వృత్తము
వృత్తము పై గల ఏదేని బిందువునుండి వృత్త కేంద్రమునకు గల దూరాన్ని వృత్త వ్యాసార్థం అంటారు. దీనిని ఆంగ్లంలో "radius" అంటారు.వృత్త కేంద్రాన్ని వృత్తం పైని ఏదేని బిందువుతో కలిపే రేఖా ఖండాన్ని ఆ వృత్త వ్యాసార్థం అంటారు.ఒక వృత్తానికి లెక్కలేనన్ని వ్యాసార్థాలు ఉంటాయి.
గతి శాస్త్రం
"ఒక వస్తువు వృత్తాకార చలనంలో ఉండాలంటే ఆ వస్తువుపై నిరంతరం ఒక బలం వస్తువు చలనదిశకు లంబంగా వృత్తాకార కేంద్రం వైపు నిరంతరం పనిచేస్తూ ఉండాలి" . ఈ బలాన్ని అభికేంద్రబలం అంటారు. వస్తువు ద్రవ్యరాశి 'm' అయితే అభికేంద్ర బలం F = mv /r అవుతుంది. ఒక వస్తువు వక్రమార్గంలో ప్రయాణించాలంటే అభికేంద్ర బలం అవసరం అవుతుంది. సూర్యుడు, గ్రహానికి మధ్య గురుత్వాకర్షణ బలం, అభికేంద్రబలంగా పనిచేసి గ్రహాన్ని సూర్యుడి చుట్టూ తిప్పుతుంది. కేంద్రకం, ఎలక్ట్రాన్‌కి మధ్య ఉండే విద్యుత్ అయస్కాంతబలం, అభికేంద్రబలంగా పనిచేసి కేంద్రకం చుట్టూ ఎలక్ట్రాన్ తిరగడానికి ఉపయోగపడుతుంది. కారు టైర్లకి, రహదారికి మధ్య ఉండే ఘర్షణ బలం, అభికేంద్రబలంగా పనిచేసి కారు వక్రమార్గంలో ప్రయాణించడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
సాధారణంగా మోటారు సైకిల్ టైర్లకి, రహదారికి మధ్య ఉండే ఘర్షణ బలం అభికేంద్రబలంగా పనిచేసి మోటారు సైకిల్‌ని వంపుమార్గంలోనికి తిప్పడానికి ఉపయోగపడుతుంది. ఒక్కోసారి ఈ ఘర్షణ బలం మోటారు సైకిల్ వంపు మార్గంలో ప్రయాణించడానికి కావలసిన అభికేంద్ర బలాన్ని ఇవ్వలేకపోవచ్చు లేదా టైర్లు అరిగిపోయేలా చేయవచ్చు లేదా వాహనం పక్కకు జరిగి ప్రమాదం సంభవించవచ్చు. వీటినన్నిటినీ అధిగమించడానికి కావాల్సిన అభికేంద్రబలాన్ని వాహనాన్ని వంపుమార్గకేంద్రం వైపునకు వంచడం వల్ల పొందవచ్చు.