మైసూరు
మైసూరు (కన్నడ: ಮೈಸೂರು) కర్ణాటక రాష్ట్రంలో ముడొవ అతిపెద్ద నగరం. మైసూరు జిల్లా ప్రధాన కార్యాలయాలు ఇక్కడే ఉంటాయి. మైసూరు డివిజన్ కర్ణాటక రాజధానియైన బెంగళూరుకు నైరుతి దిశగా 146 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంటుంది.[3] మైసూరు అనే పదం మహిషూరు అనే పదం నుంచి ఉద్భవించింది. మహిషుడు అంటే హిందూ పురాణాల్లో పేర్కొన్న ఒక రాక్షసుడు. దీని వైశాల్యం సుమారు 42 చ.కి.మీ. ఉంటుంది. చాముండి హిల్స్ పర్వత పాదాలను ఆనుకుని ఉంది.
ఆంగ్లో-మైసూరు యుద్ధాలు
ఆంగ్లో మైసూరు యుద్ధాలు
అన్నవి 18వ శతాబ్ది ఆఖరు మూడు దశాబ్దాల పాటు మైసూరు రాజ్యానికి, బ్రిటీష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ (ప్రధానంగా మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ ప్రాతినిధ్యం వహించింది), మరాఠా సమాఖ్య, హైదరాబాద్ నిజాంల కూటమికీ నడుమ జరిగిన యుద్ధాలు. హైదర్ అలీ, అతని వారసుడు టిప్పు సుల్తాన్ నలు దిక్కులా - బ్రిటీష్ వారు దక్షిణం, తూర్పు, పశ్చిమ దిక్కులుగా మూడు వైపుల నుంచి, మరాఠాలు, నిజాం ఉత్తర దిక్కు నుంచి చేసిన దాడిని ఎదుర్కొంటూ యుద్ధాలు చేశారు. నాలుగవ యుద్ధం హైదర్ అలీ, టిప్పు సుల్తాన్ వంశ పాలనను అంతమొందిస్తూ, మైసూర్ సామ్రాజ్యాన్ని అప్పటికే భారతదేశంలో ప్రధాన భాగంపై నియంత్రణ సాధించిన బ్రిటీష్ వారికి ప్రయోజనం చేకూర్చేట్టు విభజించేలా నిర్ణయాత్మకంగా ముగిసింది. 1799లో ఆఖరి ఆంగ్లో-మైసూరు యుద్ధంలో టిప్పుసుల్తాన్ చనిపోయాడు.
మొదటి ఆంగ్లో-మైసూరు యుద్ధం (1767-69)లో హైదర్ అలీ దాదాపు మద్రాసును ముట్టడించగలిగి, కంపెనీకి వ్యతిరేకంగా కొంతమేరకు విజయాన్ని సాధించగలిగాడు. హైదరాబాద్ నిజాంను బ్రిటీష్ వారు హైదర్ పై దాడిచేసేలా ఒప్పించగలిగారు. కానీ నిజాం బ్రిటీష్ వారి పక్షాన్ని మార్చివేసి హైదర్ అలీకి చివరి నిమిషంలో మద్దతు ఇచ్చాడు. కానీ అది తాత్కాలికమే, 1768 ఫిబ్రవరిలో నిజాం బ్రిటీష్ వారితో కొత్త ఒప్పందంపై సంతకం చేశాడు. పశ్చిమాన దాడిచేస్తున్న కంపెనీ బొంబాయి సేనలు, వాయువ్యం నుంచి దాడిచేస్తున్న మద్రాసు సేనలతో హైదర్ ఒకేమారు పోరాడాడు. హైదర్ మద్రాసు దిక్కుగా చేసిన దాడి ఫలితంగా మద్రాసు ప్రభుత్వం శాంతి కోరుతూ, మద్రాసు ఒప్పందంపై సంతకం చేశారు.