Mtaguso wa pili wa Vatikano ulikuwa mwaka gani?
Historia ya Kanisa Katoliki
Mbele ya changamoto hizo, Mtaguso wa pili wa Vatikano (1962-1965) ulielekeza njia mpya za kuendeleza Ukristo katika ulimwengu wa kisasa.
Ukatekumeni
Kadiri ya Mtaguso wa pili wa Vatikano, uliorudisha katika Kanisa Katoliki taratibu za karne za kwanza Baada ya Kristo, kisha kuchunguza na kunyosha sababu za uongofu wao, waliojaliwa mwanzo wa imani wapokewe kwa ibada maalumu katika ukatekumeni ambao ufuate maagizo mbalimbali ya sheria za Kanisa.
Mtaguso wa pili wa Laterano
Mtaguso ulihitajika kutokana na farakano lililotokea mwaka 1130 alipofariki Papa Honori II (1124-1130): hapo makardinali waligawanyika kuhusu Mapatano ya Worms, ambayo mwaka 1122 yalikuwa yamekomesha Mashindano kuhusu uteuzi wa maaskofu. 
Mtaguso wa pili wa Vatikani
8. Ad Gentes (AG) Utendaji wa kimisheni wa Kanisa 7-12-1965
Mtaguso wa pili wa Vatikani
Pamoja na upinzani wa wazi wa mifumo kadhaa ya kisiasa (ukomunisti na ubepari) na matapo mengine (Wamasoni n.k.) dhidi ya Kanisa, hali ya jumla ya ulimwengu inazidi kuelekea anasa na kuabudu utajiri hata kuzima maisha ya kiroho. Hivyo ni vigumu kufanikisha mtaguso.
Mtaguso wa pili wa Vatikani
3. Dignitatis Humanae (DH) Uhuru wa dini 7-12-1965
Mtaguso wa pili wa Lyon
Vilifuata vikao viwili tarehe 18 Mei na 4 Juni. Halafu tarehe 24 Juni ulifika na kupokewa kwa shangwe ujumbe kutoka Ugiriki, ukiundwa na maaskofu 2 na katibu wa kaisari. 
Sakramenti
Katika karne ya 20, hasa katika Mtaguso wa pili wa Vatikano, Kanisa Katoliki limejipanga upya katika kuhakikisha sakramenti ziadhimishwe kwa imani.
Apostolicam Actuositatem
Mtaguso wa pili wa Vatikano uliwaongelea walei katika hati mbalimbali ukionyesha nafasi yao katika maisha ya Kanisa (liturujia, upashanaji habari, ekumeni n.k.). 
Lumen Gentium
Hivyo mtaguso wa pili wa Vatikano ulikusudia kukamilisha kazi hiyo.
Mtaguso wa pili wa Vatikani
Jina la mtaguso mkuu huo, ambao ni wa 21 kwa Kanisa Katoliki, linatokana na kwamba ni wa pili kufanyika katika mtaa wa Vatikani, ambao ni nchi huru ndani ya mji wa Roma.
Dhamiri
Mtaguso wa pili wa Vatikano ulifundisha: "Ndani mwa dhamiri binadamu anakuta sheria anbayo hajipatii, bali anapaswa kuitii na ambayo sauti yake, inayomuita daima apende na kutenda maadilifu na kukimbia maovu inapotakiwa, inasema wazi katika masikio ya moyo wake [...]. Kwa kweli mtu ana sheria iliyoandikwa na Mungu katika moyo wake [...]. Dhamiri ni kiini cha siri zaidi na patakatifu pa mtu, ambapo anabaki peke yake na Mungu, ambaye sauti yake inasikika kwa ndani kabisa" ("Gaudium et Spes" 16).
Mtaguso wa Trento
Kwa kuwa dogma zilizotangazwa zililenga hasa kupinga Uprotestanti kama uzushi katika mambo kadhaa, zilichangia mazingira ya kubishana yaliyofanya Ukatoliki uonekane kama kinyume kabisa cha Uprotestanti. Katika kufanya hivyo, mtaguso ulilingana na maandishi mengi ya Kilutheri yaliyosisitiza tofauti na Ukatoliki. Hali hiyo iliendelea hadi Mtaguso II wa Vatikano (1962-1965).
Mtaguso wa tano wa Laterano
Kanisa Katoliki linauhesabu kama mtaguso mkuu wa kumi na nane.
Mtaguso wa pili wa Lyon
Mikaeli VIII alijaribu kulazimisha raia zake wapokee mambo wasiyoyakubali kwa moyo, hata akatumia nguvu kuwadhulumu waliokataa; akilaumiwa na watu wa Roma kwa kushindwa kufanikisha muungano, akaja kutengwa na Kanisa. Alipokufa (1282), mwanae Androniko II aliyemrithi, alifuta maamuzi ya baba yake kwa ajili ya muungano. 
Mtaguso wa pili wa Nisea
Pamoja na maaskofu 300 hivi wa dola hilo, walihudhuria wamonaki wengi. Papa alituma mabalozi wake wawili na barua moja.
Mtaguso wa pili wa Vatikani
La pili linaambatana na mambo ya zamani, bila ya kujali ishara za nyakati zetu zinazodai mambo mapya pia kwa wokovu wa watu wa leo na wa kesho.
Mtaguso wa Firenze
Hakuna hati kuhusu mwisho wa mtaguso. Lakini waliobaki Basel na kujitenga na Papa, kufikia tarehe 19 Aprili 1449 walimkubali Papa Nikolaus V na siku sita baadaye walifunga mkutano wao.
Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko
Kwa hamasa za Mapapa, wengi walijiunga na OFS (mwaka 1934 walikaribia kuwa 4,000,000!) lakini muda mfupi kabla ya vita vikuu vya pili walianza kupungua kutokana na matapo mengine ya kiroho kuanzishwa na kuhamasishwa na Mapapa, hasa Aksyo Katoliki; pia kwa sababu wingi si hoja, yaani ongezeko lao lilisababisha ulegevu fulani hata kusawazisha OFS na chama chochote. Kabla na hasa baada ya Mtaguso wa pili wa Vatikani ilitokea misukosuko na maswali mengi. Ili kuyakabili, ilifanyika mikutano mingi ya matawi yake mbalimbali (1950 n.k.) na kuzidisha ushirikiano kati yake (pia na Utawa III wa michepuo mingine) hata ikatolewa (1957) katiba moja kwa Wasekulari wa matawi yote ya Kifransisko. Miaka hiyohiyo lilianzishwa kundi la Vijana Wafransisko. Halafu ikaanzishwa halmashauri ya kimataifa ya OFS yote (1973) na Papa Paulo VI (1963-1978) akathibitisha (1978) kanuni mpya ya OFS kulingana na maelekezo ya Mtaguso huo. Ina sura tatu na namba 26 jumla kuhusu asili ya OFS na kanuni yake (1-3), mtindo wa maisha (4-19) na taratibu zake (19-26). Ni kama mwongozo wa maisha ya Kiinjili unaomkazia Yesu Kristo kwa kuwa Injili si nadharia, bali ni mwenyewe (namba 12 kati ya 26 zinamzungumzia wazi). Haina tena maagizo ya kinaganaga kuhusu toba, ambayo yaliachwa kwa katiba mpya (1990) iliyounganisha moja kwa moja matawi yote yaliyokuwa chini ya Wakuu 4 wa familia ya Kifransisko. Mwaka huo Wasekulari walikuwa 508,619, wengi wao wakiwa Meksiko na Italia. Hapo katikati toleo la pili la Mkusanyo wa Sheria za Kanisa lilitaja Utawa III peke yake kati ya vyama vya waamini, kutokana na heshima uliyopewa na mapokeo. Jambo jipya ni kwamba sasa mashirika yoyote yanaweza kuanzisha aina ya Utawa III, hata yale ya kike.
Picha takatifu
Hatimaye Mtaguso wa pili wa Nisea (787) ulithibitisha uhalali wa picha hizo na wa heshima ambazo zinapewa, kama ulivyotetewa hasa na mtakatifu Mwarabu Yohane wa Damasko.
Mtaguso wa kwanza wa Vatikano
Ingawa lengo halikuwa hilo, tokeo kuu la kazi ya mtaguso huo ni tangazo la dogma ya Papa kuwa na karama ya kutokosea katika mafundisho ya imani na maadili anayoyatoa ili yadumu moja kwa moja pale anapotimiza masharti fulani (kwa kifupi: akisema "ex cathedra", yaani "kutoka ukulu). 
Mtaguso wa kwanza wa Vatikano
Uliitishwa rasmi na Papa Pius IX (1846-1878) mnamo 29 Juni 1867 na vikao vyake viliendelea katika Basilika la Mt. Petro huko Vatikano mjini Roma kuanzia tarehe 8 Desemba 1869 hadi vilipokatika mnamo 1870 kutokana na jeshi la Italia kuteka Roma tarehe 20 Septemba.
Sacrosanctum Concilium
Sacrosanctum Concilium (Kilat. "Mtaguguso (au: mkutano) mtakatifu") ni jina fupi la hati ya Mtaguso wa pili wa Vatikano inayohusu liturujia au utaratibu wa ibada katika kanisa katoliki.
Mtaguso wa pili wa Vatikani
Zinaorodheshwa kwa kutaja kwanza hadhi ya hati, halafu jina rasmi la Kilatini, kifupisho chake, mada na tarehe ya kutolewa.
Dei Verbum
Hivyo kabla ya Mtaguso wa pili wa Vatikano Wakatoliki kwa jumla badala ya kuipenda Biblia walikuwa wakiogopa kupotoshwa nayo kadiri ya onyo la 2Pet 3:16. 
Papa Yohane Paulo I
Baada ya kuchaguliwa na makardinali wenzake, alijitajia jina linalounganisha yale ya mapapa wawili waliomtangulia (Papa Yohane XXIII, halafu Papa Paulo VI) ili kuonyesha nia yake ya kuendeleza kazi yao, hasa Mtaguso wa pili wa Vatikano. Ilikuwa mara ya kwanza kwa papa kuchagua jina dabo.
Mtaguso wa pili wa Vatikani
Miaka ishirini baada ya mtaguso kumalizika, sinodi maalumu ya maaskofu iliyoitishwa ili kutathmini matokeo yake ilisema wazi kuwa kazi bado sana, kwa namna ya pekee kuhusu kulenga utakatifu kwa waamini wote.
Lugha ya kidini
Hadi mwaka 1964 ibada karibu zote za Kanisa Katoliki duniani kote ziliendesha kwa lugha ya Kilatini. Mtaguso wa Pili wa Vatikani ulibadilisha utaratibu huo na kupendelea lugha za watu wenyewe zitumike katika ibada. Hata hivyo hadi leo kuna misa na ibada za Kilatini katika makanisa machachechache na monasteri za nchi mbalimbali.
Mtaguso wa pili wa Vatikani
7. Apostolicam Actuositatem (AA) Utume wa walei 18-11-1965
Mtaguso wa pili wa Konstantinopoli
Walihudhuria maaskofu 168; kati yao 11 walitokea magharibi. Kumbe Papa Vigili (537-555), pamoja na maaskofu wengine 12 wa magharibi walikataa kuhudhuria ingawa walikuwepo Konstantinopoli, ila mwaka uliofuata alikubali maamuzi ya mtaguso.
Mtaguso wa pili wa Nisea
Mtaguso ulianza Konstantinopoli mwaka 786, lakini ulipoingiliwa na jeshi waliowaunga mkono maaskofu wengi waliopinga sanamu, Irene aliuhamishia Nisea ambapo vilifanyika vikao 7 kuanzia tarehe 28 Septemba 787. Cha mwisho kilifanyika katika ikulu tarehe 23 Oktoba 787.
Mtaguso wa pili wa Vatikani
Kati ya sinodi za ngazi mbalimbali kuanzia ile ya jimbo, muhimu zaidi ni zile za kimataifa zinazofanyika mara kwa mara huko Roma (mtaa wa Vatikano), zikikusanya maaskofu wawakilishi wa nchi zote na baadhi ya wakuu wa mashirika ya kitawa.
Mtaguso wa pili wa Vatikani
Hata ndani ya Kanisa wengi wamesoma hati zake kijuujuu, wakishikilia upande mmoja na kutojali wa pili. Wengine wamevunjika moyo kuona utekelezaji wa mtaguso unavyokwenda polepole. Wengine wameshughulikia miundo tu ya Kanisa, bila ya kujali fumbo la Kimungu lililomo ndani yake. Pengine umekosekana upambanuzi, k.mf. wengi walipofuata mitazamo ya ulimwengu uliomuasi Mungu badala ya kujadiliana nao ili kuuokoa.
Mitaguso ya kiekumene
2. Mtaguso wa kwanza wa Konstantinopoli (381)
Mtaguso wa Trento
Mtaguso wa Trento (uliofanyika kwa kwikwi kuanzia mwaka 1545 hadi 1563), unahesabiwa na Kanisa Katoliki kuwa mtaguso mkuu wa kumi na tisa.
Miaka hiyo maaskofu wa Kanisa Katoliki walikutana Trento, Italia Kaskazini, wakajadiliana juu ya mafundisho na hali ya Kanisa, wakachukua hatua za kuimarisha imani na kuondoa matatizo. 
Mtaguso Mkuu
Kwa namna ya pekee mtaguso wa pili wa Vatikano tangu uitishwe ulijulikana kuwa wa kichungaji, yaani usio na lengo la kufundisha dogma mpya wala kulaani mafundisho mengine.
Mtaguso wa nne wa Konstantinopoli
Ndipo Fosyo alipojitahidi kuungwa mkono na Papa Nikolaus I (858-867), ambaye kwanza alimkubali pamoja na pendekezo la Kaisari Mikaeli III la kuitisha mtaguso uliofanyika Konstantinopoli kati ya Aprili na Agosti 861 wakihudhuria maaskofu zaidi ya 300.
Mtaguso wa kwanza wa Vatikano
Walishiriki maaskofu na mapadri 774 (kati ya 1050 wenye haki ya kuhudhuria), ambao kwa mara ya kwanza walitokea mabara yote. Pia ilikuwa mara ya kwanza ya kutokuwepo wawakilishi wa serikali. Kumbe wajumbe wa Waorthodoksi na wa Waprotestanti walialikwa pia, lakini hawakufika.
Ad Gentes
Siku ya mwisho kabla ya kufunga Mtaguso wa pili wa Vatikano (7 Desemba 1965) zilitolewa bado hati tatu, mojawapo kuhusu umisionari wa Kanisa, aina ile ya utume inayowaelekea watu wengi zaidi (thuluthi mbili za watu wote) yaani wasio Wakristo.
Mtaguso wa pili wa Vatikani
Tangazo hilo lilitolewa tarehe 25 Januari 1959. Baada ya maandalizi marefu, mtaguso wa pili wa Vatikano ulifunguliwa tarehe 11 Oktoba 1962. Vikao vinne vikafanyika mpaka ulipofungwa tarehe 8 Desemba 1965. Kila kikao kilianza Oktoba na kumalizika Desemba ya miaka hiyo.
Mtaguso wa nne wa Konstantinopoli
Baada ya miezi mitatu mtaguso uliendelea tarehe 12 Februari 870, wakiwepo maaskofu 67 walioongezeka tena hadi kufikia 103 siku ya mwisho (28 Februari), lilipotolewa tamko la imani pamoja na kanuni 26 kuhusu teolojia na sheria, bila ya kutoa mafundisho mapya. Pamoja na idadi yenyewe kutokuwa kubwa sana, ni muhimu kwamba walikuwepo maaskofu wakuu 37 kati ya 40.
Vulgata
Mtaguso wa Pili wa Vatikani uliamua tafsiri hiyo iangaliwe upya na tangu 1979 "Nova Vulgata (yaani Vulgata Mpya) imetolewa.
Lumen Gentium
Lumen Gentium (katika Kilatini maana yake ni "Mwanga wa Mataifa") ni jina fupi la hati ya kidogma ya Mtaguso wa pili wa Vatikano inayohusu fumbo la Kanisa katika imani ya Kikatoliki. 
Sanaa ya Kikristo
Wakatoliki katika Mtaguso II wa Vatikano (hati Sacrosanctum Concilium) walikiri kwamba muziki wa Kikristo ndio sanaa bora kuliko zote kwa sababu unahusiana zaidi na Neno la Mungu ambalo unalipamba kwa noti ili lieleweke na kugusa mioyo zaidi.
Papa Yohane Paulo II
Mwaka [[1954]] alipata udaktari wa pili katika falsafa, kwa kutathmini uwezekano wa kufundisha maadili ya Kikatoliki kwa kutumia [[fenomenolojia]] ya [[Max Scheler]]. Lakini serikali ya Kikomunisti ilimzuia asipewe digri hiyo mpaka mwaka 1957.
Mtaguso wa kwanza wa Vatikano
Tarehe 24 Aprili 1870, baada ya majadiliano mengi, ilipitishwa hati "Dei Filius" juu ya Mungu, ufunuo, imani, na uhusiano kati ya imani na akili.
Anjelo Klareno
Hao ndugu wenye nia ya kushika kanuni ya Ndugu Wadogo kadiri ya Roho Mtakatifu, bila kujali ufafanuzi wake. Mambo yakawa magumu kiasi kwamba suala hilo likawa zito kwa Kanisa lote. Wakati wa Mtaguso II wa Lyon, baadhi ya ndugu hao walijiandaa kukataa maagizo waliyoambiwa watapewa kinyume cha haki. Upinzani wao ukalipuka hasa baada ya Papa Nikola III (1277-1280) kutoa hati nyingine juu ya kanuni (1279) ili kuwaondolea Ndugu Wadogo wasiwasi wowote kuhusu namna ya kuitekeleza, pamoja na kuwatetea dhidi ya maadui wa nje.
Orodha ya mapapa
Miaka ya upapaJina rasmiJina la KilatiniJina la kuzaliwaMahali pa kuzaliwaMaelezo12 Desemba 1254 – 25 Mei 1261Alexander IVPapa Alexander Quartus, Episcopus RomanusRinaldo dei Conti di Segni; Rinaldo ContiAnagni, Italia29 Agosti 1261 – 2 Oktoba 1264Urban IVPapa Urbanus Quartus, Episcopus Romanus Jacques PantaléonTroyes, Ufaransa5 Februari 1265 – 29 Novemba 1268Klementi IVPapa Clemens Quartus, Episcopus RomanusGui Faucoi le Gros Mtakatifu-Gilles, Ufaransa29 Novemba 1268 – 1 Septemba 1271hakuna papa1 Septemba 1271 – 10 Januari 1276Gregori X, Mwenye heri Gregori XPapa Gregorius Decimus, Episcopus RomanusTebaldo ViscontiPiacenza, Emilia-Romagna, ItaliaAlianzisha Mtaguso wa pili wa Lyon, 1274. Sikukuu yake ni 10 Januari.21 Januari 1276 – 22 Juni 1276Inosenti V, O.P. Mwenye heri Inosenti VPapa Innocentius Quintus, Episcopus RomanusPierre de TarentaiseSavoy, UfaransaSikukuu yake ni 22 Juni.11 Julai 1276 – 18 Agosti 1276Adrian VPapa Hadrianus Quintus, Episcopus RomanusOttobuono FieschiGenova, Italia8 Septemba 1276 – 20 Mei 1277Yohane XXIPapa Ioannes Vicesimus Primus, Episcopus RomanusPedro HispanoLisbon, UrenoAlikufa maabara yake ya kisayansi ilipoporomoka. 25 Novemba 1277 – 22 Agosti 1280Nikolasi III,Papa Nicolaus Tertius, Episcopus RomanusGiovanni Gaetano OrsiniRoma, Italia22 Februari 1281 – 28 Machi 1285Martin IVPapa Martinus Quartus, Episcopus RomanusSimon de BrionTouraine, Ufaransa2 Aprili 1285 – 3 Aprili 1287Honorius IVPapa Honorius Quartus, Episcopus RomanusGiacomo SavelliRoma, Italia22 Februari 1288 – 4 Aprili 1292Nikolasi IV, O.F.M.Papa Nicolaus Quartus, Episcopus Romanus Girolamo MasciAscoli Piceno, Marche, Italia4 Aprili 1292 – 5 Julai 1294hakuna papa5 Julai 1294 – 13 Desemba 1294Selestini V, O.S.B. Mtakatifu Selestini VPapa Coelestinus Quintus, Episcopus RomanusPietro da MorroneMolise, ItaliaAlijiuzulu. Sikukuu yake ni 22 Juni.24 Desemba 1294 – 11 Oktoba 1303Bonifasi VIIIPapa Bonifacius Octavus, Episcopus RomanusBenedetto CaetaniAnagni, Italia22 Oktoba 1303 – 7 Julai 1304Benedikto XI, O.P. Mwenye heri Benedikto XIPapa Benedictus Undecimus, Episcopus RomanusNiccolò BoccasiniTreviso, ItaliaSikukuu yake ni 7 Julai.5 Juni 1305 – 20 Aprili 1314Klementi VPapa Clemens Quintus, Episcopus RomanusBertrand de Got Bordeaux, UfaransaUpapa wa Avignon. Alilazimishwa kufuta Shirika la Hekalu kwenye Mtaguso wa Vienne, 1311-1312. 20 Aprili 1314 – 7 Agosti 1316hakuna papa7 Agosti 1316 – 4 Desemba 1334Yohane XXIIPapa Ioannes Vicesimus Secundus, Episcopus RomanusJacques d'Euse; Jacques Duèse Cahors, UfaransaUpapa wa Avignon20 Desemba 1334 – 25 Aprili 1342Benedikto XII, O.Cist.Papa Benedictus Duodecimus, Episcopus Romanus Jacques Fournier Saverdun, UfaransaUpapa wa Avignon7 Mei 1342 – 6 Desemba 1352Klementi VIPapa Clemens Sextus, Episcopus RomanusPierre Roger Limoges, UfaransaUpapa wa Avignon18 Desemba 1352 – 12 Septemba 1362Inosenti VIPapa Innocentius Sextus, Episcopus RomanusÉtienne Aubert; Stefano Aubert Beyssac, UfaransaUpapa wa Avignon28 Septemba 1362 – 19 Desemba 1370Urban V, O.S.B. Mwenye heri Urban VPapa Urbanus Quintus, EpiscopusGuillaume Grimoard; Guillaume de GrimoardLanguedoc, UfaransaUpapa wa Avignon. Sikukuu yake ni 19 Desemba.30 Desemba 1370 – 26 Machi 1378Gregori XIPapa Gregorius Undecimus, Episcopus RomanusPierre Roger de BeaufortLimoges, UfaransaUpapa wa Avignon; alirudi Roma8 Aprili 1378 – 15 Oktoba 1389Urban VIPapa Urbanus Sextus, Episcopus RomanusBartolomeo PrignanoNapoli, ItaliaFarakano la Magharibi2 Novemba 1389 – 1 Oktoba 1404Boniface IXPapa Bonifacius Nonus, Episcopus RomanusPietro TomacelliNapoli, ItaliaFarakano la Magharibi17 Oktoba 1404 – 6 Novemba 1406Inosenti VIIPapa Innocentius Septimus, Episcopus RomanusCosimo Gentile MiglioratiAbruzzo, ItaliaFarakano la Magharibi30 Novemba 1406 – 4 Julai 1415Gregori XIIPapa Gregorius Duodecimus, Episcopus RomanusAngelo CorrerVenice, ItaliaFarakano la Magharibi; alijiuzulu kwenye Mtaguso wa Konstanz.4 Julai 1415 – 11 Novemba 1417hakuna papa11 Novemba 1417 – 20 Februari 1431Martin VPapa Martinus Quintus, Episcopus RomanusOddone ColonnaRoma, ItaliaAlianzisha Mtaguso wa Basel, 14313 Machi 1431 – 23 Februari 1447Eugenio IV, Can.Reg.Papa Eugenius Quartus, Episcopus RomanusGabriele CondulmerVenice, ItaliaAlimvisha taji Mfalme Mkuu Sigismund mjini Roma mwaka 1433.6 Machi 1447 – 24 Machi 1455Nikolasi V,Papa Nicolaus Quintus, Episcopus RomanusTommaso ParentucelliSarzana, Liguria, ItaliaAlimvisha taji Mfalme Mkuu Frederick III mjini Roma mwaka 1452.8 Aprili 1455 – 6 Agosti 1458Kalisti IIIPapa Callistus Tertius, Episcopus RomanusAlfonso de BorgiaXàtiva, Valencia, Hispania Papa wa kwanza kutoka Hispania19 Agosti 1458 – 15 Agosti 1464Pius IIPapa Pius Secundus, Episcopus RomanusEnea Silvio PiccolominiSiena, Italia30 Agosti 1464 – 26 Julai 1471Paulo IIPapa Paulus Secundus, Episcopus Romanus Pietro BarboVenice, Italia9 Agosti 1471 – 12 Agosti 1484Sixtus IV, O.F.M.Papa Xystus Quartus, Episcopus RomanusFrancesco della RovereSavona, ItaliaAliagiza Kikanisa cha Sistina29 Agosti 1484 – 25 Julai 1492Inosenti VIIIPapa Innocentius Octavus, Episcopus RomanusGiovanni Battista CyboGenova, Italia11 Agosti 1492 – 18 Agosti 1503Alexander VIPapa Alexander Sextus, Episcopus RomanusRodrigo de Lanzòl-BorgiaXàtiva, Valencia, HispaniaAligawa dunia yote isiyo Ulaya kati ya Hispania na Ureno mwaka 1493.
Orientalium Ecclesiarum
Mtaguso wa pili wa Vatikano ulizingatia hali duni ya Makanisa Katoliki ya Mashariki ukaamua kuiboresha.
Historia ya Kanisa
Mtaguso wa pili wa Vatikano (1962-1965) ulioitishwa na Papa Yohane XXIII ulielekeza Kanisa Katoliki kukabili vema ulimwengu wa kisasa badala ya kuulaumu tu.
Ukristo barani Afrika
Hatua muhimu sana ilikuwa mkutano mkuu wa Kanisa Katoliki duniani ulioitwa Mtaguso wa pili wa Vatikano miaka 1962-1965. Hapo maaskofu wote chini ya uongozi wa Papa (kwanza Yohane XXIII, halafu Paulo VI) walitamka kwamba Wakristo wote ni ndugu na kwamba kujenga umoja wa Kanisa ni wajibu wa kila mmojawao. Leo hii makanisa ya CCT na Baraza la Maaskofu Katoliki Tanzania hushirikiana katika shughuli mbalimbali kama vile Baraza la Kikristo la Afya Tanzania (Tanzania Christian Medical Board) au katika kuandaa mafundisho ya pamoja katika elimu ya Kikristo mashuleni.
Mtaguso wa pili wa Vatikani
Mwishowe mtaguso ueleweke katika mapokeo ya Kanisa kwa kuwa katika mitaguso yote Kanisa ni lilelile.
Papa Pius IX
Wakati huo aliitisha Mtaguso II wa Vatikano (1869–1870), uliotangaza dogma ya kwamba Papa ana karama ya kutodanganyika anapofundisha katika nafasi za pekee. 
Mtaguso wa pili wa Vatikani
Ni lazima pia tutie maanani hasa katiba zake 4, kwa kuwa ndizo hati kuu zinazotuwezesha kuelewa maagizo 9 na matamko 3. 
Mtaguso wa pili wa Lyon
Mtaguso wa pili kufanyika Lyon (Ufaransa) ulikusudiwa hasa kurudisha umoja kamili kati ya Wakatoliki na Waorthodoksi, uliotafutwa katika karne ya 13 yote. 
Historia ya Utawa
Halafu Mtaguso wa pili wa Vatikano (1962-1965) uliagiza uanzishwe tena utawa wa mabikira ambao waishi ulimwenguni na kuwekwa wakfu kwa ajili ya jimbo, si kwa shirika lolote.
Mlei
Mtaguso wa pili wa Vatikano ulitoa hati maalumu kuhusu utume wa walei, "Apostolicam Actuositatem".
Mtaguso wa pili wa Vatikani
Tena hatutakiwi kutenganisha mtazamo wa kichungaji na msingi wa imani wa hati hizo, wala kutenganisha roho ya mtaguso na hati zenyewe. 
Mtaguso wa pili wa Vatikani
Tukitaka kuelewa vizuri hati za mtaguso, ni lazima tuzizingatie zote 16 zilivyo na zinavyofungamana.
Farakano la mwaka 1054
Juhudi mbalimbali za kurudisha umoja zilifanyika katika nafasi mbalimbali, lakini pengine haraka haikusaidia kuzifanikisha, kwa mfano katika Mtaguso wa pili wa Lyon (1274) na katika Mtaguso wa Firenze (1431-1449).
Papa Benedikto XVI
Baada ya kupata udaktari katika teolojia na kufundisha miaka kadhaa, alishiriki kama mtaalamu katika Mtaguso Mkuu wa Vatikano II.
Mitaguso ya kiekumene
20. Mtaguso wa kwanza wa Vatikano (1869-1870)
Mtaguso wa Trento
Kwa jumla Mtaguso wa Trento ulishindwa kuwavuta Waprotestanti warudi, lakini uliendeleza urekebisho wa Kanisa Katoliki. Maazimio yake makuu yalibaki muhimu mpaka karne ya 20. Katika nchi zilizobaki chini ya Roma, Kanisa lilipata nguvu tena kwa kuimarisha mafundisho ya kale pamoja na kuondoa kasoro mbalimbali.
Jina takatifu la Maria
Baada ya Mtaguso wa pili wa Vatikano ilitolewa, lakini ilirudishwa tena na Papa Yohane Paulo II mwaka 2002, pamoja na kumbukumbu ya Jina takatifu la Yesu.
Mtaguso wa pili wa Vatikani
2. Nostra Aetate (NA) Uhusiano wa Kanisa na dini zisizo za Kikristo 28-10-1965
Antoni Maria Claret
Mwaka 1869, Claret alirudi tena Roma kuandaa Mtaguso wa kwanza wa Vatikano. Kutokana na afya yake kutokuwa nzuri, alikwenda Prades (Ufaransa), ambako alikuwa bado akisumbuliwa na Wahispania maadui wake; muda si mrefu baada ya kuacha abasia ya Wasitoo huko Fontfroide, Narbonne, kusini mwa Ufaransa, alifariki dunia tarehe 24 Oktoba 1870 akiwa na umri wa miaka 63.
Wakatoliki wa Kale
Wakatoliki wa Kale ni jina linalotumika kujumlisha Wakristo wa Magharibi ambao wametengana na Askofu wa Roma hasa baada ya Mtaguso wa kwanza wa Vatikano (1869-1870) kutangaza dogma ya Papa kutoweza kukosea anapotamka rasmi jambo fulani kama fundisho la kudumu moja kwa moja.
Dei Verbum
Dei Verbum (katika Kilatini maana yake ni "Neno la Mungu") ni jina fupi la hati ya kidogma ya Mtaguso wa pili wa Vatikano kuhusu ufunuo wa Mungu katika imani ya Kanisa Katoliki. 
Mtaguso wa pili wa Laterano
Mtaguso wa pili wa Laterano, uliofanyika kuanzia tarehe 4 hadi 11 Aprili 1139 chini ya Papa Inosenti II (1130-1143), unahesabiwa na Kanisa Katoliki kuwa mtaguso mkuu wa kumi. 
Baraza la maaskofu
Mabaraza ya namna hiyo zaidi ya 40 yalikuwepo kabla ya Mtaguso wa pili wa Vatikano ambao uliagiza yaanzishwe rasmi duniani kote (hati Christus Dominus, 38).
Papa Yohane Paulo II
Wojtyła alishiriki toka mwanzo hadi mwisho [[Mtaguso wa pili wa Vatikano]] (1962–[[1965]]), akichangia hasa hati "[[Dignitatis Humanae]]" na "[[Gaudium et Spes]]".
Papa Yohane XXIII
Umuhimu wa Papa huyu ni hasa kwamba aliitisha Mtaguso wa pili wa Vatikano (1962-1965) ambao ulikutanisha karibu maaskofu wote wa Kanisa Katoliki (wakati huo 3,000 hivi) na kuleta matengenezo mbalimbali ndani ya Kanisa hilo.
Mtaguso wa pili wa Lyon
Maamuzi mengine yalihusu utaratibu mpya wa kumchagua Papa kwa lengo la kuzuia uchelewaji uliojitokeza hapo nyuma, na katazo la mashirika mapya ya kitawa.
Mtaguso wa pili wa Konstantinopoli
Hatimaye Papa Gregori I (590-604) aliutambua kama mtaguso mkuu kwa sababu haukuharibu kitu. Hivyo Wakristo wengi wanahesabu mtaguso huo kuwa wa tano kati ya Mitaguso ya kiekumeni, ingawa lengo halikufikiwa, kwa kuwa Wamisri waliendelea kukataa mtaguso wa Kalsedonia.
Mtaguso wa Firenze
Hapo Papa Eugenio IV aliuvunja halafu akauhamishia Ferrara (Italia) mwaka 1438, ulipokutanika tarehe 8 Januari 1438, bila ya kujali upinzani wa wale ambao walibaki Basel na kumchagua antipapa wa mwisho, Felix V.
Mtaguso Mkuu
20. Mtaguso wa kwanza wa Vatikano (1869-1870)
Mtaguso wa pili wa Vatikani
Kwa kuwa Yohane XXIII alifariki tarehe 2 Juni 1963, vikao vitatu vya mwisho viliongozwa na mwandamizi wake, Papa Paulo VI, na hati zote kumi na sita zikatolewa chini yake pia kwa kupigiwa kura ya ndiyo karibu kwa kauli moja.
Mtaguso wa pili wa Vatikani
Wakristo walio wengi walipokea kazi ya mtaguso kwa mikono miwili, na wengi nje ya Kanisa pia waliridhika sana. Kutokana nao yamepatikana matunda mengi, lakini zimejitokeza hata kasoro na shida kwa sababu mbalimbali, hasa kwa kutoelewa wala kutotekeleza sawasawa maagizo yake. Kwa vyovyote hatuwezi kusema yote yaliyotokea baada ya mtaguso yamesababishwa nao, k.mf. maovu yaliyofanywa na baadhi ya mapadri hayamo kabisa.
Mtaguso wa pili wa Nisea
Mtaguso wa pili wa Nisea uliitishwa na malkia Irene wa Bizanti mwaka 787, ili kujadili matumizi ya picha takatifu na sanamu katika Ukristo, kutokana na ombi la Papa Adrian I (772-795).
Dignitatis Humanae
"Dignitatis Humanae" ni jina la Kilatini la hati iliyotolewa na Papa Paulo VI na washiriki wengine wa Mtaguso wa pili wa Vatikano (kwa kura 2308 dhidi ya 70) tarehe 7 Desemba 1965 kuhusu uhuru wa dini. Tafsiri ya jina hilo ni "Hadhi ya Binadamu".
Mtaguso wa kwanza wa Vatikano
Dogma hiyo iliimarisha mamlaka ya Papa na umoja wa Kanisa dhidi ya maelekeo ya kitaifa ambayo yalitawala karne zilizotangulia yakisababisha matatizo mengi.
Papa Damaso I
Baadaye Mtaguso wa Firenze (1442) na Mtaguso wa Trento (1546) ilivitambua rasmi kuwa sehemu za Biblia kamili kwa Kanisa Katoliki.
Mtaguso wa pili wa Vatikani
9. Presbyterorum Ordinis (PO) Huduma na maisha ya kipadri 7-12-1965
Mtaguso wa Firenze
Mtaguso wa Basel, Ferrara na Firenze ulikuwa mtaguso wa 17 wa Kanisa Katoliki. Mikutano yake ilifanyika katika miji ya Basel, Ferrara na Firenze. Uliitishwa na Papa Martin V (1417-1431) mwaka wa mwisho wa uongozi wake ili kutekeleza shingo upande agizo la Mtaguso wa Konstanz la kwamba mtaguso ufanyike mara kwa mara.
Historia ya Kanisa
Kabla ya hapo, Papa Pius IX alikutanisha maaskofu mjini Roma kwa Mtaguso wa kwanza wa Vatikano (1869-1870) uliotangaza dogma ya karama ya Papa kutokosea anapotoa mafundisho ya moja kwa moja "ex cathedra".
Mtaguso wa pili wa Vatikani
2. Lumen Gentium (LG) Kanisa 21-11-1964
Misale
Baada ya Mtaguso wa pili wa Vatikano, masomo yaliondolewa katika Misale na kurudishwa katika vitabu tofauti vya kutumiwa kwenye mimbari, wakati Misale inatakiwa kutumika kwenye kiti cha padri na altareni.
Mtaguso wa tatu wa Laterano
Mtaguso wa tatu wa Laterano uliitishwa na Papa Aleksanda III (1159-1181) ufanyike huko Roma mwaka 1179, kutokana na Amani ya Venezia kati ya Kaisari Federiko I wa Ujerumani na Lega Lombarda ya Italia kaskazini.
Mtaguso wa pili wa Vatikani
Tahadhari hizo zote zinahitajika kwa sababu katika kutekeleza mtaguso yamejitokeza maelekeo mawili ambayo yanapingana na kuvuruga hali ya Kanisa. 
Mtaguso wa pili wa Vatikani
2. Orientalium Ecclesiarum (OE) Makanisa katoliki ya Mashariki 21-11-1964
Mtaguso wa pili wa Nisea
Mtaguso mkuu huo ulihitajika ili kumaliza mabishano makali kuhusu sanamu za Kikristo yaliyochukua zaidi ya miaka 100 hasa katika Dola la Roma Mashariki yakimalizika mwaka 843 tu.
Mtaguso wa pili wa Vatikani
Ndiyo maana ilihamasisha juhudi zifanyike ili ujumbe wa mtaguso usikilizwe upya katika kila jimbo. 
Kanisa Katoliki
Bunson, Matthew (2008). Our Sunday Visitor's Catholic Almanac. Our Sunday Visitor Publishing. ISBN 1-59276-441-X. Gale Group. (2002) New Catholic Encyclopedia, 15 vol, with annual supplements; highly detailed coverage Papa Yohane Paulo II, (2006) He Gave Them the Law of Life as Their Inheritance, in:Man and Woman He created Them. A Theology of the Body, transl. M. Waldstein, Boston: Pauline Books and Media, pp.617–663 ISBN 0-8198-7421-3 Smith, Janet, ed. (1993) Why "Humanae Vitae" Was Right, San Francisco: Ignatius Press. Smith, Janet (1991) "Humanae Vitae", a Generation Later, Washington D.C.: Catholic University of America Press, Stewart, Cynthia. (2008) The Catholic Church: A Brief Popular History 337 pages Vatican, Central Statistics Office (2011). Annuario Pontificio (Pontifical Yearbook). Libreria Editrice Vaticana. ISBN 978-88-209-7908-9.
Mtaguso wa pili wa Laterano
Tarehe 14 Februari 1130, makardinali 16 waliosimama upande wa familia ya Frangipane walimchagua Gregorio Papareschi, aliyejiita Papa Inosenti II. 
Mtaguso wa pili wa Vatikani
Matatizo yaliyojitokeza baada ya mtaguso yamewaonyesha Wakatoliki haja ya kuupokea vizuri zaidi, kwa kupiga hatua nne zifuatazo:
1. Hati za mtaguso zijulikane na watu wengi zaidi na kwa dhati zaidi.
2. Zipokewe kwa moyo.
3. Zizingatiwe kwa upendo.
4. Zitekelezwe maishani.
Papa Yohane Paulo II
Papa Yohane Paulo II (kwa Kilatini: Ioannes Paulus PP. II; kwa Kiitalia: Giovanni Paolo II; kwa Kipolandi: Jan Paweł II; kwa Kiingereza: John Paul II; 18 Mei 1920 - 2 Aprili 2005) alikuwa papa wa 264 kuanzia 16 Oktoba 1978 hadi kifo chake akidumu katika huduma hiyo kirefu kuliko mapapa wengine wote, isipokuwa Mtume Petro na Papa Pius IX.
Liturujia ya Roma isiyo ya kawaida
Mabadiliko ya liturujia yaliyofanywa baada ya Mtaguso wa pili wa Vatikano (1962-1965), baadhi yakiwa halali na baadhi kinyume cha sheria za Kanisa, yalisababisha upinzani mkali kutoka kwa wapenzi wa taratibu za awali, ambazo kwa kiasi kikubwa zilipangwa na Papa Pius V baada ya Mtaguso wa Trento na kwa sababu hiyo pengine zinaitwa "liturujia ya Trento".
Mtaguso wa pili wa Vatikani
Ni wajibu wa maaskofu chini ya Papa kutambua yapi yanajenga na yapi yanazuia ujenzi au pengine yanabomoa Kanisa. Ndiyo kazi inayofanyika hasa katika sinodi (= pamoja-njia, yaani kusafiri pamoja). 
Unitatis Redintegratio
Kurudisha umoja kati ya Wakristo wote ni lengo kuu mojawapo la Mtaguso wa pili wa Vatikano.
Orodha ya mapapa
Miaka ya upapaJina rasmiJina la KilatiniJina la kuzaliwaMahali pa kuzaliwaMaelezo23 Machi 752 – 25 Machi 752 Hakuwekwa wakfu kama Papa.Papa mteule StefanoStephanusPengine huhesabiwa kama Stefano II. Alifariki siku tatu baada ya uchaguzi wake bila kuwekwa wakfu kama Papa. Aliingizwa katika orodha ya mapapa karne ya 16 lakini aliondolewa tena mwaka 1961. Kwa hiyo haangaliwi na Kanisa Katoliki kama papa.26 Machi 752 – 26 Aprili 757Stefano IIPapa Stephanus Secundus, Episcopus RomanusRomaMara nyingine huhesabiwa kama Stefano III29 Mei (?) 757 – 28 Juni 767Paulo I Mtakatifu Paulo IPapa Paulus, Episcopus RomanusRomaSikukuu yake ni 28 Juni1 Agosti (?) 767 – 24 Januari 772Stefano IIIPapa Stephanus Tertius, Episcopus RomanusSiciliaPengine huhesabiwa kama Stefano IV1 Februari (?) 772 – 25 Desemba 795Adrian IPapa Hadrianus, Episcopus RomanusRoma26 Desemba 795 – 12 Juni 816Leo IIIPapa Leo Tertius, Episcopus RomanusRoma22 Juni 816 – 24 Januari 817Stefano IVPapa Stephanus Quartus, Episcopus RomanusRomaPengine huhesabiwa kama Stefano V25 Januari 817 – 11 Februari 824Paskali I Mtakatifu Paskali IPapa Paschalis, Episcopus RomanusRomaSikukuu yake ni 11 Februari8 Mei 824 – Agosti 827Eugenio IIPapa Eugenius Secundus, Episcopus RomanusRomaAgosti 827 – Septemba 827ValentinoPapa Valentinus, Episcopus RomanusRoma 827/828 – 25 Januari 844Gregori IVPapa Gregorius Quartus, Episcopus RomanusRoma25 Januari 844 – 27 Januari 847Sergius IIPapa Sergius Secundus, Episcopus RomanusRomaJanuari 847 – 17 Julai 855Leo IV, O.S.B. Mtakatifu Leo IVPapa Leo Quartus, Episcopus RomanusRomaSikukuu yake ni 17 Julai855 – 17 Aprili 858Benedikto IIIPapa Benedictus Tertius, Episcopus RomanusRoma24 Aprili 858 – 13 Novemba 867Nikolasi I Mtakatifu Nikolasi I Nikolasi MkuuPapa Nicolaus Magnus Episcopus RomanusRomaSikukuu yake ni 13 Novemba14 Desemba 867 – 14 Desemba 872Adrian IIPapa Hadrianus Secundus, Episcopus RomanusRoma14 Desemba 872 – 16 Desemba 882Yohane VIIIPapa Ioannes Octavus, Episcopus RomanusRoma16 Desemba 882 – 15 Mei 884Marinus IPapa Marinus, Episcopus RomanusGallese, Viterbo, Italia17 Mei 884 – Septemba 885 hiviAdrian III Mtakatifu Adrian IIIPapa Hadrianus Tertius, Episcopus RomanusRomaSikukuu yake ni 8 JulaiSeptemba 885 – 14 Septemba 891Stefano VPapa Stephanus Quintus, Episcopus RomanusRomaPengine huhesabiwa kama Stefano VI6 Oktoba 891 – 4 Aprili 896FormosusPapa Formosus, Episcopus RomanusOstia11 Aprili 896 – 26 Aprili 896Bonifasi VIPapa Bonifacius Sextus, Episcopus RomanusRoma22 Mei 896 – Agosti 897Stefano VIPapa Stephanus Sextus, Episcopus RomanusPengine huhesabiwa kama Stefano VIIJulai/Agosti 897 – Novemba 897RomanusPapa Romanus, Episcopus RomanusGallese, Viterbo, ItaliaDesemba 897 – 897/898Theodoro IIPapa Theodorus Secundus, Episcopus RomanusRoma;Januari 898 – Januari/Mei 900Yohane IX, O.S.B.Papa Ioannes Nonus, Episcopus RomanusTivoli900 – 903Benedikto IVPapa Benedictus Quartus, Episcopus RomanusRomaJulai 903 – Septemba 903Leo VPapa Leo Quintus, Episcopus RomanusArdea29 Januari 904 – 14 Aprili 911Sergius IIIPapa Sergius Tertius, Episcopus RomanusRoma 911 – 913Anastasius IIIPapa Anastasius Tertius, Episcopus RomanusRomaJulai/Novemba 913 – Machi 914LandoPapa Lando, Episcopus RomanusSabina, ItaliaMachi/Aprili 914 – Mei/Juni 928Yohane XPapa Ioannes Decimus, Episcopus RomanusTossignano, Imola, Emilia-RomagnaMei/Juni 928 – Desemba 928/Januari 929Leo VIPapa Leo Sextus, Episcopus RomanusRomaJanuari 929 – Februari 931Stefano VIIPapa Stephanus Septimus, Episcopus RomanusRomaPengine huhesabiwa kama Stefano VIIIMachi 931 – Januari 936Yohane XIPapa Ioannes Undecimus, Episcopus RomanusRomaJanuari 936 – 13 Julai 939Leo VII, O.S.B.Papa Leo Septimus, Episcopus RomanusRoma14 Julai 939 – Oktoba 942Stefano VIIIPapa Stephanus Octavus, Episcopus RomanusRomaPengine huhesabiwa kama Stefano IX30 Oktoba 942 – Mei 946Marinus IIPapa Marinus Secundus, Episcopus RomanusRoma10 Mei 946 – Desemba 955Agapiti IIPapa Agapetus Secundus, Episcopus RomanusRoma16 Desemba 955 – 14 Mei 964Yohane XIIPapa Ioannes Duodecimus, Episcopus RomanusOctavian22 Mei 964 – 23 Juni 964Benedikto VPapa Benedictus Quintus, Episcopus RomanusAlichaguliwa na watu wa Roma baada ya kifo cha Yohane XII, wakati Leo VIII alipoteuliwa na Mfalme Mkuu Otto; mwaka 964 Benedikto alijiuzulu na Leo alibaki Papa.Julai 964 – 1 Machi 965Leo VIIIPapa Leo Octavus, Episcopus RomanusRomaAliteuliwa na Mfalme Mkuu Otto mwaka 963 dhidi ya Yohane XII na Benedikto V. Alibaki papa pekee baada ya kujiuzulu kwa Benedikto V. 1 Oktoba 965 – 6 Septemba 972Yohane XIIIPapa Ioannes Tertius Decimus, Episcopus Romanus19 Januari 973 – Juni 974Benedikto VIPapa Benedictus Sextus, Episcopus RomanusAliuawaOktoba 974 – 10 Julai 983Benedikto VIIPapa Benedictus Septimus, Episcopus RomanusDesemba 983 – 20 Agosti 984Yohane XIVPapa Ioannes Quartus Decimus, Episcopus RomanusPietro CampanoraPavia, Lombardia, ItaliaAgosti 985 – Machi 996Yohane XVPapa Ioannes Quintus Decimus, Episcopus RomanusRoma3 Mei 996 – 18 Februari 999Gregori VPapa Gregorius Quintus, Episcopus RomanusBruno wa Carinthia Papa wa kwanza kutoka Ujerumani2 Aprili 999 – 12 Mei 1003Silvesta IIPapa Silvester Secundus, Episcopus RomanusGerbert d'Aurillacmkoa wa Auvergne, Ufaransa Papa wa kwanza kutoka Ufaransa
Mtaguso wa pili wa Vatikani
3. Unitatis Redintegratio (UR) Ekumeni 21-11-1964