Рутений
Рутени —Элементсен периодикăллă системин 44-мĕш хими элеменчĕ,  символĕ Ru(m}}), платина ушкăнне кĕрекен хытă кĕмĕл тĕслĕ  металл. 
(

Неорганика çыхăнăвĕсем 
Рутени йуçĕксемпе патша эрехĕнче ( HCl тата HNO3 хутăшĕ) ирĕлмест. Çав вăхăтрах хлорпа 400 °C ытларах чухне çыхăнать (RuCl3 пулать) тата сĕлтĕсемпе нитратсемпе пĕрле ирĕлтесен рутенатсем пулаççĕ (сăмахран Na2RuO4).
Рутени темиçе валентлă çыхăнусем тума пултарать:
 8 RuO4; RuO4 · PCl3
 7 M[RuO4]
 6 M2[RuO4]; M2[RuF8]; RuF6
 5 M[RuF6]; RuF5
 4 RuCl4; RuO2; M2[RuCl6]
 3 RuCl3; М3[RuCl6]
 2 M2[RuCl4]; M4[Ru(CN)6]
 1 Ru(CO)nBr
 0 Ru(CO)n
Рутени çыхăнăвĕсем хушшинче анлă спектр нитрозоçыхăнăвĕсем пурри паллă ( RuNO). Çак комплекс çыхăнăвĕсем, (сăмахран [RuNO(NO2)2(NH3)2OH]) тата нитрозонитрокомплексĕсем (ятарлă [RuNO(NO2)4OH]2-) тĕреклĕхпе тата кинетика инертлăхĕпе уйрăлса тăраççĕ.

Рутени тетраоксчĕ (Ru+VIIIO4) пахалăхĕсемпе осми тетраоксчĕ евĕрлĕ.

Изотопĕсем

Усă курни 
 Титан çине кăштах хушсан (0,1 %) тутăхасран çирĕпрех тăвать.
 Платинăпа рутени шăранчăкĕсем питĕ çиĕнесрен çирĕп электричество контакчĕсем тума усă кураççĕ. 
 Нумай хими рекцисенче катализатор пек усă кураççĕ. Орбита станцисенчи шыв тасатма усă курни питĕ пысăк пĕлтерĕшлĕ.
 Пӳлĕм температуринче атмосферăри азота çыхăнтарма пултарни уникаллă. 
 Аэрокосмос техникинче пысăк температурăна чăтакан конструкци материалĕсем тума кирлĕ. 500 °C таран молибденпа вольфрамăн чи лайăх шарăнчăкĕсенчен иртереççĕ.
 Юлашки çулсенче электричество суперконденсаторĕсем тумалли материалсем хушшинче рутени оксичне тĕпчеççĕ (700 Фарад/грамм нумарах).

Физиологи пахалăхĕсем 
Чĕрĕ организăмĕсене кĕрекен пĕртен пĕр платина ушканĕнчи металл. Мышцăсенче пухăнать. Оксичĕ (VIII) притĕ наркăмăшлă.

Каçăсем 

 Рутени Webelements сайтра
 Рутени хими элеменчĕсен вулавăшĕнче 
 рутени onx.distant.ru сайтра 
  Рутени изотопĕсем

Асăрхавсем 

Металсем
Платина ушкăнĕ