ปฏิญญากรุงเทพฯ
ปฏิญญาอาเซียน (English: ASEAN Declaration) หรือ ปฏิญญากรุงเทพฯ (English: Bangkok Declaration) เป็นเอกสารในการก่อตั้งสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งได้รับการลงนาม ณ กรุงเทพมหานคร ในวันที่ 8 สิงหาคม พ.ศ. 2510 โดยในขณะนั้นมีสมาชิกผู้ก่อตั้งจำนวน 5 ประเทศ ได้แก่ ไทย อินโดนีเซีย สิงคโปร์ มาเลเซียและฟิลิปปินส์ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อที่จะสกัดการแพร่ขยายของลัทธิคอมมิวนิสต์ในเวียดนาม โดยกำหนดหลักการเบื้องต้นของอาเซียน อย่างเช่น การร่วมมือกัน มิตรภาพและการไม่เข้าไปยุ่งเกี่ยวต่อสถานการณ์ภายในประเทศสมาชิกทั้งหมด[1] วันดังกล่าวมีการจัดการเฉลิมฉลองเป็น วันอาเซียน[2]
โฮง
พจนานุกรมภาคอีสาน-ภาคกลาง ฉบับปณิธานสมเด็จพระมหาวีรวงศ์ (ติสฺสมหาเถระ) ให้ความหมายว่า ผญา (ผะหญา) เป็นคำนาม หมายถึง ปัญญา ปรัชญา ความฉลาด คำพูดที่เป็นภาษิตมีความหมายลึกซึ้งในเชิงเปรียบเทียบ หากนำมาพิจารณาความหมายตามหลักแห่งนิรุกติศาสตร์ ผญาตรงกับคำว่า ปรัชญา ในภาษาสันสกฤต และคำว่า ปัญญา ในภาษาบาลี ผญาจึงแปลว่าปัญญาหรือความรอบรู้ ประกอบไปด้วยถ้อยคำอันหลักแหลมลึกซึ้ง นิยมแต่งเป็นคำกลอน เรียกว่า กลอนผญา ซึ่งถือเป็นกลอนพื้นบ้าน บางครั้งหนุ่มสาวก็ใช้ผญาพูดเกี้ยวพาราสีในการแสดงความรัก แต่ไม่กล่าวถึงกันตรง ๆ เป็นเพียงการพูดเลียบเคียงกระทบกระเทียบเปรียบเปรยกันและอาจว่าเป็นกลอนสดก็มี เรียกว่า จ่ายผญา ผญาหลายเรื่องเป็นคำที่ถ่ายทอดมาจากหลักธรรมคำสอนของพระพุทธศาสนา ถ้าเป็นคำหรือข้อความที่ไม่แยบคายแต่สัมผัสลึกซึ้งเป็นคตินิยมเรียกว่า โตงโตย ซึ่งตรงกับคำว่า สำนวน ในภาษาไทย ลาว-อีสานบางแห่งเรียกว่า ยาบซ่วง หรือ วาดเว้า ผญามีลักษณะเป็นข้อความสั้นที่มีเสียงคล้องจองกันอย่างไพเราะ แฝงแง่คิดทางคดีโลกและคดีธรรม นับเป็นถ้อยคำอันเป็นคำพูดของบรรดานักปราชญ์และบัณฑิตชาวลาว-อีสานมาแต่โบราณ[9]