Pendo linaitwaje katika lugha ya kimombo?
Mapenzi
Neno la Kiingereza "love" linaweza kuwa na maana tofauti, lakini zinazohusiana, katika miktadha tofauti. Mara nyingi, lugha nyingine hutumia maneno mbalimbali kueleza dhana tofauti ambazo Kiingereza hutumia neno "love" kurejelea; mfano mmoja ni wingi wa maneno ya Kigiriki yanayorejelea "mapendo". Tofauti za utamaduni katika kufafanua mapenzi hivyo, hufanya liwe jambo gumu kuanzisha ufafanuzi wowote. [3]
Kipendau
Kipendau ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wapendau kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kipendau imehesabiwa kuwa watu 4500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipendau iko katika kundi la Kicelebiki.
Mapenzi
Papa Benedikto XVI aliandika waraka wake wa kwanza kuhusu "Mungu ni upendo". Humo alisema kuwa mwanadamu, aliyeumbwa kwa mfano wa Mungu ambaye ni upendo, anaweza kupenda; kujitoa kwa Mungu na wengine (agape) na kwa kupokea na kuhisi upendo wa Mungu kupitia tafakuri (Eros). Maisha haya ya upendo, kulingana na yeye, ni maisha ya watakatifu kama Bikira Maria na Mama Teresa wa Kolkata na ni mwelekeo ambao Wakristo huchukua wanapoamini kuwa Mungu anawapenda. [15]
Kimende (Sierra Leone)
Kimende ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Sierra Leone na Liberia inayozungumzwa na Wamende. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimende nchini Sierra Leone imehesabiwa kuwa watu milioni moja na nusu. Pia kuna wasemaji 19,700 nchini Liberia. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimende iko katika kundi la Kimande.
Agape
Kigiriki kina maneno mbalimbali kwa jambo linaloitwa "upendo" katika lugha mbalimbali ambazo zina neno moja tu. Kwa hiyo "agape" inataja maana ya pekee ya "upendo" ambayo ni upendo wa kindugu au upendo wa Mungu. Upande mwingine wa upendo kwa Kigiriki ni "philia" (undugu, pendo lisilo la kingono) na mwingine ni "eros" ambayo ni mapenzi yenye tabia ya kingono.
Mapenzi
Kwa kuwa hatua za tamaa na mvuto huendelea kwa muda tu, hatua ya tatu inahitajika ili kuelezea mahusiano ya muda mrefu. Upendo ni maingiliano ambayo hukuza mahusiano ya kudumu kwa miaka mingi na hata miongo. Upendo kwa jumla umejengwa kwenye wajibu kama vile ndoa na watoto, au kuheshimiana kirafiki kulikojengwa kwenye mambo kama vitu mnavyovipenda. Upendo umehusishwa na kuwepo kwa viwango vya juu vya kemikali ('oxytocin' na 'vasopressin') ikilinganishwa na mahusiano ya muda mfupi. [8]
Mapenzi
Phileo: Pia katika Agano Jipya, phileo ni itikio la binadamu kwa kitu ambacho hufurahisha. Pia yanajulikana kama "mapenzi ya kindugu."
Kipengo
Kipengo ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Wapengo. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kipengo imehesabiwa kuwa watu 350,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipengo iko katika kundi la Kigondi-Kui.
Kingundu
Kingundu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wangundu. Wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya Kibanda ya Kati. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kingundu imehesabiwa kuwa watu 5100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingundu iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Kiteso
Asili ya Lugha ya Kiteso ni eneo linaloitwa Teso.
Katerina wa Siena
Kwa upendo huo usiosemeka nakuomba na kukuhimiza
uwawie huruma viumbe wako.Tafsiri za Kiingereza za Maongezi:
Kisambe
Kisambe ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wasambe. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kisambe imehesabiwa kuwa watu sita tu, maana yake lugha imekaribia kutoweka kabisa. Wasambe wengi wamekuwa hubadilisha lugha na kuongea Kininzo badala ya Kisambe. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisambe iko katika kundi la Plateau.
Mapenzi
Katika Ubudha, Kāma ni mapenzi ya kimihemko na kingono. Ni kikwazo katika njia ya kutaalamika, kwani ni yana ubinafsi. Karuṇā ni huruma na rehema, ambayo hupunguza mateso ya wengine. Huenda sambamba na hekima na ni muhimu kwa kutaalamika. Adveṣa na Metta ni mapenzi ya ukarimu. Mapenzi haya hayana masharti na yanahitaji mtu kwa kiasi fulani awe amejikubali. Mapenzi haya ni tofauti kabisa na yale ya kawaida, ambayo kwa kawaida huwa yanahusu upendo na ngono na ambayo ni nadra yawepo bila kujifikiria. Badala yake, katika Ubudha inarejelea uhisani wa ustawi wa wengine usio wa kibinafsi.
Mapenzi
Lugha ya Kilatini ina vitenzi mbalimbali vinavyolingana na neno la Kiingereza "mapenzi." Amare ndilo neno msingi la mapenzi, na bado ndilo linalotumiwa kwenye Kiitaliano hadi leo. Warumi walilitumia katika kurejelea uhusiano wa kirafiki na wakimahaba au kingono. Kutoka kwa kitenzi hiki tunapata amans- mpenzi, amator, "mpenzi wa kitaalamu," mara nyingi likiwa na wazo la ziada la uzinzi-na amica, "mpenzi" katika muktadha wa Kiingereza, na mara nyingi hutumiwa kitafsida kurejelea kahaba. Neno linalolingana ni amor (umuhimu wa neno hili kwa Warumi unaonyeshwa katika ukweli kwamba, jina la mji Rome-, katika Kilatini: Roma-linaweza kutazamwa kama anagramu ya amor, neno ambalo lilitumika kama jina la siri la mji katika duru pana katika nyakati za zamani), [14]na ambalo ni pia linatumika katika wingi kuashiria mahusiano ya kimapenzi matukio ya kingono. Kutoka kwenye kiini kile bado tunapata amicus - "rafiki"-na Amicitia, "urafiki" (unaojengwa kwenye ushirika, na kulingana wakati mwingine kwa karibu na "uwiwa" au "ushawishi"). Cicero aliandika makala inayoitwa On Friendship (de Amicitia), ambayo inazungumzia wazo hili katika urefu fulani. Ovid aliandika mwongozo wa kupendana uitwao Ars Amatoria (The Art of Love), ambao unazungumzia, kwa kina, kila kitu kutoka masuala ya uhusiano nje ya ndia hadi maswala ya wazazi wanaomnyima mtu uhuru.
Kiteso
Kama lugha zingine nyingi, Kiteso pia ina majina ya jinsia. Katika maneno ya lugha ya Kiteso, jinsia huashiriwa kwa kawaida katika herufi ya kwanza ya neno. Ikiwa herufi E au herufi O ni herufi ya kwanza katika jina basi jina hilo ni la kiume. Ikiwa herufi A ni herufi ya kwanza katika jina basi jina hilo ni la
Upendo
Hapa linatumika kwa maana ya juu zaidi kulingana na Kigiriki "agape" na Kilatini "caritas".
Kufuatana na Maandiko Matakatifu, hasa ya Mtume Paulo, katika teolojia ya Ukristo ni mojawapo kati ya maadili ya Kimungu, pamoja na imani na tumaini.
Kibondo (Uhindi)
Kibondo ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uhindi inayozungumzwa na Wabondo. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kibondo imehesabiwa kuwa watu 9000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kibondo iko katika kundi la Kimunda.
Kingando (Afrika ya Kati)
Kingando ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wangando. Isichanganywe na Kingando nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kingando imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kingando iko katika kundi la C10.
Chunusi
Jina la Kiswahili linadokeza imani ya kale ya kwamba chunusi ilitokana na kijana kutunukwa (kutokea kupendwa) na mwingine.
Mapenzi
Aidha, katika tofauti za kiutamaduni katika kuelewa mapenzi, mawazo kuhusu mapenzi pia yamebadilika sana kadiri ya wakati. Baadhi ya wanahistoria wanahusisha dhana za kisasa za mapenzi ya kimahaba na Ulaya wakati au baada ya Karne za Kati, ingawa kuwepo kwa mahusiano ya kimahaba kabla ya wakati huo kunaonyeshwa na ushairi wa kimapenzi wa kale. [4]
Mapenzi
Istilahi Gănqíng (感情) inajumuisha hisia zilizoko na upendo ambao umekua kutokana na kuwa na uhusiano wa karibu. Ujenzi wa gănqíng hii, au maingiliano, kwa hivyo ni muhimu katika kuanzisha na kudumisha mapenzi.
Kipelende (lugha)
Kipelende ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wapelende. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kipelende imehesabiwa kuwa watu 8400. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kipelende iko katika kundi la H30.
Kindunda
Kindunda ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wandunda. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kindunda imehesabiwa kuwa watu 350 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kindunda iko katika kundi la Kimambiloidi linalofanana na lugha za Kibantu.
Mapendo ya kiuchumba
Hapo zamani mara nyingine hakuwepo na mapenzi kwanza, kwani mvulana na msichana walifikia kuoana bila kuwepo kwanza uchumba.
Kiambo
Kiambo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waambo. Idadi ya wasemaji wa Kiambo imehesabiwa kuwa watu 1000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiambo iko katika kundi la Kitivoidi linalofanana na lugha za Kibantu.
Umbile
Umbile (kwa wingi: Maumbile) ni neno linaloendana na neno "umbo" na kutokana na kitenzi "kuumba". Umbile ni hali inayoelezea kitu fulani kilivyo.
Ayo
Anatumbuiza kwa kutumia jina la kisanii la Ayọ au Ayo. Maana yake ni "furaha" kwa Kiyoruba. (Bila nukta chini au baada ya "o" neno lamaanisha "kitungu" katika lugha hiyo.)
Kimono
Kimono ni jina la lugha mbili tofauti, yaani
Mapenzi
Eros ἔρως Eros) ni mapenzi ya kimahaba, yaliyo na shauku na hamu. Neno la Kigiriki erota linamaanisha katika mapenzi. Plato iliyostaarabisha ufafanuzi wake mwenyewe. Ingawa mapenzi ya Eros kwa kawaida huwa yanahisiwa kwa mtu, kwa kutafakari yanakuwa ni kuthamini uzuri ndani ya mtu, au hata inakuwa ni kuthamini uzuri wenyewe. Mapenzi ya Eros husaidia nafsi kukumbuka ujuzi wa uzuri na huchangia katika ufahamu wa ukweli wa kiroho. Wapenzi na wanafalsafa wote huchochewa na Eros kutafuta ukweli. Baadhi ya tafsiri huyaorodhesha kama "mapenzi ya mwili."
Teleiyopenda
Teleiyopenda (kwa Kiingereza: "teleiophilia") ni pendo la kijinsia kwa ngumbaru.
Satyagraha
Ukweli (satya) kunaashiria upendo, na kuwa imara (agraha) kunasababisha, na hivyo basi kunakuwa kisawe cha nguvu. Hivyo basi mimi nilianza kuzipa harakati za Kihindi jina Satyagraha, hivyo ni kusema, Nguvu ambayo inatokana na Ukweli na Upendo au isiyo na fujo, nikaacha kuyatumia maneno "upinzani usiokuwa na fujo", kufanya uhusiano na nadharia hiyo, kiasi kwamba hata katika maandishi katika lugha ya Kiingereza mara nyingi sisi tuliliepuka na kutumia badala yake neno "satyagraha "... ”...
Kitenzi
Vitenzi kwa Kiswahili hupokea viambishi mbalimbali vinavyoeleza kwa undani zaidi maana ya matumizi ya neno. Viambishi awali ni silabi zilizopo mbele ya mzizi na viambishi tamati ni silabi zilivyopo baada ya mzizi wa kitenzi.
Kiteso
Jimbi au jogoo ukipenda anajulikana kwa lugha ya Kiteso kama "Ekokor " na kuku anajulikana kama "Akokor ".
Mapenzi
Ai (爱) ni kitenzi (km Wo Ai Ni 我爱你, au "Ninakupenda") na istilahi (kama Ai Qing 爱情, au "Mapenzi ya Kimahaba"). Neno hili ndilo ambalo linatumiwa sana kurejelea mapenzi, na linaweza kuwa na maana mbalimbali katika mazingira tofauti, kama ilivyo katika Kiingereza. Tangu mwaka 1949, eneo la Bara China limekuwa likitumia neno Ai Ren (爱人, asilia lililomaanisha "mpenzi") kama neno kuu la "mke/mume" (wakati maneno tofauti ya "bibi" na "bwana" yalidumishwa, yalikosa kusisitizwa ili kukuza usawa wa kijinsia); neno Ai Renouce lina maana dhahania hasi nchini China, jambo ambalo bado linajitokeza miongoni mwa wengi nchini Taiwan.
Kimelo
Kimelo ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wamelo. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kimelo imehesabiwa kuwa watu 20,200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimelo iko katika kundi la Kiomotiki.
Mapenzi
Uelewa wa Ukristo unasema kwamba upendo hutoka kwa Mungu. Mapenzi ya mwanamume na mwanamke ("eros" katika Kigiriki) na mapenzi yasiyo na ubinafsi kwa wengine ("agape") mara nyingi hulinganishwwa kama mapenzi ya "kupaa" na "kushuka", lakini hatimaye ni jambo moja. [15]
Udenda
Udenda kwa jina lingine huitwa uderere au ute.
Kipenda Roho
Katika wimbo, Rama Dee anamsihi mpenzi wake awe imara na asisikilize maneno ya watu. Katika mapenzi kuna milima na mabonde:
"Chombo kwenye maji/ lake jua yake mvua safari tu,
Kwenye mvua metope / si ndumba oh"
Kiteso
Kama lugha zingine ambazo zina majina ya kijinsia, mambo ambayo kwa kawaida hayawezi kuwekwa katika jamii ya kijinsia bado yanaweza kuwekwa kwa jamii kimakusudi. Mfano moja wa mambo au maneno haya ni "Etogo " ambayo inamaanisha nyumba kwa lugha ya Kiteso na hospitali inaitwa "Adekis ". Shati inajulikana kama "Esaati ".
Mapenzi
Kwa kiwango fulani, mapenzi hayahusishi mtazamo wa Kiislamu wa maisha kama undugubia ambao unahusisha wale wote ambao wanamiliki imani ya kiislamu. Hakuna sehemu za moja kwa moja amabzo zimesema kwamba Mungu ni upendo, lakini miongoni mwa majina 99 ya Mungu (Allah), kuna jina Al-Wadud, au "Anayependa," ambalo hupatikana katika Sura 11:90 na vilevile Sura 85: 14. Linamtaja Mungu kama "aliyejawa na fadhili." Wale wote ambao wanaamini wana mapenzi ya Mungu, lakini kwa kiasi gani au juhudi zipi amemfurahisha Mungu kunategemea na mtu binafsi.
Mapenzi
Helen Fisher, mtaalamu mashuhuri katika mada ya mapenzi, amegawa mapenzi katika sehemu tatu zinazolingana: tamaa, mvuto na pendo. Tamaa huwafunua watu kwa wengine; mvuto wa kimahaba huwahamasisha watu kuzingatia nishati yao kwa kuhusiana kingono; na pendo linahusisha kustahimili mwenzako (au mtoto) kwa muda wa kutosha kumlea.
Wapare
Hata hivyo Wapare wa Mwanga wamegawanyika katika jamii mbili: Wasangi na Wagweno. Wakati Wasangi anaongea Kipare kinachoongelewa pia na Wapare wa maeneo mengine, Wagweno wao wana lugha yao iitwayo Kigweno. Kigweno ni mchanganyiko wa Kipare na Kichagga. Hii inaonesha kuwa asili ya Wagweno ni Uchagani, japo zipo nadharia kadha wa kadha zinazoeleza asili ya Wagweno kuwa huenda hata hawana asili ya Uchaga wala Upare lakini mbali na uhusiano wa lugha kinachofanya waonekane kuwa ni sehemu ya Wapare ni namna tamaduni zao nyingine zinavyofanana na Wapare, pia kuchanganyika katika maisha ya kila siku kwenye milima ya Wapare pamoja na Wagweno wengine kuwa na majina ya koo zinazofanana na za Wapare kama Wasuya na Wavungi. Hata hivyo mila na desturi nyingi za Wagweno zinafanana zaidi na zile za Wapare wengine.
Mapenzi
Bertrand Russell anaelezea mapenzi kama hali ya "thamani kamili", kinyume na thamani inayobadilika.
Historia ya Wapare
Hata hivyo Wapare wa Mwanga wamegawanyika katika jamii mbili: Wasangi na Wagweno. Wakati Wasangi wanaongea Kipare kinachoongelewa pia na Wapare wa maeneo mengine, Wagweno wao wana lugha yao iitwayo Kigweno. Kigweno ni mchanganyiko wa Kipare na Kichagga. Hii inaonesha kuwa asili ya Wagweno ni huko Uchaga. Hata hivyo mila na desturi za Wagweno zinafanana zaidi na zile za Wapare wengine.
Mapendo ya kiuchumba
Ule muda wa kuzoeana, ndio wa mapendo ya kiuchumba, kwani haitoshi, k.mf. kumtamkia tu mpenzi wako kwamba ungependa awe mama watoto wako bila ya kuzijua silika, tabia, hisia zake na kadhalika. Ni vilevile upande wa pili.
Kimada (Nigeria)
Kimada ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wamada. Isichanganywe na lugha ya Kimada inayozungumzwa nchini Kamerun. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kimada imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimada iko katika kundi la Plateau.
Mapenzi
Ingawa desturi au chanzo cha mapenzi ni suala ambalo hujadiliwa mara kwa mara, sura tofauti ya neno hili zinaweza kuwekwa wazi kwa kuamua nini si mapenzi.
Mapenzi
Agape ἀγάπη agape) inamaanisha mapenzi katika Ugiriki ya sasa kisasa. Neno S'agapo linamaanisha Ninakupenda katika Kigiriki. Neno agapo ni kitenzi Ninapenda. Kwa jumla linarejelea aina ya mapenzi ambayo ni "safi,", badala ya kimwili mvuto wa kimwili unaopendekezwa na Eros. Hata hivyo, kuna baadhi ya mifano ya agape inayotumika kuleta maana sawa na Eros. Pia imetafsiriwa kama "upendo wa nafsi."
Sala ya moyo
Roho Mtakatifu akiwa upendo wa Mungu hasa anatuelekeza kwenye upendo: ndiyo sababu kilele cha sala ya moyo ni hatua ya mapenzi. 
Upendo
Upendo ni neno linalotumika kwa maana mbalimbali kuanzia hali ya nafsi ya binadamu hadi kwa Mungu. Linatokana na kitenzi "kupenda" na kufanana na pendo, mapendo, mapenzi, n.k. 
Kikusunda
Kikusunda ni lugha nchini Nepal inayozungumzwa na Wakusunda. Mwaka wa 2014 idadi ya wasemaji wa Kikusunda imehesabiwa kuwa watu watatu tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikusunda haihusiani na lugha nyingine yoyote bila shaka.
Jumapili
Kundi lingine la lugha linatumia msamiati "siku ya Bwana" yaani "Bwana Yesu Kristo". Ni hasa lugha za Kirumi kama Kifaransa (dimanche), Kiitalia (domenica), Kihispania (domingo) na kadhalika.
Kiyapunda
Kiyapunda (pia Kiyeri) ni lugha ya Kitorricelli nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wayapunda. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiyapunda imehesabiwa kuwa watu 60 tu, na lugha imekaribia kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyapunda iko katika kundi la Kiwapei.
Kitima
Kitima ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Sudan inayozungumzwa na Watima. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kitima imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitima iko katika kundi la Kikordofani.
Kiombo (lugha)
Kiombo ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Waombo. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiombo imehesabiwa kuwa watu 8400. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiombo iko katika kundi la C70.
Mapenzi
Mapenzi katika aina zake mbalimbali husimamia mafungamano kati ya binadamu na, kutokana na umuhimu wake mkuu katika saikolojia, ni mojawapo ya maudhui yanayopatikana sana katika sanaa.
Libido
Libido (yaani nyege au ashiki) ni uchu au hamu ya kujamiana ambayo hupatikana kwa wanaume na kwa wanawake. Neno hili la Kilatini hutumika hasa mtu alipo na kiwango kidogo cha libido. Hapo ndipo utakaposikia kwamba fulani ana libido kidogo ama mwanamume fulani amekosa nguvu za kiume. Hata hivyo, yafaa ijulikane kwamba kuna tofauti kati ya hamu ya ngono na nguvu za kiume. Mwanamume asiye na nguvu za kiume huenda akawa na kiasi cha libido kinachofaa, lakini hawezi kujamiana na mwenziwe kwa njia inayofaa maana mwili wake hauitikii.
Mapenzi
Yuanfen (缘份) ni muungano wa kudura. Mwanzo wa uhusiano wa maana (uwe wa kimahaba au kirafiki) huwa unafikiriwa kuwa mara nyingi unategemea yuanfen. Mtazamo sawa na huu katika Kiingereza ni "hatima" au "kudura".
Kitoto
Kitoto ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Watoto. Mwaka wa 2012 idadi ya wasemaji wa Kitoto imehesabiwa kuwa watu 1400. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitoto iko katika kundi la Kisal.
Kitenzi
Kitenzi ni istilahi ya sarufi kwa maneno yanayotaja matendo kama vile kufanya, kwenda, kulala, kupiga, kuishi na kadhalika.
Roho Mtakatifu
Kwa Kiebrania רוח (""ruah"") ni jina la kike linalomaanisha "roho", lakini pia "upepo", "pumzi". "Roho Mtakatifu" ni רוח הקודש, ""ruah hakodesh"". 
Wameru (Kenya)
Katika mila na desturi yao, jina ambalo mtoto atapewa huwa na kiambatanishi "mto...", kinachomaanisha "mtoto wa fulani na fulani". Kwenye maandishi, kiambatanishi hiki hufupishwa hadi M'. Kwa mfano, kama jina la mwana ni Kithiki, na la baba ni Mwenda, jina litaandikwa "Kithiki M'Mwenda", lakini kwa matamshi, ni "Kithiki Mto Mwenda".
Mapenzi
Kidhahania, mapenzi kwa kawaida yanarejelea hisia za ndani, zisizoelezeka, za kudumu kwa mtu mwingine. Hata hivyo, maelezo haya finyu pia yanashirikisha hisia tofauti, kutoka hamu na urafiki wa kimahaba hadi ukaribu wa kihisia wa kifamilia na kitaamuli, usioelekea kabisa ngono[1] na hata umoja wa kina au ibada ya upendo wa kidini. [2]
Mapenzi
Katika Ubudha wa Kijapani, neno ai (爱) linarejelea mapenzi ya uchu na kujali, na hamu ya msingi. Inaweza kukua kuelekea ama ubinafsi au kutokuwa na ubinafsi na kutaalamika. Amae (甘え), neno la Kijapani lenye maana ya "kujihusisha na utegemezi," ni sehemu ya utamaduni wa Ujapani. wa kumlea mtoto Wamama wa Kijapani wanatarajiwa kukumbatia na kuwaendekeza watoto wao, na watoto wanatarajiwa kuwatuza mama zao kwa kuwashikilia na kuwahudumia. Baadhi ya wanasosholojia wamependekeza kuwa maingiliano ya kijamii ya kijapani katika maisha ya baadaye yamejengeka juu ya 'amae' ya mama kwa mtoto.
Wapare
Embea – chunga-kitendo cha kuchunga wanyama-mfano; anachunga n`gombe.
Mndu (nm) (umoja) bvandu (wingi) – mtu-watu
Mwana (nm) umoja (wingi) watoto –mtoto-watoto
Mfu (nm) – msichana
Mthoro – mvulana 
Mka – mke 
Mmi – mme 
Mwali – mwali
Ngathu – sherehe/karamu
Papa – baba 
Mama – mama
Lumbwio – dada
Koko (Mkeku – mlala) – Bibi 
Kaka – babu 
Chacha – babu wa baba/mama
Chocho – bibi wa mama/baba
Mborere – mbaraka/Baraka
Ndima (nm) – kazi 
Kiamba (nm) – hekari/kipande cha shamba 
Itara (nm) – 1.Chatu 2.namna ya kuhesabu
Mfiri/mifiri (nm) –siku 
Fura – penda
Njicha kv – nzuri
Mwiri – 1.mwezi 2.mbalamwezi; usiku wa giza
Mmbari (nm) – jua 
Mkwabvi (nm) – mmasai 
Mfwi (nm) – mshale 
Bvura – upinde 
Mnyika – wakuja 
Mringa (nm) – maji 
Bvota – ushindi
Ifuru – Nyumba za kigweno zinazo ezekwa kwa majani na zinajengwa na miti na matope na juu ya paa huwekwa chungu.
Ifire – mjinga 
Nyungu – chungu 
Njiu – nyeusi 
Njewa – nyeupe
Ndhinya/nguju – nguvu
Kijo nm – chakula
Ngwi – kuni
Ngwia – mboga za majani/mchicha
Mnafu – Mboga ya majani/mchicha
Makungu – Makweme. Mmea unao tambaa katika miti na unatambaa kwa urefu mkubwa sana.
Mabele – Chakula cha ndizi na magimbi yaitwayo maruma.
Mghubva – Muwa
Ipodo – Parachichi 
Makafi – Ndizi zilizo menywa na kukaushwa juani na kisha kutwangwa katika kinu tayari kwa kutoa unga.
Ibada – Ni ugali upikwao kwa unga wa ndizi (ibada)
Mwindu – Shami 
Mara – 1.Majani 2.mate
Mkunga – Samaki aina ya kambale
Kyaru – kiatu 
Ipere – Samaki aina ya perege
Bvughai – Ugali 
Maruma – Aina ya magimbi yalimwayo Ugweno
Ngumba – Kiazi kitamu 
Ghira – Zaa 
Unyonge – ujauzito 
Mda – mimba
Kibvocha – motto mchanga
Agha – jenga 
Mshomo – mnon`gono 
Ukunga – yowe 
Kia – kiazi kitambaacho katika miti bali huenda chini zaidi ardhini na kuzaa kiazi.
Kichumbi – kiti
Mghombo – Ni mmea utumikao kutibu magonjwa kama malaria/homa
Mthabvi – mchawi 
Logha – Loga
Kigoda – Kiti kidogo kikaliwacho jikoni
Mshombe – supu 
Embea – kuchunga
Mrungu/rubva – Mungu
Mfumwa – Bwana
Mwiri - Mkwe
Wau – Mke mwenza
Chamwi – 1.Sura 2.Paji la uso
Marwi – Masikio
Mitho – Macho 
Mumu – Mdomo
Mbua – Pua 
Mamua –Kamasi 
Mithori - Mchozi
Maghegho – Meno
Mara – Mate 
Mabvoko – Mikono
Mnyu – Kidole 
Njwala – Kucha 
Mbafu – Kifua 
Mbari – Mbavu 
Mabvele – Matiti 
Ndenyi – Tumbo 
Ndii - Magoti
Ngobvori – Kishikizo cha mzinga
Njuki – Nyuki 
Kolo – Ndevu 
Irende – Mguu
Mrwe – Kichwa
Mwiri -Mwili
Munyu – Chumvi
Mwaru – Mzinga 
Mnyuka – Dawa ya kutibu tumbo
Mri – 1.Mti 2. Mji
Mrinyi – Mjini
Mwera – Mvua
M`mbari – Jua
Mkuta – Upepo
Lukungu – Ukungu
Thari – Samadi
Maumagho – Mkojo
Ighwe – Jiwe
Maobva – Maua / iobva-ua
Mghomba – Mgomba 
Irughu - Ndizi
Lugho – Ungo
Mwinu – Mtwangio
Kitela – Chungu kidogo (hutumika kupikia mboga)
Kichinga – Kijinga
Mriko – Mwiko
Figha – Figa 
Mti – Moshi
Maifu – Majivu
Mtiri – Masinzi
Mlale –
Kilui – Vumbi
Ubvuva – Sokoni 
Kali - Dari 
Logha – Loa 
Irinda – Gauni
Makuru – Mavi ya kuku
Marufi – Mavi/kinyesi
Kenyi – Nyumbani 
Bvuki – Asali
Kala – Zamani
Bvuwaji – Ugonjwa
Nganda – Ukuta 
Ghari – Chumba
Mtiru – Msitu 
Ighwe – Jiwe 
Ndege – Ndeghe 
Kitonga – Zawadi
Mbuta – Faini
Shina – Kitininyi
Maemba – Mahindi
Ingobe – Barage 
Mafura – Mafuta
Moro – Moto 
Kithungi – Kiyota
Mdegho – Mtego 
Teri – Udongo
Mfwa –M`ba
Mbeghu - Mbegu 
Kaka – Zamani
Ibore – Yai
Mshundi – Yai bovu 
Ighua – Mfupa
Iboho – Zizi
Mbinga – Kibuyu
Mbingu – Hirizi 
Ngwaru – Kata
M`bala – Magadi
Ishamba – Shamba 
Mwaka – Mpaka (mpaka wa shamba)
N`ganda – Ukuta
Matanonyi – Njia panda
Irabva – Kuti 
Ifumburughu – Bundi 
Choti/mlango - Mlango
Lungo – Ungo 
Kirero – Msemo
Njafi – Pombe
Itondo – Tope
Mbirimbiri – Pilipili
Ibata – Bata
Idungunya – Nyanya 
Ibvula – Utumbo
Bvwarimu – Wazimu 
Mkwaju – Mkongojo 
Ndhata – Fimbo 
Ngalawa – Boti 
Mwenyi – Mwenyeji
Ibwe – Ndizi moja 
Kiringo – Kichane 
Imwaran`ga – 
Mfwi – Mshale 
Bvura – Upinde
Gofu
Gofu (pia ghofu; kutoka Kiarabu قف "quff") ni namna ya kumtaja mtu au kitu kisicho katika hali zuri, kama mtu aliyekonda mno.
Kiteso
Neno "Akwii " linamaanisha majani, hata hivyo kulitamka neno hilo kwa msongo uliorefushwa mwishoni kunaibadilisha neno hilo kuwa jina la mwanamke. Kubadilisha jina hilo kuwa "Okwii " hubadilisha neno hilo kuwa jina la mwanaume.
Wamatengo
Hivyo kijana akimwona msichana anayempenda alilazimika kwenda kumwinda kwenye shughuli za matanga, michezo ya ngoma maarufu kwa jina la mhambo na wakati mwingine kijana alilazimika kumtembelea msichana nyumbani kwao na kumwelezea lengo lake.
Mpendo
Mpendo ni jina la kata ya Wilaya ya Chemba katika Mkoa wa Dodoma , Tanzania yenye postikodi namba 41812
. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6997 waishio humo.
Kimale
Kimale ni jina la lugha mbalimbali, k.m.
Kitenzi elekezi
Kitenzi elekezi ni kitenzi ambacho huchukua nomino ya mtendwa (yambwa). Yambwa ni jina au nomino ambayo huwakilisha mtendwa katika tungo.
Kidendi
Kidendi ni jina la lugha mbili tofauti, yaani:
Mapenzi
Ukonfusio kwa desturi ulisisitiza wajibu, mwelekeo na tendo katika uhusiano (km wema kutoka kwa wazazi, utiifu wa mzazi kutoka kwa watoto, uaminifu kwa mfalme, na kadhalika), kuliko mapenzi yenyewe. Katika kuzingatia haya, dhana ya "mapenzi" umekuja tu hivi majuzi kutoka Magharibi. Hata hivyo, Ren (仁) inaweza kuonekana kama wema wa mapenzi, ambayo ni sehemu muhimu ya maisha ya kimaadili, na lazima ifuatwe na wote. Mozi alibuni dhana ya Ai (爱) iliyotokana na ile ya kikonfusia Ren, ambayo inakaribiana zaidi na ile ya kimagharibi ya mapenzi bia. Badala ya kuonyesha mitazamo tofauti kwa watu tofauti, dhana ya 'Mohism' inasisitiza kumpenda kila mtu, na wala si marafiki au familia pekee, bila Kuzingatia kama wao watafanya hivyo.
Lugha
Somo la lugha linaitwa maarifa ya lugha au isimu.
Mpwa
Mpwa ni jina ambalo mwanamume anamuita mtoto (wa kiume au wa kike) wa dada yake. Upande wa pili, mpwa anamuita mwanamume huyo "mjomba".
Ndoa (sakramenti)
Ndoa ya Wakristo ni sakramenti ya Yesu na Kanisa lake. “Njoo huku, nami nitakuonyesha yule Bibi arusi, mke wa Mwanakondoo” (Ufu 21:9). Wakiwa na ndoa halisi, mume na mke waliobatizwa ni ishara wazi ya hao wanaarusi wawili wasioonekana. “Kama vile Kanisa limtiivyo Kristo, vivyo hivyo wake nao wawatii waume zao katika kila jambo. Enyi waume, wapendeni wake zenu, kama Kristo naye alivyolipenda Kanisa, akajitoa kwa ajili yake” (Ef 5:24-25). Ndiyo sababu Mkatoliki hawezi kufunga ndoa bila ya kuhusisha Kanisa na kufuata taratibu zake.
Mapenzi
Mtume Paulo alitukuza upendo kama kitu muhimu kulilo vyote. Huku akielezea upendo katika shairi maarufu katika Waraka wa kwanza kwa Wakorintho aliandika, "Upendo huvumilia, upendo ni mwema, hauna wivu, haujivuni, hauna kiburi. Si ufidhuli, hauna majivuno, haukasirishwi kwa haraka, hauhesabu mabaya uliotendewa. Upendo haufurahii maovu bali hufurahia ukweli. Upendo daima hulinda, daima huamini, daima huwa na matumaini, na daima huvumilia." (1 Kor 13:4-7).
Agape
Agape (gir. ἀγάπη, "agape") ni neno la lugha ya Kigiriki lenye maana ya "upendo". Ni muhimu hasa katika maandiko ya Agano Jipya na maandiko mengine ya Ukristo, unaojitambulisha kama dini ya upendo.
Kishendu
Kishendu ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Washendu. Idadi ya wasemaji wa Kishendu haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kishendu iko katika kundi la Kisal.
Kitenzi sielekezi
Mfano: "Mtoto amelala." Neno "amelala" ni kitenzi sielekezi kwa kuwa neno hili likisemwa hakuna haja ya kumjua mtendwa hapo sentensi itakuwa imekamilika.
Kisorko
Kisorko (pia Kibozo au Kijenaama) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Mali inayozungumzwa na Wabozo. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisorko imehesabiwa kuwa watu 197,000. Pia kuna Wasorko wengine ambao wamehamia Nigeria wakifuata mto wa Niger. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisorko iko katika kundi la Kimande.
Dunia Uwanja wa Fujo
"Mapenzi na ndoa".
Mwandishi E. Kezilahabi amejadili suala la mapenzi na ndoa katika pande mbili tofauti,
kwanza ameonesha mapenzi ya dhati na mapenzi ya ulaghai lakini pia ameonesha ndoa za dhati na ndoa za ulaghai. tukianza na mapenzi ya dhati, mapenzi ya dhati yanajitokeza kwa:
Mapenzi
Baadhi ya mamlaka ya Magharibi hugawanywa katika vipengele viwili vikuu, chenye utu na chenye kujipenda. Mtazamo huu umewakilishwa na Scott Peck, ambaye kazi yake katika uwanja wa saikolojia ya matumizi ilitafiti fafanuzi za mapenzi na maovu. Peck anasema kuwa mapenzi ni mchanganyiko wa "wasiwasi kuhusu ukuaji kiroho wa mwingine," na kujipenda sahili. [13] Kwa pamoja, mapenzi ni shughuli, si hisia tu.
Historia ya Wapare
Kutokana na tafiti za lugha na matamshi mbalimbali, inasemekana matamshi ya neno la Kipare "mb" hubadilika na kuwa "p" katika Kiswahili. Kwa mfano Mbengo, kwa Kiswahili ni Pengo. Neno Mbinga, kwa Kiswahili ni Pinga. n.k. Hivyo neno Pare linatokana na neno "mbare", likiwa na maana ya kabila, au Mkabila au hata mara nyingine aina - katika kutofautisha aina za vitu (kwa Kiingereza "Classification"). Kwa mfano unaweza kusema mbuzi hawa ni "mbare ani"? Hivyo Wapare walijiita "Vambare" wakiwa na maana ya "sisi wa kabila moja, tunaoongea lugha ya Chasu". Hapo ndipo neno Vambare linabadilika katika Kiswahili na kuwa Wapare.
Kimbundu
Kimbundu ni lugha ya Kibantu nchini Angola inayozungumzwa na Wambundu. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kimbundu imehesabiwa kuwa watu milioni tatu. Kisichanganywa na Kiumbundu ambacho ni lugha tofauti nchini kulekule. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimbundu iko katika kundi la H20.
Kimolo
Kimolo ni jina la lugha tofauti:
Kipenda Roho
Rama Dee anajaribu kumweleza mpenzi wake atazame lengo la penzi lao. Ukilitazama na kuelewa nini unachotaka, kamwe huwezi kupotea. Anasema:
"Ukitazama malengo haukosei, haupotei kwenye love".
Mapenzi
Maumbo ya kibiolojia ya jinsia huona mapenzi kama hisia za mamalia, kama vile njaa au kiu.[7]
Mapenzi
Watoto wa Adamu ni viungo vya mwili mmoja Baada ya kuumbwa kwa kiini kimoja. Wakati msiba wa wakati unaathiri kiungo kimoja Viungo hivyo vingine haviwezi kuwa na amani. Ikiwa hauna huruma kwa matatizo ya wengine Wewe hustahili kuitwa kwa jina la "mtu."
Mapenzi
Mwanafalsafa Gottfried Leibniz alisema mapenzi ni "kuwa na furaha tele kutokana na furaha ya mwingine." [5]
Kimunda
Kimunda ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uhindi inayozungumzwa na Wamunda. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kimunda imehesabiwa kuwa watu 469,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimunda iko katika kundi lake lenyewe la Kimunda.
Wabondei
Baada ya kila upande hasa hasa upande wa mume kuridhika na ukoo wa mwanamke na kukubaliana sasa wanafanya safari kwa mwanamke, ambapo wanakuwa wamebeba Debe la pombe lililokuwa likijulikana kwa jina la Debe da umbuya (Debe la urafiki) Debe hili ndani linakuwa na pombe ya mnazi ama pombe ya mapumba, Wanakaa sasa na kuongea huku upande wa mke wakiwa wanakunywa ile pombe, Hapo sasa upande wa kwa mume wanatajiwa vitu vya kuleta ili ndoa iweze kupita, Vitu vilivyokuwa vikiagizwa sana kwa wakati huo ni
1.Kimuli muli (Tochi), 2.Debe da umbuya (Hapo linapotajwa Debe da umbuya wana ndugu wa mume wanalionyeshea hilo hapo kwakua wameshalileta), 3.Madebe mawili ya usona haya nayo ni madebe ya pombe Usona ni kwenda kupeleka jambo la harusi) 4.kidonta mavi (Kwakua mama anapomlea mtoto ni kawaida kushika kinyesi cha mwanae huyo hivyo hiyo kidonta mavi ndio inakuja kuwa malipo kwa mama huyo) 5.Kigubika mawiwi (Kwakua mwanzo wa mapenzi lazima hawa mwanamke na mwanaume walianza kwa kujificha wasionekane kwa hiyo hicho ndicho malipo kwa kitendo hicho) 6.Poka mke (Wabondei wanayo mila inayowafanya babu wa mke pamoja na kaka zake mke kuzuia mke asitoke kwa kukaa mlangoni sasa hiyo ndio inatolewa kwa watu wanaomzuia mke ili wasimzuie) 7.Tuni da muamu (kisu cha shemeji) Haya ni malipo kwaajili ya kina babu wa mke pamoja na kina kaka wa mke anaetaka kuolewa, 8.Dovulo au Maovu, Mara nyingi mtoto anapokuwa kwenye makuzi yake huwa anapokula chakula na kukibakisha bibi huwa anakichukua na kukila bila ya kujali kuwa mtoto alikitia mate ama laa na hii nayo inalipiwa kwa mujibu wa mila na desturi za kibondei ndio hiyo Dovulo (Taonda dovulo letu = Tunataka dovulo letu) 9.Fisafisa, Hii inafuatana na ile ya gubika mawiwi, kwakua wakati huyu mwanaume alikuwa akimtongoza huyu binti alikuwa akijificha hivyo hiyo fisafisa inaagizwa kuwa malipo yake, 10.Kideleko au Mbuzi ya Kideleko, Huyu mbuzi anaagizwa endapo muoaji atakuwa anamuoa binti kigoli na hasa ni malipo kwa mke bikra maana endapo mke anaeolewa atakutwa hana bikra mbuzi huyu atarudishwa kwa wenyewe na hii inakuwa ni aibu kwa familia ya mke na mke mwenyewe.
Mapenzi
Kutokana na utata wa dhahania ya mapenzi, mjadala juu ya mapenzi kwa kawaida hupunguzwa hadi maneno yaliyopitwa na wakati, na kuna mithali kadhaa kuhusu mapenzi, mojawapo ikiwa ile ya Vergilio ya kuwa "Pendo hushinda yote" na ile ya Beatles "All you need is love" (Unachohitaji ni mapenzi tu).
Ono
Ndiyo maana katika Kiingereza linaitwa "passion", neno la mkopo kutoka lile la Kilatini "passio" linalotokana na kitenzi "patior" (kupatwa). 
Mapenzi
Wakati mwingine Kilatini hutumia neno Amare katika sehemu ambazo Kiingereza wakati mwingine kingetumia neno kupenda, jambo ambalo huzua utata. Dhana hii, hata hivyo, hunyeshwa sana katika Kitalini kwa jumla na neno placere au delectāre, ambayo hutumiwa zaidi katika miktadha isiyo rasmi, na neno la mwisho la delectāre likitumiwa mara nyingi katika ushairi wa kimapenzi wa Catullus. Neno Diligere mara nyingi linazua wazo la "kuwa na upendo wa," "kuheshimu," na kwa nadra sana hutumiwa kurejelea mapenzi ya kimahaba. Neno hili linaweza kufaa kuelezea urafiki wa watu wawili. Nomino inayolingana diligentia, hata hivyo, ina maana ya "bidii" au "uangalifu," na ina uhusiani mdogo sana wa kisemantiki na kitenzi hiki. Observare ni kisawe cha diligere; licha ya kiwa na asili moja na Kiingereza, kitenzi hiki na nomino inayolingana, observantia, mara nyingi huashiria "heshima" au "upendo." Neno Caritas hutumika katika tafsiri za Kilatini za Biblia ya Kikristo kwa maana "upendo wenye hisani"; maana hii, hata hivyo, haipatikani katika maandiko ya Kirumi ya kipagani ya kale. Kwa sababu linatokana na ushirikiano na neno la Kigiriki, hakuna kitenzi cha kuandamana.
Kitunda
Kitunda ni neno la kumaanisha
Kingombe (Kongo)
Kingombe ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wangombe. Isichanganywe na Kingombe nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati. Mwaka wa 1971 idadi ya wasemaji wa Kingombe imehesabiwa kuwa watu 150,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kingombe iko katika kundi la C50.
Kiteme
Kiteme ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wateme. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiteme imehesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiteme iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Kifembe
Kifembe (pia Kiagala) ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wafembe. Mwaka wa 1986 idadi ya wasemaji wa Kifembe imehesabiwa kuwa watu 350. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kifembe iko katika kundi la “East Strickland”.
Ndoa
Ndoa ni muungano kati ya watu wawili au zaidi unaokubaliwa na kuheshimiwa na jamii. Tukio la kuanzisha ndoa linaitwa harusi. Kama watu wanaohusika wakikomesha ndoa yao kisheria, hali hii inaitwa talaka. 
Mapenzi
Mtakatifu Augustino anasema ni lazima mtu aweze kutambua tofauti kati ya upendo na tamaa. Tamaa ni kujihusisha katika jambo kupindukia, bali kupenda na kupendwa ndilo jambo ambalo amelitafuta maisha yake yote. Hata anasema, "Nilikuwa nimependana na upendo." Hatimaye, akawa anampenda Mungu na kupendwa naye. Augustino anasema kuwa yule anayeweza kukupenda kwa ukweli na ukamilifu ni Mungu, kwa sababu upendo kwa binadamu unaruhusu udhaifu kama vile "wivu, wasiwasi, hofu, hasira, na ushindani." Kulingana na Augustino, kumpenda Mungu ni "kufikia amani ambayo ni yako." (Maungamo ya Mtakatifu Augustino).