โรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพระราชดำริว่า วัดเบญจมบพิตรตั้งอยู่ห่างไกล บรรดาศิษย์วัดซึ่งต้องอุปฐากรับใช้ภิกษุสามเณร ไม่สะดวกที่จะเดินทางไปเล่าเรียนที่ห่างไกล จึงมีพระราชประสงค์ให้สร้างขึ้นเพื่อ "สอนศิษย์ซึ่งเป็นคฤหัสถ์" พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานกำเนิดเมื่อ ร.ศ.119 (พ.ศ. 2443) ในชั้นต้นที่อาคารชั่วคราวหลังมุงจากใช้เสื่อลำแพนกั้นเป็นประตูและหน้าต่างเพียงหลังเดียว พระองค์ทรงกำหนดหลักสูตรแนวการสอนด้วยพระองค์เอง และเปิดสอนตั้งแต่วันที่ 5 พฤษภาคม 2444 มีนักเรียน 40 คน เป็นโรงเรียนในพระบรมราชูปถัมภ์โดยตรง ไม่ขึ้นตรงต่อกระทรวงธรรมการสมัยนั้น
โรงเรียนสุมเส้าพิทยาคาร
โรงเรียนสุมเส้าพิทยาคาร ก่อตั้งเมื่อ ปีการศึกษา 2535 เปิดทำการสอนวันแรก เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม 2534 โดยรับสมัครนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ได้ 2 ห้องเรียน จำนวนนักเรียน 70 คน โรงเรียนเพ็ญพิทยาคมได้แต่งตั้งนายเฉลียว พุทธรักษา ผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายธุรการโรงเรียนเพ็ญพิทยาคมเป็นผู้ประสานงานคนแรก ได้รับการสนับสนุนจากครู อาจารย์ โรงเรียนเพ็ญพิทยาคม ทำการเดินสอนจำนวน 20 คน โดยใช้ศาลาประชาคมของหมู่บ้านสุมเส้าเป็นสถานที่เรียน ต่อมาในภาคเรียนที่ 2 เมื่อ เดือนพฤศจิกายน 2535 ได้ย้ายมาเรียนในสถานที่ปัจจุบันคือ ที่สามแยกสุมเส้า-อำเภอบ้านดุง และเส้นทาง อำเภอเพ็ญ - หนองหาน ก.ม. ที่ 16 โดยสภาตำบลสุมเส้า - นาบัว ผู้ปกครองนักเรียนร่วมกันสร้างอาคาร มุงหญ้า 1 หลัง ส้วม 2 หลัง ต่อมาสมาชิกตำบลสุมเส้า ได้ยกพื้นที่ให้กับกรมสามัญศึกษาเพื่อเป็นสถานที่ก่อสร้างโรงเรียนเนื้อที่จำนวน 49 ไร่ ครอบคลุมพื้นที่สระน้ำขนาดใหญ่ของ ก.ส.ช. โดยมีผู้บริหาร จำนวน 6 คน ดังนี้
เพชร หมายถึง โรงเรียนได้ทำการอบรมสั่งสอนพัฒนา เยาวชน ให้มี คุณภาพ คุณธรรม และจริยธรรม