తంగేడు
బాగా పెరిగిన తంగేడు మొక్క రెండు మీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. బహువార్షికమయినందున, సంవత్సరం పొడవునా దొరుకుతుంది. కణుపునకు ఒకటి వంతున సంయుక్త పత్రాలు ఏర్పడతాయి. పత్రాలు చింతాకుల వలె ఉండి, కొంచెం పెద్దవిగా వుంటాయి. ఫలాలు తప్పిడిగా, పొడవుగా ఏర్పడతాయి. ఈ మొక్కను మెరక తంగేడు, తంగేడు, తుంగేర, గొబ్బిపూలు అని అనేక పేర్లతో పిలుస్తారు. సంస్కృతంలో చరమ రంగ లేక మాయహరి, ఆవర్తకి, పీఠకిలక, తిమిరిహరి అని అనేక నామాలున్నాయి. ఆంగ్లంలో టానర్స్ కాషియా లేక టానర్స్ సెన్నా అని, శాస్త్రీయంగా కేషియా ఆరిక్యులేటా లేక సెన్నా ఆరిక్యులేటా అని పిలుస్తారు. ఇది సీసాల్పినియేసి అనే కుటుంబానికి చెందినది. ఈ మొక్క బెరడులో టాన్లి ఎక్కువగా ఉన్నాయి. మొక్క సమూలంలో బీటా సైటోస్టీరాల్, గ్లైకోసైడ్లు ఉన్నాయి. ఆయుర్వేదంలో మధుర, రూక్ష, పిత్త, వాత కఫ హర గుణాలున్నట్టు పేర్కొన్నారు.
తొగరు చెట్టు
"'తొగరు చెట్టు" రూబియేసి కుటుంబానికి చెందిన పొద లేక చిన్న చెట్టు. దీని శాస్త్రీయ నామం మోరిండా సిట్రిఫోలియా (Morinda citrifolia ). ఈ చెట్టును గ్రేట్ మొరిండా, ఇండియన్ మల్బరీ అని కూడా పిలుస్తారు. తెలుగులో మద్ది చెట్టు, మొగలి, మొలఘ, మొలుగు, తొగరు మద్ది, తొగలు మొగిలి అని కూడా అంటారు. సంస్కృతంలో అచ్చుక, ఆష్యుక అంటారు. తమిళనాడులో నునాకై, ముంజ పవత్తై అని పిలుస్తారు. ఇది ప్రధానంగా ఆగ్నేయ ఆసియా ఖండంలో కనిపిస్తుంది. దీని కాయలు అద్భుత ఔషధ గుణాలు గలవి. అందువల్ల తొగరును నేడు హవాయి, పిలిప్పియన్స్, మలేషియా, ఆస్ట్రేలియా, భారత్ వంటి దేశాల్లో వాణిజ్య పంటగా పండిస్తున్నారు. హవాయి దేశాల్లో తొగరు కాయను నోని ఫ్రూట్ అని అంటారు. తొగరు చెట్టు ఏ నేలలోనైనా ఎదుగుంది. సంవత్సర పొడవునా ఫలాలను ఇస్తుంది. మొక్క నాటిన సంవత్సరంలోనే కాపు మొదలవుతుంది.