Мускав чукун çулĕ
Мускав чукун çулĕ — Вар Раççейĕн пайĕнчи (Брянск, Калуга, Курск, Липецк, Мускав, Орёл, Кисан, Смулен, Тулă облаçĕсем, Мускав хули, хăш пайĕсем — Мордови Республикинче, Улатимĕр тата Пенза облаçĕсем) чукун çулсене йĕркелесе тытса тăракан чукун çул. 1959 çулта йĕркеленĕ, халĕ — УАО «Раççей чукун çулĕсен» филиалĕ.

Çул çинче 634 чарăнăвĕ, эксплуатаци тăсăлăвĕ — 8984 километр. Ӗçлекенсен йышĕ — 124079 çын (2005).

Чукун çул управленин адресĕ: 107140, Мускав, Краснопрудная ур., 20. Пуçлăхĕ — Старостенко Владимир Иванович.

Çак çулпа çĕршыври кашни тăваттăмĕш пассажир тата çĕршыври хулаçум турттарăвĕпе кашни иккĕмĕш çынна турттарать. Мускав чукун çул таврашĕнче Раççей халăхĕн 27 проценчĕ пурăнать.

Кун-çулĕ 

 1861 çулта Мускавран Петушкине, Мускавран Чулхулана пĕрремĕш пуйăса  Чулхула ярмăрккине янă.
 1862 çулта Сергиев Посада çити пуйăссем куçма тытăнаççĕ. Çак çула (Ярославль йĕрĕ) тăвас ĕмĕт промăç усламçин Иван Мамонтов — Савва Мамонтов паллă меценатăн ашшĕн — пуçĕнче çуралнă.
 1862—1865 çулсенче Воскресенскпа Коломна урлă пыракан Кисан йĕрне тунă.
 1866—1868 çулсенче Серпухов — Тулă — Орёл — Курск йĕрне ĕçе янă.
 1870 çулта Александрова çити Сергий Посачĕ урлă тата Смулена Можайск урлă йĕрсене тунă.
 1880 çулта çул тытăмĕнчи чукун çул йĕрĕсен тăсăлăвĕ 2000 км ытла иртнĕ.
 1899 çулта Мускав — Сухиничи — Брянск йĕне хута янă.
 1900 çулта Савёлово çинелли йĕре тунă.
 1901 çулта Шаховская çине йĕр хунă.
 1908 çулта 54 км тăсăлăвлĕ Кĕçĕн ункине (Çавра чукун çул) протяженностью.
 1912 çулта Черусти çине йĕр хывнă.
 1929 çулта Мускав çулĕнче пĕрремĕш пайне: Мускав — Мытищи — электрифициленĕ.
 1936 çулта Люблино-Сортировочная чарăнăвĕнче СССР-та пĕрремĕш механизациленĕ сортировочная горка тунă.
 1943— 1960 çулсенче 558 км тăсăлăвлă Пысăк çавра ункăна туса хунă.
 1959 çулта хальхи Мускав чукун çулне 6 чукун çула: Мускав-Кисан, Мускав-Курск-Донбас, Мускав-Çавра, Мускав-Кейӳ, Калинин тата Çурçĕр чукун çулĕсене пĕрлештерсе йĕркеленĕ.
 1966 çулта вăл Ленин орденне тивĕç пулнă.
 2005 çулта ăна хăй тытăмлă предприятирен УАО «Раççей чукун çулĕсем» филиалне куçать.

Мускав чукун çулĕн тытăмĕ 
Мускав чукун çулĕн тытăмне кĕреççĕ:
 ертӳçлĕхĕ (пуçлăх, çумĕсем, тĕп инженер, тĕп  бухгалтер, этем пĕрлĕхлĕхĕпе çухăну хĕсмечĕ)
 тытăм пайĕсем (Инçе çул дирекцийĕ, Çул юсав дирекцийĕ, Дорожный центр фирменного транспортного обслуживания, Информаци-шутлав центрĕ, Локомотив хуçалăхĕ, Энерги тивĕçтерӳ хĕсмечĕ)
 пăхăну предприятисем (уйрăмсем, вокзалсем тата урăххисем)

МЧÇ уйрăмĕсем 
 Мускав чукун çулĕн Брянск уйрăмĕ
 Мускав чукун çулĕн Мускав-Курск уйрăмĕ
 Мускав чукун çулĕн Мускав-Кисан уйрăмĕ
 Мускав чукун çулĕн Мускав-Смулен уйрăмĕ
 Мускав чукун çулĕн Орёл-Курск уйрăмĕ
 Мускав чукун çулĕн Смулен уйрăмĕ
 Мускав чукун çулĕн Тулă уйрăмĕ

МЧÇ вокзалĕсем 

 Белоруси вокзалĕ
 Хусан вокзалĕ
 Кейӳ вокзалĕ
 Курск вокзалĕ
 Павелец вокзалĕ
 Рига вокзалĕ
 Ярославль вокзал
 Савăл вокзалĕ

МЧÇ урăх предприятисем 
 Кĕçĕн Мускав чукун çулĕ
 Московский железнодорожник (хаçат)
 Новомосковск ача-пăча чукун çулĕ

МЧÇ хуçалăхĕ 

МЧÇ хуçалăхĕ 2005 тĕлне:
 электровоз паркĕ— 868 виçе, тепловоз — 1132 виçе,
 21 локомотив деповĕ,
 11 моторвакун деповĕ,
 17 япалда вакун деповĕ,
 36 çул дистанцийĕ,
 16 машин çул чарăнăвĕ,
 22 сигнализаципе çыхăну дистанцийĕ,
 19 электроснабжени дистанцийĕ.

Çавăн пекех пăхăр 
 МЧÇ Горький тĕлĕ
 МЧÇ Смулен тĕлĕ
 МЧÇ Савёлов тĕлĕ
 МЧÇ Ярославль тĕлĕ
 МЧÇ Курск тĕлĕ
 МЧÇ Рига тĕлĕ

Каçăсем 
 Мускав чукун çулĕн официалла сайчĕ
 МЧÇ предприятисем
 О Мускав чукун çулĕ УАО РЖД сайтĕнче
 Мускав чукун çулĕн схеми 

 
СССР чукун çулĕсем
Раççей чукун çулĕсем
Ленин орденĕпе чысланă йĕркелӳсем