ከ180 ዓመታት በላይ ያስቆጠረው ታሪካዊ ዋሻ ጥገና እንደሚያስፈልገው ተገለጸ
ደብረ ብርሃን፡- በሰሜን ሸዋ ዞን በባሶና ወረና ወረዳ አንጎለላ ቀበሌ የሚገኘውና ከ180 ዓመታት በላይ ዕድሜ ያስቆጠረው ታሪካዊ ዋሻ የመፍረስ አደጋ ስለታገረጠበት ጥገና እንደሚያስፈልገው ተገለጸ። በወረዳው ባህልና ቱሪዝም ጽህፈት ቤት የመዳረሻ ልማት ባለሙያ የሆኑት አቶ ብዙአየሁ ሰይድ እደተናገሩት፤ ታሪካዊ ዋሻ በግራና በቀኝ ስድስት ክፍሎች የነበሩት ቢሆንም አሁን በመፍረሳቸው በግልጽ አይታዩም። በተጨማሪ ከላይ ያለውም የዋሻው አካልም እየፈራረሰ ይገኛል።በመሆኑም ሙሉ ለሙሉ ከመፍረሱና ለማደስም አስቸጋሪ ሁኔታ ከመፈጠሩ በፊት አሁኑኑ ደረጃውን የጠበቀ ጥገና ሊደረግለት ይገባል። በአሁኑ ወቅትም በጊዜያዊነት አሁን ባለበት ሁኔታ እንዳይበላሽ ጥበቃ ለማድረግ የቅርስ ጥበቃ ባለስልጣን በሰጠው 30 ሺ ብርና የአካባቢው ማህበረሰብ ባሰባሰበው አስር ሺ ብር አጥር መሠራቱንና ከንክኪ ነፃ መደረጉን አቶ ብዙአየሁ ጠቁመዋል። እንደ አቶ ብዙአየሁ ገለጻ ፤ዋሻው በዘመኑ የንጉሥ ሳህለ ስላሴ ቤተመንግሥት ስር የተገነባና የጦር መሳሪያ ግምጃ ቤት በመሆን ሲያገለግል የነበረ ሲሆን ከ1805 እስከ 1840 ዓ.ም በግሪኮች የተገነባ ነው። ንጉሠ ነገሥቱ ከተለያዩ የአውሮፓ ሀገራት ጋር የተለያዩ ስምምነቶችን የሚያደርጉበት ነበር። ዋሻው የደጋን ግማሽ ክብ ቅርጽ ያለው ሲሆን ርዝማኔው 12 ነጥብ አምስት ሜትር ቁመቱ አምስት ነጥብ ስድስት ሜትር ወርዱ ደግሞ 12 ሜትር ነው። በአካባቢው የነበረችው ከተማ በንጉሥ ሳህለ ሥላሴ የተመሰረተችና ሁለተኛዋ የሸዋ ከተማ ናት የንጉሡ ቤተሰቦችና ወታደሮች መኖሪያም እንደነበረች ባለሙያው አስታውሰዋል። በአካባቢው የተለያዩ ታሪካዊ፤ ተፈጥሯዊና ሃይማኖታዊ መስህቦችን የያዘ ቦታ ነው ያሉት አቶ ብዙአየሁ ዳግማዊ አጼ ምንሊክና ፊት አውራሪ ገበየሁ የተወለዱበት መሆኑን በመግለጽ፤በንጉሥ ሳህለ ሥላሴ የተተከለና ከ180 ዓመት በላይ ዕድሜ ያስቆጠረ የሾላ ዛፍ፤ ዳግማዊ አጼ ምንሊክ ከግብፅ ያስመጡትና ያስተከሉትና የመብረቅ መከላከያ የኮርች ዛፍ፤ዳግማዊ አጼ ምንሊክ ችሎት ያስችሉበት የነበረው የኮምብል ዛፍ፤ የፊት አውራሪ ገበየሁ አጽም መኖሩን ጠቁመዋል። ወረዳው የባህልና ቱሪዝም የቅርስ ኢንቨንተሪ ባለሙያ አቶ አንተነህ ደሳለኝ በበኩላቸው ዋሻው አደጋ ላይ እንዳለ በመሆኑ ከፌዴራል ቅርስ ጥበቃ ባለስልጣንና የአማራ ክልል ቅርስ ጥበቃ ቢሮ ጋር በመነጋጋር ለመጠገን አራት መቶ ሺህ ብር ተመድቦ እንዲሠራ የተጀመሩ ሥራዎች መኖራቸውን አውስተው፤ በፌዴራልም በኩል እንዴት መጠገን እንዳለበት ለማጥናት ናሙና የተወሰደ ቢሆንም ገንዘቡ ሙሉ ለሙሉ ተገኝቶ ወደሥራ አለመገባቱን ተናግረዋል። በሌላ በኩል የፊት አውራሪ ገበየሁን አጽምም ሙሉ አካሉ ቢኖርም የተቀመጠው ግን በተበታተነ መልኩ ነው። ይህንንም አስተካክሎ ለማስቀመጥም አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲን ጠይቀን መጥተው አይተው እንደሚያሰተካክሉት ቃል ገብተውልን እየጠበቅን ነው። አጽሙ እንዲቀመጥበት የተዘጋጀውም ሙዚየምም ለቤተክርስቲያን ግምጃ ቤትነት እያገለገለ በመሆኑ ከዚያ በማውጣት በተለያዩ ቦታዎች ያሉትን የነገስታቱን ዘውዶችና የብራና መጽሐፍት በአንድ ሙዚየም ለማስቀምጥ ዕቅድ ተይዟል ሲሉ አቶ አንተነህ አብራርተውልናል። አዲስ ዘመን
የካቲት 20/2012ራስወርቅ ሙሉጌታ 