కమలాదేవి ఛటోపాధ్యాయ
కమలాదేవి మంగళూరుకు చెందిన సంపన్న సారస్వత్‌ బ్రాహ్మణ విద్వాంసుల కుటుంబంలో, అనంతయ్య ధారేశ్వర్‌, గిరిజాబాయి దంపతుల నాల్గవ కుమార్తెగా ఏప్రిల్ 3, 1903 న జన్మించింది. తండ్రి మంగళూరు జిల్లా కలెక్టరుగా వుండేవారు. తల్లి కర్నాటకలోని ఉన్నత కుటుంబానికి చెందినది. కమలాదేవికి ఏడేళ్ల వయలోనే 1910లో అకస్మాత్తుగా తండ్రి వీలూనామా కూడా వ్రాయకుండా మరణించడంతో, ఆస్తి మొత్తం సవతి సోదరుని పరమై, కుటుంబం కష్టాల పాలయ్యింది.[1] గిరిజాబాయికి ఆస్తి దక్కలేదు. తన బాధ్యతలను వీలైనంత త్వరగా తీర్చుకోవటానికి విధవరాలైన తల్లి కమలాదేవికి 14వ ఏట, 1917లో కృష్ణారావుతో వివాహం జరిపించింది.[2] రెండేళ్లలోనే 1919 లో భర్త మరణించడంతో తనూ విధవరాలైంది. ప్రతిభాశాలి అయిన కమలాదేవి, వితంతువుకు చదువు అనవసరమని అడ్డుకున్నా, నిర్భీకతతో వారిని ధిక్కరించి చెన్నైలోని సెంట్‌ మేరి పాఠశాలలో చేరి ఉన్నత పాఠశాల చదువు పూర్తిచేసింది. అక్కడున్నపుడే హరీంద్రనాథ్ ఛటోపాధ్యాయను పెళ్ళాడి, వితంతు వివాహం చెల్లదన్న వాదాన్ని తిప్పికొట్టింది. హరీన్‌, కమల దంపతులకు రామకృష్ణ ఛటోపాధ్యాయ అనే కొడుకు పుట్టాడు. వివాహం తర్వాత దంపతులు లండన్ చేరారు. కమలా దేవి బెడ్‌షోర్‌ కళాశాలలో చదివి, సోషియాలజీలో డిప్లొమా అందుకొన్నది. హరీన్‌తో ఎక్కువకాలం మనలేదు. కమలాదేవి దిక్కులేని ఒక మహిళను చేరదీసి కొడుకును చూసుకునే పనికి నియమించగా, హరీన్ ఆమెతో వైవాహికేతర సంబంధం ఏర్పరచుకున్నాడు. అది తెలుసుకొన్న కమలాదేవి వివాహబంధాన్ని తెంపేసింది.[3] వీరిద్దరి విడాకులు భారతదేశంలో చట్టపరంగా విడాకులు మంజూరు చేయబడిన తొలి సంఘటనల్లో ఒకటిగా నమోదయ్యింది.
కపాలేశ్వర దేవాలయం
కపాలీశ్వరుడి కోవెల భారత దేశ తమిళనాడు రాష్ట్ర రాజధానియైన చెన్నై లోని మైలాపూర్ లో కలదు. ఇచ్చటి శివుడి పేరు కపాలీశ్వరుడు (లేక కపాలి మాత్రమే). అమ్మవారి పేరు కర్పకాంబాళ్. మైలాపూర్ అను ప్రాంతము తిరుమయిలై అనియు కపాలీశ్వరము అనియును పిలువబడుచున్నది.ఇచ్చట పార్వతీదేవి నెమలి రూపములో శివుని గూర్చి ఘోర తపంబొనర్చెననియు అందువలన ఈ ప్రాంతమునకు మైలాపూర్ లేక తిరుమయిలై అను పేరు వచ్చెనని ఐతిహ్యము. అరవ భాషయందు "మయిల్" అనిన "నెమలి" అని అర్థము. ఇచ్చట కపాలిశ్వరునకును కర్పగాంబాళ్ అమ్మవారికిని వెవ్వేరు సన్నిధులు గలవు. ఇవియేగాక పరివారమూర్తులైన వినాయకునికిని సుబ్రహ్మణ్యునకును ఇచ్చట ప్రత్యేక సన్నిధులు గలవు. ఈ ఆలయాన్ని తమిళనాడుని 8 వ శాతాబ్దంలో పరిపాలించిన పల్లవులు నిర్మించారని చెబుతారు. ఐయితే ఈ ఆలయం పోర్చుగీసు వారి దండయాత్రల పాలైనట్లు ఆలయ జీర్ణోద్ధారణ జరిగినట్లు కూడా తెలుస్తోంది అయితే సైటేషన్ లేదు.