የሲሚንቶ ግብይት በደላላ እጅ ላይ በመውደቁ ዋጋው እየናረ መሆኑ ተጠቆመ
በአዲስ አበባ ከተማ የሲሚንቶ ገበያ በደላላ እጅ ላይ በመውደቁ ዋጋው እየናረ መምጣቱን፣ አሁንም እንዳልተረጋጋና በወር ውስጥ እስከ 30 ብር ጭማሪ በማሳየት ከ520 እስከ 550 ብር ድረስ በኩንታል እየተሸጠ እንደሚገኝ፣ ነጋዴዎችና የግንባታ ባለሙያዎች ለሪፖርተር ገለጹ፡፡ የግብይት ሰንሰለት ችግር ለዋጋ ንረቱ ምክንያት ነው ተብሏል፡፡ ይህ ዓይነቱ የዋጋ ጭማሪ ከመከሰቱ በፊት አንድ ኩንታል ሲሚንቶ ከ390 እስከ 450 ብር ይሸጥ እንደነበር ይናገራሉ፡፡የብሎኬት አምራች የሆኑት አቶ ሙከረም ሀቢብ እንደሚሉት፣ የሲሚንቶ ዋጋ ይረጋጋል የሚል ወሬ በተደጋጋሚ ቢሰማም፣ ነገር ግን ከጊዜ ወደ ጊዜ ጭማሪ እያሳየ ይገኛል፡፡‹‹ብሎኬት ለማምረት ሲሚንቶ ወሳኝ ግብዓት ነው›› የሚሉት ብሎኬት አምራቹ፣ በመስከረም ወር አካባቢ መንግሥት የሲሚንቶ ዋጋን እንደሚያረጋጋ የሰጠውን ተስፋ በመጠበቅ የግዥ እንቅስቃሴያቸውን ገታ አድርገውት እንደነበረ ገልጸው፣ ሆኖም ምንም የታየ ለውጥ ባለመኖሩ አሁን ኩንታሉን ከ500 ብር በላይ እየገዙ መሆናቸውን አስታውቀዋል፡፡አቶ እንድሪስ ከድር በጎተራ አካባቢ በሲሚንቶ ንግድ ላይ የተሠማሩ ነጋዴ ሲሆኑ፣ የዳንጎቴና መሰል ሲሚንቶዎች መሸጫ ዋጋቸው ከ500 ብር በላይ ከገባ ሦስት ወራት ማስቆጠሩን፣ ሆኖም በወር ውስጥ ከ15 እስከ 20 ብር ጭማሪ እየታየባቸው መሆኑን ገልጸዋል፡፡ ‹‹ከፋብሪካ ሲሚንቶ እያገኘን አይደለም›› የሚሉት ነጋዴው፣ ከመንግሥት የልማት ድርጅቶች ሲሚንቶ አግኝቶ ለመሸጥ ረጅም ወራት እንደሚጠይቅ ገልጸው፣ ይኼም ለዋጋ አለመረጋጋት መንስዔ መሆኑን ሲሉ አስረድተዋል፡፡ፋብሪካዎች በአቅማቸው መጠን አለማምረታቸው የሲሚንቶ ዋጋ እንዳይረጋጋ ማድረጉን የሚናገሩት አቶ እንድሪስ፣ ሁሉም የሲሚንቶ ፋብሪካዎች ምርቱን በበቂ መጠን ለገበያ ቢያቀርቡ ዋጋው በአንድ ጊዜ ወደ ታች እንደሚወርድ ገልጸዋል፡፡ከመንግሥት የልማት ድርጅቶች ሲሚንቶ ማግኘት ባለመቻሉ ምክንያት ከወኪል አከፋፋዮች ላይ ከ100 ብርና ከዚያም በላይ ጭማሪ በማድረግ እየገዙ እንደሚገኙ የገለጹት ወ/ሪት ማህሌት ፈለቀ የተባሉ የሲሚንቶ ችርቻሮ ነጋዴ፣ ወኪል አከፋፋዮች በሚያቀርቡት ዋጋ ላይ የትራንስፖርትና ሌሎች ወጪዎች ተዳምረው በመጨረሻ ሲሚንቶ ከቸርቻሪው እጅ ሲወጣ በኩንታል አሁን ያለበት 520 ብር አካባቢ ደርሷል ብለዋል፡፡በፋብሪካዎች በሚያጋጥም የጥሬ ዕቃና የውጭ ምንዛሪ እጥረት መጠነኛ የዋጋ ጭማሪ ቢኖርም፣ በሥራው ላይ ያለው የደላሎች ጣልቃ ገብነት ገበያውን ረብሾታል የሚሉት ብሎኬት አምራቹ አቶ ሙከረም፣ ፋብሪካዎች በቀጥታ ለተጠቃሚው ከማድረስ ይልቅ ምርቱ ደላላው እጅ ላይ በመውደቁ በግብይቱ ላይ ለውጥ እንዳይመጣ አድርጎታል ሲሉ አስረድተዋል፡፡የናሽናል ሲሚንቶ ፋብሪካ ተወካይ አቶ ፍጹም ንጉሤ በአሁኑ ጊዜ ፋብሪካው በሙሉ አቅሙ እያመረተ እንደሚገኝ አስታውቀው፣ ሆኖም ከሲሚንቶ ፍላጎት አንፃር በሁሉም የሲሚንቶ ፋብሪካዎች አቅርቦቱ ስለማይጣጣም የዋጋ ጭማሪ እየተስተዋለ ነው ብለዋል፡፡ ከሁሉም የሲሚንቶ ፋብሪካዎች በአቅርቦት አሁን ናሽናል ሲሚንቶ ቀዳሚ ነው ያሉት ተወካዩ፣ ፋብሪካው የሲሚንቶ ፍላጎት በከፍተኛ ሁኔታ ካለበት አዲስ አበባ በብዙ ርቀት እንደመገኘቱ ምርቱን እያዳረሰ ያለው ለምሥራቅ ኢትዮጵያ፣ ለደቡብና ኦሮሚያ ስለሆነ ሌሎች ፋብሪካዎች እዚህ ላይ ብዙ ሊሠሩ ይገባል ብለዋል፡፡ የናሽናል ሲሚንቶን ጨምሮ የ12ቱ የሲሚንቶ ፋብሪካዎች የመሸጫ ዋጋ በኩንታል ከ280 እስከ 290 ብር ነው የሚሉት አቶ ፍጹም፣ ታየ የተባለው ጭማሪ ከፋብሪካዎቹ ጋር የተያያዘ እንዳልሆነ ገልጸዋል፡፡ አቶ ፍጹም አገሪቱ የገጠማትን የሲሚንቶ ተግዳሮት ለመፍታት የመጀመርያው ነገር የምርት አቅምን ማሳደግ ነው ብለው፣ ከዚህ ጎን ለጎን የተንዛዛውና አንዳንድ ተዋናዮች የሚሳተፉበት የግብይት ሥርዓቱ ሰንሰለት ማጠር አለበት ይላሉ፡፡ የአከፋፋዮችና የቸርቻሪዎችም ሚና በግልጽ ተለይቶ እንደ እነዚህ ዓይነት ቀውስ ሲከሰት የሚያባብሱበት ሳይሆን፣ የሚያረጋጉበትን መንገድ ማመቻቸት የሁሉም ኃላፊነት ይገባል ሲሉ አቶ ፍጹም አስረድተዋል፡፡ በአዲስ አበባ ከተማ የሚገኙ የሲሚንቶ አከፋፋዮች እንደ ደርባና ዳንጎቴ ያሉ የሲሚንቶ ምርቶችን ከ260 እስከ 273 ብር፣ እንዲሁም ቸርቻሪዎች ከ280 እስከ 293 ብር እንዲሸጡ የሚያዝ የዋጋ ዝርዝር ቢወጣም፣ ሪፖርተር ባደረገው ቅኝት ሲሚንቶ በአዲስ አበባ በኩንታል ከ500 እስከ 550 ብር እየተሸጠ እንደሚገኝ ለማረጋገጥ ተችሏል፡፡በኢትዮጵያ ውስጥ 20 የሲሚንቶ ፋብሪካዎች የሚገኙ ሲሆን፣ ካሉት ፋብሪካዎች 12 የሚሆኑት 14.1 ሚሊዮን ቶን ሲሚንቶ በዓመት የማምረት አቅም አላቸው፡፡ ሆኖም በጥሬ ዕቃ ችግርና ለመለዋወጫ ግዥ በሚውል የውጭ ምንዛሪ እጥረት ሳቢያ ፋብሪካዎቹ በቂ ምርት ባለማምረታቸው፣ የሲሚንቶ እጥረት በተደጋጋሚ እንደሚከሰት ይታወቃል፡፡