Điều khoản gian khổ là một điều khoản trong hợp đồng nhằm bao gồm các trường hợp trong đó các sự kiện không lường trước được xảy ra làm thay đổi cơ bản trạng thái cân bằng của hợp đồng dẫn đến gánh nặng quá mức đặt lên vai một trong các bên liên quan. Gian khổ tạo thành lý do cho sự thay đổi trong chương trình hợp đồng của các bên. Mục đích của các bên vẫn là thực hiện hợp đồng. Tuy nhiên, trường hợp bất khả kháng nằm trong bối cảnh không thực hiện và giải quyết việc tạm ngừng hoặc chấm dứt hợp đồng.