Herman Casler
Herman Casler (12 a viz Meurzh 1867 e Sandwich (Illinois) - 20 a viz Gouhere 1939 e Canastota (New York) a oa un ijinadenner amerikan a vreouas ar mutoskop e 1894. Gantañ ivez e voe ijinet ar c'hentañ kamera hezoug ha meur a wikefre all a gasas greanterezh ar sinema war-raok.

Buhez ha remzad 
E Fort Plain e Stad New York e voe desavet Herman Casler. E 1889, d'an oad a 22 vloaz, e krogas da labourat e ti e genderv Charles E. Lipe, a oa un ijinour war an treloc'herezh a zalc'he brasañ labouradeg kêr Syracuse (New York).
Un treser e voe eno kent mont e 1893 da Schenectady (New York), ma voe implijet gant ar gompagnunezh General Electric Co. evit danzen toullerezioù-tredan da labourat er mengleuzioù. Eno e kejas ouzh Henry Marvin ha William K. L. Dickson. Kenlabourat a reas ganto war raktres ar Magic PhotoRET, a oa ur c'hamera kuzh a-vent gant un eurier a voe breouet d'ar 25 a viz Gouhere 1893.

E Schenectady, diwar atiz William Dickson, ez ijinas Herman Casler ar mutoskop, a vreouas d'an 21 a viz Du 1894, hag a reas berzh er salioù-dudi.

E miz Du 1894 ivez e voe echuet fardañ pimpatrom ar Mutograph, ur c'hamera a yaje en-dro dre filmoù 68 mm o ledander, kuit a gaout kudennoù barnerezhel gant reoù Thomas Edison a oa 35 mm dezho. E miz Mezheven 1895 e voe amprouet gant filmoù, hag e miz Eost e voe kenderc'het ar filmoù kentañ.
E miz Gwengolo 1895 e voe krouet K. M. C. D. Syndicate gant Elias Koopman, Henry Marvin, Herman Casler ha William Kennedy Laurie Dickson. E miz Kerzu an hevelep bloavezh e voe brasaet en American Mutoscope Company (A. M. C.), a voe ar gompagnunezh kentañ gouestlet d'ar c'henderc'hañ filmoù evit ar salioù sinema. E miz Genver 1896 e roas Herman Casler e vreouioù d'an A. M. C.
E 1895-1896 e voe rener er gompagnunezh Marvin Electric Drill Co. e Canastota. Gant e implijer Henry Marvin e savas Herman Casler ar gompagnunezh Marvin & Casler Co. a-benn kenderc'hel gant kenderc'hañ mutoskopoù, ha mekanikoù all bet ijinet gant H. Casler evit ar salioù-c'hoari.

Abaoe miz Ebrel 1895 e veze diskouezet filmoù er Stadoù-Unanet, setu ez ijinas Herman Casler ur banner-skeudennoù a voe anvet Biograph. Adal miz Gwengolo 1896 e voe arveret evit diskouez filmoù 68 mm ar Mutagraph. Ker bras ur berzh ha hini ar mutoskop a reas ar Biograph, rak gwelloc'h e oa ar skeudennoù war e filmoù ledan eget war re Edison. Tri bloaz war-lerc'h, e 1899, e voe troet anv an A. M. C. da American Mutoscope and Biograph Company (A. M. B. C.).

E 1900 e voe erlerc'hiet ar melloù kameraoù-tredan a veze implijet er sinema ouzh reoù hezoug kaset dre zornikell bet ijinet gant skipailh Herman Casler.
E 1902 e paouezas A. M. B. C. da genderc'hañ filmoù 68 mm rak aesoc'h e oa ober gant ar re 35 mm a oa deuet da vout ar vent voutin, ha rannet dre zaou e voe an niver a skeudennoù dre eilenn, ar pezh a zegasas skren war ar skramm. Diskoulmet e voe ar gudenn gant John A. Pross ha Herman Cassler dre ijinañ ur stanker teirlavnennek a lazhe ar skren.

Pa varvas Henry Marvin e voe Herman Casler perc'henn unel Marvin & Casler Co., a werzhas e 1919.
Betek 1921 e chomas gant an American Mutoscope and Biograph Company, ma reas war-dro fardañ kameraoù, bannerioù, moullerezioù emgefreek ha rikoù all evit greanterezh ar sinema.
E 1926 ez eas war e leve, met kendelc'her a reas da guzuliañ meur a embregerezh ha da vreouañ gwikefreoù betek 1937, daou vloaz kent e varv e 1939.

Produer ha filmaozer 
Dreist kalvezerezh ar sinema e labouras Herman Casler : postañ arc'hant evel produer a reas, hag aozañ filmoù e-unan.

Produer 
Eus 1896 betek 1903 e produas 95 berrfilm : pemp e 1896, tri e 1897, pemp e 1898, ha 76 e 1899.
Nebeut-tre a voe da c'houde : unan e 1900, unan all e 1901 ha daou e 1903.

Filmaozer 
Daou verrfilm a reas Herman Casler e 1901 :
 Love in a Hammock ("Karantez en ur brand"), a voe produet gant James White hag embannet gant Edison Manufacturing Co. d'an 12 a viz Genver 1901.
 Mr. H. Casler and Baby. Experimental, a voe embannet gant an American Mutoscope and Biograph Company e miz Here.

Notennoù

Levrlennadur 
 Raymond Fielding (1967), A Technological History of Motion Pictures and Television – An Anthology from the Pages of the Journal of the Society of Motion Picture and Television Engineers, University of California Press, ISBN 978-0-520-05064-8  > Follennata war Google Books

Liammoù diavaez 
 Who's Who of Victorian Cinema

Pennadoù kar 
 Tomatrop (1824)
 Zoetrop (1834)
 Fenakistoskop (1841)
 Folioskop (1868)
 Praksinoskop (1877)
 Zoopraksiskop (1879)
 Elektrotakiskop (1887)
 Mutoskop (1894)

Sinema
Istor ar sinema
Istor an dresadenn-vev
Luc'hskeudennerezh
Istor al luc'hskeudennerezh
Ganedigezhioù 1867
Marvioù 1939