Челомей Владимир Николаевич
Челомей Владимир Николаевич — механикăпа управлени енĕсен совет вăхăтĕнчи ăсчах, «НПО Машиностроение» никĕслекенĕ, талантлă ертӳç, профессор.

Пурнăçĕ 
1914 çулхи çĕртме уйăхĕн 30-мĕшĕнче Седлец (Польша) хулинче çуралнă.

Ачалăхпе çамрăклăхĕ Полтавăра иртнĕ. 1937 çулта Киев авиаци институтĕнчен чи лайăх паллăсемпе вĕренсе тухнă. 1939 çулта Владимир Николаевич ăслăх кандидачĕн дисертацине хӳтĕленĕ. 1940 çулта ăна ССРП Ăслăх Академийĕ çумĕнчи докторантурăна илнĕ. Унтан вĕренсе тухсан ПуВРД (Пульсурующий Воздушно-Реактивный Двигатель) тăвас ыйтусемпе тăрмашать. ПуВРД — çунатлă ракетăсен тĕп никĕсĕ. Вăрçă вăхатĕнче Владимир Николаевич П.И. Баранов ячĕллĕ Авиаци моторĕсене тăвакан тĕп институтра вăй хунă. 1944 çулхи авăн уйăхĕнче 51-мĕш завод çумĕнче çĕршывра пĕрремĕш ертсе пымасăр вĕçекен аппаратсем шутласа кăларакан ОКБ никĕсленĕ. 1944 çултанпа Владимир Николаевич ертсе пынипе 10Х, 14, 16Х ПуВР двигательпе вĕçекен çунатлă ракетăсем шутласа тĕпчесе тунă. 

1952 çулта профессор ятне тивĕçет. 1961 çулта Н.Е. Бауман ячĕллĕ МПТУ-ра тухтăр дисертацине хӳтĕлет.

1984 çулхи раштав уйăхĕн 8-мĕшĕнче Мускавра çĕре кĕнĕ.

Ӗçĕсем 
 Космос аппарачĕ МП-1 (1961, раштав, 27)
 Баллистика ракети УР-100;
 Баллистика ракети УР-200;
 Баллистика ракети УР-500 (хăпартакан ракета "Протон");
 Маневрлă космос аппарачĕ "Полет-1" (ИС системи) (1963, юпа, 1);
 Тĕпчев космос аппарачĕ (УС системи) (1965, раштав, 28);
 "Протон" тĕпчев космос аппарачĕсем (1965-1968: 4 станци);
 "Алмаз" космос станцийĕ (каярахпа "Алмаз" никĕсĕсемпе "Салют", "Мир" космос станцийĕсем тунă).

Чыслани 
 ССРП ĂА Академикĕ (1962);
 ССРП Аслă Канашăн 9-11 чĕнĕвĕсен депутачĕ;
 Иккĕ хутчен Социализм Ӗçĕн Паттăрĕ;
 Ленин преми лауреачĕ (1959);
 ССРП Патшалăх преми лауреачĕ (1967, 1974, 1982);
 Пилĕк Ленин орденĕ;
 Октябрь Революци орденĕ.

Фильмсем 
 Л. Млечин. Советский космос: Четыре короля (2012).
 Звёздные войны Владимира Челомея. ВГТРК, 2014 г.

Асăнмалăх

Объектсене панă хисепсем 
 Челомей урамĕ (Мускав)
 Челомей лапамĕ (Реутов)
 Челомей урамĕ (Реутов)
 Астероид 8608, Крым обсерваторийĕ.

Асăнмалăăх 
 Палăк, Академик Челомей лапамĕ, Реутов.
 Палăк, Лефортово çыран хĕрри, Мускав.
 Бюст, Байконур

 Галерея

Çав. пекех 
  Веб-сайт ФГУП «НПО Машиностроения»

Вуламалли 
 Бодрихин Н. Г. Челомей  — М.: Молодая гвардия, 2014. — 490[6] с: ил. (Серия  «Жизнь замечательных людей», вып. 1476) — ISBN 978-5-235-03718-2
  (куç.)
 
 Берег Вселенной. // Под ред. Болтенко А. С. — Киев: Феникс, 2014. — ISBN 978-966-136-169-9

Асăрхавсем

Каçăсем 

 Веб-сайт ФГУП «НПО Машиностроения»
 История ОКБ В. Н. Челомея
 Выдержка из Энциклопедии «КОСМОНАВТИКА»
 Владимир Челомей — гений под номером…
 М. Згуровский. Засекреченный конструктор
 Окара О. И. Догонять — значит отставать! 
 Видео: Биография конструктора 
 О знаменитом конструкторе авиационной и ракетной техники В. Н. Челомее

Пайăр çынсем, алфавитпа
1914 çулта çуралнисем
Çĕртмен 30-мĕшĕнче çуралнисем
1984 çулта вилнисем
Раштавăн 8-мĕшĕнче вилнисем
Мускавра вилнисем
ССРП ĂА академикĕсем
ССРП конструкторĕсем