సాదత్ హసన్ మంటో
సాదత్ హసన్ మంటో (1912 మే 11 – 1955 జనవరి 18) బ్రిటీష్ ఇండియాలో జన్మించిన పాకిస్తానీ ఉర్డూ కథా రచయిత. రాష్ట్రంలోని జిల్లాలోని సామ్రా లా గ్రామంలో కుటుంబంలో పుట్టాడు. ఆధునిక కథా సాహిత్యానికి మూల స్తంభాలయిన నలుగురు రచయితలలో మంటో ఒకడు. దేశ విభజన నేపథ్యంలో మానవీయ కోణంలో మంటో రాసిన కథలు దిగ్భ్రమ కలిగిస్తాయి. అధికారం, మతం ఎంత క్రూరంగా ఉంటాయో మనిషి ఎన్ని భిన్న స్వభావాల సమాహారమో చెప్పాలంటే మంటోని చదవాలి. 'రాద్దామని కూర్చుంటే నా మెదడు సహకరించదు. అయోమయంగా ఉంటుం ది. నాకు నేను సర్దిచెప్పుకుని ఎంత ప్రయత్నించినా ఇండియాను పాకిస్తా న్‌తో, పాకిస్తాన్‌ను ఇండియాతో విడదీయలేను. అసలు భారత ఉపఖండం విభజింపబడడమన్నది జరిగి ఉండాల్సిందే కాదు' -అని రాసుకున్నాడు మంటో. దేశ విభజనను చాలా తీవ్రంగా నిరసించిన మంటో కలం గొంతు 1940లలో తొలి 1950లలో ప్రముఖంగా వినిపిస్తూ ఉండేది. మంటో చరిత్రకారుడు కాడు కానీ, చరిత్రకారుడి కన్నా లోతైన అవగాహనతో రచనలు చేశాడు. ముఖ్యంగా ఆయన కథలు చారిత్రక నేపథ్యంలోంచి వెలువడి చరితార్థమయ్యాయి. చరిత్రలో సంఘటనలు మాత్రమే ఉంటాయి. ఈయన రచనల్లో సంఘటనల్లో పాత్రధారులైన మానవుల హృదయ ఘోష కూడా ఉంటుంది.
సత్యవంత్ మల్లన్న శ్రీనగేష్
శ్రీనగేష్, మహారాష్ట్రలోని కొల్హాపూరులో బ్రహ్మసమాజ ప్రభావితులైన కన్నడిగ లింగాయత్ కుటుంబంలో పెద్దకొడుకుగా జన్మించాడు. ఈయన తండ్రి డాక్టర్ సత్యవంత్ మల్లన్న, హైదరాబాదు ఏడవ నిజాం ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ యొక్క వ్యక్తిగత వైద్యుడు. 1903లో కొల్హాపూరులో జన్మించిన శ్రీనగేష్ ఇంగ్లాండులోని వెస్ట్ బక్‌లాండ్ పాఠశాలలో చదివి, 1921లో కేంబ్రిడ్జి విశ్వవిద్యాలయంలో చేరాడు. ఈయన ఇంగ్లాండులోని సాంథర్స్ట్ రాయల్ మిలటరీ కళాశాలకు ఎంపికైన తొలి భారతీయ బృందాల్లో ఒకడు. 1923లో భారతీయ సైనికదళంలో చేరిన అత్యుత్తమ వ్యక్తిగా క్వెట్టా కప్‌నుగెలుచుకున్నాడు.