Сакссем
Сакссем, — авалхи герман йăхĕсен çурçĕр-тухăç ушкăнĕ.

Этимологи 
Ячĕ мĕнле пулса кайнине халĕ те тĕплĕн татса параймаççĕ. Ахăртнех халăх хăйне урăхла чĕннĕ, ку çирĕпленнĕ ята вара антика вăхăтĕнчи çыравçăсем панă. Сакссен кинжалĕ ыттисенчен уйрăлса тăнăран вĕсене çапла ят панă курăнать.

Пурăннă вырăнсем 
Сакссем Вестфали, Анат Саксони (фризсем пурăннă çĕрсене шута илмесĕр), Хольштейн, Мекленбург, тата Саксони-Анхальтăн çурçĕр пайĕнче пурăннă.

Римлянсен çырăвĕсенче вĕсене пĕрремеш хут III ĕмĕрте асăнаççĕ. Çырăвĕсенче сакссем тинĕсре вăрă-хурахла çӳрени пирки вĕсене ӳпкеленĕ.

III-V ĕмĕрсем хушшинче вĕсем англсемпе тата ютсемпе пĕрле Британин кăнтăр пайне куçса кайнă. Каярах çапăçса пĕр-пĕрне самай тустарнă хыççăн утрав çинче англосакс халăхĕ хуçаланма пуçланă.

Сакс йăхĕсем

Вестфалсем 
Вестфалсем Рейнпа Везер хушшинче пурăннă. Халăх ячĕ «анăçри çынсем» тенине пĕлтернĕ.

Остфалсем 
Остфалсем, е «тухăç çыннисем», Везерпа Эльба юханшывсем хушшинче пурăннă.

Энгрсем 
Энгрсем сакс йăхĕсен варринче пурăннă. Вĕсен çĕрĕнче сакссем çулсерен пуху ирттернĕ. Вăл вырăн Маркло ятлă пулнă.

Çухалнă халăхсем