એસ્કેરિયાસિસ
એસ્કેરિયાસિસ એક એવો રોગ છે જે દરાજ નામક પરોપજીવીને કારણે થાય છેએસ્કારીસ લ્યુમબ્રીકોઈડ્સ.  ખાસ કરીને જો કૃમિની સંખ્યા ઓછી હોય તો, 85% થી વધુ કિસ્સાઓમાં કોઈ લક્ષણો જોવા મળતા નથી.  કૃમિની સંખ્યામાં વધારો થવાથી લક્ષણોમાં પણ વધારો જોવા મળે છે જેમાં સામેલ હોય શકે છે શ્વાસ ચઢવો અને તાવ , જે રોગની શરૂઆતમાં જોવા મળે છે.  ત્યારબાદ પેટમાં સોજો, પેટમાં દુખાવો અને ઝાડા જેવા લક્ષણોનો સમાવેશ પણ થઈ શકે છે.  સામાન્ય રીતે બાળકો સૌથી વધારે અસરગ્રસ્ત થાય છે, અને આ ઉંમરમાં ચેપ લાગવાના પરિણામે ઓછુ વજન, કુપોષણ અને શીખવાની સમસ્યાઓ જોવા મળે છે. 

મળમાં જોવા મળતા અસ્કારીસ ના ઈંડાથી દુષિત થયેલા આહાર કે પીણા લેવાઈ જાય તો ચેપ લાગે છે.  આ ઈંડાઆંતરડામાં સેવાય છે, આંતરડાની દિવાલમાં બખોલ પાડે છે,અને રક્તમારફત ફેફસાંસુધી પહોંચી જાય છે. ત્યાં તેઅલવેયોલીમાં ઘૂસી જાય છે અને  શ્વાસનળી સુધી જતા રહે છે,જ્યાં તેઓ ગળીને ખવાય જાય છે.  ત્યારબાદ આ કૃમિ બીજી વખત પેટમાંથી પસાર થઈને આંતરડા સુઘી પહોંચી જાય છે જ્યાં તેઓ પુખ્ત કૃમિ બની જાય છે.

સ્વચ્છતા જાળવવા થી આ રોગને અટકાવામાં મદદ થઈ શકે છે, જેમાં સામેલ છે શૌચાલયસગવળની યોગ્ય ઉપલબ્ધતા અને મળનો યોગ્ય નિકાલ. સાબુ થી[[હાથ ધોવા] સુરક્ષિત છે. જે વિસ્તારોમાં 20% થી વધુ વસ્તી અસરગ્રસ્ત થઈ હોય ત્યાં, તમામને સમયાંતરે સારવાર આપવી હીતાવહ છે.  પુન: ચેપ લાગવો સામન્ય છે. તેના માટે કોઈરસી નથી. સારવાર માટે વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન દ્વારા જે દવાઓ સૂચવવામાં આવી છે તે છેalbendazole, મેબેંડાજાલ, લેવામીસોલ or પારેંટલ પામોએટ. અન્ય અસરકારક એજ્ન્ટમાં ટ્રાયબેંડીમીડાઈન અને નીટાઝોનાઈડનો સમાવેશ થાય છે.

વૈશ્વિક સ્તરે લગભગ 0.8 થી 1.2 અબજ લોકો એસ્કેરિયાસિસથી અસરગ્રસ્ત થયા છે જેમાં સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત વસતી પેટા સહારન આફ્રિકા, લેટીન અમેરીકા, અને એશિયામાં સામેલ છે. આના લીધે એસ્કેરિયાસિસ સૌથી સામાન્ય પ્રકારનો માટીથી ફેલાતો હેલ્મીંથીએસીસ બને છે.  1990માં આ રોગના પરિણામે 3,400 મ્રુત્યુ નિપજ્યાં હતા અને 2010માં તેની સંખ્યા ઘટીને 2,700 થઈ હતી. બીજા પ્રકારનોઅસકારીસ ડુક્કરને અસર કરે છે.

References