Mandy Patinkin
Mandy Patinkin (fæddur Mandel Bruce Patinkin, 30. nóvember, 1952) er bandarískur leikari og söngvari sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Criminal Minds, Chicago Hope, Dead Like Me, The Princess Bride, og The Adventures of Elmo in Grouchland.

Einkalíf 
Patinkin er fæddur og uppalinn í Chicago í Illinois og er af rússneskum og pólskum uppruna. Patinkin stundaði nám við Kansas-háskóla og Julliard skólann. 
Patinkin giftist leikonunni og rithöfundnum Kathryn Grody árið 1980 og saman eiga þau tvö börn.
Patinkin hefur haldið tónleika fyrir Doctors Without Borders og PAX sem er stuðningshópur fyrir sterkari byssulögum í Bandaríkjunum.

Ferill

Leikhús 
Patinkin byrjaði leiklistarferil sinn ungur og kom fram í söngleikjum á borð við West Side Story og Carousel. Þegar Patinkin var við nám í Kansas kom hann fram í fjölmörgum söngleikjum og leikritum áður en hann fluttist til New York til að stunda nám við Julliard þar sem hann var í eitt og hálft ár. Stuttu eftir að hann yfirgaf Julliard kom Patinkin fram hjá Baltimore Theatre Group í barnaleikritum. Árið 1979 var Patinkin boðið hlutverk Che Guevara í söngleiknum Evita á Broadway. Patinkin vann Tony verðlaunin sem besti leikari í söngleik árið 1980 fyrir hlutverk sitt í Evitu. Síðan þá hefur Patinkin komið fram í leikritum á borð við Follies in Concert, The Winter´s Tale, The Secret Garden og Mamaloshen.

Tónlist 
Patinkin er mikill tónlistarmaður og hefur gefið út geisladiska byggt á verkum bæði eftir hann sjálfan og aðra. Árið 1989 gaf Patinkin út fyrstu plötuna Mandy Patinkin sem innihélt fræg lög á borð við Over the Rainbow, Pretty Lady, Me and My Shadow og Sonny Boy. Síðan þá hefur hann gefið plötur á borð við Mamaloshen og Kidults. Patinkin hefur einnig sungið inn á plötur tengdar söngleikjum sem hann hefur leikið í Evita, Secret Garden og The Wild Party. Patinkin hefur ásamt Patti Lupone ferðast um Bandaríkin og haldið tónleika síðan í byrjun ársins 2010.

Sjónvarp 
Patinkin byrjaði sjónvarpsferil sinn í auglýsingu fyrir 7-Up árið 1970 þar sem hann lék draug. Kom hann einnig fram í fyrstu auglýsingunni fyrir Kellogg´s Frosted Mini-Wheats. Fyrsta hlutverk hans í sjónvarpsþætti var árið 1978 í Taxi og kom hann síðan fram í Picket Fences, Simpsonfjölskyldan og Homicide: Life on the Street. Árið 1994 var Patinkin boðið hlutverk Dr. Jeffrey Geiger í Chicago Hope sem hann lék til ársins 2000. Síðan árið 2003 var honum boðið hlutverk Rube Sofer í Dead Like Me sem hann lék til ársins 2004. Patinkin lék atferlisfræðinginn Jason Gideon í Criminal Minds frá 2005-2007. Árið 2011 var Patinkin boðið hlutverk Saul Berenson í nýjum sálfræði-drama þætti Homeland sem fjallar um starfsmenn bandarísku leyniþjónustunnar og yfirvofandi hryðjuverkaárásir.

Kvikmyndir 
Fyrsta kvikmyndahlutverk Patinkins var árið 1978 í The Big Fix og kom hann síðan fram í kvikmyndum á borð við French Postcards, Ragtime, The Princess Bride sem Inigo Montoya og Alien Nation. Árið 1990 þá lék Patinkin í Dick Tracy á móti Warren Beatty og Madonnu. Síðan árið 1991 lék Patinkin í True Colors á móti John Cusack og James Spader. Hefur hann síðan þá komið fram í  kvikmyndum á borð við The Music of Chance, Men with Guns, The Adventurs of Elmo in Grouchland og Everyone´s Hero.

Kvikmyndir og sjónvarp

Leikhús 

 Royal Gambit (1974) – Julliard School 
 The Doctor in Spite of Himself – Baltimore Center Theatre Group
 My Father´s Failing – Baltimore Center Theatre Group
 Joan of Lorraine (1974) – Durant Laxart
 Gogol (197?) – Dr. Tarr
 Trelawney Of The Wells (1975) – Arthur Gower
 Hamlet (1975-1976) – Fortinbras 
 Rebel Women (1976) – Maj. Robert Steele Strong
 Split (1977) – Paul 
 Savages (1977) – Carlos 
 The Shadow Box (1977) – Mark 
 Leave It To Beaver Is Dead (1979) – Saverin 
 Evita (1979-1983) – Che Guevara 
 Henry IV (1981) – Henry Percy
 Henry IV: Hluti I (1981) - Hotspur
 Sunday In The Park With George (1983-1984) – George (Partur I og II)
 Follies in Concert (1985) – Buddy Plummer 

 The Knife (1987) – Peter 
 The Winter´s Tale (1989) – King Leontes 
 Mandy Patinkin In Concert: Dress Casual (1989) – ásamt Paul Ford (á píanói)
 Born Again (1990) – Chichester, England
 The Secret Garden (1991-1993) – Archibald Craven
 Falsettos (1992-1993) – Marvin (íhlaupaleikari)
 Sunday in the Park with George (1994) – George (Partur I og II)
 Mandy Patinkin in Concert (1997) með Paul Ford (á píanói)
 Mamaloshen (1998) með Eric Stern og Paul Ford (á píanói)
 The Wild Party (2000) – Burrs 
 Mandy Patinkin in Concert (2001)
 Enemy of the People (2003) – Dr. Stockman
 Celebrating Sondheim (2002-2003) 
 Mandy Patinkin in Concert (2004) – New World Stages III
 The Tempest (2008) – Prospero
 Compulsion (2010-2011) – Sid Silver
 A Evening with Patti LuPone and Mandy Patinkin (2011-2012)

Verðlaun og tilnefningar 
Academy of Science Fiction, Fantasy & Horro Films, USA
 1990: Tilnefndur sem besti aukaleikari fyrir Alien Nation.

Audie-verðlaunin
2000: Verðlaun fyrir Multi-Voiced Narration fyrir The Diaries of Adam and Eve, ásamt Betty Buckley og Walter Cronkite.

CableACE-verðlaunin
 1987: Verðlaun sem besti leikari í sérstökum leikhús-drama sjónvarpsmynd/kvikmynd fyrir Sunday in the Park with George.

Drama Desk-verðlaunin
 2000: Tilnefndur sem besti leikari í söngleik fyrir The Wild Party.
 1991: Tilnefndur sem besti leikari í söngleik fyrir The Secret Garden.
 1990: Tilnefndur fyrir besta einleik fyrir Mandy Patinkin in Concert: Dress Casual.
 1987: Tilnefndur sem besti leikari í söngleik fyrir The Knife.
 1984: Tilnefndur sem besti leikari í söngleik fyrir Sunday in the Park with George.
 1982: Tilnefndur sem besti leikari í leikriti fyrir Henry IV.
 1980: Tilnefndur sem besti leikari í söngleik fyrir Evita.

Drama League-verðlaunin
 1989: Distinguished Achievement í söngleikhúsi.

DVD Exclusive-verðlaunin
 2003: Tilnefndur fyrir besta lagið á DVD frumsýningarmynd Run Ronnie Run.

Emmy-verðlaunin
 1999: Tilnefndur sem besti gestaleikari í dramaseríu fyrir Chicago Hope.
 1996: Tilnefndur sem besti gestaleikari í grínseríu fyrir The Larry Sanders Show.
 1995: Verðlaun sem besti leikari í dramaseríu fyrir Chicago Hope. 

Friends of the New England Holocaus Memorial
 1998: Remembrance verðlaunin fyrir starf sitt fyrir hönd Holocaust Remembrance.

Golden Globe
 1995: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir Chicago Hope.
 1984: Tilnefndur sem besti leikari í grín/söngleikja kvikmynd fyrir Yentl.

Grammy-verðlaunin
 1999: Tilnefndur í flokknum Spoken Word fyrir The Diaries of Adam & Eve: Þýtt af Mark Twain ásamt Betty Buckley og Walter Cronkite.

Joseph Papp New York Shakespeare Festival
 2000: Verðlaun fyrir starf sitt í leikhúsum. 

Los Angeles Drama Critics Circle-verðlaunin
 1980: Verðlaun sem besti leikari í söngleik fyrir Evita.

Screen Actors Guild-verðlaunin
 1996: Tilnefndur sem besta leikaralið fyrir Chicago Hope.
 1995: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu Chicago Hope.
 1995: Tilnefndur sem besta leikaralið í dramaseríu fyrir Chicago Hope.

Shalom-verðlaunin
 2000: Shalom verðlaunin fyrir starf sitt fyrir friði í á vegum Americans for Peace Now.

Tony-verðlaunin
 2000: Tilnefndur sem besti leikari í söngleik fyrir The Wild Party.
 1984: Tilnefndur sem besti leikari í söngleik fyrir Sunday in the Park with George.
 1980: Verðlaun sem besti leikari í söngleik fyrir Evita.

Plötuúgáfa 

 Evita (1979) sem Che Guevara – MCA Records
 Mandy Patinkin (1989) – CBS Records 
 Sunday In The Park With George (1984) sem George – RCA Records
 Follies In Concert (1985) sem Buddy – RCA/Ariola International
 South Pacific (1986) sem Lt. Joseph Cable – CBS
 Dick Tracy (1990) sem 88 Keys – Sire/Warner Bros.
 Dress Casual (1990) – CBS Records
 Kismet (1991) sem hjónabandsmiðlari – Sony Classical
 Secret Garden (1991) sem Archibald Craven - Columbia

 Experiment (1994) – Elektra Nonesuch
 Man of La Mancha (1996) sem Sancho Panza – Sony Classical
 Oscar & Steve (1996) – Nonesuch
 Mandy Patinkin – Over The Rainbow (1996) – Sony Music
 Leonard Bernstein´s New York (1997) – Nonesuch
 Chicago Hope Soundtrack (1997) – Sonic Images 
 Myths & Hymns (1999) – Nonesuch
 The Diaries of Adam & Eve: Translated by Mark Twain (1999) sem  Adam – Fair Oaks Audio

Tilvísanir

Heimildir 
 
 
 Heimasíða Mandy Patinkin 
 Mandy Patinkin á Internet Broadway Database síðunni
 Mandy Patinkin á The Internet Off-Broadway Database síðunni

Tenglar 
 
 Heimasíða Mandy Patinkin 
 Tónleikasíða Mandy Patinkins
 Mandy Patinkin á Internet Broadway Database síðunni
 Mandy Patinkin á The Internet Off-Broadway Database síðunni 
 Mandy Patinkin á Criminal Minds wikiasíðunni

Patinkin, Mandy