Egils Levits
Egils Levits (f. 30. júní 1955) er lettneskur lögfræðingur og stjórnmálamaður sem er fyrrverandi forseti Lettlands. Hann var kjörinn forseti í maí árið 2019 og tók við forsetaembættinu þann 8. júlí sama ár. Hann gegndi embættinu í eitt fjögurra ára kjörtímabil, til 8. júlí 2023.

Æviágrip
Faðir Egils Levits var Gyðingur. Móður hans var vísað burt frá Lettlandi árið 1949. Fjölskyldan fluttist til Vestur-Þýskalands árið 1972 og Levits stundaði gagnfræðanám við Das Lettische Gymnasium in Münster, sem var eini lettneski skólinn í Vestur-Evrópu á meðan Lettland var undir yfirráðum Sovétríkjanna. Hann nam síðar lögfræði og stjórnvísindi við Hamborgarháskóla. Frá 1984 til 1986 vann hann sem rannsakandi við Kílarháskóla.

Starfsferill
Undir lok níunda áratugarins varð Levits virkur í sjálfstæðishreyfingu Letta undan Sovétríkjunum. Hann var meðal annars meðlimur í Þjóðfylkingu Lettlands. Levits var einn af höfundum yfirlýsingar um endurreist sjálfstæði Lettlands sem samþykkt var af æðstaráði lettneska sovétlýðveldisins þann 4. maí 1990.

Frá 1992 til 1993 starfaði Levits sem sendiherra Lettlands í Þýskalandi og Sviss. Árið 1993 var hann kjörinn á lettneska þingið (Saeima) með framboðslista Lettnesku leiðarinnar (Latvijas Ceļš). Levits hlaut sæti í ríkisstjórn Valdis Birkavs (1993–1994) sem varaforsætisráðherra, dómsmálaráðherra og starfandi utanríkisráðherra. Eftir um eins árs setu í ríkisstjórnini varð hann sendiherra á ný frá 1994 til 1995, í þetta sinn í Austurríki, Sviss og Ungverjalandi.

Árið 1995 varð Levits dómari við Mannréttindadómstól Evrópu og síðan við Evrópudómstólinn árið 2004. Levits hefur jafnframt verið sáttasemjari við gerðardóm Öryggis- og samvinnustofnunar Evrópu og við Fasta gerðardóminn í Haag.

Forseti
Levits var í framboði til embættis forseta Lettlands árin 2011 og 2015, þá með stuðningi þingflokks lettneska Þjóðarbandalagsins. Árið 2015 lenti hann í öðru sæti, á eftir Raimonds Vējonis.

Levits var kjörinn forseti í fyrstu kosningaumferð þingsins þann 29. maí árið 2019 með 61 atkvæðum gegn 32. Juris Jansons og Didzis Šmits voru einnig í framboði í kosningunum. Levits tók við forsetaembættinu þann 8. júlí 2019.

Tilvísanir

Dómarar við Mannréttindadómstól Evrópu
Forsetar Lettlands