మొహర్రం
మొహర్రం మాసం ఆరంభం రోజున ఇస్లామ్‌ నూతన సంవత్సరం ప్రారంభమవుతుంది. ఇది అరబ్బీ కేలండర్ యొక్క మొదటి నెల. ప్రాచీన కాలంలో అరబ్బులు (అరేబియాలోని యూదులు మరియు క్రైస్తవులతో సహా) ఈ కేలండర్ ను వాడేవారు. ప్రాచీనకాలంలో ఆషూరా దినం, అనగా ముహర్రం యొక్క పదవతేదీని, అనేక సాంప్రదాయక గుర్తుల కనుగుణంగా పర్వముగాను పండుగగానూ జరుపుకునేవారు. పద్నాలుగు శతాబ్దాల క్రితమే ప్రజాస్వామ్యం కోసం, మానవ హక్కుల కోసం జరిగిన చరిత్రాత్మక పోరాటం 'మొహరం'. ఈ పేరు వినగానే పీర్లు, నిప్పుల గుండాలు, గుండెలు బాదుకుంటూ 'మాతం' చదవటాలు గుర్తుకొస్తాయి. మొహర్రం జరిగే పది రోజులు విషాద దినాలే కాని, ఎంత మాత్రం పర్వదినాలు కావు.
పాస్‌ ఓవర్‌
పాస్‌ ఓవర్‌/ పాసోవర్‌. Pesakh (పెసాఖ్‌) అని కూడా అంటారు. ఇది యూదుల పండుగ. ఈజిప్టు నుంచి మోసెస్‌ (మోషె) సలహా ప్రకారం యూదులు తరలి వెళ్లిన (ఎక్జొడస్‌) సందర్భాన్ని జ్ఞాపకం చేసుకొనే పెద్ద పండుగ. (ఎగ్జొడస్‌ అంటే నిర్గమనం అనే పదం వాడుకలో ఉంది. పుస్తకానికి నిర్గమన కాండ అంటున్నారు). ఈజిప్టులో అతి భయంకరమైన ప్లేగు వ్యాధి ప్రబలిన సందర్భమది. మృత్యువు ప్రతి ఈజిప్టు గృహంలో మొదటి మగ శిశువును కబళిస్తుండే వాడు. యూదులను కాపాడే ఒక ఉపాయాన్ని దైవం మోసెస్‌ (మోషె) ద్వారా తెలియజేశాడు. ఈజిప్టు వదలి వెళ్లే ముందు సాయంత్రం ఒక గొఱ్ఱె పిల్లను ఆహారంగా త్వరితగతిని తీసుకోవలసిందనీ, చంపిన గొఱ్ఱెపిల్ల రక్తాన్ని తమ ఇంటిపై ఒక గుర్తుగా వ్రాసి ఉంచితే మృత్యుదేవత దానిని చూసి ఆ ఇంటిని వదలి వేరే ఇంటికి వెడతాడని మోసెస్‌ (మోషె) చెప్పిన ఉపాయం. ఇంటిని తప్పించి మరొక ఇంటికి వెళ్లడం ‘‘పాస్‌ ఓవర్‌’’. పెసాఖ్‌ అనేది ఇదే అర్థం కలిగిన హీబ్రూ పదం. ఈజిప్టు వదలి వెళ్లిన సందర్భాన్ని యేటా పండుగ చేసుకొనమని కూడా దైవ సందేశంలో ఉంది. యూదులు అలాగే చేశారు. ఈజిప్టు వదలి వెళ్లిపోయారు. ఇది జరిగింది యూదు సంవత్సరం ఏడవ నెల అయిన నిసాన్‌ మాసం 14వ రోజున. (ఏప్రిల్‌ మాసం 12వ తేదీకి కాస్త అటూ ఇటూగా వచ్చే రోజు). అది వసంత కాలం. అప్పటి నుంచి యూదులు ఈ దినాన్ని పండుగగా జరుపు కొంటున్నారు. యూదులలో సనాతనవాదులు ఈ పండుగను బయట ఎనిమిది రోజులు చేస్తారు. సంస్కరణ వాదులైన యూదులు ఇజ్రాయిల్‌లోనే ఏడు రోజులు జరుపుతారు.