Xvet milved kt JK
|
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
} |
 |
 |
 |

Roll ar milvedoù | Roll ar C'hantvedoù | Sifroù roman

Padout a ra an  milved kent JK eus ar bloaz -10000 betek ar bloaz -9001 e-barzh. N'emañ ket an deiziadoù-se da vezañ kemeret en o ster strizh rak n'eus deiziad ebet eus ar mare-se a c'hallfe bezañ istimet pizh a-walc'h.

Lodek eo an  milved kent JK eus ar mezolitek, anezhañ ur marevezh tremen a ya eus an  betek an neolitek, e-tro ar . 

Lodek eo ivez an  milved kent JK er paleolitek uhelañ zo ur marevezh eus ar ragistor a ya eus - 35 000 bloaz da - 7 500 bloaz kent JK gant steuzidigezh ar re ziwezhañ eus tud Cro-Magnon.

Darvoudoù

10 000 kt JK 
 Deroù an dispac'h neolitek. Kemmoù hin bras a c'hoarvez war an douar. Degas a reont d'o heul efedoù pouezus evit ar c'humuniezhioù tud :
 Sevel a ra ar wrez ha kregiñ a ra ar skornegi da deuziñ. Gouest eo ar plant hag al loened da c'hounit douaroù nevez.
 Kilañ a ra an dezerzhioù bet aloubet ganto ouzhpenn an hanter eus ar gorreadoù etre an trovanoù rak stankoc'h eo ar glaveier gant an dour laosket da vont diouzh ar skornegi. 
 Aesoc'h eo an endro bevañ ha fonnusoc'h ha liesseurtoc'h eo ar boued, ar pezh a zegas poblañsoù niverusoc'h, bodetoc'h ha techetoc'h da ziorren un annezañ padus. 
 Kregiñ a ra Mab-den da zoñvaat loened zo ha dizoloet eo gantañ al labour-douar a c'haller drezañ en em vagañ en un doare ingaloc'h eget dre ar chase-pesketa.
 Diorroidigezh ar c'humuniezhioù kouerien arbennikaet a zegaso d'he heul ezhommoù stokañ (priaj, kantennerezh) ha goulennoù war an eskemmoù kenwerzhel (trok, kentañ moneizioù eskemm, produioù fin, maen-gwer, mein dambrizius).
 Europa: Sevenadur Azilian e Spagn, Galia, Suis, Belgia ha Skos (sevenadur ar bili livet). 
 En em staliañ a ra ar Samied e Skandinavia ha kemmeskañ a reont gant tud a o chom eno c'hoazh e Norvegia, Finland, Sveden, ha Rusia.
 Sevenadur Magdalenat en he barr; livañ a ra mougevioù e Galia 
 Norvegia: roudoù tud kentañ e Randaberg
 Egipt: lavnennoù falz kentañ; chaseourien, pesketourien ha dastumerien a implij binvioù maen.
 Azia: implijet e vez mougevioù da diez annez nepell eus mor Kaspia.
 Japan: implijout a ra tud Jomon ar priaj; pesketa ha chaseal a reont; dastum a reont mez, kraoñ hag had debradus. 10 000 lec'hiad zo bet renablet. Ne vo ket anavezet ar priaj er Reter-nesañ a-raok 6500 kent JK.
 Korea: priajoù kentañ, moarvat liammet ouzh deroù an annezañ pad evit gounit douar. 
 Mezopotamia: Tri strollad yezhel pe muioc'h, en o zouez yezhoù sumerek ha semitek, zo rannet ganto un doare bevañ sevenadurel ha politikel boutin.
 Ur c'houlz bennak a-raok 9000 kt JK e Palestina; kentañ frammoù mein e Jericho, savet e-pad marevezh rak-labour-douar ar sevenadur Natoufat. Kêriadennoù foukennoù kelc'hiek dezho sichennoù mein a ziorren. Chaseal a rae ar c'humuniezhioù-se, dastum a reont an ed gouez emmer a oa malet ar greun anezho evit ober bleud gros. Saverien givri ha gazelenned e oant ivez.
 Kregiñ a ra an dud da zastum gwinizh ha heiz gouez, moarvat evit ober malt ha goude bier.
 Amerikaoù : D'an ampoent eo bet ac'hubet ar c'hevandir penn-da-benn, war-bouez an daou benn-ahel, gant mab-den degouezhet en .
 Norzhamerika: Bevañ a ra kevredigezhioù chaseourien-dastumerien Paleoindianed hag Alabama o kantren-digantren er vro. 
 Stummoù Blackwater Draw e New Mexico, a anata bezañs Mab-den 
 Tud Folsom a ziorren e mervent ar Stadoù-Unanet.
 Deroù annezadurioù war lec'hiad Nanu e Haida Gwaii (British Columbia a-hiziv), a verk an annezadur padus hirañ war douaroù Kanada.
 Reter Azia ha Norzhamerika : en em dennañ a ra ar skornegi bras; aesaat a raio an tremen etre an daou gevandir dre strizh-mor Bering.

9 500 kt JK 
Deroù marevezh ar Mezolitek, pe Epipaleolitek, rann gentañ an Holoken.
Marevezh Bubalus er Sahara
 9560 kt JK; Diouzh skridoù Platon (o soñjal eo reizh an deiziad a 9,000 bloaz 560 kt JK roet gantañ), e sank keoded-Stad Atlantis er mor.

Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù 
 Norzhamerika : Implijout a ra ar chaseourien kantreer jiboez bras ar begoù biroù kentañ e mein, mod Clovis da gentañ ha, da c'houde, doare Folsom.
 E-tro 10,000 kt JK; Doñvaet eo ar chas.

Emdroadurioù an endro 
 E-tro 10,000 kt JK; dibenn pevare skornadur ar pevare hoalad, anvet skornadur Würm, bet o ren etre 80 000 kt JK ha 10 000 kt JK well-wazh.
 E-tro 10,000 kt JK; Norzhamerika: Da get ez a ar bleiz spouronus, ar Smilodon, an Avank ramzel, al Lezireg ramzel, ar Mammout, ha leon Amerika. 
 E-tro 10,000 kt JK; mor Bering: Beuzet eo ar pont douar a yae eus Sibiria da Norzhamerika. 
 E-tro 10,000 kt JK; Norzhamerika: Dont a ra Long Island da vezañ un enez ur wech toullet lodenn ar c'hornôg gant ar gwagennoù betek al lenn diabarzh. 
 E-tro 10,000 kt JK; mont a ra da get an Homo floresiensis, an den diwezhañ tostañ ouzh mab-den.
 E-tro 10,000 kt JK; Bed: Sevel-trumm a ra live ar morioù ha dour-beuz bras-spontus a vez e diabarzh an douaroù abalamour d'ar skornegi a deuz. 
 E-tro 9700 kt JK; En em stummañ a ra al lenn Agassiz. 
 E-tro 9600 kt JK; dibenn marevezh yen an Dryas yaouankañ. Echuiñ a ra ar Pleistoken ha kregiñ a ra an Holoken. Fin zo d'ar Paleolitek ha kreiñ a ra ar Mezolitek. Rannoù douaroù bras, bet skornet a-gent, a zeu da vezañ annezadus en-dro. 
 E-tro 9500 kt JK; En em stummañ a ra al lenn Ancylus, hiziv ul lodenn eus ar mor Baltel.

_-0010
 -0010
 -0010
-0010