పుల్లేటికుర్రు
పుల్లేటికుర్రు తూర్పుగోదావరి జిల్లాలోని అంబాజీపేట మండలానికి చెందిన ఓ అందమైన గ్రామం.పుల్లేటికుర్రు గ్రామానికి ఆ పేరు రావడానికి ఒక చరిత్ర ఉంది.పూర్వం అభయారణ్య ప్రాతం అయిన ఈ ప్రాతంలో ఒక బ్రాహ్మణుడు నిత్యం పరమశివుని అత్యంత భక్తి శ్రధ్దలతో పూజిస్తుండేవాడు.ఒకరోజున ఆ బ్రాహ్మణున్ని అరణ్యంలో ఒక పులి (వ్యాఘ్రం) తరమసాగింది.దీంతో భీతి చెందిన ఆ బ్రాహ్మణుడు దిక్కు తోచని స్థితిలో తను రోజూ అర్చించే ఆ పరమశివున్ని నమ్ముకుని ప్రాణాలు కాపాడుకోవడానికి అక్కడే ఉన్న ఒక బిల్వ వృక్షం (మారేడు చెట్టు) ఎక్కెను.పులి మారేడు చెట్టు క్రింద ఆ బ్రాహ్మణుని కొరకు కాచుకుని కుర్చుంది. దీంతో ఏమి చెయ్యాలో తోచక ఆ మారేడు చెట్టు యొక్క ఆకులు ఒక్కటొక్కటీ తెంపి పరమశివుని స్మరిస్తూ ఆ పులిపై వేయసాగాడు. కొంతసేపటికి ఆ మారేడు ఆకులతో ఆ పులి కప్పబడి కదలకుండా అలానే ఉంది.దీంతో ఆ పులి నిద్రిస్తుందేమో అని ఆ బ్రాహ్మణుడు భావించి మెల్లిగా చెట్టు నుండి క్రిందికి దిగి అగ్రహారం లోకి వెళ్ళి తన తోటి వారికి ఈ విషయం చెప్పి పులిని చంపడానికి కర్రలు, బరిసెలతో అక్కడికి వచ్చాడు. .అయితే ఎంతకీ పులి ఆ మారేడు ఆకులనుండి బయటకు రాకపోవడంతో అనుమానం వచ్చిన అక్కడి వారు ఆ అకులను తొలగించి చూడగా ఆ అకుల క్రింద శివలింగం కనిపించెను. పులి శివలింగముగా మారిన ప్రాంతాన్ని వ్యాఘ్రేశ్వరము అని అక్కడ స్వయంభూగా వెలసిన ఆ శివుని వ్యాఘ్రేశ్వరుడు అనే పేరు వచ్చింది. పులి వేటాడిన ఊరు కనుక ఆ ఊరుకు పులి వేట వూరు అనే పేరు వచ్చింది. కాలక్రమేణా అదే పుల్లేటికుర్రుగా రూపాతరం చెందింది. పుల్లేటికుర్రు గ్రామానికి మండల కేంద్రం అయిన అంబాజీపేట 5.3కిమీ, అలాగే అమలాపురం 10 కిమీ దూరాన ఉన్నాయి.ఈ ఊరి మరో ప్రత్యేకత ఏమిటంటే సంక్రాంతి సమయంలో ఇక్కడ ప్రభల తీర్థం నిర్వహిస్తారు. ఇది రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి.ఇక్కడ కొబ్బరి, వరి పంటలను ఎక్కువగా సాగుచేస్తారు.
పల్లెల్లో వినోద కార్యక్రమాలు
పల్లెవాసుల వినోద కార్యక్రమాలు గా బుర్రకథ, హరికథ, జాతరలు, సర్కస్, మోడి, మహా భారత నాటకము, వీధి నాటకాలు, భజనలు, కోలాటము మొదలైనవి ఉన్నాయి. పల్లెవాసులకు గతంలో, అనగా టి.వి.లు పూర్తిగాను, సినిమాలు పెద్ద పట్టణాలలో తప్ప పల్లెల్లో లేని కారణంగా, ఆకాలంలో ఇటువంటి కార్యక్రమాలే పల్లె ప్రజలకు వినోద కార్యక్రమాలుగా ఉండేవి.
"బుర్రకథ" అనే వినోద కార్యక్రమంలో కథా కారులు ముగ్గురు ఉంటారు. ప్రధాన పాటగాడు, ఇద్దరు వంత పాట గాళ్లు ఉంటారు. వీరి వేషధారణ సాధారణమే. కాని పాట పాడుతూ కథ చెప్పుతుంటే ప్రజలకు వారు అయా పాత్రల రూపంలోనే కనిపించి మైమరచిపోతారు. వీరిని ఒక్కో ఊరి వారు ఆ రాత్రికి కథ చెప్పడానికి ఒప్పించు కుంటారు. వారు ఎక్కువగా బాలనాగమ్మ కథ, కావమ్మ కథ, కాటమరాజు కథ, మొదలగు కథలను చెప్పేవారు. ప్రధాన కథకుడు, "వినరా భారత వీర కుమారా విజయము నీదేరా"... అంటే మిగతా ఇద్దరు "తందాన తానా..." అని వంత పాడుతారు. బాలనాగమ్మ కథ చెపుతుంటే ఆ కథలో బాలనాగమ్మ పడే కష్టాలను పాటలతో వాళ్లు వర్ణించి చెపుతుంటే కంట నీరు పెట్టని వారుండరు. అలాగే మాయల పకీరు బాల నాగమ్మను పెట్టే కష్టాలను వర్ణిస్తుంటే వీక్షకులు కోపంతో ఊగి పోతుంటారు. కావమ్మ కథ మరీ దుఖఃపూరితమైనది. కథ వింటూ బోరున ఏడ్చే వారు ఆడవారు. ఇది సుమారు రెండు గంటలు సాగేది. ఎవరికి వారు వారి ఊర్లో నడి వీధిలో జరిగే ఈ బుర్ర కథను వీక్షించి ఆనందించే ప్రక్రియ ఇది. భారత దేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన సందర్భంలోనూ... ఆ తర్వాతి కొన్ని సంవత్సరాల పాటు... ఈ బుర్ర కథలో సుభాష్ చంద్రబోసు కథను అనేక సార్లు వినిపించారు. అది చాలా ప్రాచుర్యం పొందింది. స్వతంత్ర భారతంలో మొదటి సారి జరిగిన ఎన్నికల్లో భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ వారు ఈ బుర్ర కథ ప్రక్రియ ద్వారా ఎన్నికల ప్రచారం చేశారు. అంతకు ముందే ఈ ప్రక్రియ ఉన్నా ఆ తర్వాతనే ఇది మరింత బహుళ ప్రజాదరణ పొందింది. ఆ రోజుల్లో సుభాష్ చంద్ర బోస్ పై అనేక బుర్రకథలు వెలువడ్డాయి. అప్పటి నుండే... బుర్ర కథలో మొదటి పాదం... "వినరా భారత వీర కుమార విజయము మనదేరా..." అనే పాదం ప్రచారంలోనికి వచ్చింది. స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలో మనం విజయం సాధించినా ఇప్పటికీ ఆ పాదమే. ఈనాటికి కూడా అన్ని కథలకు ఈ మొదటి పాదామే పాడుతారు. ఈ బుర్ర కథకు ఇంతటి గొప్పతనాన్ని కలిగించిన వారు పద్మశ్రీ బిరుదాంకితుడైన షేక్ నాజర్. ఇతను ఇస్లాం మతానికి చెందిన వాడైనా అతను చెప్పిన కథలలో ఎక్కువ భాగం హిందూ పురాణాలకు చెందినవే. అతను శ్రీకాకుళం పర్యటించినప్పుడు శ్రోతలు బొబ్బిలి యుద్ధం కథను బుర్ర కథగా చెప్పమని కోరారు. దానితో నాజర్ తానే కథా రచనకూ పూనుకొని సాధించాడు. ఇతను, బొబ్బిలి యుద్ధం, అల్లూరి సీతారామరాజు, భక్తప్రహ్లాద, క్రీస్తు, పల్నాటి యుద్ధం, బెంగాలు కరువు వంటి వస్తు వైవిధ్యంగల కథలను చెప్పి రక్తికట్టించారు. తెనాలి లోని బాలరత్న నాటక సమాజంలో ప్రారంభమైన నాజర్ కథాకథన ప్రస్థానం నాలుగు దశాబ్దాలు అవిచ్ఛిన్నంగా సాగింది.
కొంత తేడాతో జంగం కథ, పంబల కథ, జముకుల కథ, పిచ్చుకుంట్ల కథ మొదలగునవి కొన్ని ప్రాంతాలలో ప్రచారంలో ఉండేవి. ఇటువంటి కథలు పామరులను కూడా చాల బాగా ఆకట్టుకునేవి. కాని ఇవేవీ ప్రస్తుత కాలంలో పెద్ద ప్రచారంలో లేవు. ప్రస్తుతం ఈ కథకులు వారి ప్రావీణ్యాన్ని కేవలం భిక్షాటనకే ఉపయోగించు కుంటున్నారు. కొంత కాలానికి ఇలాంటి కళలు అంతరించి పోయే అవకాశమున్నది.