የኢንስቲትዩቱ የፕሮጀክቶች ፋይናንስ በግለሰቦች የሚመራ መሆኑ ተገለጸ
• ከፋይናንስ አሰራር ውጪ እንዳልተሰራ ኢንስቲትዩቱ አስታወቀአዲስ አበባ፡- የኢትዮጵያ ብዝሃ ህይወት ኢንስቲትዩት የፕሮጀክቶች የፋይናንስ ሥርዓት በግለሰቦች የሚመራ መሆኑን ቅሬታ አቅራቢዎች ተናገሩ። ኢንስቲትዩቱ በበኩሉ የፕሮጀክት ስራዎች የፋይናንስ መመሪያ ሥርዓት አልተጣሰም ብሏል፡፡ የኢትዮጵያ ብዝሃ ሕይወት ኢንስቲትዩት የቀድሞ የፋይናንስ ዳይሬክተር አቶ አዳነ ኤዲሶ እና ስማቸው እንዲጠቀስ ያልፈለጉ የኢንስቲትዩቱ ባለሙያ ለአዲስ ዘመን እንደገለጹት፤ ተቋሙ በውጭ ድጋፍ በሚገኙ ገንዘቦች እና በአበልና ታክስ ክፍያዎች ላይ ህጋዊ አሰራር የለውም። በተለያዩ ሰዎች የሚመሩ የኢንስቲትዩቱ ፕሮጀክት ፋይናንስ ወጪዎች በግለሰቦች የሚመሩ እና ማንም እንደፈለገ የሚያዝባቸው ናቸው። እንደ መረጃ ሰጪዎቹ ከሆነ፤ የፕሮጀክት ገንዘቦቹ ከተለያዩ ረጂ ተቋማት በኢንስቲትዩቱ ስም የሚገቡ ቢሆንም ሲወጡ ግን እያንዳንዱ የፕሮጀክት አስተዳዳሪ የሚያዝበት በመሆኑ ለምዝበራ ተጋልጧል። በተጨማሪ የመንግስት የስራ ግብር ሳይቆረጥባቸው የሚከፈሉ የአበል እና የተለያዩ ክፍያዎች በመኖራቸው የተነሳ ተቋሙ አንድ ነጥብ ሰባት ሚሊዮን ብር ዕዳ አለበት። ይህንን ጉዳይ እና ሌሎች የፕሮጀክት ፋይናንስ ህገወጥ አካሄዶችን በተመለከተ ማስተካከያ ተደርጎ አያውቅም። በተጨማሪ መስክ ሳይወጡ አበል የሚያጽፉ ሰዎችም መኖራቸውን የገለጹት መረጃ ሰጪ፤ በተለይ ባለፈው ዓመት መጨረሻ ማንም ሰው መስክ ሳይወጣ 95 ሺ ብር ከፕሮጀክቶች ወጪ እንዲደረግ መታዘዙን ገልጸዋል። ችግሩ የቆየ በመሆኑ በተባበሩት መንግስታት የልማት ድርጅት እና ሌሎች ረጂዎቸ የሚደገፉ 13 ፕሮጀክቶቹ እስካሁን ድረስ ኦዲት ተደርገው ባያውቁም ኦዲት ቢደረግ ተቋሙ ከፍተኛ የሀብት ብክነት ሊኖር የሚችልበት እድል ሰፊ መሆኑን ተናግረዋል።ጉዳዩን በተመለከተ ጥያቄውን ያነሳንላቸው የኢንስቲትዩቱ ምክትል ዳይሬከተር ዶክተር ፈለቀ ወልደየስ እንደሚሉት፤ በኢንስቲትዩቱ ስር ከ300 ሺህ ብር እስከ 1 ሚሊዮን ብር የሚደርሱ ከ10 በላይ በውጭ እና ሀገር ውስጥ የገንዘብ ምንጭ ያላቸው ፕሮጀክቶች መኖራቸውን ገልጸዋል። ፕሮጀክቶቹ በተለያዩ ምርምር እና ጥናት ስራዎች ላይ ተግባራዊ እየተደረጉ ይገኛሉ። እያንዳንዱ ፕሮጀክት የራሱ አስተባባሪ ባለሙያ ያለው እና በፋይናንስ ህግ የሚመራ በመሆኑ አሰራሩን ተከትሎ በህጋዊ መንገድ ገንዘብ ወጪ እንደሚደረግም ተናግረዋል። በመሆኑም በፋይናንስ አሰራሩ ላይ በህገወጥ መንገድ ገንዘብ ይወጣል የሚለው ጉዳይ የተሳሳተ እና አሰራሩን ካለማወቅ የመነጨ የሀሰት መረጃ መሆኑንም ገልጸዋል። እንደ ዶክተር ፈለቀ ገለፃ፤ ማንኛውም የወጪ ገንዘብ የፕሮጀክት አስተባባሪዎች ብቻ ሳይሆን የፋይናስ ኃላፊዎች አይተውት በህጋዊ መንገድ ወጪ እየተደረገ ይሰራል። በመሆኑም የፕሮጀክቶችን የፋይናስ አሰራር እና አስተዳደር ሁኔታ ያልተረዱ ሰዎች እንደዚህ አይነት ጥያቄ ማንሳታቸው ተገቢ አይደለም። የኢንስቲትዩቱ የግዥ፣ ፋይናንስ እና ንብረት አስተዳደር ዳይሬክተር አቶ ገብሬ ኤርቃሎ በበኩላቸው፤ አሁን ወደአሉበት የስራ ቦታ ከመጡ አጭር ጊዜ መሆኑን በመጥቀስ ምን ያህሉ ፕሮጀክቶች ኦዲት እንደተደረጉ እና እንዳልተደረጉ ለመናገር ጊዜ እንደሚወስድባቸው ገልጸዋል። ይሁንና ፕሮጀክቶች በውስጥ ኦዲት እንዲሁም በውጭ ማለትም በፈንድ አቅራቢው ተቋም አማካኝነት ኦዲት ሲደረጉ መቆየታቸውን አስረድተዋል። በመሆኑም ቅሬታው የተሳሳተ እና ኢንስቲትዩቱን የማይወክል መሆኑን ተናግረዋል። በተጨማሪ ከአበል ታክስ እና ለመንግስት ተከፋይ መሆን ከሚገባቸው ገንዘቦች ጋር ተያይዞ የተነሱ ቅሬታዎች በሙሉ ትክክል አለመሆናቸውን እና ማንኛውም የመስክ ስራዎች የፋይናንስ ሥርዓቱን ተከትለው ሲከናወኑ መቆየታቸውን በመግለጽ ቅሬታውን አስተባብለዋል።አዲስ ዘመን ታህሳስ 10/2012ጌትነት ተስፋማርያም 