Gwared
Gwared a oa ur gumun a Vreizh e Liger-Atlantel, e gevred ar vro. Pennlec'h Kanton Gwared e oa. Varades eo an anv ofisiel.

Douaroniezh 

 War lez al Liger emañ Gwared.

Dezougen 

 Ti-gar Gwared Saint-Florent-le-Vieil, war al linenn Hent-houarn Teurgn Sant-Nazer.

Anv 

 Erwan Vallerie ː Varethda, 1038; Varadis, XIIvet; Vareda, 1120; Varesdam, 1123; Vareda, 1124, 1149, 1194, 1196; Varedam, 1287

Gerdarzh

Ardamezioù 
En aour e deir c'hebrenn en sabel

Istor

Dispac'h Gall 
 Krouet e voe kumun Gwared e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe da benn Kanton Gwared hag e Bann Ankiniz. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Ankiniz.



Brezel-bed kentañ  
 Mervel a reas 98 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 3,14 % eus he foblañs e 1911.

Eil brezel-bed  
 Mervel a reas eizh den eus ar gumun abalamour d'ar brezel  hervez monumant ar re varv. 
 Implijet e voe an nijva gant al Luftwaffe (aerlu alaman).
 D'ar 1 a viz Mae 1943 e kouezhas ur c'harr-nij Junkers Ju 88 eus an aerlu alaman (Luftwaffe) e Gwared; an daou nijour a oa en e vourzh a voe lazhet, douaret e voent e Pornizhan.

Trevadennoù 
 Brezel Indez-Sina: mervel a reas daou vilour eus ar gumun hervez monumant ar re varv. 
 Brezel Aljeria: mervel a reas pevar milour eus ar gumun hervez monumant ar re varv.

Kemmoù arondisamant 
 E 1926 e voe lakaet ar gumun en Arondisamant Naoned pa voe diskaret Arondisamant Ankiniz. Lakaet e voe en Arondisamant Ankiniz pa voe adsavet e 1943.

Lakaet e voe ar gumun e Kanton Ankiniz pa voe diskaret Kanton Gwared e 2014.
 D'ar 1 a viz Genver 2016 e voe kendeuzet gant kumunioù Belenieg, Chapel-ar-Salver ha Kerrouz d'ober ur gumun nevez, Ligeraosant.

Brezhoneg

Monumantoù ha traoù heverk 

 Ar c'hastell.
 Pont Gwared, dreist al Liger.

 Iliz katolik Sant Pêr ha Sant Paol, luc’hskeudennoù.
 Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennoù ha kartenn-bost.

Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Melestradurezh

Tud

Ardamezeg ar familhoù

Gevelliñ 
 Gevellet eo Gwared, ha kanton Gwared en e bezh, gant:

Levrlennadur 

 Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes de Loire-Atlantique. 1996
 Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
 Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

Daveoù ha notennoù 

Kumunioù kozh Liger-Atlantel
Kumunioù Bro-Naoned
Kumunioù bet krouet e Liger-Izelañ e-pad an Dispac'h Gall
Nijvaoù al Luftwaffe e Breizh
Nijerezioù alaman aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed