โรงเรียนมหาวชิราวุธ จังหวัดสงขลา
ในสมัยนั้น เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม) ยังดำรงตำแหน่งเป็น พระยาสุขุมนัยวินิต ข้าหลวงเทศาภิบาลสำเร็จการมณฑลนครศรีธรรมราช ท่านเป็นผู้ที่รักและสนใจในเรื่องการศึกษามาก เนื่องจากเคยเป็นพระอาจารย์ถวายวิชาพระเจ้าลูกยาเธอฯ ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว หลายพระองค์ เช่น พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากิติยากรวรลักษณ์ กรมพระจันทบุรีนฤนาถ, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ารพีพัฒนศักดิ์ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประวิตรวัฒโนดม กรมหลวงปราจิณกิติบดี, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาภากรเกียรติวงศ์ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจิรประวัติวรเดช กรมหลวงนครไชยศรีสุรเดชเป็นต้น โดยท่านเริ่มจัดตั้งโรงเรียนชั่วคราวขึ้นก่อนที่ ศาลาการเปรียญวัดดอนแย้ ตำบลบ่อยาง อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา เมื่อวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2439มีนักเรียนจำนวน 12 คน
มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย
สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ซึ่งเป็นพระน้องยาเธอในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้มีพระดำริจัดตั้ง "มหามกุฏราชวิทยาลัย" เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวขึ้นภายใน วัดบวรนิเวศวิหาร โดยวิธีจัดการศึกษาแบบสมัยใหม่ มีลักษณะแตกต่างจากการเล่าเรียนภาษาบาลีตามประเพณีแบบเดิม ในขณะเดียวกัน ก็นำเอาวิธีวัดผลแบบข้อเขียนมาใช้เป็นแห่งแรกของประเทศไทยด้วย 