གློ་སྨོན་ཐང་ Mustang  
བལ་བོའི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་ཡོད་པའི་བོད་པ་སྟེ་དོལ་པོ་ཞེས་པ་ནི་ཕལ་ཆེ་བ་ལྷོ་སྨོན་ཐང་(གློ་སྨོན་ཐང་ངམ་སྨོན་ཐང་ངམ་གློ་བོ་སྨན་ཐང་སོགས་འབྲི་སྲོལ་མང་དུ་ཡོད་པར་མཐོང་།)དུ་ཡོད་ཅིང་། མི་གྲངས་༡༥༠༠༠ཙམ་ཡོད་པ་དང་། ས་དེའི་ཆ་སྙོམས་ས་བབ་མཐོ་ཚད་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྨི་༢༥༠༠ཡས་མས་ཡིན་ལ།  ལྷོ་སྨོན་ཐང་གི་བྱང་ཕྱོགས་བོད་ལྗོངས་གཞིས་རྩེའི་འབྲོང་པ་རྫོང་དང་ས་དགའ་རྫོང་གཉིས་དང་འབྲེལ་ཡོད།
བལ་ཡུལ་དུ་ཡོད་པའི་དོལ་པོ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གནའ་བོའི་ཞང་ཞུང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་མངའ་རིས་དོལ་པོ་ཞེས་ཡུལ་མི་ཚོའི་ངག་རྒྱུན་དུ་ཡོད། ཕྱིས་སུ་བོད་སིལ་བུར་ཐོར་རྗེས་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་ཡ་ཙེ་འཛུམ་གླང་དང་། མང་ཡུལ་གུང་ཐང་། ཕྱིས་ཀྱི་གློ་བོ་རྒྱལ་རྒྱུད་བཅས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ཕར་རྩོད་ཚུར་རྩོད་ཀྱིས་བར་དུ་གནས། དུས་རབས་བཅུ་དགུ་བའི་དུས་མཇུག་ཙམ་ནས་རིམ་བཞིན་བལ་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་གྱུར།

གཞན་ལས་ 
Last king of remote Buddhist kingdom dies in Nepal
Jigme Dorje Palbar Bista, who was 86, reigned over the arid kingdom high on the Tibetan plateau for more than half a century before stepping down in 2008 when Nepal abolished its own monarchy.
“He passed away at 1 am at the hospital this morning. He was admitted three days ago. He had not been well on and off since about a year. But was having more difficulty recently because of the cold,” the former king’s nephew Tsewang Bista told AFP.
“We will have rituals until Sunday and the final rites will be performed on Monday in Kathmandu,” he said. Nepal annexed the former kingdom of Lo in the 18th century, but allowed the king to retain his title. Bista succeeded his father Angun Tenzing Tandul in 1964, continuing a family line that could trace its lineage back to Ame Pal, the warrior who founded the kingdom in 1380.
He supported a CIA-funded guerrilla campaign to oust Chinese forces from Tibet after a failed uprising in 1959, allowing Upper Mustang to be used as a base. Bista had lived most of his life in the medieval walled capital of Lo Manthang, but moved to Kathmandu over a year ago after he became ill, suffering from heart and kidney problems.
He acted as a spiritual leader to the local Loba community, who speak a variant of Tibetan and are culturally and linguistically closer to Tibet than Nepal.
Ringed by vast canyons and imposing red mountains, the remote kingdom has only recently begun to see glimmers of modernity after a new road connecting Upper Mustang to China and India was completed in 2014.
The region was closed to visitors until 1992 and numbers are still strictly regulated.

= ལོ་རྒྱུས་

མིང་གི་ནམ་གྲངས་
Upper Mustang,kingdom of Lo,གློ་སྨོན་ཐང་།  གློ་བོ་སྨན་ཐང་།  ་མངའ་རིས་གུང་ཐང་།

རྒྱལ་པོ་མཐའ་མ་ =
༢༠༡༦ལོའི་སྤྱི་༡༢པའི་ཚེས་༡༦ཉིན། བལ་ཡུལ་གྱི་ནང་པའི་རྒྱལ་ཕྲན་ནམ་བོད་པའི་འདུས་སྡོད་ཁུལ་གློ་སྨོན་ཐང་གི་རྒྱལ་པོ་མཐའ་མ་འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ་དཔལ་འབར་བྷི་ས་ཏ་གྲོངས་ཡོད་པ་དང་། ཁོང་གི་དགུང་ལོ་༨༦ཡིན་འདུག
ཉིན་འདི་དག་རིང་བལ་ཡུལ་གྱི་རྒྱལ་ས་ཀ་ཏ་མན་རྡུར་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་དང་། མི་མང་གིས་ཁོང་གི་ཕུང་པོར་མཇལ་ཁ་ཞུ་བཞིན་ཡོད། 
འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ་དཔལ་འབར་བྷི་ས་ཏས་གློ་སྨོན་ཐང་གི་རྒྱལ་པོ་ལོ་༤༤ལྷག་རིང་མཛད་ཅིང་། ༢༠༠༨ལོར་བལ་ཡུལ་གྱིས་རྒྱལ་པོའི་ལམ་ལུགས་མེད་པར་བཟོས་རྗེས། ཁོང་གི་རྒྱལ་པོའི་གོ་གནས་མེད་པར་གྱུར་ནས་ས་ཁུལ་དེར་ཆོས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་གནང་བ་དང་། མི་མང་གིས་ཁོང་ལ་དད་གུས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
ཁོང་གི་མི་ཚེ་ཕལ་མོ་ཆེ་གློ་སྨོན་ཐང་དུ་བསྐྱལ་ཞིང་། རྗེས་སུ་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་དཀའ་ངལ་གྱིས་ཀ་ཏ་མན་རྡུར་སླེབས་ཀྱང་ནད་གཞི་མ་དྲག་པར་གྲོངས།
འཇིགས་མེད་རྡོ་རྗེ་དཔལ་འབར་བྷི་ས་ཏ་ཁོང་ནི་གློ་སྨོན་ཐང་གི་རྒྱལ་པོའི་བུ་གསུམ་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། བོད་གཞིས་ཀ་རྩེར་དགེ་རྒན་ཟུར་བསྟེན་ཐོག་སློབ་སྦྱོང་གནང་མྱོང་ཡོད་པ་དང་།  ༡༩༦༤ལོར་གློ་སྨོན་ཐང་གི་རྒྱལ་པོར་བསྐོས་སོ།།

ཞར་བྱུང་ 
གསང་སྔགས་སྔ་འགྱུར་གྱི་རིག་འཛིན་དམ་པའི་སྐྱེས་མཆོག་ཅིག་སྟེ་མཚན་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཆེན་པོར་ཞུ་ཞིང་། མཚན་གཞན་ཚེ་དབང་ནོར་བུ་ཞེས་ཀྱང་འབོད། རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ས་སྟག་（༡༦༩༨）ལོར། མདོ་སྨད་ས་ངན་བསོ་བ་ཞེས་པའི་གྲོང་དུ་ཡབ་རྔུ་བ་ཨ་ཏི་མགོན་པོའམ་ཇོ་བོ་སྐྱབས་དང་། ཡུམ་སྒོ་བཟའ་རྡོ་རྗེ་འཚོ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས། སྟག་བླ་པདྨ་ནོར་བུའི་ཡང་སྲིད་དུ་ངོས་བཟུང་། དགུང་ལོ་ལྔ་ནས་བཅུ་བདུན་བར་དུ་གྲུབ་དབང་པདྨ་བདེ་ཆེན་གླིང་པ་སོགས་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་བླ་མ་མང་པོར་བསྟེན་ནས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་གསན་། དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ཤིང་ལུག(༡༧༡༥)ལོར་སྤོ་བོ་དང་། ཀོང་པོ་བརྒྱུད་ནས་དབུས་གཙང་དུ་ཕེབས། གྲུབ་མཐའ་རིསམེད་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་མང་པོ་གསན་ནས་ལོ་ཤས་བཞུགས། དགུང་ལོ་ཉེར་དྲུག་པ་ཆུ་ཡོས(༡༧༢༣)ལོར་ཁམས་ཀ་ཐོག་ཏུ་ཕྱིར་ཕེབས་ནས་དགོན་པའི་གདན་ས་མཛད། ལོ་དེའི་སྟོན་མཇུག་ལ་སླར་ཡང་དབུས་གཙང་དང་། ལ་སྟོད་དིང་རི་བརྒྱུད་ནས་བལ་ཡུལ་དུ་ཕེབས། དགུང་ལོ་སུམཅུའི(༡༧༢༧)ལོར་མངའ་རིས་མང་ཡུལ་དུ་ཕེབས་ནས་ལོ་ཤས་བཞུགས། དགུང་ལོ་སོ་གཅིག་པར་མཆོད་རྟེན་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་གྱི་རབ་གནས་ལ་བྱོན། དགུང་ལོ་ཞེ་བརྒྱད་པ་ཤིང་གླང(༡༧༤༥)ལོར་གཙང་ཁུལ་ནས་དྭགས་པོ་བརྒྱུད་དེ་ཀོང་པོར་ཕེབས། ཉང་ཁ་ལྗོན་ས་ལུང་དུ་བཞུགསསྐབས《བོད་རྗེ་ལྷ་བཙན་པོའི་གདུང་རབས་ཚིག་ཉུང་དོན་གསལ》ཞེས་པའི་གསུང་རྩོམ་རིན་ཐང་བྲལ་བ་དེ་བརྩམས་གནང་མཛད། དགུང་ལོ་ང་གཅིག་པ་ས་འབྲུག(༡༧༤༨)ལོར་སི་ཏུ་རིན་པོ་ཆེ་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་དང་ལྷན་དུ་བལ་ཡུལ་ལ་ཕེབས། བལ་པོའི་རྒྱལ་པོས་ཞུས་པ་ལྟར་མཆོདརྟེན་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་གྱི་ཉམས་གསོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གནང་། དེ་ནས་ཕྱིར་ལོག་ཕེབས་པའི་ལམ་བར་གློ་བོ་སྨན་ཐང་ངམ་མངའ་རིས་གུང་ཐང་དུ་འབོད་པའི་ནང་གསེསགུང་ཐང་ཟ་འོག་ཕུག་ཏུ་ལོ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་བཞུགས་རིང་མངའ་རིས་གུང་ཐང་གི་རྒྱལ་རབས་ཡིག་རྙིང་མང་པོར་ཞིབ་འཇུག་ཐོག《གུང་ཐང་རྒྱལ་རབས》རྩོམ་སྒྲིག་གནང་། དགུང་ལོ་ང་ལྔར་ཕེབས་པ་ཆུ་སྤྲེལ(༡༧༥༢)ལོར་ལདྭགས་སྟོད་སྨད་གཉིས་ནང་འཁྲུག་ཤོར་བ་བོད་ས་གནསསྲིད་གཞུང་ལ་བར་ཆིངས་ཡོང་བའི་རེ་འདུན་ཞུས་སྐབས། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་རིག་འཛིན་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་བཀའ་ཡིག་ཕེབས་པ་ལྟར། དྭགས་སུ་ཕེབས་ནས་ལོ་ཕྱེད་གཉིས་ཙམ་བཞུགས་ཏེ་ཆིངས་སྒྲིགས་མཛད་པ་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀས་གུས་བཀུར་ཞུས། དགུང་གྲངས་ང་བདུན་པ་ཤིང་ཁྱི(༡༧༥༤)ལོར་སླར་ཡང་བལ་ཡུལ་དུ་ཕེབས། དེའི་ཕྱི་ལོ་མངའ་རིས་མང་ཡུལ་སྐྱིད་གྲོང་དུ་ཕེབས་ནས་གནས་དེར་དགོངས་པ་རྫོགས། གསུང་རྩོམ་པོད་ཆེན་པོ་བཞི་ཡོད་ཅེས《ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས》སུ་གསལ་ཡང་དཀར་ཆག་ཞིབ་གསལ་བདག་གིས་མ་མཐོང་། རིག་འཛིན་ཆེན་པོ་འདིའི་རྣམ་ཐར་རྒྱས་པ་སྤྲུལ་སྐུ་བྱངཆུབ་རྡོ་རྗེས་མཛད་པ་ཞིག་ཡོད་འདུག་ཀྱང་མ་མཇལ། མདོར་བསྡུས་ཙམ་སྟག་དགེ་གུ་རུ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་མཛད་པའི《གུ་བཀྲ་ཆོས་འབྱུང》ཤོག་གྲངས༥༧༦དང《གཏེརསྟོན་བརྒྱ་རྩའི་རྣམ་ཐར》ཤོག་གྲངས༦༧《ལ་དྭགས་ཀྱིསྔོན་རབས་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང》ཤོག་གྲངས༣༢༣བཅས་སུ་གསལ།
༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་༽ནས་བཏུས།