దశరథుడు
దశరథుడు రామాయణం లోని ఒక పాత్ర పేరు. శ్రీరాముని తండ్రి. ఈయన అయోధ్య సామ్రాజ్యాన్ని పరిపాలించేవాడు. ఇతడు చాల మంచి రాజు రఘు వంశమునకు చెందిన వాడు. ఈయనకు ముగ్గురు భార్యలు. కౌసల్య, సుమిత్ర, మరియు కైకేయి. దశరథునికి చాలాకాలం సంతానం కలుగలేదు. ఆయన ఋష్యశృంగుడును ౠత్విక్కుగా వరించి పుత్రకామేష్టి నిర్వహించి నలుగురు కుమారులను పొందాడు. అందులో పెద్దవాడైన రామచంద్రుడు విష్ణుమూర్తి అవతారమని పురాణాలు వివరిస్తునాయి. వీరికి పుట్టిన నలుగురు పుత్రులు, రాముడు, లక్ష్మణుడు, భరతుడు, శతృఘ్నుడు. కౌసల్య కుమారుడు రాముడు, సుమిత్ర కుమారులు లక్ష్మణ శతృజ్ఞులు, కైకేయి కుమారుడు భరతుడు.
మామిడాల రాములు
రాములు నల్గొండ/వరంగల్ జిల్లా, జనగాం సమీపంలో ఉన్న తరిగొప్పుల గ్రామంలో జన్మించాడు. తాత ముత్తాలది రజక వృత్తి. ఈయన ఆ వృత్తిని ఎంచుకోకుండా చిన్నప్పటి నుంచి బాగా చదువుకున్నాడు. కొద్ది రోజులు బచ్చన్నపేటకు వెళ్ళి అక్కడ అక్క వరసయ్యే ఒక బంధువు ఇంట్లో ఉంటూ పనిచేసుకుంటూ కొద్ది రోజులు చదువుకున్నాడు. మళ్ళీ తండ్రి అనుమతితో స్వగ్రామానికి వచ్చి ఐదవ తరగతి దాకా స్థానిక పాఠశాలలో చదివాడు. ప్రతి తరగతిలోను మొదటి స్థానంలో నిలిచేవాడు. ఊరివాళ్ళ ప్రభావంతో తండ్రి తనను చదువు ఎక్కడ మానిపిస్తాడోనని ప్రాథమిక విద్య తర్వాత నర్మెట్ల అనే గ్రామం వెళ్ళాడు. హైస్కూలు చదువు కోసం జనగాం వచ్చి అక్కడ ప్రభుత్వ పాఠశాలలో ప్రవేశాలు పూర్తయిపోవడంతో "ఆంధ్రభాషా వర్ధిని ఉన్నత పాఠశాల" లో చేరాడు. కూలిపని చేసి అక్కడ ఫీజు కట్టేవాడు. పరీక్షల్లో మంచి మార్కులు వస్తుండటంతో గౌరిపెద్ది రామారావు అనే ఉపాధ్యాయుడు ఈయన ఫీజు చెల్లించేందుకు ముందుకు వచ్చాడు. ఆయన సలహాతో గణితం, సామాన్య శాస్త్రం తో పాటు సంస్కృతాన్ని కూడా అభ్యసించాడు. తర్వాత రామారావు సలహాతోనే ఆ ఊర్లోని సంపన్నుల పిల్లలకు ట్యూషన్లు చెప్పి తన ఖర్చుల కోసం డబ్బు సంపాదించుకున్నాడు. మరో స్నేహితుడి సాయంతో "హరిజన్ సేవక్ సంఘ్" వసతి గృహంలో స్థానం సంపాదించాడు.