Speied
Speied a zo ur gumun eus Bro-Gerne e kanton Karaez-Plougêr, e departamant Penn-ar-Bed, e kornôg Kreiz Breizh.

Douaroniezh

Brezhoneg

Ar Brezoneg er Skol 
 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad Ar Brezoneg er Skol (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol.

Gouel ar Brezhoneg 
 Meur a wezh e voe graet Gouel ar Brezhoneg e Speied.

Ya d'ar Brezhoneg 
 D'an 20 a viz Meurzh 2007 e oa bet votet ar garta Ya d’ar brezhoneg gant Kuzul-kêr ar gumun.

Istor

Henamzer 
 An hent roman eus Vorgium (Karaez bremañ) da Rieg a dreuze Speied.

Emsavadeg ar Bonedoù ruz:
 trubuilhoù a voe er barrez d'ar 7 ha d'an 11 a viz Gouere 1675; 
 un digoll a 5 000 lur a voe paeet gant ar barrez d'an aotrou Le Moyne de Trevigny goude tagadenn e gastell e Sant-Hern d'an 11 a viz Gouere 1675 e-pad an emsavadeg;
 nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh pevar den eus Speied, Le Flamand, Jean Grail, Guillaume Morvan ha Hervé Claudic, miliner, goude an emsavadeg.

Dispac'h gall 
 D'ur sulvezh a viz Gwengolo 1789 e voe taget maner Boisgarin gant kouerion Speied; eno edo an intron de Roquefeuil o vevañ. Dezhi oa a leve hogozik holl douaroù parrez Speied hag ar parrezioù tro-war-dro. Ar paperioù, skrivet warne he gwirioù, o doa c'hoant da gaout. Staget e voe-hi ouzh ur gordenn ha diskennet e-barzh ar puñs. Nac'h a rae o reiñ. Tost hanter veuzet ec'h asantas reiñ alc'hwez an armel a-benn ar fin. Neuze e voe tennet ag ar puñs. Devet e voe an holl baperioù dirazi er porzhdir, hag an dud a zañse hag a gane en-dro d'an tan.



Brezel-bed kentañ 
 Mervel a reas 186 gwaz eus ar gumun a gollas o buhez abalamour d'ar brezel, da lâret eo 4,55% eus ar boblañs e 1911.

Eil Brezel-bed 
 Mervel a reas 33 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel. 

 10 gwaz a Speied hag a gemere perzh ar Rezistañs a voe fuzuilhet e Roz ar C'had (Lannejenn) d'ar 24 a viz Even 1944; barnet e oant bet d'ar marv gant lez-varn al lu alaman a oa he sez er Faoued.

Brezelioù didrevadennañ

Brezel Indez-Sina 
 Lazhet e voe un isofisour eus ar gumun d’an 12 a viz Genver 1947 e Lan Thoum el Laos.

Brezel Aljeria 
 Lazhet e voe ur soudard eus ar gumun d’ar 17 a viz Mae 1959 e Bordj Bou Arreridj (departamant Setif).

Monumantoù ha traoù heverk 

 Maner Boisgarin.
 Iliz katolik Sant Pêr. 
 Ar garnel.
 Chapel Itron-Varia ar C'hrann.
 Monumant ar re varv, luc’hskeudenn.

Emdroadur ar boblañs abaoe 1793

Melestradurezh

Tud

Kelc'h keltiek 
 Brug ar Menez.

Gouelioù 
 Gouel ar Menezioù Du.
 Pardon ar C'hrann.

Gevelliñ

Liammoù diavaez 

 Speied war lec'hienn Geobreizh

Dave ha notennoù

Kumunioù Penn-ar-Bed
Kumunioù Kerne
Emsavadeg ar Bonedoù ruz
An Dispac'h Gall e Breizh
Ar Brezoneg er Skol
Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e Lannejenn e 1944