متن: اگر از ما بپرسند که دقیقاً یک سال پیش چه کار می‌کردیم، احتمالاً باید بگوییم که نمی‌توانیم به خاطر بیاوریم. اما اگر کتابی نگه می داشتیم و در آن گزارشی از کارهایی که هر روز انجام می دادیم در آن نوشته بودیم، باید بتوانیم به این سؤال پاسخ دهیم. در تاریخ هم همین‌طور است. خیلی چیزها فراموش شده‌اند، زیرا ما هیچ گزارش مکتوبی از آنها نداریم. گاهی اوقات مردان مهم‌ترین اتفاقات کشورشان را ثبت می‌کردند، اما اغلب در آتش یا در جنگ از بین می‌رفت. گاهی اوقات اصلاً هیچ سند مکتوبی وجود نداشت، زیرا مردم آن زمان و مکان نوشتن را نمی دانستند. برای مثال، ما چیزهای خوبی در مورد مردمی که 4000 سال پیش در چین زندگی می کردند می دانیم، زیرا آنها می توانستند بنویسند و مکتوب بنویسند. سوابق برای کسانی که بعد از آنها زندگی کردند. اما ما تقریباً هیچ چیز در مورد افرادی که حتی 200 سال پیش در آفریقای مرکزی زندگی می کردند، نمی دانیم، زیرا آنها نوشتن را یاد نگرفته بودند. البته گاهی حتی اگر مردم نتوانند بنویسند، ممکن است چیزی از گذشته بدانند. در مورد آن از بزرگترها شنیده اند و اغلب ترانه ها و رقص ها و داستان هایی درباره مهم ترین اتفاقات ساخته شده است و اینها خوانده شده است. و برای نسل‌های زیادی عمل کرد و گفت، زیرا بیشتر مردم به گفتن کارهایی که پدرانشان در گذشته انجام داده‌اند افتخار می‌کنند. این را می‌توانیم «تاریخ به یاد ماندنی» بنامیم. برخی از آن‌ها اکنون نوشته شده است. برای ما آنقدر دقیق یا ارزشمند نیست که تاریخ مکتوب است، زیرا کلمات زمانی که بارها و بارها در گفتار استفاده می شوند بسیار راحت تر از زمانی که به صورت نوشتاری کپی می شوند تغییر می کنند. اما جایی که هیچ پیشینه مکتوبی وجود ندارد، چنین داستان های گفتاری اغلب بسیار مفید هستند. .
سوال: "تاریخ به یاد ماندنی" تنها زمانی ارزشمند تلقی می شود که _ .
1. نوشته شده است
2. هیچ حساب کتبی در دسترس نیست
3. ثابت می کند که زمان است
4. مردم به آن علاقه مند هستند