อาณาจักรล้านนา
อาณาจักรล้านนา (Northern Thai: ) คือ ราชอาณาจักรของชาวไทยวนในอดีตที่ตั้งอยู่บริเวณภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย ตลอดจนสิบสองปันนา เช่น เมืองเชียงรุ่ง (จิ่งหง) มณฑลยูนนาน ภาคตะวันออกของพม่า ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำสาละวิน ซึ่งมีเมืองเชียงตุงเป็นเมืองเอก ฝั่งตะวันตกแม่นำสาละวิน มีเมืองนายเป็นเมืองเอก และ 8 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดเชียงใหม่ ลำพูน ลำปาง เชียงราย พะเยา แพร่ น่าน และแม่ฮ่องสอน[1] โดยมีเมืองเชียงใหม่ เป็นราชธานี มีภาษา ตัวหนังสือ วัฒนธรรม และประเพณีเป็นของตนเอง ต่อมาถูกปกครองในฐานะรัฐบรรณาการของอาณาจักรตองอู อาณาจักรอยุธยา และอาณาจักรอังวะ จนสิ้นฐานะอาณาจักร กลายเป็นเมืองส่วนหนึ่งของอาณาจักรอังวะในราชวงศ์นยองยาน ไปในที่สุด
พระมหาธรรมราชาที่ 2
ปี พ.ศ. 1912 พระมหาธรรมราชาที่ 2 ทรงส่งพระมหาสุมนเถระไปเผยแผ่พระพุทธศาสนาที่อาณาจักรล้านนาตามที่พญากือนาทรงขอมา ถึงปี พ.ศ. 1921 สมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ 1 ทรงยกทัพมาตีเมืองกำแพงเพชร ฝ่ายสุโขทัยต้านทานไม่ได้ พระมหาธรรมราชาที่ 2 ทรงยอมออกจากเมืองมาถวายบังคม สมเด็จพระบรมราชาธิราชโปรดให้ครองกรุงสุโขทัยต่อไปในฐานะประเทศราช ถึงปี พ.ศ. 1931 จึงกลับเป็นเอกราชได้ และขยายอาณาเขตกว้างขวางขึ้นดังปรากฏว่าในปี พ.ศ. 1939 อาณาจักรสุโขทัยมีอาณาเขตครอบคลุมถึงน่าน หลวงพระบาง นครสวรรค์ เพชรบูรณ์ เชียงแสน เป็นต้น