ఉదయపూర్
ఉదయపూర్ అంటే సిటీ ఆఫ్ సన్ సెట్ (సూర్యాస్తమయ నగరం) మరియు సరస్సుల నగరం (సిటీ ఆఫ్ లేక్) అని కూడా పిలుస్తారు. స్థానికులు దీనిని శ్వేత నగరం అని కూడా అంటారు. ఇది ఉదయపూర్ జిల్లా ప్రధానకేంద్రము. ఉదయపూర్ జిల్లా పశ్చిమ భారతదేశం లోని రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలో ఉంది. రాజపుత్రులు ఏలిన మేవార రాజ్యానికి ఉదయపూర్ రాజధానిగా ఉండేది. ఉదయపూర్ అతి దీర్ఘకాలం పరిపాలించిన సంస్థానంగా ఉదయపూర్‌ ప్రపంచంలో ప్రథమ స్థానంలో ఉంది. క్రీ.పూ 600 నుండి ప్రస్తుత కాలం వరకు ఈ ప్రదేశం పరాకాంతం కాలేదు. రాజపుత్రుల సంతతివారు ఇప్పటికీ వారి హోదాలో కొనసాగుతున్నారు. రాజపుత్రుల చరిత్ర, సంస్కృతి మరియు విజ్ఞాన ప్రదేశాలు ఉదయపూర్ ఇప్పటికీ విశదీకరిస్తుంది. అనేక రాజమందిరాలు విలాసవంతమైన వసతిగృహాలుగా మార్చబడ్డాయి. ఈ నగరాన్ని తూర్పు వెనిస్ నగరం, ప్రేమ నగరం మరియు సరస్సుల నగరం అని ఉపనామాలు ఉన్నాయి.
జైపూర్ (రాజస్థాన్)
ముందుగా ప్రణాళిక వేసిన నగరమైన జైపూర్ నగరంలో అభివృద్ధి చెందిన ప్రాంతాలు అనేకం ఉన్నాయి. ఒకప్పుడు రాజపుత్రులు ఒకరితో ఒకరు నిరంతరం కలహించికుంటూ యుద్ధాలలో మునిగితేలుతుండే వారు. జైపూర్ రాజులు మొగలులతో సత్సంబంధాలను కలిగి ఉన్న కారణంగా వారి అధికార ప్రాంతాన్ని విస్తరించుకున్నారు. నగరం వస్తుశాస్త్ర ఆధారంగా నిర్మితమైన నగరం. వాస్తుశాస్త్రం వేదసమ్మతమైనది సంపదలు సౌభాగ్యం కలుగజేసేది. ఒక్కొక్క వీధి తూర్పు పడమరలుగా ఉత్తరదక్షిణాలుగా చక్కగా నిర్మించబడ్డాయి. తూర్పు ద్వారం పేరు 'సూర్యస్తూపం అంటారు. పడమటి ద్వారాన్ని చంద్రస్తూపం అంటారు. ఉత్తర ద్వారం జొరావర్ సింగ్ ద్వారం అంటారు. ఉత్తరద్వారం వైపు పురాతన రాజధాని అయిన అంబర్ ఉంది. అయినా ప్రస్తుత జైపూర్ నగరం నగరం చుట్టూ నిర్మితమైన గోడలను దాటి విస్తరించింది. ప్రణాళిక వేసిన నగరం గోడల లోపల ఉంటుంది. ద్వారాలు సూర్యోదయానికి తెరచి సూర్యాస్థమయానికి మూసివేస్తుంటారు. అప్పటి ఉత్తరభారతదేశ నగరాలన్నీ ఇరుకైన సందులు వీధులుతో ఉన్నాయి. వీధులన్నీ కలగా పులగమై దారి కన్నుకోవడం వీలుకాని అయోమయంగా ఉంటాయి. అక్కడక్కడా ఆలయలు, ప్రదేశాలు మరియు తాత్కాలిక నివాస ప్రదేశాలు ఉంటాయి. వస్తుశాస్త్రానికి ఈ నగరాలు అనుగుణణ్గా ఉండవు. అయినా సవాయ్ జైసింగ్ II మరియు బెంగాలి సలహారాదుడు అయిన విద్యాధర్‌ల ఆలోచనలు రూపుదిద్దుకుని వాస్తుశాస్త్ర అనుగుణ్యమైన చక్కటి నిరంఆణు శైలితో జైపూర్ నగరం నిర్మించబడింది. జైపూర్ నగరం ఎనిమిది మండలాలుగా విభజింపబడింది. పితాపద అనే తొమ్మిదవ విభాగంలో వాణిజ్యాఅ అవసరాల కొరకు నిర్మించబడింది. పితాపద కూడా తొమ్మిది విభాగాలుగా విభజింపబడింది. ఈ నగర నిర్మాణం సవాయ్ జైసింగ్ II జ్యోతిషశాస్త్ర జ్ఞానం వాస్తుశాస్త్ర జ్ఞానం తెలియజేస్తుంది.