Аçтăрхан
Аçтăрхан — хасарсен VIII ĕмĕрти вăйпучĕ.

Этимологи 
Аçтăрхан  — Аç (ас) тăрăхăн ханĕ, урăхла каласан, ас (ус) халăхĕн турханĕ. Ассем (уссем) — тĕрĕк йăхĕсем, авалхи чăваш йăхĕсене питĕ çывăх йăхсем. Ус (огуз) чĕлхи, чăваш чĕлхи пекех, анăçри хун чĕлхи ушкăнне кĕрет.

Кун-çулĕ 

Пĕрремĕш хут ун çинчен Çывăх Хĕвелтухăçра пурăннă авалхи тĕпчевçĕсем 764 çулхи вăрçă пирки çырнă чух асăнаççĕ. Çав çулхине Аçтăрхан пысăк çарĕпе эрменсен çĕрне тапăнса кĕрет, нумай çынна тыткăна илет. Ун хыççăн арапсем майла пулса кĕрешекен грузнсене тапăнать, Тбилиси хулине туртса илет.

Я. Куби Аçтăрхана хасарсен патши тесе чыслать.

Çавăн пекех пăхăр 
 Аçтăрхан (хула)

Вуламалли 
 "История халифов варденета Гевонда, писателя VIII в.", 1862.
 Артамонов М.И. «Хасарсен историйĕ»
 Я. Куби, "Историсем"
 "Языки народов СССР"
 Юхма Мишши, «Авалхи чăвашсем, Шупашкар, 1996.

Хасар хаканлăхĕ