ความภูมิใจแห่งตน
การระบุความภูมิใจในตนโดยเป็นแนวคิดทางจิตวิทยาเชื่อว่าเริ่มจากงานของ นพ. วิลเลียม เจมส์[12] คือคุณหมอเจมส์ได้ระบุด้านต่าง ๆ ของอัตตา (self) โดยมีลำดับชั้นสองชั้น คือ กระบวนการรู้ (เรียกว่า 'I-self') และความรู้เกี่ยวกับตนที่เป็นผล (เรียกว่า 'Me-self' ) สังเกตการณ์และการเก็บข้อมูลของ I-self สร้างความรู้ 3 ประเภท ซึ่งรวมกันเป็น Me-self 3 ประเภทคือ ความรู้เรื่องตนทางกาย ตนทางสังคม และตนทางจิตวิญญาณ ตนทางสังคมเป็นสิ่งที่ใกล้ที่สุดกับความภูมิใจในตนเอง ซึ่งประกอบด้วยลักษณะต่าง ๆ ที่คนอื่นเห็น ส่วนตนทางกายเป็นตัวแทน (representation) ของร่างกายและทรัพย์สมบัติ ตนทางจิตวิญญาณเป็นตัวแทนแบบพรรณนา (descriptive representations) และเป็นลักษณะที่ได้ประเมิน (evaluative dispositions) เกี่ยวกับตน และมุมมองว่าความภูมิใจในตนเป็นทัศนคติเกี่ยวกับตนโดยรวม ๆ ก็ยังคงอยู่ทุกวันนี้[12]
วัลเทอร์ มิชเชิล
ในปี ค.ศ. 1968 มิชเชิลได้ตีพิมพ์บทความเฉพาะด้านที่ปัจจุบันกลายเป็นผลงานคลาสสิก เกี่ยวกับบุคลิกภาพและการประเมิน ซึ่งสร้างวิกฤตกระบวนทัศน์ในจิตวิทยาบุคลิกภาพซึ่งเปลี่ยนโฉมหน้าของการศึกษาจิตวิทยาบุคลิกภาพเป็นเวลาอีกหลายทศวรรษต่อมา มิชเชิลได้แสดงว่าการศึกษาหลายครั้งไม่สามารถสนับสนุนการสันนิษฐานสำคัญดังเดิมของทฤษฎีบุคลิกภาพได้ ที่ว่าพฤติกรรมของแต่ละบุคคลสำหรับคุณสมบัติ (เช่น ความเอาใจใส่หรือการเข้าสังคม) มีความสอดคล้องกันอย่างมากในสถานการณ์ที่แตกต่างกัน แต่การวิเคราะห์ของมิชเชิลได้เปิดเผยว่าพฤติกรรมของแต่ละบุคคล เมื่อได้วิเคราะห์อย่างใกล้ชิดแล้ว พบว่าพฤติกรรมจะมีความแตกต่างกันมากในสถานการณ์ที่แตกต่างกัน มากกว่าแสดงออกมาอย่างสอดคล้องกัน