జీశాట్-2 ఉపగ్రహం
జీశాట్-2 ఉపగ్రహం భారతదేశం యొక్క అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ ఇస్రో తయారుచేసి ప్రయోగించింది.ఇస్రో వారు జీఎస్‌ఎల్‌వి ఉపగ్రహ వాహకనౌకలశ్రేణిలో అభివృద్ధిపరచిన వాహకనౌక GSLV-D2 ను మొదటిగా ప్రయోగించి జీశాట్-2 ఉపగ్రహం ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షంలో కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టారు.జీశాట్-2 ఉపగ్రహం ప్రయోగాత్మక సమాచార ఉపగ్రహం.GSLV-D2 ఉపగ్రహ వాహక నౌక 2.0టన్నుల (2000కిలోల) పేలోడు కలిగిన ఉపగ్రహాలను అంరతిక్షంలోకి మోసికొని పోగలదు.
జీఎస్‌ఎల్‌వి మార్క్ III-డి2
శ్రీహరికోట రేంజి(SHAR) లోని అంతరిక్ష ప్రయోగ కేంద్రంలోని రెండవ ప్రయోగ వేదిక నుండి ఈ వాహక నౌకను ప్రయోగించారు. పిఎస్‌ఎల్వి రాకెట్‌లద్వారా కేవలం 1700 నుండి 2000 కిలోల బరువు వున్న ఉపగ్రహాలను కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టవచ్చు. జీఎస్‌ఎల్‌వి మార్క్ III వాహక నౌక ద్వారా 4000 కిలో గ్రాముల బరువు వున్న ఉపగ్రహాలను భూస్థిర కక్ష్యలో అంతరిక్షానికి పంపవచ్చును. ఈ ప్రయోగం సఫలం కావడం వలన బరువైన ఉపగ్రహాలను ప్రయోగించు దేశాల సరసన భారత దేశం చేరినది.ఇప్పుడు ప్రయోగించిన జీశాట్ -29 ఉపగ్రహం బరువు 3423 కిలోలు. ఇంత బరువు వున్నఉపగ్రహాన్ని భారతీయ గడ్డపై నుండి మొదటి సారిగా విజయవంతంగా ప్రయోగించి ఐస్రో తన అంతరిక్ష పరిశోధన పయనంలో మరో మైలు రాయిదాటినది.ప్రయోగించిన 16.43 నిమిషాల్లో ఉపగ్రహాన్ని విజయ వంతంగా కక్షలో ప్రవేశపెట్టినది.
పిఎస్‌ఎల్వి సీరీస్ రాకెట్‌లలో నాలుగు దశలు వుండి మొదటి మరియు మూడో దశల్లో ఘన ఇంధనాన్ని,రెండవ మరియు చివరి నాల్గవ దశలో ద్రవ ఇంధనాన్ని రాకేట్ లో ఉపయీగిస్తారు.కానీ జీఎస్‌ఎల్‌వి మార్క్ రాకెట్‌లలో కేవలం మూడు దశలు మాత్రమే వుండును.మొదటి దశలో ఘన ఇంధనాన్ని,రెండవ దశలో ద్రవ ఇంధనాన్ని ఉపయోగిస్తారు. మూడో చివరి దశను క్రయోజనిక్ దశ అంటారు.ఇందులో మైనస్ సెంటిగ్రేడ్ డిగ్రీల వద్ద ద్రవ స్థితిలో వుంచిన ఆక్సిజన్ మరియు హైడ్రోజన్లను ఇంధనంగా ఉపయోగిస్తారు.ఇది అత్యంత క్లిష్టమైన దశ. జీఎస్‌ఎల్‌వి మొదటి ప్రయోగాలకు మొదట రష్యా నుండి దిగుమతి చేసుకుని ఉపయోగించారు.తరువాత ఇస్రో దేశీయ సాంకేతికతతో క్రయో జనిక్ ఇంజనులను రూపకల్పన చేసి ,వాటి నిర్మాణంలో పరిణితి చెందినది.దేశియ పరిజ్ఞానంతో సమర్థవంతమైన క్రయోజనిక్ ఇంజను ను రూపొందించుతకు రెండు దశాబ్దాల కాలం పట్టింది.