వైరస్
వైరస్ అనే పదము లాటిన్ భాష నుండి ఉద్భవించింది. లాటిన్‌లో వైరస్ అంటే టాక్సిన్ లేదా విషము అని అర్థం. వైరస్‌లు అతి సూక్షమైనవి (సుమారుగా 15-600 నానోమీటర్లు). ఇవి ఇతర జీవుల కణాలపై దాడిచేసి వ్యాధులను కలుగజేస్తాయి. ఈ దాడి ముఖ్య ఉద్దేశము వైరస్‌ల సంతతిని పెంచుకోవడముతో ముడిపడి ఉంటుంది. వైరస్‌లు వాటంతట అవి విభజన చెందలేవు. విభజన చెందాలంటే వేరే జీవకణం తప్పనిసరి. వైరస్‌లలో అతి సరళమైన జన్యుపదార్థం ఒక రక్షణ కవచంచే సంరక్షించబడుతూ ఉంటుంది. ఈ రక్షణ కవచం ప్రోటీనులతో చేయబడి ఉంటుంది, దీనిని క్యాప్సిడ్ అంటారు. వైరస్‌లు చాలా రకాల జీవులపై దాడి చేయగలవు (బాక్టీరియా, జంతురాజ్యము, వృక్షరాజ్యంతో పాటు శిలీంధ్రాలు, ప్రొటిస్టాకి చెందిన జీవులు కూడా వీటి దాడికి గురవుతుంటాయి). బాక్టీరియాపై దాడిచేసే వైరస్‌ను బాక్టీరియోఫేజ్ (సరళత కొరకు ఫేజ్) అని అంటారు. వైరస్‌ల అధ్యయనాన్ని వైరాలజీ అని, వీటిని అధ్యయనం చేసే వారిని వైరాలజిస్టులని అంటారు.
వలసవాదం
స్థానిక పౌరులు కొత్త వ్యాధుల బారిన ఏ విధంగా పడ్డారనే అంశం యొక్క వాస్తవ మూలాలను మరుగున పెట్టేందుకు వలసవాదుల పూర్వీకుల ద్వారా వ్యాధులు ఏ విధంగా సంక్రవించాయనే చర్చను కొందరు విశ్వసిస్తున్నారు. స్థానిక పౌరులకు కొన్ని రోగాల విషయంలో వ్యాధి నిరోధక శక్తి లేదని తెలుసుకున్న ఐరోపా వలసదారులు సైనిక ప్రయోజనాలు పొందేందుకు మరియు స్థానిక పౌరులను అణిచివేసేదుకు ఉద్దేశపూర్వకంగా ఈ వ్యాధులను వ్యాప్తి చేశారనే వాదన కూడా ఉంది. లార్డ్ జెఫ్రే అమ్‌‍హెరస్ట్ యొక్క సూచనలు ద్వారా దీనికి సంబంధించిన ఆధారాలు లభిస్తున్నాయి, అయితే ఆయన యొక్క తీవ్రమైన సూచనలు నిజంగా జరిగాయా లేవా తెలియజేసేందుకు చరిత్ర సరైన విశ్వసనీయ సాక్ష్యాలేవీ అందించడం లేదు. ఇటువంటి విధానాన్ని పాటించినట్లు ఉత్తర అమెరికావ్యాప్తంగా ఎటువంటి బలమైన సాక్ష్యం లేదని అనేక మంది అధ్యయనకారులు వాదిస్తున్నారు. అయినప్పటికీ, ఇతర స్థానిక సమూహాల్లోకి ఉద్దేశపూర్వకంగా వ్యాధులు ప్రవేశపెట్టినట్లు లభిస్తున్న ఆధారాలు పెరుగుతున్నాయి, పూర్వీకులు తమ వారసులకు తెలియజేసిన సమాచారం ఇందుకు బలం చేకూరుస్తుంది. యుద్ధ చరిత్రలో జీవ-తీవ్రవాదం లేదా జీవ ఆయుధాలు ఉపయోగించడానికి సంబంధించిన మొదటి ఉదాహరణగా ఇది గుర్తించబడుతుంది. మరింత సమాచారం కోసం మరియు చూడండి, అయితే, క్రిమి యుద్ధం యొక్క పత్రబద్ధమైన ఆధారం బ్రిటీష్ కమాండర్ జెఫ్రే అమ్‌హెరస్ట్ ద్వారా లభిస్తుంది. పత్రబద్ధం చేసిన ఈ సమాచారంలో బ్రిటీష్‌వారు భారతీయులకు వ్యాధులు సంక్రమింపజేసేందుకు చేసిన ప్రయత్నంలో విజయవంతమయ్యారా లేదా అనేది అస్పష్టంగా ఉంది.