Ясукуни храмĕ
— Токио хулинчи синто тĕнĕн таса вырăнĕ («патшалăх лăпкăлăхĕн храмĕ»). Синто тĕнĕн церемонисене ирттермелли центр. Ясукуни уйрăмлă пайăрĕ — чылай синто храмĕсенче камине пуç çапаççĕ, кунта вара Японишĕн пуç хунă тĕкĕрçĕсене тата императора чыслаççĕ. Храмăн çӳлти турри — Япони императорĕ. Кунта кăмăлласа килекенсен хушшинче — Японин премьер-министрĕ пулнă Дзюнъитиро Коидзуми.

Храм кун-çулĕ 
Храма 1869 çулта туса лартнă, ытти таса вырăнсемпе танлаштарсан, патшалăхăн вăрçă ертӳлĕхĕн аллинче шутланать.

Уявсенче генералсемпе адмиралсем йĕркелесе пынă. Ясукуни храмĕнче вăрçăсенче пуç хунисен ят-йышĕсем пур. Çак таса вырăнтах император влаçĕн атрибучĕсем — тĕкĕр (куçкĕски) тата хĕç упраннă.

1874 çулта Мэйдзи император Ясукунине çитнĕ, çак кунчен пулман ĕç пулнă, мĕншĕн тесен кунта турăсене мар — паттăрсен чунĕсене, пуççапнă. Çапла ĕнтĕ, императоршăн хăйсен пурнăçне панă салтаксене турăсемпе тан ларnнă.

Турăсем 
Синто йăлипе килĕшӳллĕ, Японин мĕнле те пулин вăрçинче пуç хунă япун гражданĕсене пуç çапмалла. Çак ят-йыш кашни вăрçăра таса сăн ят-йышне кĕртнисене палăртать:
 Босин вăрçи (граждан, 1867—68): 7751
 Сэйнан вăрçи (граждан, 1877): 6971
 Тайвань Экспедицийĕ (карапĕ путнă хыççăн 54 пулăçа тайвань аборигенĕсем вĕлернĕшĕн тавăрни), 1874: 1130
 Япун-китай вăрçи (1894—1895): 13 619
 Боксёрсен вăрçи (çав шутра китай пăлхавне путарма хутшăннă саккăр патшалăхăн), 1901: 1256
 Вырăс-япун вăрçи (1904—05): 88 429
 Пĕрремĕш Тĕнче вăрçи (1914—18): 4850
 Цзинань Инциденчĕ (1928): 185
 Маньчжур инциденчĕ (Манчжурие оккупациленипе вĕçленет, 1931): 17 176
 Иккĕмĕш япун-китай вăрçи (1937—1941): 191 243
 Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи: 2 133 885

Ясукуни тата политика 
Синто тĕнĕн церемонисенче таса çынсен шутĕнче Ясукуни храмĕнче чысланăскерсем — вăрçăра киревсĕр ĕçсене тунăшăн  (Тодзё), , , , , ,  тата урăххисем. Çакна пула япун оккупацинче XX ĕмĕрĕн пĕрремĕш пайĕнче, çав шутра Иккĕмĕш Тĕнче вăрçинче, асапланнă Китайра тата Кăнтăр Корейра храм япун милитаризмĕн символĕ шутланать, Японин официаллă пайăр çыннисем ăна чыслани милитаризм рецидивĕ тата япун агрессине лекнĕ çынсен астăвăмне хур туни пулать.

2001 çултанпа çулсерен Япони премьер-министрĕ  Ясукуни храмне пырса çӳрени Китайпа Корейăна кӳрентернĕ, вĕсем çак пулăм пирки официаллă хирĕçлевсем кăларнă. Пекинăн официаллă каланинче, сăмахран, çакăн пек юратса пырса çӳрени «Нюрнберг трибуналĕпе айăпласа çакнă нацистсене чысланипе пĕрех» тенĕ. Хирĕçлевсене вырăна хуманнипе патшалăхсем хушшинче хирĕçлĕхсем ӳссе пынипе Японипе Китай тата Кăнтăр Корейпа Япони калаçăвĕсене чарса хунă.

Коидзуми хыççăн премьер-министрĕн ĕç вырăнĕнче пулнă  харкашу ан тухтăр тесе Ясукунине пыман. Вăл храма паллă парне — бонсайа — çитернĕ. Çапла вара тĕнчери лару-тăрăва лăплăхра хăварса, çав вăхăтрах, вăрçăсенче паттăрла вилнĕ  япунсене астунине кăтартнă.

Çавăн пекех пăхăр 
 Вăрçă йĕксĕкĕсем

Асăрхавсем

Каçăсем 
 Ясукуни храмĕн официаллă сайчĕ
 Фотопухăм 
 Пробелы в японской памяти , статья Макса Бута 
 A feature from The Japan Times on the chief priest of Yasukuni and his views of PM visits 
 Detailed unofficial website about the Yūshūkan museum 
 Yasukuni Jinja photos and slideshow on the 60th anniversary of Japan’s surrender (2005)  
 Yasukuni Jinja Yūshūkan  
 Japanese 'oppose PM shrine trips' 
 69 % in favor of Koizumi’s visit to Yasukuni Shrine  

Япони вăрçисем
Астăвăм комплексĕсем
Синто таса вырăнĕсем