Пушкăрт Республики
Пушкăрт Республики, е Пушкӑртӑстан (), — Раççей Федерацийĕн Атăлçи федераци тăрăхне кĕрекен Республика. 

Пушкăрт Республикипе юнашар Тутарстан, Удмурти республикисем, Перĕм Ен, Свердловск,

Ăренпур, тата Челепи облаçĕсем вырнаçнă.

Тĕп хула — Ӗпхӳ.

Республикăн патшалăх чĕлхисем: пушкăрт чĕлхи, вырăс чĕлхи.

Тавралăхĕ 
Республика Кăнтăр Уралăн хăяккинче тата Уралумĕнче вырнаçнă. Пушкăртстанăн чи çӳллĕ вырăнĕ — Ямантау (1640 метр) тăвĕ. Республика çурçĕртен кăнтăралла — 550 км, анăçран тухăçалла — 430 км тăсăлать.

Пысăк юханшывсем: Шур Атăл) (1430 км) тата унăн юпписем Нугуш (235 км), Сим (239 км), Ӗпхӳ) (918 км), Дёма (556 км), çаплах Сакмара (760 км), Урал тата Ик (571 км).

Истори

Çутçанталăк

Усăллă минералсем 
Республикăра нефть управĕсем (Арлан тата Чекмагуш, Ишимбай, Туймаçи, Шкап тата ур.), çутçанталăк газĕ (Кумертау, Янаул тата ур., хакласа хунă янтти 300 млрд м³ ытла).

Климат

Ӳсентăран тĕнчи

Чĕрчун тĕнчи

Пурăнан халăх 
2001 çулхи халăх çыравĕпе Пушкăрт Республикинче пурĕпе 4102.9 пин çын пурăнать. Вĕсенчен 36 % — вырăссем, 30 % — пушкăртсем, 24 % — тутарсем, 2,8 % — чăвашсем, 2,6 % — марисем, 1,3 % — украинсем, нимĕçсем. Пĕтĕм çынсем вырăсла пĕлеççĕ, 30% - тутарла, пушкăртла çав енченех илсессĕн 20% анчах пĕлеççĕ.

Халăх йышĕ 
Пĕтĕм Раççейре халăха çырнипе (2002), республикăра пурăнакан халăх çакăн пек вырнаçнă:

Пушкăртăстанра пурĕ 100 ытла наци пурăнать .

96,4 % халăхĕ вырăсла калаçать, пушкăртла 25,8 %, тутарла 34,0 % пуплеме пултарать.

Пурăнан вырансем

Пушкăрт республикинчи чăвашсем 
2002 çулхи Раççей халăх çыравĕпе Пушкăртстанра 117 317 чăваш пурăнать. 4 чăваш этеплĕх пĕрлешĕвĕ ĕçлет. Чăвшла виçĕ хаçат тухать: Пелепей районĕнчи «Урал сасси», Пишпӳлек районĕнчи «Çутă çул», Авăркас районĕнчи «Çĕршыв çулĕ» хаçатсем. Инçекуравра икĕ чăвашла кăларăмĕ пур: Пушкăртстанăн 1-мĕш радиоканалĕнчи çирĕм минутлă «Аван-и» тата Пушкăртстанăн 2-мĕш телеканалĕнчи Ентешсем çирĕм пилĕк минутлă кăларăмĕсем. Иккĕшĕ уйăхра икĕ хут тухаççĕ. 38 шкулта чăваш чĕлхипе вĕренме май пур. 77 шкулта чăваш чĕлхи предмет пек вĕрентеççĕ. Пелепей хулинче чăваш гимназийĕ, Ӗпхӳре чăваш вырсарни шкулĕ ĕçлет.

Транспорт 
Чукун çулпа Ӗпхӳ Самарпа, Челепипе тата ытти хуласемпе çыхăннă. Карапсем ишме юрăхлă юханшывсем: Шур Атăл тата Ӗпхӳ. 

Çавăн пекех распублика тăрăх пăрăх транспортне вырнаçтарнă.

Паллă çынсем 
 Савкилта, — XVIII ĕмĕрти чаплă чăваш паттăрĕ.
 Иванов Константин Васильевич (1890-1915) — чăваш сăвăçĕ, "Нарспи" поэма авторĕ,  чăваш литературин классикĕ.
 Яков Ухсай (1911-1986) — чăваш сăвăçи.
 Павлов Николай Спиридонович (1922-1978) — Совет Союзĕн Паттăрĕ.

Çав. пекех 
 Ӗпхӳ кĕпĕрни
 Ăренпур кĕпĕрни
 Кĕçĕн Пушкăртстан
 Пушкăрт АССР
 Пушкăртстан конституцийĕ
 Пушкăртстан Республикин курултайĕ

Вуламалли 
 Асфандияров А. З. Башкирия после вхождения в состав России (вторая половина XVI — первая половина XIX в). — Уфа: Китап, 2006. – 504 с.

Асăрхавсем

Каçăсем 
 Пушкăртстан чăвашĕсем cap.ru порталĕнчи хыпарлăхĕ, вырăсла.
 Пушкăртстан чăвашĕсем  Йешлек порталĕнчи хыпарĕсем.
 Пушкăртстан Республикин официаллă хыпар порталĕ 
 Официальный справочник "Кто есть кто в Республике Башкортостан" с картой и руководством всех районов 
 Пушкăртстан "Вся Россия" хыпар-каталогĕнче 
 Пушкăртстан кĕске энциклопедийĕ 
 Пушкăртсан Республикин Хĕрлĕ Кĕнеки 
 Официальный сайт празднования 450-летия добровольного вхождения Башкортостана в состав России 
 Вырăссем Пушкăртстанра 

 
Пушкăртстан историйĕ
Ленин орденĕпе чысланă регионсем
Октябрь революцин орденĕпе чысланă орденсем
Халăхсен туслăхĕ орденĕпе чысланă орденсем
Администрациллĕ виçесем, алфавитпа
1917 çулта килнисем