МПУ Тĕп çурчĕ
МПУ Тĕп çурчĕ () — Мускав патшалăх университечĕн Ленинские горы вырăнĕнчи университет комплексĕн тĕп çурчĕ. Официаллă документсенче хăш чухне МПУ-н Тĕп корпусĕ тенĕ.

«Триумф-Паласа» тăвиччен Мускавра чи çӳлли пулнă, çӳллĕшĕ — 182 м, шпильпе пĕрле — 240 м, варринчи этажĕсем — 36. Никĕсĕ тинĕс шайĕнчен 194 м çӳллĕрех.  Никĕсĕ шăвакан лапра пулнăран çĕр айĕнчи тăпрана холодильниксем шăнтса тăраççĕ.

1949—1953 çç. хăпартнă (архитекторсем:  Б. М. Иофан (тĕп архитектор ĕç вырăнĕнчен хăтарнă), Л. В. Руднев, С. Е. Чернышёв, П. В. Абросимов А. Ф. Хряков, В. Н. Насонов). Фасадсен скульптурисене В. И. Мухина ăста лаççинче хатĕрленĕ.

Тĕп çуртра геологи факультечĕ (3-8 этажсем), механикăпа математика факультечĕ (12-16 этажсем) тата географи факультечĕ (17-22 этажсем), ректорат (8-10 этажсем) тата администраци, ăслăх вулавăш, Çĕр тĕпчев музейĕ, 1500 çын валли акт залĕ тата МПУ этеплĕх çурчĕ вырнаçнă. Аяк секторĕсенче — пурăнмалли зона (студентсемпе аспирантсен общежитийĕ, профессор-вĕрентӳçĕ йышĕн  хваттерĕсем). Çаплах пĕчĕк кинотеатр (кăнтăрла вĕренӳ аудиторийĕ), почта уйрăмĕ, столовăй, профилакторий).

Çурт-йĕр историйĕ 
Сталин сĕннипе 1947 çулхи кăрлач уйăхĕнче СССР министрсен канашĕ Мускавра сакăр çӳллĕ çурта тума йышăннă, вĕсенчен пĕри Мускаври университетăн Ленинские горы (халĕ Воробьёвы горы) тĕлĕнче вырнаçнă тĕп корпусĕ. Проекта Лев Руднев ертсе пынă архитетектор ушкăнĕ хатĕрленĕ. Проектра туман Канашсен керменĕн элеменчĕсемпе усă курнă. Тунă вăхăтра çак çурт Европăра чи çӳлли шутланнă.

Çĕр ĕçĕсене 1948 çулта тапратнă, пĕрремĕш чула хунă церемоние 1949 çулхи ака, 12 пулса иртнĕ. Çурт тунă çĕрте темиçе вун пин тĕрмере ларакан çын вăйĕпе усă курнă. 1953 çулхи авăнăн 1-мĕшĕнче корпус пӳлĕмĕсем пĕрремĕш студентсене йышăнаççĕ.

Кăсăклă фактсем 
 Çăлакан Христос храмне аркатнă хыççăн ШĔХК ампарĕсенче упранса юлнă вакламан яшмăран касса кăларнă тăватă колоннăна Л. П. Берия хăй хушнипе 9-мĕш хутри Ăсчах канаш ларăвĕн залĕ умĕнче (ректор кабинечĕ умĕнче) вырнаçтарнă. Çăлакан Христос храмне çĕнĕрен юсанă чухне колоннăсене Тĕп çуртрах хăварнă.

 37 çул хушши, 1990 çулта Франкфуртра Мессетурм çуртне тăвиччен МПУ Тĕп çурчĕ Европăра чи çӳлли пулнă.

Çав. пекех 
 Мускаври çӳллĕ çуртсен ят-йышĕ
 Сталин тапхăрĕнчи çӳллĕ çуртсем

Каçăсем 

 Сайт, посвящённый 50-летию главного здания МГУ
 МПУ «Московские высотки» сайтĕнче
 МПУ ТÇ фотографисенче
 Управляемая веб-камера, стоящая на ГЗ МГУ (13 этаж, в сторону центра Москвы) — лайăх çанталăкра Кремль курăнать 
 Вандалсем «Википедире» МПУ-н ректорне тапăннă

МПУ
Мускаври çӳллĕ çуртсем
Сталин тапхăрĕнчи çӳллĕ çуртсем