎችና ስፖርት የምትታወቀው ከተማዋ በመጪው የፈረንጆቹ ወር መጨረሻ ደግሞ የዓለም ምርጥ ሴት አትሌቶችን ልታፋልም ቀጠሮ ይዛለች። የዳይመንድ
ሊግ መዳረሻዎች ከሆኑት መካከል በአሜሪካ አፈር ላይ የሚካሄደው ውድድር ከሌሎቹ በተለየ የሴቶች 3ሺ ሜትር ከወዲሁ ተጠባቂ ሆኗል። ሩጫውን ከወዲሁ አጓጊ ያደረገው የዓለምና የኦሊምፒክ ሻምፒዮን የሆኑ አትሌቶች ተሳታፊነታቸውን በማረጋገጣቸው ሲሆን፤ «እስከአሁን ከታዩ ውድድሮች ታላቁ» የሚል ስያሜም ተሰጥቶታል። ኢትዮጵያዊያኑን
ጨምሮ በኬንያ፣ ደቡብ አፍሪካ እንዲሁም በሆላንድ አትሌቶች መካከል ከፍተኛ የአሸናፊነት ፍልሚያ እንደሚደረግም ይጠበቃል። በየትኛውም ዓለም የሚካሄዱ የአትሌቲክስ ውድድሮችን ደረጃ ከሚጨምሩት መካከል አንዱ የምሥራቅ አፍሪካ አትሌቶች ተሳትፎ ነው። ኦሊምፒክን ጨምሮ በዓለም ሻምፒዮናዎች እንዲሁም በሌሎች የመምና የጎዳና ላይ ሩጫዎች ውጤታማ የሆኑት ኢትዮጵያዊያን አትሌቶችም ቅድሚያ ተጠቃሽ ናቸው። ይህንን
ውድድር እጅግ አጓጊ ካደረጉት ተሳታፊ አትሌቶች መካከልም ኢትዮጵያዊቷ ገንዘቤ ዲባባ ተካታለች። የ28ዓመቷ ገንዘቤ ለሰባት ጊዜያት የራሷን ክብረወሰኖች እንዲሁም ፈጣን ሰዓቶች በማሻሻል አቻ ያልተገኘላት አትሌት ናት። የእርሷን ክብረ ወሰን ልዩ የሚያደርገውም በሌሎች ሊደፈር እና ሊሻሻል ያልቻለ መሆኑንም ዳይመንድ ሊግ በድረገጹ ጠቁሟል። እአአ በ2015 በአሜሪካ ምድር ባደረገችው የ5ሺ ሜትር ውድድር 14 ደቂቃ ከ19 ሰከንዶች ከ76 ማይክሮ ሰከንድ በመግባት የግሏን ፈጣን ሰዓት በማስመዝገብ፤ የዓመቱ የዓለም ምርጥ አትሌት በመባል መመረጧም ይታወሳል። ያለፈው ዓመት በተካሄደው የዓለም የቤት ውስጥ ሻምፒዮናም በ1ሺ 500 እና 3ሺ ሜትር ውድድር ሁለት የወርቅ ሜዳሊያዎችን ያጠለቀች የመጀመሪያዋ አትሌት መሆኗ የሚታወስ ነው። በተያዘው ወር መጀመሪያ በተሳተፈችበት የዶሃ ዳይመንድ ሊግም በ3ሺ ሜትር ሁለተኛ ደረጃን በመያዝ አጠናቃለች። ከዚህ ባሻገር ገንዘቤን በዚህ ውድድር ተሳታፊ የሚሆኑትን ምርጥ አትሌቶች ታስከነዳለች የሚል ግምት ሊያሰጣት የቻለው ደግሞ በርቀቱ ያላት ፈጣን ሰዓት ነው። 8 ደቂቃ ከ16 ሰከንድ ከ60 ማይክሮሰከንድ የሆነ የግሏ ምርጥ ሰዓት ያላት ገንዘቤ በ4 ሰከንድ ከ08 ማይክሮ ሰከንድ ከሌሎቹ የፈጠነ መሆኑም ድረገጹ አመልክቷል። በሪዮ
ኦሊምፒክ 10ሺ ሜትር ለሁለት አስርት ዓመታት በቻይናዊቷ አትሌት ተይዞ የቆየውን ሰዓት በማሻሻል የዓለም ክብረ ወሰን ባለቤት የሆነችው ኢትዮጵያዊቷ አልማዝ አያናም የቦታው ድምቀትና የውድድሩ ፈተና ከሚሆኑት መካከል ተገኝታለች። በዚያው ዓመት በተካሄደው ዳይመንድ ሊግ በ5ሺ ሜትር አሸናፊ በመሆን የዋንጫ ተሸላሚ ነበረች። አልማዝ በርቀቱ ለኢትዮጵያ ቀዳሚ ስትሆን በዓለም ደግሞ ሁለተኛዋ ፈጣን አትሌትም ናት። እአአ በ2015 በ5 ሺ ሜትር የዓለም ቁጥር አንድ አትሌትነት ማዕረግን ስታገኝ፤ በ2016 እና 2017 ደግሞ በ10ሺ ሜትር አቻ ያልተገኘላት አትሌትነቷን አረጋግጣለች። ያለፈው
ዓመት ግን በጉልበት ጉዳት ምክንያት ከውድድር ርቃ ነበር የቆየችው። ከረጅም ጊዜ ማገገም በኋላም አንድ ወር ብቻ ለሚቀረው የዩጂን ዳይመንድ ሊግ ጠንካራ ልምምድ ስታደርግ ቆይታለች። ይህም በአዲስ ጉልበት የምትሳተፍበት ውድድር እንደመሆኑ ተፎካካሪዎቿን በማስከተል የተለመደ ድሏን ታስመዘግባለች በሚል እንድትጠበቅ አድርጓል። ሌላኛዋ
የዚህ ውድድር ተካፋይ ኢትዮጵያዊት አትሌት ሰምበሬ ተፈሪ ናት። በጎዳና ላይ ውድድሮች በተለይ የምትታወቀው አትሌቷ በአሜሪካ የሚኖራት ተሳትፎ የመጀመሪያዋ የመም ውድድር ነው። በ5ሺ ሜትር ባስመዘገበችው ሰዓት ከዓለም የምንጊዜም አትሌቶች መካከል ዘጠነኛ ስፍራ ላይ የምትገኝ ሲሆን፤ በዚህ ዓመት በግማሽ ማራቶን ውድድርም ተሳታፊ ነበረች። የ21 ዓመቷ ወጣት አትሌት ለተሰንበት ግደይም በዚህ ውድድር ከተፎካካሪዎቹ ተርታ ተካታለች። በቅርቡ
በተካሄደው የዓለም ሃገር አቋራጭ ሻምፒዮና የነሐስ ሜዳሊያ ተሸላሚዋ ለተሰንበት በ5ሺ ሜትር ባላት ሰዓት በዓለም ስምንተኛዋ ፈጣን አትሌት ናት። በ5ሺ ሜትር የኢትዮጵያ ሻምፒዮናዋ ፋንቱ ወርቁም በዚህ ውድድር ተሳታፊነቷን አረጋግጣለች። አትሌቷ ባለፈው ዓመት በተካሄደው የዓለም የቤት ውስጥ ሻምፒዮና በተሳተፈችበት 3ሺ ሜትር ያስመዘገበችው ፈጣን ሰዓትም በዓለም ስድስተኛ ደረጃ ላይ ያስቀመጣት በመሆኑ በዚህ ውድድር የተሰጣትን ግምት አንሯል። በአምስት ሺ ሜትር የዓለም ቁንጮ የሆነችው ኬንያዊቷ ሄለን ኦቢሪም በዚህ ርቀት ተካፋይ መሆኗን ያረጋገጠች ሌላኛዋ አትሌት ናት። የ29 ዓመቷ አትሌት በተከታታይ ለሁለት ዓመታት የዳይመንድ ሊግ አሸናፊ ስትሆን፤ የውድደሩን ደረጃ ከፍ ከሚያደርጉና ፈታኝ ከሆኑት አትሌቶች መካከል ተጠቃሽ ናት። አትሌቷ ወደ ሩጫ የገባችው በ1ሺ 500 ሜትር ርቀት ሲሆን፤ እአአ በ2013ቱ የዓለም ሻምፒዮና የነሐስ ሜዳሊያ ተሸላሚ ነበረች። በሪዮ ኦሊምፒክ የብር ሜዳሊያ ብታስመዘግብም፤ በለንደኑ ሻምፒዮና ግን መንገሥ የቻለች አትሌት ናት። የመምና የጎዳና ላይ አትሌቷ ኦቤሪ የምትታወቅባቸው ርቀቶች 1ሺ500፣ 3ሺ እንዲሁም በ5ሺ ሜትሮች ነው። እአአ
በ2012፣ 2014 እና 2018 የዓለም የቤት ውስጥ ሻምፒዮናዎች ላይ በ3ሺ ሜትር ተሳትፎዋ፤ አንድ የወርቅ እና አንድ የብር ሜዳሊያ ስታጠልቅ አንድ ጊዜ አራተኛ ደረጃን አስመዝግባለች። በተያዘው የፈረንጆቹ ወር በተካሄደው የዶሃ ዳይመንድ ሊግ የሦስት ኪሎ ሜትር እንዲሁም በዓለም ሃገር አቋራጭ ሻምፒዮና በአዋቂ ሴቶች ውድድር አሸናፊ መሆኗ ይታወሳል። አትሌቷ
በቅርቡ በተለያዩ ውድድሮች ተሳትፎዋ አሸናፊ መሆኗ እንዲሁም በርቀቱ ያላት ልምድ ተዳምሮም የዚህ ውድድር ፈታኝ አትሌት ብቻም ሳትሆን የወርቅ ሜዳሊያ ባለቤት ትሆናለች የሚል እምነትም ተጥሎባታል። የሁለት ጊዜ የኦሊምፒክ ወርቅ ሜዳሊያ ባለቤቷ ደቡብ አፍሪካዊቷ ካስተር ሰመኒያ በውድድሩተሳታፊ ከሆኑ ተፎካካሪ አትሌቶች መካከል አንዷ እንደምትሆን ይጠበቃል። በ800
ሜትር የሦስት ጊዜ የዓለም ሻምፒዮናዋ ሰመኒያ በርቀቱ ተሳታፊነቷን ያረጋገጠች ሲሆን፤ በዚህ ርቀት እምብዛም ባትታወቅም ለአሸናፊነት እንደምትፋለም ቅድመ ግምቱን አግኝታለች። ያለፈው ዓመት ምርጥ ሴት አትሌት ተመራጭ የሆነችው አትሌቷ፤ ዓለም አቀፉ የአትሌቲክስ ፌዴሬሽኖች ማህበር ካወጣው የውድድር ደንብ ጋር በተያያዘ ውዝግብ ውስጥ መቆየቷ ይታወቃል። አትሌቷ
ከወራት በፊት በሃገሯ በተካሄደ ሻምፒዮና ላይ በ5 ኪሎ ሜትር ውድድር ተሳትፋ ቀዳሚ መሆን ችላለች። በሌላ ውድድርም በተመሳሳይ ተሳትፎዋ የግል ሰዓቷን ማሻሻሏ ደግሞ ለዚህ ውድድር የምታደርገውን ዝግጅት ሊያሳይ የሚችል ነው። በአሜሪካ እአአ በ2017 እና 2018 ዳይመንድ ሊግ ውድድሮች በ800 ሜትር ተሳትፎዋ ድል ያስመዘገበች መሆኗም ውድድሩ አዲስ እንደማይሆንባትም ነው የተነገረው። በትውልድ
ኢትዮጵያዊት በዜግነት የሆላንዳዊት የሆነችው የ26 ዓመቷ ሲፈን ሐሰንም በዚህ ውድድር ተሳታፊ ከሆኑት አትሌቶች አንዷ ናት። አትሌቷ እአአ የ2015 ዳይመንድ ሊግ በ1ሺ 500 ሜትር የዋንጫ ተሸላሚ ስትሆን፤ በቀጣዩ ዓመት በተካሄደው የቤት ውስጥ ሻምፒዮናም በዚሁ ርቀት የወርቅ ሜዳሊያ ተሸላሚ ነበረች። እአአ በ2017 በተለያዩ ርቀቶች በተሳተፈችባቸው ሦስት ውድድሮች ላይ ያስመዘገበቻቸው ሰዓቶችም ከአምስት ምርጥ አትሌቶች ተርታ አሰልፈዋታል። ያለፈው
ዓመትም በተመሳሳይ አስደማሚ ብቃት ይዛ የቆየችው ሲፈን፤ በ1ሺ500 ሜትር እና 5ሺ ሜትር ከቀዳሚዎቹ መካከል ልትገኝ ችላለች። በተያዘው ዓመትም በተመሳሳይ ብቃቷን አሳድጋ ወደ ውድድር የገባች ሲሆን፤ ከወራት በፊት በተካሄደው የአምስት ኪሎ ሜትር የጎዳና ላይ ሩጫ 14 ደቂቃ ከ44 ሰከንድ በመግባት የዓለም ክብረወሰን ባለቤት ሆናለች። በግማሽ ማራቶን ተሳትፎዋም ከኬንያዊያን አትሌቶች ውጪ ፈጣን ሰዓት ያስመዘገበጭ አትሌት ተሰኝታለች። በጆርዳን
በተካሄደ የ10 ኪሎ ሜትር ሩጫም አሸናፊ መሆኗ የራስ መተማመኗን ያሳደገ ከመሆኑም ባሻገር በዳይመንድ ሊጉም ብርቱ ተፎካካሪ እንደምትሆን ነው የሚጠበቀው። በዚህ ውድድር ላይ ተካፋይ መሆናቸውን ካረጋገጡት አትሌቶች መካከል 15 የሚሆኑት ከዘጠኝ ደቂቃ በታች የሆነ ሰዓት ያላቸው መሆኑ ከፍተኛ ፍልሚያ እንደሚያስተናግድ መገመት ይቻላል። በአትሌት ገንዘቤ ዲባባ ቀዳሚነት የሚመራው የአትሌቶቹ የግል ፈጣን ሰዓት የሚበላለጠው በሰከንዶች ብቻ መሆኑም፤ ከፉክክሩ ባሻገር ፈጣን ሰዓት አሊያም የርቀቱ ክብረወሰን ሊመዘገብ እንደሚችልም ይጠበቃል።አዲስ ዘመን ግንቦት 19/2011ብርሃን
ፈይሳ