విశాఖపట్నం
స్థానికంగా వినవచ్చే కథ ఒకటి ఇలా ఉంది.(9-11 శతాబ్దపు) ఒక ఆంధ్ర రాజు, కాశీకి వెళ్తూ ఇక్కడ విశ్రాంతి కొరకు ఆగాడు. ఆ ప్రదేశ సౌందర్యానికి ముగ్ధుడై, తన ఆరాధ్య దైవమైన విశాఖేశ్వరునికి ఇక్కడ ఒక గుడి నిర్మింపజేసాడు. కాని పురాతత్వ శాఖ ప్రకారం మాత్రం ఈ గుడి 11, 12 శతాబ్దాలలో కుళోత్తుంగ చోళునిచే నిర్మించబడినదని తెలుస్తోంది. శంకరయ్య చెట్టి అనే ఒక సముద్ర వ్యాపారి ఒక మండపాన్ని నిర్మించాడు. ప్రస్తుతం ఈ గుడి లేనప్పటికీ, - ఒక 100 ఏళ్ళ కిందట తుపానులో కొట్టుకు పోయి ఉండవచ్చు - ఈ ప్రాంతపు పెద్దవారు తమ తాతలతో ఈ గుడికి వెళ్ళినట్లుగా చెప్పే వృత్తాంతాలు ఉన్నాయి.
పట్నం (కదిరి)
కదిరి ప్ర్రాంతాలలోని పలు ప్రాంతాలను కలుపుకొనీ ఏర్పడిన సామంత రాజ్యానికి పాత రేపల్లె పట్నం రాజధానిగా ఉండేది. సుమారు ఐదు శతాబ్దాలకు పూర్వం దీనిని పాతర్ల పట్నం అని కూడా పిలిచేవారు. ఆకాలంలో ఈ గ్రామం వజ్ర వైఢూర్యాలు, మణి మాణిక్యాల వ్యాపారానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆనాడు ఈ గ్రామాన్ని పాలించిన పాలెగాళ్ళలో ఒకడైన శ్రీరంగనాయకులు, ఖాద్రీ లక్ష్మీనరసింహ స్వామి ఆలయాన్ని నిర్మించారని ప్రతీతి. అమర ప్రేమకు ప్రతీకగా నిలిచిన చంద్రవదన మోహియార్ ల కథ ఈ ప్రాంతానిదే. ఈ కథలోని పాలేగారు రంగనాయకులు కుమార్తె చంద్రవదన స్వస్థలం ఈ గ్రామమే. గ్రామంలోని అతి ప్రాచీన విజయ చెన్నకేశవస్వామి ఆలయం నాటి రాజరిక వైభవానికి ప్రతీకగా నిలిచింది. ఈ ఆలయాన్ని చోళరాజుల కాలంలో నిర్మించారని శిలాశాసనాల ద్వారా తెలుస్తున్నది. గ్రామంలోని రంగనాయును చెరువు కూడా పాలెగాళ్ళ హయాంలోనే నిర్మించారు.