Viện hàn lâm Khoa học Bulgaria (tiếng Bulgaria: Българска академия на науките, Balgarska akademiya na naukite, viết tắt БАН) là viện hàn lâm quốc gia của Bulgaria, được thành lập năm 1869. Viện là cơ quan có quy chế tự trị, gồm những viện sĩ chính thức, viện sĩ thông tấn và viện sĩ nước ngoài. Viện có nhà xuất bản riêng, xuất bản và lưu hành nhiều công trình khoa học khác nhau, các từ điển, từ điển bách khoa, các báo chuyên ngành.

Chủ tịch viện năm 2009 là viện sĩ Nikola Sabotinov. Ngân sách năm 2009 của Viện là 84 triệu lev, tương đương 42,7 triệu euro, không kể Cơ quan Không gian Bulgaria trực thuộc Viện, có ngân sách riêng là 1 triệu euro. Chủ tịch viện hiện nay là viện sĩ Julian Revalski.

Lịch sử 

Khi Bulgaria còn là thành phần của Đế quốc Ottoman, những người di cư Bulgaria đã lập ra Hội Văn học Bulgaria ngày 26.9.1869 ở Brăila, Vương quốc Romania, với quy chế sau:

Ban quản trị
 Nikolai Tsenov – Chủ tịch
 Vasilaki Mihailidi
 Petraki Simov
 Kostaki Popovich
 Stefan Beron

Ban điều hành
 Marin Drinov (1838-1906) – Chủ tịch
 Vasil Drumev (1840-1901) - Ủy viên
 Vasil D. Stoyanov (1839-1910) – Thư ký

Năm sau, Hội Văn học Bulgari bắt đầu phát hành một tờ báo định kỳ, xuất bản phẩm chính thức của Hội, và năm 1871 đã bầu một hội viên danh dự đầu tiên là Gavril Krastevich.

Năm 1878, ngay sau khi Bulgaria được giải phóng khỏi đế quốc Ottoman, thì Đại hội đồng của Hội đã biểu quyết di chuyển trụ sở Hội từ phiếu Brăila về Sofia, và ngày 1.3.1893 Hội Văn học Bulgaria dọn vào tòa nhà riêng của mình, do kiến trúc sư Hermann Mayer thiết kế, được xây dựng hoàn tất năm 1892, ngay bên cạnh trụ sở Nghị viện Bulgaria. Trong thập niên 1920 tòa nhà trụ sở này được nới rộng thêm.

Năm 1911 Hội Văn học Bulgaria đổi tên thành Viện hàn lâm Khoa học Bulgaria, và Ivan Geshov được bầu làm chủ tịch Viện đầu tiên. Năm 1913, Viện hàn lâm Khoa học Bulgaria trở thành thành viên của Union of Slavonic Academies and Scientific Communities (Liên hiệp các viện hàn lâm ngôn ngữ Slave và Cộng đồng Khoa học), và đến năm 1931 được gia nhập Hội đồng Khoa học quốc tế.

Tổ chức 
Viện hàn lâm Khoa học Bulgaria có 9 ban ngành, hợp nhất trong 3 ngành chính: 
Khoa học tự nhiên, Toán học và Khoa học kỹ thuật
Sinh học, Y học và Khoa học Nông nghiệp
Khoa học Xã hội, Nhân văn và Nghệ thuật
Mỗi ngành có các phân viện khoa học, phòng thí nghiệm vv… độc lập.

Toán học
 Viện Toán học và Tin học
 Viện Cơ học
 Institute for Parallel Processing (Viện xử lý song song ?)
 Phòng thí nghiệm quốc gia Virus học máy tính

Vật lý học 
 Viện nghiên cứu hạt nhân và Năng lượng hạt nhân
 Viện Vật lý chất rắn
 Viện Điện tử 
 Viện Thiên văn học
 Đài Thiên văn quốc gia - Rozhen 
 Đài thiên văn Belogradchik
 Phòng thí nghiệm trung ương năng lượng Mặt trời và các nguồn năng lượng mới
 Phòng thí nghiệm trung ương Vật lý ứng dụng - Plovdiv 
 Phòng thí nghiệm trung ương vật liệu quang học và xử lý thông tin

Hóa học 
 Viện Hóa học vô cơ và tổng quát
 Viện Hóa học hữu cơ với Trung tâm Hóa học thực vật
 Viện Hóa Sinh học
 Viện Xúc tác
 Viện Hệ thống Năng lượng và Điện Hóa học (trước đây là Phòng thí nghiệm trung ương các nguồn Năng lượng Điện Hóa học)
 Viện Khoa học kỹ thuật Hóa học 
 Central Laboratory of Photoprocesses (Phòng thí nghiệm trung ương xử lý quang điện?)
 Viện Polyme

Sinh học 
 Viện Sinh học phân tử
 Viện Di truyền học 
 Viện Sinh lý học
 Viện Sinh lý học thực vật
 Viện Vi sinh vật học
 Viện Hình thái học thực nghiệm và Nhân loại học 
 Viện Thực vật học
 Viện Động vật học 
 Viện nghiên cứu rừng 
 Viện Bệnh lý học thực nghiệm và Ký sinh học 
 Viện Sinh học và Miễn dịch học của Quá trình sinh sản
 Viện Lý sinh học
 Nhà bảo tàng quốc gia Lịch sử tự nhiên 
 Phòng thí nghiệm trung ương Khoa học kỹ thuật Y sinh học 
 Phòng thí nghiệm trung ương Sinh thái học tổng quát

Khoa học Trái Đất 
 Viện Địa chất
 Viện Địa Vật lý
 Viện Khí tượng học và Thủy văn học quốc gia
 Phòng thí nghiệm trung ương Trắc địa học 
 Phòng thí nghiệm trung ương Khoáng vật học và Tinh thể học
 Viện Đại dương học
 Viện Địa lý học 
 Viện nghiên cứu Không gian
 Phòng thí nghìệm trung ương các ảnh hưởng Mặt trời – Trái Đất 
 Phòng thí nghiệm trung ương Cơ học địa chấn và Khoa học kỹ thuật Địa chấn 
 Viện nghiên cứu vấn đề Nước

Khoa học kỹ thuật 
 Viện Khoa học kim loại
 Phòng thí nghiệm trung ương Cơ học Hóa-Lý 
 Viện Máy tính và Hệ Truyền thông 
 Viện Công nghệ Thông tin 
 Viện Kiểm tra và nghiên cứu Hệ thống 
 Phòng thí nghiệm trung ương Cơ điện tử và dụng cụ đo đạc 
 Trung tâm Thủy động lực tàu thủy Bulgaria

Khoa học nhân văn 
 Viện ngôn ngữ Bulgaria
 Viện Văn học
 Viện Lịch sử
 Viện nghiên cứu vùng Thraccia 
 Viện Khảo cổ với Nhà bảo tàng 
 Viện nghiên cứu vùng Balkan 
 Viện dân tộc học với Nhà bảo tàng 
 Viện nghiên cứu Nghệ thuật 
 Viện nghiên cứu văn học dân gian 
 Trung tâm nghiên cứu thánh Cyril và Methodius 
 Trung tâm nghiên cứu khoa Kiến trúc

Khoa học xã hội 
 Viện Xã hội học
 Viện nghiên cứu pháp lý 
 Viện Kinh tế học
 Trung tâm nghiên cứu Khoa học và Lịch sử khoa học 
 Viện Tâm lý học 
 Viện Dân số học 
 Viện nghiên cứu Triết học

Các đơn vị hỗ trợ và chuyên môn hóa 
 Ban quản trị trung ương Viện hàn lâm Khoa học Bulgaria 
 Thư viện trung ương của Viện hàn lâm Khoa học Bulgaria 
 Phòng lưu trữ hồ sơ khoa học của Viện hàn lâm Khoa học Bulgaria
 Nhà xuất bản "giáo sư Marin Drinov" của Viện hàn lâm Khoa học Bulgaria 
 Vườn bách thảo 
 Trung tâm quốc gia khoa học Nano và Công nghệ Nano 
 Trung tâm thông tin khoa học về Từ điển bách khoa Bulgaria 
 Cơ quan công ích – xã hội 
 Trung tâm nghiên cứu An ninh quốc gia
 Hiệp hội phát triển nghiên cứu và thực hiện "thiết bị đo đạc khoa học" 
 Phòng thí nghiệm Tin học viễn thông (Telematics)
 Trung tâm phát triển sự nghiệp nghiên cứu tiến sĩ

Vinh dự 
Academia Peak (ngọn núi Viện hàn lâm) và Camp Academia (trại hàn lâm) trên đảo Livingston thuộc Quần đảo Nam Shetland, Nam Cực được đặt theo tên Viện hàn lâm Khoa học Bulgaria để đánh giá cao đóng góp của Viện này vào việc thám hiểm Nam Cực.