లాంకషైర్ బాయిలరు
లాంకషైరు బాయిలర్లు చూచుటకు షెల్ మరియు ట్యూబు హీట్ఎ క్చెంజరు వలే ఉండును.బాయిలరు షెల్ వెలుపలి నిర్మాణం చూచుటకు పొడవైన డ్రమ్ములా వుండును.పొడవు 9 నుండి 10 మీటర్ల వరకు వుండి, డ్రమ్ము వ్యాసం 4 నుండి 6 మీటర్లు వుండును. షెల్‌లో రెండు ఫైరు ట్యూబులు వుండును. ఈ ఫైరు ట్యూబుల వ్యాసం షెల్ వ్యాసంలో 40% వరకు ఉండును. షెల్ రిఫ్రాక్టరి ఇటుకలతో నిర్మించిన కట్టడం మీద అమర్చబడి వుండును. బాయిలరు డ్రమ్ము మరియు ఇటుకలనిర్మాణం మధ్య మూడు ఖాళి మార్గాలు వుండును.ఈ ఖాళి ద్వారా ఇంధన దహనం వలన వెలువడిన వేడివాయువులు పయనించును. మొదట ఫైరు ట్యూబులలో ఏర్పడిన వేడి వాయువులు, ఫైరు ట్యూబులచివర నుండి బాయిలరు షెల్ కింది బాగపు బయటి ఉపరితలం వెంబడి, ముందు వరకు వచ్చి, అక్కడి నుండి డ్రమ్ము/స్తుపాకారడ్రమ్ముఇరువైపులా డ్రమ్ము బయటి ఉపరితలాన్ని తాకుతూ స్మోకు బాక్సువరకు వెళ్ళి అక్కడి నుండి పొగగొట్టానికి వెళ్ళును.డ్రమ్ములో నీటిమట్టం బాయిలరు వేడి వాయువులు షెల్ పక్కల గుండా పయనించుమట్టం కన్న ఎక్కువ మట్టంలో వుండును. డ్రమ్ములో సగానికి పైగా నీరు వుండును. అందువలన ఫైరు ట్యూబులు పూర్తిగా నీటి మట్టంలో మునిగి వుండును. ఫైరు ట్యూబులలో ముందు భాగాన కొంతఎత్తు వరకుగ్రేట్వుండును వాటి మీద గ్రేట్ పలకలు అమర్చబడి వుండును.గ్రేట్ వెనుక భాగాన గ్రెట్ ఎత్తుకు రిఫ్రాక్తరి గోడ వుండును.అందువలన ఫ్లూ వాయువుల వేగానికి బూడిద ముందుకు తోసుకు వెల్లకుండా, ఫైరు ట్యూబు కింది అర్థ భాగంలో జమ అగును. గ్రేట్ పలకల మీద ఇంధనాన్ని/బొగ్గును పేర్చి కాల్చేదరు.గ్రేట్ కున్నరంధ్రాల ద్వారా బూడిద గ్రేట్ దిగువున వున్న ప్రదేశంలోజమఅగును.జమ అయ్యిన బూడిదను మాన్యువల్‌గా తొలగిస్తారు. కొన్ని బాయిలర్లలో ఫ్లూగ్యాసెస్ చిమ్నీకివెళ్ళుటకు ముందు ఎకనమైజరు ద్వారా పయనించును. బాయిలరుకు వెళ్ళు నీటిని ఈ ఎకనమైజరు ద్వారా పంపడం వలన నీరు వేడెక్కును.ఫ్లూ గ్యాసుద్వారా నష్ట పొయ్యే ఉష్ణాన్ని కొంత మేరకు తగ్గించ వచ్చును[1]. కోర్నిష్ బాయిలరు కూడా ఆకృతిలో లాంకషైర్ బాయిలరు వలె వుండును.కాని కోర్నిష్ బాయిలరులో ఒక ఫ్లూ/ఫైరు ట్యూబు మాత్రమే వుండును.
కోర్నిష్ బాయిలరు
కోర్నిష్ బాయిలరు పొడవుగా స్తుపాకారంగా వుండును.బాయిలరు షెల్ పొడవు 4 నుండి 7 మీటర్లు వుంది, వ్యాసం 1.2 నుండి 1.8 మీటర్లు వుండును[2].కొన్ని బాయిలరులు 1.5 మీటర్ల వ్యాసంతో 5.5 మీటర్లపొడవు వుండును.ఈ బాయిలరులో ఫర్నేసు ట్యూబు వ్యాసం 90 సెం.మీ వుండును.దానిలోణీ గ్రేట్ 1.8 మీ పొడవు వుండును[3] ఈ బాయిలరు క్షితిజసమాంతరంగా భూమి పైన ఇటుకలతో గదులవలె నిర్మితమైన ఫర్నేసు/కొలిమి పైన అమర్చి వుండును. కోర్నిష్ బాయిలరు ఫైరు ట్యూబు రకానికి చెందిన బాయిలరు అయినను పెక్కు ఫైరు ట్యూబులు ఉండవు.ఇది షెల్ అండ్ ట్యూబు రకానికి చెందిన బాయిలరు. ఆకృతిలో ఇది లాంకషైర్ బాయిలరును పోలి వుండును.కాని లాంకషైర్ బాయిలరులో రెండు ఫర్నేసు గొట్టాలు/వేడి గాలుల/ఫైరు ట్యూబులు ఉండగా కోర్నిష్ బాయిలరులో కేవలం ఒక ఫైరు ట్యూబు/ఫ్లూ గ్యాస్ ట్యూబు వుండును.ఫ్లూ (Flue) అనగా పొగ అని అర్థం.ఇంధనంను మండించగా వేడి వాయువులు పొగలా ఏర్పడం వలన ఈ గొట్టాన్ని ఫ్లూట్యూబు అంటారు.ఇంధనాన్ని ఇక్కడే మండించడం వలన ఫైరు ట్యూబు అని కూడా అంటారు. ఫ్లూ ట్యూబు ముందు భాగంలో కొంత పొడవు వరకు గ్రేట్/పొయ్యి అను నిర్మాణం వుండును. గ్రేట్ మీద ఇంధనాన్ని చేర్చి మండించేదరు. ఇంధనాన్ని, షెల్ లోని ఫ్లూ ట్యూబులోనే మండించడం వలన ఈ బాయిలరును అంతర్గత ఫర్నేసు బాయిలరు అంటారు.బాయిలరు షెల్ లో నీరు సహజ ప్రసరణ విధానంలో ప్రసరణ అగును.స్తూపాకారంగా వున్న డ్రమ్మును మూడు గదులుగా వున్న ఇటుక నిర్మాణం పై వుంచెదరు. మూడూ గదుల్లో రెండూ సిలిండరు/స్తూపాకార డ్రమ్ము/పీపాకు రెండూ వైపుల అర్ద్గవృత్తభాగాన్ని దాటి వుండేలా కట్టబడి వుండంగా, మధ్య గది సిలిండరికల్ షెల్ అడుగు భాగాన వుండును.ఫ్లూ ట్యూబు లోణని వేడీ వాయువులు ఈ మూడు గదుల్లో నుండి పయనించును.