Joe Mantegna
Joe Mantegna (fæddur Joseph Anthony Mantegna, Jr., 13. nóvember 1947) er bandarískur leikari, kvikmyndaframleiðandi, leikstjóri og handritshöfundur sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í Criminal Minds, The Godfather Part III og Simpsonfjölskyldunni.

Einkalíf 
Mantegna er fæddur og uppalinn í Chicago í Illinois og er af ítölskum uppruna. Útskrifaðist með gráðu í leiklist frá Goodman School of Drama (the Theatre School við DePaul háskólann) árið 1979.  

Mantegna hefur verið giftur Arlene Vrhel síðan 1975 og saman eiga þau tvö börn.

Síðan 2006, hefur Mantegna verið meðkynnir ásamt Gary Sinise á National Memorial Day tónleikunum í Washington. 

Þann 29. apríl, 2011 fékk Mantenga stjörnu á Hollywood Walk of Fame göngugötuna.

Ferill

Leikhús 
Fyrsta hlutverk Mantegna í leikhúsi var árið 1969 í Hárinu og kom fyrst fram á Broadway árið 1978 í Working. Mantegna var meðhöfundur að verðlunaleikritinu Bleacher Bums sem var fyrst sýnt í Organic Theater Company í Chicago, þar sem Mantegna var einn af leikurunum. Árið 1984 fékk Mantegna bæði Tony verðlaunin og Joseph Jefferson verðlaunin fyrir hlutverk sitt sem Richard Roma í leikritinu Glengarry Glen Ross eftir Pulitzer Prize verðlaunahafann David Mamet. Mantegna hefur einnig komið fram í leikritum á borð við The Wonderful Ice Cream Suit, Speed the Plow og A Life in the Theater, ásamt því að leikstýra Lakeboat eftir David Mamet með Ed O'Neil og George Wendt í aðalhlutverkum.

Sjónvarp 
Fyrsta sjónvarpshlutverk Mantegna var árið 1979 í Elvis og sama ár lék hann í sjónvarpsmyndinni Bleacher Bums sem var gerð eftir samnefndu leikriti sem hann var meðhöfundur að. Kom hann síðan fram í þáttum á borð við Soap, Open All Night, Comedy Zone, The Twilight Zone og Frasier. Árið 2003 var honum boðið hlutverk í Joan of Arcadia sem Will Girardi, sem hann lék til ársins 2005. Mantegna hefur síðan 1993 ljáð persónunni Fat Tony rödd sína í Simpsonfjölskyldunni. Hefur síðan 2007 leikið eitt af aðalhlutverkunum í Criminal Minds sem David Rossi.

Kvikmyndir 

Fyrsta kvikmyndahlutverk Mantegna var árið 1976 í Medusa Challenger og kom síðan fram í kvikmyndum á borð við A Steady Rain, Second Thoughts, The Money Pit, Three Amigos og Suspect. Árið 1990 var Mantegna boðið hlutverk í The Godfather Part III sem Joey Zaza. Mantegna hefur síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við Up Close & Personal, Thinner, Celebrity, Liberty Heights, Off Key, Stateside, The Simpsons Movie, Lonely Street og Cars 2.

Kvikmyndir og sjónvarp

Leikhús

Verðlaun og tilnefningar 
Capri, Hollywood
2011: Capri Italian American verðlaunin.

Chicago Film Critics Association verðlaunin
1999: Commitment to Chicago verðlaunin.
1992: Tilnefndur sem besti leikari fyrir Homicide.

Drama Desk verðlaunin
1984: Tilnefndur sem besti leikari fyrir Speed-the-Plow.
1988: Verðlaun sem besti leikari fyrir Glengarry Glen Ross.

Emmy verðlaunin
2007: Tilnefndur sem besti aukaleikari í míniseríu eða kvikmynd fyrir The Starter Wife.
1999: Tilnefndur sem besti aukaleikari í míniseríu eða kvikmynd fyrir The Rat Pack.
1997: Tilnefndur sem besti aukaleikari í míniseríu eða kvikmynd fyrir The Last Don.

Golden Globes, USA
1999: Tilnefndur sem besti aukaleikari í sjónvarpsseríu, míniseríu eða kvikmynd fyrir The Rat Pack.

Gotham verðlaunin
2005: Tilnefndur sem besta leikaralið fyrir Nine Lives.

Joseph Jefferson verðlaunin
1984: Verðlaun sem besti aukaleikari fyrir Glengarry Glen Ross.
1977: Tilnefndur sem besti aukaleikari fyrir Volpone.
1974: Tilnefndur sem besti leikari fyrir The Wonderful Ice Cream Suit. 

London Critics Circle Film verðlaunin
1992: Tilnefndur sem leikari ársins fyrir Homicide.

Newport Beach Kvikmyndahátíðin
2008: Verðlaun sem besti leikari fyrir Elvis and Anabelle.

Santa Monica Kvikmyndahátíðin
2000: Moxie! Tribute verðlaunin.

Savannah Film and Video Festival
2001: Aðalverðlaunin fyrir Lakeboat.

Tony verðlaunin
1984: Verðlaun sem besti leikari fyrir Glengarry Glen Ross.

Venice Film Festival
1988: Verðlaun sem besti leikari fyrir Things Change.

Tilvísanir

Heimildir 
 
 
 Heimasíða Joe Mantegna
 Joe Mantegna á Criminal Minds heimasíðunni á CBS sjónvarpsstöðinni

Tenglar 
 
 Heimasíða Joe Mantegna
 Joe Mantegna á Criminal Minds heimasíðunni á CBS sjónvarpsstöðinni 
 Joe Mantegna á Internet Broadway Database síðunni
 Joe Mantegna The Internet Off-Broadway Database síðunni 
 Joe Mantegna á Criminal Minds wikiasíðunni

Mantegna, Joe