ጦሩ- የአገር ስፖርት ዋልታና ማገር
የኢትዮጵያ የስፖርት ታሪክ ማህደር ቢገለጥ ከአንድ ወገን በወርቅ ቀለም የተፃፉ የውጤትና የስኬታማነት ገጾች ብቅ ማለታቸው አይቀርም። ጦር ሠራዊት፣ ምድር ጦር፣ አየር ኃይል፣ ባህር ኃይል፣ መቻል፣ ማዕከላዊ ዕዝ፣ ፋና፣ ጸሐይ ግባትና ወዘተ። እነዚህ ስሞች ምናልባትም ዛሬ ላይ የአንጋፋዎችን ትዝታ ቀስቃሽ ለወጣቱ ትውልድ ደግሞ ያልተለመዱ ይሆናሉ። ምክንያቱ ደግሞ እነዚህ ታሪክ ጠገብ ክለቦች፤ ከአገር ዳር ድንበር ማስከበር ጎን ለጎን ጀግና ስፖርተኞችንም በማፍራት ለዘመናት አገርን ሲያስጠሩ ቆይተው ያለፉ መሆናቸው አለመነገሩ ነው።በእርግጥ ዛሬ የጦሩ ክለቦች ዝነኝነት
እንደቀድሞው ባይሆንም ሁሉንም በአንድ ስም ጠቅልሎ ህያው እንደሆኑ አሁንም ድረስ ለኢትዮጵያ ስፖርት የድርሻውን በማበርከት ላይ
ይገኛል፤ መከላከያ የስፖርት ክለብ። የአገሪቷ ስፖርት ከሌላው ዓለም ዘግይቶ ቢጀምርም ከታሪኩ የሚልቀው ክፍል ግን ከወታደር ተቋማት
ጋር ይያያዛል። በአገሪቷ የክለቦች ምስረታ፣ የተለያዩ ስፖርቶች መስፋፋት እንዲሁም በዓለም አቀፍ ደረጃ አገርን የማስጠራት ምክንያትም
ናቸው ተቋማቱ። በጦሩ የሚካሄዱ የውስጥ ውድድሮች እንዲሁም ክለቦቹ ተሳታፊ የሚሆኑባቸው የኢትዮጵያ ቻምፒዮናዎችም በስፖርት ቤተሰቡ
ዘንድ በጉጉት የሚጠበቁ ነበሩ። የመከላከያ ስፖርት ክለብ ምስረታ ጣሊያን
ከአገር በወጣ ማግስት በ1938 ዓ.ም ሲሆን፤ በኢትዮጵያ የክለቦች ምስረታ ታሪክ ከቀዳሚዎቹ የሚመደብም ነው። የሰባ አራት ዓመቱ
አዛውንት ክለብ፣ ዓመታትን ባስቆጠረ ጉዞውም በተለያዩ ዓለም አቀፍ መድረኮች አገርን ያኮሩ ስፖርተኞችን በማፍራት ቀዳሚ ነው። ይህንን
ጽሁፍ ለማዘጋጀት የሚረዳና የክለቡን ታሪክ የሚያወሳ የጽሁፍ መረጃ ለማግኘት ባይቻልም ከመከላከያ ስፖርት ክለብ ዳይሬክተር በተገኘ
መረጃ እንደሚከተለው ቀርቧል። ክለቡ በአትሌቲክስ፣ እግር ኳስ፣ ቮሊቦል
እና እጅ ኳስ ስፖርቶች በክለብ ደረጃ ንቁ ተሳትፎ ከማድረግም በላይ ለብሄራዊ ቡድን ተመራጭ ተጫዋቾችና በማፍራትም ጭምር ምስጉን
ክለብ ነው። በአጠቃላይ ስፖርተኛው 500 የሚደርሱ ሲሆን፤ ተቋሙ በጃንሜዳ አካባቢ ባለው ካምፕም መቀመጫቸውን አድርጓዋል። ክለቡ
ስፖርተኞችን ከታዳጊ ጀምሮ ወደ ዋናው ቡድን የሚያሳድግ በመሆኑ ለምልመላ ይረዳው ዘንድም በየዓመቱ በተለያዩ አካባቢዎች የራሱን
ውድድር ያካሂዳል። በአትሌቲክስ ስፖርትም ሠራዊቱን ለመቀላቀል ፈቃደኛ ለሆኑት እንዲሁም ከሠራዊቱ መካከል ለስፖርቱ ብቁ የሆኑትን
ክለቡ አቅፎ ይይዛል። የአትሌቲክስ ስፖርት የክለቡ መነሻ ነው፤ በኦሊምፒክ መድረክ ባዶ እግሩን በመሮጥ ‹‹ብቻውን ሮምን
ወረራት›› የተባለለት አበበ ቢቂላ ደግሞ የክለቡ ፍሬ ነው። ባሻዬ ፈለቀ፣ ማሞ ወልዴ፣ ምሩጽ ይፍጠር፣ እሸቱ ቱራ፣ መሃመድ ከድር
እና ሃዲስ አበበም የውትድርናው ዓለም ለኢትዮጵያ ያበረከታቸው ቀደምት እንቁዎች ናቸው። አሁንም ኢብርሂም ጄይላን፣ ኢማና መርጋ፣
ሱሌ ኡቱራ፣ የማነ ጸጋዬ፣ አልማዝ አያና፣ ሙክታር እድሪስ፣ እቴነሽ ዲሮ፣ አስካለ ቲክሳ፣…. ከበርካቶቹ መካከል የተነሱ ጥቂቶች
ናቸው። በአትሌቲክስ ስፖርት በየዓመቱ በሚካሄዱ የአገር አቀፍ ውድድሮችም ይሁን አገር በምትወከልበት ዓለም
አቀፍ ውድድሮች ክለቡ አትሌቶችን ያስመርጣል። እስከ ኦሊምፒክ መድረስ የቻሉ አትሌቶች ባለቤትም ነው መከላከያ፤ ነገር ግን ተተኪዎችን
በማፍራት ረገድ እጥረት መኖሩን የክለቡ ዳይሬክተር ኮለኔል ደረጀ መንግስቱ ይጠቁማሉ። ክለቡ ከሚንቀሳቀስባቸው ስፖርቶች መካከል
በውጤታማነት አትሌቲክሱ ተጠቃሽ ይሁን እንጂ በቀደመው የክለቡ ዝና እና ውጤታማነት ልክ መገኘቱም አጠራጣሪ ነው። እድገቱ በሚጠበቀው
ልክ አለመሆኑን በመረዳትም ክለቡ ክፍተቱን ለመቅረፍ የሚረዳ እቅድ ያወጣ መሆኑን ገልፀዋል። ከሩጫ ስፖርት ባሻገር በሜዳ ላይ ተግባራትም ክለቡ በአንፃራዊነት የተሻለ አቅም እንዳለው ይታወቃል።
በተለይ በአገር ውስጥ ውድድሮች የክብረወሰን ባለቤት እንዲሁም ባለ ድል በመሆን ክለቡ አትሌቶች ስማቸው ይነሳል። ነገር ግን አገርን
አልፎ በአህጉር ደረጃ ጥቂት ውጤት ከማስመዝገብ ባለፈ በዓለም አቀፍ ደረጃ ተወዳዳሪ አይደለም። ለዚህም ዳይሬክተሩ እንደ አንድ
ምክንያት የሚያነሱት ተወዳዳሪ ሊሆን የሚችል አካል ባለመኖሩ ነው። ከዚህ በዘለለ ግን ውጤታማ ለመሆን በሚያስችሉ አሰለጣጠኖች ላይ
አሰልጣኞች ትኩረት እንዲያደርጉ አቅጣጫ ተቀምጧል። የእግር ኳስ ቡድኑ ደግሞ መቻል በሚል መጠሪያ ነበር በ1984 ዓ.ም የተቋቋመው። በወቅቱ በአዲስ
አበባ አንደኛ ዲቪዚዮን ሲጫወት ቢቆይም ወደ ሁለተኛ ዲቪዚዮን መውረድ እጣ ፈንታው ሆነ። ይሁን እንጂ ከአንድ ዓመት ቆይታ በኃላ
በድጋሚ በ1986 ዓ.ም ወደ አንደኛ ዲቪዚዮን ሊያድግ ችሏል። በዚህ ሁኔታ እስከ 1987 ዓ.ም መጨረሻ ቢቆይም መቡድኑ የመበተን
አደጋ ሊገጥመው እንደቻለ የእግር ኳስ ቡድኑ ኃላፊ ኮሎኔል ደሱ ታደሰ ይገልፃሉ። በ1989 ዓ.ም የኢትዮጵያ ጦር ኃይሎች ፌስቲቫል መካሄዱን ተከትሎ ተጫዋቾችን በማሰባሰብ በ1990
ዓ.ም መከላከያ በሚል ስያሜ በድጋሚ ተዋቀረ። በአዲስ መልክ ሁለተኛ ዲቪዝዮን ላይ ቢጫወትም በዚያው ዓመት ቻምፒዮን በመሆኑ ወደ
አንደኛ ዲቪዚዮን ሊያድግ ችሏል። እስከ 1993 ዓ.ም ባለው ጊዜም ፋና እና ጸሐይ ግባት በሚል ስያሜ በድጋሚ ተከፍሎ በብሄራዊ
እና ከፍተኛ ሊግ ሲጫወቱም ቆዩ። በ1996 ዓ.ም ድጋሚ ክለቦቹ መከላከያ በሚል ተዋህደው በኢትዮጵያ ፕሪምየር ሊግ ተሳትፏቸውን
ጀመሩ። እስከ 2011 ዓ.ም የጨዋታ ዘመን በሊጉ የቆየው ክለቡ አንዴ ሦስተኛ ደረጃን ይዞ ከማጠናቀቁ ባለፈ
በሰንጠረዙ አጋማሽ ክፍል ነበር መገኛው። ለአራት ጊዜያት የኢትዮጵያ ጥሎ ማለፍ ቻምፒዮን በመሆኑ በአፍሪካ ኮንፌዴሬሽን ካፕ መካፈልም
ችሏል። ክለቡን ልዩ የሚያደርገው አንድም የውጭ ዜጋ ተጫዋች ባለማስፈረሙ ሲሆን፤ ከፍተኛ የግብ ጠባቂ ችግር ላለበት ብሄራዊ ቡድንም
ተስፋ መሆን ችሏል።ፍሬህይወት በተባለች አሰልጣኝ የተመሰረተው የሴቶች ቡድንም አሁን በፕሪምየር ሊግ ከሚጫወቱ ጠንካራ
ቡድኖች አንዱ ነው። በወታደሮች የሚገነባና ‹‹ወታደር ተስፋ›› የተባለ ቡድንን በማቋቋምም ሁለት የሴት ቡድኖችን በማስተዳደር ላይም
ይገኛል ክለቡ። ከ17ና20 ዓመት በታች ክለቦች ጎን ለጎን በብሄራዊ ሊግ የሚጫወትና ወታደር ብቻ የተገነባ የተስፋ ቡድንም በእግር
ኳስ ክለቡ ስር የሚንቀሳቀሱ ተጨማሪ ቡድኖች ናቸው። በቀደመው ወቅት በድምቀት ከሚካሄዱና በስፖርት ቤተሰቡም ዘንድ ተናፋቂ ከሆኑት ውድድሮች መካከል አንዱ
የሠራዊቱ የውስጥ ስፖርት ውድድር ነው። ነገር ግን በዚህ ወቅት እንዲጠናከረና እንዲታይ (በህዝብ ዘንድ እንዲታወቅ) አለመደረጉን
ዳይሬክተሩ ያወሳሉ። እስከታች ደረስ ወታደሩ ባለበት የግዳጅ ቀጠና በውድድሩ ላይ ተሳታፊ እንዲሆኑና ውድድሩንም በማጠንከር በኩል
ችግር መኖሩ ተመልክቷል። ስፖርትና
ወታደራዊ ተቋማት መነጣጠል የማይችሉ የአንድ ሳንቲም ሁለት ገጽታ ናቸው። ስፖርት ጠንካራ ወታደራዊ ማንነትን ለመገንባት የሚጠቅም
በመሆኑም የመከላከያ ስፖርት ክለብ ለዘመናት በወጥ እንቅስቃሴ ሊቆይ ችሏል። ከዚህም ባሻገር ሠራዊቱን ከህዝብ ሊያገናኝ የሚችል
ድልድይ መሆኑን የተረዳው ተቋሙ ከላይኛው አካል ጀምሮ እስከ ሲቪል ሠራተኛው ድረስ በከፍተኛ ፍላጎት ስፖርቱን እንደሚደግፉም ዳይሬክተሩ
ያረጋግጣሉ። የሚደረግለት ክትትልና ከፍተኛ ትኩረትም አሁን ካለበት ሊያደርሰው ችሏል። አዲስ ዘመን የካቲት 8/2012 ብርሃን ፈይሳ