Gedhong Internatio
Gedhong Internatio (Internationale Crediten Handelvereeniging) dibangun rikala taun 1850, dunungé ana ing pojokan Heerenstraat lan Willemsplein (saiki jenengé dalan Jayengrana). Watesé karo stasiun Jembatan Merah lan Jembatan Merah Plaza. Gedhong iki dibangun rikala taun 1929 déning Biro AIA Aristech (Algemeen Ingenieurs en Architecten Bureau) alamaté ing Sumatrastraat 59 Soerabaia. Iki gawéyan arsitèk kondhang saka Surabaya sing lahir ning Tulungagung Jawa Timur jenengé Ir. Frans Johan Louwrens Ghijsels. Dhèwèké nyoba ngujudaké wangunan iki rikala taun 1882. Gawéan liyané yaiku : NV Nederlandsch Indische Handelsbank rikala taun 1926, Griya Sakit Mripat Oendaanstraat, gedhong Aniem ing Embong Woengoe.

Cathetan Cagar Budaya

Sajarah 
Gedhong iki ana hubungané karo lelakon Pertempuran Surabaya rikala sasi Oktober 1945. Sakwisé Jepang kalah perang, rikala tanggal 25 Oktober 1945, ana 6000 tentara sekutu (Brigade 49) pimpinané Brigjèn AWS Mallaby ngener ing dermagi Tanjung Perak Surabaya. Dhèwèké kabèh ora nganggo idin saka para pemimpin Indonésia, padha ngluwari para tawanan (Walanda) lan nganggoni gedhong-gedhong sing wigati, kalebu Gedhong Internatio iki.

Tumindak kuwi nyinggung wong-wong Surabaya, nganggo gaman saanané wong-wong iku ngepung papan panggonan sing dikuwasani Inggris, mula banjur ana perang. Inggris njaluk Presiden Republik Indonésia supaya mèlu-mèlu rekonsiliasi perang kasebut. Sawise négosiasi, banjur disepakati kanggo nggawé badan penghubung sing diarani Biro Kontak kanggo rekonsiliasi pasukan sekutu lan wong-wong Surabaya iku. Sajatiné, upaya Biro Kontak mèh ana kasilé, nanging nalika arep rembugan masalah iku ing Gedung Internatio, Inggris ngiyanati kanthi némbak mortir menyang mobil Biro Kontak saka njero Gedhong Internatio. Iki nggawé wong-wong Surabaya nesu saéngga ana perang nganti matiné Brigadir Jenderal AWS Mallaby. Lelakon iki banjur digunakaké minangka dhasar kanggo mèngeti "Dina Pahlawan" saben tanggal 10 Nopember, amarga puncak kedadéyan ana ing tanggal 10 November 1945.

Dèskripsi 
Wangunan Cagar Budaya Gedhong Internatio utawa Internationale Crediten Handelvereeniging dunungé ana ing pojokan Heerenstraat lan dalan Willemsplein. Dalan iki saiki diarani dalan Jayengrana, Krembengan Surabaya, madhep mangétan. Bentuké kothak dawa, wangunan kasebut kasusun saka telung tingkat.

Wujud ing sisih ngarep utawa sisih wétan ngisor ana batur cendhak sing dibungkus nganggo watu sing ditata. Ing tengah, ana undhak-undhakan kanggo munggah menyang lorong sing digawe saka blok watu. Ing ndhuwur andha munggah iku, ana payon teras ing sisih wétan.

Ing ndhuwur pilar ana pelipit sing dicèt abang, ngubengi wangunan iku. Témboké digawe saka bata plèster sing dicèt putih, ing tengah sisih mburi jèjèré andha munggah ana telung lawang saka wesi lan bingkai kaca. Ing sisih lor lan kidul lawang mau ana pitung jendéla saka rangka wesi lan kaca.

Jubin lorong digawé saka traso coklat, kajaba jubin andha kanggo munggah, digawe saka blok bata.

Rujukan