భారతదేశంలో బ్రిటిషు పాలన
పరిపాలన విధానం 1858 జూన్ 28లో బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ పాలన విక్టోరియా రాణి సింహాసనానికి మారినప్పుడు ఏర్పాటయింది. [7] (1876లో అదే విక్టోరియా రాణిని భారతదేశపు చక్రవర్తిగా ప్రకటించారు), బ్రిటీష్ ఇండియా సామ్రాజ్యం యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా (తర్వాతి కాలంలో రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా), డొమినియన్ ఆఫ్ పాకిస్తాన్ (తదనంతర కాలంలో ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ పాకిస్తాన్, దానిలోని తూర్పుభాగం మరింత తర్వాతి కాలంలో పీపుల్స్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ బంగ్లాదేశ్‌ అయింది), డొమినియన్ ఆఫ్ సిలోన్ (ప్రస్తుతం శ్రీలంక), సిక్కిం (ప్రస్తుతం భారతదేశంలో భాగం)గా ఐదు సార్వభౌమ రాజ్యాలుగా 1947లో విభాజితమయ్యే వరకు కొనసాగింది. 1858లో బ్రిటీష్ రాజ్ ఆరంభమయ్యేనాటికే దిగువ బర్మా బ్రిటీష్ పాలనలో భాగంగా వుంది, 1886లో ఎగువ బర్మా చేర్చారు. దాంతో బర్మాను 1937 వరకూ స్వయంపాలిత విభాగంగా నిర్వహించారు, తర్వాత అదొక ప్రత్యేక బ్రిటీష్ కాలనీగా స్వాతంత్ర్యాన్ని పొందడం ప్రారంభమై చివరకు 1948లో బ్రిటీష్ మయన్మార్ బర్మాగా రూపాంతరం చెందింది.
బ్రిటిష్ రాజ్య చరిత్ర
19 శతాబ్దపు ద్వితీయార్ధ భాగంలో, బ్రిటిష్ రాణి ప్రత్యక్ష పరిపాలన వలన, పారిశ్రామిక విప్లవ కారణంగా సాంకేతికంగా వచ్చిన మార్పుల వలన భారత, గ్రేట్ బ్రిటన్ దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు బాగా ప్రభావితమయ్యాయి. వాస్తవానికి రవాణా, సమాచార రంగాలలో (అవి భారతదేశంలో రాణి పరిపాలనలతో ముడిపడి ఉన్నాయి) చాలా మార్పులు తిరుగుబాటు కంటే ముందే ప్రారంభమయ్యాయి. సాంకేతికాభివృద్ధి గ్రేట్ బ్రిటన్‌లో తారాస్థాయికి చేరుకున్నాక డల్హౌసీ వాటిని భారతదేశంలో ప్రవేశపెట్టాడు. భారతదేశం కూడా ఆయా సాంకేతిక రంగాలలో చాలా వేగంగా అభివృద్ధి చెందింది. భారతదేశంలోని మారుమూల ప్రాంతాల నుండి పత్తి వంటి ముడి పదార్థాలను బొంబాయి వంటి ప్రాంతాలలో ఉన్న నౌకాశ్రయాలకు, అక్కడ నుండి అవి ఇంగ్లండుకు మరింత సమర్ధవంతంగా ఎగుమతి చేయడం కోసం రైల్వేలు, రోడ్డు మార్గాలు, కాలువలు, వంతెనలను చాలా వేగంగా నిర్మించారు. టెలీగ్రాఫ్ సంధానాలను కూడా అంతే వేగంగా ఏర్పరిచారు. ఇంగ్లండులో తయారైన సరుకులను కూడా, దినదినాభివృద్ధి చెందుతున్న భారతీయ మార్కెట్లలో అమ్మేందుకై తిరిగి అంతే సమర్ధతతో రవాణా చేశారు. మార్కెట్‌కు అవసరమైన మౌలిక సౌకర్యాల అభివృద్ధికి బ్రిటన్‌లో వైయక్తిక మదుపుదారులు కారకులు కాగా, దీనికి భిన్నంగా, భారత దేశంలో పన్ను చెల్లింపుదారులైన, రైతులు, వ్యవసాయ కూలీలు కారకులయ్యారు. వీటి కోసం 50 మిలియన్ పౌండ్లు ఖర్చయ్యాయి. భారతీయులు ఇంత సొమ్మును వెచ్చించినా, వారి కోసం నిపుణత అవసరమైన ఉద్యోగాల కల్పన మాత్రం చాలా తక్కువగానే జరిగింది. 1920 నాటికి, ప్రపంచంలోనే నాల్గవ అతి పెద్దదైన రైల్వే యంత్రాంగంగా పేరొంది, నిర్మాణంలో అప్పటికే 60 సంవత్సరాల చరిత్రను సంతరించుకున్న భారతీయ రైల్వేలలో, కేవలం పది శాతం మంది భారతీయులు మాత్రమే "ఉన్నత పదవుల"లో ఉన్నారు. 
సాంకేతికత వేగవంతమవడం వలన భారత వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థ కూడా మార్పులను సంతరించుకున్నది. 19వ శతాబ్దపు చివరి దశకం నాటికి, కేవలం పత్తి వంటి ముడిపదార్ధాలు మాత్రమే కాకుండా, కొన్ని ఆహార దాన్యాలు కూడా సుదూర మార్కెట్లకు రవాణా అయ్యాయి. దీని ఫలితంగా, మార్కెట్లపై ఆధారపడిన అనేకమంది సన్నకారు రైతులు వారి భూమిని, పశువులను, సాధనాలను వడ్డీ వ్యాపారులకు పోగొట్టుకున్నారు. 19వ శతాబ్దపు రెండవ అర్థ భాగంలో భారతదేశంలో కరువులు అనేకం భారీస్థాయిలో సంభవించాయి. కరువులు భారత ఉపఖండానికి కొత్తవి కాకపోయినప్పటికీ, ఇవి చాలా తీవ్రమైనవి కావడం వలన పదుల మిలియన్ల సంఖ్యలో జనం చనిపోయారు. భారత, బ్రిటన్ దేశాలకు సంబంధించిన అనేక మంది విమర్శకులు దీనికి వలస పాలకులే కారకులని నిందించారు.
చిత్రమాలిక
చిత్రం: భారతీయ రైల్వేలు 1909ఎ.జెపిజి|ప్రపంచంలోనే నాల్గవ అతిపెద్ద రైల్వే మార్గంగా ఉన్న సమయంలో భారతీయ రైల్వేలపై 1909 నాటి చిత్రపటం. భారతదేశంలో రైలు మార్గాన్ని1853లో వేయడం మొదలు పెట్టారు.
చిత్రం:విక్టోరియా టెర్మినస్ 1903.జెపిజీ|"ప్రపంచంలోనే గొప్ప బ్రహ్మాండమైన రైల్వే స్టేషన్." 1888 లో పూర్తి చేయబడిన బొంబాయిలోని విక్టోరియా టెర్మినస్ స్టీరియోగ్రాఫిక్ దృశ్యము.
చిత్రము:1871లో ఆగ్రా కాలువ తవ్వకపు కీలక పనులు ఎ.జెపిజి|ఆగ్రా కాలువ (సి. 1873), పూర్తి కావడానికి ఒక సంవత్సరం ముందు. 1904లో కరువు నివారణా సహాయం కోసం, నీటి పారుదల సౌకర్యాలను పెంచడం కోసం ఈ కాలువను మూసివేసారు.
చిత్రము:జార్జి రాబిన్‌సన్ ఒకటవ మార్కస్ ఆఫ్ రిప్పన్.జెపిజి|లార్డ్ రిప్పన్, దుర్బిక్ష నియమావళిని ఏర్పరచిన ఉదార వైస్రాయ్
చిత్రమాలిక
19వ శతాబ్ధపు చివరి అర్థ భాగంలో బ్రిటీష్ వైస్రాయ్‌కి సలహాల నిచ్చేందుకోసం, భారతీయ సలహాదారులను నియమించడం, భారతీయ సభ్యులతో ప్రాంతీయ మండలుల నేర్పరచడం వలన, బ్రిటీష్ ఇండియాలో స్వీయ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పరిచే దిశగా తొలి అడుగులు పడ్డాయి. ఆ తర్వాత భారతీయ మండలుల చట్టము1892 ద్వారా శాసన మండలిలో భారతీయుల ప్రాతినిధ్యాన్ని పెంచారు. స్థానిక పరిపాలన కోసం నగర పాలక సంస్థలు, జిల్లా బోర్డులు ఏర్పడ్డాయి. వీటిలో ఎన్నిక కాబడిన భారతీయ సభ్యులు కూడా ఉంటారు.