రామాయణము
రాముని సవతి తల్లియైన కైకేయికి రాముడంటే ఎంతో వాత్సల్యము. కాని ఆమె చెలికత్తె మంధర కైకేయికి ఇలా నూరిపోసింది - "రాముడు రాజయితే కౌసల్య రాజమాతవుతుంది. నీ స్థానం బలహీనపడుతుంది. కనుక భరతుని రాజుగా చేసి, రాముని దూరంగా పంపే మార్గం ఆలోచించు.". ఈ మాటలు కైకేయి వంటబట్టాయి. అంతకు పూర్వము దశరధుడు ఆమెకు రెండు కోరికలు ప్రసాదించాడు. వాటిని గుర్తు చేస్తూ ఆమె దశరధుని రెండు కోరికలు కోరింది - (1) భరతుని పట్టాభిషేకము (2) రామునకు 14 ఏండ్ల వనవాసము.
పేర్నమిట్ట
రావణ సంహారం అనంతరం శ్రీరాముడు ఇక్కడ శివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించినాడని ప్రతీతి. కాలక్రమంలో ఆలయం భూమిలో కలిసిపోయి, ఎర్రమట్టిదిబ్బగా మారిపోయింది. ఎండ్లూరు రాజులు ఈ ప్రాంతాన్ని పరిపాలించుచున్న రోజులలో, గ్రామస్థులు మంచినీటి కోసం త్రవ్వుచుండగా, శివలింగం బయటపడి కొద్దిగా దెబ్బతిన్నది. దీనిని దోషంగా భావించి, ఆలయాన్ని నిర్మించారు. ఈ క్రమంలోనే నైఋతిదిక్కున ఉన్న ఏనుగుల బావి, వాయవ్యాన దేవతల బావి, ఆగ్నేయాన తూర్పు బావి ఏర్పాటుచేసారు. ఈ మేరకు ఆలయంలో కొన్ని శాసనాలను గూడా వేయించారు. వీటిలో కొన్ని శాసనాలు ప్రస్తుతం కనిపించకుండా పోయినవి. ప్రస్తుతం, ఓరుగల్లు శాసనం, వీరగల్లు విగ్రహాలు, బౌద్ధానికి సంబంధించిన అవశేషాలు, పంచపడగల నాగేంద్రుని విగ్రహాలు, ఆలయంలో, ఒక ప్రక్కన మూలగా పడవేసినట్లున్నవి. ఈ ఆలయానికి 100 ఎకరాల మాన్యం భూములున్నవి. వీటిలో 50 ఎకరాలను భజంత్రీలు, రజకులు, నాయీ బ్రాహ్మణులకు, వారి సేవలనిమిత్తం ఇచ్చారు. [12]
గ్రామంలోని ఈ శివాలయం, అత్యంత పురాతనమైనది. సుమారు 400 సంవత్సరాలనాడు, మందపాటిరాజులకాలంలో, తమకు సంతానం లేదని, ఎండ్లూరు, సంతనూతలపాడు, రుద్రవరం, మైనంపాడు, మంగమూరు గ్రామాలలో శివాలయాలను పునహ్ ప్రతిష్ఠించారు. అదే క్రమంలో, ఈ గ్రామంలో ఏర్పాటు చేసిన శ్రీ రామలింగేశ్వర స్వామి దేవాలయంగూడా ఆ రాజులు నిర్మించారు. కానీ నిర్మించిన కొద్దికాలంలోనే దేవాలయం భూస్థాపితం కాగా, అనంతరం వీరన్న పంతులు ట్రస్టీల క్రింద ఉండేది. వీరికి ముందల దేవస్థానానికి సంబంధించి పూడికతీత తీసి, మళ్ళీ దేవాలయాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. అప్పటినుండి దేవాలయాలలో పూజాకార్యక్రమాలు నిర్వహించుచున్నారు. ఈ దేవాలయంక్రింద 19.78 ఎకరాల భూములున్నవి. అర్చకుల పేరిట 29.68 ఎకరాల భూములు ఉన్నాయి. ఈ ఏడాది రు. 1,20,600-00 కౌలు బహిరంగవేలం ద్వారా వచ్చింది. కానీ పండుగలకు తప్పితే, గుడిని గురించి పట్టించుకున్న సందర్భాలు కరువైనది.