การสมรสเพศเดียวกันในเนเธอร์แลนด์
ในประเทศเนเธอร์แลนด์ การสมรสเพศเดียวกัน (Dutch: Huwelijk tussen personen van gelijk geslacht หรือ homohuwelijk) ชอบด้วยกฎหมายตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 2001[1][2] เป็นต้นมา ซึ่งทำให้ประเทศเนเธอร์แลนด์เป็นประเทศแรกของโลกที่การสมรสเพศเดียวกันชอบด้วยกฎหมาย
การอยู่กินด้วยกัน
คู่ชีวิต () หรือรู้จักกันในภายใต้ชื่ออื่นๆ คือการรับรองความสัมพันธ์ทางกฎหมายที่คล้ายคลึงกับการสมรส โดยคู่ชีวิตนี้ได้จัดตั้งขึ้นในประเทศต่างๆ ตั้งแต่คริสต์ทศวรรษที่ 1990 เป็นต้นมา ซึ่งมักจะพัฒนามาจากการรับรองความสัมพันธ์แบบคู่อาศัย () ที่มีสถานะเป็นทางการน้อยกว่า ในประเทศเดนมาร์ก ไอซ์แลนด์ นอร์เวย์ และสวีเดน ได้ทำการแทนที่ความสัมพันธ์แบบคู่ชีวิตด้วยการสมรสเพศเดียวกัน ในขณะที่ประเทศอื่นได้เสริมการสมรสเพศเดียวกันเข้าไปในระบบกฎหมาย ความสัมพันธ์แบบคู่ชีวิตนั้นมักถูกมองว่าเป็น "ก้าวแรก" ที่จะนำไปสู่ความเท่าเทียมกันทางการสมรสสำหรับบุคคลเพศเดียวกัน ในบางประเทศคู่ชีวิตนั้นสามารถรับรองบุคคลต่างเพศและบุคคลเพศเดียวกันได้ แต่ทว่า บางประเทศความสัมพันธ์รูปแบบนี้เปิดโอกาสให้กับคู่ชีวิตเพศเดียวกันเท่านั้น ส่วนในประเทศกรีซ ความสัมพันธ์คู่ชีวิตเปิดโอกาสให้กับคู่ชีวิตต่างเพศเท่านั้น