Chikungunya
Chikungunya (ing basa Makonde tegesé "kang nglengkuk mandhuwur") ya iku salah sawijiné jinis lelara kang disebabaké déning virus gegremet-borne saka gènus Alphavirus. Lelara iki ditularaké tumrap manungsa lumantar cokotan lemut Aèdès aégypty. Chikungunya njalari lelara kanthi tandha-tandha kang arep padha karo demam berdarah dengue, kanthi fase demam akut mung rong dina nganti limang dina kang ditutaké lelara arthralgic kang suwé lan mrabawani sendi-sendi ekstremitas. Rasa lara kang ana gegayutané karo infèksi chikungunya saka sendi kadadéan sawatara mingggu utawa sasi, utawa ing sawatara taun kasus.

Tandha-tandha 
 
Masa inkubasi lelara Chikungunya ya iku rong dina nganti oatang dina. Tandha-tandha lelara ik kalebu demam, ruam petekie utawa makulopapular saka sawatara pérangan awak lan artralgia utawa artritis kang mrabawani sawatara sendi. Tandha-tandha nonspesifik liya bisa kalebu ngelu, infèksi konjungtiva, lan fotofobia enthèng. Padatan, demam kadadéan rong dina suwéné banjur rampung dumadakan. Nanging, ana tandha-tandha liyané ya iku ngelu banget, insomnia, lan tingkat ekstrim kang kadadéan kira-kira limang dina nganti pitung dina.

Chikungunya ing Indonésia 

Penyakiy chikungunya sepisanan dicathet ing Tanzania, Afrika ing taun 1952, banjur ing Uganda taun 1963. Ing Indonésia, kejadian luar biyasa (KLB) Chikungunya dilapurakéing taun 1982. Demam chikungunya sepisanan dilapuraké ing Samarinda taun 1973., banjur kejangkit ing Kuala Lumpur, Martapura, Ternate, Yogyakarta (1983), Muara Enim (1999), Acèh, lan Bogor (2001). Sawijining wabah Chikungunya tinemu ing Port Klang ing malaysia taun 1999, banjur ngrembaka ing tlatah-tlatah liya. Wiwitan taun 2001, kadadéan luwar biyasa demam Chikungunya kadadèn ing Muara Enim, Sumatera Kidul, lan Acèh. Disusul ing kutha Bogor ing sasi Oktober. Setahun saterusé, demam Chikungunya kejangkit manèh ing Bekasi, Jawa Kulon, Purworejo, lan Klaten. Diprakirakaké sasuwéné taun 2001 nganti 2003, gunggungé kasus Chikungunya nganti 3.918 jiwa lan tanpa pati kang dijalari lelara iki.

Cathetan suku 

Lelara