“ዓለም ዓቀፉ የወንጀል ፍርድ ቤት የምዕራባውያን ዓላማ ማራመጃ ተቋም ነው” – ዶክተር ዴቪድ ሆይሌ
“ዓለም ዓቀፉ የወንጀል ፍርድ ቤት ለሕግ የበላይነት የሚተጋ አካል ሳይሆን የአውሮጳውያንን አጀንዳ ለማራመድ እየታተረ ያለ ተቋም ነው” ሲሉ  የዓለም አቀፍ ጉዳዮች አጥኚ ዶክተር ዴቪድ ሆይሌ ተናገሩ።የሰብዓዊ መብት ጥሰት ተከራካሪዎች ነን የሚሉት ሂውማን ራይትስ ወችና አምነስቲ ኢንተርናሽናልም ጉዳያቸው የሰብአዊ መብት ጥሰት ሳይሆን በሥራቸው የሚያንቀሳቅሱትን የረብጣ ዶላር ጥቅም ማስጠበቅ መሆኑንም ገልጸዋል።ምሑሩ ኢትዮጵያ በዓለም ዓቀፉ የወንጀል ፍርድ ቤት ላይ የያዘችውን አቋም ሌሎች አገራት ሊከተሉት እንደሚገባም አስገንዝበዋል።ዶክተር ዴቪድ በፍርድ ቤቱ ላይ ”ዓለም ዓቀፉ የወንጀል ፍርድ ቤት የአውሮጳው ጓንታናሞ ቤይ'” እና ”የተነፈገ ፍትህ የዓለም ዓቀፉ ወንጀል ፍርድ ቤት እውነታ ” የሚሉ መጽሀፎችን አሳትመዋል።በተለይም በሁለተኛ መጽሐፋቸው ፍርድ ቤቱ የተቋቋመበትን ዓላማ በመሳት ሉዓላዊነትና የሕግ የበላይነትን ወደ ጎን በመተው ሙሉ በሙሉ አፍሪካውያን ላይ ያነጣጠረ ዘረኛ ተቋም ነው ሲሉ ይሞግታሉ።መቀመጫውን በሄግ ኔዘርላንድስ ያደረገው ፍርድ ቤት በ2002 ዓ.ም የተመሰረተ ሲሆን ከምስረታው በኋላ የተፈጸሙ ከባድና የዘር ማጥፋት ወንጀሎችን ይመረምራል።ዶክተሩ እንደሚሉት ፍርድ ቤቱ የተቋቋመበትን ግብ ስቷል፤ ተቋማዊ ኃላፊነቱን ዘንግቷል፤ እልፍ ሲልም የአውሮጳውያን ርእዮት ማራመጃ ሆኗል።ፍርድ ቤቱ 60 በመቶ የሚሆን የገንዘብ ምንጩ ከአውሮፓ ህብረት እንደሚያገኝ ጠቅሰው የአውሮጳ አገራት የፍርድ ቤቱን አባልነት እርዳታ ለመስጠት በቅድመ ሁኔታነት እንደሚያስቀምጡትና ለፍርድ ማዛቢያ እንደሚያውሉት በመግለጽም ይከሳሉ።ሙስና፣ ለተመሳሳይ ጉዳይ የተለያየ ፍርድ መስጠት፣ ዘረኝነት፣ ወጥ ያልሆነ የዳኝነት ሥርዓት ዶክተሩ የተቋሙ መለያ ብለው ያስቀመጧቸው ጉዳዮች ናቸው።ስለ ተቋሙ ዘረኝነት ለማስረዳትም ፍርድ ቤቱ  በ139 አገራት 9 ሺህ የክስ መዝገቦች ቢቀርቡለትም ለማየት የፈቀደው ግን በስምንት አገራት ያሉ 36 የጥቁር አፍሪካውያንን ጉዳይ ብቻ መሆኑን በማሳያነት ይጠቅሳሉ።ፍርድ ቤቱ በአውሮፓ አገራትና አሜሪካ የሚፈጸሙ ወንጀሎችን ለመመርመር ግድ እንደሌለውም ያስረዳሉ።ምንም ዓይነት የሕግ እውቀት የሌላቸው ዳኞች በተቀነባበረና ለፖለቲካ ፍጆታ በሚውልና ግልጽነት በጎደለው አካሄድ በውሳኔ ሰጪነት መንበር ላይ መቀመጣቸው የተቋሙን ግልጽነትና ተዓማኒነት ጥያቄ ውስጥ እንደሚከተውም ነው ዶክተር ዴቪድ የሚናገሩት።ተቋሙ የአውሮፓ ህብረት የፖለቲካ ክንፍና የአውሮፓ አገራትን ፍላጎት ለማራመጂያነት የሚያገለግል መሳሪያ በመሆኑ አፍሪካውያን ራሳቸውን ከፍርድ ቤቱ ማግለል እንዳለባቸውና የራሳቸውን ጉዳይ በራሳቸው መወሰን እንዳለባቸው በማመን የኢትዮጵያን መንገድ መከተል እንደሚኖርባቸው ነው ሃሳባቸውን የለገሱት።ኢትዮጵያ በፍርድ ቤቱ የአባልነት መንበር ከሌላቸው አገራት መካከል ስትሆን አፍሪካውያን የራሳቸውን ጉዳይ በራሳቸው ውስጣዊ አቅም መፍታት አለባቸው የሚል አቋም አላት።”ቀደምት ቅኝ ገዥዎች ሳይሆኑ አፍሪካውያንን አፍሪካውያንን መዳኘት መቻል አለባቸው” ምሁሩም የሚጋሩት አቋም ነው።በዚህም የአፍሪካ አገራት የራሳቸውን ፍርድ ቤት ለማቋቋም የጀመሩት ጥረት በቀጣይ አንድ ዓመት ተኩል ጊዜ እልባት አግኝቶ በአሕጉሪቱ ላይ አዲስ ፍኖት እንደሚያመላክት ያላቸውን ተስፋ ገልጸዋል።አምነስቲ ኢንተርናሽናልና ሂውማን ራይትስ ወችም በምእራባውያን በሚመደብላቸው ሚሊዮን ዶላሮች አማካኝነት ሥራቸውን ራሱን የቻለ ኢንዱስትሪ አድርገውታል የአፍሪካ አገራትን ሰላም መንሳትም ግብራቸው መሆኑንም ጠቅሰዋል።ስለሆነም አፍሪካውያን ሉዓላዊነታቸውን በጠበቀ መልኩ ራሳቸውን በራሳቸው የሚዳኙበትን ሥርዓት አስፈላጊነት አጽንኦት ሰጥተውታል።በአፍሪካ ጉዳዮች ላይ የተለያዩ ምርምሮችን በማድረግ የሚታወቁት ዶክተር ዴቪድ ከአፍሪካ ጋር የተያያዙ ጉዳዮችንም የሚያማክሩ ሲሆን በአፍሪካ ጉዳዮች ላይ ያተኮሩ ስድስት መጽሐፎች ደራሲ ናቸው።እንደ ኢዜአ ዘገባ በሌሎች ሶስት መጽሐፎች ላይ የአርትኦት ሥራ ያከናወኑ ሲሆን እንደ ቢቢሲ፣ ሲኤንኤን፣ አልጀዚራ፣ ሲሲቲቪ፣ፕሬስ ቲቪና ሌሎች ዓለም ዓቀፍ የመገናኛ ብዙኃን አውታሮች ላይ አስተያየታቸውን በመስጠት ይታወቃሉ።