రుద్రమ దేవి
కాకతీయులలో అగ్రగణ్యుడైన గణపతిదేవుని తరువాత 1262 లో రుద్రమదేవి ' రుద్రమహారాజు ' బిరుదంతో కాకతీయ మహాసామ్రాజ్య సింహాసనాన్ని అధిష్టించింది. అయితే ఒక మహిళ పాలకురాలు కావటం ఓర్వలేని అనేకమంది సామంతులు తిరుగుబాటు చేసారు. అదేసమయంలో నెల్లూరు పాండ్యుల కింద, వేంగి ప్రాంతం గొంకరాజు మొదటి నరసింహుడి కిందకి వెల్లినయి... పాకనాటి కాయస్థ అంబదేవుడు, కళింగ నరసింహుని కుమారుడు వీరభానుడు తిరుగుబాట్లు చేసారు. రుద్రమ తన సేనానులతో కలిసి ఈ తిరుగుబాట్లనన్నిటినీ విజయవంతంగా అణచివేసింది. రుద్రమాంబ ఎదుర్కొన్న దండయాత్రలన్నిటిలోకీ దేవగిరి యాదవరాజుల దండయాత్ర అతి పెద్దది, కీలకమైనది. యాదవరాజు మహాదేవుడు ఓరుగల్లును ముట్టడించాడు, అయితే రుద్రమ యాదవలను ఓడించి, దేవగిరి దుర్గం వరకూ తరిమి కొట్టింది. వేరేదారి లేని మహదేవుడు సంధికి దిగివచ్చి, యుద్ధ పరిహారంగా మూడుకోట్ల సువర్ణాలు చెల్లించాడు. రుద్రమదేవి యొక్క శైవమత గురువు విశ్వేశ్వర శివశంబు. గణపతి దేవునికి, రెండవ ప్రతాపరుద్రునికి కూడా ఈయనే గురువు. రుద్రమ తానే స్వయంగా కాయస్త రాజ్యంపై దాడి చేసినట్లు తెలుస్తోంది. Chandupatla (నల్గొండ) శాసనం ఆధారంగా కాయస్త అంబదేవునితో జరిగిన యుద్ధాలలోనే మరణిచినట్లు చరిత్రకారులు భావిస్తున్నారు. రుద్రమదేవికి గల ఇతర బిరుదులు: రాయగజకేసరి, ఘటోధృతి.
రామనాథపురం
15 సంవత్సరం ఆరంభంలో రామనాథపురం జిల్లాలోని ప్రస్తుత భూభాగాలైన తిరువదనై, పరమకుడి, కముతి, మదుకులదూరు, రామనాథపురం మరియు రామేశ్వరం పాండ్యన్ సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉన్నాయి. క్రీ.శ 1063 రాజేంద్రచోళుడు కొంతకాలం ఈ భూభాగాలను తన సామ్రాజ్యంలో భాగాలుగా చేసుకున్నాడు. క్రీ.శ 1520 లో విజయనగరసాంరాజ్యానికి చెందిన నాయకాలు ఈ భూభాగాన్ని పాండ్యుల నుండి తమ ఆధీనంలోకి తీసుకుని దాదాపు రెండు శతాబ్ధాలకాలం పాలించారు. పాండ్యరాజుల సామంతులైన మరవ సామంతులు - సేతుపతులు 17 వ శతాబ్దంలో ఈ భూభాగాన్ని తమ ఆధీనంలోకి తీసుకున్నారు. 18వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో రాజకుటుంబంలో ఈ భూభాగం మీద ఆధిపత్యానికి చెందిన వివాదాలు చెలరేగాయి. క్రీ.శ 1730లో సామంతులలో ఒకరు
సేతుపతిని తొలగించి శివగంగ రాజైయ్యాడు. నాయకాలు బలహీనపడడంతో పాలయకారులు స్వతంత్రులై వ్యవహరించసాగారు. వారిలో కొంత మంది శివగంగ రాజు మరియు రామనాథపురం సేతుపతి వారిలో ముఖ్యులు. 1730లో కర్నాటకా సాహెబ్ రామనాథపురాన్ని స్వాధీనపరచుకున్నాడు. క్రీ.శ 1741లో ఈ భూభాగం మరాఠీల ఆధీనంలోకి వచ్చింది. క్రీ.శ 1744 నాటికి ఈభూభాగం నిజాం నాబుల ఆధీనంలోకి వచ్చింది. అయినప్పటికీ సామంతుల మధ్య నవాబు పాలన అసంతృప్తిని కలిగించింది. 1752లో వారు నిజాంనవాబుకు వ్యతిరేకంగా పాండ్య మండలానికి చెందిన నాయాకాను తమ రాజుగా ప్రకటించారు. ఆ సమయంలో కర్నాటకా రాజ్యానికి షాహిద్ షాబ్ మరియు మొహమ్మద్ అలి అనే ఇద్దరు శత్రువులు ఎదురైయ్యారు. అప్పుడీ జిల్లా కర్నాటకాలో భాగంగా మారింది. బ్రిటిష్ మద్దదుతో చందాసాహెబ్ మరియు ఫ్రెంచ్ మద్దదుతో మొహమ్మద్ అలి ఈభూభాగాన్ని పాలించారు.