Spartium junceum
Geislasópur, (fræðiheiti: Spartium junceum), er runni af ertublómaætt. Hann er eina tegundin í ættkvíslinni spartium, en er náskyld öðrum sópum í ættkvíslunum Cytisus og Genista. Fræðiheitið junceum þýðir "sef-líkt" (Juncus), og vísar til sprotanna, sem hafa viss líkindi við stráin á sefi (Juncus).

Útbreiðsla og búsvæði
Geislasópurinn er ættaður frá svæðum í kring um Miðjarðarhaf; suður-Evrópu, suðvestur-Asíu og norðvestur-Afríku, þar sem hann vex á björtum stöðum, yfirleitt í þurrum, sendnum jarðvegi.

Lýsing
Hann er kröftugur lauffellandi runni sem verður um 2 til 4 m hár, sjaldan 5 metrar, með megingreinar að 5 sm þykkar, sjaldan 10 sm. Hann er með gilda, grágræna sprota með gisin lauf; 1 til 3 sm long og að 4 mm breið. Blöðin falla fljótt af. Síðla vors og snemm sumars eru plönturnar þaktar sterkgulum ilmandi blómum.

Ágeng tegund
Geislasópur hefur verið fluttur til margra svæða, og er talinn skaðleg ágeng tegund á svæðum með miðjarðarhafsloftslagi svo sem Kaliforníu og Oregon, Havaí, mið-Chile, suðaustur-Ástralíu,  Vesturhöfða í Suður-Afríku og Kanaríeyjum og Azoreyjum. Hann var fyrst fluttur til Kaliforníu sem skrautplanta.

Nytjar
Geislasópur er notaður sem skrautplanta í görðum og landslags hönnun. Hún hefur fengið Royal Horticultural Societys Award of Garden Merit.

Í Bólivíu og Perú er hann þekktur sem retama og er orðinn mjög útbreiddur á sumum svæðum. Hann er ein af algengustu skrautplönum þar og sést oft til dæmis við gangbrautir í La Paz.

Plantan er einnig notuð sem bragðefni og sem ilmolía. Trefjar hans hafa verið notaðar í föt og einnig nýtist hann í jurtalitun (gult).

Myndir

Tilvísanir

Tenglar

USDA Plants Profile 

Ertublómaætt
Niturbindandi tré og runnar