Вăрçăн тăваттăмĕш çулĕ (фильм)
«Вăрçăн тăваттăмĕш çулĕ» () — Александр Беляевăн «Тайна глухого леса» повеçĕпе 1983 çулта ӳнерленĕ илемлĕ фильмĕ.

Сюжет 

1944 çулăн кĕр кунĕсем. Çарăн çарпуçĕ разведка пуçлăхне Николай Павлов полковника хăй патне чĕнет те хаяр тапăч хушать: виççĕ талăк хушшинче Марьино тата Гривна ялсем вырнаçнă тĕттĕм вăрманти ятарлă зонăра (6-7 тăваткалĕнче) нимĕçсем мĕн тума хатĕрленнине пĕлмелле — тепĕртакран унталла совет çарĕсен тапăнса кĕмелле пулать.

Иккĕмĕш полкăн разведки тыткăна улттă нимĕç фельдполицайне илет, нимĕçсен шухăшĕпе фельдполицайсем партизансем çине пырса тăрăннă. Çав фельдполицайсем вырăнне Павлов Александр Спирин капитанăн ушкăнне нимĕçсен тылне ярать.

Савелий Хомутов старостăпа унăн полицай-ывăлĕсене илсе пынă чухне Спирин капитана кĕтмен çĕртен староста çĕçĕпе амантать. Спирин капитан ушкăна ертсе пыма Надеждăна хушать.

Суранланнă Спирина хамăррисем патне çитерме Антиповпа хăйсен ĕçне пурнăçланă салтаксене хушса, Надежда Мороз ушкăнăн тепĕр пайĕпе ятарлă зонăна разведрейда каять. Пеленгатор машинине туртса илсе, унта абвер офицерне тыткăна илсе, нимĕçсем шыв усравĕнчи шыва юхтарса вăрмана путарса тапăнса пыракан совет çарĕсене капкăна лектерме хатĕрленнине пĕлеççĕ.

Спирина Мăн çĕре илсе каяканнисем нимĕçсен экеметне лекеççĕ те пурĕ те пĕтеççĕ.

Мороз ушкăнне тăшман ункăна чăмăртасах пырать, Надежда вара  уçăмлă текста раципе совет çарпуçлăхне  пĕлтерет. Хăйсен пурнăçне парса разведчиксем нимĕçсен планĕсене уçса параççĕ, анчах та полковник Павлов хăйĕн тусĕсене çухатна пирки питĕ кулянать.

Рольсенче 
 Савельева Людмила Михайловна — капитан Надежда Мороз
 Дуров Лев Константинович — староста Савелий Хомутов
 Ерёменко Николай Николаевич (кĕçĕнни) — Антипов
 Збруев Александр Викторович — капитан Спирин
 Олялин Николай Владимирович — полковник Николай Павлов
 Александр Денисов — Журба
 Тимофей Спивак — Артур
 Вячеслав Баранов — Птахин
 Владимир Смирнов — Буренков
 Новиков Александр Борисович
 Андрей Гусев — Беликов, Павлов полковникăн шофёрĕ
 Владимир Куприянов
 Лебедев Александр Иванович
 Владимир Мащенко
 Юрий Сорокин
 Николай Скоробогатов
 Павел Иванов — нимĕç

Пултару ушкăнĕ 
 Сценари авторĕ: Александр Беляев
 Режиссёр: Николаенко Георгий Михайлович
 Оператор: Анатолий Гришко
 Тĕп сăрăç: Альфред Таланцев
 Монтажер: Наталья Логинова
 Композитор: Виталий Филиппенко
 Юрăсен тексчĕ: Георгий Николаенко
 Сасă режиссёрĕ: Николай Озорнов
 Директор: Левин Марк Соломонович

Техника хыпарĕсем 
 Приключени, анлă экранлă, тĕрлĕ сăрăллă, 9 пайран, 2371 м.
 СССР-ти кинопремьера: авăн, 12, 1983

Кăсăк фактсем 
Раççейре фильма DVD (5 зона DVD) ĕлкипе «Grand Records» компани 2006 çулта кăларнă.

Каçăсем 
 

1983 çулти СССР фильмĕсем
М. Горький ячĕллĕ киностуди