Gwazel
Gwazel  (e galleg Gaël) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Il-ha-Gwilen.

Anv 

 Erwan Vallerie ː Guadel, 799; Wadel, 814; Vadel, 851; Wael, 1096; Gael, 1112; Gael, Gaelo, 1152; Gael, 1152; Gueel, 1352; Gael, XVIvet; Gael, Gails, 1709;

Ardamezioù 
"En gul e groaz en argant divnaerek en aour"

Tennet ha kemmet diouzh siell familh Montfort-la-Canne, 1373.

Istor

Dispac'h Gall 
 Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret : embannet e voe bout mennet da nac'h al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person, Clouet e anv, hag ur c'hure, Douard.



Brezel-bed kentañ 
 134 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, d.le. 4,58% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; nav anezhe a varvas e miz Eost 1914 e Belgia:
 unan d’an 9 e Saint-Vincent, brigadier e oa en 28 Rujumant Dragoned,
 d’an 22: 
 daou soudard eus ar  Rujumant Troadegiezh Drevadennel en Emgann Rossignol,
 ur soudard eus ar 62 Rujumant Troadegiezh e Maissin, 
 ur c’haporal eus ar 136 Rujumant Troadegiezh hag ur soudard eus ar 47 Rujumant Troadegiezh e Falisolle,
 ur soudard eus an 2 Rujumant Troadegiezh en Arsimont,
 d’an 23, ur soudard eus ar 136 Rujumant Troadegiezh en Oret,
 d’ar 24, ur soudard eus ar 124 Rujumant Troadegiezh e Virton.

Eil Brezel-bed

Ar re varv 
 Pemzek den ag ar gumun a varvas abalamour d'ar brezel.

Nijerezh 
 Implijet e voe an nijva gant al Luftwaffe (aerlu alaman) ; e-tro hanter-Eost 1944 e voe implijet gant ar 355th Fighter Squadron hag e nijerezioù MustangP-51 D eus an United States Army Air Forces.
 D'ar 6 a viz Ebrel 1941 e voe gwallaozet un nijerez Heinkel 111 H-5 kodet 1G+AL eus an aerlu alaman (Luftwaffe) gant pemp nijour en he bourzh en un emgann ouzh daou garr-nij-chase eus ar Royal Air Force ; dont a reas a-benn da zouarañ e Gwazel ; un nijour a oa bet lazhet gant div voledenn, beziet eo e Huisnes-sur-Mer, (Manche), Bro-C'hall).
 D'an 30 a viz Here 1941 e voe distrujet tost razh un nijerez Messerschmitt Bf 110 en nijva ; mervel a reas he sturier, douaret eo e Huisnes-sur-Mer e departamant Manche (Bro-C'hall).
 D'ar 31 a viz Kerzu 1943 e voe damzistrujet un nijerez Focke-Wulf Fw 190A-6 eus an aerlu alaman (Luftwaffe) en nijva ; gloazet e voe he sturier.
 Ar Royal Air Force a dagas an nijva d'an 8 a viz C'hwevrer 1944, distrujet e voe daou Focke-Wulf Fw 190 ha lazhet o sturierion, douaret e voent e Mont-de-Huisnes, ha d'ar 21 a viz Meurzh 1944 : daou garr-nij, ur Klemm Kl 35 hag ur Fieseler Storch Fi-156 a voe damzistrujet hag ul labourer sivil alaman a voe lazhet.

Trevadennoù 
 Brezel Indez-Sina: mervel a reas ur soudard eus ar RICM e miz Mae 1948 war an RC 3 etre Bac Kan ha Cao-Bang e Vietnam.
 Brezel Aljeria: mervel a reas ur soudard eus an 18 RCP e miz Genver 1960 e M’doukel .

Monumantoù ha traoù heverk 

 Iliz katolik Sant Pêr, --- kantved. 
 Monumant ar re varv, dioueliet e 1921.

Douaroniezh 

 Stok ouzh Aodoù-an-Arvor emañ ar gumun.

Dezougen 

 Ti-gar kozh.

Emdroadur ar boblañs

Melestradurezh

Tud

Ardamezeg ar familhoù

Liammoù diavaez 

  Lec'hienn ofisiel ar gumun

Lervlennadur 

 Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

Notennoù ha daveoù 

Kumunioù Il-ha-Gwilen
Nijvaoù al Luftwaffe e Breizh
Nijerezioù alaman aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed