Tannhäuser
Tannhäuser a oa ur Minnesänger hag ur barzh alaman eus an  kantved. Ne ouezer tost netra diwar e benn, ha ne ouezer ket hag-eñ e voe anezhañ zoken. Ar roud nemetañ anezhañ eo e varzhonegoù : peurliesañ e soñjer e voent savet etre 1245 ha 1265. Soñjal a reer ez eo liammet ouzh ur familh a renk uhel anvet Thannhausen. Diskennidi ar familh a zo o chom hiziv an deiz e kastell Tannhausen, e-kichen Ellwangen ha Dinkelsbühl. Soñjal a reer ivez e voe ezel eus lez Friedrich II Aostria. Er Große Heidelberger Liederhandschrift e weler Tannhäuser gwisket gant dilhad an Urzh Teut, neuze e c'haller soñjal en dije kemeret perzh er pempvet kroaziadeg.

Mojenn Tannhäuser 

Tannhäuser a zeuas da vezañ ur seurt mojenn (testeniet azalek 1430), hag a voe diazezet war e destenn anvet Bußlied. Gwerzhioù a voe savet diwar e benn azalek 1450. Hervez ar vojenn e vije bet Tannhäuser ur marc'heg hag ur barzh hag en dije dizoloet Venusberg (« Menez Gwener »), hag a oa annez dindan douar an doueez Gwener. Eno e vije chomet ur bloavezh-pad, hag en dije azeulet anezhi. Morc'hed a vije deuet dezhañ goude bezañ kuitaet Venusberg, ha neuze e vije aet da Roma peogwir en doa c'hoant da resev absolvenn ar pab Urban IV. Urban en dije respontet e oa ken dibosupl ha ma kreske bleunvioù war e vazh. Met tri devezh goude ma vije aet kuit Tannhäuser, e voe bazh Urban en he bleuñv. Neuze e vije bet kaset kannaded dezho da adkavout Tannhäuser, met ne gavjont ket anezhañ peogwir e vije distroet da Venusberg.

Oberennoù diwar e benn 
Ur c'hoarigan anvet Tannhäuser a voe savet gant Richard Wagner.

Er filmoù Blade Runner ha Soldier ez eus anv eus Tannhauser Gate. Un dave da Dannhäuser eo.

Oberenn 
 Die Dichtungen des Tannhäusers, Testennoù Tannhäuser, gant displegadennoù

Levrlennadur 

 Johannes Siebert, Der Dichter Tannhäuser: Leben, Gedichte, Sage. Halle/Saale: Niemeyer, 1934
 John Wesley Thomas, Tannhäuser, poet and legend: with texts and translations of his works Chapel Hill 1974 : University of North Carolina studies in the Germanic languages and literatures ISBN 0-8078-8077-9

Skrivagnerien alamanek