Buerg Veianen
D'Buerg Veianen (och Veianer Schlass oder lokal Veiner Schlooss genannt) ass eng Buerganlag zu Veianen am Kanton mam selwechten Numm zu Lëtzebuerg.

Geographie

D'Buerg läit um Südrand vun den Ardennen op engem laanggezunne Fielsvirspronk op hallwer Héicht tëscht dem enken Ourdall an engem Héichplateau.

Beschreiwung vun der Anlag
D'Buerg selwer ass e Gebaikomplex dee sech iwwer eng Längt vun 90 m zitt an dee vun enger Festungsmauer agegrenzt ass. Et muss een duerch 4 Paarte goen, éiert een am Bannenhaff bei d'Buerg kënnt. Vun der Buerganlag aus hu sech zwou Rankmauere ronderëm dee fréiere Stadkär bis erof bei d'Our gezunn (cf. Bild 2), vun deene gréisser Deeler bis haut erhale sinn.

De Gebaierkomplex haut

Follgend Raimlechkeete kann ee bei enger Visitt vum Schlass kucken:

Um -1:
 De grousse Keller (eegenen Accès vu baussen)
Um Rez-de-chaussée:
 Waffenhal
 Ritterstuff
 Archeologesch Krypta
 Ënneschten Niveau vun der Kapell
 Ursprénglech Kichen
 Salle à manger
 Grouss Kichen
 Bur
 Rittersall
Um éischte Stack:
 Byzantinesch Galerie
 Bannenhaff
 Rondgank ronderëm d'Kapell
 Ieweschte Niveau vun der Kapell
 Bankettsall
 Schlofkummer
 Stammbamkummer
 Festsall = Vic-Abens-Sall
Um zweete Stack:
 Charles-Arendt-Sall
 Jean-Pierre-Koltz-Sall

Geschicht

D'Veianer Buerg gouf vum 11. Joerhonnert un op der Plaz vun engem fréiere réimesche (4. Jh.) a karolengesche (9. Jh.) Kastell opgeriicht.

Am Mëttelalter waren d'Grofe vu Veianen direkt Vasale vum däitsche Keeser. Duerch e Familljesträit gouf de Philippe I. vu Veianen 1264 Vasal vun de Grofe vu Lëtzebuerg. D'Buerg war bis 1417 d'Staambuerg vun de Grofe vu Veianen, wéi se un d'Haus Nassau iwwergaangen ass. D'Grofschaft Veianen hat deemools ongeféier déi selwecht Gréisst wéi dat haitegt Groussherzogtum.

1820 huet de Wëllem I. vun Holland déi bis dohin net zerstéiert Buerg fir 3.200 Gulden un de Veianer Geschäftsmann Wenzel Coster versteet, deen all d'Miwwelen an och de kompletten Daach verkaaft an d'Buerg selwer als Steebroch benotzt huet.

1938 ass d'Buerg op der Lëscht vun de klasséierte Monumenter als nationaalt Monument agedroe ginn. 1977 ass se a Staatsbesëtz komm a gëtt zanterhier restauréiert.

Chronologie
 4. Jh.: op der Plaz steet e réimesche Wuechtposten.
 9. Jh.: op der Plaz steet eng karolengesch Anlag.
 11. Jh.: héichmëttelalterlech Bauperiod.
 1090: den éischte Grof, Bertulf vu Veianen.
 12. Jh.: zweet Bauphas: klenge Palas.
 Uganks 13. Jh.: d'Buergkapell an de grousse Palas ginn opgeriicht
 1417: den éischten Nassauer: Grof Engelbert I. vun Nassau.
 Enn 15. Jh.: Héije vun de Giewelen, Bau vun den héije goteschen Diech.
 Uganks 17. Jh.: d'Nassauer Haus gëtt opgeriicht.
 1820: d'Buerg gëtt verkaaft, Ofbroch vun den Diech fir Baumaterial.
 1885: D'Buerg ass am Besëtz vun der groussherzoglecher Famill.
 1910/11: Restauratiounen duerch den Architekt Bodo Ebhardt.
 1966/67: Opriichte vum verwëllefte Waffesall vum klenge Palas.
 1977: De Groussherzog Jean verkeeft d'Buerg un de Lëtzebuerger Staat.
 Vun 1978 un: D'Buerg gëtt bis haut bestänneg weider opgebaut a restauréiert ënner der Supervisioun vum Service des sites et monuments.

Chronologie vun den Herrscherhaiser

D'Grofe vu Veianen

 1090: Bertolphe (comes de Vianne)
 1096: Gérard Ier de Sponheim (et Vianden?)
 1124-1150: Frédéric Ier
 1154-1163: Sigefroid Ier
 1163-1184: Frédéric II
 1187-1217: Frédéric III
 1214-1252: Henri Ier
 1250-1271: Philippe Ier
 1278-1307: Godefroid Ier
 1307-1312: Philippe II
 1317-1337: Henri II
 1337-1400: Marie de Vianden
 1417: Elisabeth de Sponheim-Vianden

D'Veianer Buerg an der Konscht

Literatur 
Dat wuel bekanntst Zitat iwwer Veianen a seng Buerg ass aus der Fieder vum Victor Hugo (Discours aux Viandenois, 20.07.1871):
« Aujourd'hui, dans son paysage splendide que viendra visiter un jour toute l'Europe, Vianden se compose de deux choses également consolantes et magnifiques, l'une sinistre, une ruine, l'autre riante, un peuple. »

Kino
op der Veianer Buerg gi reegelméisseg Kinosfilmer gedréit, zum Deel mat bekannter internationaler Besetzung.

 Shadow of the Vampire (2000)

Illustratiounen

Historesch Duerstellungen

Fotoe vu baussen

Fotoe vu bannen

Literatur 

 Arendt, Jean-Venceslas-Charles, 1884. Monographie du château de Vianden. Luxembourg: Impr. de la Cour, 1984 [Facsimile vun der Originaleditioun vun 1884].
 Dunan, Marie Elisabeth, 1960. Les châteaux forts du Comté de Luxembourg et les progrès dans leur défense sous Jean l'Aveugle 1309-1346. Publ. de la Section historique 70, Luxembourg.
 Du Fays, Dominique, 1987. La Maison de Vianden: des origines à 1337. 225 p. + XXVII. Thèse Mém. lic. hist. Liège.
 Ebhardt, Bodo, 1939. Der Wehrbau Europas im Mittelalter. Bd. I. Berlin.
 Frantzen-Heger, Gaby, 1998. Die Hofburg Vianden / Grand-Duché de Luxembourg - Domaine de l'Etat luxembourgeois. 40 p. Vianden: Les Amis du Château de Vianden.
 Koltz, Jean-Pierre, 1964. Neue Betrachtungen über die bauliche Entwicklung der Hofburg Vianden. Luxemburger Marienkalender Jg. 83: 38-43.
 Koltz, Jean-Pierre, 1971. Die grossen Restaurationsarbeiten auf Burg Vianden. Die Warte Année 24, n°22 (15.07.): 1 + 4. Luxembourg.
 Koltz, Jean-Pierre, 1972. Nouvelle monographie du château-palais de Vianden. Luxembourg, Impr. Saint-Paul. 46 p. 
 Koltz, Jean-Pierre, 1983. Le château-palais de Vianden. Vianden: Les Amis du Château de Vianden, Mersch: Impr. Fr. Faber. (6) p. [photos: Pol Holweck, Jochen Herling] 
 Koltz, Jean-Pierre, 1988. Nouvelle monographie du château-palais de Vianden. 2e éd. augmentée, 85 p. Vianden: Amis du château, Luxembourg, Impr. Saint-Paul.
 Krantz, Robert & Norbert Quintus, 1984. Das alte Luxemburg heute: ein kultureller Wegweiser von der Romanik zum Barock 800-1800 (Burgen, Schlösser, Kirchen, Friedhöfe, Dörfer). [layout Sonja Muller ; couv. Marcel Schroeder] Luxembourg: RTL Édition, 271 p.
 Lobo, Paulo, 2011. 12 Bemerkenswerte Gebäude in Luxemburg: 1. Das Schloss Vianden. S. 10-19, Luxédit, ISBN 978-99959-733-0-8
 Milmeister, Jean, 1968. Le déclin et l'extinction de la Maison de Vianden. Hémecht Jg. 20, H. 1: 39-45.
 Milmeister, Jean, 1969. Les débuts de la Maison de Vianden. Hémecht 21, H. 1: 57-61.
 Milmeister, Jean, 1970. Le Comté de Vianden sous la Maison de Nassau. Hémecht Jg. 22, H. 2: 213-218.
 Milmeister, Jean, & Frank Wilhelm, 2002. Victor Hugo et les châteaux luxembourgeois. Vianden: Maison de Victor Hugo: Ass. des châteaux luxembourgeois. Hémecht Jg. 54, H. 3: 337-367.
 Zimmer, John, [zirka 1998]. Le château de Vianden. Carnets du patrimoine. 79 p. Luxembourg: Musée national d'histoire et d'art: Service des sites et monuments, Luxembourg, Impr. Saint-Paul. [éd. par le Musée national d'histoire et d'art et le Service des sites et monuments nationaux] ; [layout: Isabelle Clees ; composition photogr.: Conny Scheel].
 Zimmer, John, 1996. Die Burgen des Luxemburger Landes. Band 1: Die archäologisch und bauhistorisch untersuchten Burge von Befort, Bourscheid, Fels, Luxemburg, Vianden. 442 S. Hrsg.: Les amis de l'ancien château de Beaufort, Les amis du château de Bourscheid, Les amis du château de Larochette, Les amis du château de Vianden. Éditions Saint-Paul, Luxembourg. ISBN 2-919883-07-0.
 Zimmer, John, 2010. Die Burgen des Luxemburger Landes. Band 3: Brandenburg, Dudelange, Koerich, Larochette, Septfontaines, Stolzemburg, Vianden. Éditions Saint-Paul, Lëtzebuerg. ISBN 978-2-919883-24-0 (cf. Ss. 96-241)

Kuckt och 
 Lëscht vun den nationale Monumenter an der Gemeng Veianen
 Lëscht vun de Buergen a Schlässer am Ourdall

Um Spaweck 

 Offiziell Säit vun de Schlassfrënn , , 
 D'Buerg vu Veianen op der Websäit vum Institut national pour le patrimoine architectural 
 La Ville et le Château de Vianden. Proposition d'inscription sur la liste du patrimoine mondial de L'UNESCO 
CNN setzt Schloss Vianden das Krönchen auf op wort.lu den 8. August 2019
Joe Yogerst, World's most beautiful castles  op cnn.com de 7. August 2019
 Video op Youtube aus der Serie: Kierchen a Kapellen zu Lëtzebuerg iwwer d'Schlasskapell vu Veianen

Gemeng Veianen
Veianen Buerg
Veianen
Buerg Veianen