Çĕпĕр
Çĕпĕр — Ҫурҫӗр Ази тарăхĕ. Анăç енчи чикки — Урал тăвĕсем, çурçĕр енчи — Çурçĕр Пăрлă океан, тухăç енчи — Лăпкă океан.

Хĕвеланăç Çĕпĕр, Хĕвелтухăç Çĕпĕр тата Инçет Хĕвелтухăç çине пайланать. Хăшпĕр чухне Кăнтăр Çĕпĕре те уйăраççĕ.

Çĕпĕр тавралăхĕ 
Çĕпĕрте çак пысăк юханшывсем юхаççĕ: Обь, Иртыш, Енисей, Лена, Амур.

Хуласем 
Çĕпĕрти пысăк хуласем:
 Çĕн Çĕпĕр;
 Омск;
 Красноярск;
 Барнаул;
 Новокузнецк;
 Владивосток;
 Хабаровск;
 Иркутск;
 Томск.
29 çĕпĕр хулинче 100 пин ытла çын пурăнать.

  200 пин ытла çын пурăнан çĕпĕр хулисем

Норильск тата Прокопьевск депопуляци пирки ку йышран тухнă.

Çĕпĕрти тĕп халăхсем 

Çĕпĕрте халăх нумай пурăнмасан та кунта тĕрлĕ челхе ушкăнĕнчи халăх пуранать. Хăшпĕр шутлавсемпе , XVI-мĕш ĕмĕр вĕçĕнче — XVII-мĕш ĕмĕр пуçламăшĕнче Çĕпĕртпе Аякри Тухăçра 200 пин яхан çн пураннăю

2010-меш çулхи Раççейри халах çыравĕпе Раççейри Çĕпĕр теп халăхĕсен шучĕ :

Çĕпĕр тĕпчевçисем 
 Беринг Витус Ионассен
 Дежнёв Семён Иванович
 Милованов Игнатий Михайлович
 Спафарий Николай Гаврилович
 Чириков Алексей Ильич

Çĕпĕр