อาณาจักรล้านนา
อาณาจักรล้านนา (Northern Thai: ) คือ ราชอาณาจักรของชาวไทยวนในอดีตที่ตั้งอยู่บริเวณภาคเหนือตอนบนของประเทศไทย ตลอดจนสิบสองปันนา เช่น เมืองเชียงรุ่ง (จิ่งหง) มณฑลยูนนาน ภาคตะวันออกของพม่า ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำสาละวิน ซึ่งมีเมืองเชียงตุงเป็นเมืองเอก ฝั่งตะวันตกแม่นำสาละวิน มีเมืองนายเป็นเมืองเอก และ 8 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดเชียงใหม่ ลำพูน ลำปาง เชียงราย พะเยา แพร่ น่าน และแม่ฮ่องสอน[1] โดยมีเมืองเชียงใหม่ เป็นราชธานี มีภาษา ตัวหนังสือ วัฒนธรรม และประเพณีเป็นของตนเอง ต่อมาถูกปกครองในฐานะรัฐบรรณาการของอาณาจักรตองอู อาณาจักรอยุธยา และอาณาจักรอังวะ จนสิ้นฐานะอาณาจักร กลายเป็นเมืองส่วนหนึ่งของอาณาจักรอังวะในราชวงศ์นยองยาน ไปในที่สุด
เจ้ามูลเมือง
ศักดิ์เสริญ รัตนชัย ผู้อำนวยการหอจดหมายเหตุ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง กล่าวเกี่ยวกับเจ้ามูลเมืองว่า ไม่พบข้อมูลใด ๆ ที่เกี่ยวกับ เจ้ามูลเมืองหรือพระเจ้ามูลเมือง มีเพียงชื่อที่ เจ้าหมอกมุงเมือง ที่ย้ายถิ่นมาจากประเทศพม่าและมาตั้งรกรากที่จังหวัดเชียงใหม่ ศักดิ์เสริญ ยังได้กล่าวว่ากษัตริย์แห่งล้านนาทุกพระองค์มีการบันทึกไว้ทั้งหมด แต่ไม่มีชื่อพระเจ้ามูลเมืองอย่างแน่นอน