Kilauea
Kilauea inggih punika gunung geni ingkang paling ragil lan paling tenggara ing Pulau Ageng Hawai `i. Wontenipun Kilauea namung minangka tonjolan ing sisih tenggara Mauna Loa, lan ngantos pinten-pinten taun dipunanggep minangka satelit tangga raseksa kemawon, boten gunung ingkang pepisahan. Nanging, panaliten ingkang dipuntindaken pinten-pinten dekade pungkasan, nedahaken kanthi cetha manawi Kilauea gadhah sistem pipa-magma piyambak, ingkang miyaraken ngantos lumahan ingkang langkung saking 60 km saking bumi.

Puncak Kilauea dumunung ing garis lengkung gunung geni kalebet Mauna Kea lan Kohala lan boten kalebet Mauna Loa. Utawi saged dipunwastani manawi Kilauea punika kanggé Mauna Kea minangka Lo`ihi kanggé Mauna Loa. Hawaii migunakaken tembung Kilauea namung kanggé kaldera puncak, nanging bumi ilmuwan saking pinten-pinten dinten, panggunaan ingkang asipat misuwur sampun dipunwiyaraken kanggé nyartakaken nama sadaya gunung geni.

Fakta saking Kilauea 
 Lokasi
19,425 N 155,292 W
1.277 m
4.190 ft

 Daerah
1.430 km2
552 mi2
(13,7% saking Hawaii)

 Volume
25,000-35,000 km3
6,000-8,500 mi3

Erupsi Kilauea 

Erupsi Gunung Kilauea dipunwiwiti ing taun 1983 dipunlajengaken kerucut cinder lan jawah grimis Pu `u` O `(titik dhuwur ing langit) ō. Lava érupsi saking kerucut mili nglajengaken sistem tabung ngandhap Pulama Pali ing 11 km ing laut(kiwa ngadhap).
Kilauea inggih punika griya Pele, dewi gunung api Hawaii. Tembang Hawaii lan wujud tradisi lésan kathah érupsi fomented déning érupsi Pele sadèrèngipun érupsi kaping satunggalipun ing Éropah, misionaris Rev William Ellis, ngertos puncak ing taun 1823. Kaldera inggih punika situs kagiyatan ing abad kaping 19 lan wiwit abad punika. Wiwit taun 1952 sampun wonten 34 érupsi, lan wiwit Januari 1983 érupsi panjangipun ngantos zona keretakan wétan.
Taun érupsi Kilauea:
1983-2011, 1982,1980, 1979, 1977, 1975, 1969-1974, 1967-1968, 1965, 1963
1962, 1961, 1960, 1959, 1954, 1952, 1934, 1931-1932, 1930, 1929, 1927, 1906-1924, 1905-1906, 1903-1904, 1902-1903, 1897, 1896, 1823-1994, 1820, 1790, 1750.

Gladri

Fakta saking Kilauea 
 Lokasi
19,425 N 155,292 W
1.277 m
4.190 ft

 Daerah
1.430 km2
552 mi2
(13,7% saking Hawaii)

 Volume
25,000-35,000 km3
6,000-8,500 mi3

Cathetan suku 

Gunung Api
Gunung Api Hawaii