ذهنی که چه در شعر و چه در ریاضی، حریف میدان کنکاشها و سؤال‌انگیزی‌ها و نقدهای اساسی است ۳ - خیام از دیرباز به عنوان منجم نیز شناخته شده است و گفته‌اند که او و اسفزاری و میمون بن نجیب واسطی از جانب ملکشاه سلجوقی در اصفهان مأمور شدند که تقویم شمسی را اصلاح کنند و حاصل کار ایشان تقویمی بود که تقویم جلالی نام دارد و از جمله دقیق‌ترین تقویمهای جهان است.
1	ذهنی	ذهن	NOUN	N_SING	Number=Sing	29	dep	_	Translit=ḏhnī|LTranslit=ḏhn
2	که	که	SCONJ	CON	_	11	mark	_	Translit=kh|LTranslit=kh
3	چه	چه	SCONJ	CON	_	4	cc:preconj	_	Translit=čh|LTranslit=čh
4	در	در	ADP	P	_	5	case	_	Translit=dr|LTranslit=dr
5	شعر	شعر	NOUN	N_SING	Number=Sing	11	nmod	_	Translit=šʿr|LTranslit=šʿr
6	و	و	CCONJ	CON	_	9	cc	_	Translit=ū|LTranslit=ū
7	چه	چه	SCONJ	CON	_	9	mark	_	Translit=čh|LTranslit=čh
8	در	در	ADP	P	_	9	case	_	Translit=dr|LTranslit=dr
9	ریاضی	ریاضی	NOUN	N_SING	Number=Sing	4	conj	_	SpaceAfter=No|Translit=rīāḍī|LTranslit=rīāḍī
10	،	،	PUNCT	DELM	_	5	punct	_	Translit=,|LTranslit=,
11	حریف	حریف	NOUN	N_SING	Number=Sing	1	acl:relcl	_	Translit=ḥrīf|LTranslit=ḥrīf
12	میدان	میدان	NOUN	N_SING	Number=Sing	11	nmod:poss	_	Translit=mīdān|LTranslit=mīdān
13	کنکاشها	کنکاش	NOUN	N_PL	Number=Plur	12	nmod:poss	_	Translit=knkāšhā|LTranslit=knkāš
14	و	و	CCONJ	CON	_	15	cc	_	Translit=ū|LTranslit=ū
15	سؤال‌انگیزی‌ها	سؤال‌انگیزی	NOUN	N_PL	Number=Plur	13	conj	_	Translit=sŪālāngīzīhā|LTranslit=sŪālāngīzī
16	و	و	CCONJ	CON	_	17	cc	_	Translit=ū|LTranslit=ū
17	نقدهای	نقد	NOUN	N_PL	Number=Plur	15	conj	_	Translit=nqdhāī|LTranslit=nqd
18	اساسی	اساسی	ADJ	ADJ	Degree=Pos	17	amod	_	Translit=āsāsī|LTranslit=āsāsī
19	است	است	AUX	V_PRS	Number=Sing|Person=3|Tense=Pres	11	cop	_	Translit=āst|LTranslit=āst
20	۳	۳	NUM	NUM	NumType=Card	29	nummod	_	Translit=3|LTranslit=3
21	-	-	PUNCT	DELM	_	20	punct	_	Translit=-|LTranslit=-
22	خیام	خیام	NOUN	N_SING	Number=Sing	29	nsubj:pass	_	Translit=ḫīām|LTranslit=ḫīām
23	از	از	ADP	P	_	24	case	_	Translit=āz|LTranslit=āz
24	دیرباز	دیرباز	NOUN	N_SING	Number=Sing	29	obl	_	Translit=dīrbāz|LTranslit=dīrbāz
25	به	به	ADP	P	_	26	case	_	Translit=bh|LTranslit=bh
26	عنوان	عنوان	NOUN	N_SING	Number=Sing	29	obl	_	Translit=ʿnūān|LTranslit=ʿnūān
27	منجم	منجم	NOUN	N_SING	Number=Sing	26	flat	_	Translit=mnjm|LTranslit=mnjm
28	نیز	نیز	SCONJ	CON	_	29	mark	_	Translit=nīz|LTranslit=nīz
29	شناخته	شناخت	VERB	V_PP	Number=Sing|Person=3|VerbForm=Part	0	root	_	OrigLemma=شناخت#شناس|Translit=šnāḫth|LTranslit=šnāḫt
30	شده	کرد	AUX	V_PP	Number=Sing|Person=3|VerbForm=Part	29	aux:pass	_	OrigLemma=کرد#کن|Translit=šdh|LTranslit=krd
31	است	است	AUX	V_PRS	Number=Sing|Person=3|Tense=Pres	29	aux	_	Translit=āst|LTranslit=āst
32	و	و	CCONJ	CON	_	33	cc	_	Translit=ū|LTranslit=ū
33	گفته‌اند	گفت	VERB	V_PP	Number=Plur|Person=3|VerbForm=Part	29	conj	_	OrigLemma=گفت#گو|Translit=gfthānd|LTranslit=gft
34	که	که	SCONJ	CON	_	49	mark	_	Translit=kh|LTranslit=kh
35	او	او	PRON	PRO	Number=Sing|Person=3|PronType=Prs	49	nsubj	_	Translit=āū|LTranslit=āū
36	و	و	CCONJ	CON	_	37	cc	_	Translit=ū|LTranslit=ū
37	اسفزاری	اسفزار	NOUN	N_SING	Number=Sing	35	conj	_	Translit=āsfzārī|LTranslit=āsfzār
38	و	و	CCONJ	CON	_	39	cc	_	Translit=ū|LTranslit=ū
39	میمون	میمون	NOUN	N_SING	Number=Sing	37	conj	_	Translit=mīmūn|LTranslit=mīmūn
40	بن	بن	NOUN	N_SING	Number=Sing	39	flat	_	Translit=bn|LTranslit=bn
41	نجیب	نجیب	NOUN	N_SING	Number=Sing	40	flat	_	Translit=njīb|LTranslit=njīb
42	واسطی	واسط	NOUN	N_SING	Number=Sing	41	flat	_	Translit=ūāsṭī|LTranslit=ūāsṭ
43	از	از	ADP	P	_	44	case	_	Translit=āz|LTranslit=āz
44	جانب	جانب	NOUN	N_SING	Number=Sing	49	nmod	_	Translit=jānb|LTranslit=jānb
45	ملکشاه	ملکشاه	NOUN	N_SING	Number=Sing	44	nmod:poss	_	Translit=mlkšāh|LTranslit=mlkšāh
46	سلجوقی	سلجوقی	NOUN	N_SING	Number=Sing	45	flat	_	Translit=sljūqī|LTranslit=sljūqī
47	در	در	ADP	P	_	48	case	_	Translit=dr|LTranslit=dr
48	اصفهان	اصفهان	NOUN	N_SING	Number=Sing	45	nmod	_	Translit=āṣfhān|LTranslit=āṣfhān
49	مأمور	مأمور	NOUN	N_SING	Number=Sing	33	ccomp	_	Translit=mʾamūr|LTranslit=mʾamūr
50	شدند	کرد	VERB	V_PA	Number=Plur|Person=3|Tense=Past	49	compound	_	OrigLemma=کرد#کن|Translit=šdnd|LTranslit=krd
51	که	که	SCONJ	CON	_	56	mark	_	Translit=kh|LTranslit=kh
52	تقویم	تقویم	NOUN	N_SING	Number=Sing	56	obj	_	Translit=tqūīm|LTranslit=tqūīm
53	شمسی	شمسی	ADJ	ADJ	Degree=Pos	52	amod	_	Translit=šmsī|LTranslit=šmsī
54	را	را	PART	CLITIC	_	52	case	_	Translit=rā|LTranslit=rā
55	اصلاح	اصلاح	NOUN	N_SING	Number=Sing	56	compound:lvc	_	Translit=āṣlāḥ|LTranslit=āṣlāḥ
56	کنند	کرد	VERB	V_SUB	Mood=Sub|Number=Plur|Person=3|Tense=Pres	49	ccomp	_	OrigLemma=کرد#کن|Translit=knnd|LTranslit=krd
57	و	و	CCONJ	CON	_	61	cc	_	Translit=ū|LTranslit=ū
58	حاصل	حاصل	NOUN	N_SING	Number=Sing	61	nsubj	_	Translit=ḥāṣl|LTranslit=ḥāṣl
59	کار	کار	NOUN	N_SING	Number=Sing	58	nmod:poss	_	Translit=kār|LTranslit=kār
60	ایشان	ایشان	PRON	PRO	Number=Plur|Person=3|PronType=Prs	59	nmod:poss	_	Translit=āīšān|LTranslit=āīšān
61	تقویمی	تقویم	NOUN	N_SING	Number=Sing	56	conj	_	Translit=tqūīmī|LTranslit=tqūīm
62	بود	بود	AUX	V_PA	Number=Sing|Person=3|Tense=Past	61	cop	_	OrigLemma=بود#باش|Translit=būd|LTranslit=būd
63	که	که	SCONJ	CON	_	67	mark	_	Translit=kh|LTranslit=kh
64	تقویم	تقویم	NOUN	N_SING	Number=Sing	67	obj	_	Translit=tqūīm|LTranslit=tqūīm
65	جلالی	جلالی	NOUN	N_SING	Number=Sing	64	nmod:poss	_	Translit=jlālī|LTranslit=jlālī
66	نام	نام	NOUN	N_SING	Number=Sing	67	compound:lvc	_	Translit=nām|LTranslit=nām
67	دارد	داشت	VERB	V_PRS	Number=Sing|Person=3|Tense=Pres	61	ccomp	_	OrigLemma=داشت#دار|Translit=dārd|LTranslit=dāšt
68	و	و	CCONJ	CON	_	71	cc	_	Translit=ū|LTranslit=ū
69	از	از	ADP	P	_	70	case	_	Translit=āz|LTranslit=āz
70	جمله	جمله	NOUN	N_SING	Number=Sing	73	nmod	_	Translit=jmlh|LTranslit=jmlh
71	دقیق‌ترین	دقیق	ADJ	ADJ_SUP	Degree=Sup	67	conj	_	Translit=dqīqtrīn|LTranslit=dqīq
72	تقویمهای	تقویم	NOUN	N_PL	Number=Plur	71	nmod:poss	_	Translit=tqūīmhāī|LTranslit=tqūīm
73	جهان	جهان	NOUN	N_SING	Number=Sing	72	nmod:poss	_	Translit=jhān|LTranslit=jhān
74	است	است	AUX	V_PRS	Number=Sing|Person=3|Tense=Pres	71	cop	_	SpaceAfter=No|Translit=āst|LTranslit=āst
75	.	.	PUNCT	DELM	_	29	punct	_	Translit=.|LTranslit=.
