Sant-Filberzh-Deaz
Sant-Filberzh-Deaz zo ur gumun e Breizh e Liger-Atlantel, e gevred ar vro. Pennlec'h Kanton Sant-Filberzh-Deaz eo.

Douaroniezh 
 Treuzet eo ar gumun gant ar stêr Bolon hag en em daol el Lenn Veur, mammenn an Acheno.

Anv 
 Erwan Vallerie ː Villa Deas, 676 ; Sanctus Philibertus de Grande Lacu, 1258 ; de Grande Laco, 1265.

Ardamezioù 
En glazur, e zor kêr digor ha leziet gant daou dour, an holl en argant mogeriet en sabel.

Istor

Preizhet e voe an abati gant ar Vikinged e 847. Adsavet e voe nev an abati gant ar venec'h. Distreiñ a reas ar Vikinged e 858. Ar venec'h a dec'has betek Tournus, kas a rejont relegoù Sant Filberzh gante.

Dispac'h Gall 
 Krouet e voe kumun Sant-Filberzh-Deaz e 1790 diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe da benn Kanton Sant-Filberzh-Deaz hag e Bann Machikoul. E 1800 e voe lakaet en Arondisamant Naoned.
 D'an 10 a viz Meurzh 1793 e krogas un emsavadeg er gumun abalamour d'ar c'halvadeg veur, bet divizet gant ar Goñvañsion.



Brezel-bed kentañ  
 Mervel  a reas 153 gwaz ag ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,10 % eus he foblañs e 1911.

Eil brezel-bed 
 Mervel a reas dek den ag ar gumun hervez monumant ar re varv.
 D'ar 4 a viz Eost 1944 e kouezhas ur c'harr-nij Focke-Wulf Fw 190 eus an aerlu alaman (Luftwaffe) el Lenn Veur; ne voe ket kavet e sturier.

Trevadennoù

Brezel Aljeria  
 Mervel a reas ur milour ag ar gumun  d’ar 14 a viz Here 1958 hervez monumant ar re varv.

Brezhoneg

Monumantoù ha traoù heverk 

 An abati.

 Iliz katolik Sant Filberzh.
 Monumant ar re varv dirak an iliz katolik, luc’hskeudennoùha kartenn-bost.
 Plakenn ar re varv  en iliz katolik.

Armerzh

Emdroadur ar boblañs

Abaoe 1962

Abaoe 1800 

</center>

Melestradurezh

Tud 
Jean Bidé de la Provosté, reizher ouzh Kambr ar C'hontoù Breizh e 1694
Julien-Antoine Hervouet de la Pilletière, reizher ouzh Kambr ar C'hontoù Breizh e 1706
Jean-Baptiste de Couëtus (1744-1796), floc'h ar rouanez e 1760; pennchouan ; eil jeneral gant Charette ; bet harzet ha fuzuilhet e Challans e 1796.

Ardamezeg ar familhoù

Gevelliñ

Liammoù diavaez

Levrlennadur 
 Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des communes des Côtes-d'Armor & Ille-et-Vilaine. 2008
 Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
 Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

Daveoù ha notennoù 

Kumunioù Liger-Atlantel
Kumunioù Bro-Naoned
Kumunioù bet krouet e Liger-Izelañ e-pad an Dispac'h Gall
Nijerezioù alaman aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed