Bal-balan
Bal-balan iku dolanan bal kang dimainaké déning rong tim, lan saben tim dumadi saka 11 juru main. Lumebu ing abad 21, ulah raga iki wis dimainaké punjul 250 yuta wong ing 200 nagara, lan ndadèkaké ulah raga paling kondhang ing donya. Bal-balan iku tujuané nyithak gol sakakèh-akèhé kanthi nganggo bal saka kulit ing gawang mungsuh. Bal-balan dimainaké ing njero lapangan kang dhapuré pesagi dawa, ing dhuwur suket utawa suket sintètis.

Lumrahé kang tukang jaga gawang kang duwé hak démok bal nganggo tangan utawa lengen ing njero laladan gawangé, nanging 10 (sepuluh) juru main saliyané amung diidinaké nggunakaké kabèh awaké saliyané tangan, lumrahé nganggo sikil kanggo nendhang, dhadha kanggo ngontrol, lan sirah kanggo nyundhul bal. Tim kang nyithak gol luwih akèh ing akir iku dadi kang menang. Nanging angger nganti wektu entèk isih imbang, bisa dianakaké undhian, ndawakaké wektu utawa adu penalti, iku manut karo format kang gawé kejuwaran.

Aturan permainan/tetandhingan lumrahé dianyaraké saben taun déning indhuk organisasi bal-balan internasional (FIFA), kang uga nindakaké Piala Donya saben patang taun sapisan.

Sajarah 
Sajarahé ulah raga bal-balan diwiwiti awit abad angka 2 lan angka 3 sadurungé Masèhi ing Cina. Ing jaman Dinasti Han mau, masarakat nggiring bal asalé saka kulit lan nendhang tumuju jaring kang cilik. Dolanan mèh padha uga dimainaké ing Jepang kanthi sinebut Kemari. Ing Italia, dolanan nendhang lan nggawa bal uga disenengi wiwit abad angka 16.

Bal-balan modhèren wiwit ngrembaka ing Inggris lan dadi banget disenengi. Ing sapérangan kompetisi, permainan iki nimbulaké akèh kekerasan suwéné tetandhingan saéngga akiré Raja Edward III nglarang ulah raga iki dimainké nalika taun 1365. Raja James I saka Sekotlan uga njurung larangan kanggo main bal-balan. Nalika taun 1815, sawijining pakembangan gedhé njalari bal-balan dadi kondhang ing lingkungan universitas lan sekolah. Lair bal-balan modhèren dumadi ing Freemasons Tavern taun 1863 nalika 11 sekolah lan klub kumpul lan ngrumusaké aturan baku kanggo permainan mau. Bebarengan karo iku, dumadi pamisahan kang cetha antarané ulah raga rugby karo bal-balan (soccer). Nalika taun 1869, nggawa bal nganggo tangan wiwit dilarang sajeroning bal-balan. Sakwéné taun 1800-an, ulah raga mau digawa déning pelaut, pedagang, lan bala Inggris menyang manéka wilahan donya. Nalika taun 1904, asosiasi paling dhuwur bal-balan donya (FIFA) diwangun lan ing awal taun 1900-an, manéka kompetisi dimainké ing manéka nagara.

Peraturan bal-balan 
Peraturan resmi permainan bal-balan (Laws of the Game) ya iku:
 Peraturan 1: Lapangan bal-balan
 Peraturan 2: Bal 
 Peraturan 3: Gunggung Pamain 
 Peraturan 4: Piranti Pamain 
 Peraturan 5: Wasit kang ngatur tetandhingan
 Peraturan 6: Asisten wasit
 Peraturan 7: Wektu Permainan 
 Peraturan 8: Bal metu lan ing njero lapangan 
 Peraturan 9: Cara olèh angka 
 Peraturan 10: Offside
 Peraturan 11: Pelanggaran 
 Peraturan 12: Tendhangan bébas 
 Peraturan 13: Tendhangan 
 Peraturan 14: Lemparan jero 
 Peraturan 15: Tendhangan gawang

Organisasi 
Fédération Internationale de Football Association (FIFA) (donya)
 UEFA (eropah)
 CONMEBOL (Amérika Latin)
 CONCACAF (Amérika)
AFC (Asia)
 CAF (Afrika)
 OFC (Oséania)
PSSI (Indonésia)

Jinis liyané 
 Bal-balan wanita
 Bal-balan Paralimpik (kanggo wong cacad)
 Bal-balan ruwangan (indoor): five a side football, futsal lan indoor soccer
 Futsal
 Sepak takraw

Èlemèn permainan 
 Peraturan gol tandang (away goals)
 Adu penalti, racaké diwakili déning 5 juru main saka saben tim.
 Formasi-posisi tim ing lapangan
 Hattrick, yèn sajeroning siji tetandhingan siji juru main bisa nyithak 3 gol.
 Taktik lan kemampuan individual-cathetan ngenani cara main bal-balan
 Posisi-posisi juru main
 quattrick, yèn siji juru main bisa nyithak 4 gol sajeroning 1 tetandhingan.

Paribasan 
Aku dinggo bal-balan, tegesé aku didadèkaké sasaran, utawa kanggo uncal-uncalan.

Réferènsi

Uga delengen 
 Bal-balan gagrag Amérika Sarékat

Pranala njaba 

 Federation Internationale de Football Association (FIFA)
 Laws of the Game (LOTG)
 The Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation (RSSSF)
 Persatuan Sepak bola Seluruh Indonesia (PSSI)