విజయనగర సామ్రాజ్యము
విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని హరిహర (హక్క) మరియు బుక్క అనే అన్నదమ్ములు 1336 లో స్ధాపించారు. వారి రాజధాని మొదట ఆనెగొంది. ఆనెగొంది ప్రస్తుతము తుంగభద్ర ఉత్తర తీరమున ఒక చిన్న పల్లె. సామ్రాజ్యము బుక్కరాయని పరిపాలనలో అభివృద్ధి చెందిన తరువాత రాజధానిని తుంగభద్ర దక్షిణ తీరమున గల విజయనగరము నకు తరలించారు. ఈ సామ్రాజ్యం 1336 నుండి 1660 వరకు వర్ధిల్లింది. చివరి శతాబ్దాన్ని దీనికి క్షీణదశగా చెప్పుకోవచ్చు. సుల్తానుల సమాఖ్య వీరిని తళ్ళికోట యుద్ధంలో దారుణంగా ఓడించింది. సుల్తానుల సైన్యం రాజధానిని ఆరునెలల పాటు కొల్లగొట్టి, నేలమట్టం చేసింది. ఈ సామ్రాజ్యపు స్థాపన వివరాలూ, దాని చరిత్రలో ఎక్కువ భాగం అస్పష్టంగా ఉన్నాయి; కానీ దాని శక్తీ, అర్ధిక పుష్టి లను పోర్చుగీసు యాత్రికులైన డోమింగో పేస్‌, నూనిజ్‌ వంటి వారే కాక మరి కొందరు కూడా నిర్ధారించారు.
వంకాయల నరసింహం
వంకాయల నరసింహం విజయనగరానికి చెందిన ప్రముఖ సంగీత విద్వాంసుడు. మన రాష్ట్రంలోని ప్రథమశ్రేణి మృదంగ నిపుణుడు మృదంగ కోవిదుడు, ఆదర్శ ఉపాధ్యాయుడుకూడా. విజ్జల నగరం (విద్య) గా పిలువబడే విజయనగరంలో వంకాయల నరసింహం 1931 నవంబరు 14 న, వెంకటలక్ష్మి, లక్ష్మణస్వామి పుణ్యదంపతులకు జన్మించాడు. స్థానిక యం.ఆర్. కాలేజీలో బియస్సీ, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో బి.ఇడి చేసి విజయనగరం మునిసిపల్ ఉన్నత పాఠశాలలో సైన్స్ ఉపాధ్యాయునిగా 22 ఏళ్ళు ఉద్యోగ బాధ్యతలు నిర్వహించాడు. 
సంగీత విద్యాభ్యాసం శ్రీపాద సన్యాసిరావు వద్ద, అనంతరం గురుకుల పద్ధతిలో నేర్చింది మృదంగ నిపుణుడు కీ.శే. ముళ్ళపూడి లక్ష్మణరావు వద్ద. ఈ ఉభయుల శిక్షణలో కళల కాణాచియైన విజయనగరంలో వంకాయల నరసింహం మృదంగ వాదనం లేని కచేరి ఉండేది కాదనవచ్చు. రెండు దశాబ్దాల కాలంలో అంతటి పేరు గడించాడు. సంగీతంలో ఎన్నో మెళకువలు నేర్చిన మృదంగ మార్తాండుడనవచ్చు.