Kadipatèn Pakualaman
Kadipatèn Pakualaman (Jawa: ꦑꦢꦶꦥꦠꦺꦤ꧀ꦦꦑꦸꦄꦭꦩ꧀ꦩꦤ꧀) utawa kadhang ditulis Pakualaman iku laladan perdikan ing wewengkon Kasultanan Ngayogyakarta Hadiningrat. Pakualaman dibangun tanggal 22 Juni 1812, raja kang angka sepisan yaiku Pangéran Natakusuma (putra Hamengkubuwana I) lan kawastanan nata minangka Kanjeng Gusti Pangéran Adipati Arya (K.G.P.A.A.) Paku Alam I.

Laladan kakuwasan 
Wewengkon sing kalebu kakuwasaning Kadipatèn Pakualaman iku ora dadi siji nanging kepecah-pecah, antarané ing Pajang, Bagelan, sapérangan ing punjering kutha Ngayogyakarta (Pura Pakualaman) uga ana sing ning wewengkon kabupatèn Kulon Praga yaiku antara Kali Praga lan Kali Bagawanta. Wewengkon sing ning Kulon Praga biyèn tau dadi kabupatèn dhéwé yaiku Kabupatèn Adikarta ning saiki wis digabung karo wewengkon kabupatèn Kulon Praga sing dadi pérangan saka kakuwasan Kasultanan Ngayogyakarta.

Raja-raja 
 Paku Alam I, 1812-1829
 Paku Alam II, 1829-1858
 Paku Alam III, 1858-1864
 Paku Alam IV, 1864-1878
 Paku Alam V, 1878-1900
 Paku Alam VI, 1901-1902
 Paku Alam VII, 1903-1938
 Paku Alam VIII, 1938-1998
 Paku Alam IX, 1998-2015
 Paku Alam X, 2016-saiki

Sarasilah 
Sarasilah para pengageng Pakulaman yaiku :

Gusti Kanjeng Radèn Ayu dhaup saorané kaping telu, yaiku kelawan Nataningprang, Paku Alam III lan Paku Alam V.

Deleng uga 
 Pratélan Ratu Mataram Enggal

Pranala njaba 
 Pakualaman ing basa Inggris

Rujukan 

Karajan
Pratélan karajan ing Nusantara
Kadipatèn Pakualaman