పువ్వుల లక్ష్మీకాంతం
లక్ష్మీకాంతమ్మ, పశ్చిమగోదావరి జిల్లా, పెంటపాడులో నారాయణమ్మ, సింహాచలం దంపతులకు జన్మించారు. ఆ ఊరిలోగల వేణుగోపాలస్వామి ఆలయ ఉత్సవాల్లో వీరి కుటుంబ సభ్యులు నృత్య ప్రదర్శనలివ్వడం ఆనవాయితీగా వస్తుండేది. ప్రతి కార్యక్రమానికి ఈమె తండ్రి పువ్వుల సింహాచలం మృదంగం వాయించేవారు. నాయనమ్మ మాణిక్యం, మేనత్త సరస్వతి స్ఫూర్తితో నాట్యం నేర్చుకుని ప్రదర్శనలిస్తుండేది. కందికట్టు మాణిక్యం, జనాబ్‌యూసఫ్‌, చదలవాడ సామ్రాజ్యం వంటి గురువుల దగ్గర సంప్రదాయ నృత్య విధానాలే గాకుండా ఆధ్యాత్మిక రామాయణ కీర్తనల అభినయం వంటి ప్రక్రియలు నేర్చుకున్నారు. వాలుమొగ్గ భంగిమలో నోటితో రూపాయిబిళ్ళ, పంటితో సూదితీయగల ఆమె నాట్యకౌశల్యం గురించి పలు ప్రాంతాల్లో చెప్పుకునేవారు. విజయనగరం, బందరు, గుంటూరు, గుంతకల్లు, రాజమండ్రి వంటి నగరాల్లో ఈమె ప్రదర్శనకు గుర్తింపు, ప్రేక్షకుల ఆదరణ పుష్కలంగా ఉండేది.[1]
ముష్టి లక్ష్మీనారాయణ
లక్ష్మీనారాయణ ప్రారంభించిన జాతీయ పాఠశాలలో అధ్యాపకునిగా పనిచేసిన అడవి బాపిరాజుకు, ఆయనకు మంచి స్నేహం ఉండేది.[1] ఉద్యమంలో కూడా వీరిద్దరూ కలసి తిరిగేవారు. లక్ష్మీనారాయణ నాయకత్వ లక్షణాలకు ఆకర్షితులైన బాపిరాజు ఆయనను బాగా అభిమానించేవారు. దేశ స్వాతంత్ర్యోద్యమం కోసం అవిరళ కృషి చేసిన లక్ష్మీనారాయణ వ్యక్తిత్వం, దీక్ష, పట్టుదలలు ఆయనను బాగా ఆకర్షించాయి. బాపిరాజు రాసిన ప్రసిద్ధ నవల నారాయణరావులో నారాయణరావు పాత్ర లక్ష్మీనారాయణదేనని సమకాలీకులు భావించేవారు. ఆ పాత్ర లక్ష్మీనారాయణను అంతగా ప్రతిబింబిస్తుందిట.[1]