Шалти çунăм мотторӗ
Шалти çунăм мотторĕ — двигатель тӗсӗ, унта ҫунакан шӗвек (бензин) ӗҫлекен двигателӗн камерӑра тӳррех (шалта) ҫунса каять. Ҫуннӑ хыҫҫӑн пулса тӑракан продуктсем ӗҫ калапӑшӗ туса хураҫҫӗ. Ҫакӑн пек пӗрремӗшлӗ, химиллӗ, тата ӗҫлеттерекен шӗвекӗн ҫунса пулнӑ энергийӗ механиллӗ ӗҫ пулса тӑрать. Шалта çунакан тӗрлӗ тӗслӗ двигательсен шучӗ нумай, вӗсем пӗҏ пӗринчен тӗллевӗсемпе, вӑйӗпе тата ытти параметрсемпе уйӑрӑлса тӑраҫҫӗ.

Поршеньри ИКӖ поршень (вӗсен камерисенче ӗҫлекен рабочисен процесӗсем пӗр - пӗрне улӑштараҫҫӗ) чи малтан йӗркелӗхпе классификациленеҫҫӗ (такт-поршень (ҫӳлелле е аялалла), вӑхӑтӑн-вӑхӑтӑн вӑл коленкӑллӑ валӑн ҫур ҫаврӑмне йышӑнать).

Шалти ҫуну двигателӗн пӗрремӗш проекчӗ часовой анкера шухӑшласа кӑларакан Христиан Гюйгенс аллинче, XVII ӗмӗрте сӗннӗ.

Вуламалли 
Кушуль В. М. Знакомьтесь: двигатель нового типа. - Л.: Судостроение, 1966. - 120 с.
Судовые двигатели внутреннего сгорания: учеб. / Ю. Я. Фомин, А. И. Горбань, В. В. Добровольский, А. И. Лукин и др. - Л.: Судостроение, 1989. - 344 с.
Двигатели внутреннего сгорания. Теория рабочих процессов поршневых и комбинированных двигателей / под ред. А. С. Орлина, Д. Н. Вырубова. - М.: Машиностроение, 1971. - 400 с.
Демидов В. П. Двигатели с переменной степенью сжатия. - М.: Машиностроение, 1978. - 136 с.
Махалдиани В. В, Эджибия И. Ф. Двигатели внутреннего сгорания с автоматическим регулированием степени сжатия. - Тбилиси, 1973. - 272 с.

Асӑрхаттарусем

Каҫӑсем 
 Анимация работы ДВС 
 Бен Найт «Увеличиваем пробег» //Статья о технологиях, которые уменьшают расход топлива автомобильным ДВС

Шалти çунăм моторĕ