Çĕр пайвырăнĕ
Çĕр пайвырăнĕ — чикĕсемпе палăртнă çĕр çийĕ. 
Çĕр çийĕн çакăн пек пайĕн лаптăкне, вырнаçăвне, тивĕç-ирĕкле статусне тата ытти евĕрлĕхĕсене куçман пурлăхăн патшалăх кадастрĕнче палăртаççĕ.

Лаптӑк, вырӑн, тивĕç-ирĕк статусӗ тата пайвырăнăн ытти кăтартăвĕсем куçманлăхăн пӗрлехи патшалӑх  реестрӗнче палӑрса тӑраҫҫӗ. Пайвырăнăн тивĕç-ирĕк статусӗ саккунлӑ ҫӗр формине, унӑн тӗллевлӗхне (вӑл улшӑнма пултарать) тата унпа усӑ курма ирӗк панине палӑртать. Раҫҫей Ҫӗр кодексӗ тăрăх, пайвырăн чиккисене федераци саккунӗсемпе килĕшÿллен палӑртмалла.

Элтешсен коммерцилле мар хăшпĕр пĕрлĕхĕсен çĕр пайвырăнь тĕсĕсем 
 Сад çĕр пайвырăнĕ — элтешсен канмалли, хăйсен нушисем валли ял хуçалăх культурисем çитĕнтермелли çĕр пайвырăнĕ, унта сад çурчĕсем, пурăнмалли çурсем, хуралтăсем, гаражсем тума юрать.
 Пахча çĕр пайвырăнĕ — элтешсен канмалли, хăйсен нушисем валли ял хуçалăх культурисем çитĕнтермелли çĕр пайвырăнĕ, унта ĕç хатĕрĕсене, туса илнĕ продукцие усрама хуралтăсем тума юрать, анчах вĕсем куçман пурлăх шутланмаççĕ.

Ҫӗр лаптӑкӗн тивĕç-ирĕкле йĕркин уйрӑмлӑхӗсем 
Ҫӗр куҫман пурлӑх объекчӗ шутланать, ҫитменнине тата унпа тачӑ ҫыхӑнтарнӑ кирек мӗнле пурлӑх та ҫӗрпе ҫыхӑну вӑйӗпе кӑна хускалмасть.

Ҫӗр лаптӑкӗ е уйрӑм харпӑрлӑхра, е патшалӑх харпӑрлӑхӗнче, е муниципалитет харпӑрлӑхӗнче пулма пултарать. Ҫав хушӑрах граждансемпе юридически сӑпатсем ҫӗр лаптӑкӗсене харпӑрлӑх валли пӗр тан илме пултараҫҫӗ.

Ют ҫӗршыв гражданӗсем, гражданлӑхсӑр тата ют ҫӗршыв юридически сӑпатсем чикӗ леш енчи территорисенче пурӑнакан ҫӗр лаптӑкӗсен харпӑрлӑх правипе усӑ курма пултараймаҫҫӗ, вӗсен переченьне Раҫҫей Федерацийӗн Президенчӗ Раҫҫей Федерацийӗн Патшалӑх чикки ҫинчен калакан саккунӗсемпе килӗшӳллӗн раҫҫей Федерацийӗн Уйрӑм территорийӗсенче тата федераци саккунӗсемпе килӗшӳллӗн ытти территорисенче, ҫавӑн пекех/шанса панӑ ҫӗрсенче палӑртаҫҫӗ.

Ҫӗр лаптӑкӗ ялан (сроксӑр) усӑ курмалли, мӗн ӗмӗр тӑршшӗпех еткер ҫӗрпе усӑ курмалли, ют участокпа (сервитут), арендӑна паракан правӑпа тата сроксӑр усӑ курмалли правӑпа усӑ курма пултарать. Ҫӗр лаптӑкӗсене тӑтӑшах (сроксӑр) усӑ курма памаҫҫӗ, ҫавнашкал участоксемпе хуҫаланма та пултараймаҫҫӗ вӗсем. Ҫӗр лаптӑкӗсене патшалӑх тата муниципалитет учрежденийӗсене, хысна предприятийӗсене, Раҫҫей Федерацийӗн президенчӗсен истори еткерӗн центрӗсене, ҫавӑн пекех патшалӑх влаҫӗн органӗсене тата вырӑнти хӑй тытӑмлӑх органӗсене кӑна парса тӑраҫҫӗ.

Гражданин ҫӗр Кодексне ӗҫе кӗриччен патшалӑх е муниципалитет харпӑрлӑхӗнчи ҫӗр лаптӑкӗн ӗмӗрлӗхех еткерлӗх прави упранать. Ҫӗр лаптӑкӗсене граждансене кодекс ӗҫне кӗртнӗ хыҫҫӑн ӗмӗрлӗх еткерлӗх правипе уйӑрса пама юрамасть. Ҫӗр участокне, ҫак право пуррисене, еткерлӗх ҫӗр лаптӑкне куҫнисӗр пуҫне, тума юрамасть. Ҫуртсӑр, сооруженисӗр ҫӗр лаптӑкӗ ютшӑнма юрамасть.

Ҫӗр лаптӑкне право енчен илсен, пайланман е пайланман тесе йышӑнма пулать. Пайӑн-пайӑн пайлама пултаракан участока, федераци саккунӗсемпе палӑртнӑ тӗслӗхсемсӗр пуҫне, кашни хӑй тӗллӗн уйӑрса паракан лаптӑка пайласа тухнӑ хыҫҫӑн ытти категорисене куҫармасӑр пурнӑҫлама ирӗк паракан лаптӑка пайласа тухаҫҫӗ. Ҫӗнӗрен йӗркеленӗ ҫӗр лаптӑкӗн хула строительствин регламенчӗпе палӑртнӑ ҫӗр лаптӑкӗсен чи пӗчӗк тата чи пысӑк виҫепе тивӗҫлӗ территори зонине тивӗҫтермелле. Хула строительствин регламентӗнче ҫӗр лаптӑкӗсемпе тата капиталлӑ строительство объекчӗсемпе усӑ курма ирӗк панӑ ҫӗр лаптӑкӗсемпе тата капиталлӑ строительство объекчӗсемпе усӑ курма ирӗк панӑ ҫӗр лаптӑкӗсемпе усӑ курма ирӗк памалли виҫесемсӗр пуҫне; раҫҫей Федерацийӗн саккунӗсемпе килӗшӳллӗн палӑртнӑ ҫӗр лаптӑкӗсемпе тата капиталлӑ строительство объекчӗсемпе усӑ курма чарасси.

Асăрхавсем

Каçăсем 
 Правовые риски при покупке земельного участка (Ведомости)

Çĕрйĕркелÿ
Юридици
Пурлăх
Харпăрлăх
Экономика