รามายณะ
รามายณะ (Sanskrit: रामायण) เป็นวรรณคดีประเภทมหากาพย์ของอินเดีย เชื่อว่าเป็นนิทานที่เล่าสืบต่อกันมายาวนานในหลากหลายพื้นที่ของชมพูทวีป แต่ผู้ได้รวบรวมแต่งให้เป็นระเบียบครั้งแรกคือฤๅษีวาลมีกิ เมื่อกว่า 2,400 ปีมาแล้ว โดยประพันธ์ไว้เป็นบทร้อยกรองประเภทฉันท์ภาษาสันสกฤต เรียกว่า โศลก จำนวน 24,000 โศลกด้วยกัน โดยแบ่งเป็น 7 ภาค (กาณฑ์ หรือ กัณฑ์) ดังนี้
รามเกียรติ์คำฉันท์
เรื่องรามเกียรติ์ฉบับนี้ถูกกล่าวถึงไว้ในหนังสือจินดามณีของพระโหราธิบดีในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช คาดว่าพระโหราธิบดีน่าจะเอามาจากบทพากย์เก่าที่เอาไว้สำหรับเล่นโขน ซึ่งได้สูญหายไปแล้วเหลือเพียงที่นำมาเป็นตัวอย่างในหนังสือจินดามณีแค่ 3-4 บทเท่านั้น ได้แก่ บทตอนที่พระอินทร์ให้พระมาตุลีนำรถมาถวายพระรามในสนามรบ ตอนพระรามกับพระลักษมณ์คร่ำครวญติดตามนางสีดา ตอนพรรณนาถึงมหาบาศลูกทศกัณฐ์ และบทตอนพิเภกครวญถึงทศกัณฐ์เมื่อทศกัณฐ์ล้ม