తంగేడు
బాగా పెరిగిన తంగేడు మొక్క రెండు మీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. బహువార్షికమయినందున, సంవత్సరం పొడవునా దొరుకుతుంది. కణుపునకు ఒకటి వంతున సంయుక్త పత్రాలు ఏర్పడతాయి. పత్రాలు చింతాకుల వలె ఉండి, కొంచెం పెద్దవిగా వుంటాయి. ఫలాలు తప్పిడిగా, పొడవుగా ఏర్పడతాయి. ఈ మొక్కను మెరక తంగేడు, తంగేడు, తుంగేర, గొబ్బిపూలు అని అనేక పేర్లతో పిలుస్తారు. సంస్కృతంలో చరమ రంగ లేక మాయహరి, ఆవర్తకి, పీఠకిలక, తిమిరిహరి అని అనేక నామాలున్నాయి. ఆంగ్లంలో టానర్స్ కాషియా లేక టానర్స్ సెన్నా అని, శాస్త్రీయంగా కేషియా ఆరిక్యులేటా లేక సెన్నా ఆరిక్యులేటా అని పిలుస్తారు. ఇది సీసాల్పినియేసి అనే కుటుంబానికి చెందినది. ఈ మొక్క బెరడులో టాన్లి ఎక్కువగా ఉన్నాయి. మొక్క సమూలంలో బీటా సైటోస్టీరాల్, గ్లైకోసైడ్లు ఉన్నాయి. ఆయుర్వేదంలో మధుర, రూక్ష, పిత్త, వాత కఫ హర గుణాలున్నట్టు పేర్కొన్నారు.
రోజ్‌వుడ్ ఆయిల్
రోజ్‌వుడ్ ఆయిల్ లేదా రోజ్‌వుడ్ తైలం లేదా రోజ్‌వుడ్ నూనె ఒక ఆవశ్యక నూనె. రోజ్‌వుడ్ అనేది ఇంగ్లీసు పేరు. తెలుగులో నూకమాను నూనెఅంటారు. రోజ్‌వుడ్ ఆయిల్ను వైద్యంలో ఉపయోగిస్తారు. రోజ్‌వుడ్ నూనె వలన ఇతర ప్రయోజనాలు కూడా కలవు.ఇది మానసిక అస్వస్థతను/మానసికకృంగు బాటును తగ్గిస్తుంది.అలాగే నంపుంస గుణాన్ని తగ్గిస్తుంది.అలాగే చర్మాన్ని మృదువు పరుస్తుంది.
రోజ్‌వుడ్ చెట్టు లారేసియే కుటుంబానికి చెందినది.రోజ్‌వుడ్ లో పలురకాలు వున్నవి. రోజ్‌వుడ్ వృక్షశాస్త్ర పేరు అనిబా రోసయేడోరా అంతేకాదు అనిబా రోసయేడోరావర్ అమజోనికా అనికూడా పిలుస్తారు. సాధారణముగా బ్రెజిలియన్ రోజ్‌వుడ్ అనికూడా పిలుస్తారు. దీని మూల స్థానం బ్రెజిల్. రోజ్‌వుడ్ చెట్టు సతతహరిత చెట్టు. 40 మీటర్ల (125 అడుగులు)ఎత్తువరకు పెరుగును. చెట్టు ఎర్రనిబెరడును కలిగి వుండును.పూలు పసుపు రంగులో వుండును.దక్షిణ అమెరికా లో ఈ చెట్లలను విపరీతంగా నరికిన ఫలితంగా చెట్ల భూవైశాల్యం బాగా తగ్గిపోయింది. అందువలన రోజ్‌వుడ్‌ను పారిశ్రా మికంగా వాడేవారు ఒకచెట్టు నరకాలంటే ఒక చెట్టు నాటాలనే చట్టం చేసారు. రోజువుడ్‌ను భవన నిర్మాణంలో, అలమరాలు చేయటానికి, పెట్టెలు చేయటానికి ఉపయోగిస్తారు.జపానులో చోప్ స్టిక్స్ చేయటానికి ఉపయోగిస్తారు. మరియు ఆవశ్యక సుంగంధ తైలాన్ని ఉత్పత్తి చేయుటకు ఉపయోగిస్తారు.