Tropaeum Alpium
Tropaeum Alpium (e latin) pe Trofeo delle Alpi pe  Trofeo di Augusto (en italianeg), pe   Trophée des Alpes pe Trophée d'Auguste e galleg, zo ur monumant roman, eus ar bloaz 7 pe 6 kent JK, e Turbia, e kontelezh Nisa gozh betek 1860 hogen  e Bro-C'hall hiriv, tostik d'an harzoù gant priñselezh Monaco.

Istor
Savet e voe gant an impalaer roman Augustus da lidañ e drec'h war meuriadoù ligur ar vro a gustume lammat war ar veajourien hag ar varc'hadourezh a veze war an hentoù roman. War ur maen eus an tour e lenner anvioù ar meuriadoù-se.

Servijañ a rae an tour-se da verkañ an harzoù etre an div broviñs roman, Italia ha Narbonensis.

Etre an XIIvet ha XVvet kantved e voe implijet an tour evel kreñvlec'h ha savet e voe tier en-dro dezhañ, harp ouzh ar mogerioù anezhañ.

En 1705, pa oa brezel etre Gall ha Savoia, e c'hourc'hemennas ar roue gall Loeiz XIV distruj holl greñvlec'hioù ar c'hornad, ha laeret e voe mein ar monumant gant e ijinourien. Lod a servijas da sevel un iliz.

Kempennet e oa ul lodenn eus ar monumant e 1929 gant arc'hant pourchaset gant ar filantrop amerikan anvet Edward Tuck.
Er mirdi Edward Tuck e-kichenn ar monumant ez eus tammoù, moulloù plastr, poltredoù kozh eus ar monumant hag eus e adsavadur. Savet e oa e 1929 ha nevesaet e 2011. 

Ur vaketenn eus ar monumant evel ma tlee bezañ er skeuliad 1:20 zo ivez. Ur vaketenn all a zo e kambr IX ar Museo della Civiltà Romana e Roma.

Enskrivadur
War unan eus mein an tour e oa skrivet anvioù ar meuriadoù, dastumet gant Plinius an Henañ en e Naturalis Historia :

War talbenn kornôk an Tropaeum Alpium, e penn diwezhañ ar via Julia Augusta, eo engravet dedi ar Sened roman en enor d'an Impalaer hag anv 45 pobl peoc'haet (anezho Kelted, Ligured, Veneted, Germaned entre pobloù all) a oa o bro a-hed aradennad an Alpoù, adal Mor Adria betek ar Mor Kreizdouar, meneget en urzh an douaroniezh, adal ar reter betek ar c'hornôg.

Skeudennoù

Notennoù

Monumantoù istorel
Alpes-Maritimes