Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde kalbur saman içinde Horosan’da bir köyde bir aile yaşarmış. Adamın lakabını Ayıboğan imiş. O zamanlarda isim vermeden önce marifet gösterilmesi gerekirmiş. Ayıboğan da adından anlaşılabileceği gibi gerçekten bir ayı boğmuş ve unvan almış.

Ayıboğan bir gün evlenmiş. Bir de oğlu olmuş. Oğlu da babası gibi kuvvetli, akıllı bir çocukmuş.

Aradan yıllar geçmiş, çocuk büyüyüp serpilmiş. Yağız bir delikanlı olmuş. Derken gönlünü beyin kızına kaptırmış. Bey de köyün zalimlerinden biriymiş.

Bu olaydan bey haberdar olmuş ve Ayıboğan’ı huzuruna çağırmış. Ayıboğan’a;

— Oğlunun kulağını çek. Kızımdan uzak dursun. Benim çulsuza isimsize verecek kızım yok, demiş.

Ayıboğan üzgün bir şekilde evine gelmiş. Oğluna durumu anlatmış. Oğlu hiddetle beyin huzuruna çıkmış.

— Bey bey! Ben adsızım, çulsuzum diye kızını vermiyorsun. Bunlar olmayacak şey değil. İzin ver nam alayım. Söyle bana ne istersen yapayım, der. Bey de

— Sen git. Bir düşüneyim. Ben sana bildiririm, der ve üç gün sonra bey oğlanı huzuruna çağırır. İstediğini söyler.

— Bana Kaf Dağı’nın ardındaki devin bahçesindeki “ağlayan nar ve gülen ayvayı” getir. Sana ad vereyim, nam vereyim, kızımı vereyim, der.

Oğul bunu duyunca ayağına demir çarık, eline de demir değnek alır. Babasıyla, anasıyla vedalaşır. Yola çıkar. Az gider, uz gider. Dere tepe düz gider ve nihayet Kaf dağına ulaşır.

Ulaşır ulaşmasına da en büyük mesele geridedir. Devi nasıl alt edecektir? Düşünürken orada uykuya dalar. Rüyasında ak sakallı bir dede ona;

— Oğul! Hiç korkma, dev evden ayrılınca hemen koş, eve gir. Orada devin anasını gördüğünde hemen koş. Onun göğsüne yapış. Kana kana em. Anne dev sana ilişmez. O zaman gerisi gelir, der.

Oğul uyanır. Eve gelir ve evi gözlemeye başlar. Dev evden ayrılınca hemen eve koşar. Anne devin göğsüne yapışır. Ve kana kana emer. Anne dev onu evladı kabul eder. Oğula:

— Eğer sütümü içmeseydin seni öldürür, yerdim. Ama sütümü içtin. Sen benim oğlumsun. Dile benden ne dilersen, der.

Oğul da başından geçenleri anne deve anlatır. Anne dev:

— Oğul, birazdan benim bey ve oğlum gelir. Seni burada görürlerse öldürürler.” der.

Hemen ona bahçeden bir tane ağlayan nar, bir tane de gülen ayva verir ve gönderir.

Oğul sevinçle yola çıkar. Yine az gider, uz gider, dere tepe düz gider. Memleketine ulaşır. Beyin huzuruna çıkar. Bey şaşırır.

— Ben seni ölüme gönderdim. Sen benim istediklerimi getirdin. Cesaretin ve aklın senin kurtuluşun oldu, der ve verdiği sözü yerine getirir.

Güzel bir düğün yaparlar. Onlar erer muradına, biz çıkalım kerevetine…

Ağlayan Nar ve Gülen Ayva