An Uhelgoad
An Uhelgoad a zo ur gumun eus Bro-Gerne, e Menez Are, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Breizh. Penn kanton e oa betek 2015.

Ardamezioù

Istor

Henamzer 
 Ne gaver ket pikol tra a denn d'an Henamzer en Uhelgoad, diwar ziouer a furchadennoù hag a enklaskoù moarvat. Koulskoude, dre ma n'emaer ket pell diouzh an hentoù pouezus a voe savet da vare ar Romaned ez eur techet da grediñ e veze darempredet an dachenn a ya d'ober parrez an Uhelgoad hiziv gant soudarded Roman. Soñjal a reer e oa bet Romaned o chom er c'hamp a vez graet « kamp Artus » anezhañ.

Emsavadeg ar Bonedoù ruz: anavezet eo ar barrez evit fedoù liammet gant dispac'h ar bonedoù ruz e 1675. Un digoll a 800 lur a voe paeet gant ar barrez d'an aotrou Le Moyne de Trevigny goude tagadenn e gastell e Sant-Hern d'an 11 a viz Gouere 1675 e-pad an emsavadeg.



Brezel-bed kentañ  
 Mervel a reas 93  gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,36% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

Eil brezel-bed  
 Mervel a reas 54 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.
 D'an 20 a viz Even 1940 e tegouezhas al lu alaman en Uhelgoad. 

 Dieubet e voe an Uhelgoad gant lu ar Stadoù-Unanet ha stourmerion ar Rezistañs goude emgannoù ouzh an Alamaned d'ar 5 ha d'ar 6 a viz Eost 1944.

Brezel Korea 
 Lazhet e voe ur serjant eus ar gumun e Muchon d’an 1 a viz C'hwevrer 1951.

Brezelioù didrevadennañ

Brezel Indez-Sina 
 Mervel a reas daou vilour eus ar gumun.

Brezel Aljeria 
 Lazhet e voe ur serjant eus ar gumun d’an 10 a viz Du e 1955 en El Milia (departamant Konstantin).

Monumantoù ha traoù heverk

Lec'hioù heverk er c'hoat 
Un tamm-mat a reier iskis ha brudet a gaver en dro d'an Uhelgoad. En o zouez...

Ar Roc'h 'gren (ar Maen-Dogan) 
Ar Roc'h 'gren, ur pezh karreg bras-divent, chomet eus ar mare ma veze korvoet greunit er vro, un esperadenn a vaen er c'hoad, zo 137 tonenn a bouez enni! Bras-eston eo he ment: 7 metr hirder, 3 m uhelder ha 2,80m ledander. Diazezet eo war ur c'her moan 90 cm hed a ro an tu dezhi da brañsellat un tamm pa bouezer gant e gein.

War lein ar roc'h e c'haller gwellet toulloù. Klotan a reont gant al lec'hioù ma veze lakaet gennoù houarn; d'ar mare ma veze korvoet ar greunit en Uhelgoat o doa klasket mengleuzierien faoutañ anezhi.

Ar Pont Ruz 
Dont a ra an anv-gwañ "ruz" eus ar ger galianek "roudos". Soñjal a reer e oa bet savet ar pont-se da vare an Osismied, ur bobl c'halian eus strollad Kelted Arvorig. Vorgium (Karaez) e oa o c'hêr-benn.

Toull Artuz 
Artuz zo un adstumm eus Arzhur, un aotrou breton, difenner ar pobloù kelt eus Breizh hag eus inizi Breizh-Veur e deroù ar VIvet kantvet. Hervez ar vojenn e kouske Artuz en toull-se gant un nebeud eus e geneiled varc'heien feal. Gwa d'an neb a zihune anezhañ hep abeg, hennezh ne chome ket bev. Rak ne ranked direnkañ ar Roue mojennel-se nemet pa veze e vro en arvar. A-benn ar fin e adstagas gant ar stourm asambles gant e varc'heien evit adsevel Rouantelezh Breizh lakaet en arvar gant ar Saozon.

An Toull Don 
Erruout a ra ar stêr Arc'hant en Toull Don; en em deuler a ra-hi meur a vetr dindan hon treid. Ruziañ a ra an dour a-wechoù abalamour da liv ar c'hlegerioù.

Poull ar Boudiged 
Ul lec'h boemus eo.

Menaj ar Werc'hez 
Menaj ar Werc'hez zo bet krouet gant ur berniad reier bras. Ar mein, krignet gant ar dour-ruilh, o deus kemeret stummioù iskis. Gant un tamm ijin e c'haller gwelet armoù-kegin eus menaj ar Werc'hez: ur pofer, ul loa-gog, ur ribod, ur vegin.

Ar C'habell-touseg

Douaroniezh 
 War lez ar Stêr Arc'hant emañ an Uhelgoad.

Emdroadur ar boblañs abaoe 1793

Melestradurezh

Tud brudet

Tud bet marvet eno
 1919 : Victor Segalen, skrivagner

Liammoù diavaez 

 an Uhelgoad war lec'hienn Geobreizh
 Ti an Douristed
 Mengleuzioù kozh Lokmaria hag an Uhelgoad
 Pajenn an Uhelgoad war lec'hienn ar Gumuniezh Kumunioù
 Lec'hienn brevez war an Uhelgoad

Dave ha notennoù

Kumunioù Penn-ar-Bed
Kumunioù Kerne
Emsavadeg ar Bonedoù ruz