Усаллăх тĕнĕлĕ (астрономи)
Усаллăх тĕнĕлĕ () — Çут Тĕнчен шултра масштаблă тытăмĕнчи гипотезăлла тăсланчăк талккăш («тĕнĕл»), ун йĕри-тавра пĕтĕм Çут Тĕнче ориентациленсе йĕркеленнĕ шутланать.

Çавăн пекех 
 Тĕксĕм юхăм
 Реликтла сивĕ пăнчă
 Çут Тĕнчен шултра масштаблă тытăмĕ
 Хальхи физикăн татса паман ыйтăвĕсем

Асăрхавсем

Каçăсем 
 Kate Land, Joao Magueijo. The axis of evil
 Ось Зла: новая интерпретация // CNews, 16.12.2008
 Ось Зла: возникли новые проблемы // CNews, 21.06.2010

Космологи
Астрономири гипотезăсем
Физикăри гипотезăсем
Хальхи физикăн татса паман ыйтăвĕсем