การเฉลิมพระยศเจ้านาย
สกุลยศของเจ้านายนั้น บรรดาผู้ที่เกิดในราชตระกูลจะเป็นราชบุตร ราชธิดา หรือราชนัดดาก็ตาม จะเรียกว่า เจ้า สกุลยศนั้น แบ่งออกเป็น 5 ระดับ ดังนี้
ราชสกุล
ราชสกุล ใน พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มี 27 สกุลราชสกุลสะกดด้วยอักษรโรมัน (ตามราชกิจจานุเบกษา)พระนามต้นราชสกุลข้อมูลเพิ่มเติมอ้างอิงกมลาศน์พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากมลาสเลอสรรค์ กรมหมื่นราชศักดิ์สโมสรหม่อมเจ้าชาย 14 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 13 พระองค์กฤดากรพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากฤษดาภินิหาร กรมพระนเรศร์วรฤทธิ์หม่อมเจ้าชาย 15 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 6 พระองค์ สถาปนาขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 2 พระองค์ [11]เกษมศรีพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเกษมศรีศุภโยค กรมหมื่นทิวากรวงศ์ประวัติหม่อมเจ้าชาย 18 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 12 พระองค์ สถาปนาขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 1 พระองค์ ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับสามัญชน 1 พระองค์เกษมสันต์พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเกษมสันต์โสภาคย์ กรมหลวงพรหมวรานุรักษ์หม่อมเจ้าชาย 43 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 25 พระองค์ ไม่ปรากฏพระนาม 3 พระองค์ ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับสามัญชน 2 พระองค์คัคณางค์Gaganānga na Ayudhyaพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าคัคณางคยุคล กรมหลวงพิชิตปรีชากรหม่อมเจ้าชาย 2 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 4 พระองค์ สถาปนาขึ้นเป็นพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหญิง 1 พระองค์[7]จักรพันธุ์สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจาตุรนต์รัศมี กรมพระจักรพรรดิพงศ์หม่อมเจ้าชาย 7 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 9 พระองค์ ไม่ปรากฏพระนาม 1 พระองค์ สถาปนาขึ้นเป็นพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 2 พระองค์ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหญิง 3 พระองค์ และพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า 12 พระองค์ [12] ชั้นนัดดา หม่อมเจ้าชาย 17 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 15 พระองค์ สถาปนาขึ้นเป็นพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 1 พระองค์ ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับสามัญชน 6 พระองค์จันทรทัตพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจันทรทัตจุฑาธาร กรมหมื่นวิวิธวรรณปรีชาหม่อมเจ้าชาย 9 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 4 พระองค์ ไม่ปรากฏพระนาม 2 พระองค์ ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับสามัญชน 1 พระองค์จิตรพงศ์สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าจิตรเจริญ กรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์หม่อมเจ้าชาย 5 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 4 พระองค์ชยางกูรพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าไชยานุชิต กรมหมื่นพงศาดิศรมหิปหม่อมเจ้าชาย 15 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 8 พระองค์ ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับสามัญชน 2 พระองค์ชุมพลพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชุมพลสมโภช กรมหลวงสรรพสิทธิประสงค์หม่อมเจ้าชาย 11 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 3 พระองค์ไชยันต์พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าไชยันตมงคล กรมหมื่นมหิศรราชหฤทัยหม่อมเจ้าชาย 5 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 8 พระองค์ สถาปนาขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 1 พระองค์ [13]ดิศกุลสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพหม่อมเจ้าชาย 14 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 23 พระองค์ ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับสามัญชน 1 พระองค์ทวีวงศ์พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทวีถวัลยลาภ กรมหมื่นภูธเรศธำรงศักดิ์หม่อมเจ้าชาย 6 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 9 พระองค์ทองแถมพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทองแถมถวัลยวงศ์ กรมหลวงสรรพสาตรศุภกิจหม่อมเจ้าชาย 8 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 9 พระองค์ทองใหญ่พลตรี พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทองกองก้อนใหญ่ กรมหลวงประจักษ์ศิลปาคมหม่อมเจ้าชาย 11 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 15 พระองค์ ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับสามัญชน 1 พระองค์เทวกุลสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเทวัญอุไทยวงศ์ กรมพระยาเทวะวงศ์วโรปการหม่อมเจ้าชาย 25 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 23 พระองค์ สถาปนาขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 1 พระองค์นพวงษ์Navavongs na Ayudhyaพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้านพวงศ์ กรมหมื่นมเหศวรศิววิลาสหม่อมเจ้าชาย 15 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 7 พระองค์ สถาปนาขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 2 พระองค์ ชั้นนัดดา หม่อมเจ้าชาย 2 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 1 พระองค์ ชั้นปนัดดา ได้รับการสถาปนาเป็นสมเด็จพระสังฆราชเจ้า (เทียบเท่าพระองค์เจ้า) 1 พระองค์[2]ภาณุพันธุ์สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดชหม่อมเจ้าชาย 9 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 7 พระองค์ สถาปนาขึ้นเป็นพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 2 พระองค์ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหญิง 2 พระองค์ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 4 พระองค์ และพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหญิง 1 พระองค์ [14] ชั้นนัดดา หม่อมเจ้าชาย 4 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 5 พระองค์ ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับสามัญชน 3 พระองค์วรวรรณพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวรวรรณากร กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์หม่อมเจ้าชาย 19 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 14 พระองค์ สถาปนาขึ้นเป็นพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 1 พระองค์ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหญิง 1 พระองค์ และพระนางเธอ 1 พระองค์ ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับสามัญชน 2 พระองค์วัฒนวงศ์พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวัฒนานุวงศ์ กรมขุนมรุพงศ์สิริพัฒน์หม่อมเจ้าชาย 4 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 3 พระองค์ศรีธวัชพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศรีสิทธิธงไชย กรมขุนสิริธัชสังกาศหม่อมเจ้าชาย 5 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 2 พระองค์ ไม่ปรากฏพระนาม 7 พระองค์ศุขสวัสดิพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศุขสวัสดี กรมหลวงอดิศรอุดมเดชหม่อมเจ้าชาย 23 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 14 พระองค์ สถาปนาขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 1 พระองค์ และพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหญิง 1 พระองค์โศภางค์พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าศรีเสาวภางค์หม่อมเจ้าชาย 2 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 1 พระองค์สวัสดิกุลพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสวัสดิประวัติ กรมพระสมมตอมรพันธ์หม่อมเจ้าชาย 2 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 1 พระองค์สวัสดิวัตน์สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสวัสดิโสภณ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์หม่อมเจ้าชาย 22 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 24 พระองค์ ไม่ปรากฏพระนาม 2 พระองค์ สถาปนาขึ้นเป็นสมเด็จพระบรมราชินี 1 พระองค์ ลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อสมรสกับสามัญชน 6 พระองค์สุประดิษฐ์พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุประดิษฐ์ กรมหมื่นวิษณุนาถนิภาธรหม่อมเจ้าชาย 5 พระองค์, หม่อมเจ้าหญิง 9 พระองค์ สถาปนาขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าหญิง 1 พระองค์โสณกุลพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสณบัณฑิต กรมขุนพิทยลาภพฤฒิธาดาหม่อมเจ้าชาย 8 พระองค์ หม่อมเจ้าหญิง 5 พระองค์[15] สถาปนาขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าชาย 1 พระองค์