Fidel Castro
Fidel Alejandro Castro Ruz ( audio) (miyos 13 Agustus 1926-Havana 25 November 2016) punika Présidhèn Kuba sapunika. Sadèrèngipun, panjenenganipun mangréh Mahamantri amargi dipuntunjuk ing wulan Fèbruari 1959 sasampunipun dados komandhan révolusi ingkang gagal présidhèn Déwan Nagara ngrangkep jawatan Déwan Mantri Fulgencio Batista ing taun 1976. Castro dados sekretaris sepisanan Parté Kuminis Kuba (Communist Party of Cuba) ing taun 1965 lan ntransformasi Kuba dados républik sosialis satunggal-parté. Sasampunipun dados Présidhèn, panjenenganipun dados komandhan Militer Kuba. Tanggal 31 Juli 2006, Castro masrahaken jawatan kaprésidhènanipun dhumateng rayinipun, Raúl kanggé sapérangan wekdal.

Ing taun 1947, panjenenganipun tumut ing upados kudhéta diktator Républik Dominika Rafael Trujillo lan mlajar tumuju New York (Amérika Sarékat) amargi wontenipun ancaman badhé dipunsédani mengsah pulitikipun. Sasampunipun pikantuk dhoktor ing babagan hukum taun 1950, panjenenganipun mrotès lan mandhégani obahan bawah tanah anti-pamaréntah atas pengambil-alihan kakuaosan lumantar kudhéta déning Fulgencio Batista taun 1952. Taun 1953, panjenenganipun mandhégani serangan dhumateng barak militèr Moncada Santiago de Cuba, nanging gagal. Wonten 69 tiyang saking 111 tiyang ingkang tumut nyerbu séda lan panjenenganipun dipunkunjara 15 taun.

Sasampunipun pikantuk apunten lan dipunbébasaken tanggal 15 Mèi 1955, panjenenganipun langsung mandhégani upados nglèngsèraken diktator Batista. Perlawanan punika lajeng dipunkenal Gerakan 26 Juli. Tanggal 7 Juli 1955, panjenenganipun mlajar nuju Meksiko lan pinanggih kaliyan pejuwang révolusioner Che Guevara. Sesarengan kaliyan 81 tiyang sanèsipun, panjenenganipun kundur nuju Kuba tanggal 2 Dhésèmber 1956 lan melakukan perlawanan gerilya ingkang laminipun 25 wulan ing Pagunungan Sierra Maestra.

Ing njawi Kuba, Castro wiwit nggalang kekiyatan kanggé nglawan dhominasi Amérika Sarékat lan tilas nagari Uni Soviet.  Sasampunipun Uni Soviet runtuh taun 1991, gegayuhan lan gegayuhanipun wiwit dipunwujudaken kanthi pepanggihan kaliyan Hugo Chávez ing Venezuela lan Evo Morales saking Bolivia.

Sadèrèngipun panjenenganipun tanggap warsa kaping 80 ingkang dhawah tanggal 13 Agustus 2006, panjenenganipun masrahaken tampuk kapamimpinanipun kanggé sauntawis wekdal dhumateng rayinipun. Praktis, Raúl ngrangkep jawatan, inggih punika dados Présidhèn Kuba lan Mantri Pertahanan Kuba. Pamasrahan kakuwaosan punika ingkang sepisanan kawit panjenenganipun mréntah Kuba taun 1959. Castro ugi nyuwun riyaya tanggap warsanipun ingkang kaping 80 dipunduwa dumugi 2 Dhésèmber 2006 éwadéné pista meriah ingkang laminipun sekawan dinten ing margi-margi utami Havana sampun sumadya, kalebet konsér megah saking musisi lan penyanyi Amérika Latin.

Keséhatan Castro naté mandhap sasampunipun dhawah nalika pidhato taun 2004. Ing wekdal samanten, dhengkul kiwa lan lengen tengenipun cidra.

Pranala njawi 

  Sovetika.ru - site about Soviet era
  Arsip pidhato-pidhato Castro kanthi manéka warna basa
 Biografi Castro kaliyan gambar lan klip swantun 
 "A Visit With Castro" , The Nation
 "Monster", FrontPageMagazine

Castro, Fidel
Castro, Fidel
Artikel mawa basa krama
Lair 1926