કરમસદ
કરમસદ ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના ચરોતર પ્રદેશમાં આવેલા આણંદ જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૮ (આઠ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા આણંદ તાલુકામાં આવેલું એક શહેર છે. ભારતના સ્વતંત્રતા સેનાની અને લોખંડી પુરુષ તરીકે ઓળખાતા પ્રસિદ્ધ રાજનેતા સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ કરમસદના વતની હતા. તેઓ નવાધરામા રહેતા હતા. તેમનુ ઘર જોવાલાયક સ્થળ છે.

કરમસદની જન્મ તારીખ અથવા કરમસદ અસ્તિત્વમાં આવ્યા ત્યારે બરાબર જાણી શકાયું નથી, પરંતુ કુમારપાળના સમયમાં એટલે કે ઇ.સ. ૧૧૫૫માં, ગામમાં મુખ્યત્વે કોળી અને અન્ય પછાત જાતિના લોકોનો સમાવેશ થતો હતો. આ સમુદાયમાં યોગ્ય કૃષિ કુશળતાનો અભાવ છે. આને કારણે, જો તક મળે તો તેઓ લૂંટ, ચોરી અથવા નોકરો તરીકે કામ કરતા હતા. ઇ.સ. ૧૨૧૧ માં મૂળ હિલોડનો (અડાલજ નજીકનું એક શહેર) અજા પટેલ અહીં આવ્યો અને અહીં સ્થાયી થયો. તેની કુશળતાને કારણે, કૃષિ ઉત્પાદનમાં વધારો થયો અને ગામ સમૃદ્ધ થયું.

ભારતીય સ્વતંત્રતા ચળવળના ભારતના મહાન નેતાઓમાંના એક સરદાર વલ્લભભાઇ પટેલ કરમસદમાં ઉછર્યા હતા. તે તેમના મોટા ભાઈ વિઠ્ઠલભાઇ પટેલનું ઘર પણ હતું, જે એક મહત્વપૂર્ણ રાજકીય નેતા પણ હતા. પટેલ ભાઈઓ તેમના બે મોટા ભાઇઓ અને એક નાના ભાઈ અને બહેન સાથે રહેતા હતા, અને માતા-પિતા ઝવેરભાઇ અને લાડબા પટેલ તેના પરિવારના ખેતરોની બાજુમાં કાદવ-ઈંટવાળા મકાનમાં રહેતા હતા. આ ઘર પટેલના સ્મારક તરીકે આજદિન સુધી સચવાયું છે.

પ્રખ્યાત વ્યક્તિઓ 
 સરદાર પટેલ
 વિઠ્ઠલભાઈ પટેલ

બાહ્ય કડીઓ 
 કરમસદ સમાજ, યુ.કે.
 કરમસદ માનચિત્ર, વિકિમેપીયા પર 

આણંદ તાલુકો