ఆక్సిజన్
ప్రాణ వాయువు (ఆంగ్లం:Oxygen) గాలిలో ఉన్న సంఘటిత వాయువులలో ఒకటి. ప్రకృతిలో అన్ని మూలకాల కంటే ఎక్కువగా లభిస్తుంది. గాలిలో మూలక రూపంలో లభిస్తుంది. ఘనపరిమాణాత్మకంగా గాలిలో ఐదవవంతు ఉంటుంది. దీనిని తెలుగులో సాంప్రదాయకంగా ఆమ్లజని అని వ్యవహరిస్తారు. దీనిని ప్రాణవాయువుగానూ వ్యవహరిస్తారు. భూమి మీద వృక్ష జంతు సంపదకి ప్రాణ వాయువు అత్యవసరం. ఇది నీటిలో కరుగుతుంది. నీటిలో గల జీవాలు ఈ ప్రాణ వాయువును గ్రహిస్తాయి. ఇది ఇసుకలో 65%, నీటిలో 89% ఉంటుంది.
వాయు కాలుష్యం
వాయు కాలుష్యం సామాన్యముగా జనసాంద్రత అధికంగా కలిగిన మహా నగరాలలో, ముఖ్యముగా అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో, ఎక్కడైతే పర్యావరణ నియమ నిబంధనలు అమలులో లేవో లేక నామమాత్రంగా వున్నాయో, అక్కడ కూడు కొంటుంది.ఏదేమైనా, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో కూడా జన సాంద్రత అధికంగా కలిగిన ప్రదేశాలలో కాలుష్యం అనారోగ్యకరమైన స్థాయిలలో ఉంటుంది.10 టన్నుల CO () సంవత్సరానికి:
సంవత్సరానికి తలసరి CO టన్నులు:వాయు కాలుష్యాన్ని పరిశీలించుటకు వాడే ముఖ్యమైన టెక్నాలజీ సంఖ్యా శాస్త్రపు నమూనా ()ల ద్వారా వాయు కాలుష్యాలు క్రింది స్థాయి వాతావరణంలో ఏ విధంగా పయనిస్తాయో చెపుతుంది.ముఖ్యమైన విధానాలు ఈ కింద ఇవ్వబడినాయి:ఒక ప్రాంతపు వనరు అనే సమస్యను, చాలా కాలంగా, దాదాపు 1900 సంవత్సరం నుండి అధ్యయనం చేయటం వలన మరియు అది తేలికైన సంఖ్యా శాస్త్రాన్ని కలిగి యుండుట మూలంగా, బాగుగా అర్ధం చేసికొన్నారు.అది తేలికైన కాలుష్య గాలుల వాయుకాలుష్య ఇసోప్లేత్లను () ముందుగ చెప్పుటకు ఒక గుస్సియన్ () వ్యాప్తి నమూనాని వాడుతుంది. గాలి యొక్క చలన వేగమును, కుప్ప / పోగాగోత్తపు ఎత్తును, బాహ్య ప్రసరణ నిష్పత్తి, మరియు స్థిరత్వపు తరగతి (వాతావరణపు తర్బ్యులేన్స్ () ని కొలిచే ప్రమాణము). ఈ నమూనా చాల ఎక్కువగా వివిధ రకములైన వాతావరణపు సంబంధించిన ప్రయోగాత్మక సమాచారముతో వాలిడేట్ మరియు కాలిబ్రేట్ చేయబడింది.