અક્કાદેવી
અક્કાદેવી ( કન્નડમાં ಆಕ್ಕದೀವಿ), ૧૦૧૦-૧૦૬૪,  એકર્ણાટકના ચાલુક્ય વંશની રાજકુમારી હતી અને હાલના કીશુકાડુ જિલ્લાના બીડર, બાગલકોટ અને બીજાપુર વિસ્તારના શાસક હતી. તે પશ્ચિમ ચાલુક્યોના રાજા જયસિંહ બીજાની બહેન અને સોમેશ્વર પ્રથમની કાકી હતી.

અક્કાદેવી એક સક્ષમ પ્રશાસક અને સક્ષમ સેનાપતિ તરીકે જાણીતી હતી.  તેણીને ગુણદાબેદાંગી પણ કહેવામાં આવતી હતી, જેનો અર્થ "ગુણોની સુંદરતા" એવો થાય છે. 

ચાલુક્યોનું શાસન દક્ષિણ ભારતના ઇતિહાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્નરૂપ છે અને તેને કર્ણાટકના ઇતિહાસનો સુવર્ણ યુગ ગણવામાં આવે છે. ચાલુક્યોએ ભારતના દખ્ખણના ઉચ્ચપ્રદેશ પર ૬૦૦ વર્ષ સુધી શાસન કર્યું. અક્કાદેવી પશ્ચિમ ચાલુક્ય સામ્રાજ્યનો ભાગ હતી, અને તે ચોલાઓ અને તેમના દૂરના પિતરાઈ ભાઈઓ - વેંગીના પૂર્વ ચાલુક્યો સાથે સતત સંઘર્ષમાં રહી.

અક્કાદેવીના શાસન દરમિયાન, તેણીએ તેના રાજ્યનો વિસ્તાર કર્યો, અનુદાન દ્વારા શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપ્યું અને જૈન અને હિન્દુ મંદિરોને ઉદારતાપૂર્વક દાન આપ્યા. 

અક્કાદેવીને  "મહાન પ્રતિષ્ઠા અને પરિણામની વ્યક્તિ" કહેવામાં આવે છે.  ૧૦૨૨ના એક શિલાલેખમાં તેણીને યુદ્ધમાં ભૈરવી જેટલી હિંમતવાન ગણાવી હતી.  તેણીએ સ્થાનિક બળવાને ડામવા માટે ગોકાગે અથવા ગોકાકના કિલ્લાને ઘેરો ઘાલ્યો હતો,  અને બ્રાહ્મણોને અનુદાન આપીને શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપ્યું હોવાનું કહેવાય છે.

સંદર્ભ