Пысăк сирпĕнӳ
Пысăк сирпĕнӳ () — гипотезлă Çут Тĕнче сарални, унăн умĕн Çут Тĕнче сингулярлă тытăмра пулнă.

Пысăк сирпĕнӳ теорин хальхи шухăшсем 
Хальхи чухлавсемпе, эпир куракан Çут Тĕнче 13,73 ± 0,12 млрд  çул каялла малтанхи «сингуляр» 1032 K (Планк температури) температурăллă тата 1093 г/см3 яхăн (Планк тачăлăхĕ) тачăллă тытăмран пулса кайнă, çавăнтанпа вăл пĕрмаях саралса сивĕнсе пырать. Малтанхи Çут Тĕнче çав тери тачă хăватлă, çӳлĕ температурăпа çӳлĕ пусăмлă пĕр тĕслĕ изотропи хутлăхĕ пулнă. Çут Тĕнче саралса сивĕнсе пыни шĕвекрен газа куçăм фази пек, анчах та тĕрĕсрех элементарлă пĕрчĕсем шайĕнче.

10−35 çеккунтран Планк тапхăрĕ (Планк вăхăчĕ — Пысăк сирпĕнӳ хыççăн 10−43 çеккунт иртсен, çав вăхăтра гравитаци хутшăнăвĕ ытти тĕплĕх хутшăнăвĕсенчен уйрăлса каять) фаза куçамне пула Çут Тĕнче экспонентăллă саралса каять. Çак тапхăра космослăх инфляцийĕ тенĕ. Çак тапхăр вĕçленсен  Çут Тĕнчене тумалли материал Кварк-глюон плазми пулнă.

Пысăк сирпĕнĕве уçнин кун-çулĕ

Термин кун-çулĕ

Пысăк сирпĕнӳ теори тиркевĕ

Çавăн пекех пăхăр 
 Çут Тĕнче инфляци моделĕ
 Экпиротика сценарийĕ
 Пысăк çурăлу

Асăрхавсем

Каçăсем 
 Вселенная: Большой взрыв 
 Популярная статья в журнале «Вокруг света» 
 Книга «Космология: Большой взрыв» , ISBN 5-85099-150-6
 Статья из энциклопедии «Физика космоса» (1986 год)
 В.П.Майков. Расширенная версия классической термодинамики — физика дискретного пространства-времени. М.: МГУИЭ, 1997-160c.ISBN 5-230-11127-5 http://maikov.chat.ru/russian/evt/book/bookr.htm
 Статья в журнале «В МИРЕ НАУКИ», № 7, июль 2005

Астрофизика
Космологи