Gáu-huôi Lò̤-mā-cê
Gáu-huôi Lò̤-mā-cê (教會羅馬字) sê cī 19 sié-gī dṳ̆ng-gĭ gáu 20 sié-gī chĕ̤ gì sèng-âu să̤-huŏng gĭ-dók-gáu diòng-gáu-sê̤ṳ tá̤ gáuk cṳ̄ng Háng-ngṳ̄-cŭk ngṳ̄-ngiòng huák-mìng gì gáuk cṳ̄ng Lò̤-mā-cê. Dṳ̀ kŭi Mìng-nàng-ngṳ̄ gì Băh-uâ-cê ī-ngôi, cī siŏh lôi Lò̤-mā-cê ék-buăng nâ găk gáu-huôi diē-sié sāi, gó-chṳ̄ hô̤ lā̤ „Gáu-huôi Lò̤-mā-cê“.

Hī sèng-âu nàng-huŏng gáuk-dê gì nè̤ng ék-buăng nâ báik cê-gă gì „huŏng-ngiòng“, mâ̤ hiēu guăng-uâ (Háng-ngṳ̄), iâ káng mâ̤ huôi-é Háng-cê. gó-chṳ̄ diòng-gáu-sê̤ṳ cêu huák-mìng gáuk cṳ̄ng „Gáu-huôi Lò̤-mā-cê“ lì diòng-gáu. Ciā Lò̤-mā-cê huák-mìng ī-hâiu, sáng Gĭ-dók-gáu gì nè̤ng muōng biéng muōng sâ̤, cuòi dŭ sê ĭ gì gŭng-lò̤. Gĭng-dáng gì Ngṳ̄-ngiòng-hŏk hŏk-ciā iā ṳ̀ng-ê téng Gáu-huôi Lò̤-mā-cê diē-sié liēu-gāi hī sì-hâiu gì tĕ̤k-ĭng, ngiēng-géu chók ngṳ̄-ngiòng găk ciā 100 nièng dâi-dŏng gì biéng-huá, cuòi bī gô-dā̤ sāi gì Háng-cê ĭng-ông-cṳ̆ â̤ gāng-dăng iā sâ̤.

Dṳ̆ng-huà Mìng-guók siông-dài ī-hâiu, giòng-páuk Dṳ̆ng-guók nè̤ng nâ dé̤ṳng sāi Háng-cê, gêng-cī gáuk dê sāi ciā „Gáu-huôi Lò̤-mā-cê“ lì siā cê. Â̤ báik „Gáu-huôi Lò̤-mā-cê“ gì nè̤ng cêu muōng biéng muōng ciēu lāu. Dṳ̆ng-huà Ìng-mìng Gê̤ṳng-huò-guók sìng-lĭk ī-hâiu, bô có̤ „tŭi-guōng Pū-tŭng-uâ“ gì ông-dông, páh-ák gáuk cṳ̄ng „Háng-ngṳ̄ huŏng-ngiòng“, iā sâ̤ nàng-huŏng nè̤ng gâe̤ng „Lâng-gā-siăng“ siŏh iông mâ̤ báik gōng cê-gă gì mū-ngṳ̄, cêu ng-sāi gōng â̤ siā Lò̤-mā-cê lāu. Iā sâ̤ nè̤ng găk céng-hū īng-hiōng cĭ giâ giéng-gáe̤k ciā Gáu-huôi Lò̤-mā-cê sê „să̤-huŏng dá̤-guók-ciō-ngiê chĭng-liŏk gì sāng-ŭk“, dĕk-lìng-é ng-kó̤ ŏ̤k ĭ. Chiông gĭng-dáng Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄ Hók-ciŭ-uâ gì Bàng-uâ-cê, iā sâ̤ Hók-ciŭ nè̤ng lièng tiăng dŭ mò̤ tiăng guó.  Gáu-huôi Lò̤-mā-cê diē-sié bō̤-hô có̤i hō̤ gì Mìng-nàng-ngṳ̄ Băh-uâ-cê, chŭi-iòng-gōng guók-ngôi iā sâ̤ nè̤ng gó găk lā̤ sāi, găk Dṳ̆ng-guók gì Mìng-nàng iā sâ̤ nè̤ng iâ sê mâ̤ hiēu ô ciā nó̤h. 

Ùng-cê