Je,Jerusalem ni mji mkuu wa nchi gani?
Yerusalemu
Yerusalemu (mara kwa mara pia Kudisi) (kwa Kiebrania ירושלים, Yerushalayim, kwa Kiarabu: القدس, al-Quds) ni mji wa Mashariki ya Kati wenye pande mbili. Kwa upande mmoja ni mji mkuu wa Israel. Kwa upande mwingine Yerusalemu ya mashariki inatazamiwa kuwa mji mkuu wa Palestina, ingawa imetawaliwa na Israel pia tangu 1967. Israel imetangaza tangu mwaka 1980 Yerusalemu yote kuwa mji wake mkuu wa milele, lakini nchi nyingi za dunia hazikubali azimio hilo, hivyo balozi za nchi za kigeni katika Israel ziko nje ya Yerusalemu.
Israeli ya Kale
Israeli/Palestina ilikuwa na serikali yake ya Kiyahudi lakini pia na liwali au gavana wa Kiroma. Waroma walizima kwa ukali majaribio yote ya kupindua utawala wao. Wayahudi katika Israeli walijaribu mara mbili kuwafukuza Waroma nchini: miaka 66-73 na 135 BK. Kila safari Waroma walilipiza kisasi, wakichoma moto miji na vijiji na kuwafanya wananchi kuwa watumwa au kuwaua kabisa.
Historia ya Wokovu
Katika miaka yote 40 na zaidi ya unabii wake kipindi kizuri ni miaka ile 13 tu (622 - 609 K.K.) ambapo Yosia alifanya urekebisho wa kidini kuanzia Yerusalemu hadi kwa mabaki ya Waisraeli wa kaskazini, akizuia wote wasiabudu miungu mingine wala wasimtolee Mungu sadaka nje ya hekalu la Yerusalemu. Kipindi hicho mji mkuu wa Ashuru uliangamizwa alivyotabiri kwa furaha Nahumu (612 hivi K.K.).
Manama
Manama imejulikana tangu karne ya 14 ilipotajwa katika maandiko. Ilitawaliwa na Ureno katii ya 1521 hadi 1602, na Uajemi kati ya 1602 hadi 1783. Baadaye imekuwa makao ya familia ya kifalme ya Al-Khalifa inayotawala nchi. Tangu 1971 imekuwa mji mkuu wa Bahrain.
Kitabu cha Nehemia
Labda miaka 13 ilikuwa imepita tangu mfalme Artashasta (Artaxerxes I) alipomtuma Ezra Yerusalemu ili arekebishe hali ya Israeli (Ezra 7:7; Neh 2:1). Mwanzoni Ezra alikuwa na mafanikio, lakini Wayahudi walipojaribu kuimarisha Yerusalemu kwa kujenga kuta kandokando yake, maadui wao waliwashtaki kuwa wanaandaa maasi dhidi ya Uajemi. Walipopeleka habari hizo kwa Artashasta, yeye alitoa amri ya kusimamisha kazi hiyo mara moja (Ezra 4:7-23).
Al Jazeera
Al Jazeera ina vituo vinne vikuu kote duniani, mjini London, Washington, DC, Kuala Lumpur na Doha. Ina milikiwa na serikali ya Qatar.[3] Hii ni moja kati ya stesheni chache iliyo na ofisi zake mjini Gaza na Harare.
Nabii Nahumu
Nahumu (kwa Kiebrania נחום, yaani "Aliyefarijiwa na Mungu") alikuwa nabii wa Yerusalemu wakati wa mfalme Yosia aliyetawala nchi ya Yuda kati ya mwaka 640 KK na 609 KK. 
Mahubiri yake yanatunzwa katika Kitabu cha Nahum ambacho ni kimojawapo kati ya vitabu 12 vya gombo la Manabii wadogo katika Tanakh (yaani Biblia ya Kiebrania) na kwa hiyo pia katika Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo. 
Dubai
Dubai (kwa Kiarabu: دبيّ) ni ufalme katika Shirikisho la Falme za Kiarabu kwenye rasi ya Uarabuni na pia jina la mji mkuu wa ufalme huo.
Hekalu la Yerusalemu
Kwa kawaida hekalu linalotajwa katika Agano Jipya ni hilo la Herode. 
Mwaka 70 jeshi la Dola la Roma lilivamia Yerusalemu na kubomoa hekalu, tarehe ileile lilipobomolewa mara ya kwanza. 
Mapambano kati ya Israeli na Palestina
Mwaka 1947 Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa ulipigia kura mpango wa ugawaji wa Palestina. Mataifa 33 yalipiga kura ya ndiyo, 13 hapana, 10 hayakusimama upande wowote. Hivyo eneo la Palestina lilitakiwa kugawiwa kwa dola la Kiyahudi, dola la Kiarabu na mji wa Yerusalemu. Mamlaka ya Uingereza yalitakiwa kwisha tarehe 14 Mei 1948.
Historia ya Kanisa
Siku ya hamsini baada ya Pasaka mji wa Yerusalemu ulijaa wageni kutoka sehemu nyingi za dunia. Walikuwa Wayahudi na watu waliovutiwa na dini yao: walikuwa wamefika kushiriki sikukuu za Kiyahudi.
Majusi
Walipofika Yerusalemu kwenye ikulu ya Herode Mkuu walimfanya afadhaike kwa habari hiyo, lakini walielekezwa Bethlehemu kadiri ya utabiri wa nabii Mika.
Urusi
Mji mkuu ni Moscow.
Afrika ya Mashariki
Burundi (mji mkuu Bujumbura) Djibouti (mji mkuu Jibuti (mji)) Eritrea (mji mkuu Asmara) Ethiopia (mji mkuu Addis Abeba) Kenya (mji mkuu Nairobi) Komori (mji mkuu Moroni) Madagaska (mji mkuu Antananarivo) Malawi (mji mkuu Lilongwe) Morisi (mji mkuu Port Louis) Mozambique (mji mkuu Maputo Rwanda (mji mkuu Kigali) Zambia (mji mkuu Lusaka) Shelisheli (mji mkuu Victoria) Zimbabwe (mji mkuu Harare) Somalia (mji mkuu Mogadishu) Sudan Kusini (mji mkuu Juba) Tanzania (mji mkuu Dodoma) Uganda (mji mkuu Kampala)
Matendo ya Mitume
Maangamizi hayo yalizidi kutenganisha Wakristo na Wayahudi, hasa kwa sababu Wakristo wa Yerusalemu walikimbilia ng’ambo ya Yordani badala ya kupigania uhuru, halafu wakarudi mjini mpaka vita vya pili vya Kiyahudi (132-135) ambapo Waroma wakabomoa tena Yerusalemu na kuwafukuza Wayahudi wote wasiweze hata kuingia wilayani na kuona kwa mbali mlima wake.
Mji mkuu
Kuna nchi ambako mji mmoja umeteuliwa kuwa mji mkuu katika katiba au kwa sheria fulani. Kumbe kuna nchi nyingine ambako hakuna sheria yoyote lakini makao makuu yanaeleweka yapo mji fulani.
Islamabad
Islamabad (Kiurdu: اسلام آباد) ni mji mkuu wa Pakistan. Iko katika kaskazini-mashariki ya nchi mguuni wa milima ya Himalaya na kijiografia sehemu ya Punjab ingawa kisiasa eneo lake limetengwa kutoka jimbo la Punjab kwa ajili ya mji mkuu. 
Ukristo
Dini hizo mbili zilitengana moja kwa moja miaka 50 hivi baada ya Yesu kuaga dunia. Ni kwamba Wayahudi wa shule ya Jabneh (mwaka 80 hivi B.K.) waliamua kuwatenga kama wazushi wananchi wenzao waliomuamini Yesu Kristo, hasa baada ya kuona hawakusaidia vita vya ukombozi dhidi ya wakoloni Warumi vilivyosababisha maangamizi ya Hekalu la pili na mji wa Yerusalemu mwaka 70 B.K.
Utume wa Yesu
Utume wake wa mwisho mjini Yerusalemu ulianza na tukio la kuingia Yerusalemu kwa shangwe ya Wayahudi walioamini kwamba ndiye Masiya, hasa baada ya muujiza mkuu alioufanya, yaani kumfufua Lazaro wa Bethania kutoka kaburini siku ya nne baada ya kifo. Injili zinasimulia kirefu zaidi habari za hiyo wiki ya mwisho kutokana na umuhimu wake kama kilele cha yote.[15]
Palestina
Mwaka 1947 Umoja wa Mataifa uliamua kugawa Palestina katika sehemu tatu zilizopangwa kama Dola la Kiyahudi, Dola la Kiarabu na Yerusalemu kama mji wa kimataifa. Lakini Wayahudi walitangaza uhuru wa Dola la Israeli. Wenyeji Waarabu walipinga azimio hili na vita ilitokea. Baada ya mkataba wa kusalimisha amri Israeli mpya ilikuwa na sehemu ya Palestina kubwa kuliko awali. Asilimia kubwa ya wakazi Waarabu wa sehemu zilizokuwa chini ya Israeli mpya walikimbia au walifukuzwa nje. Ukanda wa Gaza ulishikwa na Misri na Ukingo wa Magharibi wa Yordani ulitawaliwa na milki ya Yordani.
Zanzibar (Jiji)
Jiji la Zanzibar ni mji mkubwa wa kisiwa cha Unguja na mji mkuu wa Jamhuri ya Watu wa Zanzibar.
Uganda
Jina Uganda lina asili yake katika ufalme wa Buganda ulioko kusini mwa nchi pamoja na mji mkuu, Kampala.
Yerusalemu ya Mashariki
Mamlaka ya Palestina inatumaini ya kwamba siku moja sehemu ya mashariki ya Yerusalemu itakuwa mji mkuu wa Palestina. Israel inasimama imara ya kwamba mji hutagawiwa tena.
Uajemi
Tehran ni mji mkuu, pia mji mkubwa nchini.
Mkimbizi
Ukiwa na makao yake makuu mjini Geneva, Uswidi, Ofisi ya Ubalozi wa Umoja wa Mataifa wa Wakimbizi (UNHCR kwa kiingereza) (ulioundwa mnamo tarehe 14 Desemba 1950) hulinda na kuwasaidia wakimbizi baada ya ombi la serikali au la Umoja wa Mataifa na huwasaidia kurudi kwao au huwasaidia kutafuta makazi upya. Wakimbizi wote duniani wamo chini ya mamlaka ya Ubalozi wa Umoja wa Mataifa wa Wakimbizi isipokuwa Wapalestina wa Kiarabu waliokimbia lile lililokuja kuwa taifa la Kiyahudi kati ya 1947 na 1948 (angalia hapa chini). Hata hivyo, Wapalestina ambao walikimbia baada maeneo ya Kipalestina baada ya mwaka 1948 (kwa mfano, wakati wa vita vya siku sita vya 1967) wamo chini ya mamlaka ya UNHCR.
Yakobo Mdogo
Kutokana na wingi wa Wayahudi waliotumia jina hilo la babu wa taifa la Israeli, ni vigumu kuelewa kama ndiye Yakobo anayetajwa kama mmoja kati ya nguzo za Kanisa la Yerusalemu na kama ndiye anayetajwa kuwa mwandishi wa Waraka wa Yakobo.
Yerusalemu ya Mashariki
Yerusalemu ya Mashariki ni ile sehemu ya mji wa Yerusalemu iliyotawaliwa na Yordani kati ya 1948 na 1967 halafu kutwaliwa na Israel wakati wa vita ya siku sita ya 1967. Sehemu hii ni pamoja na "mji wa kale" na mahali patakatifu pa dini tatu za Uyahudi, Ukristo na Uislamu.
Kayafa
Yosefu bin Kayafa (kwa Kiaramu: יוסף בַּר קַיָּפָא, "Yosef Bar Kayafa"), maarufu kama Kayafa tu (kwa Kigiriki: Καῖάφα) alikuwa kuhani mkuu wa Israeli miaka 18-36). Wakati huo aliendesha kesi ya Yesu akiwa mwenyekiti wa baraza kuu la taifa mjini Yerusalemu.
Krismasi
Mamajusi kutoka mashariki waliwatembelea kijijini Bethlehemu na kuwaletea zawadi kwa sababu waliona nyota ya pekee iliyokuwa kwao alama ya kuzaliwa kwa mfalme mpya katika Uyahudi ikawaongoza hadi mjini Yerusalemu. Lakini walipompitia mfalme Herode Mkuu, huyo alikasirika akimwogopa mfalme mpya. Hata hivyo aliwaelekeza Bethlehemu kadiri ya utabiri wa nabii Mika.
Zamalek
Zamalek (Ar. الزمالك "(az-zamalek)" ni mtaa wa Kairo mji mkuu wa Misri. Iko kwenye kisiwa cha jazira kilichopo ndani ya Mto Naili kwenye eneo la Kairo. Kwenye kisiwa hiki zamalek ni sehemu ya kaskazini lakini wakati mwiongine kisiwa chote huitwa pia "Zamalek".
Yeroboamu I
Biblia inamhukumu hasa kwa kuanzisha sera ya kidini iliyowataka Waisraeli wamuabudu YHWH kwa sura ya fahali ya dhahabu katika mahekalu ya Dani na Beteli ili wasiende Yerusalemu, mji mkuu wa ufalme wa ukoo wa Daudi
Roma
Katika karne za KK ulikuwa mji mkuu wa ufalme wa Roma, halafu wa Jamhuri ya Roma, hatimaye wa Dola la Roma.
Syria
Tangu mwaka 1000 KK hivyo kulikuwa na ufalme wa Aramu unaotajwa mara nyingi katika Biblia pia, ukiwa na makao makuu mjini Dameski. Baada ya kushindana mara nyingi na Israeli ulikwisha katika vita dhidi ya Assyria mwaka 732 KK.
Ukingo wa Magharibi wa Yordani
Hali ya Yerusalemu ya Mashariki inayokaliwa na Waarabu hasa si wazi; Wapalestina wanaona mji huo kama sehemu ya eneo lao lakini Israeli imeingiza Yerusalemu yote chini ya mamlaka yake kama sehemu kamili ya taifa lao.
Paris
Paris (Kifaransa: [paʁi]) ndiyo mji mkuu na mji mkubwa wa Ufaransa.
Vita za Misalaba
Wahubiri walizunguka Ulaya kutangaza mpango huo. Ni wahubiri hao waliosambaza ujumbe wa kwamba shabaha ya vita ni Yerusalemu, ingawa wala Kaisari Aleksios wala Papa Urban waliwahi kutumia jina hilo. Lakini wakati ambapo watu wengi hawakujua kusoma na kuandika wala hawakuwahi kuona ramani jina la Yerusalemu lilijulikana kote hata kama wasikilizaji wengine hawakuelewa tofauti kati ya mahali pa dunia hii na Yerusalemu wa mbinguni uliohubiriwa pia kanisani.
Yerusalemu
, one of Jerusalem's premier art museums , Israeli memorial to victims of The Holocaust
Yaren
Kisheria hakuna mji mkuu nchini Nauru lakini karibu majengo yote ya serikali pamoja na bunge yapo Yaren.
Kazakhstan
Mji mkuu ni Astana; Almaty ilishika nafasi hiyo hadi 1996.
Roma (maana)
Roma (pia: Rumi) ni jina linalotumika kwa mji wa Roma (mji mkuu wa Italia), ama kwa dola la Roma lililokuwa kwa karne kadhaa kabla na baada ya Kristo dola kubwa kuliko zote duniani, tena kwa Kanisa la Roma ambalo ni kiini cha Kanisa Katoliki lote. Lilikuwa pia jina la mungu wa kike katika dini ya Roma ya Kale.
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani
Mji mkuu ulikuwa Berlin lakini sehemu ya kiutawala iliyokuwa chini ya Urusi pekee.
Israeli ya Kale
Wakati wa Agano Jipya, mji wa Yerusalemu, pamoja na nchi ya Israeli/Palestina, vilikuwa chini ya Dola la Roma, ambalo lilitawala maeneo yote yanayozunguka bahari ya Mediteranea. Mkuu wa Dola alikuwa na cheo cha "Kaisari" akikaa mjini Roma (Italia).
Yerusalemu ya Mashariki
Baada ya vita ya 1967 Israeli iliingiza sehemu ya mashariki katika manisipaa yake ya Yerusalemu ya Israel, kwa jumla 6.4 km² ya Yerusalemu ya Yordani na 64 km² za vijiji vya eneo la magharibi ya Yordani. Wakazi wa mji wa mashariki hawakuulizwa na jumuiya ya kimataifa haikubali hatua hiyo.
Kampala
Kampala ni mji mkuu wa Uganda, pia mojawapo ya wilaya za nchi. Iko karibu na ziwa kubwa la Nyanza Viktoria, mita kama 1,189 juu ya UB.
Sinagogi
Tofauti ni kwamba masinagogi yalikuwa mengi katika Israeli na mahali pote walipoishi Wayahudi nje ya nchi hiyo, lakini kulikuwa na hekalu moja tu duniani, lile la Yerusalemu ambalo kila Myahudi, hata kama alikuwa mbali na mji huo, alipaswa kwenda kuabudu kule wakati wa sikukuu za mwaka.
Mapambano kati ya Israeli na Palestina
Madola yote ya Waarabu isipokuwa milki ya Yordani yalikataa kuwapa wakimbizi hao haki za uraia, na kwa hiyo hadi leo wajukuu wamebaki kama wakimbizi katika nchi za kigeni bila uraia; wakisafiri wanatumia vitambulisho vilivyotolewa na UM, wanakosa haki ya kutafuta kazi au kushiriki katika siasa kama raia wa kawaida, hata kama familia zimeshaishi katika nchi hizo hadi kizazi cha tatu au nne.
Mgongano kati ya Israeli na nchi za Waarabu
Nchi jirani za Waarabu hawakutambua kuundwa kwa Israeli na kwa miaka ya kwanza walifuata lengo la "kuwarudisha Wayahudi baharini" siku mmoja. Wakimbizi kutoka Palestina walipangwa katika kambi zilizokusudiwa kuwa za muda lakini zipo hadi leo ilhali ziliendelea kutoka kambi za hema kuwa vijiji na mitaa ya miji penye nyumba. Lakini Yordani ilikuwa nchi ya pekee iliyoamua kuwapa Wapalestina uraia, wengine waliokaa Syria, Lebanoni, Misri na Iraki waliendelea na hali ya kukosa uraia na kuishi na vitamulisho vya Umoja wa Mataifa hadi kizazi cha tatu au nne.
Historia ya Kanisa
Kwa mfano Wayahudi walipojaribu kujipatia uhuru tena mnamo mwaka 70 B.K. mji wa Yerusalemu uliharibiwa kabisa na wakazi wote wakauzwa utumwani. Watoto wa watumwa wakawa watumwa vilevile. Njia nyingine ya kugeuzwa mtumwa ilikuwa kutolipa madeni. Mdaiwa aliweza kushtakiwa na aliposhindwa kulipa aliuzwa mwenyewe kama malipo ya madeni yake.
Ramallah
Ramallah (kwa Kiarabu رام الله اﷲ, yaani "mlima wa Mungu") ni mji wa Palestina katika eneo la magharibi ya Yordani. 
Berlin
Berlin ilianza kukua kama mji mkuu wa Prussia. Ilikuwa mji mkuu wa Ujerumani tangu kuundwa kwa Dola la Ujerumani mwaka 1871. Kati ya 1949 na 1991 ilikuwa mji mkuu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani. Tangu maungano ya Ujerumani Berlin imekuwa mji mkuu wa Ujerumani yote.
Beijing
Tangu karne sita imekuwa kitovu cha utawala wa China. Jina lenyewe lamaanisha "Mji Mkuu wa Kaskazini" kwa sababu China iliwahi kuwa na vitovu mbalimbali hasa Nanjing (mji mkuu wa kusini). 
Sirili wa Yerusalemu
Mtakatifu Sirili wa Yerusalemu (kwa Kigiriki Κύριλλος Α΄ Ἱεροσολύμων) aliishi miaka 315 – 386 au 387. Alikuwa askofu wa mji huo nchini Israeli kuanzia mwaka 348 hadi kifo chake akijihusisha sana na mabishano kuhusu umungu wa Yesu Kristo hata akadhulumiwa na Waario na serikali ya Dola la Roma.
Yerusalemu
, offers free virtual tours in mp3 format from the Jerusalem Municipality at Curlie
Vitabu vya Samweli
Baada ya kufanywa mfalme wa kabila lake (Yuda, yaani Kusini) na ya kupigana vita na mwana wa marehemu Sauli, Daudi akakubaliwa kuwa mfalme wa Israeli yote (yaani Kaskazini pia): pamoja na taarifa hiyo, 2Sam 5:1-12 inatuambia alivyoteka Yerusalemu uliokuwa bado mikononi mwa Wapagani akaifanya makao makuu ya kisiasa na ya kidini ya taifa lote la Mungu ili aunganishe Kaskazini na Kusini katika mji huo uliopo katikati.
Nazareti
Nazareti (الناصرة kwa Kiarabu, נצרת kwa Kiebrania) ni mji wenye watu 65.000 upande wa kaskazini wa nchi ya Israeli, ambao kihistoria unajulikana kama Galilaya. 
Kitabu cha Ezra
Kufuatana na amri ya Koreshi ya mwaka wa 538 KK, Wayahudi walirudi Yerusalemu kwa maelfu. Walikuwa na viongozi wao wa Kiyahudi, yaani Zerubabeli aliyekuwa kiongozi tangu wakati wa kifungoni, na kuhani mkuu Yoshua, lakini wote waliendelea kuwa chini ya himaya ya Uajemi, hivyo walikuwa chini ya wafalme wake. Mji wa Yerusalemu ulikuwa katika mkoa uliojulikana kuwa "Ng'ambo ya Mto" (au "Magharibi ya Frati"), ulioanza katika Mto Frati na kuendelea mpaka Bahari ya Kati (Ezra 4:10, 16; 7:21, 25).
Solomoni
Kati ya kazi muhimu alizozifanya, mojawapo ni kujenga hekalu la Yerusalemu na kuliweka wakfu kwa sherehe kubwa ya siku saba, ambapo Mungu alionyesha kibali chake kwa kulijaza kwa sura ya wingu (1Fal 8). Polepole hekalu hilo likaja kuwa la pekee hata patakatifu pengine pote pakakatazwa chini ya mfalme Yosia.
Mambo ya Nyakati
Ufalme wa kaskazini ulitokana na farakano na ufalme uliochaguliwa na Mungu, yaani wa Daudi, na kwa kiasi fulani dini yake ilikuwa ya maasi dhidi ya ibada ya kweli ya Mungu ambayo mahali pake rasmi palikuwa Yerusalemu. Mwandishi wa Mambo ya Nyakati hana nia ya kuwavutia wasomaji wake kuhusu ufalme wa kaskazini na mambo yake ya dhambi. Kwake ufalme wa Daudi ni wa pekee uliothibitishwa, na Yerusalemu ni jiji kuu la pekee lililochaguliwa. Alifanya bidii nyingi kuonyesha kutokana na historia ya ufalme wa kusini (chini nasaba ya Daudi) jinsi dini pekee iliyokubaliwa na Mungu ilivyokuwa na maana sana kwa maisha ya watu wa kweli wa Mungu.
Mtaguso wa Yerusalemu
Hatimaye suala likapelekwa Yerusalemu kwa Kanisa mama. Baada ya majadiliano marefu Mtume Petro akatoa neno la mwisho kwamba Wapagani wanaomuamini Yesu Kristo wasitwishwe mzigo usiobebeka wa kufuata sheria za Kiyahudi (Mdo 15:1-12). 
Yerusalemu ya Mashariki
Mji ulikua sana upande wa Israel ukawa mji mkuu wa nchi. Sehemu ya mashariki haikuona maendeleo makubwa kama mji mmojawapo wa Yordani.
Mapambano kati ya Israeli na Palestina
Uadui dhidi ya Wayahudi ulitokea dhidi ya utawala wa Kirusi [2] Kuanzia mwaka 1880 kulitokea ghasia mbalimbali ambako Wayahudi walishambuliwa katika miji ya Urusi. Wimbi la pili la ghasia hizo zilizoitwa pogromu likatokea mwaka 1905, ambapo Wayahudi zaidi ya 2000 waliuawa mjini Odessa [3]. Wakati ule Wayahudi wa Urusi walianza kuhamia nje: wengi wao walikwenda Marekani, lakini wachache walielekea Palestina.
Miji bora
Ni mji mkuu wa Uswisi; umeshika nafasi ya 8. Ni mji ambao una benki ambazo mataifa mengi duniani yamehifadhi fedha zao na ni makao makuu ya pili ya UN ambayo inahusika na machapisho mbalimbali.
Salah ad-Din
Mataifa wa Ulaya yalikusanya jeshi jipya dhidi yake na kwenda kwa vita ya tatu ya misalaba. 1191 Mfalme Richard I wa Uingereza alimshinda Salah ad-Din na pande zote mbili walipatana kupumzisha silaha. Walipatana ya kwamba Yerusalemu itabaki mkononi mwa Waislamu lakini Wakristo watakuwa huru kuhiji huko na kutembelea mji pamoja na mahali pa kumbukumbu ya Yesu. Ufalme wa Wamisalaba uliendelea kushika kanda la pwani la Palestina.
Kuhani mkuu
Katika Israeli ya Kale Kuhani Mkuu (kwa Kiebrania כהן גדול "kohen gadol") alikuwa kiongozi mkuu pekee wa ibada za dini ya Uyahudi tangu mwanzo wa taifa la Israeli hadi mwaka 70 B.K., hekalu la Yerusalemu lilipobomolewa moja kwa moja.
Samaria
Samaria (kwa Kiebrania שומרון, Shomron; kwa Kiarabu السامرة, as-Sāmirah), ni jina la eneo la milimamilima katikati la nchi inayoitwa Israeli au Palestina. Jina "Samaria" linatokana na lile la mji mkuu wa Ufalme wa Israeli.
Mapambano kati ya Israeli na Palestina
Baada ya vita Uingereza ilichukua utawala wa Palestina kama eneo la kudhaminiwa kwa niaba ya Shirikisho la Mataifa. Idadi ya Wayahudi waliofika kutoka nchi za Ulaya iliongezeka, lakini bado Wayahudi wengi walihamia Marekani, si Palestina. Hata hivyo shirika za Uzayuni ziliendelea kununua ardhi, kuanzisha vijiji vya Ujamaa vilivyoitwa Kibbutz hata Tel Aviv ilikua kama mji wa Kiyahudi kandokando ya Yafo ya Kiarabu. Mnamo 1931 asilimia 17 ya wakazi wa Palestina walikuwa Wayahudi.
Vita za Misalaba
Yerusalemu iliendelea kuwa lengo la wahiji Wakristo waliotaka kutembelea mahali ambako Yesu Kristo aliishi, hasa Kanisa la Kaburi na Ufufuo wa Yesu.
Mapambano kati ya Israeli na Palestina
Kumbe wakazi Waarabu wa Palestina waliona uhamiaji wa wageni kutoka Ulaya kama harakati ya kikoloni iliyolenga kutwaa ardhi yao. Tena Waislamu kadhaa wanaona ya kwamba, tangu itwaliwe na jeshi la Uislamu katika karne ya 7 ardhi ya Palestina - Israeli imekuwa nchi ya Kiislamu inayopaswa kutawaliwa na serikali ya Waislamu daima. Wakristo hawakuwa wengi, tena wamezidi kupungua kwa kuhama kutokana na ugumu wa hali yao wanaojisikia kubaguliwa kama kundi dogo hata kati ya Wapalestina.
Mgongano kati ya Israeli na nchi za Waarabu
Mwaka 1947 Umoja wa Mataifa uliamua mpango wa kugawa Palestina ambako madola mawili yangeanzishwa, moja ya Kiarabu na moja ya Kiyahudi pamoja na Yerusalemu kama eneo la pamoja. Nchi za Waarabu na za Waislamu zilipinga azimio lililopita kwa kura 33 ndiyo dhidi 13 hapana ilhali 10 hazikupiga kura. Nadani ya Palestina ilianza mara moja vita ya wenyewe kwa wenyewe kati ya kundi ta Wayahudi na Waarabu wenye silaha ilhali Wingereza waliingilia mara kadhaa tu kwa sababu waliandaa kujiondoa nchini.
Misri
Ni nchi yenye wakazi milioni 90 na mji mkuu Kairo ni kati ya miji mikubwa zaidi duniani.
Kitabu cha Nehemia
Watu wengi zaidi waliorudi kutoka kifungoni waliishi katika nchi iliyozunguka Yerusalemu kuliko katika mji wenyewe. Kwa hiyo wenyeji wa mjini walikuwa wachache, na mikakati ikafanyika ili kupata wenyeji zaidi mjini. Katika mpango huo kila mtu wa kumi wa wenyeji walioishi katika maeneo ya nchini alipaswa kuhamia Yerusalemu, na hivyo Yerusalemu uliimarishwa. Zaidi ya hayo, kulikuwa na kundi kubwa la watu waliokuja kwa hiari yao waishi mjini (11:1-2).
Yuda (ufalme)
Hatimaye, chini ya mfalme Sedekia, mfalme Nebukadneza II wa Babuloni aliangamiza ufalme huo na mji mkuu wake, Yerusalemu, mwaka 587, akihamisha kwa awamu tatu wakazi wake hadi Mesopotamia. 
Ukraine
Mji mkuu ni Kiev (Kyiv).
Kitabu cha Kwanza cha Wafalme
Kinasimulia hasa habari za wafalme wa Israeli ya Kale. Chanzo ni habari za kifo cha mfalme mzee Daudi na hasa za mwanae Solomoni aliyemfuata madarakani. Kina pia maelezo kuhusu ujenzi wa hekalu la Yerusalemu.
Historia ya Kanisa
Mwanzo wa Kanisa ni kule Yerusalemu, mji mkuu wa nchi inayoitwa kwa majina mbalimbali katika historia yake ndefu, kama Kanaani, Israeli, Palestina au Uyahudi.
Yerusalemu
, NSW Jewish Board of Deputies , International Christian Embassy Jerusalem
Hekalu
Katika Biblia lina umuhimu wa pekee hekalu la Yerusalemu, lililojengwa kwanza na mfalme Sulemani, mwana wa Daudi likabomolewa na mfalme Nebukadreza II wa Babuloni mwaka 586 K.K..
Mapambano kati ya Israeli na Palestina
Mapambano kati ya Israeli na Palestina ni ugomvi baina ya nchi ya Israeli na wakazi wa Palestina unaoathiri pia uhusiano na nchi jirani. Ugomvi huu ulianza katika karne ya 20 baina ya wakazi Wayahudi na Waarabu wa maeneo ambayo leo hii yako chini ya Israeli na Mamlaka ya Kitaifa ya Palestina. Ulisababisha tayari vita sita kati ya nchi ya Israeli tangu kuundwa kwake mwaka 1948 na jirani zake za Kiarabu. Mapambano yanaendelea, hayajapata suluhisho hadi sasa.
Beirut
Beirut ("pia: Beyrouth;" kwa Kiarabu: بيروت) ni mji mkuu wa Lebanon, pia mji mkubwa na bandari kuu ya nchi hiyo. Iko mwambaoni pa Bahari ya Kati. 
Ukuta wa Berlin
Chanzo cha ukuta kilikuwa ugawanywaji wa jiji la Berlin baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia tangu 1945. Nchi washindi ziliamua kuigawa Ujerumani yote. Wakaanzisha kanda nne zilizotawaliwa na Umoja wa Kisovyeti, Marekani, Uingereza na Ufaransa. Jiji la Berlin lilikuwa ndani ya kanda ya Kisovyeti lakini likiwa mji mkuu wa Ujerumani, lilitangazwa kuwa mkoa wa pekee likigawanywa pia katika kanda nne za washindi. Mashariki ya Berlin ilikuwa sehemu ya nchi ya kikomunisti Jamhuri ya Kidemokrasia ya Ujerumani na magharibi ya jiji ilikuwa chini ya mamlaka ya Marekani, Uingereza na Ufaransa. 
Jamaika
Mji mkuu ni Kingston.
Kitabu cha Nehemia
Baada ya miaka 12 ya kuwa liwali wa Yerusalemu, Nehemia alimrudia mfalme wa Uajemi kwa muda (taz. 5:14; 13:6). Wakati ule ambao Nehemia hakuwepo Yerusalemu, dini ya Wayahudi ilirudi nyuma, na maadui wao wa zamani, yaani San-balati na Tobia Mwamoni waliweza kupata nafasi ya ushawishi wao tena Yerusalemu. Kuhani mkuu, Eliashibu, alistahili kulaumiwa zaidi katika mambo hayo. Alimruhusu mtu wa familia ya kuhani mkuu kumwoa binti wa San-balati (taz. mstari 28), pia alimruhusu Tobia aishi katika chumba cha hekaluni. Jambo lile lilikuwa kinyume kabisa cha sheria ambayo Nehemia alijaribu kuitekeleza vizuri, kwa sababu Tobia alikuwa Mpagani (taz. 4:3; 13:1). Nehemia aliporudi Yerusalemu alirekebisha mambo hayo mara moja (4-9).
Yesu
Kijicho na upinzani vikazidi hasa Yerusalemu, walipoanza kufanya njama za kumuua. Ingawa Yesu alijua hayo, alijikaza kwenda katika huo mji mtakatifu autangazie habari njema na kufia huko.
Sheria
Mifano maarufu ya bunge ni Majumba ya Bunge mjini London, Kongresi mjini Washingtin D.C., Bundestag mjini Berlin na Duma nchini Moscow, Parlamento Italiano mjini Roma na "Assemblée nationale" mjini Paris. Kwa kanuni ya serikali wakilishi watu hupigia kura wanasiasa ili watimize "matakwa" yao. Ingawa nchi kama Israeli, Ugiriki, Uswidi na Uchina zina nyumba moja ya bunge, nchi nyingi zina nyumba mbili za bunge, kumaanisha kuwa zina nyumba mbili za kibunge zinazochaguliwa tofauti. Katika 'nyumba ya chini' wanasiasa wanachaguliwa kuwakilisha maeneo wakilishi bungeni. 'Nymba ya juu' kawaida huchaguliwa kuwakilisha majimbo katika mfumo wa majimbo (kama vile nchii Australia, Ujerumani au Marekani) au upigaji kura tofauti katika katika mfumo wa umoja (kama vile nchini Ufaransa). Nchini Uingereza nyumba ya juu inachaguliwa na na serikali kama nyumba ya marudio. Ukosoaji mmoja wa mifumo yenye nyumba mbili yenye nyumba mbili zilizochaguliwa ni kuwa nyumba ya juu na ya chini huenda zikafanana. Utetezi wa tangu jadi wa mifumo ya nyumba mbili nni kuwa chumba cha juu huwa kama nyumba ya marekebisho. Hili linaweza kupunguza uonevu na dhuluma katika hatua ya kiserikali", 101
Yerusalemu
, Jerusalem's foremost institution of higher learning , the only Palestinian university in Jerusalem
Mgongano kati ya Israeli na nchi za Waarabu
Mizizi ya mgongano ilikuwa katika harakati za Uzayuni na uhamiaji wa Wayahudi kutoka Ulaya kuelekea Palestina zilizoanza mnamo mwaka 1880. Wakati ule idadi kubwa ya Wayahudi walikaa katika nchi za Ulaya, hasa Ulaya ya Mashariki na ya Kati. Kama jumuiya ya kidini walikuwa na uhusiano wa kiroho na nchi ya mababu wao iliyowahi kuitwa kwa majina kama Israeli au Yuda lakini iliyoitwa wakati ule "Palestina" ikiwa ni sehemu ya Milki ya Osmani na kukaliwa na wasemaji wa lugha ya Kiarabu waliokuwa Waislamu, Wakristo na Wayahudi. Mnamo 1880 Palestina ilikuwa na wakazi wapatao 450,000. Asilimia 80 walikuwa Waislamu, asilimia 10-12 Wakristo na takriban 5-8 Wayahudi wenyeji. 
Ukingo wa Magharibi wa Yordani
Miji muhimu nje ya Yerusalemu ni pamoja na Hebron, Nablus, Rafah, Tulkarm, Jenin, Bethlehemu na Ramallah. 
Tokyo
Jiji la Tokyo (東京都) ni mji mkuu wa Japani. Takriban watu milioni 12 huishi katika jiji hilo ambao ni 10% ya Wajapani wote. Rundiko la mji lina wakazi milioni 35 na ni rundiko kubwa duniani.
Sirili wa Yerusalemu
Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 18 Machi.
Venezuela
Mji mkuu ni Caracas.
Quirinale
Quirinale ni kilima maarufu katikati ya Roma, mji mkuu wa Italia. 
Marekani
Mji mkuu wa Marekani ni Washington DC.
Wanawake wa ukuta wa Kuomboleza
Ukuta wa Magharibi ni moja ya maeneo takatifu Wayahudi. Ilikuwa ni sehemu ya ukuta wa kubakiza Hekalu la Mlimani, ambayo ilikuwa hekalu ya pili ya Yerusalemu kabla ya uharibifu wake na Warumi katika mwaka 70 ya karne ya kwanza. Sasa ni chini ya udhibiti wa Rabbinate Mkuu wa Israeli na usalama ni malipo ya Polisi ya Wall (Kotel).
Brussels
Tangu 1958 Brussels imekuwa mji mkuu wa Ulaya kwa sababu imeteuliwa kuwa makao makuu ya ofisi za Umoja wa Ulaya - wakati ule mtangulizi wake Jumuiya ya Kiuchumi ya Ulaya. 1967 makao makuu ya NATO yalifuata ikahamia baada ya fitina kati ya Marekani na Ufaransa.
Bara Arabu
Kuna miji mingi katika Bara Arabu, lakini miji mikuu ya madola mbalimbali ya Bara Arabu ni Riyadh, mji mkuu wa Saudia, ijapokuwa kuna miji mashuhuri na mitukufu katika Saudia kama Makka na Madina.
Mtaguso wa Yerusalemu
Mtaguso wa Yerusalemu au Mtaguso wa mitume ni jina linalotumika kwa mkutano uliofanyika mwaka 49 ili kuondoa tofauti za misimamo kati ya Wakristo kuhusu wajibu wa kutekeleza Torati kwa waliotokea upagani.
Anjelo wa Yerusalemu
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Mei. 
Salah ad-Din
4 Julai 1187 alishinda jeshi la Wamisalaba na kutwaa mji wa Yerusalemu akimaliza utawala wa Wakristo uliowahi kudumu miaka 88.
Asia
Jina la nchi au eneo, benderaEneo (km²)Wakazi (1 Julai 2008)Wakazi kwa km²Mji mkuuAsia ya Kati: Kazakhstan2,724,92715,666,5335.7Astana Kirgizia198,5005,356,86924.3Bishkek Tajikistan143,1007,211,88447.0Dushanbe Turkmenistan488,1005,179,5739.6Ashgabat Uzbekistan447,40028,268,44157.1TashkentAsia ya Mashariki: Uchina9,584,4921,322,044,605134.0Beijing Hong Kong1,0927,903,3346,688.0— Macau25460,82318,473.3— Japani377,835127,288,628336.1Tokyo Taiwan35,98022,920,946626.7Taipei Korea Kaskazini120,54023,479,095184.4Pyongyang Korea Kusini98,48049,232,844490.7Seoul Mongolia1,565,0002,996,0821.7UlaanbaatarAsia ya Kaskazini: Urusi17,075,400142,200,00026.8MoscowAsia ya Kusini-Mashariki: Brunei5,770381,37166.1Bandar Seri Begawan Myanmar676,57847,758,22470.3Pyinmana Kamboja181,03513,388,91074Phnom Penh Timor Mashariki15,0071,108,77773.8Dili Indonesia1,919,440230,512,000120.1Jakarta Laos236,8006,677,53428.2Vientiane Malaysia329,84727,780,00084.2Kuala Lumpur Ufilipino300,00092,681,453308.9Manila Singapuri7044,608,1676,545.7Singapuri Uthai514,00065,493,298127.4Bangkok Vietnam331,69086,116,559259.6HanoiAsia ya Kusini: Afghanistan647,50032,738,77542.9Kabul Bangla Desh147,570153,546,9011040.5Dhaka Bhutan38,394682,32117.8Thimphu Uhindi3,287,2631,147,995,226349.2New Delhi Uajemi1,648,19570,472,84642.8Tehran Maledivi300379,1741,263.3Malé Nepal147,18129,519,114200.5Kathmandu Pakistan803,940167,762,049208.7Islamabad Sri Lanka65,61021,128,773322.0Sri JayawardenapuraAsia ya Magharibi: Armenia29,8002,968,586111.7Yerevan Azerbaijan46,8703,845,12782.0Baku Bahrain665718,306987.1Manama Kupro9,250792,60483.9Nikosia Palestina3631,537,2693,315.7Gaza Georgia20,4604,630,84199.3Tbilisi Irak437,07228,221,18154.9Baghdad Israel20,7707,112,359290.3Yerusalemu Yordani92,3006,198,67757.5Amman Kuwait17,8202,596,561118.5Jiji la Kuwait Libanon10,4523,971,941353.6Beirut Omani212,4603,311,64012.8Muskat Qatar11,437928,63569.4Doha Uarabuni wa Saudia1,960,58223,513,33012.0Riyad Syria185,18019,747,58692.6Dameski Uturuki756,76871,892,80776.5Ankara Falme za Kiarabu82,8804,621,39929.5Abu Dhabi Yemeni527,97023,013,37635.4Sana'aJumla43,810,5824,162,966,08689.07
Mji mkuu
Uturuki iliamua 1923 kuhamisha mji mkuu kutoka Istanbul kwenda Ankara. Istanbul iliwahi kuwa kwa karne nyingi mji wa Masultani tena mji wa kimataifa; mapinduzi ya 1923 yalimaliza utawala wa sultani na kutangaza Uturuki kuwa jamhuri. Pia Istanbul imekuwa kandokando ya eneo la Uturuki baada ya vita kuu ya kwanza kwa sababu sehemu za magharibi zilikuwa zimepotea na kuchukuliwa na Wagiriki na Wabulgaria. Hivyo Ankara iliteuliwa iliyoko katikati ya Uturuki mpya baada ya vita.
Ismaïlia
Ismaïlia () ni mji mkuu wa nchi ya Misri. Una idadi ya watu wapatao 750,000 hii ikijumuisha na maeneo ya jirani. Ipo katika upande wa kiasi cha nusu ukitoka katika bandari ya Said au Port Said kwa upande wa kaskazini na Suez Kwa upande wa Kusini. Mrefeji huu hupanuka unapofikia katika sehemu ya Timsah moja kati ya maziwa yaliyoungana na mfareji wa Suez. Ziwa hili liligunduliwa mwaka 1863 wakati wa ujengwaji wa mfereji wa Suez na Ismail the Magnificent, na pia jina la mtu huyu ndilo jina na eneo mfereji huu ulipo. Makao makuu ya Mamalaka ya mreji wa Suez yapo katika mwisho mwa ziwa Timsah, bado mji huu una majengo kadhaa ya zamani tangu enzi za Waingereza na Wafaransa kuwa na mahitaji katika mfeji huo. Bado baadhi ya majengo ya wakoloni yanaendelea kutumika na wafanyakazi wa mfereji huo hadi sasa.