Evvel zaman içinde kalbur saman içinde bir ülkede bir padişah yaşarmış. Bu padişah çok zekiymiş. Halkın arasında dolaşır ve onlarla bir olurmuş. Haftanın belli günlerinde de kılık değiştirip halkın arasına dalarmış. Sorar soruştururmuş. Millet padişah hakkında ne diyor, ne düşünüyor, ne yapmalıyım, dermiş.

Padişah yine bir gün kılık değiştirmiş, girmiş halkın arasına. Atına binmiş. Uzun bir yoldan sonra bir köye varmış. Köyün girişinde bir evin bahçesinde kızın biri eliyle türlü türlü nakışlar örüyormuş. Padişah buna tuhaf tuhaf birkaç soru sormuş ama hep iyi cevaplar almış. Sorularına devam etmiş:

— Baban neden evde değil? Kız cevap vermiş:

— Babam azı çok etmeye gitti. Padişah:

— E kızım annen neden evde yok? Kız:

— Annem biri iki etmeye gitti. Padişah:

— Eviniz güzelmiş ama bacası yamuk yani eğri. Kız:

— Olsun dumanı doğru çıkıyor. Padişah:

— Kızım sana besili bir kaz yollasam yolar mısın? Kız:

— Memnuniyetle efendim, demiş.

Padişah yardımcılarını toplamış. Bu olayı anlatmış:

— Üç gün içinde kim bana bunu açıklarsa terfi edecek, ödüllendirilecek, demiş.

İyice düşünmüşler ama bir şey de bulamamışlar. Akıllının biri gidip kıza sormuş. Kız:

— Anlatırım ama her soruya beş altın isterim, demiş. Adam aslında padişahın görevlendirdiği kişilerden değilmiş, bahçıvanmış. Adam bulmuş, etmiş. Altınları getirmiş ve:

— Söyle bakalım baban nereye gitti? Kız:

— Babam az olan tohumu ekip çoğaltmaya gitti, demiş.

— Annen nereye gitmişti peki?

— Annem biri iki etmeye yani komşu doğuracakmış onun yanına gitti, der kız. Akıllı adam evin bacasına bakar:

— Bacanız yamuk değilmiş, der. Kız da:

— Efendim benim bir gözüm hafiften şaşı. Padişah iyisin, güzelsin fakat şaşısın demek isterdi. Ben de şaşıyım ama iyi görüyorum, dedim. Bahçıvan:

— Kızım kaz olayına ne diyorsun? deyince kız da:

— Efendim bahsedilen kaz sizsiniz. Padişah tahmin etmiş olmalı sizin geleceğinizi, demiş.

Akıllı bahçıvan soru başına beş altın verdiğine mi yansın, yoksa kendinin kaz yerine koyulduğuna mı?

Bahçıvan üçüncü günün gecesi toplantıya katılır. Kimseden ses yokken durumu padişaha arz eder. Tabii biraz mahcup olur ama sonuçta terfi eder. Bahçıvan bu akıllı kızı oğluna alır. Bir ömür mutlu mesut yaşarlar.

Akıl Akıldan Üstündür