Primaten
D'Primaten (Primates) oder Härendéieren sinn eng Uerdnung vun héich entwéckelte Mamendéieren.

Hir Entwécklung huet viru méi wéi 80 Millioune Joer ugefaangen, wou si primär an de Beem gelieft hunn. Am Ganze gëtt et haut 250 lieweg Aarten. Et gëtt tëscht zwou verschiddene Gruppen ënnerscheet: Afe mat fiichten Nuesen (Strepsirrhini) an Afe mat dréchenen Nuesen (Haplorrhini). Zu der leschter Kategorie gehéiert och de Mënsch.

Geschicht 
Zur Entwécklung vun den éischte Primate koum et an der Period vum Eozen virun 58 bis 37 Millioune Joer. Um Enn vun dëser Zäit ware si schonn an zwou Gruppen agedeelt, an zwar an d'Alweltafen, déi Afrika an Asien bewunnen, an d'Neiweltafen, déi Amerika bewunnen.

An der Period vum Oligozen sinn dunn déi héich Primaten entstanen. Am fréie Miozen viru ronn 24 bis 20 Millioune Joer koumen d'Mënschenafen.

Liewensweis

Systematik 
 Primaten
 Ënneruerdnung Afe mat fiichte Nuesen (Strepsirrhini)
 Infrauerdnung Lemuriformes
 Iwwerfamill Cheirogaleoidea
 Famill Kazemakien (Cheirogaleidae)
 Iwwerfamill Lemuroidea
 Famill Lemuren (Lemuridae)
 Famill Wiselmakien (Lepilemuridae)
 Famill Indridae
 Infrauerdnung Chiromyiformes
 Famill Daubentoniidae
 Infrauerdnung Lorisiformes
 Famill Lorisidae
 Famill Galagidae
 Infrauerdnung Adapiformes †
 Ënneruerdnung Afe mat dréchenen Nuesen (Haplorrhini)
 Infrauerdnung Tarsiiformes
 Famill Koboldmakien (Tarsiidae)
 Infrauerdnung Simiiformes
 Neiweltafen (Platyrrhini)
 Famill Cebidae
 Famill Nuetsafen (Aotidae)
 Famill Sakiafen (Pitheciidae)
 Famill Klamerschwanzafen (Atelidae)
 Famill Krallenafen (Callitrichidae) 
 Aalweltafen (Catarrhini)
 Iwwerfamill Cercopithecoidea 
 Famill Cercopithecidae
 Iwwerfamill Hominoidea
 Famill Gibbons (Hylobatidae)
 Famill Mënschenafen (Hominidae)

Um Spaweck 

Mamendéieren