వంగపండు ప్రసాదరావు
ఈయన పార్వతీపురం దగ్గర పెదబొండపల్లిలో 1943 జూన్ లో జన్మించారు. తండ్రి జగన్నాధం తల్లి చినతల్లి.2008, నవంబరు 23 న తెనాలిలో ఈయనకు బొల్లిముంత శివరామకృష్ణ సాహితీ అవార్డును బి.నరసింగరావు చేతులమీదుగా ప్రధానం చేశారు.[2] ప్రజలకోసం బ్రతికిన నాజర్ లాంటి కళాకారుడని వంగపండును పోలుస్తారు. వంగపండు ప్రసాదరావు, గద్దర్తో కలిసి 1972లో పీపుల్స్ వార్ యొక్క సాంస్కృతిక విభాగమైన జన నాట్యమండలిని స్థాపించాడు. వంగపండు మూడు దశాబ్దాలలో 300కు పైగా పాటలు వ్రాశాడు. అందులో 12 పాటలు అన్ని గిరిజన మాండలికాలతో పాటు తమిళం, బెంగాళీ, కన్నడ మరియు హిందీ వంటి పది భారతీయ భాషలలోకి కూడా అనువదించబడినవి. "యంత్రమెట్టా నడుస్తు ఉందంటే..." అనే పాట ఒక ఆచార్యునిచే ఆంగ్లంలో కూడా అనువదించబడి అమెరికా, ఇంగ్లాండులో అభిమానం చూరగొన్నది.[3] విప్లవ కవిత్వంలో పాట ప్రముఖ పాత్ర వహించింది. సుబ్బారావు పాణిగ్రాహి, వంగపండు ప్రసాదరావు, గద్దర్ మొదలైనవారు విప్లవ భావాలను ప్రజల దగ్గరకు తీసుకెళ్ళారు.
వీరగంధం వెంకట సుబ్బారావు
వీరగంధం వెంకట సుబ్బారావు ప్రఖ్యాత హరికథ కథకులు.
ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని ప్రకాశం జిల్లా దర్శి సమీపంలో, వినుకొండ పట్టణానికి దగ్గరగా ఉన్నటువంటి భీమవరం (ముండ్లమూరు) అను ఒక చిన్న పల్లెటూరిలో వ్యవసాయ కుటుంబంలో వీరగంధం పిచ్చయ్య మరియు వీరగంధం వెంకమ్మ దంపతులకు మూడవ సంతానంగా జూలై 29, 1937 న జన్మించారు. ఆయన తాతగారు వీరగంథం సుబ్బయ్య గారు. సుబ్బయ్య గారి తండ్రిగారు వీరగంథం పెంటయ్యగారు వినుకొండకు చెందినవారు. వీరికి చిన్నతనం నుంచే షుమారు 10వ ఏటనే కళ లందు ఆసక్తి కలిగినది. తన స్నేహితులతో కలిసి ఊరిలొ మరియు పక్క ఊళ్ళలో చిన్న చిన్న నాటకాలు ప్రదర్శిస్తూ హనుమంతుడు, రాముడు, కృష్ణుడు, నారదుడు మెదలగు వేషాలు కట్టి తన కళాతృష్ణ ని పెంపొందించసాగారు. ఇంటిలో ఒప్పుకొవటంలేదని, తన 13వ ఏట ఇల్లు వదిలి పారిపోయి, అప్పటికే కళల కు ప్రసిద్ధి గాంచిన తెనాలి పట్టణానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ, వారిని విద్యా దానకర్ణ తెల్లాకుల వెంకటేశ్వర గుప్త భాగవతార్ గారు భోజనం పెట్టి ఆదరించి దగ్గరికి చేర్చుకున్నారు. సుబ్బారావు గారిలో ఉన్నటువంటి గాత్ర శుద్ధి, హావ భావ నటనా నైపుణ్యాన్ని చూచి, వారికి హరికథ అనే కళ ను ఆయనకు నేర్పించాలని సంకల్పించినారు.