પરેજીયુક્ત આહાર
પરેજીયુક્ત (ડાયટ) આહાર  (કે ડાયેટિક આહાર ) તેવા કોઇ પણ આહાર કે પીણા ને કહી શકાય કે જેની બનાવટને થોડાક અંશમાં બદલીને તેને શરીર સુધાર ડાયટના ભાગરૂપ બનાવાઇ હોય. જોકે તેનો સામાન્ય ઉદ્દેશ વજન ઘટાડવા અને શરીરના પ્રકારમાં બદલાવ લાવાનો છે, કેટલીક વાર શરીર સૌષ્ટવ પૂરવણી તરીકે વજન વધારવા અને સ્નાયુ બનાવા પણ તે સહાયરૂપ થાય છે.

પરિભાષા
વધુમાં પરેજીયુક્ત  માટે અન્ય શબ્દો અને શબ્દસમૂહો કે જે તેને ઓળખવામાં મદદરૂપ થાય છે અને આવા આહારને વર્ણવે છે તેવા શબ્દો આ મુજબ છે:હળવા  કે હલકા , પતળા , કેલરી રહિત  કે ઓછી કેલરી વાળા , ઓછી ચરબી , ચરબી રહિત , ચરબી મુક્ત , ખાંડ રહિત , ખાંડ વગર ના અને ઝીરો કેલરી . કેટલાક ક્ષેત્રોમાં આ શબ્દસમૂહોનો ઉપયોગ કાયદા દ્વારા નિયંત્રિત કરવા માટે પણ કરાય છે.  ઉદાહરણ માટે યુ.એસ (U.S.)ના ઉત્પાદનામાં ઓછી કેલરી  વાળા પદાર્થોમાં પ્રત્યેક પીરસવામાં 3 ગ્રામથી વધુ ચરબી ના હોવી જોઇએ અને ચરબી રહિત ના લેબલનો મતલબ પ્રત્યેક પીરસવામાં ૦.5 ગ્રામ કરતા પણ ઓછી ચરબી હોવું જરૂરી છે.

પ્રક્રિયા
પરેજીયુક્ત આહાર બનાવાની પ્રક્રિયા માટે ઊંચી કેલરીના ઘટકો માટે માન્ય એવા ઓછી કેલરીવાળા આવેજી ને શોધવાની જરૂરી પડે છે. આહારની ખાંડના તમામ કે કેટલાકને એક ખાંડના આવેજી સાથે બદલીને આવું સરળતાથી કરવામાં આવે છે, જે કોકો-કોલા (ઉદાહરણ માટે ડાયેટ કોક) જેવા પરેજીયુક્ત સોફ્ટ ડિંક્સમાં સામાન્ય રીતે જોવા મળે છે. કેટલાક નાસ્તાઓ, કેલરીને ઓછી કરવા માટે ખોરાકને તળવાના બદલે શેકવામાં આવે છે. અન્ય કિસ્સામાં, ઓછી ચરબી વાળા ઘટકોને તેની બદલી તરીકે પણ ઉપયોગમાં લઇ શકાય છે.

પૂર્ણ અનાજના ખોરાકોમાં, કેટલાક ઉચ્ચ ફાઇબર (રેશાયુક્ત) ઘટકો લોટના કાંજીયુક્ત ઘટકોમાંથી થોડાકને અસરકારક રીતે કાઢી મૂકે છે. જોકે કેટલાક ફાઇબરોમાં કેલરી નથી હોતી, જેના પરિણામરૂપ તે અતિરેક વિના કેલરીને ઘટાડે છે. અન્ય પદ્ધતિમાં ઇરાદાપૂર્વક વધુના અન્ય ઓછી કેલરીવાળા ઘટકા નાખવા પર આધારિત છે. જેમ કે પ્રતિકારક કાંજી કે પરેજીયુક્ત ફાઇબર, લોટના કેટલા ભાગાને બદલીને વધુ મહત્વપૂર્ણ કેલરી ઘટાડાને મેળવે છે.

વિવાદ
પરેજીયુક્ત ખોરાક  કે જેમાં ખાંડને ઓછી કેલરીવાળા ઘટકો સાથે બદલવામાં આવે છે તે અંગે કેટલાક વિવાદો ઊભા થયા છે જે મુજબ ખાંડની આવેજીમાં જે ખાંડના ધટકોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે તે પોતે પણ હાનિકારક હોઇ શકે છે. જો આ પ્રશ્નનો સંતાષકારક રીતે ઉકેલાઇ જાય (જે હાલની સંભાવના છે) તો પણ તે પ્રશ્ન તો ઊભો જ રહે છે આ ફાયદાકારક કેલરી વજનને સંભવિત રીતે ઉતારે છે કે નહીં.

ઓછી ચરબી અને ચરબી રહિત ખોરાકોમાં ચરબીને ખાંડ, લોટ કે અન્ય પૂર્ણ કેલરીવાળા ઘટકો સાથે બદલી દેવામાં આવે છે, અને જો તેમ હોય તો પણ ઘટેલી કેલરીની માત્રા ખૂબ જ ઓછી હોય છે. વધુમાં, પાચનયુક્ત ખાંડ (સાથે જ કોઇ પણ સૂક્ષ્મ પોષકતત્વોનો વધારો)નો વધારો પણ ચરબીનો સંગ્રહ કરે છે.

આ પણ જુઓ
પરેજી પાળવી
નિયંત્રિત કેલરીવાળી પરેજી
ઓછા કાઇબ્રોહાઇડ્રેટ વાળી પરેજી
ઓછી જીએલ (GI)વાળી પરેજી
ઓલેસ્ટ્રા
ઓનલાઇન વજન ઓછું કરવાની યોજનાઓ

સંદર્ભો

પોષણ