Komtio Essex (Massachusetts)
Komtio Essex esas komtio en la nordesta parto di la stato Massachusetts en Usa.

En 2010, la tota habitantaro esis 743.159, tale ol esas la triesma maxim populoza komtio en Massachusetts.  Ol esas parto dil areo Granda Boston.  La maxim granda urbo en Komtio Essex esas Lynn.  La komtio nomizesis pro la angla komtio Essex.

Ol havas du sideyi: Salem e Lawrence.  Ante dissolvo di la komtio-guvernerio en 1999, Salem havis resortiso super la distrikto Suda Essex, e Lawrence havis resortiso super la distrikto Norda Essex, ma nun ta urbi ne funcionas kom sideyi di guvernerio.  Tamen, la komtio e distrikti restas kom administrala regioni agnoskita da diversa guverneriala agenterii, qui kolektis statistiki o procesis judiciala kazi sub ta geografiala subdividuri, ed obligesas konservar la registro di li.  La komtio nomizesas la Essex National Heritage Area da la National Park Service.

Historio 
La komtio kreesis da la Generala Korto dil Kolonio di Bayo di Massachusetts ye 10ma mayo 1643, kande imperesis "ke la tota plantacerio en ta resortiso dividesez aden quar sheires".  Nomizita pro la samnoma komtio en Anglia, Essex lore kontenis l'urbi Salem, Lynn, Wenham, Ipswich, Rowley, Newbury, Gloucester, ed Andover.  En 1680, du urbi, Haverhill e Salisbury, amba situita norde de la RIvero Merrimack, anexesis a Komtio Essex.  La restinta quar urbi dil olima Komtio Norfolk , qui inkluzis Exeter e nuna Portsmouth, transferesis a la Provinco New Hampshire.  La dek granda fondinta habiteyi  lore subdividesis dum la yarcenti por produktar la moderna kompozuro de urbi di Komtio Essex.

Komtio Essex esas famoza kom l'areo quan Elbridge Gerry (qua naskis e kreskis en Marblehead) dividesis aden salamandratra formo en 1812 qua produktis la vorto gerrymandering.

Geografio 
La komtio havas tota areo de 2140 km2, de qua 1280 km2 esas tero e 870 km2 (41%) esas aquo.  Komtio Essex adjacas Komtio Rockingham, Nova Hampshire norde, la Atlantika Oceano (Golfo di Maine e Bayo di Massachusetts) este, Komtio Suffolk sude, Komtio Middlesex weste, e tre mikra parto de Komtio Hillsborough, Nova Hampshire en la fora nordwesto en Methuen.

Komtio Essex inkluzas North Shore, Kabo Ann, e la basa parti de Valo Merrimack.

Guverno 
Quale plur altra komtii di Massachusetts, Komtio Essex existas hodie nur kom historiala geografiala regiono, e havas nula komtio-guvernerio.  Omna olima komtio-funcioni asumesis da stato-agenterii en 1999.  La sheriff ed ula altra regional oficisti kun specala devi ankore elektesas lokale por exekutar devi en la komtio-regiono, ma esas nula komtio-konsilistaro, komisario, o komtio-employati.

Massachusetts