Etruria
Etruria — a veze anvet Tyrrhenia peurliesañ er mammennoù gresianek ha latin — eo anv ar vro ma oa an Etrusked o chom en Henamzer. Ur vro e-kreiz Italia a vremañ eo, en tolead a c'holoe ul lodenn eus Toskana, Latium, Emilia-Romagna hag Ombria a vremañ. 

Er vro-se, en Hanternoz Roma, e veve, etre an  hag ar I kantved a-raok Jezuz-Krist, ur bobl anvet Tuscii pe Etrusked gant ur yezh ha kustumoù disheñvel diouzh re hec'h amezeien. Setu perak e voe kredet gant kalz e oa deuet an dud en ur bagad, o tegas ganto yezh ha kustumoù. Pa seller a dost, koulskoude, e weler n'eus koulz lavaret hini eus ar c'hustumoù-se na gaver e bar tro-war-dro da Etruria. An etruskeg ivez a c'hell bezañ bet unan eus ar yezhoù komzet en Italia a-raok ma teuas al latin ha yezhoù indezeuropek all kar dezhañ. Berr-ha-berr : pobl an Etrusked, evel kalz a bobloù all, a oa marteze en em furmet tamm-ha-tamm, ha n'eus ket ezhomm ijinañ un divroadeg.

An Etrusked a anaveze mat ar mor. O listri a yae dre-holl er Mor Kreizdouar. Marc'hadourien e oant (laeron-vor ivez), ha traoù a bep seurt a gaver en o bezioù, degaset ganto da heul o beajoù. Gwerzhañ a raent metaloù boutin a gavent en o bro. Se oa dreist-holl etre an  hag ar . Diwezhatoc'h e kreskas galloud Bro-C'hres ha Kartada war ar morioù, hag an Etrusked a gollas o finvidigezh hag o nerzh, hag a voe lonket gant ar Romaned goude bezañ bet pell er c'hreisteiz, betek Kampania, ha pell ivez er biz betek traoñienn ar Po ha Mor Adria.

Taolenn keodedoù Etruria en Etruskeg, e Latin, hag en Italianeg 

<div class="references-small">
{| class="wikitable"
|-
! Etruskeg
! Latin
| Italianeg
|-
!colspan=3|Keodedoù an Dodecapoli
|-
| Aret-
| Arrētium
| Arezzo 
|-
| Chaire, Chaisrie, Caisra, Cisra
| Caere, Agylla 
| Cerveteri hag e frazione Ceri
|-
| Clevsin
| Clusium, Camars
| Chiusi
|-
| Curtun
| Cortōna
| Cortona
|-
| Perusna, Persna
| Perusia
| Perugia
|-
| Pupluna, Fufluna
| Populōnia
| Populonia
|-
| Tarchuna, Tarchna
| Tarquinii
| Tarquinia, Corneto
|-
| Vatluna, Vetluna
| Vetulōnia
| Vetulonia
|-
| Veia
| Veii 
| Dilezet
|-
| Velathri
| Volaterrae
| Volterra
|-
| Velch, Velcal, Velcl
| Vulci
| Volci
|-
| Velzna-
| Volsinii
| Bolsena pe Orvieto?
|-
!colspan=3|Keodedoù all eus Etruria
|-
| Capna
| Capena
| Capena
|-
|
| Careiae, Careae
| Galera, dilezet hiziv
|-
| Cusi
| Cosa
| Orbetello
|-
| Hepa? 
| Heba (Anv gresianek)
| Magliano (e Toskana)
|-
| Narce?
| Narce
| Mazzano Romano
|-
| Nepete, Nepet
| Colonia Nepensis
| Nepi
|-
|
| Rusellae
| E-kichen Roselle Terme hiziv
|-
| Saena?, Sena
| Saena
| Siena
|-
| Sveama-, Suana| Suana
| Sovana
|-
| Statna? 
| Statōnia
| Poggio Buco
|-
| Surina, Surna| Surriīna
| Viterbo?
|-
| Suthri| Sutrium
| Sutri
|-
| Tlamu| Telamōn
| Talamone
|-
| (Tular)| Tuder
| Todi
|-
| Visul, Vipsul'| Faesulae
| Fiesole
|}
</div>

 Levrlennadur 
 Bonfante, G., L. Bonfante, The Etruscan Language. An Introduction, Manchester University Press, 2002
 Dennis, George, George Dennis (explorer), The Cities and Cemetaries of Etruria'', 1848, John Murray, London. Gallout a reer pourchas al levr-se war lec'hienn-mañ.

Gwelet ivez
Rouantelezh Etruria

Notennoù 

Henamzer
Istor Italia