Lupus Iañ Akitania
Lupus I Akitania (anavezet ivez evel Lupo, Loup, Lobo, Otsoa, pe Otxoa) a oa dug Akitania, ha marteze dug Gwaskogn ivez, etre 673 ha 676, pe marteze betek 710). Alies e vez lavaret e oa tad pe kar da Lupus II, pa zeraouer tierniezh an Eudonianed, gant Odo Akitania. 
Soñjal a reer e oa euskarat a orin.

E vuhez

N'ouzer ket pegoulz e voe lakaet da zug Akitania na Gwaskogn. 
Gouzout a reer e kemeras war-lerc'h Felix Akitania, a hañval e zugelezh bezañ bet heñvel a-walc'h ouzh hini Charibert II en e raok, hag e oa unan eus e geneiled da gentañ, a-raok en em sevel a-enep dezhañ goude 658, pa oa Ebroin an hini a oa maer ar palez.

E 673 e talc'he kêrioù Toloza ha Bourdel hag emglev a reas gant Flavius Paulus a-enep Wamba, roue ar Visigoted, hag arsailhat a reas kêr Béziers En Historia Wambae Regis ez eus anv eus un dug frank a arsailhas kêr Béziers e-pad emsavadenn an Dug Paul, dug Septimania., e 672.

Etre 673 ha 675 ec'h aozas ur vodadeg eskibien a bouez e Bourdel.

Hervez ar Miracula Martialis, e vrezelias gant Saint-Léger a-enep Ebroin, a oa maer ar palez. Met faezhet e voent ha lazhet e voe Garin, breur Léger. Gant Lupus e voe degemeret ar faezhidi. Kenderc'hel a reas gant ar stourm hag e 675 e klaskas kemer kêr Limojez, met gloazet-fall e voe e 676. 
N'ouzer ket petra e teuas da vout goude, n'eo ket sur e varvas neuze.

E diegezh
Kerentiezh en doa e korn-bro Toloza ma oa e-touez koskor Felix. Koulskoude e ouzer e oa perc'henn ivez e kostez Orleañs. E anv a orin latin a gaver kentoc'h war-dro Champagn, ma oa anv meur a aotrou hag eskob.

Tud anvet Lupus
Lupus zo bet anv meur a aotrou hag eskob en hanternoz Galia. Un anv latin, eus Champagn eo. Krediñ a reer e oant holl kerent en un doare bennak: 
 Lupus, eskob Troyes de 427 à 475
 Lupus, eskob Soissons eus 511 da 532, niz da Rémi, eskob Reims a vadezas ar roue frank Clovis Iañ.
 Lupus, eskob Châlons en 535
 Lupus, dug Champagn de 571 à 584, tad Romulf, possessionné à Tours, Poitiers et Orléans et frère de Magnulf, évêque de Toulouse vers 585.
 Lupus, eskob Sens en 612
 Lupus, eskob Troyes e deroù ar VIIvet kantved, 
 Lupus, eskob Limoges en 631
Deuet e vije un den eus Champagn eta da sevel tiegezh da Akitania war-dro dibenn ar VIvet kantved.

E vugale 
N'eus ket bugale anavezet dezhañ. E 769 ez eus anv eus ul Lupus, dug Vaskonia, hag en devoa graet emglev gant Hunald, dug Akitania, ha deuet hennezh da glask repu d'e geñver, hag a voe roet d'ar Franked koulskoude. Krediñ a reer e oaun diskennad da Lupus Iañ, met n'eo ket sur e oa mab dezhañ. N'haller ket fiziout war karta Allaon, a zo ur falsdihell savet er XVIIvet kantved, ha n'eus bet kavet dihell all da brouiñ mann.

Notennoù

Pennadoù kar
Duged Akitania

Levrlennadur 
 Higounet, Charles. Bordeaux pendant le haut moyen age. Bordeaux, 1963. 
 Julian of Toledo. Historia Wambæ regis. MGH SS rer Merov V.
 Miracula Sancti Martialis Lemovicensis. MGH SS XV.

Liammoù diavaez
 Estornés Lasa, Bernardo. Auñamendi Encyclopedia: Ducado de Vasconia. 
 Sedycias, João. História da Língua Espanhola. 
 Monlezun, Jean Justin. Histoire de la Gascogne. 1846.
 Foundation for Medieval Genealogy: Gascony.
 Lewis, Archibald R. "The Dukes in the Regnum Francorum, A.D. 550-751." Speculum, Vol. 51, No. 3. (Jul., 1976), pp. 381–410.
Pennad savet diwar ar pennadoù er wikipediaoù saoznek ha gallek.

Duged Akitania
Duged Gwaskogn