తంగేడు
బాగా పెరిగిన తంగేడు మొక్క రెండు మీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. బహువార్షికమయినందున, సంవత్సరం పొడవునా దొరుకుతుంది. కణుపునకు ఒకటి వంతున సంయుక్త పత్రాలు ఏర్పడతాయి. పత్రాలు చింతాకుల వలె ఉండి, కొంచెం పెద్దవిగా వుంటాయి. ఫలాలు తప్పిడిగా, పొడవుగా ఏర్పడతాయి. ఈ మొక్కను మెరక తంగేడు, తంగేడు, తుంగేర, గొబ్బిపూలు అని అనేక పేర్లతో పిలుస్తారు. సంస్కృతంలో చరమ రంగ లేక మాయహరి, ఆవర్తకి, పీఠకిలక, తిమిరిహరి అని అనేక నామాలున్నాయి. ఆంగ్లంలో టానర్స్ కాషియా లేక టానర్స్ సెన్నా అని, శాస్త్రీయంగా కేషియా ఆరిక్యులేటా లేక సెన్నా ఆరిక్యులేటా అని పిలుస్తారు. ఇది సీసాల్పినియేసి అనే కుటుంబానికి చెందినది. ఈ మొక్క బెరడులో టాన్లి ఎక్కువగా ఉన్నాయి. మొక్క సమూలంలో బీటా సైటోస్టీరాల్, గ్లైకోసైడ్లు ఉన్నాయి. ఆయుర్వేదంలో మధుర, రూక్ష, పిత్త, వాత కఫ హర గుణాలున్నట్టు పేర్కొన్నారు.
అడవి ఆముదము చెట్టు
జాట్రొఫ కుర్కస్ మొక్క 6 మీటర్లు ఎత్తులో పెరుగె ఒక విష పూరితమైన వృక్షం, హరిత పొద లేదా చిన్న వృక్షంగా కనపడుతుంది.ఇది ఎడారులలో పెంచడనికి అనుమతించవచ్చు, నిర్జల వాతావరణం ఉన్నత స్థాయికి నిరోధకతను కలిగి ఉంటుంది.వీతి విత్తనాలలో 27-40% వరకు నూనె గునం కలిగి వుంటుంది. సాధారణంగా, ఆకులు ప్రత్యామ్నాయ ఆకుపచ్చ మరియు లేత ఆకుపచ్చ రంగులో కనిపిస్తాయి.మగ పుష్పాలు మరియు ఆడపుష్పాలు ఒకే పుష్ప గుచ్చము పై ఎర్పడి వుంటయి.వీటి ఆకులు 6.1-23.1మి.మి వరకు పెరుగుతుంది.పండ్లు శీతాకాలంలో ఉత్పత్తి చేయబడతాయి, లేదా మట్టి తేమ మరియు ఉష్ణోగ్రతలు రెండూ గణనీయంగా ఎక్కువగా ఉంటే సంవత్సరంలో అనేక పంటలు ఉండవచ్చు.అత్యంత పండు ఉత్పత్తి కొన్ని మొక్కలు రెండు లేదా మూడు పంటలు మరియు కొన్ని సీజన్ ద్వారా నిరంతరం ఉత్పత్తి శిఖరాలులో వైవిధ్యాలు చివరిలో పతనానికి నడివేసవి నుండి కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది.
అడవి ఆముదము చెట్టు ఆకులను గింజలు మరియు నూనెను పలు రోగాల నివారణ కొరకు (పుండ్లు, గాయాలు, చర్మ వ్యాధులు) ధన్వంతరి వైద్యంలో ఉపయోగిస్తారు. 