Banaleg
Banaleg a zo ur gumun eus Bro Gerne e Kanton Molan, e departamant Penn-ar-Bed, e mervent Breizh. Penn kanton e oa betek 2015.

Douaroniezh

Anv 

 Bernard Tanguy (1990) : Plebs Banadluc, vers 1050; Banadlec, 1220; Banazlec, 1257, et vers 1330; Banazleuc, 1368; Banazlec, Baznalec, 1398; Banazlec, 1536; e brezhoneg : Banleg. 
Erwan Vallerie (1005) ː Plebs Banadluc, 1050; Bannadlauc, 1160; Banadloc, 1216; Banadloc, 1220; Banazlec, 1270; Banazloc, 1296; Banazleuc, 1368; Banazlec, Baznalec, 1398; Banazlec, 1516; Banadec, Banalec, 1636
 Gerdarzh ː ul lec'h goloet gant banal / balan

Ardamezioù

Istor

Henamzer 

 An hent roman eus Vorgium (Karaez bremañ) da Rieg a dreuze Banaleg.

Nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh daou zen eus Banaleg, Jacques Le Trouadec, beleg, ha Jean Le Roy, goude Emsavadeg ar Bonedoù ruz .

Dispac'h Gall

 Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: e penn-kentañ 1791 e voe nac'het al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù e parrez Banaleg gant Oury, person, hag e trev Trebale gant Le Mardy ha Le Dréau, kureed, ha gant Le Floc'h ha Le Calvez, beleion evit kofes.

Erruet an hent-houarn (linenn Hent-houarn Landerne Savenneg) er gumun e miz Gwenholon 1863.
1870-1871: diwar ar vrec'h e varv 250 a dud.



Brezelioù

Brezel-bed kentañ 
 358 gwaz a varvas abalamour d'ar brezel, eleze 5,83% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

Eil brezel-bed 
 Mervel a reas 54 den, fuzuilhet e voe c'hwec'h anezhe d'an Alamaned.
 D'an 31 a viz Kerzu 1943 e kouezhas ur c'harr-nij B-17F-75-BO (anvet "Black Swan", marilhet 42-29895 ha kodet DF-H, 91 Bomb Group, 324  Squadron) eus aerlu ar Stadoù-Unanet e Banaleg hag e Rosporden gant dek milour en e vourzh; tapet e voe c'hwec'h nijour gant an Alamaned, daou all a zeuas a-benn da achap, mervel a reas an daou vilour arall, douaret int er Brittany American Cemetery e Montjoie-Saint-Martin e departamant Manche e Bro-C'hall.

Trevadennoù 
Brezel Indez-Sina: pemp gwaz a varvas.
Brezel Aljeria: pevar gwaz a varvas.

Brezhoneg 

 Ur skol Diwan a zo eno abaoe 1982.
 E distro-skol 2022 e oa enskrivet er skol Diwan hag er c'hlasoù divyezhek 158 skoliad (28,7 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)
 D'ar 15 a viz C'hwevrer 2013 e oa bet votet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant Kuzul-kêr ar gumun.
 D'an 2 a viz Gouere 2014 e oa bet roet d'ar gumun al label Ya d'ar brezhoneg live 2.

Monumantoù ha traoù heverk 

 Iliz katolik Intron-Varia ar Folgoad er vourc'h
 Iliz katolik Santez Trifin e Trebale

Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Melestradurezh

Tud

Tud ganet eno
 1888 ː Jean Bourhis ː nijer fuzuilher; eo bet trec'h meur a wec'h a-eneb Alamaned etre 1914 ha 1915; diskaret eo bet e-unan ar 14t Meurzh 1916, e-kichen Verdun.
1962: Pascal Jaouen, brodour ha stilour.

Tud marvet eno
 1893 : Pierre Le Sann, beleg ha troour brezhonek.

Arzourien bet awenet gant Banaleg
 Émile Dezaunay (1854-1938), livour breizhat.

Ardamezeg familhoù Banaleg

Gevelliñ

Liammoù diavaez 

  Lec'hienn an ti-kêr
  Ti an douristed
  Banaleg war lec'hienn Geobreizh
  Pajenn war lignezouriezh Banaleg
    Lec'hienn bagad Banaleg

Levrlennadur

 Bernard Tanguy ː Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère. Chasse-Marée - ArMen. 1990
Erwan Vallerie ː Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

Daveoù ha notennoù

Kumunioù Penn-ar-Bed
Kumunioù Kerne
Emsavadeg ar Bonedoù ruz
Nijerezioù SUA aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed