Gwinevez
Gwinevez a zo ur gumun eus Bro-Leon e kanton Kastell-Paol, e departamant Penn-ar-Bed, e gwalarn Breizh.

Douaroniezh

Anv 
Erwan Vallerie (1995) ː Ploe neguez, c 1330; Parropchia Nova, 1371; Ploenavaz, 1419; Guicnevez, 1443; Ploenevez, 1591; Guyc-Nevez, 1636.
Eus gwik ha nevez. Gwineveziz a vez lavaret eus tud ar barrez.

Ardamezioù 
Palefarzhet lammellet ː ouzh 1, en argant e vrizhenn erminig en sabel; ouzh 2, en aour e penn leon kudennek diframmet en sabel;  ouzh 3, en aour e penn leon diframmet en glazur; ouzh 4, en sabel e penn leon diframmet en argant;  e greiz-holl ul lammell en gul.

Aozer ː Bernard Le Brun.

an erminig = evit Breizh; al leon kudennek en sabel = evit bro Leon; al leon en glazur = familh Carman, pe Kermavan; al leon en argant = familh Kersabieg; al lammell = familh Pontantoul

Istor

Dispac'h Gall
 Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe graet al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant Le Gall, kure, 40 vloaz.



Brezel-bed kentañ 
 Merval a reas 178 gwaz eus ar gumun, eleze 4,30% eus he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel.

Eil brezel-bed  
 Merval a reas 71 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel, 25 anezhe a oa tud nann-soudard.

Monumantoù ha traoù heverk 
Moudenn c'hladdalc'hel Tournus, tour-meur kozh un tiegezh a oa lorc'h enni o lavaret e oa eus lignez Nuz, kenseurt feal Sant Paol Aorelian a yeas gantañ da Enez-Vaz evit stourm ouzh an amboubal, un aerouant a spourone tud ar vro a-hervez, ha na gilas ket rak an euzhvil (alese e lesanv : gour na dec'h)
Kastell Mailhe (-), savet diwar intrudu Tangi Kermavan (pe Carman) el lec'h ma oa ur c'hreñvlec'h kozh, Kastell Koad Lez Plonevez. Maoris Carman, levezonet hep mar gant Philibert Delorme, a roas dezhañ e stumm a-vremañ hag a lakaas sevel e 1555 chapell Kerveur. Da c'houde e voe graet ur varkizelezh eus an douaroù a oa dindan e varn war urzh Loeiz XIII. Tremen a rejont d'ar Vailheed, un tiegezh pinvidik eus an Touren (1577), d'an tiegezh Roc'han-Chabot (1747), d'ar Cadevilleed (1789), ha d'an Dained (1812)...
Aspadennoù eus ar ragistor (daou di-korriganed, taol-vaen Bretouare, bez ha tumulus Kerandevez) hag eus an neolitik (bezioù e Kerougan).
Manerioù (Kersabieg, Kastell-Fur, Liorzhoù, Keraouel, Traoñ Julien) ha manerioù kozh (Kergaradeg, Traoñ boz).
Milinoù (24 en holl, en o zouez milin dre zour Chatel).
Chapel Lokrist-an-Izelved.
 Monumant ar re varv, 1914-1918, luc’hskeudenn.
 Monumant ar re varv, 1939-1945, luc’hskeudenn.

Brezhoneg

Ar Brezoneg er Skol 
 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.

Ya d'ar Brezhoneg 
 D’an 9 a viz Kerzu 2011 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
 D'ar 5 a viz Ebrel 2013 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 1.
 D'ar 16 a viz Mae 2013 e oa bet votet tizhout live 2 ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.
 D'ar 4 a viz Gwengolo 2015 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 2.

Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Tud 
Un den eus familh Audren (Lanniliz ha Gwinevez) a zo bet priol Landevenneg, priol Redon, ha goude-se abad Sant-Visañt le Mans; Aet eo da Anaon er bloaz 1725. Kroget en devoa da sevel un istor Breizh, bet echuet gant Dom Lobineau.

Tud ganet eno
 1826 : Lan Inizan, skrivagner brezhonek
 1924 : An tad Mark Simon, beleg, manac'h ha levraoueger

Tud marvet eno
 1891 : Lan Inizan, skrivagner brezhonek

Ardamezeg ar familhoù

Melestradur

Gevelliñ

Liammoù diavaez 

   Lec'hienn ofisiel kêr
  Gwinevez war lec'hienn Geobreizh

Levrlennadur 

 Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes du Finistère. 2001
 Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014

Daveoù ha notennoù 

Kumunioù Penn-ar-Bed
Kumunioù Bro-Leon
Ar Brezoneg er Skol