Snorri Sturluson
Snorri Sturluson  (1179 – 23 Gwengolo 1241) a oa un istorour, ur skald, hag ur politikour islandat Evel ur gwiraour (laghmaðr) e voe dilennet e penn an althing, dael ar vro. Ar braz eus an Edda, hag a zo un dave bras e-keñver ar wengelouriezh lec'hlennat, hag an Heimskringla a voe skrivet gantañ. En hini diwezhañ eo kontet istor tierned Norvegia  a grog gant tierniezh an Ynglinged a-raok derc'hel gant istor Lec'hlenn betek e varevezh. Gant dielfennadur an doare-skritur e c'haller azaoueziñ eo Snorri skrivagner Saga Egil moarvat. Muntret e voe e 1241 gant Gissur Þorvaldsson hervez urzhioù roue Norvegia Haakon IV..

Buhezskrid

Yaouankiz
Snorri Sturluson a voe ganet e Hvammur evel un ezel eus tierniezh galloudus ar sturlunged (mibien Sturlung), e 1179. E gerent a voe Sturla Þórðarson an Hen eus Hvammur, hag e wreg, Guðný Böðvarsdóttir. Daou vreur a zo gantañ, Þórðr ha Sighvatr, ha div c'hoar, Helga ha Vigdís, ha nav lezvreur ha lezc'hoar. A-c'houde e dri vloaz e voe degemeret gant Jón Loftsson, hag a oa ur c'har-nes eus an tiegezh, en Oddi, Island.

Tra ma oa eneberezhioù etre Sturla hag an tiern-beleg Goðorðsmaðr, daou zen hen dagjont o soñjal her lakaat da vout ar "gouron born" (Odin). A-benn ar fin e voe gloazet war ar bailhog, ha da zigoll an dismag e voe kinniget gant Jón Loftsson disevel ha kelenn mab Sturla, Snorri.

Evel-henn e voe deskoniet mat ha diorren darempredoù gant gouizieion ar vro. Bet e voe e skol Sæmundr fróði, tad-kozh Jón Loftsson anezhañ, e Oddi, ha biskoazh ne zistroas ket da c'hêr e diegezh. Mervel a reas e dad e 1183, hag e vamm a foeltras lod e hêrezh. Jón Loftsson a varvas e 1197. An daou diegezh a aozas un eured e 1199 gant Snorri hag Herdís, merc'h Bersi Vermundarson. Eus e dad e hêrezhas un dachenn e Borg, ha mont da vout tiern an tir. A-c'houde-se e kreskas e c'halloud war ar vro.

Snorri hag Herdís a chomjont e Borg pevar bloavezh-pad. Daou vugel o deus bet da nebeutañ, Hallbera ha Jón. Mes an eured a dorras rak difealded Snorri. Hag e 1206 en em stalias e-gunan e Reykholt evel rener an tir. Ur gibell diavaez a voe savet gantañ hag e chom roudoù anezhañ c'hoazh hiriv an deiz. Tro en deus bet genel pemp bugel arall pa voe o chom e Reykholt, gant teir merc'h disheñvel: Guðrún Hreinsdóttir, Oddný, ha Þuríður Hallsdóttir.

Bevañ e Norvegia

Snorri a c'hounias ur brud bras evel barzh, daoust ma oa ur gwiraour ivez. E 1215 e krogas da labourat evel ul lögsögumaður ("prezeger al lez")  evit an althing, ur post e-touez ar re pennañ ar vro. Kuitat a reas e bost en hañv 1218 da verdeiñ davet Norvegia, goude bout pedennet gant ar penn-tiern. Degemeret mat e voe an tiern yaouank Haakon Haakonarson hag e gendadoriad, ar Jarl Skúli Bårdsson. Ur yoc'h a brofoù a zo bet roet dezhañ rak e vrud ha d'o zrugarekaat e savas barzhonegoù war o fennoù. En hañv 2019 e kejas gant ar lögsögumaður Eskil Magnusson hag e wreg, Kristina Nilsdotter, e Skara. An noblañs svedat e roas da Snorri ur sell war istor Sveden.

Snorri a oa dedenet-bras gant an istor hag ar sevenadur. An noblañs norvegiat a rejont skutilsvein (ur rank nobl) anezhañ , damheñvel ouzh hini ar marc'heg, hag e toujont lealded outañ. Ar penn-tiern a soñje aloubiñ an Island o vroudiñ an dierned en dael vroadel, e lec'h ma oa Snorri un ezel pouezus.

E 1220 e tistroas da vro Island hag e adtapas e bost evel lögsögumaður e 1222 betek 1232. Dilennet e voe a drugarez d'e varregezhioù war ar varzhoniezh. War ar politikerezh e oa ur prezeger ampart, o aliañ un unaniezh gant Norvegia. Ul lodenn eus an dierned n'asantas ket e selloù hag e savjont en e enep. E 1224, Snorri a euredas gant Hallveig Ormsdottir, merc'h-bihan Jón Loftsson. O bugale a yeas d'an anaon a-raok an oad gour, mes seizh bugel arall da Snorri a zo daet da vout bras.

Snorri a voe an tiern galloudusañ en Island e-pad ar marevezh 1224–1230.

Fae en island
Meur a diern a oa skoilhet gant galloud Snorri, ar Sturlunged (mibien Sturla) en o zouesk. 

Krogiñ a reas kabaloù etreze. Snorri a savas un arme dindan ren e niz Böðvar Þórðarson, hag un eil dindan ren e vab Órækja, en ur soñj lakaat bec'h war e vreur Sighvatur ha Sturla Sighvatsson. An daou-se diwezhañ o deus ambrouget Snorri a-hed ar maezioù gant 1000 soudard e lec'h ma klaskjont repu. Órækja a aozas gouvrezeloù er fjordoù e kornog an enez, hag ar brezel a darzhas.

Penn-tiern Norvegia Haakon IV a pedennas an holl tierned (jarl) eus Island da zont d'ur vodadeg peocʼhiañ e Norvegia. Mes ar braz anezhe a oa disfizius e keñver an norvegiat, ha nulet e voe an darvoud. 
A-benn ar fin e voe tapet Órækja gant Sturla e kerzh ur vodadeg diplomatek e Reykjaholt, hag un tonkad heñvel a gouezhas war Þorleifur Þórðarson, kenderv Snorri, hag a oa daet da sikour e vignon gant 800 soudard a-raok bout dileuskel gant Snorri war an aerva. E 1237 e tistroas Snorri da vro Norvegia da chom dindan gward Haakon.

Liammoù diavaez
 Snorri Sturluson war Project Gutemberg
 An Heimskringla

Skrivagnerien Island
Skrivagnerien islandek
Tud Skandinavia
Politikourien Island
Ganedigezhioù 1178
Marvioù 1241