Hélène Boucher
Hélène Antoinette Eugénie "Léno" Boucher (Pariz, 23 a viz Mae 1908 – Guyancourt, 30 a viz Du 1934) a voe ul levierez nijerezioù c'hall.
Petra bennak ma voe berr-berr he respet e tapas meur a rekord tizh e deroù ar bloavezhioù 1930. En ur gwallzarvoud karr-nij e kollas he buhez.

Yaouankiz
Merc'h e oa d'an tisavour Léon Boucher (1868–1939) ha d'e wreg Élisabeth Hélène Dureau. Pa darzhas ar Brezel-bed kentañ, an tiegezh a guitaas Pariz d'en em staliañ en o zi kozh e Yermenonville (Eure-et-Loir). Eno e tastumas Hélène skridoù ha luc'hskeudennoù a denne d'al levierien ha d'an nijerezioù. Goude ar brezel e tistroas gant he familh da Bariz, ma reas he studioù. Da 16 vloaz e tapas he aotre da vleinañ kirri-tan, a-raok kenderc'hel gant he studioù e Skol an Arzoù-Ker.

E 1930, d'an oad a 22 vloaz, e tivizas bezañ levierez a-vicher evit kaout an dial eus marv al levier ha saver nijerezioù Jean Hubert (1885–1927), a oa mignon d'he breur. He nijadenn gentañ a reas d'ar 4 a viz Gouere hag adalek miz Meurzh 1931 e teskas leviañ. Brevedet e voe d'an 21 a viz Even, goude 100 eurvezh nij hag un nijadenn diouzh noz. Bloaz war-lerc'h e voe brevedet a-vicher, ar pevare maouez e Bro-C'hall goude Adrienne Bolland (1920), Maryse Bastié (1925) ha Maryse Hilsz (30 Ebrel 1930). Diouzhtu e prenas ur nijerezig eildorn, un De Havilland DH.60G Gipsy Moth saoz bet marilhet F-AJKM e miz Kerzu 1929 (G-AALY e oa e Bro-Saoz).

Respet
E miz Here 1932 e kemeras perzh e nijadeg Caen–Deauville ; sac'het e voe he nijerez, ret e voe dezhi pradañ ha chom a reas an nijerez a-skourr ouzh ur wezenn, met dibistig e voe al levierez yaouank.

D'an 2 a viz Gouere1933 e nijas e redadeg an Daouzek eurvezh en Angers en ur gas an danvez levierez Edmée Jarlaud (1910–1939) ganti ; 14 e voe he renk, met ar c'hentañ maouez oc'h echuiñ e voe.
Miz diwezhatoc'h, d'an 2 a viz Eost, e tapas rekord ar bed an uhelder (5 900 m) evit al levierezed war bourzh ur Mauboussin M-123 Corsaire.
Adalek miz Gwengolo e heulias kentelioù troioù-ouesk war nij.

E 1934 ez eas gant al levierezed Adrienne Bolland ha Maryse Bastié da stourm evit ma vije roet d'ar merc'hed ar gwir da vouezhiañ, a-du gant ar bolitikourez wregelour Louise Weiss (1893–1983).
Er bloaz-se e voe gopret gant an embregerezh Caudron-Renault evit amprouiñ embregadusted o nijerezioù.
D'an 8 a viz Gouere e voe eil e Daouzek eurvezh Angers — en he unan war bourzh un nijerez Caudron C.430 Rafale e-pad 12 eurvezh, pa oa daou nijer en ardivikink a dapas ar priz kentañ. Ganti evelato ez eas rekord etrebroadel tizh ar merc'hed war 1 000 km gant 250,086 km/h keitat.

D'an 30 a viz Du, e-kerzh un nijadenn-bleustriñ e Guyancourt gant he ardivink Caudron C.430 Rafale, e voe tapet an nijerez gant barr ar gwez hag e yeas da flastrañ ouzh an douar. Gloazet-garv e voe Hélène Boucher, a varvas en hent da ospital Versailles.
Obidoù broadel a voe graet dezhi en iliz-veur Saint-Louis des Invalides e Pariz – ar wech kentañ evit ur vaouez – kent bezañ beziet e Yermenonville.

Rekordoù etrebroadel
Eizh rekord etrebroadel a yeas gant Hélène Boucher.

Mammenn :  FAI / WASF.

Levrlennadur
 MARCK, Bernard : Les aviatrices, L'Archipel, 1994 
 MARCK, Bernard : Hélène Boucher, la fiancée de l'air, L'Archipel, 2003 
 QUELLA-GUYOT, Didier & DAUGER, Olivier : Hélène Boucher, l'étoile filante, Paquet, 2018

Liammoù diavaez

Notennoù

Ganedigezhioù 1908
Marvioù 1934
Istor an nijerezh
Nijerezed
Nijerezed Bro-C'hall