మురళీధర్ దేవదాస్ ఆమ్టే
డిసెంబర్ 26, 1914లో మహారాష్ట్రలోని వార్థా జిల్లా హింగన్‌ఘాట్‌లో ఒక ఉన్నత బ్రాహ్మణ జాగిర్దార్ కుటుంబంలో జన్మించాడు. అతని అసలు పేరు మురళీధర్ దేవదాస్ అమ్టే కాగా చిన్నతనంలోనే అతన్ని బాబా అని పిలిచేవారు. బాబా అనేది ఎవరో ప్రధానం చేసిన బిరుదు కాదు అది తల్లిదండ్రులు పెట్టిన ముద్దుపేరు.[2] న్యాయశాస్త్రంలో శిక్షణ పొందిన తరువాత వార్థాలో న్యాయ అభ్యాసం ప్రారంభించాడు. అదే సమయంలో భారత జాతీయోద్యమ పోరాటం జరుగుతుండేది. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమ సమయంలో అరెస్ట్ కాబడిన జాతీయ నేతల తరఫున కోర్టులలో వాదించేవాడు. క్రమక్రమంగా మహాత్మా గాంధీ వైపు ఆకర్షితుడైనాడు. గాంధీజీతో పాటు కొంత కాలం సేవాగ్రం ఆశ్రమంలో గడిపినాడు. ఆ తరువాత జీవితాంతం వరకు గాంధీజీ సిద్ధాంతాలకే కట్టుబడినాడు. వేషధారణలో కూడా గాంధీజీ వలె ఖద్దరు దుస్తులనే వాడేవాడు. గాంధీజీ వలె జీవితాంతం అణగారిన వర్గాల కృషికై పాటుపడ్డాడు.
ప్రకాష్ ఆమ్టే
ప్రకాష్ ఆమ్టే మహారాష్ట్రకు చెందిన ఒక వైద్యుడు మరియు సుప్రసిద్ధ సంఘ సేవకుడు. జీవన సహచరియైన మందాకినితో కలిపి సంయుక్తంగా 2008లో రామన్ మెగసెసే అవార్డు పొందాడు. ఈయన తండ్రి బాబా ఆమ్టే కూడా సంఘసేవలో మెగసెసే అవార్డును పొందాడు. తండ్రి స్థాపించిన లోక్ బిరదారీ ప్రకల్ప్ అనే సంస్థను సేవా వారసత్వంగా స్వీకరించాడు. మడియా గోండులు అనే ఆదివాసీల జీవితాల్లో వెలుగులు నింపిన సంస్థ ఇది. ప్రకాష్ చిన్నప్పటి నుంచి తండ్రి కుష్టు రోగుల కోసం స్థాపించిన పునరావాస కేంద్రమైన "ఆనంద వనం" అనే ఆశ్రమంలో పెరిగాడు. 1974లో ప్రకాష్ నాగ్పూర్ లో ఉన్నత వైద్య విద్య నభ్యసిస్తున్నపుడు మడియా గోండుల జీవితాలలో వెలుగును నింపడం కోసం తండ్రి ఒక పథకాన్ని ప్రారంభించాడు. తండ్రి నుంచి అరుదైన సేవా వారసత్వాన్ని పుచ్చుకొన్న ప్రకాష్ తన భార్య మందాకినితో కలిసి మారు ఆలోచన లేకుండా అప్పటిదాకా పట్టణాల్లో నిర్వహిస్తున్న తమ వైద్య సేవలను విడిచిపెట్టి ఎక్కడో మారుమూలన ఉన్న హేమల్ కాసాకు పయనమయ్యారు. మహారాష్ట్రలోని గఢ్ చిరోలి జిల్లాలో "హేమల్ కసా" అనే గిరిజన గ్రామం దట్టమైన అడవిలో ఉంది. అక్కడే ఆ డాక్టర్ దంపతులు 1974లో, రెండు గుడిసెలు వేసుకొని వైద్యాన్ని ప్రారంభించారు. ఇప్పుడీ వైద్యశాలను (లోక్ బిరాదరి హాస్పిటల్) ఏడాదిలో సుమారు 40,000 మంది రోగులు సందర్శిస్తుంటారు.
బిరాదరి ప్రకల్ప్