మొఘల్ సామ్రాజ్యం
మొఘలాయిలు కీ.శ. 1526 నుండి 1707 వరకు భారత ఉపఖండాన్ని (ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్తాన్, భారత్) పరిపాలించిన రాజవంశీయులు. 1526లో తైమూరు వంశానికి చెందిన బాబరు ఒకటవ పానిపట్టు యుద్ధంలో ఇబ్రాహీమ్ లోడీను ఓడించి మొఘల్ సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. ముఘల్ అంటే మంగోల్ అనే పదానికి పెర్షియా భాషలో సమానమైన పదం. మంగోల్ అంటే మధ్య ఆసియాలోని చెంఘీజ్ ఖాన్ వంశీయులైన సంచార యుద్దవీరులు అని అర్థం. మొఘల్ వంశీయులంతా ఇస్లాం మతాన్ని కచ్చితంగా పాటించారు. బాబరు తరువాత పరిపాలనా బాధ్యతల్ని చేపట్టిన హుమాయూన్ను పఠాన్ వీరుడైన షేర్ షా సూరి జయించి సుర్ సామ్రాజ్యం స్థాపించాడు. పదహారేళ్ళ తరువాత పోగట్టుకున్న కోటలన్నింటినీ హుమాయూన్ మళ్ళీ జయించాడు. హుమాయూన్ తరువాత అతని కుమారుడైన అక్బర్ మొఘల్ సామ్రాజ్యాన్ని విస్తరించి 1556 నుండి 1605 వరకు పాలించాడు. అక్బర్ తరువాత విశాలమైన మొఘల్ సామ్రాజ్యం అతని కుమారుడైన జహాంగీర్కు సంక్రమించింది. జహాంగీర్ తర్వాత ఢిల్లీ సింహాసనాన్ని అధిష్టించిన షాజహాన్ కాలంలో మొఘల్ సామ్రాజ్యం ప్రపంచంలోనే అతి గొప్ప రాజ్యంగా కీర్తింపబడింది. ఇతను పరిపాలించిన కాలాన్నే చరిత్రకారులు మొఘల్ సామ్రాజ్య స్వర్ణ యుగంగా వర్ణిస్తారు.
నందోరాజా భవిష్యతి
మహాభారత యుద్ధం ముగిసిన 1540 సంవత్సరాలు, కలియుగం ప్రవేశించిన 1504 సంవత్సరాల తర్వాత భారతదేశంలోని ప్రధానమైన మగధ సామ్రాజ్యాన్ని శిశునాగ వంశానికి చెందిన మహానంది పరిపాలిస్తున్న కాలంలో నవల ప్రారంభమవుతుంది. బుద్ధుడు జన్మించి అప్పటికి 200 ఏళ్ళు పూర్తి అవుతుంది. దేశమంతటా బౌద్ధమతం వ్యాపించివుంటుంది. చాలా రాజ్యాల రాజులు బౌద్ధాన్ని స్వీకరించడమే కాక తమ క్షత్రియ వంశంలోనే పరమాత్ముడైన బుద్ధుడు జన్మించాడని గర్విస్తుంటారు. అంతేకాక పూర్వ వర్ణవ్యవస్థకు బ్రాహ్మణులే కారణమని వారిపై వేధింపులకు పాల్పడుతారు. ఈ నేపథ్యంలోనే మగధ రాజధాని గిరివ్రజపురములో సర్వదేశాల రాజకుమారులు సమావేశమవుతారు. ఆ సమావేశం బ్రాహ్మణులందరినీ కాలరాచే నిర్ణయం తీసుకునేందుకే అయినా కొందరు రాజప్రముఖులు దాన్ని అడ్డుకుంటారు.
మగధ చక్రవర్తి మహా నందునికి ఒక శూద్ర స్త్రీకి జన్మించిన మహాబలశాలి, వీరుడైన నందుణ్ణి చక్రవర్తికి క్షత్రియ స్త్రీలకు జన్మించిన ఇతర రాకుమారులు అంగీకరించరు. రాజపుత్రుల సమావేశానికి ఆ నందుణ్ణి రాకుండా సైన్యాధిపతి ఉత్తుంగభుజుని నియోగించి అడ్డుకునే ప్రయత్నం చేస్తారు. తన తల్లి శూద్రత్వం కారణంగానే తనను వారు అడ్డుకున్నారని గ్రహించిన నందుడు తన తండ్రి తప్ప సర్వ క్షత్రియులకు ప్రబల విరోధిగా మారుతాడు.
హైహయ, పాంచాల, కౌరవ, సూరసేనాది పలు రాజ్యాల రాజులు ఆ తర్వాత నెలల వ్యవధిలో చిత్రంగా నాశనమైపోతారు. రాజ్యాధికారం తారుమారై వేర్వేరు వ్యక్తుల చేతుల్లోకి వెళ్లిపోతుంది. చివరికి దేశంలోని ప్రబల రాజ్యాలైన మగధ, కోసలలు మాత్రమే మిగులుతాయి. మగధ రాజ్యపు పొలిమేరల్లో ఉన్న రాజ్యాలను ఆక్రమించి కోసల రాజు మగధ ముంగిటకు వస్తాడు. కోసల రాజ్యం కవ్వింపుకు మగధ సేనాని యుద్ధసన్నాహం చేసుకుని వెళ్ళగా రాజ్యవ్యవహారాలన్నీ చూస్తున్న రాకుమారునికి మగధ చక్రవర్తి మహానందుడు యుద్ధం వద్దని బోధిస్తాడు. శరవేగంగా ఎన్నో రాజ్యాల్లో జరుగుతున్నా పరిణామాల వెనుక ఉన్నది నందుడే కావచ్చనీ, ఆతని ఆప్తమిత్రుడైన బ్రాహ్మణుడు రాక్షసుని కోసల రాజు వద్దకు రాయబారం పంపమంటాడు. ఆపై జరిగే పరిణామాలన్నీ నవలను ముగింపు వైపుకు తీసుకువెళ్తాయి.