మనోజ్ కుమార్ పాండే
కెప్టెన్ మనోజ్ పాండే, ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని కమలూర్ జిల్లాకూ చెందిన సీతాపూర్ గ్రామానికి చెందినవాడు. ఆయన లక్నో నివాసి అయిన చిన్న వ్యాపారవేత్త శ్రీ గోపీచంద్ పాండే కుమారుడు. ఆయనకున్న సహోదరులలో ఆయన పెద్దవాడు. ఆయన ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని లక్నో నందలి ఉత్తరప్రదేశ్ సైనిక పాఠశాలలొ విద్యాభ్యాసం చేసాడు. మాధ్యమిక విద్యను లక్ష్మీబాయి మెమోరియల్ సీనియర్ సెకండరీ స్కూలులో చదివాడు. ఆయనకు క్రీడలలో బాక్సింగ్ మరియు బాడీ బిల్డింగ్ పై ఆసక్తి ఎక్కువగా ఉండేది. 1990లో ఉత్తరప్రదేశ్ డైరక్టరేట్ యొక్క ఎన్.సి.సి. జూనియర్ డివిజన్ లో ఉత్తమ కాడెట్ గా గుర్తింపబడ్డాడు.[1]ఆయన నేషనల్ డిఫెన్స్ అకాడమీ లో ఉత్తీర్ణత సాధించాడు. ఆయన గోర్ఖా రైఫిల్స్ లో చేరాలని అనుకున్నాడు. ఆయన భారత సైన్యంలోని 1/11 గోర్ఖా రైఫిల్స్ లో నియమింపబడ్డాడు. ఆయన ఎంపిక కాక ముందు బి.ఎస్.ఆర్.బి ఇంటర్వ్యూకు హారైనాడు. ఇంటర్వ్యూలో ఆయనకు "ఎందుకు నీవు ఆర్మీలో చేరాలనుకుంటున్నావు?" అని అడిగారు. అందుకు ఆయన వెంటనె "నేను పరమ వీర చక్ర గెలవాలనుకుంటున్నాను" అని సమాధానమిచ్చాడు. ఆయాన చెప్పిన విధంగానే ఆయనకు పరమ వీర చక్ర పురస్కారం మరణానంతరం వచ్చింది.
మంగళ్ పాండే
కలకత్తా దగ్గర బారక్ పూర్ వద్ద మార్చి 29, 1857, మధ్యాహ్నం, ల్యూటినెంట్ బాగ్ వద్ద, బ్రిటిష్ అధికారిని కాల్చి చంపాడు. ఇందుకు కారణం బ్రిటిషు వారు సిపాయిలకు ఆవు కొవ్వు మరియు పంది కొవ్వును పూసి తయారుచేసిన తూటాలు (cartridges) ఇచ్చేవారు. ఆ తూటాలని నోటితో కొరికి తొక్క తొలిగిస్తేనే పేలుతాయి. హిందూ ముస్లిం ఇద్దరికీ ఇవి నచ్చలేదు. ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ, 34వ బెంగాల్ రెజిమెంట్ యందు ఒక సిపాయి. ప్రప్రథమ స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు . సుమారు రెండుశతాబ్దాలు మన దేశాన్ని తమ గుప్పెట్లో పెట్టుకుని పరిపాలించిన బ్రిటిష్ వారిపై యుద్ధాన్ని ప్రకటించిన తొలి స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు మంగళ్ పాండే. . అప్పటివరకూ బ్రిటిష్ వారి పెత్తనానికి తలొగ్గి వాళ్ళు చేస్తున్న అరాచకాలు, అవమానాలు మౌనంగా భరించిన భారతీయుల ఆలోచనలను స్వేచ్ఛా స్వాతంత్ర్యాల సాధన వైపు మళ్లించిన ఘనత మంగళ్ పాండేదే !