Kadıların boğazına düşkün olduğu zamanlarda bir Osmanlı kasabasında geçen olayı eczacı Reşad Bayer şöyle anlattı:

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Kadının biri her gün mahalle fırınını kontrol eder, koklar, fırıncıya:

— Bu buruk kimin? Bu tepsi böreği kimin? Bu kaytaz kimin, diye sorar ve sonra,

— Bizim eve gönder, diye talimat verirmiş.

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Fırıncı itiraz edecek olursa:

— Sen ötesine karışma, davacı nasıl olsa bana gelecek, ben icabına bakarım, dermiş.

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Mahalleden hiç kimse de kadıdan şikâyetçi olamazmış. Aradan epey zaman geçmiş. Mahalle kabadayısının biri bir gün bir kaz yakalamış. Yolmuş, temizlemiş, fırına vermiş.

— Sakın ha bu kazı kadıya göndermeyesin, diye de tembih etmiş.

Öğle üzeri fırını kontrole gelen kadı kızarmış kazı görünce:

— Bunu bizim eve gönder.

— Aman Kadı Efendi, bu, Belalı Mustafa’nın kazı, gönderemem, size yaramaz.

— Nasıl olur? Sorarsa kaz uçtu, dersin. Ötesine karışma.

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Kaz Kadı’nın evine kadar uçmuş. Uçmuş ama, Belalı Mustafa da fırın küreğini kaptığı gibi fırıncıyı kovalamağa başlamış. Fırıncı kaçar, o kovalar, derken, kürek yoldan geçen bir Ermeni’nin gözüne çarpmış. Adamın bir gözü kör olmuş. O da belalıyı kovalamağa başlamış. Bir karı koca yoldan gidiyorlarmış. Adam fırıncıya yol vermiş ama bu defa kadını devirip çocuğunu düşürmesine sebep olmuş. Koca da dava etmek üzere kafileye katılmış.

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Derken efendim, bir oduncu gelenlere yol vermek üzere eşeğini bir kenara çekerken kürek eşeğin kuyruğunu koparmış. Adam, kuyruk elinde davacı olarak kafileye katılmış.

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Kadı efendi bir güruh insanın mahkemeye doğru geldiklerini pencereden görüp muhzire emretmiş:

— Şunları bir sıraya koy, davayı görelim!

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Fırıncı:

— Belalı Mustafa beni öldürmeğe kalktı. Ben de size sığınıyorum.

— Geç şu tarafa.

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Ermeniye dönerek

— Sen ne istiyorsun?

— Mustafa’nın küreği bir gözümü kör etti, diyetini isterim.

— Şeriat der ki: Bir gayrimüslimin iki gözüne bir göz diyet verilir. Senin istersen öteki gözünü de çıkaralım da Mustafa’nın bir gözünü oyarız, razı mısın?

— Ben davadan vazgeçtim kadı efendi!

— Ya sen ne dilersin?

— Belalının küreği bizim hanımın üç aylık çocuğunu düşürttü.

— Sen karıyı boşa, Mustafa’ya verelim. Üç aylık gebe kalınca öcünü alısın.

— İstemem Kadı Efendi, vazgeçtim.

— Sen elinde ne tutarsın öyle?

— Ben mi Kadı Efendi? Davam yoktur eşeğimin kuyruğunu ben dikerim.

— Yaklaş Mustafa senin davan nedir?

— Fırıncı kazın uçtu diyor, kazımı isterim.

— Katip! Fetva emirini çağırın

&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Müftü Efendi huzura alınır. Kadı sorar:

— Kaz nedür?

— Kaz bir kuştur, devletlüm.

— Kuş uçar mı?

— Kuş uçar.

— Öyle ise yaz Katip Efendi: Uçtu uçtu, kaz uçtu!

— Mustafa evladım, başın gözün kurtuldu. Ne dersin bir itirazın var mı?

— Helal olsun derim Kadı Efendi… Uçtu uçtu, kaz uçtu!

&nbsp;

Uçtu Uçtu Kaz Uçtu