Journal des savants
Koshañ mareadeg lennegezh ha skiantoù Europa eo ar Journal des savants ("Kazetenn ar ouizieien"). Embannet e vez c'hoazh hiziv an deiz gant Académie des Inscriptions et Belles-Lettres (AIBL) ("Akademiezh an Enskrivadurioù hag al Lizhiri Kaer"), unan eus pemp akademiezh an Institut de France ("Ensavadur Bro-C'hall").

Istor
Gant Denis de Sallo (1626-1669), kuzulier e Parlamant Pariz, e voe krouet Le journal des sçavans. D'ar 5 a viz Genver 1665 e voe embannet an niverenn gentañ, e Pariz, Bro-C'hall. Daouzek pajenn a oa er gazetenn nevez, ma embannas hec'h aozerion o fal : brudañ ar pezh a oa nevez e Republik al Lizhiri — « pour faire sçavoir ce qui se passe de nouveau dans la République des Lettres », "Republik al Lizhiri" o vout bed ar skiantoù ivez d'ar mare-se.

Dre hanterouriezh Jean-Baptiste Colbert e c'hounezas brient ar roue Loeiz XIV e 1701.

Ur sizhunieg dizingal e voe Le journal des sçavans betek 1723, ha miziek e voe betek ma voe lamet e 1792.. Koulskoude, daouzek niverenn a voe embannet e 1797.

Adal 1816 e teuas er-maez a-nevez, gant an talbenn Journal des savants, evel m'emañ c'hoazh hiziv an deiz. Izili Ensavadur Bro-C'hall a skrive enni, ha gant an Imprimerie Nationale e veze moullet, ha diwar goust ar Stad c'hall betek 1900. En abeg da grennadurioù war kellidsteuñv ar Stad e voe paeet ar moullañ gant Ensavadur Bro-C'hall evit ar bloavezhioù 1901 ha 1902, hag an Ensavadur a voe e penn ar gazetenn betek 1908.

Dre ma teue dizingal an arc'hant d'an Ensavadur ez asantas Akademiezh an Enskrivadurioù hag al Lizhiri Kaer kemer ar gazetenn e karg adalek 1909, a-drugarez da gellidoù ar Fondezon Dourlans. E karg AIBL emañ ar gazetenn hiziv c'hoazh.

Buan e voe kemeret skouer diwar Le journal des sçavans gant Royal Society Londrez : d'ar 6 a viz Meurzh 1665 ez embannas Henry Oldenburg (1619-1677) ar gazetenn viziek Philosophical Transactions''. Ar skiantoù e oa he dodenn bennañ. Embannet e vez c'hoazh hiziv an deiz.

Liammoù diavaez 
Gallica 
Persee

Notennoù 

Kazetennerezh
Kazetennoù gallek