Joseph Sheridan Le Fanu
Joseph Thomas Sheridan Le Fanu (distaget  e saozneg), bet ganet e Dulenn d'ar  ha marvet eno d'ar , a oa ur romantour iwerzhonat a skrive istorioù spont gotek, kevrinus hag euzhus.

Ur mestr war an istorioù tasmantoù e oa en e amzer ; drezañ pergen e voe diorroet an doare er mare viktorian, eus deroù ar bloavezhioù 1830 betek diwezh ar bloavezhioù 1890.
Brudet-bras eo e oberennoù Uncle Silas (ur c'hevrin), Camilla (ur sunerez-gwad lesbian) ha The House by the Churchyard (ur romant istorel).

Buhez
E Dulenn, e karter Chapelizod e voe ganet en ur familh a-orin hugunot, iwerzhonat ha saoz, mab da Emma Lucretia Dobbin, a skrivas buhez ar mezeg Charles Orpen (1791-1856) ha Thomas Philip Le Fanu, dean en Iliz Iwerzhon. Un dramaourez e oa e vamm-gozh Alicia Sheridan Le Fanu (1753–1817) ; un dramaour ivez e oa e eontr-kozh Richard Brinsley Sheridan
(1751–1816). Ur c'hoar henañ a oa, Catherine Frances, hag ur breur a voe ganet en e c'houde, William Richard.
Bloaz goude e c'hanedigezh, e 1815, tud J. T. Sheridan Le Fanu a zilojas da Báirc an Fhionnuisce (Phoenix Park), e Dulenn bepred, ma voe anvet an dean da aluzener al lec'h.
E 1826, pa oa Joseph 12 vloaz, e tilojas an tiegezh da Abington e Kontelezh Luimneach da heul an tad. Daoust dezhañ kaout ur c'helenner prevez, J. T. a implijas levraoueg e dad evel emzeskad. Tri bloaz goude, oadet 15 vloaz, e voulc'has skrivañ barzhoniezh, a ziskoueze d'e vamm, d'e c'hoar ha d'e vreur hogen nepred d'e dad.

Ur barrez katolik e oa Abington, ma ne oa nemet un daouzek bennak a brotestanted e-tal c'hwec'h mil a gatoliked ; pa redias ar gouarnamant an holl gatoliked da baeañ un deog evit Iliz Iwerzhon e voe boulc'het Cogadh na nDeachúna, Brezel an Deog (1830-36). E 1832 ez erruas an trubuilhoù en Abington, hag e 1833 e tistroas ar re Le Fanu da Zulenn, ma voe gopret Thomas gant ar gouarnamant — betek 1834 hepken, abalamour da Vrezel an Deog. Dav e voe d'an tiegezh Le Fanu bevañ-bevaik betek ma voe gopret Thomas en-dro gant ar gouarnamant e 1838. Pa varvas an tieg e 1845 e rankas ar familh gwezhañ e levraoueg evit paeañ an dleoù.

Daoust d'an enkadennoù-se e teuas Joseph a-benn da chom gant e studi war ar gwir e Trinity College ; testeniekaet evel alvokad e voe e 1839, oadet 25 bloaz, hogen biskoazh ne vreutaas, pa gavas gwelloc'h mont da gazetenner. E 1838 c'hoazh en doa boulc'het skrivañ istorioù evit Dublin University Magazine, ma voe embannet e istor kentañ : The Ghost and the Bone-Setter ; adalek 1840 e voe perc'henn war meur a gazetenn, Dublin Evening Mail en o zouez.

D'an  e timezas gant Susanna Bennett, merc'h d'un alvokad brudet e Dulenn. E 1845 e voe ganet o bugel kentañ, Eleanor, heuliet gant Emma e 1846, Thomas e 1847 ha George e 1854.

E 1847 e savas Sheridan Le Fanu enep ar gouarnamant da-geñver An Gorta Mór, Naonegezh Vras Iwerzhon (1845-49).
E miz Ebrel 1858 e varvas gwreg ar skrivagner, a baouezas da skrivañ betek marv e vamm e 1861.

E 1861 end-eeun e voe Sheridan Le Fanu pennskridaozer ha perc'henn Dublin University Magazine, ma embanne e skridoù kent o azasaat evit marc'had Bro-Saoz ; The House by the Churchyard (1863) ha Wylder's Hand (1864) a voe embannet en doare-se. Diwar goulenn e embanner e London e rankas skrivañ a-zivout dodennoù saoz ar mare, ar pezh a zeuas a-benn d'ober gant ar romant Uncle Silas (1864). Distreiñ da Iwerzhon a reas avat en e istorioù diwezhañ.

E Dublin e varvas gant ul lamm-kalon en e 58 bloaz.

Oberennoù

1838
 The Ghost and the Bone-Setter, un istor farsus.
 The Fortunes of Sir Robert Ardagh, ul luziadell c'hotek hag a c'hoarvez en ur c'hastell en Iwerzhon.
 The Last Heir of Castle Connor, diwar-benn diskar ar brientinion gatolik ha sav ar re brotestant.
 The Drunkard's Dream, ur sell war an Ifern.
 Passage in the Secret History of an Irish Countess, kentañ stumm Uncle Silas.
1839
 Strange Event in the Life of Schalken the Painter, un istor awenet gant ar ganaouenn hengounel The Daemon Lover () hag oberennoù al livour izelvroat Godfried Schalcken (1643-1706)
 A Chapter in the History of a Tyrone Family, kentañ stumm The Wyvern Mystery.
1843
 Spalatro: From the Notes of Fra Giacomo, embannet disin e Dublin University Magazine hag anzavet diwar dorn Le Fanu e 1980 gant W. J. McCormack ; istor gotek un c'helanoriad hag a c'hoarvez en Italia.
1845
 The Cock and Anchor: a Chronicle of Old Dublin City, romant istorel, a voe kempennet hag adembannet dindan an talbenn Morley Court.
1847
 The Fortunes of Colonel Torlogh O'Brien — A Tale of the Wars of King James, romant istorel.
1863
 The House by the Churchyard, ar romant istorel diwezhañ hag an hini diwezhañ a c'hoarvez en Iwerzhon .
1864
 Uncle Silas – A Tale of Bartram-Haugh, un oberenn glasel el lennegezh c'hotek, azasaet evit Bro-Saoz diwar Passage in the Secret History of an Irish Countess.
 Wylder's Hand
1865
 Guy Deverell 
1866
 All in the Dark 
1867
 The Tenants of Malory 
1868
 The Evil Guest 
 A Lost Name – Bishop Burnett's History of is Own Time, un doare all eus The Evil Guest .
 Haunted Lives 
1869
 The Wyvern Mystery
1871
 Checkmate
 The Rose and the Key, un oberenn glasel el lennegezh c'hotek, ma teskrivas euzh ur bredospital prevez .
 Chronicles of Golden Friars, tri istor berr a c'hoarvez e Golden Friars, ur gêriadenn faltaziek e Bro-Saoz .
1872
 In a Glass Darkly, un dastumad pemp istor berr
 Willing to Die
1873
 Morley Court, eil doare The Cock and Anchor.
1880 (dalif)
 The Purcell Papers, dastumad an daouzek istor berr kentañ skrivet gant Sheridan Le Fanu etre 1838 ha 1840 .

Notennoù

Ganedigezhioù 1814
Marvioù 1873
Skrivagnerien Iwerzhon
Skrivagnerien saoznek