Watchmen
Watchmen a zo un heuliad albomoù bannoù-treset amerikan (comic). Er Stadoù-Unanet e vez gwelet evel ur romant grafek (graphic novel). Savet eo bet gant Alan Moore (senario), Dave Gibbons (tresañ) ha John Higgins (livioù).
E penn-kentañ ar bloavezhioù 1980 e voe prenet gant tud DC Comics gwirioù meur a dudenn pec'hennet gant Charlton Comics, ha kinniget e voe da Alan Moore aozañ un heuliad berr diwarno. Ar gourharozed a voe kemmet un tammig, ha dont a rejont da vezañ Watchmen. Lakaet eo bet da film gant Zack Snyder e 2009.

Senario 
E 1985 e c'hoarvez an darvoudoù kontet e-barzh Watchmen. Ar gourharozed o deus dilezet o micher, hag e seblantont mont diwar wel an eil war-lerc'h egile. Un trede brezel bed, etre ar Stadoù-Unanet hag bloc'had ar reter a zo war-nez kregiñ.
E 1959 eo deuet war wel Doctor Manhattan, ur gourharoz ken galloudus ken ez eo tamm pe damm par da zoue, hag abalamour d'an darvoud-se eo bet kemmet red an Istor : gant ar Stadoù-Unanet eo bet gounezet brezel Viet-Nam, n'eus ket bet eus gwallskouer ar Watergate, ne vez ket mui implijet tireoul, hag emañ bepred Richard Nixon e penn ar vro.
A-hed an albomoù e kaver ivez dielloù skrivet a denn da ved Watchmen : pennadoù kazetennoù ha pennadoù deizlevr unan eus an tudennoù. Ma n'eo ket liammet kement-se ar pennadoù-se ouzh red an istor e pinvidikaont anezhañ memes tra.

Dielfennañ 

Un istor gourharozed gwirheñvel eo : war-bouez Doctor Manhattan n'o deus ar re all tamm galloud dreistordinal ebet. Koshaat a reont, ha paket e vezont gant diwaskadennoù, douetañs, follentez hag ar breinadur. Kregiñ a ra an istor gant muntr ur gourharoz. Diazezet eo Watchmen war arouez ar smiley hag a gaver stank en istor, hag a zo arouezius eus ster ar vuhez hag eus disurzh an hollved.

Diazezet eo titl an oberenn war ar ger saoznek watch hag a dalvez sellout ouzh, evezhiañ, hag a dalvez eurier ivez. E 12 pennad eo rannet an oberenn, hag e pep hini anezho e kroger gant skeudenn un horolaj o tiskouez emeur o tostaat ouzh hanternoz. Skeudenn an amzer o treiñ hag o kas an dud war-du fin ar bed a gaver ivez, dindan stumm un tarch gwad stumm ur biz dezhañ. Ar skeudenn-se a gaver war smiley golo al levr.

Anv a zo ivez eus an dro-lavar latin « Quis custodiet ipsos custodes? » (« Piv a ziwall diouzh ar warded ? »), tennet eus un destenn gant Juvenal. An droidigezh saoznek (« Who watches the watchmen ? ») a gaver en albom, treset ouzh mogerioù, rak disfiz o deus an dud rak an doare ma tegas Watchmen ar justis.

A-fet tresañ ez eo gwall binvidik an oberenn, ha meur a elfenn anezhi a gaver en-dro el lagadennoù hag en istor dre vras.

An tudennoù 

 The Comedian (Eddie Blake)
 Doctor Manhattan (Jon Osterman)
 Nite Owl II (Dan Dreiberg)
 Ozymandias (Adrian Veidt)
 Rorschach (Walter Joseph Kovacs)
 Silk Spectre II (Laurie Juspeczyk)

Prizioù 
Embannet eo bet Watchmen gant DC Comics azalek 1986. Plijet-bras e voe ar vurutellerien, ha roet e voe priz Hugo da Watchmen. Ar wech kentañ e oa e vefe roet ar priz d'un albom bannoù-treset. Priz an albom estren gwellañ a voe tapet ivez gant Watchmen da-geñver saloñs bannoù-treset Angoulême e 1989. Lakaet eo bet e-touez ar 100 romant saoznek gwellañ embannet abaoe 1923 gant skipailh ar gazetenn amerikan Time.

An albomoù embannet er C'hwec'hkorn 

 Zenda : levrenn1 betek 6 ; adembannet dindan stumm 2 levrenn (1992).
 Delcourt : embannadenn glok (1998).
 Panini : embannadenn glok ha troidigezh nevez (2007). Adembannet miz C'hwevrer 2009.

Gwelout ivez 
 Watchmen (film)

Liammoù diavaez 

 Lec'hienn ofisiel e galleg
 Aktourien film Zack Snyder
 Pennad-koaz gant  Paul Greengrass 
 Pennad-kaoz gant Zack Snyder 
 Fiche IMDB
 Atersadenn Alan Moore : Toasting absent heroes, Alan Moore discusses the Charlton-Watchmen Connection.

Notennoù 

Gourharozed
Bannoù-treset Stadoù-Unanet Amerika
DC Comics