Añforenn
Un amforenn, pe anforenn, pe añforenn, zo ul lestr pri-poazh eus an Henamzer, daou zorn outo peurliesañ, unan a bep tu, strishoc’h ar penn krec'h evit ar c’hof, a veze miret dourennoù (gwin, eoul) pe greun enno.

Anadiñ a reas an añforennoù kentañ war aodoù Liban ha Siria war-dro ar XVet kantved kent J.-K. ha skignet e voent tamm-ha-tamm a-hed an heñtoù kenwerzh. Implijet e vezent gant an Henc’hresianed hag ar Romaned hag e oant an endalc'herioù pennañ evit kas pe miret rezin, olivez, eoul olivez, gwin, eoul, edoù, pesked, ha danvezioù-bevañs all. Savet e vezent a-vras adalek mare an Henc'hresianed hag implijet tro-ha-tro d'ar Mor Kreizdouar betek ar VIIet kantved goude J.-K.. Kemeret e oa bet o lec’h gant endalc’herioù prenn pe kroc’hen goude se. 

Talvoudus kenañ ez int evit an arkeologourien. A-drugarez d'un añforenn e c'hallont gouzout alies oad hag orin ur peñse. A-wezhioù ez int bet miret ken mat ma chom dilerc'hioù eus ar varc'hadourezh a oa e-barzh, ar pezh a zegas titouroù pouezus diwar-benn boued an dud a veve war aodoù ar Mor Kreizdouar d'ar mare-se hag a-zivout an heñtoù kenwerzh.

Daou seurt añforennoù pennañ a oa : an añforennoù gouzougek, pa’z a ar gouzoug hag ar skoaz d’ober ur c’horn skouer pa’n em gavont, hag an añforennoù dic'houzoug ma’z eont d’ober ur grommenn dibaouez. Implijet e veze an añforennoù gouzougek abred-kenañ en istor Bro-C’hres met an eil seurt añforennoù a gemeras o flas tamm-ha-tamm adalek ar VIIet kantved kent J.-K. Savet e veze ar pep brasañ dioute gant un troad begek hag a veze sanket en traezh pe en douar blot evit o renkañ a-blom. Talvezout a rae ivez evit o maneañ.

Cheñch a rae kalz ment al listri-se. Tapout a rae an añforennoù brasañ betek 1,5 metrad uhelder, ar re vihanañ, anvet “amphoriskoï” (añforenn vihan) en henc'hresianeg a oa bihanoc'h evit 30 sañtimetr. War-dro 45 sañtimetr uhelder e oa ar pep muiañ anezhe. 
En holl ez eus bet kavet war-dro 66 seurt añforennoù disheñvel.

Skoueriekaet e oa lod eus an añforennoù mui-pe-vui. Un añforennad gwin a veze enni war-dro 39 litrad (41 kartad), da skouer. Tamm-ha-tamm e oa deuet an añforenn da vezañ un unanenn vuzuliañ evit al liñvennoù en impalaeriezh roman. Talvezout a rae 19, 65 litrad en Aten ha 26, 26 litrad e Roma, ma veze dalc'het ur stalon er C'hapitolum. 

Produet e veze un niver a añforennoù livet-kaer evit lidoù pe abegoù all. Disheñvel e veze o stumm diouzh hini ar re a veze implijet en un doare pleustrek. Genaouioù ledan hag ur sichenn blaen o deveze, gant ur c'horread gwerniset ha klinket gant tresadennoù pe stummoù mentoniezh. Gallout a reer menegiñ an amforennoù panatenek a veze implijet alies evel prizioù da-geñver ar c'hoarioù panatenek a veze dalc'het etre ar VIet kantved kent J.-K. hag an eil kantved kent J.-K.. Un nebeud skouerennoù zo deuet betek ennomp, gant an enskrivadur : “Unan eus prizioù eus Aten zo ac'hanon”. Implijet e veze ivez añforennoù livet evel al loutroforosoù evit al lidoù kañv. Listri zo a veze implijet evit merkañ lec'h ur bez ha lod all evit miret ludu ar re varv.

Notennoù

Gwelit ivez 
 Listri Henc'hres

Liammoù diavaez 

 Amphora Types According to Dressel
 The amphoras project

Menegoù 
 Geriadur Vallée: amforenn
 Geriadur Hemon-Huon: anforenn
 Geriadur Frañsez Favereau: añforenn
 Geriadur an Here : añforenn

Daveoù 
 "Amphora" The Concise Oxford Dictionary of Archaeology. Timothy Darvill. Oxford University Press, 2002. 
 "Amphora." Encyclopædia Britannica. 2006

Priaj
Traezoù Hellaz kozh
Henc'hres
Listri Hellaz kozh
Arz Hellaz kozh
Endalc'herioù