સરતાનપર (તા. તળાજા)
ભારત દેશના પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલા ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારમાં આવેલા ભાવનગર જિલ્લામાં આવેલા કુલ ૧૦ (દસ) તાલુકાઓ પૈકીના એક એવા તળાજા તાલુકામાં આવેલું એક ગામ છે. આ ગામના લોકોનો મુખ્ય વ્યવસાય ખેતી, ખેતમજૂરી તેમ જ પશુપાલન છે. આ ગામમાં મુખ્યત્વે ઘઉં, જીરુ, મગફળી, તલ, બાજરી, ચણા, કપાસ, દિવેલા, રજકો તેમ જ અન્ય શાકભાજીના પાકની ખેતી કરવામાં આવે છે. આ ગામમાં પ્રાથમિક શાળા, પંચાયતઘર, આંગણવાડી તેમ જ દૂધની ડેરી જેવી સવલતો પ્રાપ્ય થયેલી છે.

ભુગોળ
તળાજાનું નાનું બંદર સરતાનપર તળાજાથી લગભગ ૧૦ કિ.મી.નાં અંતરે આવેલું છે.

ઇતિહાસ
ગુજરાતના સુલતાન અહમદશાહ બીજાના રાજ્યકાળ દરમિયાન અહીં લડાઈ થઈ હતી. આ લડાઈમાં કંથાડ કોળી અને જાસો મકવાણા માર્યા ગયાની નોંધ કેટલાક પાળિયામાં છે. એક સમયે તળાજાનું આ બંદર ઘમધમતું હતું. ૧૫૨૭થી ૧૫૬૦ના સમયમાં તળાજામાં પઢિયાર રાજપુત શાખાના બારૈયા રાજાઓનું શાસન રહ્યું હતું. પઢિયાર રાજપુત શાખાના બારૈયા રાજવી મેંડ્રજી રાવે તળાજા જીતી સરતાનપુર ગામ વસાવ્યું હતું અને અહીં તેમની ગાદી સ્થાપી હતી. બાદમા તેમના વંશજો દેવલી, સેંદરડા , મોણપુર, ગળથર, જાંબુડા, વગેરે ગામે ગયેલા. સરતાનપરમાં આજે પણ પઢિયાર વંશના પાળીયા હાજર છે અને સખવદરનાં પાદરમાં ક્ષત્રિય વીર સોંડાજી પઢિયાર શહીદ થયેલ જેનું ધડ જ્યાં પડ્યું ત્યાં આજે પણ વીર ખાંભી છે અને તાલધ્વજ ડુંગર ઉપર પૂર્વ દિશામાં ક્ષત્રિય પઢિયાર રાજપૂત સમાજના કુળદેવી શ્રી મહાકાળી માતાજી (ગાંજણ માતા) નું મંદિર આવેલું છે.

સંદર્ભ

તળાજા તાલુકો
ગુજરાતનાં બંદરો