Catalina de Erauso
Catalina de Erauso (Donostia, Gipuzkoa, 1592- Cuitlaxtla, Mec'hiko, 1650), lesanvet ar Monja Alférez, a voe ul leanez ha soudardez euskarat.

He buhez
Merc'h e oa da Miguel de Erauso ha María Pérez de Gallárraga y Arce. Yaouankik e oa pa voe lakaet en ur gouent e Donostia, e karter el Antiguo. Feuls e oa he zemz-spered, ha ne glote ket kaer gant ar vuhez-se. Goude un tamm kann gant ul leanez he devoa kredet skeiñ ganti e voe kraouiet en ur gell. Tec'hel a reas, gwisket e koueriad. 15 vloaz e oa neuze.

Ha hi war he zreid betek Valladolid. Alese ez eas da Vilbo. Atav e veze gwisket en paotr, troc'het berr he blev, dindan meur a anv, evel Pedro de Orive, Francisco de Loyola, Alonso Díaz, Ramírez de Guzmán pe Antonio de Erauso. War a greder n'he devoa ket tresoù flour ur plac'h, pezh a oa ur skoazell dezhi. Goude ez eas da Andalouzia, da Sanlúcar de Barrameda ma lestras da vont da Amerika. En Perou ez eas da soudard dindan meur a gabiten.

En 1619 e stourmas e Brezel Arauco a-enep an Indianed mapuche en Chile a vremañ. Brud a dapas evel soudard kalonek, ampart gant an armoù, hep diskuliañ e oa ur plac'h. 

Gant ar perzhioù-se e tapas bezañ alférez. Er bloavezhioù-se, diouzh a ouzer, e kemeras perzh e tabutoù ha kannoù evel a veze alies etre ar soudarded.

Levrlennadur 
 Historia de la monja alférez. Amigos del Libro Vasco, Echevarri,1986.
 Historia de la monja alferez Da. Catalina de Erauso. Catalina de Erauso. Barcelona : Imp. de José Tauló, 1838
 Miguel de Erauso (senior), el abuelo de la Monja Alférez : una inmersión en la vida donostiarra (1592). José Ignacio Tellechea Idigoras. En: Boletín de estudios históricos sobre San Sebastián. n. 39 (2005), p. 81-154
 Doña Catalina de Erauso : la monja alferez : IV centenerio de su nacimiento. José Ignacio Tellechea Idigoras. ISBN 84-7173-205-X

Romantoù
  The Ensign Nun, Thomas De Quincey
 Mar brava : historias de corsarios, piratas y negreros españoles . Gerardo Gonzalez de Vega Barcelona, Ediciones B, 1999
 La monja alférez : [la juventud travestida de Catalina de Erauso]. Ricard Ibañez, Barcelona, Devir, 2004

Liammoù diavaez
Catalina de Erauso, Historia de la monja alférez (autobiografía), en Biblioteca Cervantes
 Podcast en Radio Nacional de España

Tud Euskal Herria
Ganedigezhioù 1592
Marvioù 1650
Istor Suamerika