Менора
Мено́ра ( — менора́, тӳррĕн «çурталăх») — çиччĕ кĕпçеллĕ ылтăн çурталăх (çичçурталăх); Библире çырнипе килĕшӳллĕ, еврейсем пушхире касса çӳренĕ чухне Скини Пухăмĕнче, кайран  Иккĕмĕш Храма ишĕлтериччен, Иерусалим храмĕнче, упраннă.

Иуда тĕнĕн тата еврей халăхĕн тĕн атрибучĕн авалхи символĕсенчен пĕрри шутланать. Хальхи вăхăтра менора палли (Маген Давидпа пĕр танах) еврейсен анлă усă куран наци тата тĕн эмблеми пулать. Менорăна Израиль Патшалăхĕн гербĕ çине ӳкернĕ.

Скинири менора

Вуламалли 
 Еврейская Энциклопедия, Спб. : Изд. О-ва для Научных Еврейских Изд. и Изд-ва Брокгауз-Ефрон, 1908 г.
 The Tabernacle Menorah, American Schools of Oriental Research, Dissertation Series 2 (Scholars Press, 1976).

Асăрхавсем

Каçăсем 
 
 развёрнутый анализ устройства и символического значения меноры. Рав Шимшон Рефаэль Гирш.
 анализ традиционных комментариев о значении меноры . Нехама Лейбович.
 A collection of articles regarding the menorah in the temple on chabad.org
 Menorah at Livius.Org
 Свет Меноры. Музей Израиля
 «המנורה» . The temple Institute.
 Все о ханукиях
 Споры вокруг еврейской символики

Иудаизм
Йутей символĕсем
Израиль патшалăхĕн символĕсем
Йутей Храмĕ
Йутейсен йăла япалисем