Gwengamp
Gwengamp a zo ur gêr eus Breizh e Bro-Dreger, ur gumun, ur penn-kanton, ha penn-arondisamant. E 2009 e oa 21 645 a dud en unvezh-kêr, ar pevare brasañ en departamant.

Douaroniezh 
Treuzet eo ar gumun gant an Trev

Kumunioù amazek : Pabu; Sant-Eganton; Plouvagor; Gras-Gwengamp; Plouizi

Anv 
 Régis de Saint-Jouan (1990) : "Guemcamp, 1123".
 Bernard Tanguy (1992) : "Wingamp, Guencamp, 1123; Guengamp, 1145; Wengampus, 1151; Wengamp, Guengampus, 1156-1169; Wingamp, 1156-1171; Guengampus, Guingampus, 1235".

Ardamezioù 

War un eilskouerenn eus 1778, an dresadenn a ziskouez : treustellet etre argant ha glazur a c'hewec'h fezh (Sigismond Ropartz)

Istor

Henamzer

Krennamzer

Emsavadeg ar Bonedoù ruz: tri emsaviad a voe krouget e Gwengamp.

Dispac'h Gall 
 Gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Gwengamp da benn ur bann.

1862: tizhet eo Gwengamp gant an hent-houarn.



Brezel-bed kentañ  
 387 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, d.le. 4,12 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

Eil Brezel-bed 
 D'an 26 a viz Gwengolo 1943 e kouezhas ur c'harr-nij (Spitfire IX marilhet BS-140 ha kodet MD-?) eus aerlu ar Stadoù-Unanet (United States Army Air Forces) nepell diouzh Gwengamp; e nijour a voe lazhet, douaret e voe er Brittany American Cemetery e Montjoie-Saint-Martin e departamant Manche e Bro-C'hall.
 Dieubet e voe Gwengamp d'ar 7 a viz Eost 1944 gant ar Rezistañs hag an Task Force A eus lu SUA.
 Mervel a reas 98 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel.

Trevadennoù 
 Brezel Indez-Sina: seizh soudard a varvas.
 Brezel Aljeria: mervel a reas eizh milour.

Monumantoù ha traoù heverk 
Ur gêr mogeriet e oa Gwengamp gwechall, met distrujet e voe an darn vrasañ eus ar mogerioù en .

Mogerioù Gwengamp

Penniliz Itron-Varia

- diavaez

- diabarzh

Abati ar Groaz Santel

Feunteun ar Blomenn

Kastell ar Salioù

Monumant ar Re Varv

Straejoù ha tiez

Brezhoneg

Ya d'ar brezhoneg 
 D’an 8 a viz Gouere 2008 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant kuzul-kêr ar gumun.

Deskadurezh 
 Ur skol Diwan zo e Gwengamp abaoe 1980. Klasoù divyezhek zo eno ivez abaoe 1981.
 E distro-skol 2022 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 205 skoliad (18 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)

Skol-Veur 
 Ur skol-veur brevez a zo eno a ginnig ur stummadur e brezhoneg.

Dezougen

Emdroadur ar boblañs 
Emdroadur poblañs Gwengamp abaoe 1793

Melestradurezh

Sport 
 E Gwengamp emañ diazezet ar c'hleub mell-droad En Avant de Guingamp, bet kemeret perzh gantañ el Ligue 1 etre 1995 ha 1998, etre 2000 ha 2004 hag en-dro adalek 2013, hag aet e oa ar maout gantañ e kib Frañs e 2009 ha 2014 a-enep Roazhon. Unan eus ar bihanan kêrioù eo Gwengamp e-keñver ment ar stad ( plas gant ur boblañs a  a dud hepken).

Tud

Tud bet ganet eno
 François Valentin, livour breizhat, d'an 10 a viz Ebrel 1738.
 Emmanuel Le Maout, naturour, d'an 29 a viz Kerzu, 1799.
 Guy Ropartz, sonaozer brezhon, d'ar 15 a viz Mezheven 1864.
 Claudine Mazéas, dastumerez sevenadur dre gomz, d'ar 26 a viz Gwengolo 1926.

Tud bet marvet eno
 Vefa de Bellaing, bet ganet Geneviève (Jenovefa e brezhoneg) Charbonnier de Sireuil, songarourez, emsaverez yezh ha sevenadur Breizh ha barzhez (Soaz Kervahe hec'h anv-pluenn) d'ar 16 a viz Ebrel 1998.
 Édouard Ollivro, kelenner, skrivagner ha politikour d'ar 27 a viz Genver 1982.

Abaded Sante-Kroaz 

 1134-1144 : Jean de la Grille
 1144- : Moyse
 R.
 1190 : Jodoin
 vers 1202 : L.
 vers 1267 : Daniel
 vers 1397 Jean de Plédran
 vers 1400 : Rolland (Ier)
 1418-1436 : Prigent
 1437-1452 : Jean Hamon
 1453-1497 : Bertrand
 1502-1512 : Rolland (II)
 1514-1536 : Jean de Kernavanay
 1536-1546 : Jean le Cozic
 vers 1556 : Philippe Remond
 1592-1639 : Pierre Cornulier
 vers 1671 : Louis Du matz
 1699-1740 : Charles du Plessis d'Argentré, eskob Tulle
 1741-1762 : René Joseph de Gouyon-Launay, aluzenner ar rouanez.
 1762-1790 : Louis-François Freslon de la Freslonnière, anvet abad de la Freslonnière

Ardamezeg ar familhoù

Gevelliñ

Liammoù diabarzh
War-raok Gwengamp.

Liammoù diavaez 

 Gwengamp war al lec'hienn Geobreizh

Levrlennadur 
 Sigismond Ropartz : Guingamp. Etude pour servir à l'histoire du Tiers-Etat en Bretagne. Prud'homme. Saint-Brieuc. A859; adembannet gant Lafitte Reprints. Marseille. 1982.
 Régis de Saint-Jouan : Département des Côtes d'Armor. Dictionnaire des communes; éléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor. 1990.
 Daniel Delattre : Les Côtes-d'Armor, les 372 communes. 2004
 Michel Froger & Michel Pressensé : Armorial des Côtes-d'Armor et Ille-et-Vilaine. 2008.

Dave ha notennoù 

Kumunioù Aodoù-an-Arvor
Kumunioù Treger

Emsavadeg ar Bonedoù ruz
Pennlec'hioù bannoù Breizh
Nijerezioù SUA aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed