Indhèks Pangembanging Manungsa
Indèks Pangyasa Manungsa (IPM) / Human Development Index (HDI) iku pangukuran perbandingan saka pangarep-arep urip (harapan hidup), melèk aksara, pendhidhikan lan baku urip tumrap kabèh nagara saindenging donya. IPM kanggo klasifikasi apa sawiji nagara minangka nagara maju, nagara tumuwuh utawa nagara kari lan uga kanggo ngukur prabawa saka kawicaksanan ékonomi marang kualitas urip.

Sajarah 
Indèks iki ing taun 1990 dikembangaké déning pamenang nobel India Amartya Sen lan ékonom Pakistan Mahbub ul Haq, sarta dibantu déning Gustav Ranis saka Yale University lan Lord Meghnad Desai saka London School of Economics. Wiwit dina iku indèks iki dianggo déning Program pangyasa PBB sajeroning lapuran IPM tahunané.

Amartya Sen nggambaraké indèks iki minangka "pangukuran vulgar" amarga watesané. Indèks iki luwih fokus marang bab-bab sing luwih sènsitif lan migunani tinimbamng mung saukur pametu perkapita sing salawasé iki dianggo. Indèks iki uga migunani minangka kreteg tumrap paneliti sing serius kanggo meruhi bab-bab sing luwih rinci sajeroning lapuran pangyasa manungsa.

IPM ngukur pencapaian rata-rata sawiji nagara sajeroning 3 dimènsi dhasar pangyasa manungsa:
 urip sing séhat lan dawa umuré, sing diukur nganggo pangarep-arep urip nalika lair
 Kawruh sing diukur nganggo angka tingkat waca tulis ing wong diwasa (boboté rong protelon) lan kombinasi pendhidhikan dhasar, menengah, dhuwur gross enrollment ratio (bobot sakprotelon).
 standard kauripan sing layak diukur nganggo logaritma natural saka prodhuk dhomèstik bruto per kapita ing paritasi daya beli.

Saben taun Pratélan nagara miturut IPM diumumaké miturut panilaian ing dhuwur. Pangukuran alternatif liya ya iku Indèks Kemiskinan Manungsa sing luwih fokus marang kemiskinan.

Metodhologi 

Lumrahé kanggo ngowahi sawijining variabel awal, umpamané , tumrap sawiji index bébas antara 0 lan 1 (sing ngéntukaké indèks sing béda kanggo ditambahaké minangka siji kesatuan), formula sing dianggo ya iku:

 -index = 

ing ngendi  lan  wujud variabel angka maksimum lan minimum sing bisa diasilaké.

IPM nggambaraké telu indhikator umum:

 Indèks Pangarep-arep Urip = 
 Indèks Pendhidhikan = 
 Angka melèk aksara diwasa (ALI) = 
 Gross Enrollment Ratio (GER) = 
 Indèks PDB = 

LE: Angka pangarep-arep urip

ALR: Angka melèk aksara

CGER: Combined gross enrollment ratio

GDPpc: PDB perkapita miturut PPP sajeroning USD

UNDP wis nyiptakaké cathetan tèknis pangitungan IPM (pirsani pranala ing ngisor).

Indonésia 
Angka IPM Indonésia

 taun 1980 = 0,522
 taun 1985 = 0,562
 taun 1990 = 0,624
 taun 1995 = 0,658
 taun 2000 = 0,673
 taun 2003 = 0,709
 taun 2004 = 0,714
 taun 2005 = 0,723
 taun 2006 = 0,729
 taun 2007 = 0,734
 	  	  	  	  	  	  	  	 
cathetan: Tanggal 18 December 2008 diluncuraké sistem pangitungan anyar marang IPM kanthi nglebokaké GDP PPP sing anyar. Bab iki duwé akibat marang owahing angka IPM saben nagara lan rangkingnya ing donya. Miturut pratélan sing anyar, IPM indonésia ing taun 2007 ya iku = 0,734

Lapuran 2006 

Lapuran iki diumumaké ing Cape Town, Afrika Kidul tanggal 9 November 2006.

30 paling dhuwur IPM (0.965 nganti 0.885) 

  0.965 ()
  0.960 ()
  0.957 ()
  0.956 ( 4)
  0.951 ( 1)
  0.950 ( 1)
  0.949 ( 4)
  0.948 ( 2)
  0.947 ( 2)
  0.947 ()
  0.947 ( 2)
  0.945 ( 8)
  0.945 ( 4)
  0.944 ( 3)
  0.943 ( 1)
  0.942 ( 1)
  0.940 ( 1)
  0.940 ( 3)
  0.938 ( 2)
  0.936 ( 1)
  0.932 ( 1)
  0.927 ()
  0.927 ()
  0.921 ()
  0.916 ()
  0.912 ( 2)
  0.910 ( 1)
  0.904 ( 1)
  0.903 ()
  0.885 ( 1)

3 gedhé dhéwé / 3 paling cilik per wewengkon

Nagara sing ora kalebu pétungan 

Afrika
 
 
 

Asia
 
 
 
 
 

Éropa
 
 
 
 
 
 
 

Oseania

Para juwara kapungkur 

Nagara-nagara kanthi IPM nomer siji ing pratélan taun-taun kapungkur.

 2006-
 2005-
 2004-
 2003-
 2002-
 2001-
 2000-
 1999-
 1998-
 1997-
 1996-
 1995-
 1994-
 1993-
 1992-
 1991-
 1990-
 1985-
 1980-

Rujukan

Uga delengen 
 Pratélan nagara miturut Indèks Pangyasa Manungsa
 Pratélan provinsi Indonésia miturut Indèks Pangyasa Manungsa
 Freedom House
 Nagara donya katelu
 Nagara maju

Pranala njaba 
 
 Human Development Report Office
 
 
 
 List of countries by HDI at NationMaster.com 

Ilmu sosial
Ékonomi
Indèks
Pratélan nagara