Shaanxi
Shaanxi (eða Shensi) (kínverska: 陕西; rómönskun: Shǎnxī) er landlukt hérað í Norðvesturhluta Alþýðulýðveldisins Kína. Það liggur að sjálfstjórnarsvæðinu í Innri Mongólíu í norðri, Shansi héraði í austri, Henan og Hubei héruðum í suðaustri, Chongqing borghéraðinu og Sichuan héraði í suðri, Gansu héraði í vestri og Hui sjálfstjórnarsvæðinu í Ningxia til norðvestur. Í austri fer Gulafljót fer með landamörkum Shaanxi og héraðsins Shansi. Höfuðborgin er Xi’an, í suður-miðhluta héraðsins. Flatarmál héraðsins er 205.000 ferkílómetrar. Árið 2016 bjuggu meira en 38 milljónir manna í Shaanxi.

Menningarsaga Shaanxi nær til 5.000 ára.

Shaanxi hérað er landfræðilega skipt í þrjá hluta, það er Norður-, Mið- og Suður-Shaanxi. aðskildum náttúrusvæðum – fjalllendnum suðurhluta, dalnum þar sem Wei áin rennur og hásléttunni í norðri.
 
Norður-Shaanxi („Shaanbei“) er suðausturhluti Ordos-skálarinnar og samanstendur aðallega af tveimur héraðsborgum Yulin og Yan'an á norður Loess hásléttunni, afmörkuð af Ordos-eyðimörkinni og graslendi Ordos-borgar í Inn-Mongólíu. Mið-Shaanxi („Shaanzhong“) er einnig þekkt sem Guanzhong svæðið og samanstendur afrennsli  Wei fljótsins austur af Long fjalli og norður af Qinling-fjöll, þar sem meirihluti íbúa Shaanxi býr. Suður Shaanxi ( „Shaannan“) samanstendur af þremur héraðsborgum sunnan við Qinling-fjöll og nær til fjallaborganna þriggja: Hanzhong, Ankang og Shangluo.

Xian borg sem tekur einnig til staða hinna fornu kínversku höfuðborga Fenghao og Chang'an - er höfuðborg héraðsins sem og stærsta borgin í Norðvestur-Kína. Alls bjuggu um 8.5 milljónir manna í höfuðborginni Xi’an árið 2010.

Aðrar borgir Shaanxi eru Ankang, Baoji, Hanzhong, Shangluo, Tongchuan, Weinan, Yan'an, Yulin og Xianyang.
 
Í Xianyang-borg (咸阳) sem er staðsett í miðhluta Shaanxi héraðs við Wei fljót búa ríflega fjórar milljónir manna. Borgin fékk titilinn „jarðhitaborg Kína“ á árinu 2006. Þar hafa íslenskir jarðhitasérfræðingar unnið með Kínverjum að nýtingu jarðhita. Sameiginlegt félag Enex Kína ehf. og Shaanxi Geothermal Energy Development Corporation var stofnað í október 2006 að uppbyggingu hitaveitna. Félagið heitir Shaanxi Green Energy Geothermal Development Co. 

Mannskæðasti jarðskjálftinn til þessa, sem vitað er um, varð í Shaanxi héraði árið 1556. Talið er alls hafi um 830.000 manns farist af hans völdum.

Myndir

Tenglar 

 Vefsíða Encyclopædia Britannica um Shandong. Inniheldur ýmsar upplýsingar um héraðið t.d. sögu, landslag, skipulag og markverða staði.
 Enskur vefur héraðsstjórnar Shaanxi. Inniheldur ýmsar upplýsingar t.d. um sögu, skipulag, fréttir og ferðaþjónustu

Heimildir

Tilvísanir 

 
Héruð í Kína