રામદાસ ગાંધી
રામદાસ મોહનદાસ ગાંધી (૨ જાન્યુઆરી ૧૮૯૭ – ૧૪ એપ્રિલ ૧૯૬૯) મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધીના ત્રીજા પુત્ર હતા. તેમનો જન્મ દક્ષિણ આફ્રિકામાં થયો હતો. તેમને અને તેમની પત્ની નિર્મલાને ત્રણ બાળકો હતા; સુમિત્રા ગાંધી, કનુ ગાંધી અને ઉષા ગાંધી. તેઓ તેમના પિતાની ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળમાં સક્રિય હતા.

તેમણે ૧૯૩૦ના દાયકામાં થયેલા કઠોર નાગરિક વિરોધ પ્રદર્શનોમાં ભાગ લીધો હતો. વારંવાર જેલમાં રહેવાથી તેમની તબિયત પર ગંભીર અસરો પડી હતી.  તેઓ ક્યારેય તેમના પિતા દ્વારા લાદવામાં આવેલી આદર્શવાદી ગરીબી સાથે સમાયોજીત (ઍડજસ્ટ) થઈ શક્યા નહી.

મહાત્મા ગાંધીની અંતિમ ઈચ્છા પ્રમાણે પિતાના અંતિમ સંસ્કાર વખતે રામદાસ ગાંધીએ જ અગ્નિસંસ્કાર શરૂ કરવા માટે આગ પ્રગટાવી હતી. અંતિમ સંસ્કાર વખતે તેમની સાથે તેમના નાના ભાઈ દેવદાસ ગાંધી પણ જોડાયા હતા.

૧૯૬૯માં ૭૨ વર્ષની વયે તેમનું અવસાન થયું.

સંદર્ભ 

મહાત્મા ગાંધી
વ્યક્તિત્વ
૧૯૬૯માં મૃત્યુ