Ирĕклĕ радикалсем
Ирĕклĕ радикалсем — химире: хăйсен тулашри электронлă йăлхахĕнче пĕрре е темиçе мăшăрсăр электрон пур  пĕрчĕсем (молекулăсем). 

Кунашкал пĕрчĕсемлĕ япалалăхсем хытă, шĕвек тата газ евĕр пулма пултараççĕ, питĕ сахал (секкундран та сахалрах) е нумай вăхăт (темиçе çул) пурăнаçççĕ. Нейтраллĕ радикалсемсĕр пуçне ион-радикалсем пур. Ирĕклĕ радикалсен парамагнитлă палăрăмсем пур тата вĕсен химилле реакцие кĕрес пултарулăхĕ пысăк.

Чăн малтан ирĕклĕ радикал тенине Мозес Гомберг Америка химикĕ уçнă. 1900-мĕш çулта вăл, трифенилметилхлорид çине кĕмĕлпе витĕм кÿрсе,  трифенилметил радикалне тупнă. Çав радикал пулнине кура ирĕлчĕк сарă тĕспе сăнарланнă, каярах унтан çав радикал димерĕн  шурă кристалĕсем ÿкнĕ.

Вуламалли
Розанцев Э. Г. Радикалы свободные // Химическая энциклопедия: в 5 т. / Зефиров Н. С. (гл. ред.). — М.: Большая Российская энциклопедия, 1995. — Т. 4: Полимерные—Трипсин. — С. 154–157. — 639 с. — 40 000 экз. — ISBN 5-85270-039-8.
Днепровский А. С., Темникова Т. И. Теоретические основы органической химии. — 2-е издание. — Л. : Химия, 1991. — С. 175–198. — ISBN 5-7245-0206-2.

Каçăсем 
 Serbest Radikaller ve insan hastalıkları 
 Kan örnekleri ozona maruz kalınca serbest radikaller oluşuyor. 
 Yaygın besinlerin oksijen Radikal Absorblama Kapasite değerleri
 Radikal Emisyonunun  tutuşma gecikme süresinin tayininde kullanılması

Асăрхавсем 

Ирĕклĕ радикалсем
Хими
Молекула