వరంగల్ కోట
ఓరుగల్లు కోట నిర్మాణాన్ని తెలంగాణ చరిత్రలో సుస్థిర స్థానాన్ని కలిగి ఉన్న కాకతీయ వంశానికి చెందిన చక్రవర్తి గణపతి దేవుడు 1199వ సంవత్సరంలో ప్రారంభించగా, ఆయన కుమార్తె రాణి రుద్రమదేవి పూర్తి చేసారు. ఓరుగల్లు కోట అనేక చారిత్రక కట్టడాలు, అద్భుత శిల్పకళా సంపదకు నిలయం. కాకతీయ కీర్తితోరణాలు; స్వయంభూశివాలయం; ఏకశిల గుట్ట, గుండుచెరువు;, ఖుష్ మహల్ తదితర దర్శనీయ ప్రాంతాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి. చరిత్ర ప్రకారం ఈ కోటకు మూడు ప్రాకారాలు ఉన్నాయి, ఆ ప్రాకారాల అవశేషాలు ఇప్పటికి కూడా చూడవచ్చు. మొదటి ప్రాకారం మట్టితో చేసినది దీనిని ధరణి కోట అని పిలుస్తారు. ఇది 20 అడుగుల ఎత్తు ఉంటుంది. రెండవ ప్రాకారములో ఉన్నది రాతి కోట గ్రానైటు రాళ్ళతో నిర్మితమైనది. రాతి కోటకు పెద్ద పెద్ద ఏకశిలా రాతి ద్వారాలు ఉన్నాయి. ఈ ద్వారాల ఎత్తు 30 అడుగులు ఉండి ఏకశిల నిర్మితమైనవి. కోట ద్వారం మీద కీర్తి తోరణాలు ఉన్నాయి (పూర్ణ కుంభం వంటివి). ఈ కీర్తి తోరణాలు ఇప్పటి తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆధికారిక చిహ్నంగా ఉన్నాయి. కాకతీయుల కాలంలో ఈ కోట దాదాపు 19 చదరపు కి.మీ. విస్తీర్ణంలో వ్యాపించి శోభిల్లుతూ ఉండేది
రాజాపేట కోట
కోట చుట్టూ 18 అడుగుల ఎత్తుతో రాతి గోడను కట్టించి, కోట లోపలి నుంచి బయటకు సొరంగ మార్గాలు తవ్వించాడు. కోట లోపల రాణుల అంతఃపురాలు, అతి సుందర భవనాలు, స్నానవాటికలు నిర్మించడమేకాకుండా కోట గోడల ముందు పెద్ద అఘాతంలో నీటిని ఏర్పాటుచేసి అందులో మొసళ్లను పెంచేవారు. కోట ముఖద్వారానికి 32 అడుగుల ఎత్తయిన తలుపులు అమర్చడంతోపాటూ మొదటి ముఖద్వారం నుంచి మూడో ముఖద్వారం వరకు సుదీర్ఘమైన రాచమార్గంను ఏర్పాటుచేశారు. రెండున్నర శతాబ్ధాల క్రితం నిర్మించిన రాజు నివాసం, అంతఃపురం, అతిథి స్నానవాటిక, అద్దాలమేడ, మంత్రులు, సేనాపతుల ఆవాసాలు, ఎత్తైన బురుజులు, గిరిగిరిమాల్, సరస్సు, కారాగారం మరియు సైనికుల శిక్షణ స్థలం వంటి నిర్మాణాలు కనిసిస్తాయి.