เวียงกุมกาม
เวียงกุมกามล่มสลายลงเพราะเกิดน้ำท่วมครั้งใหญ่ โดยช่วงเวลานี้อยู่ในช่วงระหว่างปี พ.ศ. 2101 - 2317 ซึ่งตรงกับสมัยพม่าปกครองล้านนา พม่าปกครองล้านนาเป็นเวลาสองร้อยกว่าปี แต่ไม่ปรากฏหลักฐานที่กล่าวถึงเวียงกุมกามทั้งๆที่เหตุการณ์น้ำท่วมครั้งใหญ่นี้เป็นเรื่องร้ายแรงมากและสมควรที่จะบันทึกไว้ แต่ก็ไม่มีการบันทึกไว้ในประวัติศาสตร์ใดเลย ผลของการเกิดน้ำท่วมนี้ทำให้เวียงกุมกามถูกฝังจมลงอยู่ใต้ตะกอนดินจนยากที่จะฟื้นฟูกลับมา สภาพวัดต่างๆ และโบราณสถานที่สำคัญเหลือเพียงซากวิหารและเจดีย์ร้างที่จมอยู่ดินในระดับความลึกจากพื้นดินลงไปประมาณ 1.50 -2.00 เมตร โดยวัดที่จมดินลึกที่สุดคือวัดอีค่าง รองลงมาคือ วัดปู่เปี้ย และวัดกู่ป่าด้อม
พระยาแสนหลวง (เวียง)
พระยาเมืองจันได้ยกพระอุปยุวราชขึ้นเป็นกษัตริย์ ตนเองได้เป็นพรยาแสนหลวง (เวียง) ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ เมื่อพระอุปยุวราชสิ้นพระชนม์ในพ.ศ. 2166 พระยาแสนหลวงต้องการสนับสนุนให้พระหม่อมแก้วขึ้นครองราชย์ แต่เสนาอำมาตย์อื่นๆไม่เห็นด้วย ได้เชิญพระยานครหลวงพิชิต เจ้าเมืองมรุกขนครมาครองราชย์เป็นพระบัณฑิตโพธิศาละราชแทน พระบัณฑิตโพธิศาละราชได้ตั้งให้เจ้าหม่อมไชยเป็นอุปราชและจัดการปกครองบ้านเมืองใหม่ ทำให้พระยาแสนหลวงเสียผลประโยชน์ และก่อกบฏขึ้นอีกครั้งใน พ.ศ. 2167 แต่สำเร็จและได้หลบหนีไป จนกระทั่งพระบัณฑิตโพธิศาละราชสวรรคตและพระหม่อมแก้วขึ้นครองราชสมบัติ พระยาแสนหลวงได้รวบรวมสมัครพรรคพวกก่อกบฏขึ้นอีกใน พ.ศ. 2171 ครั้งนี้ พระยาแสนหลวงเป็นฝ่ายพ่ายแพ้ ถูกจับตัวได้และถูกประหารชีวิตในที่สุด