Sveitablöð


Inngangur 

Sveitablöð (eða sveitarblöð) er heiti yfir blöð eða tímarit sem voru algeng á Íslandi á 19. öld og fram á 20. öld. Þetta voru handskrifuð blöð sem gengu á milli bæja. Oft voru það lestrarfélög eða ungmennafélög á svæðinu sem stóðu fyrir útgáfunni. Megintilgangurinn virðist hafa verið að efla félagslega virkni, skemmta og fræða lesendur og í sumum tilvikum að standa að einhvers konar umræðum um þau málefni sem helst brunnu á sveitungunum.

Tegundir 
Hrafnkell Lárusson hefur skipt sveitablöðunum í þrjá flokka. Í fyrsta flokknum eru sveitablöð vettvangur tjáskipta. Áhersla var lögð á að fólk tæki þátt í blaðaskrifum og skoðanaskiptum, auk þess að „auka félagslega virkni“ lesenda. Í öðrum flokki eru blöð gefin út af félagi. Slík blöð áttu að þjóna hagsmunum félagsins en oft voru þó almenn málefni tekin fyrir. Í þriðja flokknum eru blöð sem birtu nær eingöngu einhvers konar afþreyingarefni og gerðu ekki ráð fyrir þáttöku lesanda í skrifum.

Útbreiðsla 
Það virðist vera nokkuð misjafnt eftir landssvæðum hvað hefur varðveist af sveitablöðum. Erfitt er að segja til um það hvort það í beinu samhengi við hversu mikið var gefið út af slíkum blöðum á hverju svæði fyrir sig en gæti þó verið vísbending um það.

Mörg skjalasöfn á Íslandi geyma sveitablöð. Hér eru dæmi um nokkur:

Tilvísanir 

Íslenskir fjölmiðlar