Annie Ernaux
Annie Ernaux (fædd Duchesne; 1. september 1940) er franskur rithöfundur og prófessor í bókmenntafræði. Verk hennar eru flest með sjálfsævisögulegu ívafi og áhrifum af félagsfræði. Ernaux hlaut bókmenntaverðlaun Nóbels árið 2022 fyrir „hugrekki og skarpskyggni í skrifum sínum,“ sem „afhjúpa rætur, fráhvörf og fjötra persónulegra minninga.“

Æviágrip

Æska, menntun og fjölskyldulíf 
Annie Duchesne fæddist þann 1. september 1940 í Lillebonne í Seine-Maritime. Hún varði æskuárum sínum í Yvetot og Normandí. Foreldrar hennar höfðu verið verkafólk og síðar kaffihúsarekendur. Annie Ernaux nam við Háskólann í Rúðuborg og síðan Háskólann í Bordeaux. Hún varð fyrst löggiltur kennari og útskrifaðist síðan úr nútímabókmenntum árið 1971. Hún vann í nokkurn tíma að lokaritgerð sem hún lauk ekki við en fjallaði um franska leikskáldið Marivaux.

Í byrjun áttunda áratugarins kenndi hún við gagnfræðaskóla í Bonneville, við Évire-skólann í Annecy-le-Vieux og loks í Pontoise en hóf síðan störf fyrir fjarkennslumiðstöð Frakklands (CNED).

Annie Ernaux var gift Philippe Ernaux og á með honum tvo syni, Éric og David. Þau skildu í byrjun níunda áratugarins eftir sautján ára sambúð.

Ritferill 
Frumraun Annie Ernaux í bókmenntum var bókin Les Armoires vides árið 1974, sem var sjálfsævisöguleg skáldsaga. Árið 1984 hlaut hún Renaudot-verðlaunin fyrir annað verk með sjálfsævisögulegu ívafi, La Place.

Árið 2008 gaf Ernaux út bókina Les Années, þar sem hún skrifaði um tímabilið frá eftirstríðsárunum fram til samtímans. Hún hlaut fjölda verðlauna fyrir bókina og næsta ár hlaut hún Verðlaun franskrar tungu fyrir ævistörf sín.

Árið 2011 birti Annie Ernaux bókina L'Autre Fille, sem var bréf sem stílað var á systur hennar sem hafði látist áður en Annie fæddist, og L'Atelier noir, þar sem hún safnaði saman fjölda textabúta og hugleiðinga sem tengdust útgáfu á verkum hennar. Sama ár birtist safnverkið Écrire la vie í safnritinu Quarto. Ernaux safnaði þar saman flestum sjálfsævisögulegum skrifum sínum og birti minnisbók með ljósmyndum og óritskoðuðum færslum úr dagbók sinni.

Árið 2016 birti hún annað sjálfsævisögulegt verk, Mémoire de fille, þar sem hún hugsaði aftur til sumarsins 1958, þegar hún var átján ára gömul. Hún fjallaði þar um fyrstu reynslur sínar af kynlífi meðan hún var í fríi í Orne. Í bókinni kallaði hún minninguna „helstu minninguna af skömm, nákvæmari og óviðráðanlegri en allar aðrar. Í stuttu máli sagt er þessi minning hin sérstaka gjöf skammarinnar.“

Árið 2017 hlaut Ernaux Marguerite-Yourcenar-verðlaunin fyrir ævistörf sín frá sambandi franskra margmiðlunarhöfunda.

Verk Ernaux hafa verið þýdd á ensku í æ meiri mæli, þar á meðal verkin Les Années og L’événement L'événement var gerð að kvikmynd í leikstjórn Audrey Diwan árið 2021.

Skoðanir og þátttaka í stjórnmálum 

Í forsetakosningum Frakklands árið 2012 studdi Ernaux frambjóðanda Vinstrifylkingarinnar, Jean-Luc Mélenchon, vegna þess að hann hafði „tekið upp orðræðu, kommúníska en þó ekki eingöngu, sem maður heyrir ekki lengur.“

Þann 30. nóvember 2015 var Ernaux meðal 58 Frakka sem skrifuðu undir áskorun til ríkisstjórnarinnar um að takmarka ekki rétt til mótmæla eftir að ríkisstjórnin lýsti yfir neyðarástandi vegna hryðjuverkaárása í París.

Þann 26. maí 2016 skrifaði Ernaux undir sameiginlega fordæmingu á tilraunum stjórnarinnar til að gera lítið úr mótmælahreyfingu gegn óvinsælum breytingum á franskri vinnulöggjöf.

Ernaux var meðal undirritaðra á sameiginlegri stuðningsyfirlýsingu við Houriu Bouteldja, talskonu stjórnmálahreyfingarinnar Frumbyggja lýðveldisins, sem birt var í Le Monde þann 19. júní 2017. Yfirlýsingin var andsvar við gagnrýnni grein sem Jean Birnbaum hafði ritað um Bouteldja og í henni sögðu höfundarnir að ásakanir á hendur Bouteldja um kynþáttahyggju, Gyðingahatur og hommafælni ættu ekki við rök að styðjast. Yfirlýsingin vakti hörð viðbrögð úr tilteknum áttum Jack Dion hjá tímaritinu Marianne kallaði greinina „stuðningsyfirlýsingu við konu sem hefur opinberað kynþáttahyggju sína fyrir augsýn allra.“

Ernaux undirritaði í maí 2018 ákall um sniðgöngu á menningarhátíð vináttusamtaka Frakklands og Ísraels, sem gagnrýnendur hennar töldu vera „á kostnað palestínsku þjóðarinnar.“

Í desember 2018 undirritaði Ernaux stuðningsyfirlýsingu í dagblaðinu Libération við mótmælahreyfingu gulvestunga. Hún var jafnframt meðal 1.400 undirritaðra í annarri yfirlýsingu með yfirskriftinni „Við erum ekki bjánar!“ í sama blaði þann 19. maí 2019 þar sem samstaða með gulvestungum var ítrekaður.

Árið 2019 skrifaði Ernaux undir bréf í Mediapart þar sem hvatt var til sniðgöngu á Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2019 sem haldin var í Tel Avív í Ísrael.

Þann 30. mars 2020 skrifaði Ernaux opið bréf til Emmanuels Macron Frakklandsforseta þar sem stjórnmálastefna hans var fordæmd. Bréfið var lesið af Augustin Trapenard í sjónvarpsþættinum Boomerang á France Inter: „Frá því að þér tókuð við stjórn Frakklands hafið þér skellt skollaeyrum við hjálparköllum úr heilbrigðisþjónustunni og slagorðin sem við gátum lesið á mótmælaborðum síðasta nóvember – „Ríkið telur peningana sína, við teljum dauðsföll“ eru sorglega viðeigandi í dag.“

Evraux studdi Jean-Luc Mélenchon aftur í forsetaframboði hans árið 2022.

Tilvísanir

Franskir rithöfundar
Handhafar bókmenntaverðlauna Nóbels