Èksorsisme
Èksorsisme (saka Basa Latin Pungkasan exorcismus, kang asalé saka Basa Yunani exorkizein-ndhesek) ya iku praktèk kanggo ngusir setan utawa makluk alus (roh) jahat liyané saka wong utawa salah sijiné panggonan kang dipercaya lagi kerasukan setan. Praktek iki wis cukup tuwa lan dadi péranganing sistem kepercayaan (agama) ing pira-pira nagara.

Wong kang nglakokaké eksorsisme, dikenal kanti sebutan eksorsis, kerep uga ya iku wong rohaniwan utawa pawongan kang dipercaya duwé kakuwatan utwa kemampuan mirunggan. Eksorsis bisa migunakaké doa-doa lan hal-hal religius liané, kaya ta mantra, gerak-gerik, simbol, gambar utawa patung wongng suci, jimat, lan kang liyané. Sang eksorsis kerep njejaluk bantuan marang Gusti, Yesus lan utawa pira-pira malaékat lan malaékat agung liyanésupaya mèlu sajeroning eksorsisme.

Lumrahé, wong kang lagi kerasukan sètan ora dianggep sètan iku dhéwé, kalebu uga ora bertanggung-jawab anggoné tingkah laku wong iku dhéwé. Mangka saka iku, para pelakuné nganggep eksorsisme luwih minngka saka penyembuhan ketimbang salah sijiné hukuman. Ritual-ritual kang umum babagan iki racaké nggatèkaké unsur mau, mastèkaké yèn ora bakal kedadèyan kekerasan tumprapé wong kang lagi kesurupan. Yènta ana potensi kekerasan, mangka wong kang lagi kesurupan iku amung diturokaké lan ditalèni.

Sajarah 
Konsep kesurupan sétan utawa roh jahat lan praktik eksorsisme wis awit jaman mbiyèn lan wis nyeba ana ngendi-ngendi, lan mungkin asalé saka pira-pira kepercayaan perdukunan prasajarah.
 
Kitab Perjanjian Anyar Kristiani mèlokaké eksorsisme ing sandingé keajaiban-keajaiban kang dilakokaké déning Yesus. Amerga hal iki, kelebon sétan ana sajeroning sistem kepercayaan Kristiani awit agama iki lair, lan eksorsisme isih wujud praktik kang dikenal ing sajeroning agama Katolik, Ortodoks Timur lan pira-pira sekte Protèstan. Gréja Inggris uga duwé pawongan eksorsis resmi ing saben keuskupannya.

Sawisé Masa Pencerahan, praktik eksorsisme selot mudun aji kepentingané kanggoné kelompok religius lan penggunaané selot langka, utamaé ing masarakat Kulon. Lumrahé, ing abad kaping 20, penggunaané akèhé tinemu ing Éropah Timur lan Afrika, kanti pira-pira kasus éntok diliput médhia massa; kasus Anneliese Michel mungkin wujud kasus kang paling anyar. Hal iki ana mligi amarga ngrembakané panalitèn ing babagan psikologi lan ing babagan fungsi lan struktur utek manungsa. Akèh kasus kang mbièné dianggap perlu kanggo eksorsisme kerep akhiré bisa dijelasaké minangka lelara mental lan mangka saka iku ditangai kanti hal iku uga.

Nanging nalika taun 1973 filem The Exorcist dirilis lan pamikir tumprapé eksorsisme langsung ramé. Sawisé dirilis filem iki, tanggapan kang akèh banget teka saka publik Amérikah Sarékat lan Éropah, lan kepercayaan anané kelebon sétan lan eksorsisme éntok panggonan ing tengah-tengah masarakat modern. Kepercayaan ngenani keabsahan praktik iki ora lagi dadi pamikir kang radikal, lan wiwit ditampa kanthi amba.

Eksorsisme sajeroning Kebudayan Popular 
Eksorsisme wis dadi salah sijiné topik popular sajeroning fiksi, mligi fiksi horor.
 Supernatural (serial televisi)
 The Dybbuk (drama taun 1914 karya S. Ansky)
 The Exorcist (novèl taun 1971 karya William Peter Blatty)
 The Exorcist (filem taun 1973 lan 2000), lan filem lanjutan sarta carita awalé, terinspirasi saka ritual eksorsisme Katolik Roma lan carita rakyat.
 Repossessed (filem komepada taun 1990 kang dibintangi Linda Blair lan Leslie Nielsen)
 The Biggest Douche in the Universe (episode televisi South Park taun 2002)
 Kya Dark Lineage (video game keluaran taun 2003)
 Constantine (filem taun 2005) kang didasari saka buku komik keluaran DC Comics/Vertigo Hellblazer.
 The Exorcism of Emily Rose (filem taun 2005) kang terinspirasi saka kasus Anneliese Michel.
 Requiem (filem Basa Jerman taun karya Hans-Christian Schmid) kang berdasar karo kasus Anneliese Michel.
 An American Haunting (filem taun 2006)
 D.Gray-man (filem animasi Jepang taun 2006 karya Hoshino Katsura)
 A Haunting Salah sijiné acara kang melibatkan memedi lan eksorsisme
 Stigmata (filem taun 1999 yang dibintangi olèh Patricia Arquette dan Gabriel Bryne)
 Grudge 2 (filem Inggris taun 2006 kang berdasar karo serial Jepang Ju-on)
 El Orfanato (The Orphanage) (filem taun 2008 disutradarai olèh Juan Antonio Bayona lan diprodhuksi déning Guillermo Del Toro)
 1920 (filem Bollywood taun 2008)
 True Blood (serial televisi HBO taun 2008)

Cathetan sikil 

Liturgi Katolik
Spiritualitas Katolik