Artikel (Grammaire)
Den Artikel ass grad wéi d'Besëtzadjektiver an d'demonstrativ Adjektiver e Bestëmmungswuert fir Substantiver. En ännert seng Declinaisoun, jee nodeem fir wéi e Geschlecht e gebraucht gëtt, ob en an der Eenzuel oder an der Méizuel steet, an och ofhängeg vum Casus, d. h. ob en am Nominativ, Dativ oder Akkusativ gebraucht gëtt.

Am Geschlecht  
Den Artikel markéiert déi dräi Fäll vum Geschlecht déi et am Lëtzebuergesche gëtt. E kann dobäi als bestëmmten, onbestëmmten, betounten oder negativen Artikel gebraucht ginn.

Bestëmmten Artikel

Onbestëmmten Artikel

Betounten Artikel

Negativen Artikel

Feele vum Artikel 
Wa keen Artikel do steet, da gëtt en Deel vun engem Ganze gemengt. Am Lëtzebuergeschen entsprécht dat dann dem franséische partitiven Artikel.
Ech drénke gär Wäin, de Jos huet léiwer Whisky.
D'Kand mécht Botter op d'Schmier.

Méizuel

Et gëtt allerdéngs en onbestëmmten negativen Artikel an der Méizuel:

D'betount Form an der Méizuel ass déi

Eegenaarten

Et gëtt eng al Form vum männlechen Artikel an der Eenzuel, < der > déi a festen Ausdréck ze fannen ass:
 dat ass der Jomer, wat der Jomer.
 Ëmsoss ass der Doud, an e kascht nawell d'Liewen.
 Géint der Mueren ass et méi kal ginn.
Am Lëtzebuergesche kréien d'Virnimm ëmmer de bestëmmten Artikel:
Den Heng an d'Léin gi muer bestuet.
De Jos an d'Toini sinn um Tour.
Weiblech Virnimm déi ouni Appellatioun oder Qualifikatioun gebraucht ginn, ginn als neuter betruecht:
 Do steet d'Germaine Jolibois; hatt huet säi Portmonni verluer.
 Dohanne leeft d'Justine; hatt trainéiert vill, et wëll déi nächst Course gewannen.
Weiblech Virnimm déi mat enger Appellatioun, enger Qualifikatioun oder engem Titel gebraucht ginn, accordéiere sech domat:
 Do hänkt e Bild vun der Sängerin Cher; si war do nach ganz jonk.
 Do wunnt d'Joffer Ketty; si ass al, se huet 40 Joer laang Schoul gehalen.
 D'Kinnigin Leonie ass dout; si gëtt an aacht Deeg begruewen.

Fäll
All Funktioun vun der Nominalgrupp am Saz gëtt mat engem Fall markéiert.

Am Lëtzebuergesche gëtt et dräi Fäll: den Nominativ, den Akkusativ an den Dativ.

Den Nominativ ass de Fall vum Sujet a vum Attribut vum Sujet:
Den Tram steet op der Streck.
Dat ass den Tramschauffer.
Den Akkusativ ass de Fall vum Complement direct vum Objet oder vum Attribut vum Complement direct vum Objet:
De Bauer huet en Trakter.
Hie stellt den Trakter an de Schapp.
Den Dativ ass de Fall vum Attributiounscomplement:
Hie verkeeft dem Noper e Camion.
Et ass elo dem Noper säi Camion.

Bemierkung:

Den däitsche Genitiv (Complement vum Objet) gëtt et just a verschiddenen Expressiounen.
Enn des Mounts, ass de Schantje fäerdeg.
Ufanks der Woch ginn zwéin nei Weeër gebaut.
Hatt ass des Däiwels.

Declinaisoun

Nominativ / Akkusativ 
D'Declinaisounen am Nominativ an am Akkusativ sinn d'selwecht.

Nominativ
Am Haff steet keen Auto.
Déi viischt Dier ass knaschteg.
E Bläistëft ass fir ze schreiwen.
Dat déckt Buch huet vill Säiten.
Kamelle schmaache gutt, sinn awer schlecht fir d'Zänn.
Akkusativ
Si botzt déi knaschteg Dier.
De Jong liest dat déckt Buch.
Hatt suckelt keng Kamellen.

Dativ 

De Coiffer schneit der Fra d'Hoer.
Heiansdo fierft en där Fra och d'Hoer.
D'Léiermeedche gëtt deem Mann um Stull eng Zeitung.
D'Coiffeuse wäscht engem Jong de Kapp.
Hie gëtt kengem Kand eng Kamell.
Den Dokter schreift den Elteren eng Ordonnance.

Grammaire vum Lëtzebuergeschen