‹‹የኮቪድ-19 ቀውስ የቡና ውጭ ገበያ ላይ ጉዳት አላደረሰም›› ተባለ
አዲስአበባ፡- በዓለም አቀፍ ደረጃ የኢትዮጵያን ቡና በመግዛት በቀዳሚነት የሚታወቁት አገራት በኮቪድ-19 ከባድ የፈተና ምዕራፍ ውስጥ ቢገኙም እስከአሁን ባለው ሒደት ቀውሱ የዘርፉ የውጭ ገበያ ላይ ጉዳት አለማድረሱን ቡና እና ሻይ ባለስልጣን አስታወቀ። የኢትዮጵያ ቡና እና ሻይ ባለስልጣን የገበያ መረጃና ቁጥጥር ዳይሬክተር አቶ ኽይሩ ኑሩ ለአዲስ ዘመን እንደገለጹት፣ በአሁን ወቅት ኮቪድ-19 በዓለም አቀፍ ደረጃ በማኅበራዊ፣ ፖለቲካዊና ኢኮኖሚ ዘርፎች ላይ ከባድ ጫናን እየፈጠረ ይገኛል። የወረርሽኙ ስርጭትና ሁለንተናዊ ቀውሱም በኢኮኖሚ ልእልና ስማቸው አንቱ የሚባሉ አገራትን ሳይቀር በእጅጉ እየፈተነ ሙሉ በሙሉ በሚባል መልኩ እንቅስቃሴ እንዲያቋርጡ አስገድዳል። ዓለም አቀፍ ቀውሱ በተለይ በኢኮኖሚው መስክ ኢትዮጵያን ጨምሮ በተለያዩ አገራት በውጭ ገበያ ኡደት ላይ ከፍተኛ ጉዳት ማስከተሉን ያስታወሱት ዳይሬክተሩ፣ ‹‹እስከ አሁን ባለው ሁኔታ ኢትዮጵያ ወደ ውጭ ከምትልካቸው ምርቶች አንዱ በሆነው የቡና ምርት ዋጋ ላይ ጉዳት አልደረሰም፣የዋጋ ቅናሽም አልታየም፣ተጠቃሚ አላጣንም፣ አገራትም ቡናን መረከብ ቀጥለዋል፣ ከሳምንት ቀድሞም ወደ ጣልያን ሳይቀር ቡናንን ልከናል›› ብለዋል። ቅንጦት ሳይሆን መሰረታዊ ፍጆታ ከመሆኑ አንፃር አብዛኞቹ አገራት ቡናን መገበያየታቸውን ባያቋርጡም፣ ወረርሽኙ ባስከተለው ሁለንተናዊ ጫና ኮንትራት አራዝሙልን ወይም ሰርዙልን የሚል ጥያቄ የሚያቀርቡ መኖራቸውን ጠቁመዋል። በተለይ አንዳንድ አገራት ወደቦችን እየተዘጉ አሊያም ከፍተኛ ዋጋ እየጠየቁ ከመሆኑ ጋር ተያይዞ በተፈጠረ ስጋት የቡና ገዢዎቹም ሆነ ላኪዎቹ ያላቸውን የሽያጭ ኮንትራት በማሳጠር ግብይቱን ፈጥነው ለማስፈጸም ጥረት እያደረጉ መሆኑንም አብራርተዋል። ባለስልጣን መስሪያ ቤቱም ከወረርሽኙ ስጋት ጋር ተያይዞ የሚከሰቱ መሰል እክሎች ለመሻገር በተለይ ከፍተኛ ምርት የሚልኩ ላኪዎች ፈጥነው እንዲልኩ ክትትልና ድጋፍ እያደረገ መሆኑን ያስገንዘቡት ዳይሬክተሩ፣ የውጭ ገበያው የአገሪቱ ዋነኛ ደም ስር በመሆኑ ከወረርሽኙ ስጋት ጋር በተያያዘ መንግሥት ሠራተኞች በቤታቸው ሆነው ሥራቸውን እንዲሠሩ ቢወስንም እኛ በሙሉ አቅም እየሠራን ነው›› ብለዋል። 
ከወቅታዊ ስጋት አንፃር በወረርሽኙ ምክንያት በአገር ውስጥ በተከሰተ ስጋት ነጋዴዎች የቡና ምርቱ ወደ ማዕከላዊ ግብይት ለማጓጓዝ ትራንስፖርት ተቸግረናል፣ ቢገኝም ከፍተኛ ዋጋ እየተጠየቅን ነው›› የሚል ቅሬታ እንዳላቸው የጠቆሞት አቶ ኽይሩ፣ ባለስልጣኑም የኮቪድ 19 ቀውሱ ዘርፉ ላይ የፈጠረውን መሰል ወቅታዊ ፈተና ለመሻገር የባቡር ትራንስፖርት እንደ ተጨማሪ አማራጭ ማስቀመጡን አስረድተዋል። የኢትዮጵያ ቡና ላኪዎች ማኅበር ዋና ሥራ አስኪያጅ አቶ ግዛት ወርቁ በበኩላቸው፣ በዓለም አቀፍ ደረጃ የኢትዮጵያን ቡና በመግዛት በቀዳሚነት የሚታወቁት ጀርመን፣ አሜሪካ፣ ጃፓን ሳውዲ አረቢያና ሌሎች አገራት በኮቪድ 19 ከባድ የፈተና ምዕራፍ ውስጥ በመሆናቸው የዘርፉ የውጭ ንግድ ላይ ጉዳት ማድረሱ አጠያያቂ እንደማይሆን አስረድተዋል። ‹‹በአሁን ወቅት በዓለም አቀፍ ደረጃ እንቅስቃሴ ተቋርጣል፣ በበርካታ አገራት ቡና የሚሸጥባቸውና የሚጠጣባቸው ካፍቴሪያዎች ሳይቀር ዝግ ሆነዋል›› ያሉት አቶ ግዛት፣ይህ ክስተት በቡናው የውጭ ገበያ ላይ ያደረሰውና የሚያደርሰው ጉዳት በተለይ ከአንድና ሁለት ወር በኋላ ይበልጡን እንደሚስተዋል አስረድተዋል። በአሁን ወቅት ሙሉ በሙሉ በሚባል መልኩ ለውጭ ገበያ የሚቀርብ የቡና ምርት ከአርሶ አደሩ ወጥቶ ላኪና አቅራቢዎች እጅ እንደሚገኝ የጠቆሙት አቶ ግዛት፣ እነዚህ አካላት ደግሞ ከባንክ ገንዘብ ተበድረው የሚሠሩ እንደመሆናቸው እጃቸው ላይ የሚገኘውን ምርት ወደ ውጭ መላክ ካልቻሉ ከባድ ጉዳት እንደሚገጥማቸውም አመልክተዋል። በተለይ ባንኮች የወቅቱን ቀውስ በአግባቡ በማጥናትና በመግምገም፣ለደንበኞቻቸው የወለድ እፎይታና የህግ ክለሳንና ኮንትራት ማራዘም ጨምሮ በርካታ ማሻሻያዎችን ታሳቢ ማድረግ እንዳለባቸው ያስገነዘቡት አቶ ግዛት፣ ‹‹ባንኮቹ ህልውናቸው የሚቀጥለው ደንበኞቻቸው ሲኖሩ መሆኑን መረዳት አለባቸውም›› ብለዋል። የአገር ውስጥ የቡና ገበያው ያለበትን ሁኔታ አስመልክተውም ፣አብዛኛው ኢትዮጵያዊ ቡናን በቤት ውስጥ የሚጠጣ እንደመሆኑም ወረርሽኙ በአገር ውስጥ የምርት ገበያ ላይ ያሳደረው የጎላ ጫና እንደሌለና ግብይቱም የተረጋጋ መሆኑን አስታውቀዋል።አዲስ ዘመን ሚያዝያ 15/2012ታምራት ተስፋዬ