లాంకషైర్ బాయిలరు
లాంకషైరు బాయిలర్లు చూచుటకు షెల్ మరియు ట్యూబు హీట్ఎ క్చెంజరు వలే ఉండును.బాయిలరు షెల్ వెలుపలి నిర్మాణం చూచుటకు పొడవైన డ్రమ్ములా వుండును.పొడవు 9 నుండి 10 మీటర్ల వరకు వుండి, డ్రమ్ము వ్యాసం 4 నుండి 6 మీటర్లు వుండును. షెల్‌లో రెండు ఫైరు ట్యూబులు వుండును. ఈ ఫైరు ట్యూబుల వ్యాసం షెల్ వ్యాసంలో 40% వరకు ఉండును. షెల్ రిఫ్రాక్టరి ఇటుకలతో నిర్మించిన కట్టడం మీద అమర్చబడి వుండును. బాయిలరు డ్రమ్ము మరియు ఇటుకలనిర్మాణం మధ్య మూడు ఖాళి మార్గాలు వుండును.ఈ ఖాళి ద్వారా ఇంధన దహనం వలన వెలువడిన వేడివాయువులు పయనించును. మొదట ఫైరు ట్యూబులలో ఏర్పడిన వేడి వాయువులు, ఫైరు ట్యూబులచివర నుండి బాయిలరు షెల్ కింది బాగపు బయటి ఉపరితలం వెంబడి, ముందు వరకు వచ్చి, అక్కడి నుండి డ్రమ్ము/స్తుపాకారడ్రమ్ముఇరువైపులా డ్రమ్ము బయటి ఉపరితలాన్ని తాకుతూ స్మోకు బాక్సువరకు వెళ్ళి అక్కడి నుండి పొగగొట్టానికి వెళ్ళును.డ్రమ్ములో నీటిమట్టం బాయిలరు వేడి వాయువులు షెల్ పక్కల గుండా పయనించుమట్టం కన్న ఎక్కువ మట్టంలో వుండును. డ్రమ్ములో సగానికి పైగా నీరు వుండును. అందువలన ఫైరు ట్యూబులు పూర్తిగా నీటి మట్టంలో మునిగి వుండును. ఫైరు ట్యూబులలో ముందు భాగాన కొంతఎత్తు వరకుగ్రేట్వుండును వాటి మీద గ్రేట్ పలకలు అమర్చబడి వుండును.గ్రేట్ వెనుక భాగాన గ్రెట్ ఎత్తుకు రిఫ్రాక్తరి గోడ వుండును.అందువలన ఫ్లూ వాయువుల వేగానికి బూడిద ముందుకు తోసుకు వెల్లకుండా, ఫైరు ట్యూబు కింది అర్థ భాగంలో జమ అగును. గ్రేట్ పలకల మీద ఇంధనాన్ని/బొగ్గును పేర్చి కాల్చేదరు.గ్రేట్ కున్నరంధ్రాల ద్వారా బూడిద గ్రేట్ దిగువున వున్న ప్రదేశంలోజమఅగును.జమ అయ్యిన బూడిదను మాన్యువల్‌గా తొలగిస్తారు. కొన్ని బాయిలర్లలో ఫ్లూగ్యాసెస్ చిమ్నీకివెళ్ళుటకు ముందు ఎకనమైజరు ద్వారా పయనించును. బాయిలరుకు వెళ్ళు నీటిని ఈ ఎకనమైజరు ద్వారా పంపడం వలన నీరు వేడెక్కును.ఫ్లూ గ్యాసుద్వారా నష్ట పొయ్యే ఉష్ణాన్ని కొంత మేరకు తగ్గించ వచ్చును[1]. కోర్నిష్ బాయిలరు కూడా ఆకృతిలో లాంకషైర్ బాయిలరు వలె వుండును.కాని కోర్నిష్ బాయిలరులో ఒక ఫ్లూ/ఫైరు ట్యూబు మాత్రమే వుండును.
స్కాచ్ మెరీన్ బాయిలరు
స్కాచ్ మెరీన్ బాయిలరు అనునది ఫైరు ట్యూబు బాయిలరు. ఆంగ్లంలో మెరీన్ అనగా సముద్ర/నౌకా సంబంధియని అర్థం. ఈరకపు బాయిలరును ఓడలలో /నౌకలలో ఎక్కువగా వాడుట వలన మెరీన్ బాయిలరు అంటారు.ఈ బాయిలరు షెల్/సిలిండరు పెద్ద వ్యాసం కల్గివుండి తక్కువ పొడవు కల్గివుండును. స్కాచ్ మెరీన్ బాయిలరులు అంతర్గత ఫర్నేష్ కల్గిన బాయిలరులు అనగా బాయిలరు ఫైరు ట్యూబు షెల్ లోనే ఫర్నేష్/ఇంధన పొయ్యిని కలగి వుండును.ఇవి రెండు రకాలు ఒకటీ వెట్ బ్యాకు అనగా షెల్ వెనుక భాగంస్మోకుబాక్సు వాటరుజాకెట్ కల్గి వుండును.డ్రై బ్యాకు బాయిలరు అయినచో వెనుక బాహం స్మోక్ బాక్సు కేవలం స్టీలు బాక్సు కల్గి వుండును.
స్కాచ్ మెరీన్ బాయిలరుసైజు (సిలిండరికల్ నిర్మాణం) 6నుండి 8 మీటర్ల వ్యాసం కలగి వుండును.
స్కాచ్ మెరీన్ బాయిలరు సిలిండరు లేదా షెల్‌లో ఒకటికి మించి రెండు, మూడు లేదా నాలుగు ఫర్నేషులు/ పొయ్యిలు వున్నవి కూడా ఉన్నాయి.ఈ ఫర్నేసు లేదా పొయ్యిలో ఇంధనాన్ని మండించెదరు.ఫర్నేసుకు తరువాత వుండు దహన గది/కంబుసన్ చాంబరులో గాలితో మరింత గాలిసి దహనం జరిగి వేడి వాయువులు ఏర్పడును. ఈ వేడి వాయువులను ఫ్లూగ్యాసేస్ అంటారు. ఈ ఫ్లూ గాలుల/వాయువుల వేడీని ఫైరు ట్యూబుల ద్వారా గ్రహించి బాయిలరు లోని నీరూ వేడేక్కి స్టీము/నీటి ఆవిరిగా మారును. ఈ బాయిలరు ఫర్నేసు లేదా ఫర్నేసులు వర్తూలాకార ఉపరితలం వంకులు వంకులుగా (corrugated) వున్న లోహపు ట్యూబు లు. ఫర్నేసుఇలా ఉండటం వలన ఎక్కువ వైశాల్యంలో ఉష్ణ మార్పిడి జరుగును.అనగా ఇంధనం ఫర్నేసులో మండుతున్నప్పుడు, వేడి వాయువులు కంబుసన్ గదికి పయనించు సమయంలోనే కొంత ఉష్ణం నీటికి ప్రసరిస్తుంది.నీరు వేడెక్కడం మొదలవ్వుతుంది.ఫర్నేసు ముందు భాగంలో ఒక తలుపు వుండి దానిని తెరచి ఇంధనాన్ని అందిస్తారు.ఘన ఇంధన బాయిలరు అయినచో, ఫర్నేసులో కొంతమేర గ్రేట్ వుండును.ఈ గ్రేట్ మీద బొగ్గును పేర్చి మండించేదరు.ఫర్నేసు తలుపుకున్న రంధ్రాల ద్వారా, అలాగే గ్రేట్ పలక మధ్య వున్న సందుల ద్వారా ఇంధనం మండుటకు అవసరమైన గాలి అందును. ద్రవ, లేదా వాయు ఇంధనాలు అయినచో బర్నర్ల ద్వారా గాలిని మిశ్రమం చేసి మండిస్తారు.ద్రవ/ఆయిల్ మరియు వాయు ఇంధనాలకు ఫర్నేసు గొట్టంలో గ్రేట్ నిర్మాణం అవసరం లేదు. ఫర్నేసు యొక్క రెండో చివర దహన గదిలో అంతమగును. ఫర్నేసుకు తరువాత వుండు దహన గదిలో/కంబుసన్ చాంబరులో ఫర్నేసులో ఏర్పడిన ఇంధన వాయువులు గాలితో మరింతగా కలిసి సంపూర్ణ దహనం జరిగి వేడివాయువులు ఏర్పడును.ఈ వేడి వాయువులను ఫ్లూ గ్యాసేస్ అంటారు.కంబుసన్ గదిలో దహన క్రియ వలన ఏర్పడిన వేడి వాయువులు ఫర్నేసుకు పైన వరుసగా పేర్చిన ఫైరు ట్యూబుల వరుసల లోపలి గుండా పయనించి పొగ పెట్టె/smoke box చేరును.ఫ్లూ గ్యాసెస్ /వేడి వాయువులు ఫైరు ట్యూబుల గుండా పయ నించు సమయంలోనే బాయిలరు లోని నీరు వేడెక్కి స్టీముగా మారును.స్మోక్ బాక్సు చేరిన వాయువులు అక్కడి నుండి చిమ్నికి వెళ్ళును.