በታሪካዊቷ አገር ስፖርተኞች ላይ የደረሰ ታሪካዊ ስቃይ
 በኢራቅ ቃስር አል-ኒሃያን የሚፈራ እስር ቤት ነው። መንግስት ተቃዋሚ ፖለቲከኞችን የሚያጉርበት የስቃይ ማዕከል ሊባል ይችላል። ሳዳም ሁሴን በወታደራዊ መፈንቅለ መንግስት የኢራቅን ከፍተኛ የፖለቲካ ስልጣን ከያዙ በኋላ እስር ቤቱን ለጠላቶቻቸው መከራ መቀበያነት ተጠቅመውበታል። ከስልጣን የተባረሩት የኢራቁ ንጉስ ፋይሰል የተገደሉት እዚያው እንደሆነም ይነገራል። ዑደይ ሁሴን ለዚህ እርኩስ ቤት አዲስ አይደለም። ገና የ10 ዓመት ታዳጊ ሳለ ጀምሮ በባለስልጣን ልጅነት ይመላለስበት ነበር። ካደገ በኋላም በሳዳም ሁሴን መንግስት ውስጥ ከሚፈሩ ሰዎች ቀዳሚው ሆነ። በስልጣኑ ዓይነ ውሃው ያላማረውን ሁሉ ያሰቃያል፣ የተቃወመውን ያሳስራል፣ ሲያስፈልግ ይገድላል። በትምህርት ቤት በፍቅረኛው ፊት ያብጠለጠለውን መምህር በማስገደል ግድያን እንደጀመረ ይወራበታል። በ1984 የሃገሪቱን ወጣቶች መንፈስ ያጠናክራል በሚል የ20 ዓመቱ ዑደይ የኢራቅ የስፖርት ባለስልጣን ሆነ። በአባቱ ትዕዛዝ የኢራቅ ኦሊምፒክ ኮሚቴንና የኢራቅ እግር ኳስ ፌዴሬሽንን መምራት ጀመረ። ስፖርትም ምህረት በማያውቀው ሰው እጅ ላይ ወደቀ። ኢራቅን ወክለው የሚወዳደሩ ስፖርተኞች ተሸንፈው ሲመጡ ወደ ቃስር አል ኒሃያን ወይም ወደ ቤተመንግስት ይጠሩና ቅጣታቸውን መቀበላቸው የተለመደ ሆነ። የቀድሞው የኢራቅ መረብ ኳስ ተጫዋች ጣምር አልዲዋን በዑደይ የተገደሉ 52 የኢራቅ ስፖርተኞች ስም ዝርዝር አለኝ ይላል። በ2001 አምነስቲ ኢንተርናሽናል ዑደይ በሃገሪቱ ኦሊምፒክ ጽህፈት ቤት የአንድ የስፖርት ባለስልጣን እጅ እንዲቆረጥ አድርጓል የሚል መግለጫ አውጥቶ ነበር። ሰውየው ‹‹የስፖርት ትጥቆችን ሰርቋል›› በመባሉ አንድ እጁን እንዲያጣ ተደረገ። ቅጣቱን ያዘዘውም ዑደይ ነበር። በ1997 የኢራቅ ብሔራዊ ቡድን በዓለም ዋንጫ ማጣሪያ ተሸነፈ። ከዚያ ከዑደይ ትዕዛዝ መጣ። በግል ጠባቂዎቹ የተጫዋቾች እግር ተገረፈ። ይህን የሰማው ፊፋ አጣሪ ቡድን ላከ። ሆኖም የፊፋ ወኪሎች ያነጋገሯቸው ዑደይ ያዘጋጃቸውን የቡድኑን አባላት ብቻ ነበር። ሻራር ሃይደር የኢራቅ ብሔራዊ ቡድንን ለረዥም ጊዜ አገልግሏል። በ40 ጨዋታዎች ላይ ለሃገሩ ተሰልፏል። የሳዳም ዘመን ካለፈ በኋላ እውነቱን ገላልጦታል። “አዎን! ተጫዋቾች እንደተገረፉ አውቃለሁ” ይላል። ራሱ ሃይደር አራት ጊዜ ግርፊያ ቀምሷል። ኢራቅ በወዳጅነት ጨዋታ በዮርዳኖስ 2ለ0 ከተሸነፈች በኋላ ተጫዋቾች የደረሰባቸውን ስቃይ ሃይደር ያስታውሳል።‹‹ወደ ተጠራንበት ቦታ እንደደረስን ቁምጣችንን አወለቁብን። እጆቻችንን የፊጢኝ አሰሩን። በጀርባችን አስተኝተው በኮንክሪት ወለል ላይ ጎተቱን። ጀርባችን ተላላጠ። ከዚያ አሸዋ አሸከሙንና መሰላል ወጣን። ከፍ ካለ ቦታ እጅግ የገለማ ፍሳሽ ክምችት ውስጥ እንድንዘል ተደረገ። ቁስላችን እንዲመረቅዝ ተፈልጎ ነበር። በማግስቱም እዚያው ቆየን። በማዕከሉ በቆየንባቸው በእያንዳንዱ ቀናት። እግሮቻችን ይገረፉ ነበር።… እኔ የቡድኑ ኮከብ ተጫዋች ስለነበርኩ ቅጣቴ በቀን 20 ግርፊያ ነበር። ይህን ስቃይ ከሚያደርሱብን ሰዎች አንዱን ‹‹ይህን ሁሉ ስቃይ አድርሰህብን ለራስህ እንዴት ይቅርታ ታደርግለታለህ?›› ብዬ ጠየቅኩት። ፈገግ አለና መለሰልኝ። ‹‹ያዘዘኝን ካላደረግኩ ዑደይ ይህን ስቃይ በእኔ ላይ ይፈፅመዋል።››እንግልት የበዛበት ሃይደር በ1999 ከኢራቅ ኮብልሎ እንግሊዝ ገባ። ኑሮውንም እዚያው አደረገ። አህመድ ካዱም ኢንተርናሽናል አርቢትር ናቸው። የሃገሪቱ ፖሊስና የአየር ኃይል ቡድኖች ያደረጉትን ጨዋታ በማይገባ መልኩ ውጤት እንዲቀይሩ ከዑደይ ታዘዙ። የታዘዙትን አልፈጸሙም። ፖሊስ እንዲያሸንፍ ተፈልጓል። ያሸነፈው ግን አየር ኃይል ነበር። ይህች ባቄላ ያደረች እንደሁ አትቆረጠምም…። ዑደይ ተቆጣ። ከዚያ አርቢትሩ ከዕይታ ተሰወሩ። አልተገደሉም። ግን የስቃይ ቁንጮው ተመረጠላቸው። ‹‹ወደ አልራዱዋኒያ እስር ቤት ተላኩኝ። በቺንጋና በወፍራም ሽመል በቀን ሶስት ጊዜ ተቀጠቀጥኩ። በእያንዳንዱ የቅጣት ፕሮግራም 10 ግርፊያ ወይም ቅጥቀጣ ይደርሰኝ ነበር። ምቱ ፀንቶበት ሰውነቴ ከደማ በፍሳሽ ቆሻሻ ገንዳ ውስጥ ይነክሩኛል። የዑደይ ሰዎች ይህን ሲያደርሱብኝ ››ምነው ከዚህ ሁሉ ፖሊስ እንዲያሸንፍ ብታደርግ›› እያሉ ይሳለቁብኝ ነበር። በዚህ ሁኔታ ከአንድ ዓመት በላይ ታሰርኩ በማለት ክፉውን ጊዜ ያስታውሳሉ። የዑደይ ሰዎች ቁርጭምጭሚት መቀጥቀጥ ይወዳሉ። የእግር ስስ አጥንቶችን ይሰብራሉ። ከዚያ ስፖርተኛው መጫወት ቀርቶ፣ መራመድ ይሳነዋል። የኢራቅ ቅርጫት ኳስ ብሔራዊ ቡድን ተጫዋቾች ረጃጅሞች ናቸው። በኢንተርናሽናል ጨዋታ ላይ በከባድ ሽንፈት ኢራቅን ዝቅ ካስደረጉ በሃገር ቤት ስቃይ ይጠብቃቸዋል። ዑደይ ሁሴን 1 ሜትር ከ50 ብቻ የምትረዝም ክፍል አለችው ቀውላሎቹን ስፖርተኞች በክፍሏ ውስጥ አስገብቶ ይቆልፍባቸዋል። ‹‹የምትጫወቱት የረጃጅሞቹን ስፖርት ሆኖ ሳለ ማሸነፍ አቃታችሁ፣ እስቲ አጫጭር መሆንን ልመዱ›› እያለ ይቆጣቸዋል፣ ይሳለቅባቸዋል። ያላቸው ብቸኛ ዕድል ተንበርክኮ መቆየት ነው። ግን መንበርከክ እስከ መቼ?ለተሸናፊ እግር ኳስ ተጫዋቾች ‹‹ፈጣን እንድትሆኑ ስራችሁ ያስገድዳችኋል። እናንተ ግን አትፈጥኑም። ስለዚህ እግራችሁን ገርፌ በቀስታ እንድትራመዱ አደርጋለሁ›› እያለ መዛቱ የተለመደ ነበር። በተለይ እውቁን ተጫዋች አሙ ባባን አይወደውም። ከጥላቻው ብዛት በስታዲየም 50 ሺ ተመልካች ፊት አስገርፎታል። በጨዋታ ዕረፍት ሰዓት እየደወለ ይረብሸዋል። ‹‹አንተ ኳስ አታውቅም፣ ገሃነም ግባ›› እያለ ይረግመዋል። ብሔራዊ ቡድኑ በተሸነፈ ቁጥር አሙ ወደ ኦሊምፒክ ኮሚቴ ጽህፈት ቤት ይጠራ ነበር። ጥሪው መቼም ለግብዣ ሊሆን አይችልም።የሳዳም ሁሴን ዘመን ጊዜ ጥሎት አሜሪካኖች ባግዳድን ሲቆጣጠሩ። ጨካኙ ዑደይና ወንድሙ ቁሰይ የገቡበት ጠፋ። ጁላይ 31 ቀን 2003 የአሜሪካ ጦር አንድ መረጃ ደረሰው። ወታደሮቹ በሞሱል ከተማ የሚገኝ አንድን ቪላ ቤት ከበቡ። ከአራት ሰዓት ተኩስ ልውውጥ በኋላ አሜሪካዊያኑ በፀረ ታንክ ሮኬት ቤቱን አፈራረሱት። ያን ጊዜ ከጊቢው የሚተኩሱ መሳሪያዎች ላንቃቸው ተዘጋ። ከፀጥታው በኋላ የፈራረሰው ቤት ሲፈተሽ የዑደይና ቁሰይ አስከሬን ተገኘ። በአልጋ ስር ደግሞ የ14 ዓመት ታዳጊ ተዘርግቷል። የቁሰይ ልጅ ነበር።አዲስ ዘመን  ኅዳር  7/2012 ቦጋለ አበበ