సాదత్ హసన్ మంటో
సాదత్ హసన్ మంటో (1912 మే 11 – 1955 జనవరి 18) బ్రిటీష్ ఇండియాలో జన్మించిన పాకిస్తానీ ఉర్డూ కథా రచయిత. రాష్ట్రంలోని జిల్లాలోని సామ్రా లా గ్రామంలో కుటుంబంలో పుట్టాడు. ఆధునిక కథా సాహిత్యానికి మూల స్తంభాలయిన నలుగురు రచయితలలో మంటో ఒకడు. దేశ విభజన నేపథ్యంలో మానవీయ కోణంలో మంటో రాసిన కథలు దిగ్భ్రమ కలిగిస్తాయి. అధికారం, మతం ఎంత క్రూరంగా ఉంటాయో మనిషి ఎన్ని భిన్న స్వభావాల సమాహారమో చెప్పాలంటే మంటోని చదవాలి. 'రాద్దామని కూర్చుంటే నా మెదడు సహకరించదు. అయోమయంగా ఉంటుం ది. నాకు నేను సర్దిచెప్పుకుని ఎంత ప్రయత్నించినా ఇండియాను పాకిస్తా న్‌తో, పాకిస్తాన్‌ను ఇండియాతో విడదీయలేను. అసలు భారత ఉపఖండం విభజింపబడడమన్నది జరిగి ఉండాల్సిందే కాదు' -అని రాసుకున్నాడు మంటో. దేశ విభజనను చాలా తీవ్రంగా నిరసించిన మంటో కలం గొంతు 1940లలో తొలి 1950లలో ప్రముఖంగా వినిపిస్తూ ఉండేది. మంటో చరిత్రకారుడు కాడు కానీ, చరిత్రకారుడి కన్నా లోతైన అవగాహనతో రచనలు చేశాడు. ముఖ్యంగా ఆయన కథలు చారిత్రక నేపథ్యంలోంచి వెలువడి చరితార్థమయ్యాయి. చరిత్రలో సంఘటనలు మాత్రమే ఉంటాయి. ఈయన రచనల్లో సంఘటనల్లో పాత్రధారులైన మానవుల హృదయ ఘోష కూడా ఉంటుంది.
ప్రవాస భారతీయులు
దక్షిణాఫ్రికాలో ఎక్కువ మంది ఆసియన్‌లు ఒప్పంద భారతీయ కార్మికుల వారసత్వం కలిగివున్నారు, బ్రిటీష్‌వారు వీరిని భారతదేశం నుంచి 19వ శతాబ్దంలో ఇక్కడకు తీసుకొచ్చారు, ఎక్కువగా చెరకు తోటల్లో కూలీలుగా పనిచేయించేందుకు వారిని ఇప్పుడు క్వాజులు-నాటల్ (KZN) ప్రావీన్స్‌గా గుర్తిస్తున్న ప్రాంతానికి తీసుకురావడం జరిగింది. ఇదే సమయంలో, ప్రధానంగా గుజరాత్ ప్రాంతం నుంచి దక్షిణాఫ్రికాకు వలస వచ్చిన భారతీయ వ్యాపారుల వారసత్వం కలిగివున్న ఒక చిన్న భారత సంతతి సమూహం కూడా ఇక్కడ ఉంది. ఉప-సహారా ఆఫ్రికాలో డర్బన్ నగరంలో అతిపెద్ద ఆసియా సమూహం నివసిస్తుంది, భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమ నేత మహాత్మా గాంధీ 1900వ దశకంలో ఈ నగరంలోనే న్యాయవాదిగా పనిచేశారు. ప్రపంచంలో వాస్తవానికి దక్షిణాఫ్రికాలోనే భారతదేశం వెలుపల అతిపెద్ద భారత సంతతి పౌరులు నివసిస్తున్నారు, అంటే దక్షిణాఫ్రికాలో అక్కడే జన్మించిన, వలసరాని పౌరులు ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉన్నారు, U.S.తో పోలిస్తే ఇక్కడ ఎక్కువ మంది నాలుగు నుంచి ఐదో తరం సంతతివారు ఉన్నారు. అంతేకాకుండా ఒక్క నాటల్ ప్రాంతంలోనే గత 140 సంవత్సరాల కాలంలో 20కిపైగా ఆలయాలు నిర్మించబడిన సన్ వార్తాపత్రిక వెల్లడించింది. ఇక్కడి పౌరులు ప్రధానంగా హిందూ మరియు ముస్లిం మతాలకు చెందినవారు. ముస్లిం పరిశోధకుడు మరియు బహిరంగ వ్యాఖ్యాత షేక్ అహ్మద్ దీదాత్ దక్షిణాఫ్రికాకు చెందిన వ్యక్తే కావడం గమనార్హం. అహ్మద్ దీదాత్ గుజరాత్‌లో జన్మించారు, ఆయన తన కుటుంబంతో డర్బన్‌‍కు వలసవచ్చారు. అనేక మంది భారత సంతతి దక్షిణాఫ్రికన్‌లు భారతీయ భాషలు మాట్లాడరు, తరాలు గడిచేకొద్ది వారు ఈ భాషలను మర్చిపోయారు, అయితే వారు భారతీయ చలనచిత్రాలు చూడటం మరియు భారతీయ సంగీతాన్ని మాత్రం కొనసాగిస్తున్నారు.