ટૉલ્સટૉય ફાર્મ
ટૉલ્સ્ટૉય ફાર્મ એ મહાત્મા ગાંધી દ્વારા સ્થપાયેલ પ્રથમ આશ્રમ હતો  આ આશ્રમની સ્થાપના ૧૯૧૦માં તેમના દક્ષિણ આફ્રિકાની ચળવળ દરમિયાન કરવામાં આવી હતી. આ આશ્રમ ટ્રાન્સવાલમાં આવેલો હતો. આ આશ્રમ ભારતીયો સામેના ભેદભાવ (રંગભેદ) સામેના સત્યાગ્રહની ચળવળના મુખ્ય મથક બન્યો હતો.  આશ્રમનું નામ રશિયન લેખક અને તત્ત્વજ્ઞાની  લિયૉ ટૉલ્સટૉયના નામ પર રાખવામાં આવ્યું હતું, જેમના ૧૮૯૪ના પુસ્તક, કિંગડમ ઑફ ગોડ ઇઝ વિધીન યુ, એ ગાંધીજીના અહિંસાના વિજ્ઞાનને ખૂબ પ્રભાવિત કરી હતી.

જ્યાં સુધી સ્થાનિક સત્યાગ્રહ આંદોલન ચલુ રહ્યો ત્યાં સુધી આ સ્થળના માલિક હર્મન ક્લેનબેચે  ગાંધીજી અને તેમના સિત્તેર થી એંસી સમર્થકોને  અહીં રહેવાની મંજૂરી આપી હતી. કાલેનબેચે સમુદાયનું નામ સૂચવ્યું, અને સમુદાયે ટૂંક સમયમાં ત્રણ નવી ઇમારતો બાંધી, જેમાંને એક રહેવા માટે, એક કાર્ય શાળા અને એક શાળા તરીકે બાંધવામાં આવી.

આ પણ જુઓ 

 કોચરબ આશ્રમ
 સાબરમતી આશ્રમ
 સેવાગ્રામ

સંદર્ભ 

મહાત્મા ગાંધી