ఫిరదౌసి
ఫిరదౌసి తండ్రిపేరు ఇసాఖ్.ఇతను హిజరీ 940 ప్రాంతంలో తౌసు అనే పట్టణంలో జన్మించాడు.అతడు జన్మించేటప్పుడు ఇసాఖ్ ఒకకల కన్నాడు.తన కుమారుడు ఒక వృక్షముమీద పాడుతూ ఉన్నట్లు, చుట్టూ చేరి ప్రజలు కరతాళధ్వనులు చేస్తున్నట్లు అతడు కలలో చూచాడు.దీని ఫలితం అతడు పెద్ద కవి అవుతాడని జ్యోతిష్యులు చెప్పారట. ఫిరదౌసి చిన్నప్పటి నుండి చాలా గ్రంధాలు చదివి, మంచి జ్ఞానాన్ని ఆర్జించి చక్కని కవిత్వపటుత్వము, కత్తివంటి పదునుగల భాషాశైలి అలవడ్డ తరువాత అతడు షానామా లేదా షహనామా అనే గ్రంధము వ్రాయుట మొదలుపట్టాడు.షానామా అనగా రాజుల చరిత్ర అని అర్ధము.పారశీకరాజుల వీరచరిత్ర అందులో కధావిషయం.ఫిరదౌసి కి పూర్వమే షానామ దఖీఖీ అనే కవి వ్రాసి 1000 పద్యాల వరకు వ్రాసి తాను ప్రేమించిన ఒకబానిస చేతికత్తికి బలై మరణించాడు.
టింబక్టు
టింబక్టును గురించి అత్యంత ప్రసిద్ధ రచన బహుశా లియో అఫ్రికానస్ దే అయి ఉంటుంది. ఈయన గ్రనడలో 1485వ సంవత్సరంలో ఎల్ హసన్ బెన్ ముహమ్మద్ ఎల్-వాజ్జాన్-ఏజ్-జయ్యతి అనే పేరుతో జన్మించారు, ఫెర్డినాండ్ రాజు మరియు రాణి ఇసబెల్ల,1492లో స్పెయిన్ ను తిరిగి జయించిన తరువాత ఈయన తన తల్లిదండ్రులు మరియు అనేక వేలమంది ముస్లింలతో పాటు బహిష్కరణకు గురయ్యాడు. మొరాకోలో స్థిరపడి ఈయన ఫెస్లో విద్యనభ్యసించాడు మరియు ఉత్తర ఆఫ్రికాలో రాయబార కార్యకలాపాలలో తన పినతండ్రికి తోడుగా ఉన్నాడు. ఈ పర్యటనలలో ఆయన టింబక్టును సందర్శించాడు. యువకుడైన ఇతనిని సముద్రపు దొంగలు బంధించి పోప్ లియో X వద్ద అసాధారణ విద్యాభ్యాసం చేసిన బానిసగా ప్రవేశపెట్టారు, ఆయన ఇతనికి స్వేచ్ఛను ప్రసాదించి, క్రైస్తవ మతాన్ని ఇచ్చి “జోహన్నిస్ లియో డి మెడిసి” అని పేరు పెట్టారు, ఆఫ్రికా గురించి ఇటాలియన్ భాషలో సవివర సర్వే రాయవలసినదిగా నియమించారు. తరువాత కొన్ని శతాబ్దాల వరకు యూరోపియన్లు ఈ ఖండం గురించి తెలుసుకున్న దానిలో అధిక భాగం ఈయన రచనలు అందించినదే. సొంఘయ్ సామ్రాజ్యం ఉచ్ఛదశలో ఉన్నపుడు టింబక్టు గురించి వివరిస్తూ, అతని గ్రంథంలోని ఆంగ్ల సంకలనంలో వివరణ ఈ విధంగా ఉంది: