జ్ఞానపీఠ పురస్కారం
భారతదేశపు సాహితీ పురస్కారాల్లో జ్ఞానపీఠ పురస్కారం అత్యున్నతమైనది. దీన్ని టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా వార్తా పత్రిక వ్యవస్థాపకులైన సాహు జైన్ కుటుంబం ఏర్పాటు చేసిన భారతీయ జ్ఞానపీఠం వారు ప్రదానం చేస్తారు. వాగ్దేవి కాంస్య ప్రతిమ, పురస్కార పత్రం, పదకొండు లక్షల రూపాయల నగదు ఈ పురస్కారంలో భాగం. 1961లో నెలకొల్పబడిన ఈ పురస్కారం మొదటిసారిగా 1965లో మలయాళ రచయిత జి శంకర కురుప్‌కు వచ్చింది. భారతీయ అధికార భాషలలో దేనిలోనైనా రాసే భారత పౌరులు ఈ బహుమతికి అర్హులు. ఐతే ఒక భాషాసాహిత్యానికి ఈ పురస్కారం లభించిన తర్వాత మూడేళ్ళపాటు ఆ భాషాసాహిత్యాన్ని ఈ పురస్కారానికి పరిశీలించరు.
సత్యనారాయణ గోయెంకా
ఎస్. ఎన్. గోయెంకా (S. N. Goenka) గా సుపరిచితులైన సత్యనారాయణ గోయెంకా (1924-2013) సుప్రసిద్ధ అంతర్జాతీయ విపశ్యనా ధ్యాన గురువు. భారతీయ సంతతికి చెందిన ఎస్. ఎన్. గోయెంకా బర్మా (మైయిన్మార్) లో ఒక ధనిక భారతీయ కుటుంబంలో జన్మించారు. 1969 లో భారతదేశంలో స్థిరపడి విపశ్యనా ధ్యానాన్ని బోధించడం ప్రారంభించారు. అనతికాలంలోనే ప్రభావశీలుడైన విపశ్యనా ధ్యాన గురువై తూర్పు మరియు పాశ్చాత్య దేశాలలోని అన్ని జాతి మత భేదాలకతీతంగా వేలాదిమంది ప్రజలకు విపశ్యనాను బోధించారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక ధ్యాన కేంద్రాలను స్థాపించారు. విమోచనకు బుద్ధుని మార్గం జాతి మత వర్గాలకు అతీతమైనదని, సార్వత్రికమైనదని మరియు శాస్త్రీయమైనదని ఆయన చేసిన బోధనలు ప్రముఖమైంది. ఆగష్టు 2000 లో న్యూయార్క్ నగరంలో ఐక్యరాజ్య సమితిలో నిర్వహించిన ‘మతపరమైన మరియు ఆధ్యాత్మిక నాయకుల మిలీనియం ప్రపంచ శాంతి సదస్సు’కు (Millennium World Peace Summit of Religious and Spiritual Leaders) గోయెంకా ఉపన్యాసకునిగా ఆహ్వానించబడ్డారు. ఆయన ఆద్వర్యంలో నవంబర్ 2008 లో, ప్రపంచ విపస్సనా పగోడా (Global Vipassana Pagoda) ముంబై శివార్లలో నిర్మించబడింది. 2012 లో ఆయన భారత ప్రభుత్వంచే పద్మభూషణ్ పురస్కారం పొందారు.