Упасем
Упасем () — сĕт çисе ӳсекенсен йӑхӗн тискер ушкӑн чӗрчунӗсем.

Палеонтологиллӗ пӗлӳсем тӑрӑх, упасем 5—6 миллион ҫул каялла пулса тухнӑ. Хальхи вӑхӑтра пӗрремӗш пайташӗ тесе  упана шутлаҫҫӗ — вӑл пысӑках мар чӗрчун, унӑн шӑммисене Францире тупнӑ. Халь пурӑнакан пур тӑватӑ тӗсӗ тата вилсе пӗтнисем (тӗслӗхрен, ту хӑвӑлӗ упи ()) 1—2 миллион ҫул каялла пулнӑ этрусск упинчен пулса тухаҫҫӗ ().

Йӑхӑн чи ҫамрӑк тӗсӗ шурӑ упа пулса тӑрать, вӑл хăмăр упаран 200 000 ҫул пек каялла уйӑрӑлса тухнӑ.

Вуламалли 
Соколов В. Е. Систематика млекопитающих. Том 3. Отряды — китообразные, хищные, ластоногие, трубкозубые, хоботные, даманы, сирены, парнокопытные, мозоленогие, непарнокопытные. М., 1979.
Соколов В. Е. Редкие и исчезающие животные. Млекопитающие : Справ. пособие. — М. : Высшая школа, 1986. — С. 280. — 519 с., [24] л. ил. — 100 000 экз.

Каҫӑсем 
 The Bears Project
 Grizzly Bear Outreach Project 
 Медвежьи на сайте Мир животных
 Медвежьи на сайте Зооклуб.

Упа йышшисем 
Чĕрчунсен йышĕсем
 
Чĕрчунсем
Чĕрчунсем, алфавитпа