ประเทศลาว
ในปี พ.ศ. 2436 สยามได้เกิดข้อขัดแย้งกับฝรั่งเศสในเรื่องอำนาจเหนือดินแดนฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขงจนเกิดวิกฤตการณ์ ร.ศ. 112 จากการใช้เล่ห์เหลี่ยมของโอกุสต์ ปาวีกงสุลฝรั่งเศส โดยการใช้เรือรบมาปิดอ่าวไทยเพื่อบังคับให้ยกดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง รวมทั้งดินแดนอื่น ๆ ดินแดนลาวเกือบทั้งหมดก็เปลี่ยนไปตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของประเทศฝรั่งเศสในปีนั้นและถูกรวมเป็นส่วนหนึ่งของอินโดจีนฝรั่งเศส ต่อมาภายหลังดินแดนลาวส่วนอื่นที่อยู่ฝั่งขวาของแม่น้ำโขงก็ตกเป็นของฝรั่งเศสอีกในปี พ.ศ. 2450
เจ้าพระอัคร์บุตร (บุญมี รามางกูร)
ในช่วงบั้นปลายของเจ้าพระอัคร์บุตร (บุญมี) นั้นทรงใช้ชีวิตอย่างสงบ ณ นครหลวงเวียงจันทน์ ซึ่งเป็นเมืองหลวงของประเทศลาว โดยเจ้านายทางฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงมิได้ปลดพระองค์ออกจากตำแหน่งพระอัคร์บุตรแต่ประการใด พระองค์ไม่ปรารถนาจะกลับไปประทับอยู่ ณ อำเภอธาตุพนมซึ่งเป็นเมืองที่พระองค์จากมา เป็นเหตุให้โฮง (เรือน) ที่ดิน และทรัพย์สินทางฝั่งขวาแม่น้ำโขงของพระองค์ตกเป็นของอนุชาและบุตรหลานของอนุชาทั้งหมด หลังจากถึงแก่กรรมแล้วทายาทบุตรหลานทางฝั่งซ้ายแม่น้ำโขงได้จัดพิธีพระศพอย่างเรียบง่าย เนื่องด้วยเป็นช่วงวิกฤตการณ์ทางการเมืองของลาว โดยมีทายาทบุตรหลานจากอำเภอธาตุพนมบางส่วนเดินทางไปร่วมงาน และไม่ปรากฏหลักฐานว่ามีการเชิญพระอัฐิของพระองค์กลับคืนมาก่อธาตุเจดีย์ยังธาตุพนมแต่ประการใด เจ้านายเมืองธาตุพนมองค์หนึ่งที่เดินทางเข้าร่วมพิธีศพของพระองค์คือ เจ้าพระอุปฮาชา (เฮือง รามางกูร) ผู้เป็นอนุชาร่วมพระบิดามารดา หลังเสร็จสิ้นงานพระศพ เจ้าพระอุปฮาชา (เฮือง รามางกูร) ได้นำตัวท้าวสุวัณณคำมีซึ่งเป็นบุตรท่านสุดท้ายของเจ้าพระอัคร์บุตร (บุญมี) กลับมาเลี้ยงดูและรับเป็นบุตรบุญธรรมยังอำเภอธาตุพนมด้วย