Treno di granda rapideso
Treno di granda rapideso (TGR) o kuglo-treno esas treno qua povas vehar per rapideso plu granda kam 200 km/h en ordinara treno-voyi o per rapideso plu granda kam 250 km/h en specala treno-voyi, segun stipuli da UIC (Internaciona Fervoyala Uniono).

Lua granda rapideso posibligas a lu konkurencar kun avioni e superesar autobusi od automobili en voyaji longa de poka centi de kilometri. Ol judikesas kom la maxim sekura transportomoyeno en la mondo, kun rara acidenti dum sua historio.

L'unesma lineo di treno di granda rapideso - Tōkaidō Shinkansen, longa de 515.4 km - inauguresis ye la 1ma di oktobro 1964 en Japonia. La treni uzis kom energio-fonto elektro, furnisita ye 25kV en alternanta korento, ed atingis maxima rapideso di 210 km/h. Lua lokomotivi - entote  - fabrikesis de 1963 til 1968. La normo por rot-eskarto en lua lineo esis  mm.

Shinkansen-treni ordinare retretesas pos 15- o 20-yara uzado, kontre 30 o plua yari por ordinara treni. Nun, 27 ek l'originala Shinkansen-treni prezervesas.

La duesma lando qua adoptis treno di granda rapideso esis Unionita Rejio, kun Class 370-treno, konocata kom APT-P (Avancata Prototipo di Treno por pasajeri) en 1980. APT-P-treni anke uzis 25kV-elektro, quankam experimentala treno qua konstruktesis dum la yari 1970a uzis naturala gaso en lua propulsanta turbino.

Nune la maxim rapida treni di granda rapideso uzas magnetala levo vice roti, e desegnesas por voyajar ye 500 km/h, exemple la treno Transrapid, projetita en Germania ed uzata en la Popul-Republiko Chinia.

Referi 

Transporto