భారత జాతీయ గ్రంథాలయం
నేషనల్ లైబ్రరీ ఆఫ్ ఇండియా లేక భారత జాతీయ గ్రంథాలయం (Bengali: ভারতের জাতীয় গ্রন্থাগার) అనేది అలీపూర్, కోలకతా లోని బెల్వెడెరే ఎస్టేట్ లో కలదు,[1] ఇది వాల్యూమ్‌ పరంగా మరియు భారతదేశం యొక్క ప్రజా రికార్డు గ్రంథాలయంగా భారతదేశంలో అతిపెద్ద గ్రంథాలయం.[2][3][4] ఇది భారత ప్రభుత్వం యొక్క సంస్కృతి శాఖ, పర్యాటక మరియు సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ అధ్వర్యంలో ఉంది. ఈ గ్రంథాలయం ప్రముఖ గ్రంథాల సేకరణకు, పుస్తక పంపిణీకి మరియు భారతదేశంలో ముద్రించబడిన అమూల్య గ్రంథాల సంరక్షణకు ఉద్దేశించబడింది. ఈ గ్రంథాలయం సుందరమైన 30 ఎకరాల (120,000 m²) బెల్వెడెరే ఎస్టేట్ లో కలదు. ఇది 2.2 మిలియన్ల పుస్తకాల కంటే ఎక్కువ సేకరణతో భారతదేశంలో అతి పెద్దదిగా ఉంది.[5] స్వాతంత్ర్యం రావడానికి ముందు ఇది బెంగాల్ లెఫ్టినెంట్ గవర్నర్ అధికార నివాసంగా ఉండేది.
దుగ్గిరాల రాఘవచంద్రయ్య
ఆంధ్ర దేశములో ఆలనాటి గ్రంథాలయోద్యమములో దుగ్గిరాల రాఘవచంద్రయ్య పాత్ర గణనీయమైనది. 1919 సంవత్సరము మద్రాసులోని ఆంధ్ర గ్రంథాలయసంఘానికొక ముద్రాక్షరశాలను లిమిటెడ్ కంపెనీగా నేర్పాటు చేయుటకు తీర్మానము చేయబడింది. ఆ సంకల్పమునకు రాఘవచంద్రయ్యగారు చాల ప్రముఖ పాత్రవహించారు. రాఘవచంద్రయ్యగారు మరియూ అయ్యంకి వెంకట రమణయ్య గారు కలిసి ఆ ముధ్రాక్షరశాల స్థావనకు పాటుబడ్డారు. టంగుటూరి ప్రకాశం గారు 300 రూపాయలు విరాళమునిచ్చారు. లిమిటెడ్ కంపెనీగా స్థాపించబోయే ఆంధ్రగ్రంధాలయ ముద్రాక్షరశాలకు వాటాలు (షేర్లు) కొనిపించటానికి దుగ్గిరాల రాఘవచంద్రయ్యగారు చాల కష్టపడి అనేక ఊర్లుతిరిగి వాటామూలధనము (షేరకాపిటల్) సమకూర్చారు.చాలమంది వాటాదారులైయ్యారు. 1920-21 లో స్థాపించబడ్డ ఆంధ్రగ్రంద్రాలయ ముద్రాక్షరశాలలిమిటెడ్లో అయ్యంకి వెంకట రమణయ్య గారు డైరక్టరు గానుండిరి ఇదివరలో వాణీ ముద్రాక్షరశాలలో పనిచేసిన అనుభవజ్ఞులైన కర్లపాలెం కోదండరామయ్య గారిని ఈ క్రొత్తగానియమితమైన ఆంధ్రగ్రంధాలయ ముద్రాక్షరశాల లిమిటెడ్ కు మేనేజరు గానూ వారికి అసిస్టెంటుగా కె.యల్ నరసయ్యగారునూ నియమితులైయారు. 1963లో రాఘవచంద్రయ్యగారు "నెహ్రూ పట్టాభిషేకము" అను నాటకము రచించి "ఉత్తరభారతము" అని నామకరణంచేశారు. అందులో బ్రిటిష్ ప్రధాని రాజప్రతినిధి జాతీయొద్యమములో కీలక రాజకీయ నాయకులైన గాంధీ నెహ్రూలే కాక మహా భారతములోని సూత్రధారులను చేర్చారు. ఆ పుస్తకమునకు అప్పటి మాజీ గవర్నరు బూర్గుల రామకృష్ణారావుగారు తొలిపలుకు వ్రాసి దాని ముద్రణకు 500 రూపాయలు విరాళమిచ్చారు.దివాకర్ల వెంకటావధానిగారు ఆ పుస్తకమునకు రెండు పుటల పండితాభిప్రాయం వ్రాసి రాఘవచంద్రయ్యగారిని ప్రశంసించారు.