Ҫурҫӗр Ази
Ҫурҫӗр Ази — Еврази субрегионӗ, Раҫҫей Федерацийӗн Ази пайӗнче вырнаҫнӑ. Унта хальхи Раҫҫейӗн Урал, Ҫӗпӗр, Инҫет Тухӑҫ федераци тӑрӑхӗсем кӗреҫҫӗ.

Географи 

Ҫурҫӗр Ази Урал тӑвӗсенчен Лӑпкӑ океанччен тата Ҫурҫӗр Пӑрлӑ океанӗрен Раҫҫей кӑнтӑр чиккиччен сарăлса выртать. Пурте унӑн территорийӗнче пекех Тайга ӳсет.

Чи пысӑк юханшывсем: Обь, Енисей, Лена, Иртыш, Амур.

Чи пысӑк кӳлӗсем: Байкал, Таймыр, Ханка, Убсу-Нур, Чаны.

Чи пысӑк хуласем (ылта 250 пин ҫын):
 ытла 1 миллион ҫын:
 Ҫӗнӗ Ҫӗпӗр,
 Екатеринбург,
 Челепи,
 Омск,
 Красноярск;
 700 пинтен 1 миллионччен ҫын:
Тӗмен;
 500 пинтен 700 пинччен ҫын:
 Барнаул,
 Иркутск,
 Хабаровск,
 Владивосток,
 Томск,
 Кемӗр,
 Новокузнецк;
 250 пинтен 500 пинччен ҫын:
 Улан-Удэ,
 Магнитогорск,
 Сургут,
 Чита,
 Аялти Тагил,
 Якутск,
 Курган,
 Нижневартовск.

Халӑх 
Кӑрлач 1, 2021 ҫулта Урал, Ҫӗпӗр, Инҫет Тухӑҫ федераци тӑрӑхӗсенче 37 275 609 ҫын пурӑнать, ку пӗтӗм РФ халӑхӗн 25,6 %.

Халӑхсем 
Ҫурҫӗр Азин чи пысӑк халӑхӗ — вырӑссем, ҫавӑн пек кунта малалла халӑхсем пурӑнаҫҫӗ:
 финн-укӑр халӑхӗсем (хантсем, мансисем),
 самоедсем (ненецсем, энецсем, нганасансем, селькупсем),
 тӗрӗксем (атӑл-уралпа ҫӗпӗр тутарӗсем, алтайсем, долгансем, телеутсем, тувинсем, хакассем, шорсем, якутсем),
 тунгус-маньчжур халӑхӗсем (эвенксем, эвенсем, удэгеецсем, орочсем, ороксем, ульчсем, негидалецсем),
 монгол халӑхӗсем (бурятсем),
 палеоазиатсем (алеутсем, ительменсем, коряксем, нивхсем, чукчисем, юкагиры)
тата ыттисем.

Ҫавӑн пек кунта тӗрлӗ вырӑс субэтносӗсем ҫурӑлнӑ. Тундраҫум кресченсем, каменщиксем, камчадалсем, кержаксем, марковецсем, вырӑс-устьинецсем, семейлесем, "поляксем" (вырӑс субэтносӗ), походчансем, киввӗ пуранакан вырӑссем, ҫӗпӗрлесем, чалдонецсем, якутянинсем тата ыттисем.

Ҫавӑн пек пӑхӑр 
 Ҫӗпӗр
 Инҫет Хӗвелтухӑҫ

Вуламалли 
 «Ҫурҫӗр Ази» — сӑмах, тӗмӗнле акӑнчан географи ҫӑлкуҫӗсенче пур 1882 ҫултан<ref>Bridges E. M." Northern Asia // World Geomorphology. Cambridge University Press, 1990. pp. 124—126.</ref>.
 «Северная Азия» (Ҫурҫӗр Ази'') — общественно-научный журнал, издаваемый в СССР в 1920-х годах, всесоюзное общественно-политическое и экономическое издание ЦК РКП(б) (ЦК ВКП(б)).

Асӑрхавсем

Каҫӑсем 
Росстат

Çурçĕр Ази
Раççейĕн Ази пайĕ
Çĕпĕр
Раççейĕн Инçет Тухăçĕ