Waisak
Dina Waisak, Waisaka, utawa Wésaka (Pali; Sangskreta: Vaiśākha; Carakan: ꦮꦻꦯꦴꦑ) iku dina suci agama Buda. Ing nagara-nagara sing ana penganut agama Buda, dina riraya iki diarani séjé-séjé antarané: Visakah Puja utawa Buda Purnima ing India, Vesak ing Malaysia, Singapura lan Sri Lanka, Visakha Bucha ing Thailand.

Dina riraya iki dirayakaké ing wulan Mèi pas wektu padhang wulan purnama utawa purnama sidhi. Waisak iku dirayakaké kanggo pèngetan 3 prastawa, ya iku:

 Wiyosé Pangéran Siddharta ing Taman Lumbini taun 623 SM 
 Kanggo pèngetan wektu Pangeran Siddharta kasil anggènipun nggayuh Pepadhangan Agung lan kasil dadi Buda ing Buda-Gaya wektu yuswané 35 taun, iku pas ing taun 588 SM 
 Uga kanggo pèngetan Buda Gotama mangkat ing Kusinara wektu yuswané 80 taun utawa ing taun 543 SM

Manurut ceritane, tiga prawasta iku dumadi wonten ing sasi padha, namung  béda  taun.

Pèngetan Waisak

Ing Indonésia 

Pèngetan Dina Waisak ing Indonésia manut kaputusan WFB. Sacara tradhisional dipusatna kanthi nasional ing komplèk Candhi Barabudhur, Magelang, Jawa Tengah.

Rangkéan pèngetan Waisak nasional kanthi pokok ya iku:
 Njupuk banyu berkat saka sumber banyu (umbul) Jumprit ing Kabupatèn Temanggung lan penyalaan obor migunakaké sumber api abadi Mrapen, Kabupatèn Grobogan.
 Ritual "Pindapata", ya iku ritual pemberian bahan panganan marang para biksu déning masarakat (umat) kanggo ngélingaké yèn uripé para biksu ngabdi mung kanggo mpuja bakti tanpa golèk pangan.
 Semadi ing dhetik-dhetik puncak rembulan purnama. Penentuan rembulan purnama iki miturut perhitungan èlmu falak, saéngga puncak purnama bisa kadadéan ig wayah rina.

Saliyané telu upacara pokok iku dianakaké uga pradaksina, pawai, sarta acara kesenian.

Nanging racaké umat Buda ingkang boten plampah wonten ing Borobudur, mereka sami-sami ngrayakaken waisak wonten ing wiyara piyambak-piyambak. Kadang-kadang mriko wonten bhikkhu utawa samanera ingkang ngisi.

Sawetara umat Buda ngrayake waisak ing candi Borobudur, sawatara ing candi Sewu, sawatara ing candi Jiwa Batujaya, lan wonten ing wiyara piyambak-piyambak.

Ing désa koyoto Kenthèng, daerah lereng merbabu merapi, racaké saksampunanipun péngetan waisak, dilanjutke anjangsana utawa dateng wonten ing omah omah ngucapaken selamat waisak lan mangan-mangan koyodene lebaran.

Uga delengen 
 Buda

Rujukan 

Buda
Pratélan dina riraya