గౌతమ బుద్ధుడు
సిద్దార్డునకు 16 ఏండ్ల ప్రాయము వచ్చేసరికి యశోధరతో వివాహమయ్యింది. వీరికి రాహులుడనే కుమారుడు పుట్టాడు. ఈ విధంగా సిద్దార్డు 29 ఏళ్ల వరకు రాజభోగాలను అనుభవించాడు. మహారాజు శుద్ధోధనుడు, తన కుమారునకు కావలసిన రాజభోగాలనన్నింటినీ సమకూర్చినప్పటికీ, సిద్ధార్దుడు ప్రాపంచిక సుఖాలను అనుభవించడం జీవిత పరమ లక్ష్యం కాదని భావిస్తూ ఉండేవాడు.
గోలి
గోలిలో లభించిన జాతక కథల శిల్పాలలో ముఖ్యమైన వెస్సంతర జాతక కథ శిల్పం ఒకటవ శతాబ్దానికి చెందినది.[1] బుద్ధుడు తన పూర్వజన్మలో విశ్వంతరుడనే యువరాజుగా జన్మించాడు. విశ్వంతరుడు నిత్యదానపరాయణుడు. తమ రాజ్యానికి సౌభాగ్య ప్రదాయిణిగా భావించబడే ఒక ఏనుగును యువరాజు, క్షామపీడితులై బాధపడుతున్న కళింగ ప్రజలకు దానం చేశాడు. అందుకు సొంత రాజ్యపు ప్రజలు కోపోద్రిక్తులై, రాజుచే విశ్వంతరున్ని భార్యా బిడ్డలతో సహా అడవులకు పంపించేందుకు ఒత్తిడి చేస్తారు. హృద్యమైన ఈ కథ యువరాజు పరీక్షలను ఎదుర్కొని విజయవంతమయ్యే సుఖాంతమైన గాథ.[2][3]