Abati Itron Varia ar Releg
Abati Itron Varia ar Releg, pe Abati ar Releg, a oa un abati er Releg, war douaroù kumun Plouneour-Menez hiziv, e-kreiz Menez Are. Savet e voe e 1132 gant menec’h sistersiat. Hiziv n’eus ket menec’h ken : kempennet eo bet ar savadur hag ur greizenn sevenadurel eo deuet da vezañ.

Istor 
Savet e voe an abati e 1132. Met moarvat e oa bet ur manati keltiek eno, savet er  ha distrujet gant ar Vikinged war-dro 920. En em ledañ a rae domanioù an abati war douaroù a oa e Leon, e Kerne hag e Treger. Savet e voe gant ar venec’h ur reizhiad dour efedus evit doura al liorzhoù tro-war-dro hag evit degas dour d’ar savadurioù. Ganto ivez e voe degaset kustum ar c’hevaez a dalveze da c’hounit an douaroù er c’hornad. 

E 1375 e voe lakaet an arigrap war an abati gant soudarded saoz dug Lancaster. E 1551 e voe un tan-gwall ha devet e voe dielloù an abati. Adsavet e voe er . Met e dibenn ar  e c’houzañvas adarre, diwar ar brezelioù relijion. Labourioù adsevel a voe c’hoazh er , hogen er c’hantved war-lerc’h ez eas an abati war ziskar tamm-ha-tamm dre ziouer a gempenn. E dibenn an  ne chome nemet tri pe bevar manac’h eno ha serret e voe an abati e 1785. Da vare an Dispac'h gall e voe prenet gant ur marc’hadour a Vontroulez a lakaas kempenn an iliz evit he digeriñ en-dro. E 1914 e voe lakaet da « vonumant istorel ». Bremañ eo perc’hennet ar savadurioù gant departamant Penn-ar-Bed ha kempennet int bet evit reiñ bod d’ur greizenn sevenadurel a c’haller gweladenniñ ha ma c’haller gwelet diskouezadegoù.

Hiziv 
Un iliz a c’hiz romanek, kemmet a-hed an istor, ar sakristiri, roudoù eus ar c’hloastr, eus sal ar chabistr, div lenn, ur feunteun, ha liorzhoù kelc’hiet gant fozioù don : sed aze ar pezh zo chomet war-lerc’h ar venec’h zo bet en Abati ar Releg e-pad c’hwec’h kantved.

Notennoù

Liammoù diavaez

 Pajenn Abati ar Releg, e lec’hienn Chemins du patrimoine en Finistère
 Istor an abati el lec’hienn infobretagne.com

Releg
Plouneour-Menez