Emgann Deorham
E 577 e c'hoarvezas Emgann Deorham, e-kichen ar gêriadenn anvet Dyrham hiziv moarvat, e kreisteiz ar Gloucestershire. Enebiñ a reas ar roue saoz Ceawlin Wessex ouzh rouaned teir rouantelezh vrezhon eus traoñienn an Hafren: Caer Ceri, Caer Baddan ha Caer Gloui. N'eus diskrivadur ebet eus an emgann ha n'anavezer anezhañ nemet dre un arroudenn verr er C'hronik Angl-ha-Saoz.

Un trec'h saoz bras e voe. Goude an emgann e kemeras Ceawlin Wessex teir c'hêr: Cirencester (Corinium) a oa ur gêr-benn proviñs moarvat dindan an impalaeriezh roman, Gloucester (Glevum) a oa ur c'hreñvlec'h roman kozh ha Bath (Aquae Sulis), ur gêr kouronkoù kozh. Kalz dismantroù kenkizioù zo bet kavet tost d'ar c'hêrioù-se, ar pezh a dalvez e oa ur rannvro binvidik ha sevenaet. He c'holl a voe ur gwall daol evit ar Vrezhoned.

Pouez istorel
Lenn a reer alies e voe biskoazh pouezusoc'h an trec'h saoz rak a-drugarez dezhañ e c'hellas rouantelezh Wessex tizhout Mor Iwerzhon ha disrannañ Brezhoned ar c'hreisteiz diouzh ar pezh a yelo da vezañ Bro-Gembre. Ne harpas ket an darempredoù etre an div rannvro, avat, rak er  e oa dalc'het c'hoazh rouantelezh Glastenning gant tierned Dogfeiling. Evit gwir ez eo ouzh rouantelezh Hwicce e voe staget darnioù an tiernegezhioù faezhet, neket ouzh hini Wessex. Ha daoust ma oa aloubet diouzhtu rannvro Cirencester gant rouantelezh Wessex ne berc'hennas Bath ha Gloucester nemet bloavezhioù diwezhatoc'h.

Efed pouezusañ an emgann a oa, war a seblant, e roe an tu da Saozon Wessex da bellaat kêriadennoù brezhon traoñienn an Hafren, tra ma teue kalz diaesoc'h d'hec'h enebourien argasiñ kreiz o zachenn.

Daveoù
The Age of Arthur, John Morris, Phoenx Press, Londrez, 2004, ISBN 1842124773

Deorham
Deorham
577