ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ግንዛቤ ማስጨበጥ ላይ ትኩረት ሰጥቶ እየሠራ መሆኑን ገለጸ
የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብት ኮሚሽን ኮሚሽነር አዲሱ ገብረ እግዚአብሔር (ዶ/ር)፣ በ2009 ዓ.ም. ኮሚሽኑ ባከናወናቸው ተግባራት፣ ስላስመዘገባቸው ውጤቶችና ስለገጠሙት አስቸጋሪ ሁኔታዎች መግለጫ ሰጡ፡፡ ግንዛቤ ማስጨበጥ ዋነኛው ትኩረት መሆኑን ገልጸዋል፡፡መግለጫው የተሰጠው ማክሰኞ ነሐሴ 30 ቀን 2009 ዓ.ም. በኮሚሽኑ ዋና ጽሕፈት ቤት ሲሆን፣ ኮሚሽነሩ በ2009 ዓ.ም. ሰብዓዊ መብትን ከማስከበር አንፃር የተከናወኑት ዓበይት ክንዋኔዎችን ላይ ዘለግ ያለ ማብራሪያ ሰጥተዋል፡፡ኮሚሽኑ በዓመቱ ያከናወናቸውን ተግባራት በዝርዝር የገለጹት ዋና ኮሚሽነሩ፣ ከማብራሪያቸው በመከተል ከጋዜጠኞች በርካታ ጥያቄዎች ተነስተው ምላሽ ሰጥተዋል፡፡በዚህም መሠረት ሪፖርት ከማቅረብ ባለፈ ለምክር ቤቱና ለሚመለከተው አካል በሪፖርቱ መሠረት የምትሰጡት ምክረ ሐሳብ መተግበር አለመተግበሩን ትከታተላላችሁ ወይ? በዚህስ አካሄድ እስካሁን የተመዘገው ውጤት ምንድነው? ከሪፖርተር ጥያቄ ቀርቦላቸዋል፡፡‹‹ኮሚሽኑ ምርመራና ክትትል ካደረገ በኋላ ለፓርላማው ከሚያቀርበው ሪፖርት ጋር አያይዞ ምክረ ሐሳብ ያቀርባል፡፡ ምክረ ሐሳቡም በዋናነት ጥሰቶችም ይሁኑ ሰብዓዊ መብት ማክበር ማስከበር ላይ የሚታዩ ችግሮች የሚቀረፉበት፣ ተጠያቂነት የሚረጋገጥበትና የሕግ የበላይነት የሚሰፍንበት ጉዳይ ላይ በዋነኛነት የሚያተኩሩ ናቸው፤›› ሲሉ ኮሚሽነሩ ምላሽ ሰጥተዋል፡፡‹‹በአገሪቱ የተለያዩ ከተሞች በተለይም በደቡብ፣ በኦሮሚያና በአማራ ክልሎች የተፈጠረውን አለመረጋጋት አስመልክቶ በሚያዝያ ወር ሪፖርት ካደረግን በኋላ ወደ ሥፍራዎቹ በግንቦት ወር የክትትል ቡድን ልከናል፤›› ብለዋል፡፡‹‹ይህም የተደረገበት ዋነኛ ምክንያት አንደኛ ምክረ ሐሳቦቹ የፀደቁት በምክር ቤቱ በመሆኑ፣ ምክር ቤቱ ደግሞ የራሱ የሆነ የሚከታተልበት መንገድ አለው፡፡ ኮሚሽኑም የራሱ የሆነ የክትትል ሥራ አለው፡፡ ሁለቱም ተመጋጋቢ ናቸው፡፡ ቢሆንም ግን ኮሚሽኑ ተከታትሎ ሪፖርት የማቅረብ ኃላፊነት አለበት፤›› ሲሉ አስረድተዋል፡፡‹‹የክትትል ኃላፊነታችን ተጠያቂነትን ማረጋገጥ ነው፡፡ ይህንንም ለማረጋገጥ በሦስቱም ክልሎች የነበረውን ሁከትና ብጥብጥ አስመልክቶ የቀረበውን ሪፖርት ተከትሎ ከ50 በላይ አባላት ያሉት የባለሙያ ቡድን ለክትትል ወደ ሥፍራዎቹ አንቅንቶ ሪፖርቱን አጠናቅሯል፤›› በማለት አብራርተዋል፡፡‹‹የክትትል ሪፖርቱ ዋና ዓላማ ፓርላማው የወሰነው ምክረ ሐሳብ ምን ያህል ተፈጻሚነት አገኘ የሚለውንም ለመገምገም ጭምር ነው፡፡ ምክንያቱም ፓርላማው ሪፖርቱን መሠረት አድርጎ ሲወስን ተጠያቂነትን ከማረጋገጥ አኳያ ተጠያቂ መሆን ያለባቸውን በዝርዝር አቅርቧል፡፡ በዚህ መሠረት የፓርላማው ውሳኔ ምን ያህል ተፈጻሚ ሆኗል የሚለውን ለመገምገም ነው ኮሚሽኑ የክትትል ቡድን ሥምሪት ያደረገው፡፡ የቡድኑ ውጤትም ምክር ቤቱ ሥራውን ሲጀምር የሚቀርብ ይሆናል፤›› በማለት ምላሽ ሰጥተዋል፡፡ከዚህ በተጨማሪ በቅርቡ በአሜሪካ ስላደረጉት ጉብኝትና ውይይት ከሪፖርተር ጥያቄ ቀርቦላቸው ምላሽ ሰጥተዋል፡፡ ወደ አሜሪካ የተጓዙበት ዋነኛ ዓላማ በአገሪቱ ካሉ ከሴኔት፣ ከኮንግረስ፣ መንግሥታዊ ካልሆኑ ተቋማትና ከሰብዓዊ መብት ተከራካሪ ወገኖች ጋር ስብሰባ ለማካሄድ እንደነበር ጠቁመዋል፡፡ኮሚሽኑ እያከናወነ ያለውን የሰብዓዊ መብት አያያዝ፣ አጠባበቅና ሁኔታ ለማወቅና ለመገንዘብ ፍላጎት ስላሳደሩ በውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር አማካይነት የተዘጋጀ ስብሰባ እንደነበርም አውስተዋል፡፡ በስብሰባው ወቅት ከተነሱ ጉዳዮች መካከል ደግሞ በተለያዩ የሰብዓዊ መብት ቡድኖች አማካይነት ስለሚወጡ ሪፖርቶች እንደነበር አስታውሰዋል፡፡‹‹በሰብዓዊ መብት አያያዝ ላይ የተለያዩ ዘገባዎች ይወጣሉ፡፡ የሰብዓዊ መብት አስከባሪዎች ነን የሚሉ ድርጅቶችም የራሳቸው የሆነ ሪፖርት አላቸው፡፡ ከሩቅ ሆነው ሪፖርት፣ ምርመራና ክትትል አድርገናል ይላሉ፡፡ በእኛ ግምት ግን እዚያ ሆኖ ክትትልም  ሆነ ምርመራ ማድረግ በሳይንሱም እንደማይቻል አስረድተናል፤›› በማለት ገልጸዋል፡፡‹‹ምርመራ የሚደረገው መሬት ተወርዶና በኅብረተሰቡ መሀል ሆኖ ነው፡፡ ሳይንሱም የሚፈቅደው ይህንኑ ነው፡፡ አሜሪካ ተቀምጦ ምርመራ አደረግኩ የሚል ድርጅት ምን ያህል የተሳሳተ ጭምር መሆኑንም ተነጋግረን ተግባብተናል፤›› ሲሉ አስረድተዋል፡፡የኮሚሽኑ በ2009 በጀት ዓመት ዕቅድ የሰብዓዊ መብት ግንዛቤና አስተምህሮ በማስፋት ተሳትፎና ተጠቃሚነት ማጠናከር፣ የሰብዓዊ መብት አገልግሎቶች ተደራሽነት ማረጋገጥ፣ ለሴቶችና ሕፃናትና ሌሎች ለመብት ጥሰት ተጋላጭ የኅብረተሰብ ክፍሎች ልዩ ትኩረት ሰጥቶ ማከናወን እንደሆነ፣ ቅንጅታዊ አሠራርንና አጋርነትን ማጠናከር የሚሉ ዓበይት ተግባራትን ለማከናወን መንቀሳቀሱን በመግለጫው ወቅት ተገልጿል፡፡በዚህ መሠረት ከላይ የተዘረዘሩትን ከማከናወን አንፃር በርካታ ሥልጠናዎች መሰጠታቸውን የተገለጹ ሲሆን፣ በሁሉም ቅርንጫፍ መሥሪያ ቤት ያሉ የኮሚሽኑ ሠራተኞች የተለያዩ ተግባራትን ማከናወናቸው እንዲሁ ተገልጿል፡፡በዋናው መሥሪያ ቤትና በስምንቱም ቅርንጫፍ ጽሕፈት ቤቶች በጠቅላላው 2,090 አቤቱታዎች መስተናገዳቸው ተገልጿል፡፡ ከእነዚህ አጠቃላይ የመብት ጥሰት አቤቱታዎች መካከል 1,086 ቅሬታዎች በፌዴራልና በክልል ምክር ቤቶች ወይም በየደረጃው በሚገኙ ፍርድ ቤቶች በመታየት ላይ ያሉ፣ እንዲሁም ከያዟቸው ጭብጦች አኳያ በሌሎች ተቋማት ሥልጣን ሥር የሚወድቁ በመሆናቸው ተቀባይነት አላገኙም ተብሏል፡፡ተቀባይነት ካላገኙ አቤቱታዎች መካከል ለ994 አቤት ባዮች የምክር አገልግሎት በመስጠት፣ እንዲሁም 92 ለሚሆኑ አቤቱታዎች ደግሞ ወደ ሌሎች የሚመለከታቸው አስፈጻሚዎች ለቀጣይ ዕርምጃ በደብዳቤ መሸኘታቸው ተገልጿል፡፡ከቀረቡ አጠቃላይ አቤቱታዎች መካከል ተቀባይነት አግኘተው ወደ ምርመራ የተመሩና በመስማማት ሒደት ላይ ያሉ አቤቱታዎች 514 ናቸው፡፡ ከእነዚህ ፋይሎች መካከል 328 የሚሆኑት ጉዳዮች በምርመራ እንዲሁም ቀሪዎቹ 186 ጉዳዮች ደግሞ በማስማማት ሒደት ላይ የሚገኙ ናቸው ተብሏል፡፡