Bir varmış, bir yokmuş… Köylerin birinde üç kardeş varmış. Günü gelmiş babaları ölmüş. Oğullar analarıyla birlikte yetim kalmışlar. Babaları fakir olduğu için çocuklarına pek bir şey bırakamamış. Bir gün anaları der ki:

— Oğullarım ben sizi besleye besleye büyüttüm. Haydi, artık çalışmaya gidin.

Torbalarına ekmek katıverip uğurlar. Üç kardeş iş bulmak için gurbete çıkar. Gide gide giderler bir çeşmenin başına varırlar. Küçük:

— Ben acıktım, der.

Büyükler:

— Biz acıkmadık, deyip yola devam eder. Küçük oğlan ekmek yemek için orada kalıverir. Sonra arkalarından gider; ama ağabeylerini kaybeder. Neyse ki, ağabeyleri geri dönüp onu bulurlar. Böyle böyle bir dağa varırlar. Burada ucu bucağı görünmeyen bir arpa tarlası ile başucunda da bir ev görürler. İçeriye girerler bakarlar ki, içeride kimse yok. Ocakta bir tencere et, dolapta da ekmek var. İyice acıkan kardeşler bunları yemeye başlarlar. Derken devlerin uğultuları duyulur. Hemen dolaplara saklanırlar. Devler gelir yerler içerler, aralarında konuşmaya başlarlar. Devin başı:

— Görüp geçirdiğinizi anlatsanıza, der.

Devlerden biri anlatmaya başlar:

— Falan yerdeki harman yerinin altında altın var. İnsanoğlu onu bilip kazmıyor.

Öbür dev söze devam eder:

— Falan değirmenin altında bir çuval altın var. İnsanoğlu bulup çıkarmıyor.

Kardeşler, konuşulanları duyar. Devler uyuduğu zaman, hor hor horlarmış. Dururken devlerin horultusu çoğalıp uykuları koyulaşınca dışarı çıkarlar. Hemen oradan usulca kaçışırlar. Devlerin haberi olur, arkalarından yetişip onları yakalarlar. Devlerin başı, üç kardeşlere:

— Bakın benim arpa var, onu biçin sizi salayım, der.

Hiç durmadan çalışıp biçerler. Küçükleri yorulup uyuyuverir.

— Kalk, uyuma çabuk bitirip gidelim, deyip küçüğü uyandırırlar. Çalışmaya devam ederler. Devin bir de kızı varmış. Çalışırken devin kızı gelip oğlanları uyarır:

— Siz bu arpayı bitiremezsiniz, hemen buradan kaçın. Babam gelince sizi öldürüp yiyecek.

Hemen oradan kaçarlar. Gide gide devin söylediği harman yerine varırlar. Orayı kazıp altını çıkarırlar. Birinin donunun paçalarını bağlayıp içine doldururlar. Yüklenip yola çıkarlar. Giderken:

— Değirmenin altındaki hazineyi de alalım, diye karar verirler. Neyse değirmene gelirler bakarlar ki, değirmenci de orada.

Değirmenciye:

— Amca sen, bu değirmeni kaldır. Değirmenin bedelinin iki katını verelim, derler. Değirmenci:

— Bu benim ekmek teknem, diye kabul etmez.

O gece orada yatıp yola devam etmeye karar verirler. Büyük oğlanla, ortanca oğlan:

— Bizim küçük oğlan yolda bize muzır olur. Hem de altınlara ortak olur. Biz bunu bırakıp kaçalım, diye düşünürler.

Küçüklerinden kurtulmak için bir yol bulurlar. Gece büyük oğlanla, ortanca oğlan su dökmek için dışarı çıkar. Kardeşlerini bırakıp, başka memleketlere kaçıp giderler. Oralarda ikisi altınları bölüşürler. Gezerler, tozarlar; yerler, içerler; eğlenirler. Altınları çok ya... Onlar gezedursun. Bizim küçük oğlan sabah uyanır. Bakar ki, kardeşleri de altınlar da yok. Oralara bir bakınır, arar tarar; ama bulamaz. Küçük oğlan anlar ki, kardeşleri çoktan gitmiş. Değirmenci neler olduğunu merak edip sorar. Küçük oğlan, baslarına geleni böyle böyle anlatır. Değirmenin altında da bir çuval altın olduğunu söyler. Değirmeni birlikte kaldırırlar. Bir çuval altını bulurlar. Değirmenci ile aralarında pay ederler. Değirmencinin de güzel bir kızı varmış. Değirmenci oğlanı beğenip kızını da ona verir. Atlara bindirip oğlanın memleketine uğurlar. Oğlan memleketine varır, kardeşlerini orada da bulamaz. Küçük oğlan köyüne yerleşir. Kendine saray gibi bir ev yaptırır. Çoluk çocuğu olur. Bağlar, bahçeler davarlar kazanır. Memleketin ağası olur. Böyle böyle aradan yirmi sene geçer. Öbür kardeşleri oralarda gezerken tozarken altınları bitirir. Aç sefil kalıp:

— Bari memleketimize gidelim, diye yola düşerler.

Küçük oğlan bir gün evinin sofasında otururken garip, yaslı, rezil iki kişinin geldiğini görür. Hizmetçilerine emir verir:

— Alın su garipleri içeri de yiyip, içirin karınlarını doyurun! Nereden gelip nereye gittiklerini sorun.

Hizmetçiler, bunları içeriye alıp yedirip içirirler. Nerden gelip nereye gittiklerini sorarlar. Gelenler anlatmaya baslar. Küçük oğlan da:

— Şunlara bir ‘Hoş geldiniz’, diyeyim. Her geleni Hızır bilmeli, nedir ne değildir, diye yanlarına gelir.

Anlatılanları o da dinler dinler, sonunda gelenlerin ağabeyleri olduğunu anlar.

— Kardeşlerim, ben sizin küçük kardeşinizim. Siz beni koyup gittikten sonra böyle böyle oldu, diye o da basından geçenleri anlatır. Büyük kardeşleri mahcup olurlar, af dilerler.

— Biz senin kapına uşak duralım, diye yalvarırlar. Küçük oğlan, üç beş altın verip onları gönderir. Onlar da el katarına katılırlar. Üç kardeş bundan sonra mutlu yaşarlar.

Üç Kardeş