કેન્દ્રીય રિઝર્વ પોલીસ દળ
કેન્દ્રીય રિઝર્વ પોલીસ દળ (CRPF) એ ભારતના કેન્દ્રીય સશસ્ત્ર આરક્ષક દળોમાં સૌથી વિશાળ છે. આ દળ ભારત શાસનના ગૃહ મંત્રાલય અંતર્ગત કાર્ય કરે છે. આ દળનું મુખ્ય કાર્ય આરક્ષણ કાર્યવાહીઓમાં રાજ્યો અને સંઘ પ્રદેશોની સહાયતા કરવાનું તેમજ આંતકવાદી પ્રવૃતીઓ સંબંધિત છે. ભારતના સામાન્ય નિર્વાચનોમાં નીતિ-વ્યવસ્થા જાળવી રાખવામાં આ દળ અગત્યની ભુમિકા ભજવે છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘ માટેની કાર્યવાહીઓમાં પણ આ દળનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે.

૨૩૯ બટાલિયનો અને અન્ય વિવિધ ઉપક્રમો સાથે કેન્દ્રીય રિઝર્વ પોલીસ દળને ભારતનું સૌથી મોટું અર્ધલશ્કરી દળ ગણવામાં આવે છે. આ દળ ૩૧૩,૬૭૮ વ્યક્તિઓનો બનેલો સક્રિય કર્મચારીગણ ધરાવે છે.