આંબલિયારા રજવાડું
આંબલિયારા રજવાડું ચૌહાણ રાજપૂત રાજવંશનું રજવાડું હતું, જે બ્રિટિશ રાજ દરમિયાન બોમ્બે પ્રેસિડેન્સીની મહી કાંઠા એજન્સી હેઠળ આવતું હતું. હાલમાં તે વિસ્તાર ગુજરાતના અરવલ્લી જિલ્લાના બાયડ તાલુકાના આંબલિયારા ગામમાં છે.

ઇતિહાસ 
આંબલિયારા રજવાડાની સ્થાપના ઇ.સ. ૧૬૧૯ની આસપાસ ઠાકોર સાહેબ કૃષ્ણદાસજી દ્વારા કરવામાં આવી હતી, જેઓ જાલોરની રાણી પોપદેવીના વંશજ હતા. રાજ્યના શાસકો સોનગરા ચૌહાણ રાજપૂત કુળના હતા.

૧૦ જુલાઇ ૧૯૪૩ના રોજ આંબલિયારા રાજ્ય બરોડા રજવાડા સાથે જોડાણની સંધિ વડે ભળી ગયું હતું. ૧ મે ૧૯૪૯ના રોજ બરોડા રાજ્યે ભારતીય સંઘમાં ભળી જવા સંધિ કરી હતી. આંબલિયારા રજવાડાને ૨૬,૦૦૦ રૂપિયાનું સાલિયાણું ચૂકવવામાં આવતું હતું.

રજવાડા દ્વારા એક પૈસાની ચલણી નોટ જારી કરવામાં આવી હતી. તે તારીખ વગરની છે અને અત્યંત દુર્લભ છે.

શાસકો 
આંબલિયારા રજવાડાના શાસકો 'ઠાકોર સાહેબ શ્રી માન' તરીકે ઓળખાતા હતા.

ઠાકોર 
 ૧૬૧૯ – ૧૬૬૩ કૃષ્ણદાસજી
 ૧૬૬૩ – ૧૬૮૯ સબલસિંહજી 
 ૧૬૮૯ – ૧૭૨૪ રૂપસિંહજી 
 ૧૭૨૪ – ૧૭૭૩ મોંઘાજી
 ૧૭૭૩ – ૧૭૯૬ ભાલસિંહજી
 ૧૭૯૬ – ૧૮૧૪ ભાથીજી (મૃત્યુ ૧૮૧૪) 
 ૧૮૧૪ – ૧૮૩૮ નથુસિંહજી (જન્મ ૧૭૯૯ – મૃત્યુ ૧૮૩૮) 
 ૧૮૩૮ – ૧૮૭૬ અમરસિંહજી (જન્મ ૧૮૩૮ – મૃત્યુ ૧૮૭૬) 
 ૧૮૩૮ – ૧૮૫૮ .... - કારભારીઓ
 ૨૩ એપ્રિલ ૧૮૭૬ – ૭ માર્ચ ૧૯૦૮ ઝાલમસિંહજી અમરસિંહજી (જન્મ ૧૮૬૦ – મૃત્યુ ૧૯૦૮) 
 ૭ માર્ચ ૧૯૦૮ – ૧૯૪૭ કેસરીસિંહજી ઝાલમસિંહજી (જન્મ ૧૮૮૭ – મૃત્યુ ૧૯૬૩)

જોવાલાયક સ્થળો 
ઠાકોર સાહેબ કેસરીસિંહજી ઝાલમસિંહજી ચૌહાણ દ્વારા માઝમ નદીના કિનારે બંધાવેલું નિલકંઠ મહાદેવનું મંદિર અહીં આવેલું છે, જેમાં દરબાર ખંડથી મંદિર સુધી જતો ગુપ્ત રસ્તો આવેલો છે. અહીં એક જૂની કબર અને જૂના શહેરના ખંડેરો પણ જોવા મળે છે.

સંદર્ભો 

અરવલ્લી જિલ્લો
ગુજરાતનાં રજવાડાં
ગુજરાત ભૂગોળ સ્ટબ