Charlie Chaplin
Charles Spencer Chaplin, amerikan a orin breizhveuriat, a oa un aktour, leurenner hag erbarer filmoù bet ganet d'ar 16 a viz Ebrel 1889 e Londrez ha marvet d'an 25 a viz Kerzu 1977 e Corsier-sur-Vevey e Suis.

Brudet er bed a-bezh eo e dudenn Charlie, a zo skeudennet amañ a-zehoù.

Buhez 
Mab d'ur c'haner ha d'ur ganerez music-hall aet da baour e oa. Ken abred ha 1897, eizh vloaz dezhañ neuze, e pignas Charlie Chaplin war al leurenn gant e vreur Sidney evel dañserien zroch.

Da c'houde e voe gwelet e pantomimoù a droas dre Europa, ar Stadoù-Unanet ha Kanada. E-kerzh un droiad er Stadoù-Unanet eo e voe merzet gant Mack Sennett, en lakaas da sinañ ur gevrad en Hollywood.

Fent an troioù-kamm dreist-holl a oa er filmoù kentañ ma c'hoarias Charlie Chaplin ; diouzhtu avat e voe gwelet enno an dudenn a raje e vrud er bed a-bezh da c'houde : tog pompad, melloù botoù, bragoù mil pleg, mourrenn peg ouzh un dremm vorlivet, bazh-kamm ha kerzhed un houad.

Ag aktour e tremenas da leurenner ha neuze da filmaozer kent kenderchiñ e filmoù dezhañ adalek 1917 dre ar gompagnunezh United Artists ("Arzhourien Unanet") a grouas gant Mary Pickford, Douglas Fairbanks ha D. W. Griffith.

Abred e voe Charles Chaplin brudet er bed a-bezh, evel ma c'hallas merzout pa roas tro ar bed er bloavezh 1932.

Alies e c'hoarie perzh tud paour oc'h en em zifenn diouzh ar re binvidik ha galloudus, ar pezh a degasas kudennoù dezhañ er Stadoù-Unanet, ha ret e voe dezhañ o c'huitaat e 1952 en abeg da bolitikerezh ar senadour republikan Joseph Raymond MacCarthy. 
Kevret gant merc'h Eugene O'Neill, e wreg abaoe 1943, he merc'h hag o seizh bugel ez eas da Suis d'em staliañ e 1953 kent mervel eno e 1977.

Charlie 
Diwar troioù-kamm ar filmoù kentañ en Hollywood e troas Chaplin war-du ur fent soutil, fromus ha barzhoniel em droas tamm-ha-tamm da vurutelladennoù nerzhus direizhderioù ar gevredigezh, pa ziskouezent pilpouzerezh ha feulster ur bed tapet en enkadenn armerzhel ha gourdrouzet gant ar faskouriezh.

Dont a reas Charlie, an dudenn bet krouet gantañ, anezhañ un dister a zen paour, emsavet, dic'halloud ha leun a youl-vat, da vezañ un arouez eus tud e amzer o stourm evit o frankiz hag o dellezegezh enep an deknokrated e servij an armerzh hag ar gensentourien o zouell, o c'horvo hag o argas bemdez.

Filmoù

Keystone Studios
1914

Essanay Studios
1915

1916
Police
1918
Triple Trouble

Mutual Film Corporation
1916
The Floorwalker
The Fireman
The Vagabond
One A.M.
The Count
The Pawnshop
Behind the Screen
The Rink
1917
Easy Street
The Cure
The Immigrant
The Adventurer

First National
1918
A Dog's Life
The Bond
Shoulder Arms
1919
Sunnyside
A Day's Pleasure
The Professor
1920
The Kid
The Idle Class
1922
Pay Day
1923
The Pilgrim

United Artists 
1923
A Woman of Paris
1925
The Gold Rush
1928
The Circus
1931
City Lights
1936
Modern Times
1940
The Great Dictator
1947
Monsieur Verdoux
1952
Limelight

Diwezhatoc'h 
1957
A King in New York
1959
The Chaplin Revue
1967
A Countess from Hong Kong

Arall 
 The Nut
 Souls For Sale
 A Woman of the Sea(1926) 
 Show People (11 a viz Even 1928)

Notennoù

Aktourien SUA
Filmaozerien SUA
Leurennerien
Ganedigezhioù 1889
Marvioù 1977