พระยาประจันตประเทศธานี ( โง่นคำ พรหมสาขา ณ สกลนคร)
อำมาตย์โท พระยาประจันตประเทศธานี มีนามเดิมว่า ท้าวโหง่นคำ หรือท้าวคำ ถือกำเนิดในตระกูลเจ้านายจากคณะอาญาสี่แห่งเมืองสกลนคร ซึ่งเป็นตระกูลที่สืบเชื้อสายจากเจ้านายผู้สร้างเมืองมหาไชยกองแก้ว และเจ้านายในราชวงศ์ศรีโคตรบูรของเมืองนครพนมในอดีต พระยาประจันตประเทศธานี (โง่นคำ) กำเนิดหลังรัชสมัยสมเด็จพระเจ้าอนุวงศ์แห่งนครเวียงจันทน์ราว ๑๑ ปี ซึ่งตรงกับรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ ๓) แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เมื่อวันอาทิตย์ เดือนยี่ ขึ้น ๑๕ ค่ำ ปีกุน เอกศก จ.ศ. ๑๒๐๑ ตรงกับวันที่ ๑๙ มกราคม พ.ศ. ๒๓๘๒ พระยาประจันตประเทศธานี (โง่นคำ) เป็นบุตรของเจ้าราชวงศ์อิน (อินทร์ หรือ จันทร์) เจ้านายในคณะอาญาสี่เมืองสกลนคร กับอัญญานางเทพ[2] ฝ่ายพระอัยกา (ปู่) พระนามว่า อุปฮาดพระนาคี (กิ่ง หรือ กิ่งหงษา) เจ้านายในคณะอาญาสี่เมืองมหาไชยกองแก้วของลาว พระปัยกา (ทวด) ทรงพระนามว่า พระบุรมราชากิตติศัพท์เทพฤๅยศ ทศบุรีศรีโคตรบูรหลวง คนทั่วไปรู้จักกันในพระนาม พระบรมราชา (พรหมา) ต้นตระกูล พรหมประกาย ณ นครพนม แห่งจังหวัดนครพนม เจ้าผู้ปกครองเมืองนครพนมเมื่อครั้งเป็นประเทศราชของเวียงจันทน์และสยาม โฮงหรือวังเดิมของพระยาประจันตประเทศธานีตั้งอยู่ ณ ตำบลธาตุเชิงชุม ใกล้วัดพระธาตุเชิงชุม ในตัวเมืองสกลนคร พระยาประจันตประเทศธานี (โง่นคำ) ได้ศึกษาอักขระสมัยตามประเพณีบุตรหลานเจ้านายบ้านเมืองลาว รู้หนังสือลาวทั้งอักษรลาวอักษรธัมม์และหนังสือไทยโดยสมควร มีสติปัญญาฉลาดหลักแหลมมาแต่กำเนิด[3]
พระยาประธานนคโรไทย (รอด)
พระยาประธานนคโรไทย (รอด) (พ.ศ. 2346 - พ.ศ. 2440) เป็นบุตรชายนายจันทร์ มหาดเล็กหุ้มแพร เกิดเมื่อปี พ.ศ. 2346 ได้ถวายตัวเป็นมหาดเล็กในสมเด็จพระสัมพันธวงศ์เธอ เจ้าฟ้าเกศ กรมขุนอิศรานุรักษ์เมื่อปี พ.ศ. 2361 ต่อมาในปี พ.ศ. 2363 ได้เป็นปลัดเวรมหาดเล็กและนายเวรมหาดเล็ก พ.ศ. 2370 รับตำแหน่งที่เมืองอุไทยธานี จนถึงปี พ.ศ. 2376 เจ้าพระยาบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) ได้ขอตัวมาอยู่กรมมหาดไทย ได้รับราชการต่อมาอีกหลายแห่ง จนถึงปี พ.ศ. 2418 ได้รับแต่งตังเป็น พระยาพิไชยสุนทร ผู้ว่าราชการเมืองอุทัยธานี และได้เป็น พระยาประธานนคโรไทย จางวางกำกับเมืองอุทัยธานีในเวลาต่อมา ท่านเจ้าเมืองที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงไว้วางพระราชหฤทัยมาก เป็นผู้ที่มั่นอยู่ในความจงรักภักดีเป็นอย่างยิ่ง เคยจัดงานสมโภชพระชนมพรรษาถวายพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อวันที่ 19 - 21 กันยายน พ.ศ. 2429