ఆక్సిజన్
ప్రాణ వాయువు (ఆంగ్లం:Oxygen) గాలిలో ఉన్న సంఘటిత వాయువులలో ఒకటి. ప్రకృతిలో అన్ని మూలకాల కంటే ఎక్కువగా లభిస్తుంది. గాలిలో మూలక రూపంలో లభిస్తుంది. ఘనపరిమాణాత్మకంగా గాలిలో ఐదవవంతు ఉంటుంది. దీనిని తెలుగులో సాంప్రదాయకంగా ఆమ్లజని అని వ్యవహరిస్తారు. దీనిని ప్రాణవాయువుగానూ వ్యవహరిస్తారు. భూమి మీద వృక్ష జంతు సంపదకి ప్రాణ వాయువు అత్యవసరం. ఇది నీటిలో కరుగుతుంది. నీటిలో గల జీవాలు ఈ ప్రాణ వాయువును గ్రహిస్తాయి. ఇది ఇసుకలో 65%, నీటిలో 89% ఉంటుంది.
జీవద్రవ్య ఇంధనాలు
జీవద్రవ్యాలు /సేంద్రియ పదార్థాలు కార్బను సమ్మేళనాలు. జీవద్రవ్యాల్లో కార్బన్, హైడ్రోజన్ మరియు ఆక్సిజను అధికమొత్తంలోను, నైట్రోజన్, సల్ఫర్ వంటివి స్వల్ప ప్రమాణంలో వుండును.ప్రోటీను అధికంగా వున్నజీవద్రవ్యాల్లో నైట్రోజను/నత్రజని అధికంగా వుండును. అలాగే లెగుమినస్ కుటుంబానికి చెందిన మొక్కల వేరు భాగాలలో నైట్రోజన్ వుండును.నూనె తీసిన చెట్లగింజల పిండిలో నత్రజని 3-5% వరకు వుండును.
జీవపదార్థాలలోని సమ్మేళన పదార్థాలను ఇలా వర్గీకరించవచ్చు.1.తేమ, 4.అకర్బన సమ్మేళనాలు 3.తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్ద మండే సమ్మేళనాలు, 4.మూలక సమ్మేళనాలు 
జీవ ద్రవ్యాలలో తేమ శాతం 10 నుండి 70 % వరకు ఉండును.జీవ ద్రవ్యాన్ని ఇంధనంగా వాడునపుడు తేమ శాతం ఎక్కువగా ఉన్నచో ఇంధన కేలరిఫిక్ విలువ తగ్గి పోవును.అంతే కాకుండా జీవ ద్రవ్యాన్ని మండించే టప్పు డు వెలువడు ఉష్ణశక్తిని గ్రహించి తేమ ఆవిరిగా మారును.అందుచే తేమ అధికంగా వున్న జీవద్రవ్యాలను ఇంధనంగా వాడునపుడు తప్పని సరిగా తేమ శాతాన్ని కనిష్ఠ స్థాయికి (8-9%) కు తగ్గించి ఉపయోగించాలి. అప్పుడే నరికిన సరుగుడు, యూకలిప్టస్, సుబాబుల్ చెట్ల కాండ భాగాలలో తేమ 40% దాటి వుండును.విత్తన గింజల కేకులు/నూనె తీసిన విత్తన పిండి, తవుడు, వేరుశనగ కాయల పొట్టు, పత్తి గింజల పొట్టు వంటి వాటిలో తేమ శాతం 10-12% వరకు వుండును.అలాగే తాజా పామాయిల్ గెలలు వంటివాటిలో 30% వరకు ఉండును.ఆరబెట్టిన తరువాత 10-15%కు తగ్గును.తేమ అధికంగా ఉన్నందున దహన క్రియ వేగంగా జరుగదు. ఇంధనాన్ని మండించుటకు ఇచ్చు ఉష్ణాన్ని, నీరు/తేమ ముందుగా గ్రహించి ఆవిరుగా మారడం వలన దహన క్రియకు అవరోధం కల్గును.తేమ తక్కువగా ఉన్న ఇంధనం వేగంగా దహనం చెందును.
తేమ శాతాన్ని మినహాయించి జీవద్రవ్య ఇంధనాల్లో కార్బను, హైడ్రోజను, మరియు ఆక్సిజన్ మూలకాల సమ్మేళనాలు దాదాపు జీవ ద్రవ్యఇంధనాల భారంలో 85-99% వుండును.జీవ ద్రవ్యఇంధనాల్లో కర్బన సమ్మేళనాల శాతం అధికంగా వుండును.మిగిలిన 1-15% పదార్థాలు ఆకర్బనపదార్థాల సమ్మేళనాలు. మాములుగా జీవద్రవ్య ఇంధనాల్లో ఉండు ఆకర్బన పదార్థాలు కాల్సియం, పొటాషియం, మాగ్నిషియం, భాస్వరము, తదితరాలు ఉండును. చెట్ల కాండాలు, కొమ్మలు, బెరడు వంటి జీవఇంధనాల్లో ఈ ఆకర్బన పదార్థాల శాతం ౦.5% కన్న తక్కువగా ఉండును. వ్యవసా య జీవ ఇంధనాల్లో (పొట్టు, ఊక, గడ్డి, విత్తనాల పిండి, తవుడు) బూడిద శాతం10% ఉండగా ఇందులో ఆధిక భాగం సిలికా సమ్మేళన రూపంలో ఉండును.అలాగే వరి పొట్టు/ఊకలో 16-18% వరకు సిలికా అనే ఆకర్బన సమ్మేళనం వుండును.
400-500°C వద్ద జీవద్రవ్యం నుండి ఆవిరయ్యి వాయువులుగా వెలువడు పదార్థాలను ఆంగ్లంలో వోలటైల్ పదార్థాలు అంటారు.వస్తువులను తాపపరచినపుడు మొదట వోలటైల్ పదార్థాలు విడుదల అయ్యి మండిన తరువాత మూలక కార్బన్ మండుతుంది.జీవద్రవ్య ఇంధనాలు ఎక్కువ నిష్పత్తిలో, (దాదాపు80%వరకు) వోలటైల్‌లను కలిగి ఉండును.అందువలన తక్కువ ఉష్ణోగ్రత వద్దనే జీవద్రవ్య ఇంధనాలు మండటం మొదలగును.
తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలో బాష్పశీలత చెందు పదార్థాలు ఆవిరిగా మిగిలినవే పదార్థ మూలక సమ్మేళానలు.ఇవి కార్బనుయుత పదార్థాలు.కలపను కొద్దిసేపు కాల్చగా ఏర్పడు బొగ్గు మూలక పదార్హం. నేలబొగ్గు వంటి శిలాజ ఇంధనాల్లో వోలటైల్‌ల శాతం తక్కువ వుండి మూలక కార్బను అధికంగా 70-75% వరకు ఉండును.బొగ్గు లోని కార్బనును స్థిర మూలకపదార్థం అంటారు
ఆక్సిజన్ ఎదైన మూలకాలతో లేదా మూలక సంయోగ పదార్థాలతో రసాయనిక చర్యతో కలవడాన్ని ఆక్సీకరణం అంటారు.జీవద్రవ్యాల దహన చర్యఆక్సీకరణం చర్య.కార్బను మరియు హైడ్రోజను పరమాణువులు ఆక్సిజనుతో దహనచర్య జరపడం వలన ఉష్ణం మరియు కార్బన్ డయాక్సైడ్, నీరు ఏర్పడును. జీవద్రవ్యాలను మండించినపుడు జీవద్రవ్య ఇంధనాల కార్బను మరియు హైడ్రోజను పరమాణువులు ఆక్సిజను పరమాణువులతో ఆక్సీకరణ చర్యను జరుపును.
సాధారణ వాతావరణ పీడనం వద్ద మాముము ఉష్ణోగ్రతలో వున్న ఒక గ్రామునీటి ఉష్ణోగ్రతను 1°C పెంచుటకు కావలసిన ఉష్ణతను ఒక కేలరీ అంటారు.అలాగే ఒక కిలో గ్రాము నీటి ఉష్ణోగ్రతను 1°C పెంచుతకు కావలసిన ఉష్ణతను కిలో కేలరి అంటారు.కేలరిఫిక్ విలువలను జౌలులలో కూడా లెక్కిస్తారు.జౌలులలో అయిన ఒక గ్రాము నీటిఉష్ణోగ్రతను 1°C పెంచుటకు కావలసిన ఉష్ణతను 4.1855 (4.2) జౌలు అంటారు.అదే కిలోగ్రాము నీటి ఉష్ణోగ్రతను 1°Cకావలసిన ఉష్ణతను 4.2 కిలో జౌలు అంటారు.