Vatnajökull
Vatnajökull (fyrrum nefndur Klofajökull) er þíðjökull staðsettur á suðausturhluta Íslands innan Vatnajökulsþjóðgarðs. Hann er stærsti jökull landsins bæði að flatarmáli og rúmmáli og þriðji stærsti jökull Evrópu að flatarmáli. Hæð jökulsins er yfirleitt 1.400 til 1.800 metrar yfir sjávarmáli.

Stærsti jökull Evrópu er Severny-jökull á Novaya Zemlya, Rússlandi, 20,500 km2. Annar stærsti er Austfonna á Nordaustlandet á Svalbarða, 7,800 km2 (2012) eða 2500 km3. Flatarmál Vatnajökuls mældist 7700km² árið 2017 og er hann um  3000 km3. Meðalþykkt hans er um 400 metrar en mesta þykkt hans er allt að einum kílómetra. Vatnajökull er stærstur jökla Evrópu utan heimskautasvæðanna.

Saga jökulsins 
Fyrir 14. öld var Vatnajökull miklu minni en hann er nú, síðan 1930 hefur hann verið í stöðugri rýrnun, en þá mun stærð hans hafa verið í hámarki.

Eldvirkni 
Undir Vatnajökli eru einhverjar mestu eldstöðvar landsins, Grímsvötn er þeirra þekktust ásamt Öræfajökli. Einnig má nefna Gjálp og Þórðarhyrnu og Bárðarbungu. Gos úr Vatnajökli hafa komið í hrinum í tímans rás og telja jarðvísindamenn að slík goshrina hefjist í náinni framtíð. Gætu þá gos í Vatnajökli orðið mjög tíð næstu hálfa öldina eða rúmlega það.

Þjóðgarðar 
Hluti jökulsins í kringum Skaftafell var gerður að þjóðgarði 1967. Þann 28. október 2004 varð allur syðri hluti Vatnajökuls hluti af þjóðgarðinum í Skaftafelli. Árið 2007 varð allur Vatnajökull þjóðgarður með stofnun Vatnajökulsþjóðgarðs. Þjóðgarðurinn í Skaftafelli og Þjóðgarðurinn í Jökulsárgljúfrum urðu jafnframt hluti Vatnajökulsþjóðgarðs.

Skriðjöklar 
Út frá Vatnajökli ganga um það bil 30 skriðjöklar. Hér á eftir fylgir listi yfir skriðjökla sem falla frá Vatnajökli, skipt niður eftir stjórnunarumdæmum Vatnajökulsþjóðgarðs. Þetta er ekki tæmandi listi.

Suðursvæði
 Austurtungnajökull
 Breiðamerkurjökull
 Brókarjökull
 Falljökull
 Fjallsjökull
 Fláajökull
 Heinabergsjökull
 Hoffellsjökull
 Hólárjökull
 Hrútárjökull
 Kvíárjökull
 Lambatungnajökull
 Morsárjökull
 Skaftafellsjökull
 Skálafellsjökull
 Skeiðarárjökull
 Stigárjökull
 Suðurfjallsjökull
 Súlujökull
 Svínafellsjökull
 Vesturdalsjökull
 Viðborðsjökull
 Virkisjökull
 Öræfajökull (er syðsti hluti Vatnajökuls en er þó ekki skriðjökull).
 Öxarfellsjökull

Austursvæði
 Brúarjökull
 Eyjabakkajökull
 Kverkjökull
 Norðurtungnajökull

Norðursvæði
 Dyngjujökull

Vestursvæði
 Köldukvíslarjökull
 Rjúpnabrekkujökull
 Síðujökull
 Skaftárjökull
 Sylgjujökull
 Tungnaárjökull

Heimildir

Tenglar 

 Fræðsluvefur Hörfandi jökla samvinnuverkefni Vatnajökulsþjóðgarðs og Veðurstofu Íslands, unnið í samvinnu við Náttúrustofu Suðausturlands og Jöklahóp Jarðvísindastofnunar Háskólans.
 
 Ferðir á jökulinn (myndir).
 Upplýsingasíða á nat.is 
 Náttúrufar og náttúruminjar umhverfis Vatnajökul
 „Yfir Vatnajökul þveran“; grein í Þjóðviljanum 1967
  Baldursson, S, J Guðnason, H Hannesdóttir & T Thórðarson.  Nomination of Vatnajökull National Park for inclusion in the World Heritage List, Reykjavik 2018, Vatnajökull National Park

Jöklar á Íslandi
Vatnajökull
Vatnajökulsþjóðgarður