భానుభక్త ఆచార్య
భానుభక్త నేపాలులో తానాహు జిల్లాలోని రాంఘా గ్రామంలో 1814 సం.లో జన్మించాడు.భానుభక్త తండ్రి ధనుంజయ ఆచార్య ప్రభుత్యుద్యోగిగా ఉండేవారు.రాజ్యకార్య నిర్వహణలో ఉండడం వలన ఆయన భానుభక్త సంరక్షణ భారాన్ని తండ్రి శ్రీకృష్ణ ఆచార్యకు అప్పగించారు. తాతగారి సంరక్షణలోనే భానుభక్త బాల్యం విద్యార్థిదశలు గడిచాయి. శ్రీ కృష్ణ ఆచార్య అప్పటి సంస్కృత విద్వాంసులలో పేరుగాంచినవారు కారణంగా, భానుభక్త పిన్నవయసులోనే సంస్కృతభాషా సాహిత్యాలలో అపారమైన పాండిత్యాన్ని గడించుకున్నాడు. అటుపిమ్మట ఉన్నత విద్యాభ్యాసానికై సరస్వతీ నిలయమైన కాశీ విద్యాపీఠానికి వెళ్ళాడు.కాని, తన తండ్రికి అస్వస్థత కారణంగా భానుభక్త తన విద్యాభ్యాసాన్ని చాలించవలసి వచ్చింది.
భారతదేశంలో మతం
24వ జైన తీర్థంకరుడైన మహావీరుడు (599–527 BC, బహుశా 549–477 BC) అహింస మరియు అసత్యం తోపాటు ఐదు ప్రమాణాలను బోధించారు. మగధ వంశం పాలన (546–324 BCE మధ్యకాలంలో ఈ రాజవంశ పాలన సాగింది) ప్రారంభానికి ముందు శాక్య వంశంలో జన్మించిన గౌతమ బుద్ధుడు బౌద్ధమతాన్ని స్థాపించారు. బుద్ధుడు బ్రాహ్మణ ముని అంగిరాసా వారసత్వం కలిగివున్నట్లు అనేక బౌద్ధ గ్రంథాల్లో చెప్పబడింది.[22] బుద్ధుడి ముందుపేరు 'గౌతమ' ఉండటం వలన బ్రాహ్మణ ఋషి గౌతముడితో ఆయనకు అనుబంధం ఉన్నట్లు డాక్టర్ ఐటెల్ వంటి పరిశోధకులు సూచిస్తున్నారు.[23] ఆయన కుటుంబం ఇప్పుడు దక్షిణ నేపాల్‌‌లోని లుంబినీ మైదాన ప్రాంతానికి చెందినది. మౌర్య సామ్రాజ్యానికి చెందిన అశోక చక్రవర్తి పాలనలో భారతీయ బౌద్ధమతం ఉన్నత స్థాయికి చేరుకుంది, 3వ శతాబ్దం BCEలో భారత ఉపఖండాన్ని ఏకం చేసిన అశోకుడు బౌద్ధమతాన్ని స్వీకరించిన తరువాత ఆయన ఈ మతానికి గొప్ప పోషకుడిగా మారారు. విదేశాలకు కూడా ఆయన మత ప్రచారకులను పంపారు, తద్వారా ఆసియావ్యాప్తంగా ఈ మతం వ్యాప్తి చెందింది.[24] కుషాణ్ సామ్రాజ్యం మరియు మగధ మరియు కోశల వంటి సామ్రాజ్యాల నుంచి పోషణ కరువు అవడంతో తరువాత భారతీయ బౌద్ధమతం క్షీణించింది.