Хура хăвăл
Хура хăвăл, çавăн пекех Хура шăтăк —уçлăх-вăхăтăн çав тери вăйлă гравитаци туртăмĕллĕ пайĕ, унăн таврашĕнчен çутă хăвăртлăхĕпе куçакан объектсем те (çав шутра çутăн хăйĕн кванчĕсем те)  уйрăлса каяймаççĕ.

Çак пайăн чиккисене пулăмсен горизончĕ, унăн хапин  виçине гравитаци радиусĕ теççĕ. Сферăлла симметриллĕ хура хăвăл чухне  çав виçе Шварцшильд радиусĕ ятпа паллă, вăл çак формулăпа палăрăнать:
 ,
кунта  c — çутă хăвăртлăхĕ, M — хура хăвăл масси, G — гравитаци константти.

Хура хăвăлсем пирки пĕлӳн кун-çулĕ 

Пĕлӳ кун-çулĕнче виççĕ тапхăра палăртаççĕ:

Мичелăн «хура хăвăлĕ»

Мичелл хыççăн, Шварцшильд патнелле

Хура хăвăлсем валли Эйнштейн танлаштарăвесен тупсăмĕсем

Шварцшильд шутлани

Райсснер — Нордстрём шутлани

Керр шутлани

Керр — Ньюмен шутлани

Термодинамика тата хура хăвăлсем пăсланса пĕтни

Хура хăвăла ӳкни

Хĕлĕхсен теорин моделĕпе

Хура хăвăлсем Çут Тĕнчере

Çавăн пекех пăхăр 
 OJ 287
 Шурă хăвăл
 :en:Gravastar

Асăрхавсем

Вуламалли

Каçăсем 

 Чёрные дыры - что это. Описание. Фото. 
 Чёрные дыры — статья в Физической энциклопедии
 У. Дж. Кауфман. Космические рубежи теории относительности (главы из книги)
 Scientific.ru - "Сколько ангелов может танцевать на булавочной головке?" - Термодинамика чёрных дыр 
 habrahabr.ru - Падаем в чёрную дыру
 Чёрные дыры и структура пространства-времени Хуан Малдасена (Juan Maldacena), Институт высших исследований, Школа естественных наук, Принстон, Нью-Джерси, США
 Большой адронный коллайдер (БАК) и чёрные дыры 
 Программа для визуализации полетов вокруг черной дыры 
 Научно-познавательный фильм о возникновении «Чёрных дыр»  (видео)
 Анатолий Черепащук. "Новые формы материи во Вселенной. Оптические исследования рентгеновских двойных звездных систем, ч. 2" , цикл лекций «ACADEMIA» (видео)
 Южно-европейская Обсерватория —  Исследование черной дыры в центре Млечного Пути   (видео)
 Сверхмассивные чёрные дыры - док. фильм BBC Horizon, посвящённый сверхмассивным чёрным дырам, находящимся в центре галактик   (видео)
 Астрономы впервые увидели, как черная дыра разорвала звезду РИА Новости, 17 июня 2011

Релятиви тата гравитаци пуламĕсем
Астрофизика

Метафорăсем