Токмакова Ирина Петровна
Ири́на Петро́вна Токмако́ва (хĕр чухне Мануко́ва; пуш, 3, 1929, Мускав — ака, 5, 2018, çавăнтах) — совет тата раççей ача-пăча çыравçи, шкул ачисем валли юмах-повеçсен, шекл çулне çитменнисем валли пьесăсен авторĕ, акăлчан тата швед халăх поэзине куçараканĕ. Ачасемпе яшсем валли хайлавсене çырнăшăн  Раççей Федерацин патшалăх парнин лауреачĕ ятне («Счастливого пути!» кĕнекешĕн) тивĕçнĕ. Упăшки ӳкерçĕ-иллюстратор Лев Токмаков.

Биографи 
Мускавра çуралнă. Ашшĕ — Пётр Карпович Мануков (Перч Карапетович Манукян) (1901—1971), эрмен, инженер-электротехник, амăшĕ — Лидия Александровна Дилигенская (1905—1985), вырăс, сăваплăх çыннисен çемьинчен, ача-пăча тухтăрĕ, «Пăрахса хăварнă ачасен çуртне» ертсе пынă.

Ачаранах сăвă çырнă пулин те хăйĕн литература  пултарулăхне ытлах хакламан, çавăнпа та чĕлхеçĕ профессине суйласа илнĕ. 1953 çулта МПУ филологи факультетĕнче пĕлӳ илнĕ,  аспирантурăра пĕрлехи тата танлаштаруллă чĕлхе пĕлĕвĕ енĕпе ăсне ӳстернĕ. Çав хушăрах тăлмач пулса ĕçленĕ.

Пĕрремĕш илемлĕ литературăна куçарас ĕçе вăл швед халăхĕн ача-пăчасен юррисен пухмачĕпе  паллашнă хыççăн пикеннĕ. Çак кĕнекене Раççее ĕçпе килнĕ Боргквист швед энергетикĕ çамрăк куçаруçă, Токмакова швед поэзине юратнине пĕлсен, ярса панă. Сăвăсене малтанах хăйне валли çеç куçаркаланă, анчах та Ирина упăшки — Лев Токмаков вĕсене издательствăна çитерсе панă та вĕсене пичете илнĕ.

Тепĕр çултан харпăр сăвăсен кĕнеки — «Деревья» — тухнă, ăна хатĕрлеме Лев Токмаков пулăшнă.

Ачасем валли çырнисем 
 «Времена года», 1962 (сăвăсен пуххи)
 «Деревья», М., 1962
 «Звенелки», М., 1963
 «Сосны шумят», 1966
 «Карусель», М., 1967
 «Сказка про Сазанчика», 1970 (сăвăсен пуххи)
 «Женька-совёнок», 1970 (пьеса)
 «На родной земле: Предание», 1975
 «Далеко — Нигерия», М., 1975
 «Летний ливень», 1980 (сăвăсен пуххи)
 «Заколдованное копытце», 1981 (пьеса)
 «Может, нуль не виноват?», 1984
 «Аля, Кляксич и буква А», 1-мĕш қăл. 1968
 «Счастливого пути…», 1985
 «И настанет веселое утро», 1986 (повеç-юмах)
 «Счастливо, Ивушкин!», 1991 (повеç-юмах)
 «Чародейка»
 «Плим», версия для радиоспектакля 2013 (повеç-юмах)

Куçарнисем 
 Л. Кэрролл. Алиса в волшебной стране
 Р. Абдурашид. Бабушка-сказка. (Узбекрен куç.)
 В. Витка Бабушкины гости (Беларусрен куç.)
 К. Грэм, Ветер в ивах
 Винни-Пух и его друзья
 Внутри компьютера
 Волшебный камень Бризингамена
 Гномик ищет невесту
 Гномобиль
 Космические демоны
 Маленькие тролли и большое наводнение
 Мио, мой Мио!
 Муми-тролль и страшная комета
 Муми-тролль и шляпа Чародея
 Дж. Барри. Питер Пэн (каласа пани)
 Питер Пэн в Кенсингтонском саду (каласа пани)
 Питер-Кролик и другие
 С. Лагерлеф. Чудесное путешествие Нильса с дикими гусями (каласа пани)
 Пыльца фей и заколдованный остров
 Три поросёнка
 Дом под каштанами (каласа пани)

Каçăсем 
 Произведения Токмаковой И. П.
 
 Интервью

XX ĕмĕрти драматургсем
Тăлмачсем, алфавитпа
СССР тăлмачĕсем
Раççей тăлмачĕсем
Вырăсла куçаракансем
Акăлчан чĕлхинчен куçаракансем
Швед чĕлхинчен куçаракансем
Ӳкерçĕсен арăмĕсем
Юмахçăсем
Ача-пăча сăвăçисем
Вырăс сăвăçисем
Драматургсем, алфавитпа
СССР драматургĕсем
Раççей драматургĕсем
Вырăс драматургĕсем
МПУ филологи факультетĕнче вĕренсе тухнисем
СССР çыравçисем
Раççей çыравçисем, алфавитпа
XX ĕмĕрти Раççей çыравçисем
Вырăс çыравçисем,  алфавитпа
XX ĕмĕрти вырăс çыравçисем