పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి
పోతులూరి వీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి ( 1608[1]-1693) 17వ శతాబ్దములో కాలజ్ఞాన తత్వాలను బోధించిన యోగి, హేతువాది, సంఘ సంస్కర్త. సాక్షాత్ దైవ స్వరూపుడు. బ్రహ్మం గారు తన కాలజ్ఞానములో భవిష్యత్తు గురించి చెప్పిన చాలా విషయాలు నిజమయ్యాయి. తీర్థ యాత్రలు చేస్తున్నటువంటి విశ్వబ్రాహ్మణ పుణ్యదంపతులు పరిపూర్ణయాచార్యులు, ప్రకృతాంబలకు కాశీ పట్టణంలో జన్మించి, కర్ణాటక రాష్ట్రం, స్కందగిరి పర్వతసానువులో స్థితమైన పాపాగ్ని మఠ (ప్రస్తుతం ఇది చిక్‌బళ్లాపూర్ జిల్లా లోని కళవారహళ్లిలో ఉన్నది) అధిపతులు వీరభోజయాచార్య, వీరపాపమాంబలవద్ద పెరిగిన శ్రీవీరబ్రహ్మేంద్రస్వామి, వైఎస్ఆర్ కడప జిల్లా లోని కందిమల్లాయపల్లిలో చాలాకాలం నివసించి సజీవ సమాధి నిష్ఠనొందాడు. వీరబ్రహ్మము వలన ప్రసిధ్ది పొందుట చేత కందిమల్లాయపల్లె తర్వాతి కాలములో బ్రహ్మంగారిమఠంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ప్రపంచంలో ఏ వింత జరిగిన ఇది బ్రహ్మం గారు తన కాలజ్ఞానంలో ఆనాడే చెప్పారు అంటూ ప్రజలు గుర్తుకు తెచ్చుకుంటూ ఉంటారు. కాలజ్ఞానంలో చెప్పినవన్నీ పొల్లు పోకుండా ఇప్పటివరకు జరిగాయి. జరుగుతున్నాయి.
పోలిశెట్టి
వీరి పూర్వీకులు కర్నాటకలోని ఐహాలుకు చెందిన చాళుక్య వంశీయులు. 14వ శతాబ్దమున విజయనగర సామ్రాజ్య యిమ్మడి దేవరాయల కాలములో సైనిక వ్యాపార కుటుంబాలుగా రాజమహేంద్రవరము రాజ్యం చేరి రాజమహేంద్రవరము, ద్రాక్షారామంలో స్థిరపడినవారు. హోయసల, చోళ, విజయనగర రాజులకు రాజబందువులు. మానవ్యస గోత్రోద్భవులు. వీరు ప్రధానంగా తరతరాలుగా వ్యాపార రంగంలో ప్రాముఖ్యతనందిన క్షత్రియ బలిజ కులానికి చెందినవారు. రాచకుటుంబాలకు చెంది తరతరాలుగా కొన్ని వందల సంవత్సరాలు రత్నాల వ్యాపారాలలో ప్రాముఖ్యత గడించుటవలన వీరు రత్నాలబలిజవారు లేదా రాచబలిజవారు అని పిలవబడెను. గోదావరి జిల్లాల్లో విస్తరించి ఉండిన రాజమహేంద్రవరము రాజ్యం ప్రాంతములో 14వ శతాబ్దమునుండీ ప్రముఖులుగా ఉన్నందున వీరికి రాజమహేంద్రవర బలిజవారు అని కూడా పేరు గలదు. 