భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలన
పరిపాలన విధానం 1858 జూన్ 28లో బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ పాలన విక్టోరియా రాణి సింహాసనానికి మారినప్పుడు ఏర్పాటయింది. [7] (1876లో అదే విక్టోరియా రాణిని భారతదేశపు చక్రవర్తిగా ప్రకటించారు), బ్రిటీష్ ఇండియా సామ్రాజ్యం యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా (తర్వాతి కాలంలో రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా), డొమినియన్ ఆఫ్ పాకిస్తాన్ (తదనంతర కాలంలో ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ పాకిస్తాన్, దానిలోని తూర్పుభాగం మరింత తర్వాతి కాలంలో పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ బంగ్లాదేశ్‌ అయింది), డొమినియన్ ఆఫ్ సిలోన్ (ప్రస్తుతం శ్రీలంక), సిక్కిం (ప్రస్తుతం భారతదేశంలో భాగం)గా ఐదు సార్వభౌమ రాజ్యాలుగా 1947లో విభాజితమయ్యే వరకు కొనసాగింది. 1858లో బ్రిటీష్ రాజ్ ఆరంభమయ్యేనాటికే దిగువ బర్మా బ్రిటీష్ పాలనలో భాగంగా వుంది, 1886లో ఎగువ బర్మా చేర్చారు. దాంతో బర్మాను 1937 వరకూ స్వయంపాలిత విభాగంగా నిర్వహించారు, తర్వాత అదొక ప్రత్యేక బ్రిటీష్ కాలనీగా స్వాతంత్ర్యాన్ని పొందడం ప్రారంభమై చివరకు 1948లో బ్రిటీష్ మయన్మార్ బర్మాగా రూపాంతరం చెందింది.
రాబర్టు క్లైవు- వారన్ హేస్టింగ్సుల రాజ్యతంత్రములు
భారతదేశములో బ్రిటిష్ వారి రాజ్యస్థాపనకు దోహదమైన ప్రముఖ రాజ్యతంత్రజ్ఞులు రాబర్టు క్లైవు, వారన్ హేస్టింగ్సు కార్యకాలములలో జరిగిన కుటిల రాజ్యతంఉత్రముల చరిత్ర. ఈస్టు ఇండియా సంస్ధగా క్రీ.శ 1599న ఇంగ్లండులో స్థాపింపబడిన వ్యాపారసంస్ద వ్యాపారనిమిత్తము 1600లో భారతదేశమువచ్చారు. మొగల్ చక్రవర్తి అనుమతితో భారతదేశములో నాలుగుదిశలలో అమాయకమైన వ్యాపార స్థావరా లేర్పర్చుకుని క్రమేణ దేశీయ పరిపాలకుల రాజకీయాలలో జోక్యము చేయ ప్రారంభించారు. అచిరకాలములోనే సైనిక బలము ప్రయోగించకుండా రాజ్యతంత్రములతో వలస రాజ్యమును స్థాపించారు. మొగల్ చక్రవర్తు లిచ్చిన ఫర్మానాలతో మొదలు పెట్టి దేశీయ పరిపాలకుల మధ్య వైరములలో సైనిక సహాయంచేసి ఇరుపక్షములవారిచే తమకు అనుకూలమైన షరత్తులతో సంధిపత్రములు వ్రాయించుకుని, క్రమేణ రాజ్యాధికారము చట్టబద్దముగనే అబ్బినట్ల నిపించుకుని యావద్భారతదేశమును ఇంగ్లండు రాణిగారి పేరున బ్రిటిష్ దేశ మునకు వలస రాజ్యముగా చేసి చరిత్ర సృష్టించారు.