Iriennouriezh
An irinennouriezh a zo ur gredenn, un ideologiezh ivez a-wechoù, a zo hini an iriennourien, a zispleg drezi darvoudoù politikel, istorel, hag a vije c'hoarvezet abalamour d'un irienn guzh bennak, evit diskar ar galloud (politikel, armerzhel pe relijiel), pe evit kemer ar galloud. Hervez ar gredenn-se e vez strolladoù tud droukrañsus, politikourien pe torfedourien, o klask kemer ar stur dre guzh hag o tistruj o enebourien. . 
 

Un toullad tud a embann ez eus iriennoù a-enep ar stad, Bro-C’hall, ar galleg, pe a-enep ar peoc’h, ar bed. Komz a reer neuze eus iriennouriezh: n'eo ket ur skiant evel-just, met ur gammweledigezh eus ar bed, pe un douellweledigezh.

Ijinañ iriennoù a ra an iriennourien. Pe e kredont er pezh a laront, pe e klaskont levezoniñ ar speredoù. Darn eus an dud-se a c'hall bezañ brozennourien, klañv a spered, re all servijerien ar stad pe ur gostezenn bolitikel bennak, hag ober propaganda. 

Alies e vez diaes da zigejañ an daou seurt ijinerien iriennoù, rak un irienn ijinet evel arm ar propaganda a c'hall bezañ diefed war milionoù a dud ha derc'hel da levezoniñ tud klañvidik pe hegredik.

An iriennoù ijinet

Bremañ e vez ijinet iriennoù bedel, kement hag ober:
Irienn ar Yuzevien, ijinet a bell zo, zo bet implijet gant polis kuzh an tsared evit skrivañ al levr Protokol Furien Sion, implijet war-lerc'h gant an nazied, hag hiriv c'hoazh gant stadoù zo (Iran da skouer); hervez an iriennourien-se e vefe ar Yuzevien pennkaoz d’ar gwalldaol a voe e New-York d’an 11 a viz Gwengolo. Sellet e vez ouzh al levr gant tud zo evel pa vije ur gwir levr istor.

An irienn amerikan, a glask hon lakaat da grediñ ne oa ket bet argadet ar Pentagon gant ur c'harr-nij, pa ne vije bet karr-nij ebet en deiz-se, hervez an iriennour gall, Thierry Meyssan .

an iliz katolik, pe ar pab, a glaskfe ren ar bed, pe a vefe oc'h ober dija, hervez KKK pe protestanted zo eus Norzhiwerzhon;

ar c'h-chemtrails : an arme, pe an NASA, a vefe o skeiñ louzoù eus kirri-nij war an dud.

Komzoù
Ma ne glot ket ar fedoù gant ho teorienn iriennnoù n’hoc’h eus ken ‘met ijinañ un iriennn brasoc’h c’hoazh. Robert D. Hicks, In Pursuit of Satan.

Levrioù da lenn
Les nouveaux imposteurs, Antoine Vitkine, La Martinière.

Liammoù diavaez
 Testeni un Alamanez savet a-enep an iriennourien : http://www.vice.com/fr/read/comment-jai-quitt-la-secte-des-thories-du-complot

politikerezh
mojennoù ar bed