Bir varmış, bir yokmuş, Allah’ın kulu çokmuş. Az söyleyen sevap, çok söyleyen günah işlermiş. Bir aile varmış, çok mutlularmış.

Bir gün evin beyi ölmüş. Karısı hamileymiş. Kadının hiçbir geliri yokmuş. Kadın dilenmeye başlamış. Her gün bir köye gidermiş. Köyün birinde sancısı tutmuş. Nereye misafir olsam diye düşünmüş. Kimse misafir etmezmiş:

— Caminin avlusuna misafir olayım, demiş. Caminin avlusunda bayılmış. Bayılınca caminin duvarı yarılmış. İçinden elinde leğenle su olan bir kadın çıkmış. Bir duvar daha yarılmış, içinden elinde iplik ve bohça olan bir kadın çıkmış. Bir daha duvar yarılmış. Bir kadın çıkmış. Onun elinde de mum ve makas varmış.

Elinde mum ve makas olana kadın:

— Adın Dilber olsun, yürüdüğün yollar çayır çimen olsun, demiş doğumu yaparken. Elinde leğenle su olan kadın:

— Ağladıkça gözünden inci mercan saçılsın. Güldükçe yanağından güller açılsın, demiş. Elinde bohça ve iplikle çıkan kadın:

— Yıkandığın su, leğenle altın olsun, demiş. Çocuğu kundak edip annesi vermiş ve kaybolmuşlar.

Kadın çocuğunu alıp köyüne dönmüş. Köyünde kızını yıkadıkça suyu altın olmuş. Ağladıkça gözünden inci mercan dökülmüş. Güldükçe yanağından güller açmış. Yürüdükçe yürüdüğü yollar çayır çimen olmuş.

Aradan zaman geçmiş. Dilber genç kız olmuş. Güzelliği dillere destan olmuş. Diğer yandan padişah da oğluna kız ararmış. Halk dilberin güzelliğini padişaha kadar duyurmuş. Padişah gidip kızı istemiş oğluna. Annesi kızı vermiş. Kırk gün kırk gece düğün yapılmış.

Diber’in cadı bir teyzesi varmış. Dilber’i hiç sevmezmiş. Dilber’i kıskanırmış. Teyzesi:

— Ben de saraya giderim, Dilber’i tek bırakmam, demiş.

Kendi kızını da alıp Dilber ile beraber trene binmiş. Dilber kuru eti çok severmiş. Teyzesi Dilber’e acıkıp acıkmadığını sormuş. Dilber, acıktığını söylemiş. O da Dilber’e kuru et vermiş. Dilber çok susamış. Teyzesinden su istemiş. Teyzesi, Dilber’e:

— Eğer gözünün birini verirsen sana su veririm, demiş. Dilber:

— Sana gözümü verirsem padişah beni gelini olarak almaz, demiş. Teyzesi zorla gözünü almış. Sonra arabadan itip aşağıya atmışlar. Kendi kızını padişaha Dilber adıyla götürmüş.

Padişahın oğlu, Dilber’i ağlatıyor, fakat kızın gözünden inci mercan dökülmüyor, yürütüyor yürüdüğü yollar çayır çimen olmuyor, güldürüyor güldükçe yanağında güller açmıyormuş. Banyo yaptırıyor, yıkandıkça yıkandığı su altın olmuyormuş. Teyzesi oyalarmış. Vakti var deyip geçiştirirmiş. Biriktirdiği gülleri verirmiş, güldü, yanağında güller açıldı diye. Ağladı, gözünden inci mercan saçıldı deyip biriktirdiği inci mercanları verirmiş. Padişahın oğlu gülü alıp koklayınca Dilber hamile kalmış.

Gelelim Dilber’in arabadan atıldıktan sonraki hâline. Kuş uçmaz, kervan geçmez, insan ayağı değmez küflü bir dağın başına ağlayarak ve sürünerek çıkmış. Bir kuş gelmiş Dilber’in yanına:

— Bir tüy bırakacağım. Bu tüyü dua edip gözlerine sür. Gözlerin yerine gelecek, demiş.

Dilberin gözleri yerine gelmiş. Dilber’in yürüdüğü yollar çayır çimen olduğu için bir çobanın sürüsü Dilber’i bulmuş. Çoban da inci mercanları toplarken Dilber’in yanına gelmiş. Sonra Dilber’i alıp evine götürmüş.

Çoban, Dilber’i kızı yerine koymuş. Dilber başından geçenleri anlatmış. Anlatırken döktüğü gözyaşları inci mercan olmuş. Çobanın karısı Dilber’e banyo yaptırınca, yıkandığı su altın olmuş. Güldükçe yanağında güller açmış.

Çoban günler ilerledikçe zengin olmuş. Öyle bir zengin olmuş ki, altından iki saray yaptırmış. Dilber’in sarayının kapıları “muradına ermeyen Dilber” diye açılıp kapanırmış.

Dilber’in sarayının şanını padişah duymuş. Dilber’in karnı git gide büyümüş. Ama kimse hamile kaldığını düşünmemiş.

Dilber doğum yapamadan, çocuğu karnındayken, vefat etmiş. Çoban Dilber’e altından camlı bir mezar yaptırmış. Padişah sarayı merak edip oğluyla gezmeye gelmiş.

Çoban, padişaha Dilber’in hikâyesini anlatmış. Padişah mezarı görmek istemiş. Padişahın oğlu Dilber’in elini tutunca Dilber tekrar gözlerini açmış. Dilber’i alıp saraya götürmüşler. Kırk gün kırk gece düğün yapmışlar. Kötü kalpli teyze ve kızı cezalandırılmış.

Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine. Gökten üç elma düşmüş. Biri bu hikâyeyi uyduranın başına, ikisi bu hikâyeyi dinleyenlerin başına…

Muradına Ermeyen Dilber