Гиперçĕнĕ çăлтăр
Гиперçĕнĕ çăлтăр — вышкайсăр пысăк массăллă (Хĕвел массинчен 20 хут ытла пысăкрах) çăлтăрпа, унăн тĕшшин гравитацилле коллапсĕ хыççăн,  пулса иртекен сирпĕнӳ; тĕшĕн коллапсĕ вара термонуклонсарла реакци валли хуткăç пĕтнĕрен пулать. Çапла вара ку çав тери пысăк (вышкайсăр хăватлă)  вышкайсăр çĕнĕ çăлтăр.

Çапла вара 
 Кваркла çăлтăр

Асăрхавсем

Литература 
 A. I. MacFadyen and S. E. Woosley. «Collapsars: Gamma-Ray Bursts and Explosions in 'Failed Supernovae'». — Astrophysical Journal Vol 524. — октябрь 1999. — С. 262—289.
 Stanford E. Woosley. «Gamma-ray bursts from stellar mass accretion disks around black holes». — Astrophysical Journal, Vol 405, март 1993. — С. 273—277.
 Tsvi Piran. «The Physics of Gamma-Ray Bursts». — Reviews of Modern Physics, Vol 76. — октябрь 2004.

Каçăсем 
 
 
 
 

Çăлтăрсен эволюцийĕ
Улшăнуллă çăлтăрсем
Хура хăвăлсем
Вольф — Райе çăлтăрĕсем
Çăлтăрсен класĕсем