Cakram laser
Cakram laser (utawi Laserdisc, kacekak LD) inggih punika satunggaling piringan optikal kanthi diameter  11.81 inchi (30 cm) lan  kekalih sisinipun kanggé nyimpen video utawi filem lan saged dipunputer malih kanthi ngginakaken laser, lan minangka médhia panyimpen dhata ing cakram optik komersial pisanan. Boten kados ta medhia optik ingkang samangké nyimpen dhata kanthi format digital, nanging cakram laser nyimpen kanthi format analog. Cakram laser wiwitanipun winastan   Discovision ing taun 1978, teknologinipun dipunlisensinaken lan dipunsadé kanthi asma  Reflective Optical Videodisc, Laser Videodisc, Laservision, Disco-Vision, DiscoVision, lan MCA DiscoVision ngantos pungkasanipun Pioneer Electronics gadhah sapérangan format punika lan pungkasanipun dipuwastani  LaserDisc  ing pertengahan lan pungkasan 1980-an. Format punika gadhah kualitas gambar ingkang langkung nginggil saking format pesaingipun ing mangsa punika. Format punika misuwur sanget ing wewengkon Jepang lan Asia Tenggara lan kirang dipunminati ing wewengkon Amérika Utara, Éropah, lan Australia. Cakram laser minangka medium paling umum ingkang dipun-ginakaken kanggé panyewanan video ing taun 1990 ing wewengkon Hong Kong. Parekaman materi salebeting videodisk punika dipun-ginakaken kanggé ngrekam dhata video sanès kanggé dhata kanthi format sanès. Konsep lan tèknologi ingkang 
dipun-ginakaken cakram laser minangka pelopor saking cakram digital lan DVD.

Sajarah 
Teknologi pangginaan cakram transparan ingkang dipun-ginakaken ing cakram laser saking pamanggihan David Paul Gregg ngengingi cakram optik warsa 1958 lan dipatenaken taun 1961 lan taun 1969 paten sistem cakram transparan  punika dipunsade marang Philips. MCA ugi tumut andil ing pangembangan punika sasampunipun ngakuisisi perusahaan Gregg kanthi asma Gauss Electrophusics ing wiwitan taun 1960. Ing taun 1969, Philip ngembangaken cakram video kanthi mode reflektif ingkang gadhah untung langkung ageng tinimbang mode tranparan. MCA lan Philips pungkasanipun sesarengan ngembangaken punika supados saged nyade filem kanthi format laser. Prototype pamuter cakram laser pisanan dipundemonstrasikaken marang publik taun 1969 déning Philips lan wiwit dipunpasaraken taun 1978 ing Atlanta, Amérikah Sarékat.

DiscoVision inggih punika nama ingkang gegayutan kaliyan format video cakram laser. Nama punika minangka nama asli saking format “Reflective Optical Videodisc System” utawi ingkang tinepang minangka  LaserVision utawi cakram laser (LD). Béntuk kerjasama Philips lan MCA inggih punika Philips mroduksi pamuter lan MCA mroduksi cakram sangandaping divisi kagunganipun kanthi nama MCA DiscoVision Inc kang dipunbéntuk taun 1969 lan medalaken filem-filem saking Universal Studios, Warner Bros. Pictures, Paramount, Avco Embassy, WGBH Boston, Fox, lan Disney. Nanging amargi kerjasama 
punika boten kasil pramila kerjasama punika dipunmandegaken.

Penerus MCA DiscoVision inggih punika Discovision Asscoates DVA éntuk saking kerjasama  IBM lan MCA. Merger punika ing pangajab saged ningkataken kualitas saking Disco Vision nanging ing perkembanganipun boten wonten kemajengan ingkang kadadosan. Ing taun 1989, Pioneer ngakuisisi DiscoVision Associates.
Salah satunggaling jalaran wurungipun kerjasama kasebat jalaran format cakram laser boten sukses lan tinepang ing wewengkon Amérikah Sarékat jalaran regi pamuteripun awis. Babagan punika bènten kaliyan kahananipun ing Jepang lan wewengkon Asia Tenggara. Film ing format cakram laser pisanan ingkang dipunpasaraken inggih punika  Jaws ingkang dipunmedalaken déning MCA DiscoVision taun 1978. Kalih filem pungkasan ingkang dipunmedalaken ing wewengkon Amérika Utara inggih punika Sleepy Hollow lan Bringing Put the Dead ingkang dipunproduksi déning Paramount taun 2000. Pioneer mroduksi pamuter cakram laser ngantos wiwitan taun 2009 mutusaken kanggé mandegaken produksinipun, modhèl pamuter pungkasan ingkang dipundamel déning DVL-919 (DVD/LD/CD), CLD-R5 (LD/CD), DVK-900 (DVD/LD karaoke system), lan DVL-K88 (DVD/LD compatible karaoke player).

Taun 1998, dipunkintenaken 2% (udakara 2 yuta) rumah tangga ing Amérikah Sarékat gadhah pamuter cakram laser. Ing taun 1999, pamuter cakram laser dipungadhahi déning 10% rumah tangga ing Jepang. Cakram laser dipunluncuraken tanggal 10 Juni 1981 kanthi total 3,6 yuta pamuter cakram laser dipunsade ing Jepang. 16,8 yuta pamuter cakram dipunsade ing sakubenging donya lan 9,5 yuta ing antawisipun dipunsade déning Pioneer. Samangke, DVD sampun nggantosaken cakram laser ing pasar retail Amérika Utara. Ing Éropah, format punika jarang dipun-ginakaken, format punika dipun-ginakaken déning British Broadcasting Corporation (BBC) kengge BBC Domesday Projectin ing pertengahan taun 1980, inggih punika satunggaling proyek mawa basis ing sekolah kanggé mengeti 900 taun wiwit Domesday Book asli mapan ing Inggris.

Spesifikasi Teknis 
Cakram laser gadhah diameter 11.81 inchi (30 cm) lan kadamel saking cakram aluminium kalih sisih ingkang dipunlapisi plastik. Sanajan katingal kados ta cakram digital utawi DVD nanging cakram laser ngginakaken format video lan audio analog.

Audio 
Audio ing cakram laser saged dipunsimpen kanthi format analog utawi digital sarta manéka variasi format 
surround sound; NTSC saged bekta kalih track audio analog sarta kalih track  uncompressed PCM digital audio utawi PAL ingkang saged bekta sepasang track audio, digital menapa analog. Boten kados DVD ingkang bekta Dolby Digital audio kanthi wujud digital, cakram laser nyimpen Dolby Digital kanthi frekuensi ingkang sampun dipunmodulasi ing track ingkang limrahipun kanggé audio analog. Kangge ngekstraksi saking Dolby Digital saking cakram laser ingkang dipunbetahaken pamuter ingkang dipunjangkepi  “AC-3RF” lan demodulator eksternal sanèsipun AC-3 decoder. Rikala samanten kualitas audio boten tinandingi nanging kualitas audio analog gegayutan sanget marang kaanan cakram lan piranti pamuteripun. Kathah pamuter cakram laser ing tataran early lan lower-end ingkang gadhah komponèn audio analog ingkang awon lan kathah cakram ingkang gadhah kualitas audio ingkang awon. Namung sakedhik Disco Vision lan cakram laser ing mangsa wiwitan ingkang gadhah opsi audio digital nanging kathah saking filem kasebat ingkang audionipun dipun-gantos audio digital sasampunipun re-issues déning Universal. Kathah cakram ingkang wiwitanipun  bekta track stereo analog ingkang digantosi track audio  Dolby Stereo lan Dolby Surround kanthi format digital saéngga mbantu ningkataken kualitas audio. Cakram analog sasampunipun punika wiwit diaplikasi kaliyan CX Noise Reduction kanggé ningkataken gangguan sinyal saking audionipun.

Hardware 
Perangkat pamuter ing wiwitan (1978-1984) ngginakakentabung laser helium-neon kanggé maos cakram lan gadhah lampu abrit-oranye kanthi panjang gelombang 628 Nanometer, déné prangkat pamuter solid-state ngginakaken diode semikonduktor laser infra merah kanthi panjang gelombang 780 Nanometer. Ing wulan Maret 1984, Pioneer ngluncuraken prangkat pamuter solid-state laser pisananipun, inggih punika LD-700. Perangkat kasebat minangka pamuter cakram laser pisanan kanthi penampang cakram ing ngajengipun lan obah malebet lan medal, sanès panampang inggil.  Sasampunipun paluncuran punika, laser gas boten malih dipun-ginakaken ing prangkat pamuter, amargi laser gas helium-neon gadhah panjang gelombang ingkang cekak lan saged nuwuhaken ciri ing cakram. Laser gas helium-neon dipun-gantos déning diode laser solid-state. Kathah-kathahipun mesin pamuter minangka mesin pamuter satunggal sisih saéngga penonton kedah muter cakram kanthi manual kanggé mirsani sisih cakram ingkang satunggalipun. Sapérangan pamuter sanèsipun dipundamel supados saged muter kekalih sisih cakram kanthi otomatis; ing pungkasan sisih cakram pisanan utawi kanthi préntah penonton, mesin saged ngewahi arah rotasi cakram lan mindhahaken laser kanthi simultan ing sisih sanès cakram lan muter malih.

Combi-players 
Pamuter cakram laser ingkang dipunproduksi sasampunipun pertengahan 1980 limrahipun ugi saged muter audio CD. Pamuter punika nyawisaken papan panggènan kanggé ndeleh CD kanthi ukuran 12 cm (4.7 inchi). Ing taun 1996, Pioneer ngluncuraken modhèl pisanan pamuter combi DVD/LD ing Jepang kanthi seri DVL-9. Sanajan pamutar combi DVD/LD nawakaken performa cakram laser ingkang langkung saé, nanging boten sebandhing manawi dipunbandingaken kaliyan perangkat pamuter cakram laser high end kadosto Pioneer Elite CLD-00 lan Pioneer Hi-Vision/MUSE HLD-X9.

High-end Japanese players 
Pamutar cakram laser tartemtu ing Jepang dipunanggep gadhah kualitas ingkang langkung inggil utawi gadhah kapasitas pamuteran ingkang langkung ageng dibandingaken kaliyan unit ing Amérika Utara lan kanthi rutin dipunimport déning panggemar cakram laser ing Jepang. Unit-unitipun inggih punika CLD-R7G, LD-S9, HLD-X9 lan HLD-X0 ingkang dipunproduksi déning Pioneer lan tigang ing antawisipun gadhah tèknologi ingkang boten wonten ing pamuter laser cakram ing wewengkon Amérika Utara.

Cakram laser PAL 
Cakram laser PAL gadhah wekdal muter langkung dangu dibandingaken kaliyan cakram kanthi format NTSC, nanging gadhah opsi audio ingkang langkung sakedhik. Cakram PAL namung gadhah kalih track audio (2 track analog utawi 2 track digital). Minangka bandinganipun, format énggal NTSC ing cakram laser mbok manawi  4 track kaliyan 2 track digital lan analog sanajan format dangu NTSC ingkang dipundamel saderengipunl taun 1984 namung nggdadhahi 2 track audio analog.

Pranala njawi

 Disc Formats | LaserDisc (LD) 
 The LaserDisc Database – titles database, profiling, marketplace
 The 'Total Rewind' VCR museum, covering Laserdisc and other vintage formats
 The Laserdisc FAQ, (original source)
 MCA DiscoVision History via the Wayback Machine
 The UK Laserdisc Player Archive  – includes North American players
 BLAM Entertainment Group – includes Star Wars and Star Trek Laserdisc catalogs and lists of Dolby Digital and DTS equipped titles
 RCA SelectaVision VideoDisc FAQ – also contains some DiscoVision history
 66 - Dunia Perfilman Indonesia 
 History of the Laserdisc, Terms and a look at some specific players 
 eBay UK guide - Laserdisc Players and Laserdiscs - Formats and Features
 Guide to and software for the Matrox 286/Laserdisc player 
 End of Laserdisc Player
 Last 100 Laserdiscs
 Laserdisc.TV 
 David Gregg and Optical Disc
 21 - Indonesia Dalam Cakram 

Cakram optik