భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలన
పరిపాలన విధానం 1858 జూన్ 28లో బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ పాలన విక్టోరియా రాణి సింహాసనానికి మారినప్పుడు ఏర్పాటయింది. [7] (1876లో అదే విక్టోరియా రాణిని భారతదేశపు చక్రవర్తిగా ప్రకటించారు), బ్రిటీష్ ఇండియా సామ్రాజ్యం యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా (తర్వాతి కాలంలో రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా), డొమినియన్ ఆఫ్ పాకిస్తాన్ (తదనంతర కాలంలో ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ పాకిస్తాన్, దానిలోని తూర్పుభాగం మరింత తర్వాతి కాలంలో పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ బంగ్లాదేశ్‌ అయింది), డొమినియన్ ఆఫ్ సిలోన్ (ప్రస్తుతం శ్రీలంక), సిక్కిం (ప్రస్తుతం భారతదేశంలో భాగం)గా ఐదు సార్వభౌమ రాజ్యాలుగా 1947లో విభాజితమయ్యే వరకు కొనసాగింది. 1858లో బ్రిటీష్ రాజ్ ఆరంభమయ్యేనాటికే దిగువ బర్మా బ్రిటీష్ పాలనలో భాగంగా వుంది, 1886లో ఎగువ బర్మా చేర్చారు. దాంతో బర్మాను 1937 వరకూ స్వయంపాలిత విభాగంగా నిర్వహించారు, తర్వాత అదొక ప్రత్యేక బ్రిటీష్ కాలనీగా స్వాతంత్ర్యాన్ని పొందడం ప్రారంభమై చివరకు 1948లో బ్రిటీష్ మయన్మార్ బర్మాగా రూపాంతరం చెందింది.
బ్రిటీష్ ఇండియాలోని ప్రెసిడెన్సీలు, ప్రావిన్సులు
1608లో మొఘల్ పరిపాలకులు బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ వారు సూరత్ (ప్రస్తుత గుజరాత్లో ఉంది) వద్ద చిన్న వాణిజ్య పట్టణాన్ని ఏర్పాటుచేసుకోవడానికి అంగీకరించారు, అది కంపెనీ తొలి ముఖ్యపట్టణంగా ఏర్పడింది. దీని తర్వాత 1611లో శాశ్వత ఫ్యాక్టరీని కోరమాండల్ తీరంలోని మచిలీపట్నంలో నెలకొల్పింది. 1612లో బెంగాల్లో ఫ్యాక్టరీ నెలకొల్పి బెంగాల్లో అప్పటికే వాణిజ్యం చేస్తున్న ఇతర ఐరోపా వాణిజ్య కంపెనీల్లో చేరింది. ఏదేమైనా, 1707లో మరాఠాల చేతిలో, ఆ తర్వాత పర్షియన్ (1739), ఆఫ్ఘాన్ (1761) దండయాత్రల వల్ల అప్పటికే బలహీనమైన మొఘల్ సామ్రాజ్య అధికారం 1757లో ప్లాసీ యుద్ధం, 1764లో బక్సర్ యుద్ధంలో బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ చేతిలో మరింత దెబ్బతింది. ఈ రెండు యుద్ధాల తర్వాత బీహార్, బెంగాల్ ప్రాంతాల్లో కంపెనీ పన్నులు స్వీకరించే అధికారాన్ని కలిగిన దివాన్ హోదాని పొందింది. 1793లో బెంగాల్లో స్థానిక పాలన (నిజామత్) రద్దుచేయడం, 1799లో నాలుగవ ఆంగ్లో-మైసూరు యుద్ధంలో మైసూరు సామ్రాజ్య పతనం వంటి పరిణామాలతో కంపెనీ క్రమేణా దాని భూభాగాలను భారతదేశ వ్యాప్తంగా విస్తరించసాగింది. 19వ శతాబ్ది మధ్యకాలానికల్లా, మూడు ఆంగ్లో-మరాఠా యుద్ధాల తర్వాత ఈస్టిండియా కంపెనీ దక్షిణాసియాలో అసమానమైన రాజకీయ, సైనిక అధికారాన్ని కలిగివుంది. ఈ భూభాగంపై సర్వోన్నతాధికారం బ్రిటీష్ కిరీటం కలిగివుండగా, కంపెనీ సంరక్షక సంస్థగా కొనసాగింది.