Bir varmış, bir yokmuş, evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal, pireler berber iken; anam düştü eşikten, babam düştü beşikten … Ben dedemin beşiğini tıngır mıngır sallar iken, anam kaptı saçmayı, babam kaptı dolmayı, derken zamanın birinde Lekez ile Cömert adlarında iki kardeş yaşarmış.

— Bunlar uzak yerlere gidip çalışalım, para kazanalım, demişler. Hanımları bunlara erzak hazırlamışlar, sonra yola koyulmuşlar. Yolda giderlerken bir su başında durmuşlar. Lekez, Cömert’e demiş ki:

— Senin yemeğini yiyelim, sonra biraz uyuyalım, oradan devam edelim. Bir tahtanın altına girip yatmışlar.

Bir süre sonra bunlar yatarken oraya haramiler gelmiş. Bu haramiler orada oturmuşlar, yemişler, içmişler. Haramilerin başı, adamlarına:

— Gidin! Bismillah demeyenin ne kadar erzakı varsa alıp getirin, demiş. Kiminin bulgurunu, kiminin yağını toplayıp getirmişler. Lekez ile Cömert onları dinlemişler. Haramiler yemişler, içmişler, oradan biri gelmiş. Haramilerin başı, gelen adama:

— İstanbul’da ne var ne yok, demiş. Adam:

— İstanbul susuzluktan kırılıyor, su yok. Haramilerin başı da demiş ki:

— Akılsızlar! Falanca yerdeki taşı kaldırsalar, oradan ne kadar su akıyor ne kadar su akıyor, bir İstanbul’a değil bir ülkeye yeter. Bunu duyan adam korkudan titremiş. Sonra o gitmiş başka bir adam gelmiş:

— Falanca adamın İstanbul’da öyle bir borcu var ki öldürecekler borcundan dolayı. Haramilerin başı:

— Hay akılsız! Evinin arkasında bir taş var. Orayı kaldırsa kazan kazan altınlar var. Biri daha kıtlıktan bahsetmiş. Haramilerin başı falanca yerde ne kadar çok un var, buğday var anlatmış.

Lekez ile Cömert bunları da duymuşlar. Haramiler toplanıp sabah namazına gitmişler. Lekez, Cömert’i kandırmış ve Cömert uykuya dalınca onu bırakıp İstanbul’a gitmiş.

İstanbul’da adamın söylediği yerlerden evler tutmuş. Adamlarını göndermiş, denilen yerleri açtırmış. Bir su akıyormuş ki nasıl! Ondan sonra bir adamı o denilen evin oraya gitmiş. Yedi kazan altın çıkmış. Lekez zengin olmuş.

Öbür kardeşi de zavallı, perişan. Yine orda yatıyormuş. Yine haramiler gelmiş ama Cömert orada kalmış. Yasak ya! Bir yere gidememiş.

Haramiler gürül gürül gelmişler. Haramilerin başı tahtına oturmuş. Yine o adamlardan biri gelmiş. Haramilerin başı:

— Ne oldu, demiş. Adam:

— Ya o taşı kim götürdüyse altından bir su çıktı, İstanbul abat oldu. Haramilerin başı öbürüne sormuş:

— Ne var ne yok İstanbul’da? Adam:

— Ya İstanbul’daki adam kazanlarla altın bulmuş, çok zengin olmuş. Kıtlık da kalktı; unlar, yağlar bulundu. Haramilerin başı:

— Bu kim? Arayın her tarafı. Beni dinleyen biri var, demiş. Her tarafı aramışlar, taramışlar yok.

— Bir de senin tahtının altına bakalım, demişler. O sırada bir kargaşa çıkmış, bir tufan olmuş oraya bakamamışlar. Haramiler toparlanıp gitmişler. Cömert bulunduğu yerden kalkmış:

— Bulduysa bulduysa benim kardeşim bulmuştur bunu. Cömert yolu bulmuş, kardeşinin yanına gitmiş. Kardeşi bunu içeri almamış. Camdan bakmış, göndermiş. Cömert yine perişan şekilde yerine dönmüş. Haramiler gelmiş:

— Bulduk, demişler.

— İyi, siz onu alın bana getirin. Lekez’i Haramilerin başına getirmişler. Haramilerin başı:

— Atın kuyruğuna mı razı olursun, kırk satıra mı razı olursun. Lekez:

— Atın kuyruğuna bağlayın da memleketimin oraya gideyim. Lekez’i atın kuyruğuna bağlamışlar.

Haramiler toparlanıp gitmişler. Cömert de kalkıp gitmiş. Kardeşinin altınları sakladığı yerleri biliyor ya! Onları toplamış. Sonra orada mal mülk almış. Mutlu bir hayat sürüp gitmiş.

Lekez ile Cömert