ગાંધીધામ-પાલનપુર રેલ્વે લાઈન
ગાંધીધામ-પાલનપુર રેલ્વે લાઇનનો વિભાગ ગુજરાત રાજ્યના કચ્છ જિલ્લાની પશ્ચિમ રેલ્વે હેઠળ આવે છે.

ઇતિહાસ 

આ વિભાગને કચ્છના મહારાવ ખેંગારજી બાવાએ નાણાં પૂરા પાડ્યા હતા. અંજારથી કંડલા સુધી ૧૫ માઇલની સેવા ૧૯૩૦માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. કંડલાથી શરૂ કરીને ડીસા સુધીની બીજી લાઇન ૧૯૫૦માં ૫.૫ કરોડના ખર્ચે શરૂ કરવામાં આવી હતી. ગાંધીધામ-ડીસા વિભાગ ૧૯૫૨માં ત્યારના રાષ્ટ્રપતિ રાજેન્દ્ર પ્રસાદ દ્રારા ખૂલ્લો મૂકવામાં આવ્યો હતો. આ વિભાગનું બ્રોડગેજમાં રૂપાંતરણ માર્ચ ૨૪, ૨૦૦૬ના રોજ પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું. SPV વિભાગ હેઠળ ગાંધીધામ-પાલનપુર વિભાગનું રૂપાંતરણ પ્રથમ લાંબા અંતરનું રૂપાંતરણ હતું.

મહત્વ 
૩૦૧ કિમી લાંબો ગાંધીધામ-પાલનપુર વિભાગ કચ્છના અખાતને દિલ્હી-અમદાવાદ વિભાગ સાથે જોડે છે. આ વિભાગ કંડલા અને GAPLના મુન્દ્રા બંદરોને ઉત્તર ભારત સાથે જોડે છે. આ વિભાગને કારણે દિલ્હી અને કંડલા વચ્ચેનું અંતર ૧૧૪ કિમી જેટલું ઘટી જવા પામે છે.

નૂર સેવા 
પશ્ચિમ ગુજરાતની તે સમર્પિત નૂર સેવા છે. કંડલા અને મુન્દ્રા બંદરો, સ્થાનિક મીઠાના ઉદ્યોગો, ઇન્ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન અને કંડલામાં ઇફ્કોનું ખાતરનું ઓદ્યૌગિક એકમ આ નૂર સેવા વડે લાભ મેળવે છે. આ વિભાગમાં પશ્ચિમ રેલ્વેની માલ-સામાન ટ્રેન ૧૨ એપ્રિલ ૨૦૧૧ના રોજ શરૂ થઇ હતી.

દ્વિપક્ષી સેવા 
સમખળી-પાલનપુર વિભાગનું દ્વિપક્ષી રૂપાંતરણ ૧૩મી પંચવર્ષીય યોજના હેઠળ આગલા પાંચ વર્ષોમાં ૨૦૨૫માં પૂર્ણ થવાની યોજના છે.

સંદર્ભ 

બનાસકાંઠા જિલ્લો
ગુજરાતની રેલ્વે