సాదత్ హసన్ మంటో
సాదత్ హసన్ మంటో (1912 మే 11 – 1955 జనవరి 18) బ్రిటీష్ ఇండియాలో జన్మించిన పాకిస్తానీ ఉర్డూ కథా రచయిత. రాష్ట్రంలోని జిల్లాలోని సామ్రా లా గ్రామంలో కుటుంబంలో పుట్టాడు. ఆధునిక కథా సాహిత్యానికి మూల స్తంభాలయిన నలుగురు రచయితలలో మంటో ఒకడు. దేశ విభజన నేపథ్యంలో మానవీయ కోణంలో మంటో రాసిన కథలు దిగ్భ్రమ కలిగిస్తాయి. అధికారం, మతం ఎంత క్రూరంగా ఉంటాయో మనిషి ఎన్ని భిన్న స్వభావాల సమాహారమో చెప్పాలంటే మంటోని చదవాలి. 'రాద్దామని కూర్చుంటే నా మెదడు సహకరించదు. అయోమయంగా ఉంటుం ది. నాకు నేను సర్దిచెప్పుకుని ఎంత ప్రయత్నించినా ఇండియాను పాకిస్తా న్‌తో, పాకిస్తాన్‌ను ఇండియాతో విడదీయలేను. అసలు భారత ఉపఖండం విభజింపబడడమన్నది జరిగి ఉండాల్సిందే కాదు' -అని రాసుకున్నాడు మంటో. దేశ విభజనను చాలా తీవ్రంగా నిరసించిన మంటో కలం గొంతు 1940లలో తొలి 1950లలో ప్రముఖంగా వినిపిస్తూ ఉండేది. మంటో చరిత్రకారుడు కాడు కానీ, చరిత్రకారుడి కన్నా లోతైన అవగాహనతో రచనలు చేశాడు. ముఖ్యంగా ఆయన కథలు చారిత్రక నేపథ్యంలోంచి వెలువడి చరితార్థమయ్యాయి. చరిత్రలో సంఘటనలు మాత్రమే ఉంటాయి. ఈయన రచనల్లో సంఘటనల్లో పాత్రధారులైన మానవుల హృదయ ఘోష కూడా ఉంటుంది.
మోటూరు హనుమంతరావు
వీరు గుంటూరు జిల్లా, భట్టిప్రోలు మండం వెల్లటూరు గ్రామములో ఒక పేద కర్షక కుటుంబములో 1917 సం. జన్మించాడు. ప్రజాశక్తి అనబడు తెలుగు వార్తాపత్రిక స్థాపకుడు-సంపాదకుడు.1981 ఆగస్టు 1వ తేదీన పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య ఆధ్వర్యములో పత్రిక ఆవిష్కరింపబడింది. మొదటి సంచికను ప్రఖ్యాత కమ్యూనిష్టు నాయకుడు నంబూద్రిపాద్ విడుదల చేశాడు. 18.6.2001 న ఆయన మరణించారు. వెల్లటూరులో 18.6.2011 న పదవ వర్ధంతి నాడుఆయన కాంస్య విగ్రహాన్ని సీతారాం ఏచూరి ఆవిష్కరించారు. మోటూరు కలం రాజకీయ వర్గ చైతన్యభరితమైన భావజాలానికి పదసంపద సమకూర్చింది.. 1948లో అవిభక్త కమ్యూనిస్టు పార్టీ రాష్ట్ర కార్యదర్శివర్గ సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యారు. 1952లో రేపల్లె నియోజకవర్గం నుంచి ఉమ్మడి మద్రాసు రాష్ట్ర శాసనభకు పోటీచేసి, అప్పటి మంత్రి కల్లూరి చంద్రమౌళి పై విజయం సాధించారు. 1953లో ఆంధ్ర రాష్ట్రం ఏర్పడ్డాక శాసనసభలో ఉపనాయకుడిగా వ్యవహరించారు.విశాలాంధ్ర పత్రికకు సంపాదకుడుగా ఎన్నికయ్యారు.