Texas
Texas er fylki í suðurhluta Bandaríkjanna. Texas er 695.621 ferkílómetrar að stærð og er næststærsta fylki Bandaríkjanna á eftir Alaska. Texas liggur að Oklahoma í norðri, Arkansas í norðaustri, Louisiana í austri, Mexíkó í suðri og New Mexico í vestri. Um 29,4 milljónir manns bjuggu í Texas árið (2020).

Höfuðborg Texas heitir Austin en stærsta borg fylkisins er Houston. Meðal annarra þekktra borga í Texas eru Dallas og San Antonio.

Spænskir landnemar sem kynntu kristni, kallaðir trúboðar, voru sumir af fyrstu Evrópubúum til að búa í því sem nú er Texas. Árið 1821 náði Mexíkó yfirráðum yfir landinu og kallaði að lokum svæðið Coahuila y Tejas. En árið 1835 gerðu landnemar sem bjuggu í þessu héraði - oft bara kallaðir Texas, uppreisn og hófu Texasbyltinguna. Uppreisnarmenn urðu fyrir hræðilegum ósigri fyrir mexíkóska herinn í orrustunni 1836 við Alamo, virkið í San Antonio. En tapið hvatti landnema aðeins til að berjast áfram. Með hrópinu „Mundu eftir Alamo!“ Eftir að hafa hörfað að landamærum ríkisins við Louisiana snéri uppreisnarherinn við og sigraði mexíkóska herinn í orrustunni við San Jacinto. Antonio López de Santa Anna forseti Mexíkó var tekinn höndum eftir bardagann og Mexíkó gafst upp.

Texas varð sjálfstætt ríki sem kallaðist Lýðveldið Texas árið 1836. En það var erfitt fyrir lítið land að verjast fjandsamlegum ættbálkum og mexíkóskum hermönnum og Texas gekk til liðs við Bandaríkin árið 1845. Árið 1861 yfirgaf Texas sambandið og gekk aftur inn eftir að borgarastyrjöldinni lauk. árið 1870.

Tenglar 

 Orustan í Texas 1836; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1959
 Þingeyjarsýsla Bandaríkjanna; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1947
Rehabilitation facilities in Texas
The Official Website of the State of Texas

Heimildir 

 
Fylki í Bandaríkjunum