గౌతమ బుద్ధుడు
సిద్దార్డునకు 16 ఏండ్ల ప్రాయము వచ్చేసరికి యశోధరతో వివాహమయ్యింది. వీరికి రాహులుడనే కుమారుడు పుట్టాడు. ఈ విధంగా సిద్దార్డు 29 ఏళ్ల వరకు రాజభోగాలను అనుభవించాడు. మహారాజు శుద్ధోధనుడు, తన కుమారునకు కావలసిన రాజభోగాలనన్నింటినీ సమకూర్చినప్పటికీ, సిద్ధార్దుడు ప్రాపంచిక సుఖాలను అనుభవించడం జీవిత పరమ లక్ష్యం కాదని భావిస్తూ ఉండేవాడు.
సౌందర నందము
సౌందర నందములో ప్రధాన పాత్రలు మూడే - బుద్ధ భగవానుడు, నందుడు, సుందరి. జ్ఞానబోధ చేసిన బుద్ధుని ప్రశంసతో కావ్యం మొదలవుతుంది. బుద్ధుని జయకారంతో ముగుస్తుంది. ఇందులో బుద్ధభగవానుని మూడు బోధనలి నిక్షిప్తం చేయబడ్డాయి - ఒకటి కపిలవస్తు పురంలో సామాన్య ప్రజానీకాన్ని ఉద్దేశించి చేసిన బోధలో సత్యం, దయ, శీలం, సమత్వం, అస్తేయం, అహింస, బ్రహ్మచర్యం వంటి విషయాలున్నాయి. తక్కిన రెండు బోధనలూ నందుని ఉద్దేశించినవి. ఒక బోధలో నియతమైన మృత్యువును గూర్చీ, అశాశ్వతమైన సౌందర్యాన్ని గూర్చీ నందునికి తెలియజేస్తాడు. మరొక బోధలో బౌద్ధ మతానికి, సమాజానికీ ఉన్న గాఢమైన సంబంధం కనిపిస్తుంది.