อำเภอจัตุรัส
อำเภอจัตุรัส เดิมมีฐานะเป็นเมืองชื่อ “เมืองสี่มุม” เจ้าเมืองคนแรกคือ “พระนรินทร์สงคราม” มีชื่อเดิมว่า “คำ” หรือชาวบ้านเรียกท่านว่า “อาจารย์คำ” เพราะเป็นผู้มีความรู้ ความสามารถ ทางโหราศาสตร์ และวิชาอาคมอยู่ยงคงกระพัน เป็นชาวลาวอพยพมาจากเวียงจันทน์ มาตั้งถิ่นฐานอยู่ที่บ้านนารายณ์ เมืองนครราชสีมา (ปัจจุบันอยู่ในท้องที่ตำบลจอหอ อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา) ต่อมาได้ย้ายถิ่นฐานมาอยู่บ้านสี่มุมและเป็นผู้นำหมู่บ้านชื่อบ้านสี่มุม สันนิษฐานว่าตั้งชื่อตามชื่อของแหล่งน้ำที่ชุมชนอาศัย คือ กุดสี่มุม ปัจจุบันอยู่ในท้องที่อำเภอบำเหน็จณรงค์ จังหวัดชัยภูมิ ครั้นเมื่อ พ.ศ. 2311 พระเจ้าตากสินหรือพระเจ้ากรุงธนบุรียกทัพมาปราบก๊กเจ้าพิมาย ซึ่งมีกรมหมื่นเทพพิพิธเป็นหัวหน้าก๊ก ตั้งมั่นอยู่ที่เมืองพิมายและต่อมาได้ ยึดเมืองนครราชสีมาเป็นที่ตั้งมั่น เจ้าพิมายให้พระยาวรวงษาธิราชคุมทัพไปตั้งรับเพื่อตีสกัดทัพพระเจ้าตากสินที่ด่านขุนทดและถูกกองทัพ พระเจ้าตากสินตีจนแตกพ่ายในที่สุดในกรณีศึกครั้งนี้อาจารย์คำผู้นำหมู่บ้านสี่มุมได้นำชาวบ้านเข้าสวามิภักดิ์ต่อพระเจ้าตากสินและขออาสาเป็น กองกำลังร่วมสู้รบในกองทัพหลวงด้วย พระเจ้าตากสินทรงยินดีรับไว้และให้เป็นกองกำลังเข้าตีด่านจอหอจนแตกพ่ายสามารถยึดเมืองพิมายและเมือง นครราชสีมาคืนมาได้ในครั้งเข้าตีด่านจอหอ กองกำลังของบ้าน สี่มุมโดยการนำของอาจารย์คำได้แสดงความสามารถในการรบอย่างกล้าหาญ เข้มแข็งเป็นที่พอพระทัยพระเจ้าตากสินเป็นอย่างมาก เมื่อเสร็จการศึกสงครามจึงได้ปูนบำเหน็จความชอบให้อาจารย์คำเป็น “พระนรินทร์สงคราม” ยกฐานะบ้านสี่มุมขึ้นเป็น “เมืองสี่มุม” ให้ปกครองเมืองสี่มุมให้ขึ้นตรงต่อเมืองนครราชสีมา นอกจากนี้แล้วอาจารย์คำและกองกำลังบ้านสี่มุมยังได้ เป็นกำลังสำคัญของกองทัพกรุงธนบุรี ในสงครามปราบก๊กต่างๆ ตลอดทั้งเป็นบุคคลสำคัญในกองทัพของสมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกในการ ปราบปรามหัวเมืองฝ่ายตะวันออกเฉียงเหนืออีกด้วย เมืองสี่มุมมีเจ้าเมืองปกครองสืบต่อกันมาตามลำดับ ดังนี้
ปลัสสตานิสลัส
จัตุรัสมีความยาว 125 เมตร กว้าง 106 เมตร ปูด้วยหินสีอ่อน และมีหินสีเข้มปูสลับ 2 เส้น ทแยงมุม โดยรายรอบมีอาคารที่สร้างด้วยสถาปัตยกรรมในแบบที่สวยงามและกลมกลืนกัน ประกอบด้วยภายหลังจาก
สงครามสืบราชบัลลังก์โปแลนด์ ในปี ค.ศ. 1737 เมืองน็องซีเป็นเมืองหลวงของแคว้นลอแรนเหนือ ได้ถูกถวายให้สตานิสวัฟ แลชต์ชินสกี อดีตกษัตริย์แห่งโปแลนด์ และพ่อตาของพระเจ้าหลุยส์ที่ 15 แห่งฝรั่งเศส ซึ่งที่ผ่านมาตัวเมืองได้ถูกทำนุบำรุงอย่างดีโดยดยุคแห่งลอแรนคนก่อน แต่ถูกสงครามทำลายลงหลายครั้ง ทำให้สตานิสวัฟว่าจ้างสถาปนิกชั้นเยี่ยมหลายคน เพื่อมีหน้าที่ออกแบบเมืองใหม่อย่างสวยงาม โดยจตุรัสถูกออกแบบให้เป็นตัวเชื่อมระหว่างเมืองเก่าที่สร้างตั้งแต่สมัยยุคกลาง กับเมืองใหม่ที่สร้างในศตวรรษที่ 13 ในสมัยชาร์ลที่ 3 ดยุคแห่งลอแรน โดยจัตุรัสยังเป็นจัตุรัสเพื่อเป็นเกียรติแห่งพระเจ้าหลุยส์ที่ 15 แห่งฝรั่งเศส โดยสร้างเชื่อมต่ออาคารสองหลัง คือ ศาลาว่าการ (ออแตลเดอวีล) ซึ่งในปัจจุบันอยู่ตรงกลางจัตุรัส กับศาลารัฐบาล (ออแตลดูว์กูแวร์นม็อง) โดยสองอาคารหันหน้าเข้าหากัน ด้วยแบบที่สง่างาม สมมาตร และสวยงามที่สุดแห่งหนึ่งในยุโรปสมัยนั้น