Petis
Petis ya iku sawijining sambel werna ireng kasoklatan sing dipigunakaké mawa bumbu ing olah-olahan Jawa. Petis digawé saka olahan urang, iwak utawa kerang sing digodhog karo bumbu nganti banyuné asat lan duwè wujud kenthel kaya jenang. Racaké petis digodhog karo uyah lan gula jawa. Petis ora mbutuhaké wektu fermentasi kaya trasi lan bisa langsung dipigunakaké sakwisé digawé. Olahan iki ngandhut asam glutamat, mula bisa gawé rasa ènak.

Jinis 
Petis duwé 3 jinis ya iku:

 Petis urang sing digawé saka urang utamané bagean endhasé.
 Petis iwak sing digawé saka dhudhuh iwak pindhang
 Petis lorjuk sing digawé saka kerang pring (kerang bambu)

Piguna 

Petis iku bumbu sing gawé sedhep masakan Jawa lan paling akèh digunakaké ing Jawa Wétan. Olah-olahan sing nganggo petis kaya déné: 

Rujak cingur
Lonthong kupang
Lonthong balap
Semanggi
Tahu campur
Tahu tèk-tèk
Tahu petis

Kapustakan 
Olah-olahan Indonésia
Sambel
Bumbu
Jawa Wétan