อาณาจักรล้านช้าง
นักประวัติศาสตร์ลาวเชื่อว่า ชาวลาวเดิมตั้งถิ่นฐานอยู่ระหว่างแม่น้ำฮวงโหกับแม่น้ำแยงซีเกียงแถบมณฑลเสฉวนในประเทศจีนปัจจุบัน ต่อมาได้ถูกจีนรุกรานจึงได้อพยพมาทางตอนใต้ของเสฉวนจนถึงยูนนาน ซึ่งเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าหนองแสหรืออาณาจักรน่านเจ้าโดยได้มีความเจริญรุ่งเรืองและดำรงเอกราชมากว่าร้อยปี (ปัจจุบันมีการพิสูจน์ว่าอาณาจักรน่านเจ้าเป็นอาณาจักรของชนชาติต้าหลี่ ไม่ใช่ของชนชาติไท-ลาว) จนถึงสมัยของขุนบรมราชาธิราชพระองค์ได้ทรงสถาปนาเมืองใหม่ที่นาน้อยอ้อยหนู โดยให้ชื่อว่า "เมืองแถน" หรือ "เมืองกาหลง" (มหาสิลา วีระวงส์ เชื่อว่าคือเมืองแถงหรือเดียนเบียนฟูในดินแดนสิบสองจุไท ประเทศเวียดนามปัจจุบัน
หลวงอามาตย์ราชวงษา (อำนาจ รามางกูร)
อนึ่ง หลวงอามาตย์ราชวงษา (อำนาจ) เป็นพระโอรสในเจ้าสุวรรณสีหะ (ท้าวคำสิงห์) กวานเวียงชะโนดองค์แรก ผู้ตั้งบ้านชะโนดหรือเวียงท่าชะโนดในฝั่งขวาแม่น้ำโขง และเป็นผู้ตั้งบ้านท่าสะโหน (ท่าชะโน) ในฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง เจ้าสุวรรณสีหะ (ท้าวคำสิงห์) เป็นพระเชษฐาในเจ้ารัตนะสิมพะลี (ท้าวแก้วสิมพลี) ผู้ตั้งเมืองบังมุกหรือเมืองมุกดาหารบุรีศรีสัตตาลนครในฝั่งขวาแม่น้ำโขง และเป็นผู้ตั้งบ้านท่าแห่ (ท่าแฮ่) ในฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง ทั้งสองพระองค์เป็นพระโอรสในอาชญาบ่าวหลวง (ยั้งขะหม่อมบ่าวหลวง) เจ้าผู้ตั้งเมืองหลวงโพนสิม บ้านหลวง บ้านโพน และบ้านสิม อดีตกวานเวียงดงเขนย กับอาชญานางสิมมา ผู้ตั้งบ้านดงดอกไม้ ซึ่งต่อมาได้ตั้งเป็นเมืองชื่อ คันธบุรี ปัจจุบันคือเมืองไกสอนพมวิหาน ในแขวงสุวรรณเขต ประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชนลาว