Енĕш Нăрваш
Енĕш Нăрваш, — Чăваш Енĕн Тăвай районĕнчи ял.

Кун-çулĕ 
Енĕш Нăрваш 1563 çулта Тимеш (Тăвай) ялĕнчен уйрăлса никĕсленнĕ. 1565 çулта кун çути курнă "Писцовой тата мишавай" кĕнекинче çапла çырнă: <Куçару: Ял çĕнĕскер, виçĕ кил. Вĕсене Тимешри виçĕ чăваш Янших, Охметка, Кепяк мордвасен çĕрĕ çинче никĕсленĕ — патшалахăн оброк тÿлекенсен ялĕ — Нăрваш шывĕ синчи Нăрваш — уй-хир леш енче. Ĕнтĕ икĕ çул таран пурнаççĕ унта Яншихпе юлташĕсем.>.Тĕрлĕ çулсенче ял ятне тĕрлĕрен каланă. Яла пуçлакансем çырма хĕрринче ларнăран ăна Çĕнĕ Çырма, Çĕнĕ ял тенĕ пулмалла. 1781-1782 çулсенче д.Янтиково (Синь Сирма) тесе çырни пур. 1859 çулта - Нăрваш çырминчи Аслă Нăрваш ялĕ тенĕ. 1867 çулхи карттă çинче - Норваш, 403 двора тесе палăртнă. 1898 çулта ялта чиркӳ туса лартнă хыççăн ăна Енĕш Нăрваш сали () тесе калама та, хут çине çырма та тытăннă.

1927 çулчен ял Çĕрпӳ уесĕн Тăвай вулăсне кĕнĕ. 

1927 çулхи юпа уйăхĕн 1-мĕшĕ Канаш районне кĕнĕ. 1935 çулхи пуш уйăхĕн 1-мĕшĕ хыççăн Тăвай районне, 1962 çулхи раштав уйăхĕн 20-мĕшĕ хыççăн Канаш районне кĕнĕ. 1965 çулхи чӳк уйăхĕн 3-мĕшĕ хыççăн хальхи вăхăтчен Тăвай районне кĕрет.

Статистика

Çутĕç 

1871 çулхи октябрь пуçламĕшĕнче Енĕш Нăрвашра Николай Максимович Богородицкий пуп тăрăшнипе чиркӳ прихучĕн  шкулĕ уçăлнă. Октябрĕн 12-мĕшĕнче пĕрмĕш уроксем пулаççĕ. Шкула 30 ар çын ача çӳреме пуçланă.
Паллă пулăмсем

Музей 

Ялти музея, "Историпе асăну музейĕ" ят парса, 1990 çулхи раштавăн 21-мĕшенче уçнă. Музей И.Я.Яковлев тăрăшнипе 1903 çулта туса лартнă шкул çурчĕнче вырнаçнă. 
Историпе асăну музеĕнче çакăн пек пӳлĕмсем ĕркеленĕ:
 - этнографипе ял пурнăçĕ;
 - шкул историйĕ;
 - колхоз историйĕ;
 - тăван çĕр-шыва хӳтелекенсен пӳлĕмĕ;
 - И.Я.Яковлевăн асăну пӳлĕмĕ;
 - ӳкерçĕсен пӳлĕмĕ;
 - ӳкерчĕксемпе кӳлепӳсен пулĕмĕ;
 - музей фончĕн управ пӳлĕмĕ.

1991 çулхи майăн 28-мĕшĕнче Енĕш Нăрвашри историпе асăну музейне "Раççей Федерацийĕн халăх музейĕ" ята панă. Халĕ вăл "Енĕш Нăрваш историпе асăну халăх музейĕ" ятлă.

Музейра пурĕ 5316 экспонат. Вĕсен шучĕ кунсеренех хутшăнса пырать.

Паллă çынсем 
 Данилов Дмитрий Данилович, литература тишкерӳçи, вĕрентӳçĕ. Театр тĕпчевçи.
 Иванов Алексей Васильевич, Аксар студин ертӳçи.
 Кузьмина Вера Кузьминична, актриса.
 Максимов Степан Максимович — чăваш композиторĕ, чăваш халăх юррисене пухаканĕ, педагог.
 Сверчков Никита Кузьмич, сăрлав ӳнерçи, график
 Спиридонов Григорий Спиридонович, профессиллĕ пĕрремĕш чăваш кӳлепĕçи.
 Спиридонов Моисей Спиридонович, сăрлав ӳнерçи, график.
 Ванеркке Николай Иванович, çутĕçпе культура ĕçченĕ.
 Хумма Çеменĕ, чăваш çыравçи, сăвăçи, драматургĕ, тăлмачĕ.
 Никӑлай Юшунев (1895-1942), Чӑваш АССР Тӗп ӗҫтӑвкомӗ предҫедателӗ (1927-1929).

Асăрхавсем

Каçăсем 
 Тăвай районĕн сайтĕнчи статья
 Чăваш Ен пурăнан вырăнсем 
 Чăваш энциклопедийĕ
 Енӗш Нӑрвашри музейра курав уҫӑлнӑ

Чăваш Енри Тăвай районĕн ялĕсем