Büyük Bulğar Eli
Büyük Bulğar Eli - Qırımda qurulğan hunlardan kelip çıqqan birinci türk devleti. Ogurlar dep de aytıla. Qurucısı Qubrat han, lâkin Qubrat han ölgende devlet uzun yaşap olamağan, hazarlarnıñ basımına oğrağan ve coyulğan. Hazar basqıncıları bo devletni coyğanda bulğarlarnıñ bir bölümi yuqarı yaqqa Edil Boyuna, bir bölümi de astqa Balqan tarafına köçip kelgen. Balqan cerindeki Türkiy Bulğar devleti Ortodokslıq hristianlığı dinine işanmağa başlağan, Edil bulğarları İslâm dinine işanğan ve onı resmiy din bolaraq qabul etken, Qırımda qurulğan birinci Bulğar devleti Tengrizm dinine işanğan edi. Olarnıñ eñ bilingen tamğası -{ıYı}- bugün de bulğar milletçileri tarafından qullanıla şo tamğa Osmanlı Devletiniñ negizini salğan Qayı qabilesiniñ tamğasına pek oşay. 

Tarih
Qırım tarihı
Türk tarihı