Parisina Malatesta
Parisina Malatesta a veze graet eus Laura Malatesta, (1404-Ferrara, 21 a viz Mae 1425), a oa merc'h da Andrea Malatesta, aotrou Cesena, ha d'e eil pried Lucrezia Ordelaffi. 
Parisina a oa nevez-c'hanet pa voe kontammet he mamm gant he zad Cecco Ordelaffi ha kreskiñ a reas e lez he eontr Carlo Malatesta e Rimini.

Dimeziñ
Dimeziñ a reas pa oa 10 vloaz e Ravenna e 1414, da Niccolò III d'Este, markiz Ferrara, intañv abaoe meur a vloaz goude marv e wreg kentañ, Gigliola da Carrara.
Degouezhout a reas e Ferrara a-greiz ma oa ar vosenn oc'h ober he reuz.
O chom edo e tour ar Rigobello, dindan al levraoueg, hag ober a reas war-dro adkempenn he lojeriz.
O chom e voe Parisina ivez en Delizia di Consandolo, savet gant Nicholò.

E 1424 e reas ur veaj da vont da welout he zud. Ambrouget e oa, hervez c'hoant an dug, gant Ugo d'Este, mab da Nicholò, hag e serc'h Stella de 'Tolomei. Degouezhet e Ravenna e c'hallas an daou yaouank ober gwelloc'h anaoudegezh an eil gant egile ha mont pelloc'h en o darempred. Kenderc'hel a rejont d'en em welout e kuzh goude an distro da Ferrara: en em gavout a raent en delizie di Belfiore, Fossadalbero e Quartesana.

Hervez testenioù all e oa aet, da dec'hel rak ar vosenn a rae he reuz e 1423, da repuiñ da kastell Fossadalbero gant he mab-kaer hag eno e krogas o darempred. 
	
Ur vatezh karget d'o eveshaat a roas da c'houzout d'an ozhac'h. Hennezh a heulias an daou bichon, a ziskoachas anezho en o neizh, hag a graouias anezho e kelligoù ar c'hastell, hag enne e voent dibennet o-daou.

Bugale
Tri bugel he doe gant he fried, div verc'h gevell hag ur mab:
Lucia d'Este (1419-1437), a zimezas hag a varvas en yaouank;
Ginevra d'Este (1419-1440), a zimezas da Sigismondo Malatesta, hag a c'hallfe bezañ bet kontammet gantañ;
Alberto (1421) a varvas en bihanik.

Orged
Orgediñ a reas ouzh Ugo d'Este, mab bastard he fried, tapet e voe, bac'het ha dibennet.

Arzoù ha lennegezh
Awenet ez eus bet meur a arzour gant an istor skrijus : 
Bandello a skrivas ar romant Ugo e Parisina, 
George Byron a skrivas ar varzhoneg Parisina e 1816.

Notennoù 

Istor Italia er XVvet kantved
Tiegezh d'Este
Tiegezh Malatesta
Tud dibennet