Jarðsmári
Jarðsmári, eða Trifolium subterraneum

 er einær smári ættaður frá vestur Evrópu , frá Írlandi austur til Belgíu. Nafn tegundarinnar kemur frá sérstæðri frædreifingu hans (geocarpy), sem ekki sést hjá öðrum smárum.

Hann þrífst í lélegum jarðvegi sem aðrir smárar geta jafnvel ekki lifað í, og er ræktaður sem skepnufóður. Það eru þrjár aðskildar undirtegundir notaðar í landbúnaði, hvert með eigið kjör loftslag og jarðvegs gerð, sem eykur útbreiðslumöguleika tegundarinnar í mismunandi umhverfi.

 T. subterraneum subsp. subterraneum er ósérhæfðasta undirtegundin, og hægt að rækta hann í fjölbreytilegustu umhverfi.
 T. subterraneum subsp. yanninicum er ræktaður á rökum svæðum sem hættir við að flæða yfir.
 T. subterraneum subsp. brachycalycinum er viðkvæmari, þarfnast þurrs, sprungins jarðvegs  til að spíra.

Sumir systematists líta á þessar þrjár undirtegundir sem sjálfstæðar tegundir. Það eru mörg afbrigði til af tegundinni, en fá þeirra eru í almennri notkun. Sú tækni að blanda þessum þremur undirtegundum saman á akrinum er vinsæl vegna þess að hún tryggir þétta uppskeru. Einnig, er honum stundum blandað við refasmára til að fá langlífara beitarland.

Jarðsmári er sjálffrjóvgandi, ólíkt flestum beitarplöntum af ertublómaætt eins og refasmára og öðrum smárum, sem eru frjóvguð af skordýrum, sérstaklega býflugum. Blóm jarðsmára eru yfirleitt staðsett undir blöðunum og eru með lítinn blómasafa, sem gerir þau óaðgengileg og ólystug fyrir býflugur. Þetta gerir hann líka minna aðlaðandi fyrir vissar skordýraplágur.

Jarðsmári er einn af algengustu fóðurjurtum í Ástralíu. Hann er einnig ræktaður í Kaliforníu og Texas, þar sem mikill munur á jarðvegsgerð og gæðum, úrkomu, og hita gerir jarðsmára sérstaklega nytsaman.

Uppgötvun
Þó að jarðsmári hafi verið þekktur lengi í mið og suður Evrópu, var litið á hann sem vegkantaillgresi. Gildi hans sem fóðurplöntu var uppgötvað, staðfest og fyrst kynnt af Amos William (A.W.) Howard, frá Mount Barker í Suður Ástralíu. Howard sannaði að hann væri verðmæt fóðurplanta í sumum jarðvegsgerðum á tempruðum svæðum. Jarðsmári gjörbreytti búskaparháttum á þeim svæðum, og breytti bújörðum sem bárust í bökkum í farsælar.

Uppgötvunin breiddist út um Ástralíu og mörg önnur lönd, aðallega vegna örlætis Howards í útgáfu greina um smárann, útvegun fræs ókeypis víða um heim, og leiðbeininga um meðhöndlun. Um það leyti sem hann dó (2 mars 1930), voru þúsundir hektara í suður Ástralíu í rækt með jarðsmára. Hann óx í öllum ríkjum Ástralíu, og beiðnir um fræ og upplýsingar streymdu inn frá nær öllum löndum með tempruðu loftslagi.

Vinnu Howards er minnst með minnismerki á heimaslóðum hans, smáralaufi í héraðsskjaldarmerki "District Council of Mount Barker", og með "Howard Vineyard and winery" á sama stað.

Myndir

Tilvísanir

Ytri tenglar
Sub Clover Info
Sub Clover Photos

Smárar
Niturbindandi plöntur