Askja (fjall)
Askja er megineldstöð norðan Vatnajökuls, í Ódáðahrauni á hálendi Íslands. Umhverfis Öskju eru Dyngjufjöll, en skarð er í gegnum fjöllin til austurs, sem kallast Öskjuop.

Gífurlegt eldgos hófst þar 29. mars 1875. Gos þetta nefnist Öskjugosið 1875, eða Dyngjufjallagos. Öskufall frá gosinu hafði mikil áhrif á Austurlandi og átti sinn þátt í því að stór hópur fólks flutti þaðan til Vesturheims. Eftir að gosinu lauk varð mikið landsig í Öskju, og myndaðist þá Öskjuvatn. Á austurbakka Öskjuvatns er gígurinn Víti, og er talið að askan í gosinu 1875 hafi komið þar upp . 

Í tengslum við Öskjugosið 1875 varð einnig hraungos í Sveinagjá á Mývatnsöræfum, og rann þá Nýjahraun. Askja gaus síðast árið 1961.

Nýleg þróun
Frá ágúst 2021 til mars 2023 hefur land risið við Öskju um 54 sentimetra.  Í byrjun árs 2023 sáust hitabreytingar af völdum jarðhita austan megin við vatnið.

Tenglar
 Vatnajökulsþjóðgarður - um Öskju

Tilvísanir

Fjöll á Íslandi
Eldstöðvakerfi á Íslandi
Íslensk náttúruvætti
Megineldstöðvar á Íslandi
Dyngjufjöll
Vatnajökulsþjóðgarður