తంగేడు
బాగా పెరిగిన తంగేడు మొక్క రెండు మీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. బహువార్షికమయినందున, సంవత్సరం పొడవునా దొరుకుతుంది. కణుపునకు ఒకటి వంతున సంయుక్త పత్రాలు ఏర్పడతాయి. పత్రాలు చింతాకుల వలె ఉండి, కొంచెం పెద్దవిగా వుంటాయి. ఫలాలు తప్పిడిగా, పొడవుగా ఏర్పడతాయి. ఈ మొక్కను మెరక తంగేడు, తంగేడు, తుంగేర, గొబ్బిపూలు అని అనేక పేర్లతో పిలుస్తారు. సంస్కృతంలో చరమ రంగ లేక మాయహరి, ఆవర్తకి, పీఠకిలక, తిమిరిహరి అని అనేక నామాలున్నాయి. ఆంగ్లంలో టానర్స్ కాషియా లేక టానర్స్ సెన్నా అని, శాస్త్రీయంగా కేషియా ఆరిక్యులేటా లేక సెన్నా ఆరిక్యులేటా అని పిలుస్తారు. ఇది సీసాల్పినియేసి అనే కుటుంబానికి చెందినది. ఈ మొక్క బెరడులో టాన్లి ఎక్కువగా ఉన్నాయి. మొక్క సమూలంలో బీటా సైటోస్టీరాల్, గ్లైకోసైడ్లు ఉన్నాయి. ఆయుర్వేదంలో మధుర, రూక్ష, పిత్త, వాత కఫ హర గుణాలున్నట్టు పేర్కొన్నారు.
తులిప్
ఈ జాతి మొక్కల మూలం దుంపే. ఇవి నిత్యం దుపంతోనే ఉంటాయి. మొక్క మూలానికి చివర్లో ఈ చిన్న దుంపులు పుట్టుకొస్తాయి. కొన్ని చోట్ల వీటికి వేర్లు ఉండవు. మరికొన్ని చోట్ల వేర్లు ఉంటాయి. వీటిలో కొన్ని జాతులు పొట్టిగా ఉంటాయి. మరికొన్ని జాతులు పొడవుగా ఎదుగుతాయి. 10 నుంచి 70 సెంటీమీటర్లు(4-27 అంగుళాలు)ఎదుగుతాయి. ఇవి మంచుకురిసే చలికాలంలో కూడా బాగా ఎదుగుతాయి. ఈ మొక్కలకు సాధారణంగా 2 నుంచి 6 ఆకులు ఉంటాయి. కొన్ని జాతుల్లో 12 ఆకులు వరకు ఉంటాయి. ఆకులు కాండానికి అతికించిన పొడవైన పట్టీలా కనిపిస్తాయి. ఆకుపచ్చ రంగులోని ఆకులు కాండానికి అటొకటి, ఇటొకటి ఉంటాయి. ఆకులు మందంగా ఉంటాయి. పొడుగ్గా, సన్నగా ఉంటాయి. పెద్ద పెద్ద పువ్వులు కాండానికే పూస్తాయి, సాధారణంగా మొటికేలని కలిగి ఉండవు. కాండానికి ఆకులు ఉండవు. కొన్నింటికి తక్కువ ఆకులు ఉంటాయి. కొన్ని మొక్కల్లో ఆకుల మధ్య ఖాళీ ఎక్కువగా ఉంటుంది. కొన్నింటికి ఖాళీ బాగా తక్కువగా ఉంటుంది. చాలా మటుకు ఒక కాండానికి ఒక పువ్వే పూస్తుంది. కొన్ని జాతుల మొక్కల్లో నాలుగు పువ్వుల వరకు పూస్తాయి. అందంగా, ఆకర్షణీయంగా, గిన్నె ఆకారంలో ఉండే ఈ పువ్వులకు సాధారణంగా మూడు రేకులు ఉంటాయి. తొడిమ కూడా మూడు భాగాలుగా చీలి ఉంటుంది. వీటిని టేపల్స్ అని పిలుస్తారు. ఎందుకంటే ఇది పువ్వు రెక్కలతో కలిసిపోయి ఉంటుంది. కొన్నింటికి తొడిమ ఆరుభాగాలుగా చీలి ఉంటాయి. మూలం దగ్గర వీటి ఆనవాళ్లు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. ఈ పువ్వుల లోపల కాండానికి దగ్గరా ఉండే మధ్యభాగం ఆరు చిన్న చిన్న భాగాలుగా విభజించబడుతుంది.వీటిపై పుప్పొడి ఉంటుంది. అండాలు మూడు గదులుగా విభజించబడి ఉంటాయి. వీటి పండ్లు గొట్టం ఆకారంలో ఉంటాయి.కొన్ని అండాకారంలోనూ, మరికొన్ని గోళాకారంలోనూ ఉంటాయి. అందులో ఉండే విత్తనాలు గుండ్రంగా రెండు వరుసల్లో ఉంటాయి. లేత కాఫీ రంగు లేదా ముదురు కాఫీ రంగులో ఉండే విత్తనాలు ఒక్కో గదిలోనూ రెండు వరుసలుగా ఉంటాయి. సన్నని విత్తనాలుపై పోషకపదార్ధాల పొర ఉంటుంది. మిగతా విత్తనాలకు ఇటువంటి పొర ఉండదు.