Токарев Аверий Матвеевич
Аверий Матвеевич Токарев (18.4.1918, Кашмаш ялĕ, Чикмĕ уесĕ, Хусан кĕпĕрни (халĕ Чăваш Енĕн Муркаш районĕ), Совет Раççейĕ — 8.2.1997, Шупашкар, Чăваш Республики, РФ) — совет чăваш мусăкçи, композитор, педагог.

Биографи 
1918 çулхи ака уйăхĕн 18-мĕшĕнче Чикмĕ уесĕнчи (халĕ Муркаш районĕ) Кашмаш ялĕнче çуралнă. 

Ача чухнех мусăк патнелле туртăннă — балалайкăпа кĕсле çинче вылянă. Çичĕ класс вĕренсе тухсан, тăван колхозра ĕçленĕ.  1935 çулта Чăваш мусăк училищине вĕренме кĕнĕ. Будучи студентом, с 1936 года являлся участником Чувашского симфонического оркестра. 1941 çулта мусăк вĕрентĕшĕнче диплома тивĕçнĕ. 1942 çулта Аверий Токарева Хĕрлĕ Çара йыхравланă, хĕсметре оркестр ертӳç пулнă.

1944-1946 çулсенче Çар дирижёрĕсен аслă училищин (Мускав) курсанчĕ пулнă. 

1978 çулта пенсие тухнă. 1997 çулхи нарăсăн 8-мĕшĕнче Шупашкарта вилнĕ. Хулан 5-мĕш çăвинче пытарнă.

Ӗçĕсем
Аверий Токарев ытларах енĕпе симфониллĕ ĕçсем çырнă. Вăл 5 симфони (1961-1986), увертюрăсем, сюитăсем, симфониллĕ ташăсем çырнă. Ытти ĕçĕсен шутĕнче çаксене асăнмалла: «Чипер пикесемпе маттур йĕкĕтсем» (1957) кĕвĕллĕ комеди, «Сарпике» (1960) балет. Вал савăн пекех оркестрпа инструментсем валли концертсем, инструментлă пьесăсем, романссем çырнă, юрăсем хывнă.

Асăнмалăх 
 Токарев урамĕ (Шупашкар, Чăваш Ен);
 Асăну хăми, Шупашкар, Ленин проспекчĕ, 24
 Токарев урамĕ (Кашмаш ялĕ, Муркаш районĕ)
 Чăваш Республикин хальхи историн патшалăх архивĕнчи документсем

Литература 
 Л. И. Бушуева, Ю. А. Илюхин, «Чăваш Енĕн композиторĕсем», Шупашкар, 2014.
 Ю. А. Илюхин. Токарев Аверий Матвеевич, Краткая чувашская энциклопедия, Шупашкар, 2001.

Асăрхавсем

Каçăсем 
 Деятели культуры и искусства : Токарев Аверий Матвеевич
 Токарев Аверий Матвеевич
 Аверий Матвеевич Токарев
 К 100-летию со дня рождения Аверия Матвеевича Токарева 
Аверий Токарев ҫуралнӑранпа — 105 ҫул

Чăваш композиторĕсем
Чăваш Енĕн композиторĕсем
Композиторсем, алфавитпа
ССРП композиторĕсем
1918 çулта çуралнисем
Акан 18-мĕшĕнче çуралнисем
Нарăсăн 7-мĕшĕнче вилнисем
1997 çулта вилнисем
Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннисем
ССРП композиторсен пĕрлешĕвĕн пайташĕсем
РФ ХМ Вăрçă университетĕнче вĕренсе тухнисем
Чăваш патшалăх педагогика университечĕн вĕрентӳçисем
Чăваш АССР тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕсем

ru:Токарев, Аверий Матвеевич