Romed
Ar Romed (pe Rromed) zo un anv a dalvez « paotr en oad gour ha dimezet e-barzh ar gumuniezh ». Choazet eo bet an anv-se gant an Unvaniezh romani etrebroadel (IRU) da envel un hollad poblañsoù, dezhe ur memes orin en Indez, ha yezhoù a orin eus gwalarn Iskevandir Indez hag a zo minorelezhioù anavet dindan anvioù liesseurt a zo o vevañ etre India hag ar Meurvor Atlantel dreist-holl met ivez war ar c'hevandir amerikan. E brezhoneg e c'haller envel ar Romed gant anvioù all, evel Jipsianed ha Termajied.

Anavezet int en Europa adalek an , ha deuet int da vezañ ar vinorelezh vrasañ eno en .

Kavout a reer Romed er bed a-bezh hiziv, met en Europa emañ ar strolladoù brasañ, e Kreizeuropa, en Europa ar Reter hag en Anatolia dreist-holl, ha goude e ledenez Iberia hag e kreisteiz Bro-C'hall. Ur bern Romed zo o chom en Amerika ivez. Gwir eo e Brazil dreist-holl, ma veze kaset ar Romed gant gouarnamant Portugal pa oa en e zalc'h. Kalz zo aet d'ar Stadoù-Unanet ivez.

Da vare "Kendalc'h jipsian ar bed" dalc'het eus an 8 d'an 12 a viz Ebrel 1971 e Londrez e choazas ar gumuniezh ur banniel glas ha gwer, gant ur rod ruz. Embann a reas ivez e ve deiziad deiz-ha-bloaz ar c'hendalc'h-se, an 8 a viz Ebrel, un deiziad broadel a vefe lidet hiviziken bep bloaz gant holl ar c'humuniezhioù rom er bed. Ar c'han broadel, Djelem, djelem ("Aet on kuit, aet on kuit"), a oa savet gant Jarko Jovanovic war don ur son poblek jipsian.

Levrlennadur 
  Bordigoni, Marc. Sara aux Saintes-Maries-de-la-Mer, métaphore de la présence gitane dans le  monde des Gadjé . Paris : Études tsiganes, niv 20,‎ 4 trimiziad 2004, pp. 12-34 — En-linenn
  Bordigoni, Marc. Les Gitans. Montbéliard : Le Cavalier Bleu, 2007
  Williams, Patrick. Tsiganes : identité, culture. Paris : Syros, 1989 
  Williams, Patrick. Les Tsiganes de Hongrie et leur musique. Arles : Actes Sud, 2001 
  Williams, Patrick. Des Tsiganes en Europe. Paris : Maison des Sciences de l'Homme, 2011 
  Williams, Patrick. Tsiganes, ou ces inconnus qu'on appelle aussi Gitans, Bohémiens, Roms, Gypsies, Manouches, Rabouins, Gens du voyage.... Paris : Presses universitaires de France, 2022

Notennoù 

Pobloù