สงครามเพโลพอนนีเซียน
สงครามเพโลพอนนีเซียน หรือ สงครามเพโลพอนนีส (English: Peloponnesian War; 431–404 ปีก่อนคริสตกาล) เป็นสงครามระหว่างจักรวรรดิเอเธนส์กับสันนิบาตเพโลพอนนีเซียนที่นำโดยสปาร์ตา[1] สงครามนี้ออกเป็นสามช่วง[2] โดยช่วงแรกเรียกว่า "สงครามอาร์คีเดเมีย" (Archidamian War) เป็นการรุกรานแอททิกาของกองทัพสปาร์ตา ในขณะที่ฝ่ายเอเธนส์ใช้กองเรือที่มีประสิทธิภาพโจมตีกลับ สงครามช่วงนี้จบลงในปีที่ 421 ก่อนคริสตกาล ด้วยสนธิสัญญาสันติภาพนิซิอัส แต่ต่อมาในปีที่ 415 ก่อนคริสตกาล เอเธนส์กลับยกทัพบุกซีรากูซาบนเกาะซิซิลี แต่ล้มเหลว ช่วงที่สามของสงคราม สปาร์ตาได้สนับสนุนให้มีการก่อกบฏขึ้นตามนครรัฐใต้อำนาจเอเธนส์ จนนำไปสู่ยุทธนาวีที่เอกอสพอทาไมที่เป็นจุดยุติสงครามในที่สุด[3] เอเธนส์ยอมแพ้สงครามในปีต่อมา
สงครามพิวนิกครั้งที่สอง
สงครามนี้นบว่าเริ่มต้นขึ้นเมื่อฮันนิบาลเดินทางข้ามเทือกเขาแอลป์ไปบุกจู่โจมโรมโดยไม่ทันตั้งตัว ตามด้วยทัพพันธมิตรของชาวกอลที่ร่วมเข้าบดขยี้กองทัพโรมันในยุทธการทรีเบีย และการซุ่มโจมตีครั้งใหญ่ในยุทธการทราซิมีน ฝ่ายโรมันพ่ายแพ้ครั้งใหญ่ในยุทธการคันนาย หลังจากนั้น พันธมิตรของโรมันหลายเมืองยกทัพไปโจมตีคาร์เทจ และทำให้การรบในอิตาลียืดเยื้ออยู่นับทศวรรษ ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่กองทัพโรมันถูกทำลายไปเป็นจำนวนมาก อย่างไรก็ดี กองทัพโรมันสามารถเข้ายึดเมืองใหญ่หลายเมืองที่เข้ากับฝ่ายศัตรู และทำลายทัพคาร์เทจที่จะยกไปช่วยฮันนิบาลลงได้ในยุทธการเมเทารัส สกิปิโอ อัฟริกานุส นายพลชาวแอฟริกันซึ่งเป็นแม่ทัพโรมันสามารถเข้ายึดอาณาจักรคาร์เทจใหม่บนแผ่นดินสเปนได้ และเข้าครอบครองไอบีเรียในยุทธการอิลิปา สงครามสิ้นสุดลงในยุทธการซามา เมื่อสกิปิโอ อัฟริกานุส ประจันหน้ากับฮันนิบาลในแอฟริกา และฝ่ายหลังพ่ายแพ้ยับเยิน คาร์เทจยอมจำนนและตกเป็นรัฐอารักขาของโรมัน