బాలీవుడ్
బాలీవుడ్: హిందీ చలనచిత్ర పరిశ్రమను బాలీవుడ్ (Bollywood) అని తరచు వ్యవహరిస్తుంటారు. ఇది ప్రధానంగా ముంబై నగరంలో కేంద్రీకృతమై ఉంది. ఈ సినిమాలు భారతదేశం, పాకిస్తాన్లతో బాటు మధ్య ప్రాచ్య దేశాలు, ఐరోపా దేశాలలో కూడా ఆదరించబడతాయి. హాలీవుడ్ చుట్టుప్రక్కల విస్తరించిన అమెరికా దేశపు ఆంగ్ల సినిమా పరిశ్రమను కూడా "హాలీవుడ్" అన్నట్లే "బొంబాయి"లో విస్తరించిన హిందీ సినిమా పరిశ్రమను బాలీవుడ్ అనడం జరిగింది. ఇది అధికారిక నామం కాదు. ఒకోమారు మొత్తం భారతీయ సినిమా పరిశ్రమను కూడ "బాలీవుడ్" అనడం కొన్ని (ప్రధానంగా విదేశ) పత్రికలలో జరుగుతుంటుంది కాని అది సరి కాదు[1]. ఇక్కడ గమనించవలసిన విషయం ఏమంటే "హాలీవుడ్" అనే ప్రదేశం అమెరికా దేశంలో కాలిఫోర్నియా రాష్ట్రంలో ఉంది. కాని బాలీ వుడ్ అనే స్థలం ఏదీ లేదు. కనుక ఆంగ్ల సినిమా సంప్రదాయాన్ని అనుకరిస్తూ "బాలీవుడ్" అనే పదాన్ని వాడడం అనుచితమని కొందరి అభిప్రాయం. కాని ఈ పదం విరివిగా ఉపయోగింపబడుతున్నది. ఆక్సఫర్డ్ ఆంగ్ల నిఘంటువులో కూడా ఈ పదం చేర్చబడింది.
ప్రదీప్ రావత్
ఈ సీరియల్‌ ఒకవైపు ప్రసారం అవుతున్న సమయంలోనే ఎన్నో స్టేజీ నాటకాల్లో నటించేవాడు. ముంబయి, కోల్‌కత, చెన్నై, ఢిల్లీ నగరాల్లోని పలు ఆడిటోరియమలలో ఎన్నో నాటకాల్లో అనేక పాత్రలు పోషించాడు. ప్రముఖ హిందీ నటుడు రాజ్‌బబ్బర్‌ నాటక సంస్థ ద్వారా ఎన్నో నాటకాల్లో పాల్గొన్నాడు. ఇతడితోపాటు రాజ్‌బబ్బర్‌, అనుపమ్‌ఖేర్‌, ఆయన సతీమణి ఠాకూర్‌కిరణ్‌ ‍, అనితాకవార్‌, అలోక్‌నాథ్‌ నటించేవారు. వారందరితో కలిసి అనే నాటకాల్లో స్టేజీ పంచుకున్నాడు.
బాలీవుడ్‌లో ఇతడికి ఎవ్వరూ పరిచయస్థులు లేరు. కానీ ఇతది పర్సనాలిటీ చూసి ఇతడి స్నేహితులు, శ్రేయోభిలాషులు మాత్రం, 'నువ్వు సినిమాల్లో చేరితే బాగా రాణిస్తావు అంటూ ప్రోత్సహించేవారు. మోడలింగ్‌ కూడా చేసేవాడు. ఆ సమయంలో బాలీవుడ్‌లో ఇతడికి ఎలాంటి గైడెన్స్‌గానీ, సపోర్ట్‌గానీ లేదు. స్వయంకృషి, పట్టుదలే ఇతడిని ఇంతవాణ్ణి చేసింది.
హిందీలో ఇతడి మొదటి చిత్రం బాఘి (BAAGHI). కొన్ని చిత్రాల్లో చిన్న చిన్న పాత్రలు చేసినప్పటికీ 'బాఘి ' ద్వారా ఇతడికి గుర్తింపు వచ్చింది. ఇందులో సల్మాన్‌ఖాన్‌, నగ్మా హీరోహీరోయిన్లు. శక్తీకపూర్‌, కిరణ్‌కుమార్‌, ఆశాసచ్‌దేవ్‌, బీనాబెనర్జీ తదితరులు నటించారు. 1990లో ఈ చిత్రం సూపర్‌హిట్‌ కావడంతో ఇతడి దశ తిరిగి ఇతడి సినీనట జీవితం యూ టర్న్‌ తీసుకోకుండా పురోగమించింది. ఎన్నో చిత్రాల్లో అవకాశాలు రావడం ప్రారంభమైంది. దర్శకులకు కాల్‌షీట్లు ఇవ్వలేని నిస్సహాయస్థితిలో పడిన రోజులు కూడా ఉన్నాయి. ఎంతోమంది దర్శకుల పరిచయ భాగ్యం కలిగింది. ఇతడి సినీ జీవితంలో అదో కొత్తదశ.
పలువురు ప్రముఖ హిందీ దర్శకుల చిత్రాల్లో నటించాడు. అపరాధి, ఇన్‌సానియత్‌, దుష్మని, రాజ్‌కుమార్‌, కోయల, అమితాబ్ హీరోగా నటించిన 'దీవార్‌' , షరాబి, లగాన్‌, గజని చిత్రాలు ఇతడి హిందీ చిత్రజీవితంలో మైలురాళ్ళుగా నిలిచిపోతాయి. ముఖ్యంగా సల్మాన్‌ఖాన్‌ గజని చిత్రం ఇతడికి ఇంకా ఎక్కువ పేరు తెచ్చిపెట్టింది. దాంతో తెలుగు చిత్ర పరిశ్రమ నుంచి ఆహ్వానం లభించింది. కోయల చిత్రంలో పోలీస్‌ కమీషనర్‌ పాత్రకు ఇంకా మంచిపేరు వచ్చింది.
దర్శకుడు ఎస్. ఎస్. రాజమౌళి లగాన్‌ చిత్రం చూసి ఇతడి నటన మెచ్చుకుంటూ తన మేనేజర్‌ను ముంబయిలోని అమీర్‌ఖాన్‌ ఆఫీసుకు పంపించారు. అక్కడ ఇతడి చిరునామా తెలుసుకుని ఆ మేనేజర్‌ వీరి ఇల్లు వెతుక్కుంటూ వచ్చాడు. ఆ వెంటనే రాజమౌళితో ఫోన్లో మాట్లాడాడు. ఇతడిని హైదరాబాద్‌ రమ్మని చెప్పారు. ఇతడు వెళ్లి ఆయన కలవడం, ఆయిన ఇచ్చిన ఆఫర్‌కు సై అనడం జరిగాయి. తెలుగులో ఇతడు నటించిన మొదటి చిత్రం సై. సూపర్‌హిట్‌ చిత్రం. ఇక అప్పటినుండి తెలుగులో మంచిపాత్రల్లో నటించేందుకు అవకాశాలు రావడం ఆరంభమైంది. ఎందరో దర్శకులు ఫోన్లు చేయడం ప్రారంభించారు. కానీ హిందీ చిత్రాల్లో అగ్రిమెంట్ల కారణంగా తెలుగులో ఎక్కువ కాల్షీట్లు ఇవ్వలేకపోయాడు.
రాజమౌళి మరో చిత్రం ఛత్రపతి లో కూడా ప్రతినాయకుడిగా ఇతడి నటన అద్భుతం అని ఎంతోమంది అభిమానులు ఇతడి పైన అభినందనల వర్షం కురిపించారు. సై చిత్రాన్ని హిందీలో ‘ఆర్‌–పార్‌’ పేరుతో 2004లో నిర్మించారు. దీనినే ‘ఛాలెంజ్‌’ గా మలయాళంలోకి డబ్బింగ్‌ చేశారు. ఛత్రపతి చిత్రాన్ని తమిళంలో అదే పేరుతోనూ, మలయాళంలో ‘చంద్రమౌళి’గా హిందీలో హుకూమత్‌కి జంగ్‌ గా డబ్‌ చేశారు. కన్నడంలో మాత్రం ‘ఛత్రపతి’ పేరుతోనే రీమేక్‌ చేశారు.
తెలుగులో ఇతడు నటించిన చిత్రాలన్నీ విజయవంతమైనవే. దేశముదురు, రాజన్న, పూలరంగడు, బాద్‌షా, సౌఖ్యం, సరైనోడు, వీర, అల్లుడుశీను, లయన్‌, నాయక్‌, రగడ, బలదూర్ ఇతడి టాలీవుడ్‌ కెరీర్‌లో మరువలేని చిత్రాలు. ప్రేక్షకులు ఈ చిత్రాలన్నీ ఆదరించారు. ఉత్తమ విలన్‌గా 'సై' చిత్రానికి ఫిలిమ్‌ఫేర్‌ అవార్డు, ఉమ్మడి ప్రభుత్వ నంది అవార్డు సహా ఎన్నో వందల అవార్డులు అందుకున్నాడు. ఒక ఇంగ్లీషు చిత్రంలో కూడా నటించాను.