Çok eski zamanlarda bir ülkenin padişahı avı çok severmiş. Yine bir gün veziriyle beraber ava çıkmış. Av sırasında padişah yorulmuş, bir ağaç kenarına oturmuş veziriyle birlikte.

Ağaca bakmış armut ağacı. Vezirine ağaçtan bir tane armut koparmasını istemiş. Padişah armudu çok beğenmiş ve afiyetle yemiş. O sırada bahçenin sahibi gelmiş. Padişah sormuş:

— Neden bu armut az tutmuş diye?

Bahçe sahibi de bir sene az, bir sene çok tuttuğunu söylemiş. Bu sırada bahçe sahibi karşısında padişahın olduğunu bilmiyormuş. Padişah:

— Eğer seneye tutarsa bana bir heybe* getirir misin, demiş. Bahçe sahibi:

— Elbette, fakat sizi nerede bulacağım, diye sormuş.

— Şehre geldiğinde Mahmut dersen beni herkes sana gösterir, demiş padişah.

Günler geçmiş, aylar geçmiş ve tam bir yıl olmuş. Tabi bu durumu bahçe sahibi eşine anlatmış. Zaman geçmiş, armut ağacı iyi tutmuş. Adamın hanımı demiş ki:

— Hani geçen sene bir adam armut istedi diyordun bey, armudumuz çok bir heybe alsan, demiş. Adam da olur demiş. Bir heybe armut toplayarak şehrin yolunu tutmuş ve şehre varmış. adm. Oradaki insanlara Mahmut adlı birini aradığını söylemiş.

— Şu karşıda oturuyor, demişler.

Orası da padişahın sarayı imiş. Adamın geldiği sırada saray cezaevindeki insanlar havalandırmaya çıkarılmış. Tam o sırada adam oraya gelerek mahkumlardan birine Mahmut adlı birini aradığını söylerken kendisini de cezaevine atmışlar. Adam ne kadar söylese de bir türlü anlatamamış derdini.

Yine bir gün mahkumlar havalandırmaya çıkarılmış. Padişah da mahkumları izlerken bu bahçe sahibini tanımış. Elçilerine:

— Şu adamı bana getirin, demiş. Getirmişler. Padişah sormuş suçun ne diye? Adam da başına gelenleri anlatmış:

— Size armut getirirken beni buraya attılar, demiş. Padişah vicdan azabı çekmiş. Haznedarına:

— Bu adamı hazineye götürün, ne isterse verin, demiş. Adamı hazineye götürerek:

— Ne istiyorsun, demişler. Adam bir tane ip, bir tane balta ve bir tane Kur’an-ı Kerim istemiş. Haznedar şaşırmış:

— Burada bu kadar altın var, bu talih kuşu bin kişiden birine düşer, neden hiç altın almıyorsun, diye sormuş. Adam bana bunlar lazım demiş ve padişahın huzuruna gelmişler. Padişah sormuş:

— Neden altın almadın bakalım, demiş. Padişah adamın elindekileri görünce şaşırmış. O kadar altın içinden bunları neden aldığını sormuş padişah, adama. Adam cevap vermiş:

— Bu iple, bana armudu satmayı aklıma düşüren avradımı bağlayacağım. Bu balta ile armudu keseceğim. Sapı ile de kadını döveceğim. Bu Kur’an’ın üstüne yemin edeceğim, Mahmut diye bir ismi ağzıma almayacağıma dair, demiş.

Adam, çekip gitmiş köyüne…

*heybe: At, eşek vb. binek hayvanlarının eyeri üzerine geçirilen veya omuzda taşınan, içine öteberi koymaya yarayan, kilim veya halıdan yapılmış iki gözlü torba:

Padişah ile Köylü