રાહુલ બોસ
રાહુલ બોસ  ( ,, ; જન્મ 27 જૂલાઇ, 1967) ભારતના એક અભિનેતા, પટકથા લેખક, દિગ્દર્શક, સામાજિક કાર્યકર, અને રગ્બી યુનિયનના ખેલાડી છે. 

બોસે પ્યાર કે સાઇડ ઇફેક્ટ્સ  અને ઝનકાર બીટ્સ  જેવી હિન્દી ફિલ્મોમાં અભિનય કર્યો હતો.  ટાઇમ એશિયા  મેગેઝિને તેમને ઇંગ્લિશ, ઓગસ્ટ  અને મિ. એન્ડ મિસીઝ ઐયર  જેવી સમાંતર ફિલ્મોમાં કાર્યને કારણે "ઇન્ડિયન આર્ટહાઉસ સિનેમાના સુપરસ્ટાર"નું બિરૂદ આપ્યું હતું.  તેઓ તેમના સામાજિક કાર્યોને કારણે પણ જાણીતા છે: તેમણે 2004 બોક્સિંગ ડે સુનામિ બાદના રાહતના કાર્યોમાં ભાગ લીધો હતો અને તેઓ ભેદભાવ વિરોધી એનજીઓ(NGO), ધી ફાઉન્ડેશનના સ્થાપક પણ છે.  બોસ ભારતની આંતરરાષ્ટ્રીય રગ્બી ટીમ, ધી નેશનલ ઓરેન્જ ઇન્ડિયન રગ્બી ટીમના પૂર્વ સભ્ય પણ છે.

પૂર્વજીવન 
રાહુલ બોસ 27 જૂલાઇ, 1967ના રોજ રૂપેન અને કુમુદ બોસને ત્યાં હિન્દુ કાયસ્થ કુટુંબમાં જન્મ્યા હતા.  તેઓ પોતાને "અડધા બંગાળી, એક ચતુર્થાંશ પંજાબી અને એક ચતુર્થાંશ મહારાષ્ટ્રીયન" ગણાવે છે.  તેમણે બેંગલોર, કર્ણટકમાં બાળપણ વિતાવ્યું અને ત્યાર બાદ તેઓ કુટુંબ સાથે મુંબઇ તબદીલ થયા.  તેમણે છ વર્ષની ઉંમરે શાળામાં નાટક, ટોમ, ધી પાઇપર્સ સન માં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવીને પ્રથમ વાર અભિનય કર્યો હતો.  બાળક તરીકે તેમણે રમતોમાં રસ લીધો હતો અને તેમની માતાએ બોક્સિંગ અને રગ્બી યુનિયનમાં ભાગ લેવડાવ્યો હતો.  તેઓ ક્રિકેટ પણ રમતા હતા અને તેમણે ક્રિકેટર મન્સૂર અલિ ખાન પટૌડી પાસેથી તાલિમ લીધી હતી. 

તેઓ મુંબઇની કેથેડ્રલ જોહ્ન કોનન સ્કૂલના પૂર્વ વિદ્યાર્થી છે.  ઘણી અમેરિકન યુનિવર્સિટીઓ દ્વારા નકારાયા બાદ, બોસે સિડેન્હામ કોલેજમાં પ્રવેશ મેળવ્યો હતો.  કોલેજ કાળ દરમિયાન તેઓ શાળાની રગ્બી ટીમ માટે રમતા હતા અને વેસ્ટર્ન ઇન્ડિયા ચેમ્પિયનશીપ્સની સ્પર્ધામાં બોક્સિંગમાં સિલ્વર મેડલ જીત્યા હતા.  1987માં તેમની માતાના નિધન બાદ, બોસે રિડીફ્યુઝન ખાતે કોપી રાઇટર તરીકે કામ કરવાનું શરૂ કર્યું હતું.  બોસે તેમની પ્રથમ ફિલ્મ, ઇંગ્લિશ, ઓગસ્ટ ની રજૂઆત બાદ પૂર્ણ સમયના અભિનેતા બનવા માટે એડવર્ટાઇઝીંગ ક્રિએટીવ ડિરેક્ટર તરીકેની નોકરી છોડી દીધી હતી.

સ્ટેજ અને ફિલ્મ કારકીર્દિ

શરૂઆતની કારકીર્દિ: 1993-2003
બોસે બોમ્બે સ્ટેજ પર રાહુલ ડી'કુન્હાના ટોપ્સી ટર્વી  અને આર ધેઅર ટાઇગર્સ ઇન ધી કોંગો? માં અભિનયની શરૂઆત કરી હતી.  ડી'કુન્હાના કાકી દિગ્દર્શક દેવ બેનેગલની ફિલ્મ ઇંગ્લિશ, ઓગસ્ટ ના કાસ્ટિંગ ડિરેક્ટર હતા અને તેમણે બોસે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવવી જોઇએ તેવું સૂચન કર્યું હતું.  સ્ક્રીન ટેસ્ટ લીધા બાદ, બેનેગલે તેને સરકારી અધિકારી અગસ્ત્ય સેનની ભૂમિકા માટે પસંદ કર્યા હતા.  ઉપમન્યુ ચેટર્જીની ધી નોવેલ ઓફ ધી સેમ નેમ પર આધારિત, ઇંગ્લિશ, ઓગસ્ટ  પ્રથમ હિંગ્લીશ ફિલ્મ હતી અને તે 20થ સેન્ચ્યુરી ફોક્સ દ્વારા ખરીદવામાં આવેલી પ્રથમ ફિલ્મ બની ત્યારે બોસને આંતરરાષ્ટ્રીય ખ્યાતિ પ્રાપ્ત થઇ અને તેણે આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ સમારંભોમાં ઘણા પુરસ્કારો જીત્યા. 

ઇંગ્લિશ, ઓગસ્ટ  બાદ, બોસે ટેલિવિઝનમાં કામ મેળવ્યું; તેમને ભારતની પ્રથમ અંગ્રેજી ભાષાની ટેલિવિઝન શ્રેણી, એ માઉથફૂલ ઓફ સ્કાય માં ભૂમિકાની ઓફર કરવામાં આવી અને બીબીસી વર્લ્ડના Style! માં પણ તેમને સહરજૂઆતકારની ભૂમિકા ભજવી.  લૈલા રૂઆસ સાથે. 1998માં તેઓ કૈઝાદ ગુસ્તાદની બોમ્બે બોય્ઝ માં નસીરૂદ્દિન શાહ સાથે દેખાયા અને દેવ બેનેગલની બીજી ફિલ્મ, સ્પ્લિટ વાઇડ ઓપન માં ભૂમિકા ભજવી.  ભટકતા પાણીના વેપારી તરીકેની તેમની ભૂમિકા માટે તૈયારી કરવા, બોસ મુંબઇની ઝૂંપડપટ્ટીમાં બે સપ્તાહ સુધી રહ્યા અને ડ્રગના વેપારીનો અભ્યાસ કર્યો.  તેમની સામાજિક જવાબદારીની જાગૃતિની શરૂઆત તરીકે તેમણે 2002ના ગુજરાત હુલ્લડો સાથે આ સમયની માગ કરી.  સ્પ્લિટ વાઇડ ઓપન  જાતીય સતામણીના વર્ણન માટે ભારતમાં વિવાદિત હોવા છતાં, બોસને તેના અભિનય બદલ 2000ના સિંગાપોર ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટીવલ ખાતે શ્રેષ્ઠ એશિયન અભિનેતા માટેને સિલ્વર સ્ક્રિન એવોર્ડ મળ્યો.  તેમણે વિદેશમાં ઇંગ્લેન્ડમાં લિસેસ્ટર હેમાર્કેટ ખાતે પણ અભિનય કર્યો હતો જ્યાં તેમણે ટીમ મુરારિના નાટક, ધી સ્ક્વેર સર્કલ ની અંગ્રેજી આવૃત્તિમાં ભૂમિકા ભજવી હતી. 

1997માં, બોસને સલમાન રશ્દીની નવલકથા મિડનાઇટ્સ ચિલ્ડ્રન ની બીબીસી આવૃત્તિમાં સલિમ સિનાઇની ભૂમિકા માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા.  ભારત અને શ્રી લંકાની સરકારોએ તેના ફિલ્મીંગની મંજૂરી ન આપતા પ્રોજેક્ટ અંતે રદ કરવામાં આવ્યો હતો.  
બોસને ઇંગ્લિશ, ઓગસ્ટ માં જોયા બાદ, દિગ્દર્શક ગોવિંદ નિહલાનીએ તેમની મુખ્ય ધારાની ફિલ્મ તક્ષક માં અજય દેવગન સામે ખલનાયકની ભૂમિકા માટે પસંદ કર્યા હતા.  આ ફિલ્મ નાણાકીય દ્રષ્ટિએ સફળ થઇ ન હોવા છતાં બોસને હકારાત્મક આવકાર મળ્યો હતો.  

2001માં, બોસે એવરીબઝી સેઝ આઇ એમ ફાઇન  સાથે પ્રથમ ફિલ્મ દિગ્દર્શીત કરી હતી.  રેહમાન એન્જિનિયર અને કોએલ પુરીની મુખ્ય ભૂમિકા તથા બોસની સહાયક ભૂમિકા સાથેની આ ફિલ્મ માટે બધાને  સમીક્ષકોએ મિશ્ર પ્રત્યાઘાતો મળ્યા હતા, પરંતુ બોસને 2003ના પામ સ્પ્રિંગ્ઝ ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટીવલ ખાતે દિગ્દર્શક તરીકેની પ્રથમ ફિલ્મ માટે જોહ્ન સ્ક્લેસિંગર પુરસ્કારમાં બીજા ક્રમે રહ્યા હતા.  2002માં, બોસે અપર્ણા સેનની આર્ટ ફિલ્મ મિ. એન્ડ મિસીઝ ઐયર માં કોંકણા સેન શર્મા સાથે અભિનય કર્યો.  કોમવાદી હિંસાની ટીકા કરતી આ ફિલ્મ, વિવેચનાત્મક રીતે સફળ રહી અને ત્રણ નેશનલ ફિલ્મ એવોર્ડ સાથે ઘણા આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ સમારંભોમાં વિવિધ પુરસ્કારો જીત્યા.

પ્રચલિત પ્રવાહની સફળતા અને ક્ષેત્રીય સિનેમા: 2003–આજ સુધી
2003માં, બોસ ઝનકાર બિટ્સ  સાથે બોલિવુડની પ્રચલિત સિનેમામાં પ્રવેશ્યા, જેમાં તેમણે બેમાંથી એક મિત્રની ભૂમિકા ભજવી હતી જેઓ આર.ડી. બર્મનના ચાહક હોય છે અને સંગીતની સ્પર્ધા જીતવાની ઇચ્છા ધરાવતા હોય છે.  સફળ સાઉન્ડટ્રેક્સને કારણે, ઝનકાર બિટ્સ  આશ્ચર્યજનક રીતે શહેરી મલ્ટીપ્લેક્સિસમાં સફળ નિવડી હતી અને તેણે સંગીત માટે ઘણા પુરસ્કારો પણ જીત્યા હતા.  તે જ વર્ષે, બોસ બોલિવુડની અન્ય ફિલ્મ મુંબઇ મેટિની માં દેખાયા હતા જે યુકેમાં પણ રજૂ થઇ હતી.  તેમણે ચમેલિ  ફિલ્મમાં પણ કરિના કપૂર સામે ભૂમિકા ભજવી હતી.  આ ફિલ્મ બોક્સ ઓફિસ પર સફળ થઇ ન હતી, પરંતુ તેણે ઘણા ફિલ્મફેર અને આંતરરાષ્ટ્રીય પુરસ્કારો જીત્યા હતા.  

બોસે જાન્યુઆરી 2006માં રજૂ થયેલી તેમની બીજી ફિલ્મ 15 પાર્ક એવન્યુ માં કોંકણા સેન શર્મા સાથે જોડી બનાવી હતી.  અપર્ણા દ્વાર દિગ્દર્શીત અને અંગ્રેજીમાં નિર્મિત, 15 પાર્ક એવન્યુ  વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ સમારંભોમાં રજૂ કરવામાં આવી હતી અને ભારતમાં રજૂ કરવા માટે હિન્દીમાં ડબ કરવામાં આવી હતી.  

ત્યાર પછીની ફિલ્મ રોમેન્ટિક કોમેડી પ્યાર કે સાઇડ ઇફેક્ટ્સ  હતી, જેનાથી બોસ ફરી પ્રચલિત બોલિવુડ ફિલ્મો તરફ પાછા ફર્યા.  આ ફિલ્મમાં બોસના વચનથી અણગમો ધરાવતા મુંબઇના ડીજે સિદ અને તેમની પંજાબી ગર્લફ્રેન્ડ, ત્રિષા વચ્ચેના અસ્થિર સંબંધો દર્શાવવામાં આવ્યા છે, જેના મલ્લિકા શેરાવતે ભૂમિકા ભજવી છે.  ટીકાકારોએ બોસની વર્ણન કરવાની શૈલીની નોંધ લીધી હતી, જેમાં બ્રેકીંગ ધી ફોર્થ વોલનો સમાવેશ થતો હતો, જે ભારતીય સિનેમામાં સામાન્ય રીતે ઉપયોગમાં ન લેવાતું સાધન છે.  આ ફિલ્મે મલ્ટિપ્લેક્સમાં સારો પ્રારંભ કર્યો હતો અને સામાન્ય નાણાકીય સફળતા મેળવી હતી, અંતે તે 2006ની ટોચની કમાણી કરનારી ફિલ્મોમાં સ્થાન પામી હતી.  બોસ અને શેરાવત બંનેને તેમની કામગીરી માટે સારા પ્રતિભાવો સાંપડ્યા હતા અને ફિલ્મની સફળતાએ સિક્વલ, શાદી કે સાઇડ ઇફેક્ટ્સ ને પ્રોત્સાહન આપ્યું હતું, જેનું શુટીંગ 2010માં શરૂ થશે.  શેરાવત અને બોસે ફરી વખત બોલિવુડની અન્ય કોમેડી, માન ગયે મુગલ-એ-આઝમ માં એકસાથે કામ કર્યું, જે વ્યાપારી અને વિવેચનાત્મક બંને રીતે નિષ્ફળ રહી હતી.  

2006માં, બોસે બંગાળી ફિલ્મના ત્રણના જૂથ, અનિરૂદ્ધ રોય ચૌધરીની અનુરનન માં પણ ભૂમિકા ભજવી.  અનુરનન ને વિવિધ સમારંભોમાં સારો પ્રતિભાવ મળ્યો હતો અને બંગાળમાં તે સફળતાપૂર્વક ત્રણ મહિના સુધી ચાલી હતી.  ત્યાર બાદ તે હિન્દીમાં ડબ કરવામાં આવી રાષ્ટ્રીય સ્તેર રજૂ થઇ.  બોસની બીજી બંગાળી ફિલ્મ, કાલપુરૂષ  એપ્રિલ 2008માં રજૂ થઇ હતી.  કાલપુરૂષ માં પિતા-પુત્રના સંબંધો દર્શાવવામાં આવ્યા હતા અને ફિલ્મ માટે લેખક-દિગ્દર્શક બુદ્ધદેવ દાસગુપ્તાને શ્રેષ્ઠ ફિલ્મ માટેનો રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર મળ્યો હતો.  વર્ષ 2009માં બોસે અંતહીન માં ફરી ચૌધરી સાથે કામ કર્યું જેમાં ઓનલાઇન સંબંધોની વાર્તાનું નિરૂપણ કરવામાં આવ્યું હતું.  અનુરનન ની જેમ અંતહીન  પશ્ચિમ બંગાળમાં વ્યાપારી રીતે રજૂ થઇ હતી અને મહિન્દ્રા ઇન્ડો-અમેરિકન આર્ટ્સ કાઉન્સિલ ફિલ્મ ફેસ્ટીવલ (એમઆઇએસીસી) અને ધી ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટીવલ ઓફ ઇન્ડિયા (આઇએફએફઆઇ) સહિતના વિવિધ ફિલ્મ સમારંભોમાં રજૂ કરવામાં આવી હતી.   

બોસે 2008માં પ્રચલિત અને આર્ટહાઉસ બંને પ્રકારની ફિલ્મોમાં કામ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું, જેમાં અગ્રેજી ભાષાની ફિલ્મ, બિફોર ધી રેઇન્સ નો સમાવેશ થાય છે.  બિફોર ધી રેઇન્સ  યુએસ અને યુકેમાં રજૂ કરાઇ હતી અને ફિલ્મને મિશ્ર પ્રતિભાવો મળ્યા હોવા છતાં બોસની કામગીરીના ઘણા વિવેચકોએ વખાણ કર્યા હતા.  બોસ અમેરિકન ફિલ્મ એ ફ્યુ ગુડ મેન  પર આધારિત મિલિટરી કોર્ટ રૂમ ફિલ્મ શૌર્ય માં પણ દેખાયા હતા.  બોસના અભિનયની પ્રસંશા થઇ હતી; વિવેચક તરન આદર્શે જણાવ્યું હતું "આ કામગીરી તેની સૌથી સારા અભિનયમાની એક હતી".  દિલ કબડ્ડી  નામની ફિલ્મમાં તેમણે કોંકણા સેન શર્મા સાથે ત્રીજી વખત દેખાયા હતા, આ સમયે તેઓ લગ્ન બાદની સમસ્યાઓ દર્શાવતા પતિ અને પત્નીની ભૂમિકામાં હતા. 

તેઓ વર્ષ 2010ની શરૂઆતમાં મોહસિન હામિદની નવલકથા મોથ સ્મોક  પર આધારિત ફિલ્મનું શુટીંગ શરૂ કરવાના હતા, પરંતુ ફિલ્મના રોકાણકારો પાછા પડતા પ્રોજેક્ટ મુલતવી રાખવામાં આવ્યો હતો.  અપર્ણા સેન સાથેની ત્રીજી ફિલ્મ ધી જાપાનીઝ વાઇફ  એપ્રિલ 2010માં રજૂ થવાની શક્યતા છે.  બોસના અન્ય આગામી પ્રોજેક્ટ્સમાં હોરર ફિલ્મ ફાયર્ડ , મુંબઇ ચકાચક , આઇ એમ  અને કુછ લવ જૈસા નો સમાવેશ થાય છે.

રમત ક્ષેત્રે કારકીર્દિ
1998માં, બોસ આંતરરાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમ, એશિયન રગ્બી ફુટબોલ યુનિયન ચેમ્પિયનશીપમાં ભાગ લેવા માટેની પ્રથમ ભારતીય રાષ્ટ્રીય રગ્બી ટીમના એક ભાગ હતા.  તેઓ સ્ક્રમ-હાફ અને રાઇટ-વિંગર બંને સ્થિતિઓ પરથી રમત રમ્યા હતા.  ડેઇલી ન્યૂઝ એન્ડ એનાલિસીસ  સાથેની મુલાકાતમાં, બોસે એવી જાહેરાત કરી હતી કે તેઓ 2009ની સિઝનમાં ટીમમાં પાછા ફરી રહ્યા નથી.

સક્રિયતા 
બોસે 2004 બોક્સિંગ ડે સુનામી બાદ આંદામાન અને નિકોબાર આઇલેન્ડમાં રાહત કાર્યોમાં મદદ કરી હતી.  તેના પરિણામે, બોસે તેમના એનજીઓ, ધી ફાઉન્ડેશન દ્વારા આંદામાન અને નિકોબાર સ્કોલરશિપનો પ્રારંભ કર્યો હતો.  આ સ્કોલરશિપ કાર્યક્રમ આંદામાન અને નિકોબાર આઇલેન્ડના પછાત બાળકોને શિક્ષણની સહાય આપે છે.  

બોસ અક્ષરા સેન્ટર, બ્રેકથ્રુ, સિટીઝન્સ ફોર જસ્ટીલ એન્ડ પીસ અને સ્પેસ્ટીક્સ સોસાયટી ઓફ ઇન્ડિયા જેવી વિવિધ સખાવતી સંસ્થાઓ સાથે સંકળાયેલા છે.  આ ઉપરાંત, તેઓ 2007માં ઓક્સફામ ગ્લોબલ એમ્બેસેડર બનાનારા પ્રથમ ભારતીય હતા.  તેઓ મુંબઇની 51 સખાવતી સંસ્થાઓ અને એનજીઓની મુખ્ય સંસ્થા ગ્રુપ ઓફ ગ્રુપ્સના સ્થાપક અને ચેરમેન છે.  તેઓ અમેરિકન ઇન્ડિયા ફાઉન્ડેશન, ધી વર્લ્ડ યુથ પીસ મુવમેન્ટ અને પ્લેનેટ એલર્ટના પણ એમ્બેસેડર છે.  તેમણે નર્મદા બચાવો આંદોલનને પણ સમર્થન આપ્યું હતું અને તેમણે નર્મદા ડેમનું બાંધકામ રોકવાના પણ પ્રયત્નો કર્યા હતા.  તેમણે તેરે ડેસ હોમ્સ ઓડિયો બુક ગુદગુદી કરના, ગલે લગાના; સ્પર્શ કે નિયમ સીખિયે  (અંગ્રેજી: ટિકલ એન્ડ હગ્ઝ: લર્નીંગ ધ ટચીંગ રૂલ્સ ), માટે રેકોર્ડીંગ કર્યું હતું, જેની રચના બાળકોને જાતીય સતામણીની બચાવવા માટે કરવામાં આવી હતી.  

બોસે ઓક્સફોર્ડ અને 2004ની યુથ પીસ સમિટ ખાતે જાતિ સમાનતા અને માનવીય હકો અંગે વ્યાખ્યાનો આપ્યા હતા.  2009માં, ક્લાઇમેટ એક્શન નેટવર્કના નેજા હેઠળ કેનેડામાં ગ્લોબલ ક્લાઇમેટ ચેન્જ અંગે વક્તવ્યો આપ્યા હતા અને કોપનહેગન ક્લાઇમેટ ચેન્જ સમિટ ખાતે વિરોધીઓ સાથે પ્રદર્શનો કર્યા હતા.

અંગત જીવન
રાહુલ બોસ અગાઉ કોએલ પૂરી સાથે જોવા મળતા હતા, જેમને તેમના દ્વારા દિગ્દર્શીત ફિલ્મ એવરબડી સેઝ આઇ એમ ફાઇન માં ભૂમિકા આપી હતી.  આ જોડી 2004ની ફિલ્મ વ્હાઇટ નોઇઝ માં પણ સાથે દેખાઇ હતી.

રચનાઓ

ફિલ્મની સફર

પાર્શ્વ ગાયન

લેખક/દિગ્દર્શક

સ્ટેજ

પુરસ્કારો 
 2000 -સિંગાપોર ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટીવલ ખાતે સ્પ્લિટ વાઇડ ઓપન  માટે શ્રેષ્ઠ એશિયન અભિનેતા પુરસ્કાર
2003 - પામ સ્પ્રીંગ્સ ઇન્ટરનેશનલ ફિલ્મ ફેસ્ટીવલ ખાતે એવરીબડીઝ સેઝ આઇ એમ ફાઇન!  માટે જોહ્ન સ્ક્લેસિન્ગર ઓનરેબલ મેન્શન એવોર્ડ 
 2004 - એવરીબડી સેઝ આઇ એમ ફાઇન  માટે આઉટસ્ટેન્ડીંગ ફિલ્મમેકીંગ માટે મનિ કૌલ પુરસ્કાર
!'''' 
 2005 - મહેશ ભટ્ટ પ્રવક્તા પુરસ્કાર 
 2007 - "આર્ટિસ્ટ ફોર ચેન્જ" કર્મવીર પુરસ્કાર એવોર્ડ
 2008 - IBN સિટીઝન જર્નાલિસ્ટ એવોર્ડ
2009 - આઇડીયા ઇન્ટરનેશનલ ઇન્ડિયન ફિલ્મ એકેડમી ગ્રીન એવોર્ડ
 2009 - સામાજિક ન્યાય અને કલ્યાણ માટે યુથ આઇકોન પુરસ્કાર
2010 - લોકપ્રિય વ્યક્તિ દ્વારા અલભ્ય કાર્ય માટે ગ્રીન ગ્લોબ ફાઉન્ડેશન પુરસ્કાર

સંદર્ભો

બાહ્ય કડીઓ 

 
 રાહુલ બોસ એન્વાયર્ન્મેન્ટલ બ્લોગ 

જીવિત લોકો
ભારતીય રગ્બી યુનિયનના ખેલાડીઓ
કોલકાતાના લોકો
ભારતીય કાર્યકર્તાઓ
બંગાળી અભિનેતાઓ
ભારતીય અભિનેતા