Kéwan nggayemi
Kéwan nggayemi (ruminansia) inggih punika golongan kéwan mamalia ingkang saged mamah panganan ping kalih, saéngga golongan kéwan punika dipunwastani kéwan pemamah biak. Ing sistem klasifikasi manungsa kaliyan ruminansia punika gadhah ciri ingkang sami saking sistem pencernaanipun. Tuladhanipun kéwan pemamah biak inggih punika sapi, kebo, kelinci, kancil, wedhus, kidang, bison, lan jerapah.

Piranti Pencernaan 

Kéwan pemamah biak gadhah piranti pencernaan, kados ta gronggongan lambé (untu), esophagus, lambung, kaliyan usus. Untu ruminansia wonten jinis untu bam (graham) ingkang ageng. Untu punika ginanipun kanggé nggiling kaliyan nggiles, sarta mamah sesuketan ingkang ngandhut selulosa ingkang awrat dipuncerna.

Rantaman untu sapi :

3 3 0 0 0 0 0 0 Wang (Idn: rahang) inggil

M P C I I C P M Jinis untu

3 3 0 4 4 0 3 3 Wang ngandhap

I = insisivus = untu seri

C = kaninus = untu siyung

P = premolar = bam ngajeng

M = molar = bam wingking

Lambung ruminansia kawangun saking rumen (weteng ageng), retikulum (weteng gala), omasum (weteng lutab), kaliyan abomasum (weteng masam). Abomasum punika minangka ingkang dados lambung saéstunipun ingkang ugi dipungadhahi mamalia sanèsipun. Ing lambung dipunkasilaken baktèri ingkang ngasilaken enzim selulase. Enzim punika ginanipun ngrombak selulosa dados asem lemak. Nanging, ing abomasum ingkang asifat asem baktèri boten saged gesang, saéngga baktèri punika mati. Lajeng dipuncerna dados sumber protéin kanggé kéwan ruminansia. Dadosipun, kéwan ruminansia punika ugi mbetahaken asem amino kados manungsa. Asam lemak sarta protéin punika ingkang dados bahan baku kanggé mbentuk susu ing badan sapi.

Usus ing sapi dawa sanget, usus alusipun saged ngantos 4 m. Punika dipunprabawani déning panganan ingkang kathahipun saking serat (selulosa). Enzim selulase ingkang dipunkasilaken déning baktèri punika boten namung kanggé ncerna selulosa dados asem lemak, nanging ugi saged ngasilaken biogas ingkang wujud CH4 ingkang dipun-ginakaken sumber ènergi alternatif.

Mékanisme Pencernaan 

Panganan ingkang wujud sesuketan ingkang sampun dimamah ing salebeting lambé lajeng mlebet ing rumen liwat esophagus. Panganan kasebat disimpen sawatawis ing pérangan rumen. Salajengipun, panganan punika tumuju retikulum kaliyan dicerna ing selebetipun. Panganan ingkang sampun dicerna diwedalaken malih ing lambé. Ing salebeting lambé dimamah malih lajeng dileg malih tumuju retikulum. Prosès punika dipunwastani memamah biak. Lajeng panganan mlebet ing omasum, ing mriki toya dipunserep. Panganan dipunlajengaken tumuju abomasum. Ing Abomasum panganan dipuncerna lajeng mlebet ing usus alus ingkang lajeng dipunserep sari-sari panganan. Déné sisa panganan ingkang boten dipunserep dipunkintun tumuju usus ageng. Sasampunipun toyanipun dipunserep, sisa panganan ingkang sampun wujud ampas lajeng dipunwedalaken liwat anus.

Cathetan suku 

Biologi