Pêr ar Bihan


E vuhez

D'an 18 a viz Genver 1924 eo bet ganet Pêr ar Bihan, Pierre le Bihan, e Pariz. E anv skrivagner a oa Pêr Diolier. E dad, genidik eus Pleiber-Krist, a laboure war an hentoù-houarn. E vamm, eus Sant-Tegoneg, a oa kemenerez.

Goude bezañ en em gavet gant brezhonegerien d'e 18 vloaz, e krogas da zeskiñ, da adperc'hennañ yezh e dadoù. E fin ar brezel e savas ar gazetenn lennegel "Al Liamm", a gendeuzas diwezhatoc'h gant "Kened" ha "Tír na nÓg". Teñzorer "Al Liamm" e oa abaoe. E-pad bloavezhioù en deus labouret war an hentoù-houarn e Pariz, a-raok dezhañ kavout labour e Dinarzh hag ober e annez en Sant-Malo, lec'h ma oa war e leve.

Skrivagner
Pegoulz eo kroget da skrivañ ? E varzhoneg kentañ, he zitl « Dezho hepken », en doa savet 50 vloaz zo, hag a zo bet embannet war niverenn 19 Al Liamm. Goude-se eo chomet pemzek vloaz hep skrivañ gwerzenn ebet. Kroget e oa da vat da sevel gwerzennoù pemp bloaz ha tregont zo.

Piv pe betra en deus degaset c'hoant dezhañ da skrivañ ? Rankout a rae duañ paper : evit e vicher, evit Al Liamm ivez, ha pa ne vefe nemet evit respont d'an dud a gase lizhiri. Pa 'z eo deuet da vezañ skuizh o skrivañ evit ar re all, eo deuet ar c'hoant dezhañ da skrivañ "evitañ e-unan" evel ma lâre Ronan Huon. Ouzhpenn-se ez eus ur sort nerzh hag a venn tud 'zo da skrivañ, pa soñjont e c'hellont kaout un dra bennak da lavarout. Ouzhpenn-se e plij dezhañ stumm skrivañ ar barzhonegoù.

Peseurt lennegezh a blij dezhañ ? Tremen 130 barzhoneg en doa savet 20 vloaz zo. 70 anezhe a zo bet embannet. Ronan Huon en deus graet e vennozh lakaat ul levrig da zont er-maez, ennañ ul lodenn eus skridoù Pêr Ar Bihan. Talbenn al levrig a zo : "Ar veaj-se ur wech e oa".

Daou briz lennegel en deus gounezet : Priz Langleiz e 1980, ha Priz Imram e 1994.

Oberennoù
 99 barzhoneg a gavot e niverennoù kozh Al Liamm
 Prenestr gwenn antronoz
 Ar veaj-se ur wech e oa (Embannadurioù Al Liamm 2000)
 Trema heolioù kuzhet/Vers des soleils cachés (An Alarc'h 2003)

Liammoù pe levrlennadur
Al Liamm

Ganedigezhioù 1924
Skrivagnerien vrezhonek
Skrivagnerien Breizh
Priz Langleiz