ትምህርት ሚኒስቴርና የክልል ትምህርት ቢሮዎች በቀጣይ ትምህርት አጀማመር ላይ ውሳኔ ሊያሳልፉ ነው
በኢትዮጵያ በኮቪድ-19 ምክንያት ከመጋቢት 7 ቀን 2012 ዓ.ም. ጀምሮ የተቋረጠውን ትምህርት ለማስቀጠል የሚያስችል ስትራቴጂን ጨምሮ፣ በአምስት መሠረታዊ የመማር ማስተማር አጀንዳዎች ላይ የትምህርት ሚኒስቴር ከፍተኛ አመራሮችና የክልልና የከተማ አስተዳደሮች ትምህርት ቢሮ ኃላፊዎች ረቡዕ መስከረም 13 ቀን 2013 ዓ.ም. ውሳኔ ያሳልፋሉ ተብሎ ይጠበቃል፡፡ከመጋቢት 2012 ዓ.ም. ጀምሮ ክረምትን ሳይጨምር ለአራት ወራት በተቋረጠው ትምህርት ምክንያት 26 ሚሊዮን መደበኛና ከሦስት ሚሊዮን በላይ ኢመደበኛ ተማሪዎችን ከትምህርት ገበታ ያስወጣውን የኮቪድ-19 ወረርሽኝ ተከላክሎ ለማስተማር፣ ትምህርት ሚኒስቴር ከሦስት ወራት በፊት ጀምሮ የ2013 ዓ.ም. ትምህርት አጀማመር ላይ የስትራቴጂ ዕቅድ ሲያዘጋጅ ከርሟል፡፡ በስትራቴጂው የተካተቱት የመማር ማስተማር አጀማመር መሥፈርቶችና ቅድመ ሁኔታዎች ላይ ማክሰኞ መስከረም 12 ቀን 2013 ዓ.ም. ውይይት ተጀምሯል፡፡ ውይይቱ በዛሬው ዕለት ተጠናቆ ውሳኔ እንደሚሰጥበት የትምህርት ሚኒስትሩ ጌታሁን መኩሪያ (ዶ/ር) አስታውቀዋል፡፡ትምህርት ቤቶችን ለመክፈት ምን ዓይነት ቅድመ ዝግጅቶች አሉ? በእያንዳንዱ ክልልና የከተማ አስተዳደሮች ትምህርት ለመጀመር የሚያስችሉ ሁኔታዎች ምን ይመስላሉ? በትምህርት ስትራቴጂ ሰነዱ ላይ የተቀመጡ መሥፈርቶችን አሟልቶ መቼ ትምህርት መከፈት ይቻላል? በሚለው ላይ ከየክልል ትምህርት ቢሮዎች ኃላፊዎች ጋር በመምከርና በመገምገም የጋራ ውሳኔ ይሰጣል ተብሏል፡፡ትምህርት መቼ ይከፈት? ከሚለው በተጨማሪ ትምህርት ቤቶች ከተከፈቱ በኋላ የ8ኛ እና የ12ኛ ክፍል ፈተና መቼ መሆን አለበት? የሚለውም የኃላፊዎቹን የጋራ ውሳኔ የሚጠብቅ ጉዳይ እንደሆነ ተጠቁሟል፡፡የመጨረሻ ውሳኔ ይሰጥባቸዋል ከተባሉት አጀንዳዎች መካከል የግል ትምህርት ቤቶችን የተመለከተው አንዱ መሆኑን ጌታሁን (ዶ/ር) ገልጸው፣ ከኮቪድ-19 ጋር የተያያዘው መሥፈርትና መመርያ ሁሉም ትምህርት ቤቶች የሚመሩበት ሆኖ፣ ከክፍያ ሥርዓት ጋር ወላጆች ቅሬታቸውን እየገለጹበት በሚገኘው አጀንዳ ላይ ግን የመጨረሻ ውሳኔ እንደሚተላለፍና አቅጣጫ እንደሚቀመጥ አስረድተዋል፡፡ላለፉት 25 ዓመታት ሲሠራበት የቆየውን የትምህርት ሥርዓት አዲስ በተዘጋጀው መተካት ሌላ ውሳኔ የሚጠብቅ አጀንዳ በውስጥ ይዟል፡፡ በ2013 ዓ.ም. ተግባራዊ ይደረጋል ተብሎ በኮቪድ-19 ወረርሽኝ ምክንያት በ2012 ዓ.ም. ትምህርት በመስተጓጎሉ፣ ወደ 2014 ዓ.ም. የተሻገረው አዲሱ የትምህርት ሥርዓት ትግበራ ከቅድመ መደበኛ እስከ 12ኛ ክፍል ተግባራዊ የሚደረግ ቢሆንም፣ ይህንን በመተግበሩ ላይ ፈተና መግጠሙንና ለዚህም የመፍትሔ ዕቅድ ይፋ እንደሚደረግ ጌታሁን (ዶ/ር) ተናግረዋል፡፡ እሳቸው እንደሚሉት፣ በ2012 ዓ.ም. ላይ የነበሩትና በኮቪድ-19 ምክንያት የ12ኛ ክፍል ፈተናን በ2013 ዓ.ም. ይወስዳሉ ተብለው የሚጠበቁት 450 ሺሕ ተማሪዎች አሉ፡፡ ከእነዚህ ውስጥ የከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የመቀበል አቅም ከ200 ሺሕ እስከ 250 ሺሕ ያህል ብቻ ሲሆን፣ ቀሪዎቹ ተማሪዎች ምን ይሆናሉ? የሚለው አንዱ ፈተና ነው፡፡እንደ ጌታሁን (ዶ/ር)፣ በ2013 ዓ.ም. መጨረሻ ላይ ከዚህ የባሰ ፈተና ያጋጥማል፡፡ በ2013 ዓ.ም. የ12ኛ  ክፍል ብሔራዊ መልቀቂያ ፈተና ይወስዳሉ ተብለው የሚጠበቁት 850 ሺሕ ያህል ተማሪዎች ሲሆኑ፣ ከፍተኛ ትምህርት ተቋማት የሚቀበሉት እስከ 250 ሺሕ ያህል ተማሪ ብቻ በመሆኑ 600 ሺሕ ተማሪዎች ምን ይሆናሉ? የሚለው ሌላው አሳሳቢ ጉዳይ ነው፡፡አዲሱ ሥርዓተ ትምህርት ተማሪዎች 12ኛ ክፍል ሲጨርሱ ሙያ ይዘው እንዲወጡ የሚያስችል ቢሆንም፣ ይህ ከ2014 ዓ.ም. በኋላ የሚጠበቅ በመሆኑ 11ኛ እና 12ኛ ክፍልን በተመለከተ በ2013 ዓ.ም. ተጨማሪ ትምህርት በመስጠት አዲሱ ሥርዓተ ትምህርት አስጀምሮ 650 ሺሕ ተማሪዎችን ባለሙያ አድርጎ የሚወጡበት ዕቅድ ተዘጋጅቶ፣ ዕቅዱን በ2013 ዓ.ም. መተግበር ይቻላል ወይ? አቅም አለ ወይ? የሚለው ላይም ውሳኔ የሚተላለፍበት እንደሆነ ሚኒስትሩ ተናግረዋል፡፡የጎልማሶች ትምህርትን አስመልክቶ እስከ ዛሬ የሚታወቀው ዕድሜያቸው ከ15 ዓመት በላይ ሆኖ በመደበኛ ዕድሜያቸው ትምህርት ቤት ያልገቡ ልጆች የሚማሩበትና ከመኃይምነት የሚወጡበት ቢሆንም፣ እዚህ ላይ ማሻሻያ ለማድረግ መታሰቡም ተነግሯል፡፡ በዕቅዱ መሠረት ትምህርት ሚኒስቴር በመደበኛ ትምህርት ገበታ የሚገኙትን 26 ሚሊዮን ተማሪዎች ብቻ ሳይሆን፣ 70 ሚሊዮን ያህል አርብቶ አደርና አርሶ አደር እንዲሁም በመደበኛ ትምህርት ቤት ገብተው ሳይማሩ መጽሐፍ ቅዱስ የሚያነቡ፣ ቁርዓን የሚቀሩ፣ የቤት እመቤት ሆነው ከልጆቻቸው ተምረው ማንበብና መጻፍ የሚችሉ፣ በመደበኛ ሳይማሩ ገንዘብ እየቆጠሩና እየጻፉ የሚነግዱ ስላሉ ትምህርት ለእነዚህ ሁሉ ምንድነው? የሚለውን የሚፈታ ጥናት ተጠንቶ ይህንን በ2013 ዓ.ም. ለመጀመር ታቅዷል፡፡በጎልማሳ ትምህርት የሚመደቡ ሆነው በመደበኛ ሳይሆን በተለያየ መንገድ ማንበብና መጻፍ፣ መደመርና መቀነስ የሚችሉ ሰዎች የሦስተኛ ክፍል ፈተና ተፈትነው ካለፉ ሦስተኛ ክፍል ያጠናቀቁበት ሰርተፍኬት እንዲሰጣቸው፣ ከዚህ በኋላ ያለውን ክፍል በጎልማሳ ትምህርት፣ በሙያና በሌሎች ትምህርቶች የሚያጠናክሩበት ትምህርት ለማቅረብ በሚያስችለው ዕቅድ ላይም የትምህርት ዘርፉ ኃላፊዎቹ መስከረም 13 ቀን 2013 ዓ.ም. ውሳኔ ያስተላልፋሉ ተብሎ ይጠበቃል፡፡