แคว้นนาวาร์
นาวาร์ (English: Navarre), นาบาร์รา (Spanish: Navarra) หรือ นาฟาร์โรอา (Basque: Nafarroa) เป็นจังหวัดและแคว้นปกครองตนเองทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศสเปน มีอาณาเขตทางทิศเหนือติดต่อกับประเทศฝรั่งเศส ทิศตะวันออกติดต่อกับแคว้นอารากอน ทิศใต้ติดต่อกับแคว้นอารากอนและแคว้นลาริโอฆา ส่วนทางทิศตะวันตกติดต่อกับแคว้นประเทศบาสก์
ปัมโปลนา
เชื่อว่าสร้างขึ้นโดยขุนพลชาวโรมันชื่อ ปอมเปย์ เมื่อราว 75-74 ปีก่อนคริสต์ศักราช ต่อมาถูกรุกรานโดยพวกวิซิกอทและตกอยู่ใต้อำนาจของพวกมัวร์ในคริสต์ศตวรรษที่ 5 จนพระเจ้าชาร์เลอมาญ กษัตริย์ของพวกแฟรงก์ซึ่งต่อมาได้เป็นจักรพรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ได้ยึดเมืองนี้จากพวกมัวร์ ในปี ค.ศ. 778 และสถาปนาเป็นเมืองหลวงของราชอาณาจักรนาวาร์ซึ่งปกครองดินแดนทางตอนเหนือของสเปนและทางตะวันตกเฉียงใต้ของฝรั่งเศส จนเมื่อมีการรวมราชอาณาจักรนาวาร์เข้ากับอาณาจักรคาสตีลทางภาคกลางของสเปน จึงได้รับสถาปนาเป็นเมืองอุปราช (viceroyalty) ใน ค.ศ. 1515