Татищево
Татищево () — Сарӑту облаҫӗнче, Раҫҫейре хула евӗр паҫҫулки (1965 ҫултан), Татищево районӗн административлӑ тӗпӗ. Татищево муниципаллӑ йӗркеленӗвӗн хула пуранакан вырӑнӗ, унӑн тытӑмӗнче пӗр халӑх вырӑнӗ пекех.

Географи 
Идолга юханшывӗнче (Медведица юханшывӗн сулухай юппи юхакан Тан юппи), Сарӑту облаҫӗн сылтӑм хӗрринче, ҫурҫӗр-хӗвеланӑҫа Сарӑтуран 40 км тӑрать. Ҫурҫерте, инҫех мар (4 км-па) Идолга ялӗ вырнаҫнӑ.

Кунҫул 
Пуранакан халӑх вырӑнӗ 1890 ҫулта никӗсленӗ. Хула евер паҫҫулка статусӗ 1965 ҫулта илнӗ.

Хальхи Татищевӑн пуҫламӑш пайӗ ку Мещановка паҫҫулки никӗслекен Сарӑту мещенӗсен ҫӗрӗнче, Сарӑту хула управинче XIX ӗмӗрӗн варринче.

Пысӑк аталану 70 ҫулсем XIX ӗмӗрте Кисан-Урал чукун ҫул туни чухне, илнӗ. Козлов-Сарӑту чукун ҫул пайӗ 1871 ҫулта эксплуатацире. Купса акционер пӗрлешӗвӗн укҫирен, Эльтонпа Баскунчак кӳллисенчен хӑвӑрт тӑвар транспортировкишӗн тата тулӑ транспортировкишӗн те, ҫак чукун ҫул туни пулнӑ.

1908-1910 ҫулсенче чукун ҫул вокзалӗ тунӑ, унӑн ҫурчӗ халӗ те ӗҫлеть. Марииновка станцийӗ уҫнӑ. Ҫӗнӗ станцин пӗрремӗш пурӑнакан ҫынсем чукун ҫул ӗҫлекенсем пулнӑ.

1905 ҫулта ятне улӑштарнӑ, мӗншӗн тесен Донецк чукун ҫулӗнче ҫаплах ячӗпе станци пулнӑ. Ҫулсен ҫыхӑнӑвӗн министрӗн приказӗпе Татищев В.Н. ятне улӑштарнӑ. Татищев В.Н. Пётр I вӑхӑчӗн пӗлӳ ӗҫлевҫи, историкӗ, патшалӑх тӑвакан ҫынӗ пулнӑ. Вӑл ҫулта 155 ҫул унӑн вилӗмӗ хыҫҫӑн пулнӑ.

Мариинка (Татищево) станцийӗн аталанӑвӗпе Мещановка паҫҫулки аталанӑ та. Пуян Сарӑту кӗпернин хура ҫӗрӗсенче Смоленск, Рязань, Мускав кӗпернисенчен мещенсем кайнӑ.

Ҫурла 1, 1928 ҫулта тӑватӑ Сарӑтупа Аткарск уесӗнчен Татищево районӗ никӗсленӗ. Унӑн тытӑмӗнче 15 Курдюм, 8 Вязовка, 5 Коловогривовка, 2 Ҫара Сӑрт вулӑсӗнчен ял канашӗсем пулнӑ.

Никӗсленӳ кунӗнче районта 106,95 пин ҫӗр гектарӗ, 125 пурӑнакан вырӑн, 38 пин ҫын, 27 ял канашӗ, 22 колхоз, 4 арман, 5 вулавӑш, 5 вулакан ҫурт, 10 халӑхлӑ ҫурт, 6 медучасток, 3 амбулатори, 3 больница тата 42 [[Шкул|шкул}] пулнӑ. 10 пин ҫын вулама пӗлмерӗ. 

Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин вӑхӑчӗре Хӗрлӗ Армире 11 пин ҫын кайнӑ. 1941 ҫулта ҫар лагерӗсенче Татищево патӗнче Андерс 2-мӗш Поляксен корпусӗн пайӗсем тунӑ.

Сталинград патӗнче ҫапӑҫисем хыҫҫӑн, 28-мӗш танк корпусӗ (ССРП) Татищево резервӗре тухса кайнӑ тата Авӑн 18 - Юпа 20 кунсенче 1942 ҫулта 4-мӗш механизациллӗ (2-мӗш формированин) корпусна ҫӗнӗлесе тунӑ.

1943 ҫул варринче районта оккупациленӗ территорисенчен ытла виҫӗ пин ҫынсем эвакуаци тунӑ.

1955 ҫулта Мещановкӑра электрофикаци тунӑ.

Кӑрлач 15, 1960 ҫулта ССРП Аслӑ Канаш Президиумӗн указӗпе тата Татищево районӗ исполкомӗн йышӑнӑвӗпе Мещановка ялӗ Татищево паҫҫулки ятне улӑштарнӑ. Мещановка ял канашӗ Татищево паҫҫулки канашӗ ятне улӑштарнӑ та. Татищево паҫҫулки канашӗнче 14 пурӑнакан вырӑнсем (Татищевосӑр) пулнӑ, халӗ вӗсенчен нимӗн те пур. Ҫак вӑхӑтра Татищевӑра 3997 ҫынсем пурӑнчӗҫ.

Утӑ 27, 1965 ҫулта Татищевӑна ҫӗнӗ административлӑ статус пачӗҫ, — ӗҫ паҫҫулки.

Халӑх 
Пӗтӗм Раҫҫей ҫырӑвӗпе, 2021 ҫулта паҫҫулкара 7235 ҫынсем пулнӑ.

Экономика 
Ял хуҫалӑхӗ ку чи тӗп экономика отраслӗ паҫҫулкара. Ку выльӑх тата кайӑк-кӗшӗк ӗрчетни. Тӗп предприятельствисем — кӑйӑк-кӗшӗк фабрикипе тимӗр-бетон конструкцийӗсен завочӗ.

Транспорт 
Атӑл чукун ҫулӗн Сарӑту-Ртищево линийӗнче Татищево чукун ҫул станцийӗ вырнаҫнӑ.

Паллӑ ҫынсем 
 Столярская Данута Альфредовна РСФСР киноактиси тата артистки ,
 Передреев Анатолий Константинович (1932—1987) вырӑс ҫырӑвҫи, Татищево районӗн Ҫӗнӗ Сокур (паян ҫук) ялӗнче ҫурӑлнӑ.

Асӑрхавсем

Вуламалли 
 Татищево, 42 том, 6 хут - Пысӑк Сарӑту Энциклопедийӗ
Атлас автомобильных дорог Саратовской области. Саратов, 2000
 Татищевский муниципальный район. История и современность. Саратов, 2008

Каҫӑсем 
 Татищево сайчӗ
 Татищево муниципаллӑ районӗн официаллӑ сайчӗ
 Татищево муниципаллӑ районӗн "Ял пурнӑҫӗ" (выр. «Сельская жизнь») хаҫачӗн сайчӗ
 Татищево Пысӑк Сарӑту Энциклопедийӗнче
 Станция Татищево на сайте История Рязанско-Уральской железной дороги
 terrus.ru — база данных России
 Почтовые индексы Саратовской области 
 ОКАТО