పువ్వుల లక్ష్మీకాంతం
లక్ష్మీకాంతమ్మ, పశ్చిమగోదావరి జిల్లా, పెంటపాడులో నారాయణమ్మ, సింహాచలం దంపతులకు జన్మించారు. ఆ ఊరిలోగల వేణుగోపాలస్వామి ఆలయ ఉత్సవాల్లో వీరి కుటుంబ సభ్యులు నృత్య ప్రదర్శనలివ్వడం ఆనవాయితీగా వస్తుండేది. ప్రతి కార్యక్రమానికి ఈమె తండ్రి పువ్వుల సింహాచలం మృదంగం వాయించేవారు. నాయనమ్మ మాణిక్యం, మేనత్త సరస్వతి స్ఫూర్తితో నాట్యం నేర్చుకుని ప్రదర్శనలిస్తుండేది. కందికట్టు మాణిక్యం, జనాబ్‌యూసఫ్‌, చదలవాడ సామ్రాజ్యం వంటి గురువుల దగ్గర సంప్రదాయ నృత్య విధానాలే గాకుండా ఆధ్యాత్మిక రామాయణ కీర్తనల అభినయం వంటి ప్రక్రియలు నేర్చుకున్నారు. వాలుమొగ్గ భంగిమలో నోటితో రూపాయిబిళ్ళ, పంటితో సూదితీయగల ఆమె నాట్యకౌశల్యం గురించి పలు ప్రాంతాల్లో చెప్పుకునేవారు. విజయనగరం, బందరు, గుంటూరు, గుంతకల్లు, రాజమండ్రి వంటి నగరాల్లో ఈమె ప్రదర్శనకు గుర్తింపు, ప్రేక్షకుల ఆదరణ పుష్కలంగా ఉండేది.[1]
అనిగండ్లపాడు
పెనుగంచిప్రోలులోని శ్రీ లక్ష్మీ తిరుపతమ్మ తల్లి చిన్న తిరునాళ్ళలో ప్రధాన ఘట్టం, పుట్టింటి పసుపు, కుంకుమ బండ్ల ఉత్సవం, ఈ గ్రామంలో వైభవంగా జరుపుతారు. అమ్మవారి పుట్టింటి వంశస్తులైన శ్రీ కొల్లా శ్రీనివాసరావు ఇంటినుండి ప్రత్యేకంగా అలంకరించిన బండిపై పసుపు, కుంకుమలను ఊరేగింపుగా పెనుగంచిప్రోలులోని అమ్మవారి ఆలయానికి తీసుకొని వచ్చి సమర్పించటం, ఆనవాయితీ. మొదట శ్రీ కొల్లా శ్రీనివాసరావు నివాసంలో వేదపండితులు, ఆలయార్చకుల ఆధ్వర్యంలో అమ్మవారి ప్రతిమలు, పసుపు, కుంకుమలకు ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించి వాటిని బండిపై ఉంచెదరు. పసుపు, కుంకుమల బండి బయలుదేరగానే, గ్రామస్థులు బండికి ఎదురేగి, భక్తి శ్రద్ధలతో నీరు వారపోసి, టెంకాయలు కొడతారు. ఆ బండి వెనుక, పలువురు గ్రామస్థులు కట్టిన బండ్లు పెనుగంచిప్రోలు వెళ్ళును. పెనుగంచిప్రోలులో వేంచేసియున్న శ్రీ తిరుపతమ్మ, గోపయ్యస్వామి వార్లను గ్రామాలకు తీసుకొని వెళ్ళి, అక్కడ గూడా శాంతి కళ్యాణాలను నిర్వహించాలని దేవస్థానం వారు తీర్మానించారు. 2014 లో, శ్రావణమాసం నుండి మొదలయ్యే ఈ కార్యక్రమలను మొదటిసారిగా, అమ్మవారికి పుట్టింటి పసుపు, కుంకుమలు పంపే గ్రామమయిన అనిగండ్లపాడులో జరుపవలెనని తీర్మానించారు. శ్రీ తిరుపతమ్మ శాంతి కళ్యాణం, ఈ గ్రామంలో 2014, ఆగష్టు-6, గురువారం నాడు నిర్వహించెదరు. అనంతరం ఊరేగింపు నిర్వహించెదరు. [4], [6]&[7]