విశ్వనాథ సత్యనారాయణ
విశ్వనాథ 1895, సెప్టెంబరు 10న (మన్మథ నామ సంవత్సర భాద్రపద బహుళ షష్ఠి)[3] ) కృష్ణా జిల్లా నందమూరు (ఉంగుటూరు మండలం) లో జన్మించారు. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ తండ్రి శోభనాద్రి, తల్లి పార్వతి. ఆయనది తెలుగు వైదిక బ్రాహ్మణ కుటుంబం. శోభనాద్రి జీవితం చాలా వరకూ వైభవోపేతంగా సాగిన చివరి దశలో దాతృత్వ గుణం వల్ల దారుణమైన పేదరికాన్ని అనుభవించారు. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ తన చిన్నతనంలో సుఖప్రదమైన జీవితాన్ని అనుభవించారు. ఆయన మాటల్లో చెప్పాల్సి వస్తే మరీ చిన్నతనంలో నేను యువరాజును. పుట్టుభోగిని. తర్వాత కష్టదశ.[4] అనంతర కాలంలో శోభనాద్రి కేవలం అంగవస్త్రము, పంచె మాత్రమే సర్వవస్త్రాలుగా మిగిలాకా కూడా దానాలిచ్చి దూసిన స్వర్ద్రువై మిగులు ధోవతినొక్కడు దాల్చిన స్థితిలో జీవించాల్సి వచ్చింది.[4]. తండ్రి శోభనాద్రి మంచి భక్తుడు, ఆయన వారణాసి వెళ్ళి గంగానదిలో స్నానం చేయగా దొరికిన విశ్వేశ్వరస్వామి లింగాన్ని తీసుకువచ్చి స్వగ్రామమైన నందమూరులో ప్రతిష్ఠించి ఆలయం కట్టించారు. ఆయన ప్రభావం తమపై విపరీతంగా వుందని విశ్వనాథ సత్యనారాయణ అనేకమార్లు చెప్పుకున్నారు. విశ్వనాథ సత్యనారాయణలోని దాతృత్వము, భక్తి వంటి సుగుణాలు తండ్రి నుంచి వచ్చినవేనని చెప్పుకున్నారు [నోట్ 1] విశ్వనాథ సత్యనారాయణ బాల్యంలో ఆయన పుట్టిపెరిగిన గ్రామం, దానిలో దేశికవితా రీతులతో గానం చేసే భిక్షుక బృందాలూ, పురాణగాథలు నేర్చి ప్రవచించడంతో నిత్యమూ గడిపే స్వజనమూ ఆయన కవిత్వానికి పునాదులు వేశాయని చెప్పవచ్చు.[5]
బాణావతి
బాణావతి నవల జ్ఞానపీఠ్ పురస్కార గ్రహీత, కవిసామ్రాట్ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రచించారు.
"బాణావతి" నవల రచనా కాలం 1965గా గ్రంథకర్త కుమారుడు, విశ్వనాథ సాహిత్య సంపాదకుడు, ప్రచురణకర్త విశ్వనాథ పావనిశాస్త్రి నిర్థారించారు. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ ఆశువుగా చేప్తూండగా ఆయన సహోద్యోగులు, మిత్రులు అక్కిపెద్ది సత్యనారాయణరావు లిపిబద్ధం చేశారు. ఈ నవల 1965లో ఆనాటి ప్రముఖ దినపత్రిక కృష్ణాపత్రికలో ధారావాహికగా వెలువడింది. ద్వితీయ ముద్రణ 1982లో, తృతీయముద్రణ 2006లో, చతుర్థ ముద్రణ 2013లో జరిగింది.
ఈ నవలలో విశ్వనాథ సత్యనారాయణ స్నేహితులనే పాత్రలుగా స్వీకరించారు. నవలలో వచ్చే ఉపకథలకు ఆనాడు ప్రచారంలో ఉన్న కథలే ఆధారం.
నవలలోని "నేను" అన్న పాత్ర రచయిత విశ్వనాథ సత్యనారాయణ. "మూర్తి" పాత్ర ధూళిపాళ శ్రీరామమూర్తి, "వేదం వారు" పాత్ర చతుర్వేదుల ఆంజనేయశాస్త్రి, "రావు" పాత్ర కుర్తివెంటి వెంకట సుబ్బారావు, "గుప్త" మెడతాడి నరసింహగుప్త లది. వారందరూ ఆనాటి విశ్వనాథ సత్యనారాయణ సహోద్యోగులు.