Laurence Fishburne
Laurence John Fishburne III (fæddur 30. júlí 1961) er bandarískur leikari, leikritahöfundur, leikstjóri og kvikmyndaframleiðandi. Hann er þekktastur fyrir hlutverk sín í The Matrix-myndunum, What's Love Got to Do with It og CSI: Crime Scene Investigation.

Einkalíf 
Fishburne fæddist í Augusta í Georgíu.Foreldrar hans skildu þegar hann var ungur og flutti hann með móður sinni til Brooklyn í New York þar sem hann ólst upp. Sá hann föður sinn einu sinni í mánuði. Útskrifaðist hann frá Lincoln Square Academy í New York, sem lokaði á níunda áratugnum.

Fishburne giftist leikkonunni Hajnu Moss árið 1985 í Eþíópíu. Saman eiga þau tvö börn: Langston og Montana. Fishburne og Moss skildu um miðjan tíunda áratuginn. Fishburne er núna giftur Gina Torres, sem hann giftist árið 2002. Eiga þau saman eitt barn, Delilah, fædda 2007, og búa í New Rochelle í New York. Einnig á hann heimili í New York-borg í Castle Village hlutanum af Washington Heights á Manhattan.

Þann 24. febrúar 2007 var Fishburne heiðraður með Harvard Foundation's Artist of the Year-verðlaununum við hina árlegu sýningu Cultural Rhythms. Fékk hann þessa virðingu sem leikari og skemmtikraftur en einnig fyrir vinnu sína til hjálparmála. Fishburne er UNICEF sendiherra. Bæjarstórinn í borginni Cambridge í Massachusetts gaf honum lykilinni að borginni og lýsti 24. febrúar sem „Laurence Fishburne-degi“ í borginni.

Í maí 2009 kom Fishburne fram á sviði við National Memorial Day-tónleikana við Mall in Washington, D.C.

Ferill

Leikhús 
Á níunda áratugnum kom hann fram í leikritum á borð við Short Eyes (1984) og Loose Ends (1987). Bæði voru þau sýnd við Second Stage Theatre í New York-borg. 

Árið 1991 vann hann Tony-verðlaunin fyrir framkomu sína í leikriti Augusts Wilson Two Trains Running

Árið 2006 lék hann  á móti Angelu Bassett  í Pasadena Playhouse uppfærslunni á leikriti August Wilson Fences.

Í apríl 2008 sneri Fishburne aftur á leiksvið við Broadway-sýningunar Thurgood, sem er nýtt leikrit eftir George Stevens, Jr. og leikstýrt af Leonard Foglia. Thurgood var frumsýnt við Booth Theatre þann 30. apríl 2008. Vann hann Drama Desk Award fyrir bestu einleiksýningu.

Sjónvarp 
Fishburne byrjaði að leika tólf ára þegar hann fékk fyrsta starfið árið 1973 sem Joshua Hall í sápuóperunni, One Life to Live. Fishburne var með aukahlutverk sem Cowboy Curtis með persónu Paul Reubens, Pee Wee Herman, í barnaseríunni Pee-wee's Playhouse. Einnig kom hann fram í MASH-þættinum „The Tooth Shall Set You Free“ sem Corporal Dorsey. 

Þann 18. ágúst 2008 var greint frá því að Fishburne myndi ganga til liðs við CSI: Crime Scene Investigation eftir að William Petersen myndi yfirgefa þáttinn. Fishburne gekk til liðs við þáttinn í níunda þætti 9. þáttaraðar sem háskólaprófessor og fyrrverandi meinafræðingur. Persónan var kynnt til sögunnar sem ráðgjafi í „19 Down“, sem síðan gengur til liðs við CSI liðið í „One to Go“. Samkvæmt viðtölum við framleiðundur þegar tilkynningin var gefin út, persóna hans hefur það einkenni að geta séð sjálfan sig í raðmorðingjum, staðreynd sem persónan mun ekki láta vita af en það er eitthvað sem ýtir hann áfram til þess að skilja af hverju ákveðnir glæpamenn verða svona ofbeldisfullir. Fishburne var einnig spurður og sagði hann vera í sæluvímu yfir því að ganga til liðs við þáttinn og ánægður með að fá að leika svona flókna persónu. Varð hann einn af aðalleikurum þáttaraðarinnar í þættinum sem var frumsýndur 22. janúar 2009. Yfirgaf hann þáttinn í lok elleftu þáttaraðarinnar árið 2011.

Kvikmyndir  
Fyrsta kvikmyndahlutverk Fishburne var árið 1975 í Cornbread, Earl and Me. Árið 1976 þá fékk hann  aukahlutverk í kvikmynd Francis Ford Coppola, Apocalypse Now, þar sem hann lék hinn sautján ára sjómann nefndur ‚Mr. Clean‘. Framleiðsla myndarinnar hófst í mars 1976 þegar hann var aðeins fjórtán ára en hann hafði logið til um aldur til þess að fá hlutverkið. Þar sem upptökur tóku svo langan tíma að var hann orðinn sautján ára þegar þeim lauk. 

Á fyrrihluta níunda áratugarins var Fishburne með lítið hlutverk í mynd Stevens Spielberg The Color Purple. Árið 1987 þá lék hann í þriðju Nightmare On Elm Street-myndinni sem einn af sjúkraliðunum á spítalanum. Þar að auki lék Fishburne persónuna Dap í mynd Spikes Lee School Daze (1988). Framkoma hans í myndinni var vel tekið en persónan var lýsing af afrískum-amerískum stúdent við HBCU. 

Árið 1990 lék hann Jimmy Jump í King of New York og árið 1991 lék Fishburne í Boyz N The Hood. Árið 1993 fékk hann sína fyrst tilnefningu til Óskarsverðlauna fyrir hlutverk sitt sem Ike Turner í What's Love Got to Do with It. Árið 1997 lék Fishburne í vísindahrollvekjunni Event Horizon ásamt Sam Neill. Nú er Fishburne þekktastur fyrir hlutverk sitt sem Morpheus í vísindasögumyndinni The Matrix.

Fishburne endurtók hlutverk sitt sem Morpheus í tveimur framhaldsmyndum af Matrix, The Matrix Reloaded og The Matrix Revolutions. Hann lék á móti Tom Cruise í Mission: Impossible III.

Tónlistarmyndbönd 
Kom fram stuttlega sem sjúkrabörumaður í tónlistamyndbandi fyrir hljómsveitina The Spooks, í laginu „Things I've Seen“ (2000).

Kvikmyndir og sjónvarp

Framleiðandi 
 TriBeCa  (1993)
 Hoodlum (1997)
 Once in the Life (2000)
 Akeelah and the Bee (2006)

Handritshöfundur 
 Once in the Life (2000)

Leikstjóri 
 Once in the Life (2000)

Verðlaun og tilnefningar 
Óskarsverðlaunin
 1994: Tilnefndur sem besti leikari fyrir What's Love Got to Do with It

Academy of Science Fiction, Fantasy & Horror Films
 2000: Tilnefndur sem besti aukaleikari fyrir The Matrix

Acapulco Black-kvikmyndahátíðin
 1998: Tilnefndur sem besti leikari fyrir Hoodlum

BET-verðlaunin
 2004: Tilnefndur sem besti leikari

Black Movie-verðlaunin
 2006: Verðlaun sem besta kvikmyndin fyrir Akeelah and the Bee
 2006: Verðlaun sem besti aukaleikari fyrir Akeelah and the Bee

Black Reel-verðlaunin
 2011: Tilnefndur sem besti aukaleikari fyrir Predators
 2007: Tilnefndur fyrir bestu kvikmyndina fyrir Akeelah and the Bee
 2007: Tilnefndur sem besti aukaleikari fyrir Akeelah and the Bee
 2000: Tilnefndur sem besti leikari fyrir The Matrix

Blockbuster Entertainment-verðlaunin
 2000: Verðlaun sem besti aukaleikari fyrir The Matrix

Boston Society of Film Critics-verðlaunin
 2003: Verðlaun sem besti leikhópur fyrir Mystic River

CableACE-verðlaunin
 1997: Verðlaun sem besta kvikmyndin fyrir Miss Ever´s Boys

Chicago International-verðlaunin
 2000: Career Achievement-verðlaunin

Emmy-verðlaunin
 1997: Verðlaun sem besti leikari í sjónvarpsmynd fyrir Miss Ever's Boys
 1997: Tilnefndur sem besti leikari í míniseríu eða sjónvarpsmynd fyrir Miss Ever's Boys
 1996: Tilnefndur sem besti leikari í míniseríu eða sjónvarpsmynd fyrir The Tuskegee Airmen
 1993: Verðlaun sem besti gestaleikari í dramaseríu fyrir Tribeca

Golden Globe-verðlaunin
 1996: Tilnefndur sem besti leikari í míniseríu eða sjónvarpsmynd fyrir Tuskegee Airmen

Hollywood-kvikmyndahátíðin
 2006: Verðlaun sem besti leikhópur fyrir Bobby

Image-verðlaunin
 2011: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir CSI: Crime Scene Investigation
 2010: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir CSI: Crime Scene Investigation
 2009: Tilnefndur sem besti aukaleikari í dramaseríu fyrir CSI: Crime Scene Investigation
 2007: Tilnefndur sem besti leikari fyrir Akeeleh and the Bee
 2006: Tilnefndur sem besti leikari fyrir Assault on Precinct 13
 2004: Tilnefndur sem besti leikari fyrir The Matrix: Revolution
 2000: Tilnefndur sem besti leikari fyrir The Matrix
 1999: Verðlaun sem besti leikari í míniseríu eða sjónvarpsmynd fyrir Always Outnumbered
 1998: Verðlaun sem besti leikari í míniseríu eða sjónvarpsmynd fyrir Miss Ever's Boys
 1998: Tilnefndur sem besti leikari fyrir Hoodlum
 1996: Verðlaun sem besti leikari í míniseríu eða sjónvarpsmynd fyrir Tuskegee Airmen
 1996: Tilnefndur sem besti leikari fyrir Othello

Independent Spirit-verðlaunin
 1993: Tilnefndur sem besti leikari fyrir Cover Lead

MTV Movie-verðlaunin
 2000: Verðlaun fyrir bestu slagsmálin með Keanu Reeves fyrir The Matrix
 2000: Tilnefndur sem besta par í kvikmynd fyrir The Matrix

PGA-verðlaunin
 1998: Television Producer of the Year award in Longform fyrir Miss Ever's Boys

Phoenix-kvikmyndahátíðin
 2006: Copper Wing Tribute-verðlaunin

Satellite-verðlaunin
 1999: Tilnefndur sem besti leikari í míniseríu eða sjónvarpsmynd fyrir Always Outnumbered

Screen Actors Guild-verðlaunin
 2007: Tilnefndur sem besti leikhópur fyrir Bobby
 2004: Tilnefndur sem besti leikhópur fyrir Mystic River
 1996: Tilnefndur sem besti leikari í míniseríu eða sjónvarpsmynd fyrir Tuskegee Airmen

ShoWest Convention USA
 2008: Verðlaun sem besti leikhópur fyrir 21
 2006: Distinguished Decade of Achievement in Film

Tilvísanir

Heimildir

Tenglar 
 The Official Website of Actor Laurence Fishburne
 

Fishburne, Laurence