Yesubai Bhonsale
ಮಹಾರಾಣಿ ಯೇಸುಬಾಯಿ ಭೋಂಸ್ಲೆ (ನೀ ಜಿವುಬಾಯಿ ಶಿರ್ಕೆ) ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಾಜಿಯವರ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಛತ್ರಪತಿ ಮಹಾರಾಣಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಕೆ ಮೊದಲನೇ ಛತ್ರಪತಿ ಶಾಹು ಅವರ ತಾಯಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಾಜಿ ಅವರು ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಾಜಿ ಯುದ್ಧಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮರಾಠ ರಾಜಧಾನಿಯಿಂದ ದೂರವಿದ್ದಾಗ, ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಆಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಿಜಾಬಾಯಿಯ ನಂತರ ಆಕೆ ಸ್ವರಾಜ್ಯದ ಕುಲಮುಕ್ತ್ಯಾರ್ (ನ್ಯಾಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಬಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತಿ). ಔರಂಗಜೇಬ್ನಿಂದ ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಕ್ರೂರ ಮರಣದ ನಂತರ ಆಕೆ ರಾಜಾರಾಮ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ವರಾಜ್ಯದ ಮುಂದಿನ ಛತ್ರಪತಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು 1689ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ರಾಯಗಢವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಣಿ ಯೇಸುಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಶಾಹು ಮಹಾರಾಜರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿತು. ಛತ್ರಪತಿ ಶಾಹು ಮಹಾರಾಜರು ತಮ್ಮ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಷರತ್ತುಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೊಘಲರು ಮಹಾರಾಣಿ ಯೇಸುಬಾಯಿಯನ್ನು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. 1719ರಲ್ಲಿ ಛತ್ರಪತಿ ಶಾಹು ಮಹಾರಾಜ್ ಮತ್ತು ಪೇಶ್ವಾ ಬಾಲಾಜಿ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮರಾಠರು ಬಲವಾದಾಗ ಆಕೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ರಾಜಮನೆತನದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಮನೆತನದ ಪತ್ನಿಯರು 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಜನರು 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಜನರು 1730 ಸಾವುಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ