ท้าวสุรนารี
เมื่อปี พ.ศ. 2339 โม เมื่ออายุได้ 25 ปี ได้แต่งงานสมรสกับนายทองคำขาว พนักงานกรมการเมืองนครราชสีมา ต่อมานายทองคำขาว ได้เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็น "พระภักดีสุริยเดช" ตำแหน่งรองปลัดเมืองนครราชสีมา นางโม จึงได้เป็น คุณนายโม และต่อมา "พระภักดีสุริยเดช" ได้เลื่อนเป็น "พระยาสุริยเดช" ตำแหน่งปลัดเมืองนครราชสีมา คุณนายโมจึงได้เป็น คุณหญิงโม [2] ชาวเมืองนครราชสีมาเรียกท่านทั้งสองเป็นสามัญว่า "คุณหญิงโม" และ "พระยาปลัดทองคำ" ท่านเป็นหมันไม่มีทายาทสืบสายโลหิต ชาวเมืองนครราชสีมาทั้งหลายจึงพากันเรียกแทนตัวคุณหญิงโมว่า แม่ มีผู้มาฝากตัวเป็นลูก-หลานกับคุณหญิงโมอยู่มาก ซึ่งเป็นกำลังและอำนาจส่งเสริมคุณหญิงโมให้ทำการใด ๆ ได้สำเร็จเสมอ หนึ่งในลูกหลานคนสำคัญที่มีส่วนร่วมกับคุณหญิงโม เข้ากอบกู้เมืองนครราชสีมาจากกองทัพเจ้าอนุวงศ์ เวียงจันทน์ ณ ทุ่งสัมฤทธิ์ คือ นางสาวบุญเหลือ[2]
อุสา สุคันธมาลัย
อุสาเป็นคนขับร้องประจำวงมโหรีของ พระวิมาดาเธอกรมพระสุทธาสินีนาฏ จนสิ้นรัชกาล วงมโหรีนี้ก็ยุบเลิกไป จึงได้ทูลลาออกจากวังมาอยู่ที่บ้านพี่สาวที่ชื่อทิม เมื่ออายุได้ 20 ปี สมรสกับหลวงประมาณมนูธรรม (สกุล บุณยรัตพันธ์) บุตรชายของเจ้าพระยาศรีธรรมราช (เวก บุณยรัตพันธ์) สมรสได้ประมาณ 9 ปี สามีถึงแก่กรรม ในตอนนั้นหลวงประดิษฐไพเราะ (ศร ศิลปบรรเลง) ได้เข้ามาประจำอยู่ในวงดนตรีหลวงของรัชกาลที่ 7 แล้ว จึงชักชวนให้อุสาเข้ามาร่วมงานด้วยกัน ต่อมา ในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม มีนโยบายรัฐนิยมให้ใช้ชื่อตัวให้เหมาะกับเพศ อุสาซึ่งมีชื่อตัวว่าทับ พยางค์เดียว ไม่เหมาะกับสมัยนิยม จึงเปลี่ยนมาใช้อุสา และตั้งนามสกุลสุคันธมาลัยขึ้นใช้เอง 