Naonegezh
Naonegezh zo un diouer bras a voued. A-wechoù e varv an dud diwar an naonegezh, pe e vezont gwan-gwan ken e tapont kleñvedoù all hag e c'hallont mervel ganto. Gallout a an naonegezh ra bezañ degaset gant abegoù lies evel eostoù fall, ur boblañs re stank, pe obererezh ur gouarnamant. An holl douaroù annezet dre ar bed a zo bet tapet deiz pe zeiz gant an naonegezh e-pad an Istor. 

Lec'hioù zo, dreist-holl en Afrika sub-Saharan, a vez tapet alies gant barradoù naonegezh. Ar rannved-se eo an hini a vez tapet an aliesañ gant an naonegezh abalamour d'ar c'hemmoù hin alies, ur gwall gudenn eo evit al labour-douar eno. Programoù sikour zo da gas boued etrezek Afrika.

Un arm 
E-pad an Istor ez eus bet renadoù o doa bet implijet an naonegezh evel un arm evit lazhadegañ ul lod eus o foblañs pe lazhañ o enebourien. An Impalaeriezh Otoman, pe ar Volcheviked o doa bet implijet an naonegezh evel-se.
 Lu ar Rouantelezh-Unanet en doa mirlec'hioù boued brasañ Europa e-pad Naonegezh Vras Iwerzhon met ne voe roet netra da dud Iwerzhon.
 An Impalaeriezh Otoman a implijas an naonegezh evit lazhadegañ kristenien an implaeriezh e 1915.
 Ar Volcheviked a implijas an naonegezh evit lazhadegañ ul lod eus poblañs Ukraina e-pad an Holodomor (ur ger ukrainek hag a dalvez kement ha "lazhadeg dre an naon").

Magadurezh
Paourentez