สุริยยาตร์และมานัต
ในปีพุทธศักราช 2228 (ค.ศ.1685) รัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชแห่งกรุงศรีอยุธยา ฝรั่งเศสส่งคณะทูตมาเจริญสัมพันธไมตรีกับอยุธยาเป็นครั้งแรกโดยมี เชอวาเลียร์ เดอ โชมองต์เป็นราชทูต นอกจากการเจริญสัมพันธไมตรีแล้ว คณะทูตยังมาทำการสำรวจจันทรุปราคาที่จะเกิดขึ้นในระยะนั้น โดยเตรียมกล้องดูดาวและอุปกรณ์มาพร้อมสรรพ เรื่องราวการสำรวจจันทรุปราคาและการถวายกล้องดูดาวให้สมเด็จพระนารายณ์มหาราชได้ทรงทอดพระเนตร ปรากฏในประวัติศาสตร์ของทั้งสองชาติ แต่มีเรื่องที่ทำให้คณะนักดาราศาสตร์ของฝรั่งเศสที่เดินทางมาต้องแปลกใจ โดยมีบันทึกในจดหมายเหตุของ บาดหลวง กีย์ ตาชารด์ ซึ่งเดินทางมาในคณะทูตด้วยว่า[2]
ฮุจญัต บิน อัลฮะซัน
ในยุคการเร้นกายระยะสั้น (ฆอยบัตศุฆรอ) (ฮ.ศ. 260-329 ตรงกับ ค.ศ. 874-941) บรรดานักนิติศาสตร์อิสลามและนักเผยแผ่เขียนกันตามข้อมูลที่ได้รับจากตำราเก่าแก่ว่าไม่พบหนังสือประวััติศาสตร์ในยุคนี้ อิบรอฮีม บิน อิสฮาก นะฮาวันดี (เสียชีิวิตปีฮ.ศ. 286 ตรงกับ ค.ศ. 899) อ้างว่าเป็นตัวแทนอิมามท่านที่ 12 และเขียนหนังสือเกี่ยวกับการเร้นกายขึ้นเล่มหนึ่ง อับดุลลอฮ์ บิน ญะอ์ฟัร ฮะมีรี (เสียชีวิตหลังจากฮ.ศ. ที่ 293 ตรงกับ ค.ศ. 905) ซึ่งเป็นสาวกของอิมามท่านที่ 10 และท่านที่ 11 ได้เขียนหนังสือ อัลฆอยบะอ์ วัลฮีเราะฮ์ ขึ้น อิบนุ บาบิวัยฮ์ (บิดาของเชคซอดูก) (เสียชีวิต ฮ.ศ. 329 ตรงกับ ค.ศ. 940) เขียนหนังสือชื่อ อัลอิมามะฮ์ วัตตับศิเราะ์ มินัลฮีเราะฮ์ ส่วนท่านกุลัยนี (เสียชีวิต ฮ.ศ. 329 ตรงกับ ค.ศ. 940) ได้ให้เนื้อหาเรื่องการเร้นกายเป็นเนื้อหาหลักในบทว่าด้วยเรื่องฮุจญัตของอุซูลุลกาฟี
ตั้งแต่ (ฮ.ศ. 329 / ค.ศ. 941) สิ้นสุดยุคบรรดาทูตตัวแทนและเริ่มเข้าสู่ยุคการเร้นกายระยะยาว (ฆอยบัตกุบรอ) ได้มีการเขียนตำราเพื่ออธิบายการเร้นกายและการมีอายุยืนยาวของอิมาขึ้นมากมาย ตามคำกล่าวของ ญาซิม ฮุเซน มีตำราห้าเล่มที่ถูกเขียนขึ้นในยุคนี้ ซึ่งถือเป็นความเชื่อของชีอะฮ์ในยุคต่อมา เล่มแรกคือ อัลฆอยบะฮ์ นุอ์มานี เขียนโดย อะบูอับดิลลา มุฮัมหมัด บิน ญะอ์ฟัร นุอ์มานี (ฮ.ศ. 360) เล่มที่สอง คือ กะมาลุดดีน วะ ตะมามุนเนี้ยะอ์มะฮ์ โดยเชคซอดูก (ฮ.ศ. 306-381 / ค.ศ. 923-991) ซึ่งเรียบเรียงขึ้นตาม อุซูลอัรบะอะมิอะฮ์ เนื่องจากสถานภาพของบิดาของท่าน อาลี บิน บาบิวัยฮ์ ข้อมูลที่น่าเชื่อถือที่ได้รับมากจากบรรดาตัวแทนของอิมามและการเข้าพบอย่างลับๆ กับอิมามผู้เร้นกายโดยผ่านบรรดาทูตตัวแทนทั้งสี่ท่าน เล่มที่สาม อัลฟุซูลุลอะชะเราะฮ์ ฟิล ฆอยบะฮ์ โดยเชคมุฟีด (ฮ.ศ. 513 /ค.ศ. 1022) และหนังสือ อัลอิรชาด เขียนขึ้นตาาแนวของกุลัยนี และนุอ์มานี โดยใช้การรายงานฮะดีษต่างๆ อีกทั้งอธิบายการมีอายุยืนยาวของอิมามผู้เร้นกายไว้อีกด้วย เล่มที่สี่ มัสอะละตุน ฟิล ฆอยบะฮ์ โดยซัยยิด มุรตะฎอ (ฮ.ศ. 355-436 ค.ศ. 1044-1045) เป็นศิษย์ของเชคมุฟีด และยังมีหนังสือ อัลบุรฮาน อะลาเศี้ยะฮะติ ฏูลิ อุมริลอิมามิซซะมาน โดย มุฮัมหมัด บิน อะลี กะรอจิกี (ฮ.ศ. 449 / ค.ศ. 1057) ซึ่งขาดข้อมูลทางประวัติศาสตร์ เล่มที่ห้า อัลฆอยบะฮ์ โดยเชคฏูซี (ฮ.ศ. 385-460 / ค.ศ. 1067)เขียนขึ้นตามบรรทัดฐานของ อัลอัคบารุลวิกาละติลอัรบะอะฮ์ โดยอะห์มัด บิน นูห์ บัศรี ได้นำเสนอเกี่ยวกับข้อมูลทางประวัติศาสตร์ที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับภารกิจลับของทูตตัวแทนทั้งสี่ท่าน ซึ่งใช้ทั้งแนวฮะดีษและสติปัญญา อิมามท่านที่ 12 คือ มะฮ์ดีกออิมที่ถูกเร้นกาย ส่วนการแอบอ้างอื่นๆ เกี่ยวกับการเร้นกาย เช่น อาลี บิน อะบีฏอลิล , มุฮัมหมัด บิน ฮะนะฟียะฮ์ และมูซากาซิม นั้นไม่เป็นความจริง หนังสือเล่มนี้ถือเป็นตำราอ้างอิงหลักของบรรดานักเขียนรุ่นหลังของชีอะฮ์อิมามียะอ์ โดยเฉพาะ บิฮารุลอันวาร ของมุฮัมหมัด บาเกร มัจลิซี (ฮ.ศ 1037-1110) 