Émile Souvestre
Émile Souvestre, ganet e Montroulez d'ar 15 a viz Ebrel 1806, ha marvet e Montmorency (Bro-C'hall) d'ar 5 a viz Gouhere 1854 a oa ur skrivagner breizhat.

E vuhez
Eus Iwerzhon e oa deuet e hendadoù da chom da Vreizh war-dro 1690. Skoliet e voe e Pondivi ha neuze ez eas da Skol-Veur ar Gwir da Roazhon. En em dreiñ a reas war-zu al lennegezh goude bezañ bet ur pennad oc'h ober skol. Troet-bras e oa gant Breizh hag he sevenadur, gant ar bobl hag ar reizh.

Romantoù war zanvez Breizh a skrivas e galleg: "Klasker-bara Sant Roc'h", "Ar Vretoned diwezhañ", "Ur prederour dindan an doenn", "Eñvorennoù un "divragoù" breizhat"...

E meur a gelaouenn e skrivas, sevel a reas kontadennoù "An oaled vreizhat", pezhioù-c'hoari farsus, reuzc'hoarioù.

Kazeg a reas war dachenn ar politikerezh e 1848 pa glaskas mont da gannad.

Dont a reas da vezañ kelenner e skol mererezh Pariz. Reiñ a reas kentelioù noz digoust evit ar vicherourien. E 1853 ez eas da Helvetia da ober kemend-all.

Mervel a reas d'an 8 a viz Gouhere 1854 e Montmorency.

Oberennoù

Lakaet e brezhoneg
Ar garrek toul, troet gant Goulven Morvan diwar La roche percée, embannet war Feiz ha Breiz e 1869, pp. 53-55 ha 61-62.
Tro Gwilherm Postig, danevell tennet eus "Le Foyer breton", lakaet e brezhoneg gant Herve Seubil gKernaudour, 1984
An den tort hag ar Gorriganed, e ti Skol Vreizh e 1994, a zo un danevell bet aozet diwar ur skrid gant Émile Souvestre.
Pennadoù eus pezhioù-c'hoari "An den pinvidik hag an den paour", hag "An difenn" gant Strollad ar Vro Bagan,
Gwrac'h Enez al Loc'h, diwar unan eus e zanevelloù, gant Strollad ar Vro Bagan.

Arnodskrid
Au bout du monde, studi war an trevadenniñ gall, 1865.

A denn da Vreizh
Les derniers Bretons
En Bretagne
L'Échelle de femmes
Le Foyer breton

Oberennoù kentelius
La Goutte d'eau
Le Monde tel qu'il sera, 1846, a vije unan eus ar c'hentañ danevelloù a skiant-faltazi gallek.

Danevelloù
Les ClairièresContes et nouvelles

Pezhioù-c'hoari
Charlotte et WertherLes Deux Camusots
Un Homme graveLe Mousse
Le Siège de Missolonghi

DastumadegoùLes Clairières, voir la post-face.Chroniques de la mer.Au coin du feu.Confessions d'un ouvrier.Dans la prairie.Un Philosophe sous les toits.Sous la tonnelle.

Emvuhezskrid
Meur a skrid a denn d'e vuhez

Skridoù all hag oberennoù a bep seurtLes Anges du foyer
Au bord du lacCauseries historiques et littéraires
Les derniers paysansDeux misères
Les drames parisiensEn famille
En quarantaineHistoires d'autrefois
L'homme et l'argentLa lune de miel
Le mât de cocagneLe mémorial de famille
Le mendiant de Saint-RochLe pasteur d'hommes
Les péchés de jeunessePendant la moisson
Pierre et JeanRécits et souvenirs
Les réprouvés et les élusRiche et pauvre
Le roi du mondeScènes de la chouannerie
Scènes de la vie intimeScènes et récits des Alpes
Les soirées de MeudonSous les filets
Sous les ombragesSouvenirs d'un Bas-Breton
Souvenirs d'un vieillard, la dernière étapeSur la pelouse
Théâtre de la jeunesseTrois femmes.

 Levrlennadur Émile Souvestre, écrivain breton porté par l'utopie sociale (1806-1854)'', Kreizenn an Enklasoù Breizhek ha Keltiek, Brest, 2007.

Liammoù diavaez

Notennoù ha daveoù

Skrivagnerien Breizh an XIXvet kantved
Skrivagnerien c'hallek
Ganedigezhioù 1806
Marvioù 1854