దశరథుడు
దశరథుడు రామాయణం లోని ఒక పాత్ర పేరు. శ్రీరాముని తండ్రి. ఈయన అయోధ్య సామ్రాజ్యాన్ని పరిపాలించేవాడు. ఇతడు చాల మంచి రాజు రఘు వంశమునకు చెందిన వాడు. ఈయనకు ముగ్గురు భార్యలు. కౌసల్య, సుమిత్ర, మరియు కైకేయి. దశరథునికి చాలాకాలం సంతానం కలుగలేదు. ఆయన ఋష్యశృంగుడును ౠత్విక్కుగా వరించి పుత్రకామేష్టి నిర్వహించి నలుగురు కుమారులను పొందాడు. అందులో పెద్దవాడైన రామచంద్రుడు విష్ణుమూర్తి అవతారమని పురాణాలు వివరిస్తునాయి. వీరికి పుట్టిన నలుగురు పుత్రులు, రాముడు, లక్ష్మణుడు, భరతుడు, శతృఘ్నుడు. కౌసల్య కుమారుడు రాముడు, సుమిత్ర కుమారులు లక్ష్మణ శతృజ్ఞులు, కైకేయి కుమారుడు భరతుడు.
శ్రీరామరాజ్యం (సినిమా)
ఆ విధంగా లక్షణుడు సీతాదేవిని అడవిలో విడిచిపెడతాడు. చివరి క్షణంలో విషయం తెలిసిన సీతాదేవి మూర్చిల్లిపోతుంది; తెలివివచ్చి రోదిస్తున్న కూతుర్ని తల్లి భూదేవి తనతో రమ్మని పిలువగా ఆమె తిరస్కరిస్తుంది. అత్తవారింట అపనింద పడిన వనిత పుట్టిల్లు చేరరాదని చెబుతుంది. ఆమె విషయం తెలిసిన వాల్మీకి తన ఆశ్రమంలో విశ్రాంతి తీసుకోమని ప్రార్ధిస్తాడు. హనుమంతుడు బాలరాజుగా ఆమెకు తెలియకుండా అక్కడే ఉంటాడు. ఆశ్రమంలోనే ఆమెకు లవకుశులు జన్మిస్తారు. నామకరణం చేసి వాల్మీకి వారికి తాను రచించిన రామాయణాన్ని గానం చేయడమే కాకుండా, అస్త్రశస్త్రాల ప్రయోగాల్ని కూడా నేర్పిస్తాడు. రామాయణాన్ని గానం చేస్తూ అయోధ్య చేరుకొని పురవీధుల్లో పాడుకొంటున్న వారిని అంతఃపురానికి పిలిపించి వారి మధుర గానాన్ని విని ఆనందిస్తారు. రాముని దర్శనం చేసుకొన్న వారు సీతామాతను చూడాలని వుందంటారు. రాముడు ఆమెను అడవికి వెళ్ళగొట్టాడని తెలుసుకొని రామున్ని ద్వేషిస్తారు.