Чӳк, 23


Уявсем 
Çавăн пекех :Категори:Чӳкĕн 23-мĕшĕнчи уявсем

  Грузи — Георгоба.
  Инди —  Нанак гуру кунĕ.
  Казахстан, Çул полици кунĕ.
  Литва — Литва еткерĕсен кунĕ.
  Украина — выçлăх мурĕнче инкеке лекнисен асăну кунĕ.
  Япони — Ĕçе ырăлав кунĕ (тырă-пулăна пуçтарса вĕçленин уявĕ — Кинро канся-но хи).

Пулăмсем 

 1708 — Вырăс православи чиркĕвĕ украинсен Иван Мазепа гетманне анафемăна янă.
 1793 — Гродно сеймĕ хăйĕн ĕçне вĕçленĕ.
 1831 — Санкт-Петербургра Румянцев керменĕ (капăрл.) уçăлнă.
 1943 — тăмăрсен (Черчилль, Рузвельт тата Чан Кайши) Каир конференцийĕ.
 1946 — францисем Хайфона пенĕ хыççăн Индокитай вăрçи тапранать.
 1957 — Миланра Борис Пастернакăн «Доктор Живаго» романне пичетленĕ.
 1959 — Шарль де Голль хăй «Европăна, Атлантикăран Урала» çити епле курнине ăнлантарса панă.
 2003 — Кĕлчечексен революцийĕ: грузин президенчĕ Эдуард Шеварднадзе ĕç вырăнне хăварать.

Çуралнă 
Çавăн пекех :Категори:Чӳкĕн 23-мĕшĕнче çуралнисем пăхăр

 912 — Аслă Оттон I, герман патши тата императорĕ.
 1221 — Альфонс Х Мудрый, Кастилипе Леон патши.
 1527 — Ли Чжи, вăтам ĕмĕрсенчи китай философĕ.
 1748 — Этьенн Жозеф Флоке, франци композиторĕ.
 1760 — Гракх Бабёф, паспортри ят Франсуа Ноэль Бабёф (), франци революционерĕ (1797 в.).
 1800 — Михаил Петрович Погодин, вырăс историкĕ, çыравçи, публицисчĕ тата коллекционер.
 1804 — Франклин Пирс, АПШ 14-мĕш президенчĕ.
 1837 — Ян Дидерик Ван-Дер-Ваальс, нидерланд физикĕ. Нобель парнин лауреачĕ.
 1851 — Виктор Павлович Обнорский, революционер.
 1851 — Йонас Басанавичюс (), литва тухтăрĕ, фольклорист, этем пĕрлĕхĕн ĕçченĕ (1927 в.).
 1859 — Генри МакКарти, американ айăп çынни, витлев «Малыш Билли» (Billy the Kid), çаплах унăн суя ячĕ — Уильям Генри Бонни.
 1860 — Мария Константиновна Башкирцева, çыравçă тата сăрăçă, «Дневник» (1884 в.) авторĕ.
 1873 — Иоаким Вациетис (Вацетис), патша çарĕн полковникĕ, Генштаб Академинче вĕренсе тухнăскер, Республикăн хĕçпăшаллă вăйĕсен тĕп çарпуçлăхĕ.
 1875 — Анатолий Васильевич Луначарский, вырăс совет литература тишкерӳçи тата политика ĕçченĕ (1933 в.).
 1876 — Шарль Дюфрен, франци сăрăçи.
 1876 — Мануэль Де Фалья, испан композиторĕ.
 1878 — Андре Капле, франци композиторĕ, дирижёр.
 1881 — Пятрас Римша (), литва скульпторĕ (1961 в.).
 1883 — Хосе Клементе Ороско, мексикан сăрăçи.
 1887 — Борис Карлофф, акăлчан актёрĕ. 1931 çулта Холливудра Франкенштейн рольне вылянă.
 1887 — Генри Гвин Джефрис Мозли, акăлчан физикĕ.
 1896 — Клемент Готвальд, Чехословаки президенчĕ.
 1898 — Артамонов Михаил Илларионович, совет тапхăрĕнчи чаплă археолог, историк.
 1898 — Родион Яковлевич Малиновский, совет çарпуçлăхĕ (1967 в.).
 1898 — Габриэль Гонсалес Видела, Чили президенчĕ.
 1900 — Василий Прокофьевич Ефанов, СССР халăх сăрăçи, СССР СА академикĕ, 5 Сталин парнине тивĕçнĕ (1978 в.).
 1903 — Александр Ивченко, совет авиаконструкторĕ, УССР АА академикĕ.
 1905 — Ангелина Иосифовна Степанова, совет актёрĕ, СССР халăх артисчĕ, театр ĕçченĕ.
 1905 — Елена Максимова, совет киноактёрĕ, РСФСР тава тивĕçле артисчĕ («Тимур и его команда», «Чужая родня», «Тихий Дон», «Карнавал»). (1986 в.)
 1908 — Николай Николаевич Носов, ача-пăча çыравçи («Незнайка»; 1976 в.).
 1908 — Эдда (Евдокия) Юрьевна Урусова, совет театрпа кино актёрĕ.
 1917 — Майкл Гью, акăлчан актёрĕ.
 1917 — Пётр Андреевич Горчаков, совет полковникĕ.
 1919 — Питер Фредерик Стросон, акăлчан философĕ.
 1931 — Левитская Лия Сергеевна, чăваш чĕлхин тĕпчевçи, тюрколог.
 1933 — Кшиштоф Пендерецкий, поляк композиторĕ.
 1934 — Костя Беляев, вырăс сăвăçи тата композитор.
 1935 — Владислав Николаевич Волков, вырăс космонавчĕ (1971 в.).
 1935 — Владимир (Сабодан), Кейӳ тата мĕнпур Украина митрополичĕ (1992 çултанпа).
 1935 — Лариса Николаевна Васильева, вырăс сăваçи, прозăçи.
 1944 — Анатолий Николаевич Курчаткин, вырăс прозăçи.
 1946 — Владимир Алексеевич Брынцалов, усламçă.
 1987 — Никлас Бэкстрём, швед хоккеисчĕ, Вашингтон Кэпиталс вылявçи.
 1992 — Майли Сайрус, американ актёрĕ тата юрăçи (Ханна Монтана).

Вилнĕ 
Çавăн пекех :Категори:Чӳкĕн 23-мĕшĕнче вилнисем пăхăр

 955 — Эдред (), Саксон ăрăвен Англин 946—955 çç. патши.
 1682 — Клод Лоррен (1600) ç. франци сăрăçи тата гравёрĕ.
 1826 — Иоганн Элерт Боде, нимĕç астрономĕ.
 1833 — Жан Баптист Журдан, франци маршалĕ.
 1848 — Герман Йеллинек, нимĕç çыравçи.
 1864 — Василий Яковлевич Струве (1793 ç.), академик, астроном, геодезист.
 1886 — Ада́м Ки́ркор, литва тата беларус археологĕ кĕнеке кăлараканĕ.
 1889 — Сергей Петрович Боткин (1832 ç.), вырăс медицинин классикĕ.
 1916 — Эдуард Францевич Направник (1839 ç.), вырăс дирижёрĕ, композитор («Нижегородцы», «Дубровский»).
 1923 — Урмуз (Деметру Демет-реску-Бузэу), румын çыравçи.
 1924 — Сальбри (Франци) хулинче  Николай Алексеевич Соколов йĕрлевçĕ.
 1927 — Станислав Пшибышевский (1868 ç.), поляк çыравçи.
 1937 — Сулейман Стальский (паспортри хушамат— Гасанбеков) (1869 ç.), лезгин сăвăçи-ашугĕ, Дагестан халăх сăвăçи.
 1941 — Пётр Михайлович Петров, эскадрилья командирĕ, капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ.
 1942 — Станислав Заремба () (1863 ç.), поляк математикĕ, Польшăн математика пĕрлĕхне никĕслекенсенчен пĕри, СССР ĂА пайташ-корреспонденчĕ.
 1946 — Николай Александрович Рубакин (1862 ç.), çутта кăларакан, ăсчах, çыравçă, библиограф, энциклопедист («Среди книг»).
 1973 — Сессю Хаякава (1889 ç.), япун тата американ актёрĕ.
 1978 — Ханс Йост () (1890 ç.), нимĕç сăвăçи тата драматургĕ.
 1982 — Лима Баррету () (р. 1906 ç.), бразил режиссёрĕ, продюсерĕ.
 1983 — Том Эванс () (1947 ç.), «Badfinger» ушкăнĕн пайташĕ. «Without You» юрăн (Питер Хэмпа ()пĕрле) авторĕ, çакăнпа Гарри Нильссон () тата Мерайа Кери () хит-парадра малта пулнă.
 1986 — Николай Васильевич Сутягин, вĕçевçĕ-истребитель, капитан, Совет Союзĕн Паттăрĕ.
 1991 — Клаус Кински (паспортри хушамат - Николаус Карл Гюнтер Накшиньски) (1926), нимĕç киноактёрĕ, Настасьи Кински ашшĕ.
 2006 — Филипп Нуаре (1931 ç.), франци актёрĕ.
 2006 — Александр Литвиненко
 2007 — Владимир Крючков (1924 ç.), СССР ПХК председателĕ, ССКП ТК Политбюровĕн пайташĕ, СССР ЯЛПК пайташĕ, çар генералĕ.

Асăрхавсем 

Чӳкĕн 23-мĕшĕ
Кунсем