อาณาจักรล้านช้าง
นักประวัติศาสตร์ลาวเชื่อว่า ชาวลาวเดิมตั้งถิ่นฐานอยู่ระหว่างแม่น้ำฮวงโหกับแม่น้ำแยงซีเกียงแถบมณฑลเสฉวนในประเทศจีนปัจจุบัน ต่อมาได้ถูกจีนรุกรานจึงได้อพยพมาทางตอนใต้ของเสฉวนจนถึงยูนนาน ซึ่งเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าหนองแสหรืออาณาจักรน่านเจ้าโดยได้มีความเจริญรุ่งเรืองและดำรงเอกราชมากว่าร้อยปี (ปัจจุบันมีการพิสูจน์ว่าอาณาจักรน่านเจ้าเป็นอาณาจักรของชนชาติต้าหลี่ ไม่ใช่ของชนชาติไท-ลาว) จนถึงสมัยของขุนบรมราชาธิราชพระองค์ได้ทรงสถาปนาเมืองใหม่ที่นาน้อยอ้อยหนู โดยให้ชื่อว่า "เมืองแถน" หรือ "เมืองกาหลง" (มหาสิลา วีระวงส์ เชื่อว่าคือเมืองแถงหรือเดียนเบียนฟูในดินแดนสิบสองจุไท ประเทศเวียดนามปัจจุบัน
แม่น้ำหมา
แม่น้ำหมา () หรือ แม่น้ำม้า () เป็นแม่น้ำที่มีต้นกำเนิดทางตะวันตกเฉียงเหนือของเวียดนาม ระยะทาง 400 กิโลเมตร ไหลผ่านเวียดนาม เข้าสู่ลาวแล้วไหลเข้าเวียดนามอีก ก่อนจะไหลลงสู่อ่าวตังเกี๋ย สาขาของแม่น้ำสายนี้ที่สำคัญคือแม่น้ำจูหรือแม่น้ำซำ แม่น้ำเบื๋อย และแม่น้ำเกิ่วจั่ย โดยไหลมารวมกับแม่น้ำหมาที่จังหวัดทัญฮว้าในเวียดนามกลางตอนเหนือ