โรงเรียนไชยาวิทยา
โรงเรียนไชยาวิทยา เดิมชื่อ “โรงเรียนไชยา ” สังกัดกองการมัธยมศึกษา (โครงการทดลองอาชีพ) ของกรมสามัญศึกษา ตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2497 ที่วัดเวียง มีนายนุกูล บุญรักษา เป็นผู้รักษาการครูใหญ่ โดยเริ่มสร้างอาคารเรียนที่ถาวรขึ้นในวัดหลงซึ่งเป็นที่สาธารณะ ต่อมามีผู้มีจิตศรัทธาบริจาค ที่ดินเพิ่มเติม ได้เนื้อที่ประมาณ 22 ไร่ 31 ตารางวา เมื่อสร้างอาคารเสร็จ ได้ย้ายจากวัดเวียงมาเรียนในบริเวณวัดหลง เรียกกันว่า “โรงเรียน ส.ฎ. 7 ” เปิดทำการสอนมาจนถึงปีการศึกษา 2519
โรงเรียนกาวิละวิทยาลัย
สำหรับชื่อโรงเรียนนั้นเดิมกองการมัธยมศึกษา กรมสามัญศึกษาจะให้เรียกว่า "โรงเรียนวัฒโนทัยพายัพ ๒" แต่นางสวาท  รัตนวราห ผู้ดำเนินการติดต่อประสานงาน จนกระทั่งก่อตั้งโรงเรียนเป็นผลสำเร็จ มีความประสงค์จะให้ ครู - อาจารย์ และผู้บริหารชุดแรก มีความภาคภูมิใจในการสร้างโรงเรียนใหม่แห่งนี้ จึงเสนอขอให้ตั้งชื่อว่า "โรงเรียนกาวิละวิทยาลัย" ตามพระนามของพระเจ้ากาวิละ การที่ผู้เสนอชื่อโรงเรียนเลือกเอาพระนามของพระเจ้ากาวิละ ผู้ครองนครเชียงใหม่ และเป็นต้นตระกูล ณ เชียงใหม่ มาเป็นชื่อโรงเรียนเพราะมีความเห็นว่าโรงเรียนนี้เป็นโรงเรียนประจำจังหวัดเชียงใหม่ จึงควรได้รับชื่อจากบุคคลสำคัญที่สุดของจังหวัดเชียงใหม่ ทั้งนี้เพื่อจะได้รับทุนบำรุงจากชาวเชียงใหม่อย่างเต็มภาคภูมิใจ ประกอบกับผู้ที่ยกที่ดินให้คือทหารบกจังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งตั้งอยู่ในค่ายกาวิละ และได้รับฉันทานุมัติจากเจ้าพงษ์อินทร์ ณ เชียงใหม่ หัวหน้าเจ้านายฝ่ายเหนือด้วย