የቻይና ሥራ ተቋራጭ የአርሲ ነገሌ-ሐዋሳ የፍጥነት መንገድ በአራት ቢሊዮን ብር ሊገነባ ነው
የሞጆ-ሐዋሳ የፍጥነት መንገድ ፕሮጀክት አካል የሆነውና ከአርሲ ነገሌ ሐዋሳ ድረስ ያለውን 57 ኪሎ ሜትር መንገድ፣ ቻይና ኮሙዩኒኬሽንስ ኮንስትራክሽን ካምፓኒ (ሲሲሲሲ) የተባለው የቻይና ሥራ ተቋራጭ በአራት ቢሊዮን ብር እንዲገነባው መመረጡ ተገለጸ፡፡ሲሲሲሲ የዚህን መንገድ ግንባታ ሥራ ያገኘው ከሌሎች የቻይና ሥራ ተቋራጮች ጋር ተወዳድሮ ባቀረበው አነስተኛ ዋጋ መሆኑን፣ በቅርቡ የኮንትራት ውሉ ተፈርሞ ወደ ግንባታ ይገባል ተብሎ እንደሚጠበቅ ከኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን የተገኘው መረጃ ያስረዳል፡፡በአራት ኮንትራቶች ተከፋፍሎ ከሚገነባው 202 ኪሎ ሜትር ርዝማኔ ካለው የሞጆ-ሐዋሳ የፍጥነት መንገድ ሁለቱ ኮንትራቶች ቀደም ብለው የግንባታ ውል ተፈጽሞባቸው ወደ ሥራ የተገባባቸው ነው፡፡ ሦስተኛውና አራተኛው የኮንትራት ክፍሎች ግን ለግንባታቸው የሚሆን ገንዘብ እስኪገኝ የጨረታ ሒደታቸው ጊዜ በመውሰዱ ግንባታቸው አልተጀመረም፡፡ከኢትዮጵያ መንገዶች ባለሥልጣን የተገኘው መረጃ እንደሚያመለክተው፣ ሲሲሲሲ ለሚገነባው መንገድ የሚሆን ፋይናንስ የተገኘው ከቻይና ኤግዚም ባንክ ነው፡፡ እስካሁን ለሥራ ተቋራጭ ያልተሰጠው ከዝዋይ-አርሲ ነገሌ ያለው 57 ኪሎ ሜትር ነው፡፡ ለዚህ ፕሮጀክት ለግንባታ የሚሆን የውጭ ብድር በመገኘቱ፣ በዚህ መሠረት ሥራ ተቋራጭ ለመምረጥ የሚያስችል ጨረታ ወጥቷል፡፡ እንደ ባለሥልጣኑ ገለጻ 15 የውጭ ኮንትራክተሮች ተወዳዳሪ ሆነው የቀረቡበት ይህ ጨረታ ውጤቱ በቅርቡ ይፋ ይሆናል፡፡  የሞጆ-ሐዋሳ የፍጥነት መንገድ በአጠቃላይ ከአሥር ቢሊዮን ብር በላይ ይወጣበታል፡፡ ከሞጆ-መቂ ድረስ ያለውን ኮንትራት አንድ 57 ኪሎ ሜትር መንገድ ቻይና ሬልዌይ ሰባት ግሩፕ የተባለው ሥራ ተቋራጭ በ3.6 ቢሊዮን ብር ተስማምቶ ግንባታውን እያካሄደ ነው፡፡ከመቂ-ዝዋይ ያለውን ኮንትራት ሁለት 37 ኪሎ ሜትር ደግሞ የኮሪያ ዲዎ  የተባለው ሥራ ተቋራጭ በ1.7 ቢሊዮን ብር ለመገንባት ተዋውሎ ግንባታው መጀመሩ ይታወሳል፡፡የሞጆ-ሐዋሳ የፍጥነት መንገድ አቋርጧቸው የሚያልፉ ከተሞች ውስጥ አንዳንዶቹ ከፍጥነት መንገዱ ጋር የሚያገናኙዋቸው መጋቢ መንገዶች ይገቡላቸዋል፡፡ከተሞቹን ከፍጥነት መንገዱ ጋር የሚያስተሳስሩት እነዚህ መንገዶች በአጠቃላይ ወደ 20 ኪሎ ሜትር ርዝመት ይኖራቸዋል፡፡ በአራቱም የኮንትራት ፕሮጀክቶች ውስጥ ተካተው ከፍጥነት መንገዱ ጋር የሚገናኙ መንገዶች ከሚገነቡላቸው መካከል ዓለም ጤና፣ መቂ፣ ዝዋይ፣ ቡልቡላ፣ አርሲ ነገሌ፣ ላንጋኖ፣ ሻሸመኔ፣ ጥቁር ውኃ ይገኙበታል፡፡እነዚህ ከተሞች ከፍጥነት መንገዱ ጋር የሚያገናኙዋቸው መንገዶች ከ0.86 ኪሎ ሜትር እስከ 4.05 ኪሎ ሜትር ዝርመት እንደሚኖራቸው ለማወቅ ተችሏል፡፡ ከእነዚህ አገናኝ መንገዶች በተጨማሪ ከሞጆ-ሐዋሳ ድረስ ባለው የፍጥነት መንገድ የሚያቋርጡና ከአንደኛው ወደ ሌላኛው የመንገዱ ክፍል እግረኞችንና እንስሳትን የሚያሻግሩ 59 መተላለፊያ መንገዶች ይኖራሉ፡፡የሞጆ-ሐዋሳ የፍጥነት መንገድ በሁለቱም አቅጣጫዎች በአንድ ጊዜ አራት ተሽከርካሪዎችን ለማስተናገድ በሚያስችል ደረጃ የሚገነባ ሲሆን፣ ወደፊት መንገዱን ለማስፋት ከተፈለገ በሁለቱም አቅጣጫ ዘጠኝ ዘጠኝ ሜትር ትርፍ ቦታ እንዲያዝ ተደርጓል፡፡ ለማስፋፊያ ሥራ ምቹ እንዲሆን ከወዲሁ የተተወው ቦታ የሚሠራበት ከሆነ፣ በቀላሉ በሁለቱም አቅጣጫዎች ስድስት ተሽከርካሪዎችን ለማስተናገድ ያስችላል፡፡የአገሪቱ ሁለተኛው የፍጥነት መንገድ ሆኖ የሚጠቀሰው የሞጆ-ሐዋሳ መንገድ አጠቃላይ ግንባታ በአራት ዓመታት ውስጥ ያልቃል ተብሎ ይጠበቃል፡፡ከአዲስ-አዳማ የፍጥነት መንገድ ጋር የሚያያዘው ይህ የፍጥነት መንገድ ሲጠናቀቅ፣ ከዚህ ቀደም በነባሩ መንገድ ከአዲስ አበባ-ሐዋሳ ለመጓዝ ይጠይቅ የነበረውን ጊዜ ወደ ሁለት ሰዓት ያሳጥራል ተብሏል፡፡የአርሲ ነገሌ-ሐዋሳ ፕሮጀክትን ለመገንባት የተመረጠው ሲሲሲሲ በኢትዮጵያ የተለያዩ መሠረተ ልማት ፕሮጀክት ውስጥ በተለይ ከፍተኛ ወጪ የሚጠይቁ በርካታ ሥራዎችን በመረከብ የሠራና እየሠራ ያለ ሲሆን፣ እስካሁን የገነባቸውና በግንባታ ላይ ያሉ ፕሮጀክቶች ከሩብ ትሪሊዮን ብር በላይ ዋጋ ያላቸው መሆናቸው ታውቋል፡፡ከእነዚህ ውስጥ ከ13 ቢሊዮን ብር በላይ የፈጀው የአዲስ-አዳማ የፍጥነት መንገድ አንዱ ነው፡፡ ከዚሁ ፕሮጀክት ጋር የተያያዘውን የአዲስ-አዳማ የፍጥነት መንገድን የሚያስተሳስረውና በ5.5 ቢሊዮን ብር በላይ የሚወጣበትን የመንገድ ፕሮጀክት ወስዷል፡፡ ከሁለት ወራት በፊት ከቃሊቲ ወደ ቂሊንጦ በሁለት ሎት የሚሠራውንና 4.7 ቢሊዮን ብር የሚጠይቀውን ፕሮጀክት ግንባታ ጀምሯል፡፡ 60 ሚሊዮን ዶላር ወጪ የተደረገበትን የመስቀል አደባባይ-ቦሌ የ4.1 ኪሎ ሜትር መንገድ ግንባታም ከብዙዎቹ ፕሮጀክቶች ተጠቃሽ ነው፡፡የእንጅባራ-ቻግኒ-ፓዌ፣ የኦሞ F6 (ኦሞ ድልድይ ጨምሮ) ያሉትን ሦስት ፕሮጀክቶች ከአምስት ቢሊዮን ብር በላይ በሆነ ዋጋ እየገነባ ነው፡፡ ኩባንያው ከመንገድ ግንባታ በተጨማሪ በባቡር መሠረተ ልማት ግንባታ ላይ ተሳትፎው ጎልቶ ታይቷል፡፡ የወልድያ ሃራ ገበያ-መቐለ የባቡር መስመር ዝርጋታን በ1.57 ቢሊዮን ዶላር በመገንባት ላይ ነው፡፡ከኢንዲስትሪ ፓርክ ግንባታዎች ውስጥም ሰፊ ድርሻ ያለው ሲሲሲሲ የሐዋሳ ኢንዲስትሪ ፓርክን 240 ሚሊዮን ዶላር መገንባቱም ይጠቀሳል፡፡ ከ345 ሚሊዮን ዶላር በላይ የሚፈጀው የአዲስ አበባ ቦሌ ኤርፖርት የማስፋፊያ ግንባታ በዚሁ ኩባንያ እየተገነባ እንደሆነ ይታወቃል፡፡ 