โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศพระบรมราชโองการจัดตั้งโรงเรียนหลวงขึ้นตามมณฑลต่างๆ โดยทั่วกัน ยึดแบบอย่างของโรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย โรงเรียนหลวงแห่งแรกของประเทศไทย (จัดตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2425) ด้วยสายพระเนตรอันยาวไกลในพระองค์ที่มีพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งโรงเรียนหลวงขึ้นนี้ เพราะพระองค์มีพระราชปณิธานอันยิ่งใหญ่ ดังปรากฏในลายพระราชหัตถเลขา ความตอนหนึ่งว่า พระบรมราชโองการฯ จัดตั้งโรงเรียนหลวงตามมณฑล ประกาศเมื่อปี พ.ศ. 2441 ซึ่งมณฑลนครราชสีมา มีเมืองบุรีรัมย์และชัยภูมิ อยู่ในความดูแล ตัวเมืองนครราชสีมาเป็นเมืองหลัก วัดกลางหรือวัดพระนารายณ์เหมาะสมที่จะตั้งโรงเรียนหลวง และมีเจ้าคณะมณฑลพำนักอยู่วัดนี้ จึงได้เปิดทำการสอนครั้งแรกขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2442 ตรงกับปีกุน เอกศกปกติมาส จุลศักราช 1261 รัตนโกสินทร์ศก 118 คริสต์ศักราช 1899
โรงเรียนราชประชาสมาสัย ฝ่ายมัธยม รัชดาภิเษก ในพระบรมราชูปถัมภ์
โรงเรียนราชประชาสมาสัย ฝ่ายมัธยม รัชดาภิเษก ในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้รับการก่อตั้งโดยท่านผู้หญิงดุษฎีมาลา มาลากุล ณ อยุธยา ประธานกรรมการจัดโรงเรียนราชประชาสมาสัย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้ติดต่อกรมวิสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการในปี พ.ศ. 2513 ให้ก่อสร้างโรงเรียนรัฐบาลระดับชั้นมัธยมศึกษาในนามมูลนิธิราชประชาสมาสัย ซึ่งต่อมากระทรวงศึกษาธิการได้ขออนุมัติต่อคณะรัฐมนตรีใช้งบประมาณสำหรับฉลองรัชดาภิเษก ในโอกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๙ทรงครองสิริราชสมบัติครบ 25 ปี โดยใช้ชื่อว่า โรงเรียนราชประชาสมาสัย ฝ่ายมัธยม รัชดาภิเษก ในพระบรมราชานุเคราะห์ ซึ่งกระทรวงศึกษาธิการได้ขอแลกที่ดินบริเวณตรงข้ามโรงเรียนราชประชาสมาสัย ในพระบรมราชูปถัมภ์ ซึ่งเป็นที่ดินของกระทรวงสาธารณสุขจำนวน 43 ไร่ และก่อสร้างอาคารเรียน บ้านพักครู และสาธารณูปโภค ต่อมาในปี พ.ศ. 2517 ท่านผู้หญิงดุษฎีมาลา มาลากุล ณ อยุธยา ได้ยืมตัวนายกิตติ พวงเกษม มาช่วยราชการทำหน้าที่ผู้ช่วยครูใหญ่ และขออนุญาตอธิบดีกรมสามัญศึกษาให้ คุณหญิงสุชาดา ถิระวัฒน์ ผู้อำนวยการโรงเรียนสามเสนวิทยาลัย มาดำรงตำแหน่งครูใหญ่อีกตำแหน่งหนึ่ง และเริ่มทำการเรียนการสอนครั้งแรกในปี พ.ศ. 2518