પાંડિયન વંશ
દેશના દક્ષિણ ભાગની ત્રણ મુખ્ય વંશોમાંની એક, પંડ્યા રાજવંશ એ દક્ષિણ ભારતમાં એક પ્રાચીન તમિલ રાજ્ય હતું જેનો વિકાસ સંગમ યુગ દરમિયાન થયો હતો. મદુરાઈ અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં પાંડ્યાના ઘણા પ્રારંભિક તમિલ શિલાલેખો મળી આવ્યા છે.

તેના સમગ્ર શાસનકાળ દરમિયાન, પંડ્યા શાસકો અને સામ્રાજ્યએ સમયાંતરે પતન અને ઉત્થાનનો સામનો કર્યો. સામ્રાજ્યની શરૂઆતની અસ્પષ્ટતા કાલભરા પરના આક્રમણ દરમિયાન હતી, જેના પગલે પાંડ્યોએ પોતાને કડુંગોન હેઠળ પુનઃજીવિત કર્યા હતા. ચોલાઓના ઉદય પછી તેઓએ ફરીથી તેમનું નસીબ ગુમાવ્યું પરંતુ તેઓ ફરી પાછા જીવવામાં સફળ થયા.