การตอบสนองโดยสู้หรือหนี
การตอบสนองโดยสู้หรือหนี หรือ การตอบสนองแบบสู้หรือหนี (English: fight-or-flight response, hyperarousal, acute stress response) เป็นปฏิกิริยาทางสรีรภาพที่เกิดตอบสนองต่อเหตุการณ์ที่รู้สึกว่าเป็นอันตราย เสี่ยงต่อถูกทำร้าย หรือเสี่ยงต่อชีวิต[1] โดยมี ศ. นพ. วอลเตอร์ แบรดฟอร์ด แคนนอนที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดกล่าวถึงไอเดียนี้เป็นคนแรกในปี พ.ศ. 2472[2] ทฤษฎีของเขาแสดงว่า สัตว์ (และมนุษย์) มีปฏิกิริยาต่อภัยด้วยการทำงานในระบบประสาทซิมพาเทติก ซึ่งช่วยเตรียมสัตว์ให้สู้หรือหนี[3]
เคลเมนส์ ฟอน เปอร์เกต์
เคลเมนส์ ปีเตอร์ ฟอน เปอร์เกต์ (; 12 พฤษภาคม ค.ศ. 1874 – 28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1929) เป็นแพทย์และนักวิทยาศาสตร์ชาวออสเตรีย เกิดใกล้กรุงเวียนนา มีน้องชายชื่อกิวโด ฟอน เปอร์เกต์ ซึ่งต่อมาเป็นนักฟิสิกส์ เรียนวิชาเทววิทยาที่มหาวิทยาลัยอินส์บรุคและวิชาปรัชญาที่มหาวิทยาลัยเลอเฟิน ก่อนจะเรียนวิชาแพทย์ที่มหาวิทยาลัยกราซและฝึกงานที่คลินิกเด็กในเวียนนา ในปี ค.ศ. 1906 เปอร์เกต์พบว่าผู้ป่วยที่เคยได้รับวัคซีนโรคฝีดาษมาก่อนจะมีปฏิกิริยาตอบสนองเมื่อได้รับวัคซีนอีกครั้ง เปอร์เกต์และเบลา ชิค กุมารแพทย์ชาวฮังการี/อเมริกัน จึงคิดค้นคำว่า "allergy" (มาจากคำในกรีก "allos" แปลว่า "อื่น ๆ" และ "ergon" แปลว่า "ปฏิกิริยา") เพื่ออธิบายปฏิกิริยาดังกล่าว