Фукусима-1 АЭС-ĕнчи авари
'Фукусима-1 АЭС-нчи авари  —2011-мĕш çулхи пуш уйăхĕн 11-мĕшĕнче 
çĕр чĕтренĕвĕ тата цунами  хыççăн пулса иртнĕ анлă йĕр хăварнă, официаллă çынсем каланă тăрăх INES шкалипе 5-мĕш шайри радиаци аварийĕ .

Хроника

пушăн 11-мĕшĕ  

Çĕр чĕтренĕвĕ вăхăтĕнче 3 ĕçлекен энергоблока штатлă ĕçленĕ автоматика сыхлавĕ ĕçлеме чарнă. Анчах пĕр сехетрен çĕр чĕтренĕвĕ хыççăн пулнă цунами пирки  станцине электричество çитме прахнă (çав шутра авари дизель генераторĕсенчен)., 
.
Электричество сӳнтернĕ реакторсенче тухакан ăшша илме кирлĕ.  Вэй — Вигнер формулипе килĕшӳллĕн, çак ăшă реактора сӳнтерсен малтанхи çеккунтсенче чаричен кăларнă ăшă хăвачĕн 6,5 %, тепĕр сехетрен 1,4 % яхăн, çулталăкран -  0,023 %
. 
Резерври дизель электростанцийĕсене çухатсанах станци хуçи,  TEPCO компани Япони правительствине авари ситуациĕ çинчен пĕлтернĕ. Çавăн хыççăн чи малтанхи тĕллев — авари системине электричествопа тивĕçтересии пулса тăнă, çавăнпа станцийе мобиллă генераторсем илсе килме йышăннă.
.
Реакторсене сивĕтсе ĕлкĕреймен пирки виçĕ ĕçлекен реакторта та шыв шайĕ чакма, пусăм ӳсме тытăнна. Чи малтан 1-мĕш энергоблокра ситуации йывăрланнă. Реактор пысăк пусăмпа çĕмĕрсенрен пăса гермооболчкăна кăларнă, унта пусăм  840 кПа  (проектпа 400 кПа таран) çитнĕ. Гермооболочкине аркатас мар тесе унти пăса атмосферăна кăларса янă,  çăв вăхăтра TEPCO тата МАГАТЭ пăса радионуклидсенчен фильтăрлама шантарнă. Пусăм чакнă, анчах çăв вăхăтра активлă зонăра циркони пăспа реакципе кĕнĕ хыççăн  пулнă водород реактор уйрăмĕн обустройкине тухнă.

пуш, 12 

UTC  вăхăчĕпе  6:36 1-мĕш энергоблокра водород сирпĕннĕ, бетон консртукцийĕсен пĕр пайĕ ӳкнĕ. . Реактор корпусĕ çĕмĕрĕлмен, анчах тулаш витти арканнă. Станцинче ĕçлекен 4 çын аманнă, вĕсене пульницăсене ăсатнă .
Сирпĕннĕ хыççăнах станцинчи радиаци шайĕ  1015 мкЗв/сехет çитнĕ, 4 минутран  860 мкЗв/сехет,  3 сехет те 22 минутран— 70,5 мкЗв/час.
Куçса çӳрекен лабораторисем станцин промполщадкин тулашĕнчен илнĕ пробăсенче цези изотопĕсене тупнă, анчах мĕн чухлине пĕлтермен. Ку хăшпĕр ТВЭЛсен çийĕсем пăсăлнине пĕлтернĕ

Çавăн пекех 
 Фукусима II
 Чернобыль АЭС
 Кыштым аварийĕ

Асăрхавсем

Каçăсем

 Катастрофа на АЭС «Фукусима» — комментированный анализ на портале «Ядерная физика в Интернете» 
 Видеозапись взрыва АЭС. Вести.ру  
 Веб-камера, отслеживающая ситуацию на АЭС Фукусима I 
 Хронология снимков с веб-камеры на АЭС Фукусима I  
 Описание энергоблока АЭС с реактором BWR-3 
 Japanese Nuclear Emergency: EPA's Radiation Air Monitoring
Атоминфо сайтра авари çинчен

Фукусима I
Радиаци аварисем
Японири техноген катастрофисем
2011 çул Японире