Plouvalae
Plouvalae (Ploubalay e galleg) a oa ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor. Pennlec'h Kanton Plouvalae e oa betek 2015.

Kendeuzet e oa bet gant Ar Genkiz-Yuzhael ha Tregon-Poudour d'ar 1añ a viz Genver 2017 d'ober ur gumun nevez : Bosez-Poudour.

Douaroniezh

Anv 
Stummoù skrivet

 Bernard Tanguy ː Eccl. S. Petri de Ploballeio, 1163; par. de Plabela, 1269; Ploubala, 1310; Plobala, c. 1330; Ploubalay, 1348; Ploeballa, 1392; Ploubala, 1399; Plobalai, 1405; Ploubalay, 1439; Pluballay, 1444, 1551; 
Erwan Vallerie ː Ploballeio, 1163; Ploubalay, 1348; Plobala, 1399

Gerdarzh

 B. Tanguy ː anv ur sant ː Bachla
 Hervé Abalain ː anv ur sant ː Bala(e), marteze eilstumm da Balay, diskibl sant Gwenole

Ardamezioù 
En argant e sourin en gul karget gant teir mailhenn en aour, leinet gant ul leon en gul krabanet, teodet, ha kurunet en aour
Tiegezh Plessis-Mauron (Grénédan,

Istor 
Savet eo bet asamblez tirioù Rays hag ar Genkiz-Yuzhael e miz Mezheven 1680 kontelezh evit François-Claude du Breil. Kontelezh Brays e oa e anv.

Dispac'h Gall 
 Dekred eus ar 26 a viz Du 1790 war al le ret: graet e voe al le ouzh ar Roue, ar vro hag al lezennoù gant ar person en ur sevel diferadennoù na c'hellent ket bout degemeret gant ar Vodadenn vonreizhañ vroadel.
10 Gouere 1795 ː preizhet e oa bet an ti-kêr gant 300 chouan, devet an dielloù, ha troc'het Gwezenn ar Frankiz.
13 Ebrel 1796 ː emgann la Ville-Rozé, etre 350 chouan eus rann-arme la Baronnais, kaset gant Stévenot, lez-anvet Richard, ha 400 Glas eus ar 84vet hanter-brigadenn Dinan, kaset gant kabiten Lhermine.



Brezel-bed kentañ  
 88 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, d.le. 3,65% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.

Eil Brezel-bed 
 D'ar 24 a viz Gouere 1944 e kouezhas un nijerez P-47 (marilhet 42-67119) eus aerlu SUA (United States Army Air Forces) e Plouvalae; he nijour a voe lazhet.
 Mervel a reas pemzek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel.

Trevadennoù 
 Brezel Indez-Sina: daou soudard a varvas.

Monumantoù ha traoù heverk 
 Maner la Coudraye, adsavet e 1729; talbennoù ha tourioù a zo bet enrollet ar 24 Gouere 1964
Kastell la Crochais (XVIIIvet)
Kastell Bélestre (XVIIIvet)
Maber la Mallerie (XVIIIvet)
Chapel la Gonnais (XVIIvet)
Moudenn Tertre-Bonnier (krennamzer)
Kevioù la Crochais (mare an Houarn)
Peulvaen la Prévôté
An iliz sant Pêr ha sant Paol, sakret an 28 Here 1877.

Emdroadur ar boblañs abaoe 1962

Melestradurezh

Tud 

 Guy Homery, beleg, diazezour kenvreuriezh Filles de la divine providence Krehen; ganet e Plouvalae ar 25 Eost 1781, aet da Anaon e Krehen an 13 Du 1861
 Henri Lassourd, ganet ar 24 Mae 1902; medisin-loened, maer Gwerc'h-Breizh, 1945; kuzulier-jeneral, 1959; eil-prezidant kuzul Il-ha-Gwilun, 1967; kannad Il-ha-Gwilun (23 Mae 1968 / 4 Meurzh 1973). Aet eo da Anaon an 11 Meurzh 1978.

Ardamezeg ar familhoù

Liammoù diavaez

Levrlennadur 

 Hervé Abalain : Les noms de lieux bretons. Les Universels Gisserot. 2000
Pol Potier de Courcy : Nobiliaire et armorial de Bretagne. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
 Régis de Saint-Jouan : Dictionnaire des communes. Département des Côtes-d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie. Conseil Général des Côtes d'Armor. Saint-Brieuc. 1990
 Bernard Tanguy : Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor. Chasse-Marée. ArMen. 1992
 Erwan Vallerie : Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus. An Here. 1995

Notennoù ha daveoù 

Kumunioù kozh Aodoù-an-Arvor
Nijerezioù SUA aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed