લિસાન ઉદ્-દાવત
લિસાન ઉદ્-દાવત અથવા લિસાન ઓ દાવત ઇલ બોહરા અથવા લિસાન ઉદ-દાવત ( , દા'વતની ઝબાન; સંક્ષિપ્ત LDB) દાઉદી બોહરા અને અલાવી બોહરાની ભાષા છે. આ બંને ઇસ્માઇલી શિયા સમૂહો મુખ્યત્વે ગુજરાતમાં મુસ્લિમ સમુદાય સિદ્ધાંતો અને ધર્મશાસ્ત્રને અનુસરે છે. 

આ ભાષા નિયો-ઇન્ડો-આર્યન ભાષા ગુજરાતી પર આધારિત છે, પરંતુ અરબી, ઉર્દૂ અને ફારસી શબ્દભંડોળનો ભારે જથ્થો સમાવે છે અને અરબી લિપિની નસ્ખ શૈલીમાં લખાય છે. 

મૂળરૂપે ધાર્મિક ભાષા, મિશનરીઓના સમયગાળાથી અમદાવાદમાં ઇ.સ. ૧૫૯૭ આસપાસ તે બોહરા સમુદાયના સભ્યો માટે સ્થાનિક ભાષા તરીકે પ્રચાર કરવામાં આવી છે. પરંતુ તેમના ધાર્મિક નેતા - સૈયેદના - દ્વારા અને મૌલવીઓ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતી બોલી તેમના સમુદાયના સભ્યો દ્વારા બોલાયેલી ગુજરાતીથી સહેજ અલગ છે. કારણ એ છે કે ધાર્મિક ઉપદેશો અરબી ભાષાના શબ્દો અને વાક્યોથી ભરપૂર છે અને દાવાના ઇજિપ્ત અને યેમેની તબક્કા સાથે જોડાયેલા પ્રાચીન સાંપ્રદાયિક બોહરા સાહિત્ય સાથે સીધા સંદર્ભ ધરાવે છે. 

પ્રારંભિક બોહરાઓ ભારતીય હતા, અને તેઓ ગુજરાતી બોલતા હતા. સમુદાયમાં કુરાની અને ઇસ્લામિક શિક્ષણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે તાઇયેબી નેતૃત્વ (યમન અને ભારતમાં તેમના પ્રતિનિધિઓ)ના સતત પ્રયત્નો સાથે, આ ગ્રંથોની ભાષા, સમય જતાં, લિસાન ઉલ-દાવત બની; જે અરબી (અને ફારસી) સાથે જોડાયેલી છે અને ગુજરાતી શબ્દોને તેની વડે બદલવામાં આવ્યા હતા.

સંદર્ભો 

ગુજરાતી ભાષા