విశాఖపట్నం
స్థానికంగా వినవచ్చే కథ ఒకటి ఇలా ఉంది.(9-11 శతాబ్దపు) ఒక ఆంధ్ర రాజు, కాశీకి వెళ్తూ ఇక్కడ విశ్రాంతి కొరకు ఆగాడు. ఆ ప్రదేశ సౌందర్యానికి ముగ్ధుడై, తన ఆరాధ్య దైవమైన విశాఖేశ్వరునికి ఇక్కడ ఒక గుడి నిర్మింపజేసాడు. కాని పురాతత్వ శాఖ ప్రకారం మాత్రం ఈ గుడి 11, 12 శతాబ్దాలలో కుళోత్తుంగ చోళునిచే నిర్మించబడినదని తెలుస్తోంది. శంకరయ్య చెట్టి అనే ఒక సముద్ర వ్యాపారి ఒక మండపాన్ని నిర్మించాడు. ప్రస్తుతం ఈ గుడి లేనప్పటికీ, - ఒక 100 ఏళ్ళ కిందట తుపానులో కొట్టుకు పోయి ఉండవచ్చు - ఈ ప్రాంతపు పెద్దవారు తమ తాతలతో ఈ గుడికి వెళ్ళినట్లుగా చెప్పే వృత్తాంతాలు ఉన్నాయి.
తూర్పు గోదావరి జిల్లా చరిత్ర
973లో కర్నూలు జిల్లాలోని పెదకల్లుకు చెందిన "జట చోడ భీముడు" తూర్పు చాళుక్య పాలకుడైన "దానార్ణవుని" చంపి వేంగిని ఆక్రమించాడు. జట చోడ భీముడు 27 ఏళ్ళ పాటు పాలించాడు. దానార్ణవుని ఇద్దరు కొడుకులు- మొదటి శక్తివర్మ, విమలాదిత్యుడు పారిపోయి చోళ రాజైన మొదటి రాజరాజ చోళుని (985-1016) శరణు వేడారు. రాజరాజుని కుమార్తె కుందవై విమలాదిత్యుని పెళ్ళాడింది. దానార్ణవుని కొడుకుల తరపున రాజరాజు వేంగిపై దాడి చేసి, జట చోడ భీముని చంపి, రాజ్యాన్ని ఆక్రమించాడు. కళ్యాణికి చెందిన పశ్చిమ చాళుక్య రాజు సత్యాశ్రయునికి ఇది నచ్చలేదు. దీనితో కళ్యాణి చాళుక్యులకు, చోళులకు వేంగి వివాదాస్పద మయింది. ఏడవ విజయాదిత్యుడు రాజ్యం కోల్పోయి 1075లో మరణించాక తూర్పు చాళుక్యుల తరం అంతరించి పోయింది.