Je, soko la hisa ni nini?
Soko la Hisa
Soko la hisa (kwa Kiingereza "stock exchange") ni mahali pa biashara ya hisa za makampuni.
Uhasibu
Mfumo wa uhasibu unaofanyika hivi leo ulianzishwa na mwanahisabati wa Italia kwa jina Luca Pacioli mwaka 1494. Uhasibu, ambao wengi huuita 'lugha ya biashara', hupima matokeo ya kiuchumi ya shirika na baadaye kuwajulisha washika dau. Anayefanya kazi ya uhasibu huitwa mhasibu.
Kisu
Kisu (maana yake "msu mdogo"; wingi: visu) ni kifaa cha kukata chenye bapa ambalo ni kali angalau upande moja. Kwa kawaida kuna sehemu mbili: bapa kali na shikilio. Siku hizi bapa imetengenezwa kwa metali na shikilio la ubao au plastiki.
Hisabati
Mwanahisabati Mjerumani Carl Friedrich Gauss aliita hisabati malkia wa sayansi ambayo inasaidia katika uvumbuzi wa kisayansi. Somo la hisabati lilikita mizizi kwa sababu ya uchu wa wanasayansi kupenda kutatua shida kama vile za biashara, ugavi wa ardhi na masomo ya sayari na katika kukisia uzani.
Kikokoteo
Kikokoteo ni rula yenye kikokoto iliyotumika kama nyenzo ya kufanya hisabati hususani katika kuzidisha na kugawanya na kutafuta vipeo na vipeuokabla ya ujio na uendelezaji wa matumizi makubwa ya Vikokoteo vya kielektroniki kuanzia mwaka 1974 
Rula hizi zilitengenezwa kwa maumbo na vipimo anuwai kutegemeana na fani husika kama vile kutumika katika hisabati, uhasibu, uongozaji wa ndege, uhandisi n.k 
Makampuni Memba (Soko la Hisa la Nairobi)
Ili kusajiliwa kama kampuni memba katika soko la hisa, ni lazima upate leseni kutoka kwa "Capital Markets Authority" (CMA). Leseni hiyo huwasilishwa kwa makampuni yaliyo timiza masharti ya kupewa leseni ya CMA. Masharti haya yanaweza patikana katika tovuti la * Soko la Hisa la Nairobi.
Uhodhisoko
Uhodhisoko (kutokana na kitenzi "kuhodhi" na neno "soko"; kwa Kiingereza "monopoly", kutoka maneno mawili ya Kigiriki: monos, yaani "pekee", na polein, yaani "kuuza") ni hali ya uchumi ambapo watu wachache au kampuni chache, kama si moja tu, hudhibiti soko la bidhaa fulani kiasi kwamba washindani hawawezi kuliingilia. Hali hiyo inaathiri upangaji wa bei na mambo mengine yanayohusu bidhaa hiyo.
Mauzo shirikishi
Mauzo shirikishi (kwa Kiingereza "affiliate marketing") ni mfumo wa mauzo unaotegemea utendakazi ambapo mwenye biashara humtunuku muuzaji aliyeshirikishwa kulingana na idadi ya wateja aliopata au bidhaa alizouza.
Somo la Uchumi
Baadhi ya masomo yaliyochanganuliwa ya kiuchumi hushughulika na kuanguka kwa masoko kuliko mengine. Uchumi wa sekta ya umma ni mfano mmoja, kwani iwapo masoko huanguka, basi aina fulani ya uthibiti au mpango wa serikali ndilo jibu. Nyingi za chumi za kimazingira huhusisha vipengele vya nje au “mabaya ya umma".
Somo la Uchumi
Biashara ya kimataifa hutafiti vigezo vya mtiririko wa bidhaa-na-huduma kupitia mipaka ya kimataifa. Hushughulika pia ukubwa na usambazaji wa faida kutoka kwa biashara. Utendakazi wa sera hujumuisha kukisiwa kwa kubadilika kwa viwango vya ushuru na sehemu ya haki ya kibiashara. Fedha ya kimataifa ni kitengo cha uchumi wa kiwango cha juu kinachodadisi mtiririko wa mtaji kupitia mipaka ya kimataifa, na athari za mabadiliko katika viwango vya ubadilishaji. Kuongezeka biashara ya bidhaa, huduma na mtaji baina ya nchi ni athari kuu ya utandawazi wa leo.
Kuuza na kununua Hisa (Kenya)
Unapotaka kununua hisa, wafaa kueleza broka wako ni hisa za kampuni gani wataka kununua, wataka kuzinunua kwa bei gani kila hisa na wataka hisa ngapi. Baada ya kumpa mwelekezo huu, broka wako atatafuta anaye hisa unazohitajikatika bei ulilotaja au la chini zaidina kisha, atazinunua chini ya jina yako.
Ubadilishanaji huu wa fedha na hisa utarekodiwa katika CDSC huku hisa ulizonunua zikiwekwa chini ya akaunti yako ya CDSC na zikiondolewa kutoka kwa akaunti ya mmiliki wa hapo awali.
Aramex
Baada ya kuamua kijiandikisha katika soko la hisa la Dubai, toleo la kwanza la kampuni kwa umma lilikua na jumla ya hisa 550 milioni zilizokuwa zikiuzwa kiasi cha Dirham 1 kwa kila hisa.
Somo la Uchumi
Bidhaa za umma ni bidhaa ambazo zina uhaba katika soko la kawaida. Jinsi za kutambua hali hii ni kuwa watu wanaweza kutumia bidhaa hizi pasi na kuzilipia na kuwa zaidi ya mtu mmoja anaweza kutumia bidhaa hii kwa wakati mmoja.
Ibaga
Soko la Ibaga linapanuka hata kulishinda soko la mji kama Ndago ambapo kuna umeme.
Muungano wa mabenki ya Equity
Muungano wa mabenki ya Equity umetengeneswa na kampuni mbalimbali kama vile:Akiba ya muungano wa maBenki ya Equity fanyiwa biashara katika Soko la Hisa la Nairobi na pia katika soko la hisa la Uganda, chini ya ishara ya: EBL.
Orodha ya masoko ya hisa barani Afrika
Soko la hisa la zamani zaidi katika bara ni Soko la Hisa la Casablanca la Moroko lililoanzishwa mwaka wa 1929, na pia ndilo la pili kwa ukubwa Afrika baada ya Soko la Hisa la Johannesburg.
Soko la Hisa la Nairobi
Mwaka wa 2008, NSE All Share Index (NASI) ilianzishwa kama fahirisi mbadala. Kipimo chake ni kiashiria cha utendaji wa soko kwa jumla. Fahirisi hii hujumuisha hisa zote zilizouzwa au kununuliwa kila siku. Hivyo basi mtazamo wake ni utendaji kwa ujumla wa thamani ya hisa zote katika soko badala ya mabadiliko ya bei ya Hisa chache teule.
Soko la Hisa la Nairobi
Ofisi na sakafu ya biashara za NSE ziko katika jumba la Nation Centre katika baraste ya Kimathi. Biashara hufanywa kupitia Electronic Trading System (ETS) ambayo ilikamilika mwaka wa 2006. Mtandao wa Wide Area Network (WAN) uliwekwa mwaka wa 2007 na hili lilitupilia mbali haja ya Kampuni za kuuza na kununlia Hisa kuwapeleka mawakala wao (wafanyabiashara) kwenye ukumbi wa biashara ili kuuza au kununua hisa. Kwa sasa, shughuli za kununua na kuuza hufanywa kutoka ofisi zao kupitia mtandao wa WAN. Hata hivyo, baadhi ya mawakala bado wanaweza kufanya biashara kutoka sakafu ya NSE.
Soko la Hisa
Kuna masoko ya hisa 2 ya kikanda ambayo ni:
Mkopo (fedha)
Mkopo (kutoka kitenzi "kukopa"; kwa Kiingereza: "loan") wa kifedha ni pesa ambazo mtu au shirika anapewa na benki, asasi ya fedha ya ushirika (SACCOS)[1], kundi au mashirika mengine yaliyoidhinishwa kufanya biashara ya fedha.[2] Anayepata mkopo huwa na deni analofaa kulipa kulingana na makubaliano rasmi yake na anayemkopesha. Deni hili linaweza kuwa karadha[3] au mkopo unaolipwa pamoja na riba[4]. Riba ndiyo faida ya mashirika kama benki yanayofanya biashara ya ukopeshaji.
Soko la Kariakoo
Ingawa eneo la Kariakoo limezungukwa na maduka yanayouza bidhaa mbalimbali, bado Soko la Kariakoo ndio soko kuu la mazao na bidhaa za kilimo nchini. 
Linauza mazao kwa bei ya jumla ya rejareja pamoja na vifaa vya kilimo.
Dunia Uwanja wa Fujo
Methali: Usemi wa kisanii wa kimapokeo unaofikiriwa na jamii kuwa kweli na unaotumiwa kufumbia au kutolea mifano na huwa unabeba maana pana kuliko maneno yenyewe yanayotumiwa. Kwa mfano:
- “Wema wa mtu hujulikana siku ya mazishi yake.” (Uk. 13) 
- “Ugonjwa haufichwi. Afichae ugonjwa ndio hufa.” (Uk. 29)
- “Kweli wajinga ndio waalimu wa kuwafunza welevu. (uk. 78)
- “Ukishikwa shikamana.” (Uk. 102)
Biashara
Biashara (kutoka neno la Kiarabu) ni shughuli au mchakato wa kununua na kuuza mali au vitu. Inaweza kufanywa na mtu binafsi au kwa ushirikiano au na jamii au nchi kwa jumla.
Usawa (hisabati)
Usawa (kwa Kiingereza "parity") katika hisabati unamaanisha ya kwamba kila namba kamili ("integer") iko katika moja ya makundi mawili: namba shufwa kama 2, 4, 6, 8 au namba witiri kama 1, 3, 5, 7. 
Vifaa vya Deni (Soko la Hisa la Nairobi)
Kifaa cha deni ni mkopo. Mwombaji hupa ahadi ya kulipa riba fulani kila robo au nusu mwaka kuanzia tarehe fulani baada ya kupata mkopo huo na pia uahidi kulipa mkopo uliyopewa. Hivyo basi, faida kutoka kwa kifaa cha deni hutokana na riba. Kwa sasa hivi, vifaa kadha za deni vina kiwango cha riba cha asilimia 14, 12, 01, 8 kutegemeana na aina ya kifaa hicho na siku iliosajiliwa.
Katika Soko la Hisa la Nairobi waweza kununua na kuuza vifaa vya deni.
Wachuuzi wa Data (Soko la Hisa la Nairobi)
Kama jina inavyoashiria, 'wachuuzi wa data' hushughulika na kueneza kwa data hiyo. Hivyo basi, hukusanya data kutoka kwa asili mbali mbali na kuieneza kwa wanaohitaji kwa mfano, wawekezaji katika soko la hisa. Asili ya data hii ni kama vile:
Msimbo pau
Msimbo pau ni ruwaza ya kijiometri, kwa kawaida ni mistari iliyo wima, ambayo hutumiwa kukagua na kufuatilia mali au bidhaa. Ni njia ya kutaja namba inayoruhusu kusomewa kwa namba hizi kwa mashine.
Soko
Neno "soko" linaweza likajumuisha maana kwenye uchumi. Linaweza kumaanisha njia ambayo bidhaa zinauzwa na kununuliwa. "Kuna masoko makubwa kwa ajili ya maosheo ya vyombo" ina maana watu wengi wananunua maosheo ya vyombo. Kwa hiyo biashara ya maosheo ya vyombo inaweza kuingiza pesa nyingi. Na hii huchochea uchumi.
Soko la Hisa la Ghana
Tovuti ya Wauzaji wenye Leseni wa Soko la Hisa la Ghana kawaida ni pamoja na maelezo zaidi kuhusu soko, viwango vya kila siku, utafiti wa Kampuni na viungo zaidi. Wauzaji wenye Leseni wa Soko la Hisa la Ghana ni pamoja na:
Soko la Hisa la Nairobi
Soko hili lina vikao vya kabla kati ya 09:00-09:30 na vikao vya biashara ya kawaida kati ya 09:30-03:00 siku zote za wiki isipokuwa Jumamosi, Jumapili na sikukuu zinazotangazwa na Soko mapema.
Mdororo Mkuu
Mdororo Mkuu ulikuwa kipindi ambacho uchumi wa Marekani na sehemu nyingine za dunia ulikuwa mbaya sana. Ulianza na Kuanguka kwa Soko la Hisa la Marekani 1929. Bei za masoko katika Soko la Hisa la Marekani zilianguka kuanzia tarehe 24 Oktoba hadi 29 Oktoba 1929. Watu wengi sana walipoteza kazi zao. Watu wengi wakawa maskini na kutokuwa na makazi. Hii ilimaliza utajiri wa Roaring Twenties. Ile siku ambayo imesemwa kuwa mwanzo wa Mdororo Mkuu inaitwa "Black Tuesday."
Somo la Uchumi
Mojawapo ya fikira kuhusu masoko yaliyo na ushindani kamili ni kuwa kunao wazalishaji wengi, hamna baina yao anayeweza kushawishi mabadiliko ya bei wala kufanya kazi pasi na kuzingatia masharti ya soko. Hata hivyo, katika hali halisi, watu hawafanyi biashara tu kwa soko, huwa wanafanya kazi na kuzalisha katika makampuni. Aina za wazi kabisa za makampuni ni mashirika, ubia na amana. Kwa mujibu wa Ronald Coase, watu huanza kupanga uzalishaji wao katika makampuni wakati gharama za kufanya biashara huwa za chini kuliko wakati wafanyapo shughuli hizi sokoni. Makampuni hujumuisha kazi na mtaji, na zinaweza kupata faida nyingi zaidi za upanuzi ( wakati kuzalisha vitu viwili zaidi ni nafuu zaidi kuliko kuzalisha kitu kimoja) kuliko kufanya biashara ya kitu kimoja katika soko.
Sekta Binafsi
Katika uchumi, sekta binafsi ni ile sehemu ya uchumi ambayo huendeshwa kwa faida binafsi na haidhibitiwi na serikali. Kwa kulinganisha, makampuni ambayo ni sehemu ya jimbo ni sehemu ya sekta ya umma; binafsi, mashirika yasiyo ya faida yanaonekana kama sehemu ya sekta ya hiari.
Msanga
Msanga ni neno la kutaja
Tasnia ya muziki
Tasnia ya muziki ni neno/maneno linalotaja mjumuisho wa makampuni na watu binafsi ambao wanajipatia fedha kwa kutunga nyimbo mpya na mengineyo, kuuza maonesho mubashara (live shows), rekodi za sauti na video, tunzi mbalimbali za muziki, na jumuia na mashirika mengine ambayo yanawakilisha watungaji/waumbaji wa kazi za sanaa. 
Utafiti wa soko
Kupanda juu au kushuka katika harakati za soko, wakati wa kipindi cha muda.
Ukubhwa wa soko ni vigumu zaidi kukisia ikiwa unaanzisha bidhaa mpya. Katika kesi hii, itabidi kuunda takwimu kutoka idadi ya wateja au wateja ambao wana uwezo . [Ilar 1998]
Licha ya taarifa kuhusu soko unalolenga , unahitaji taarifa kuhusu mshindani wako, wateja wako, bidhaa nk Mwisho, unahitaji kupima ufanisi wa masoko. Mbinu chache ni:
Insha za hoja
Insha za hoja ni insha zinazoelezea jambo fulani katika hali ya kujenga hoja ambazo zinatetea msimamo fulani alionao mwandishi wa insha hiyo juu ya jambo analolizungumzia.
Uchaguzi
Katika shirika za hisa ni wenye hisa wanaopigia kura uongozi.
Soko la Hisa la Malawi
Soko la hisa la Malawi ni soko la hisa ya Malawi. Makao makuu yapo Blantyre. Makumpani za kigeni
Wachuuzi wa Data (Soko la Hisa la Nairobi)
Kutokana na kuongezeka kwa idadi ya makampuni yaliyosajiliwa katika Soko la Hisa la Nairobi, makampuni za uchuuzi wa data inayotumika kuuza na kununua hisa yameongezeka.
Sekta ya viwanda
Viwanda huhesabiwa kati ya shughuli za sekta ya upili ya uhumi kwa jumla ambako malighafi zinabadilishwa kuwa bidhaa, kwa mfano chuma kuwa feleji na vifaa mbalimbali au pamba kuwa kitambaa na nguo. Viwanda si sehemu ya pekee ya sekta ya upili kwa mfano kuna mafundi wanaotengeneza pia bidhaa kutokana na malighafi kwa mfano wahunzi au wafumaji. Viwanda hutumia zaidi mashine, hupanga michakato yake kikamilifu na kutoa bidhaa zisizosanifishwa kwa wingi kabisa.
Hesabu
Hesabu ni sehemu ya hisabati.
Namba halisi
Namba halisi katika hisabati ni thamani inayowakilisha kiasi katika mstari wa kuendelea. Kivumishi "halisi" kwa mantiki hii kilianzishwa kwenye karne ya 17 na Mfaransa Descartes, ambaye alitofautisha namba halisi na namba changamano.
Fomula
Katika hisabati au sayansi fomula ni kanuni iliyoandikwa katika alama za kialjebra. 
Soko la Hisa la Ghana
Tangu kuanzishwa kwake, Matajo yote yanajumuishwa katika indexi kuu, ya GSE All-Share Index. Mwaka 1993, GSE ilikuwa index ya sita bora katika kufanya kazi kati ya soko zinazojitokeza, na dhati inayoongezeka ya 116%. Mwaka 1994 ilikuwa indexi inayofanya bora zaidi kati ya masoko yanayoibukia, kupata 124.3% katika ngazi ya indexi yake. Indexi ya 1995 ilikuwa ya kukatisha tamaa kwani ilikuwa na 6.3% pekee, upande mdogo kwa sababu ya bei ghali na riba. Ukuaji wa Indexi mwaka 1997 ulikuwa 42%, na mwisho wa 1998 ilikuwa 868,35.Mwezi Oktoba 2006, dhamana ya soko la hisa la Ghana ilikuwa kama (Bilioni $ 11.5) cedis Bilioni 111,500. Tarehe 31 Desemba 2007, dhamana ya Soko hilo ilikuwa Bilioni 131,633.22. Mwaka 2007 indexi ilipandisha dhamana kwa asilimia 31.84. (Angalia sehemu la "Machapisho" katika tovuti ya GSE's kwa habari zaidi)
Sekta ya viwanda na sekta ya utengenezeshaji pombe ndizo ziko kwa wingi katka soko hilo. Ya tatu ni sekta ya benki wakati makampuni mengine yaliyotajwa kuangukia katika makampuni ya bima, madini na sekta ya mafuta. Makampuni mengi yaliyotajwa ni ya Ghana lakini kuna baadhi ya makampuni ya kimataifa.
Ingawa wawekezaji wasio wakazi wa Ghana wanaweza kuhusika katika kubadilishana dhamana bila kupata ruhusa kabla ya kubadilishana, kuna baadhi ya vikwazo vya wawekezaji ambao si wakazi wa Ghana. Mipaka ya sasa ya aina yote ya wawekezaji wasio wakazi wa Ghana (kama ni kitaasisi au kibinafsi) ni kama ifuatavyo: mwekezaji mmoja (yaani mtu ambaye si wa Ghana na anayeishi nje ya nchi) anaruhusiwa kumiliki hadi 10% ya kila usawa. Pili, kwa kila usawa, wawekezaji wa kigeni wanaweza kushikilia jumla ya 74% (katika mazingira maalum, hii inaweza kuondolewa).Mipaka hii haihusishi hisa za Ashanti Goldfields.Vikwazo hivi viliondolewa na Tendo la Ubadilishaji wa Nje, 2006 (Tendo 723).
Kuna 8% kodi ya zuio kwa mapato ya hisa kwa wawekezaji wote. Faida za dhamana zilizotajwa katika hisa zitabaki bila kodi hadi 2015. Kuondolewa kwa kodi hii ni kwa wawekezaji wote katika Hisa. Hakuna kanuni za udhibiti wa kubadilishana juu ya kusajili kwa pesa asili za uwekezaji, faida, gawio, malipo ya riba, anarudi na mapato mengine husika.
Mabadiliko ya karibuni katika soko ni pamoja na kuanzishwa kwa uuzaji na kutajwa kwa makampuni bila kutumia binadamu na kutajwa kwa baadhi ya mabenki ya serikali. Benki ya Ghana ina mipango ya maendeleo ya fedha za wengi, amana ya kitengo na dhamana ya manisipaa baadaye. Mabadiliko haya yana lengo la kufanya soko liwe na ufanisi zaidi.
Kipimio
Kipimio ni dhana, kifaa au utaratibu uliotumiwa katika kupanga, kupima, au kutangaza matukio, vitu, au uzushi katika mlolongo wowote.
Soko la Kariakoo
Soko la Kariakoo ni soko kuu jijini Dar es Salaam na Tanzania ambapo kunafanyika biashara za aina zote za mahitaji muhimu ya kila siku ya binadamu. Biashara zinafanyika kwa jumla na rejareja. Soko hili linajumuisha majengo mawili makuu ("soko kubwa" na "soko dogo") pamoja na maeneo yanazunguka majengo hayo. Soko la Kariakoo lipo katikati ya jiji la Dar es Salaam na ndiyo chanzo cha eneo zima la Kariakoo kujulikana kwa jina hilo.
Jengo la Soko Kuu la Kariakoo lipo katika kiwanja namba 32 mtaani Kariakoo, katikati ya makutano ya mtaa wa Mkunguni na mtaa wa Nyamwezi na limezungukwa na mitaa ya Nyamwezi, Mkunguni, Sikukuu na Tandamti.
Somo la Uchumi
Uchumi wa sasa uliotanda, kama kitengo rasmi cha mifano cha hisabati, unaweza pia kuitwa uchumi wa kihisabati. Uchumi huu hutegemea vifaa vya masomo ya kihisabati ya calculus, linear algebra, takwimu, nadharia ya bahati, na sayansi ya kompyuta. Wanauchumi wa kitaalamu hutarajiwa kujua vifaa hivi, ingawa wanauchumi wote huwa na utaalamu, na baadhi yao huwa wataalamu wa uchumikihisabati na mbinu za kihisabati huku wengine wakiwa wataalamu katika vitengo vingine ambavyo havina hesabu nyingi.
Soko huria
Hata hivyo wengine wanasisitiza kwamba mara nyingi utaratibu huu hautendi haki kwa sababu uwezo wa muuzaji na mnunuzi ni tofauti, pengine sana, hivyo aliye dhaifu kiuchumi analazimika kukubali bei iliyopangwa na upande wa pili. Kwa msingi huo, soko si huria kabisa.
Beseni
Beseni katika jiografia ni eneo la dunia ambako maji hukusanyika yakielekea sehemu ya chini. Inaitwa pia beseni ya utiririshaji (ing. "drainage basin"). 
Kuuza na kununua Hisa (Kenya)
Unapotaka kuuza hisa, wafaa kuelezea broka wako ni hisa zipip wataka kuuza na kwa bei gani. Baada ya kumpa mwelekezo huu, broka wako atasajili hiza hizo katika soko ambapo aliyeridhika na bei ya hisa hizo atazinunua.
Ubadilishanaji huu wa fedha na hisa utarekodiwa katika CDSC huku hisa ulizouza zikitolewa chini ya akaunti yako ya CDSC na zikiwekwa katika akaunti ya aliyezinunua.
Soko la Hisa la Ghana
Soko la Hisa la Ghana ndilo Soko kuu la Hisa Ghana. Soko hili lilianzishwa Julai 1989 na biashara kuanza 1990. Sasa lina Makampuni 30 yaliyotajwa na vifungo viwili vwa ushirika. Aina zote za dhamana zinaweza kitajwa. Vigezo vya kutajwa ni pamoja na utoshelevu wa pesa, faida, kueneza kwa hisa, miaka ya kuwepo na ufanisi wa usimamizi. GSE iko katika mji wa Accra.
Soko
Soko ni sehemu ambapo watu huuza na kununua bidhaa. Wakati watu wana bidhaa za kuuza, huanzisha mahali pa kuuzia, inaweza kuwa sehemu maalum.
Umaskini
Umaskini wa kadiri ni kuwa na raslimali chache zaidi au mapato madogo zaidi kulingana na watu wengine katika jamii au nchi au hali ya wastani duniani. Hali hii pia hujulikana kama umaskini halisi au unyonge. Umaskini linganishi ni hali ya kuwa na rasilimali chache au kipato cha chini kuliko wengine kwenye jamii au nchi, au ikilinganishwa na wastani duniani kote.
Tiketi
Tiketi (pia: tikiti, kutoka Kiingereza "ticket") ni kipande cha karatasi au kadi inayoidhinisha mtu kuingia, kushiriki, kutumia au kusafiri. Tiketi huuzwa moja kwa moja au kidijitali siku ya matumizi au siku kadhaa kabla ya siku ya matumizi kufika. 
Soko la Hisa la Nairobi
Hata hivyo kuna fahirisi nyingine ya tatu; AIG 27 Index ambayo hulinganishwa mabadiliko ya bei ya hisa za makampuni 27 ambazo zimetambuliwa kama zilizo imara kiasi. Wazo la msingi la fahirisi hii inalingana na ile ya NSE 20-Share Index. Lakini ilhali ile ya AIG imebainishwa na kampuni ya AIG (kampuni ya huduma za kifedha na sehemu ya AIG Group), ile ya NSE 20-share Index ni ya Soko la Hisa la Nairobi.
Leso
Leso (kutoka Kireno "lenço"; kwa Kiingereza: "handkerchief") ni kitambaa cha kawaida chenye umbo la mraba kilichotengenezwa kwa pamba au nguo nyingine ambayo inaweza kuingia katika mfuko au mkoba, na ambayo ina lengo la usafi wa binafsi kama kuifutia mikono au uso, au kufutia damu, lakini hasa kamasi.
Kuuza na kununua Hisa (Kenya)
Hisa zinazouzwa na kununuliwa nchini Kenya huwa ni za makampuni yaliyosajiliwa katika Soko la Hisa la Nairobi. Hivyo basi, wakati kampuni inaposajiliwa katika soko la hisa, asilimia yake fulani huuzwa kwa umma kama hisa. Mtu yeyote aliyenunua hisa za kampuni fulani huwa basi na haki ya kumiliki asilimia sambamba na hisa alizonunua ya kampuni hiyo. Pia, mtu huyu anaweza kuuzia mtu mwingine hisa hizi katika soko la hisa.
Uhasibu
Uhasibu unaweza kugawanywa mara tano:Uhasibu wa kifedha ni utengenezaji wa ripoti kuhusu fedha za shirika fulani. Ripoti hizi hutumika na watu wa nje ambao wangependa kuwekeza katika shirika lile au kulikopea .
Sarafu ya Ethereum
Sarafu ya Ethereum (kwa Kiingerezaː "Ethereum") ni mfumo huria wa malipo ya kidijiti yasiyo na usimamizi wa taasisi yoyote ya kiserikali kama vile Benki Kuu. 
Somo la Uchumi
NIPA huruhusu kufuatilia kwa utendakazi wa uchumi na vipengele vyake kupitia kwa mizunguko ya kibiashara au katika vipindi virefu zaidi. Takwimu za bei zinaweza kuruhusu kutofautisha kwa bei ya siku kutoka kwa bei halisi, yaani, kurekebisha jumla ya pesa kwa mabadiliko ya bei kupitia vipindi vya nyakati. Akaunti za kitaifa hujumuisha pia kipimo cha mitaji ya hisa, utajiri wa taifa, na mtiririko wa mtaji wa kimataifa.
Somo la Uchumi
Somo la uchumi ni sayansi ya kijamii ambayo hutafiti uzalishaji, usambazaji, na matumizi ya bidhaa na huduma. 
Sarafu ya Bit
Sarafu ya Bit (kwa Kiingereza: Bitcoin) ni mfumo wa malipo dijitali ambao unatumiwa na mamilioni ya watu bila msimamizi wa juu kama Benki Kuu ilivyo katika nchi mbalimbali. Sarafu hiyo huweza kutumika kwa kubadilishana na sarafu nyingine, bidhaa au huduma.
Soko la Hisa la Nigeria
Siku na nyakati za biashara katika soko la hisa la Lagos ni kutoka Jumaatatu hadi Ijumaa, 11:00-13:00. Mashtaka ni pamoja na 3% ya faida ya biashara ya hisaa na 1% ya "Securities" na ada ya Tume ya kubadilisha. Kodi ya kutol riba inabakia ifikapo 10%; kampuni ya kodi ya mapato, 35%, mtaji yaliyopatikana kodi, 10%.
Biashara
Biashara ambazo zimefanywa za "umma" na usimamamizi mwingi sana kuhusu utawala wa ndani (kama jinsi malipo ya maafisa watendaji hudhamiriwa) na wakati na jinsi habari ni wazi kwa umma zao na wanahisa. Huko Marekani, kanuni hizi za kimsingi kusisitizwa na kutekelezwa na 'United States Securities and Exchange Commission' (SEC). Mataifa mengine ya Magharibi yana viungo vya udhibiti vwa kulinganishwa na hiki. Kanuni hizi husisitizwa na kutekelezwa na 'China Securities Regulation Commission' (CSRC), huko Uchina. Huko Singapore, mamlaka ya udhibiti ni 'Monetary Authority of Singapore' (MAS), na huko Hong Kong, ni 'Securities and Futures Commission' (SFC).
Soko la Kariakoo
Ramani ya jengo la soko ilitayarishwa na mchoraji wa ramani za majengo Mtanzania Beda Amuli. Kwa mujibu ya machapisho yanayoelezea historia ya soko hilo, mkandarasi huyo alitakiwa kwenda kujifunza katika nchi za Accra – Ghana na Lusaka-Zambia, kuangalia masoko yaliyojengwa katika miji hiyo miwili, ndipo atengeneze ramani yake, ambalo ndiyo soko linaloonekana hivi sasa. Mkandarasi aliyechora jengo hili ameweka baadhi ya maumbo yanayofanana na majengo hayo aliyokwenda kuyatazama. 
Hii ndiyo sifa pekee inalolifanya soko hili la Kariakoo kuwa la tofauti na masoko mengine katika ukanda huu wa Afrika Mashariki na Kati.
Jukumu la Soko la Hisa la Nairobi Katika Uchumi
Hii ni kwa sababu soko la hisa huhimiza ugavi wa wenye mali kutoka kwa wanaosimamia utumizi wa mali kwa sababu sio kila wakati watu walio na mali huwa na fikira nzuri ya kibiashara na wale waliyo na fikira nzuri ya kibiashara hukosa mali wakati mwingine.
Kuuza na kununua Hisa (Kenya)
Ili kuajibika kuuza na kununua hisa, wafaa kufungua akaunti na kampuni ya ubroka ambao watahitaji kadi chako cha kitambulisho. Ni vizuri pia kuwa na akaunti ya benki ili kurahisisha ubadilishanaji wa fedha kati yako na kmapuni ya ubroka unapo nunua na kuuza hisa.
Baada ya kufungua akaunti na broka, wao watakufungulia akaunti ya CDSC (Central Depository and Settlement Corporation) ambapo hisa ulizonazo pamoja na rekodi yako ya kuuza na kununua hisa zitarekodiwa. Sasa uko tayari kuanza kununua na kuuza hisa.
Shimo jeusi
Shimo jeusi (Kiingereza: "black hole") ni jina kwa eneo kwenye anga ya ulimwengu lenye graviti kubwa kiasi kwamba hata nuru haiwezi kutoka nje yake. Nadharia ya uhusianifu inatabiri ya kwamba gimba lenye masi kubwa iliyokandamizwa katika eneo dogo litasababisha "shimo jeusi". Eneo hili lazungukwa na upeo usioonekana lakini mipaka ya upeo huu ni kama mstari ambao kila kitu kinachoupita hakiwezi kurudi tena kwa sababu kinavutwa mno na graviti ya shimo jeusi. Eneo hili laitwa "jeusi" kwa sababu nuru yote inayofika upeo huu inamezwa kabisa hakuna inayorudishwa tena. 
Mauzo
Mauzo ni shughuli inayohusiana na kuuza au kiasi cha bidhaa au huduma zinazouzwa katika muda fulani.
Uhasibu
Uhasibu (kwa Kiingereza: "accounting") ni upimaji wa hali ya kifedha ya shirika au biashara. Baada ya upimaji huo, mhasibu ana jukumu la kuwasilisha taarifa kwa wanaohusika. 
Sensa
Sensa ni utaratibu wa kupata na kutunza habari kuhusu idadi ya watu fulanifulani. Pia ni utaratibu wa mara kwa mara na hesabu rasmi ya idadi ya watu hao. [1] [2] Msamiati hutumiwa zaidi kuhusiana na idadi ya kitaifa na sensa ya mlango kwa mlango (kuchukuliwa kila miaka 10 kulingana na mapendekezo ya Umoja wa Mataifa), na ile ya kilimo na biashara.
Wachuuzi wa Data (Soko la Hisa la Nairobi)
Lengo kuu ya kuuza na kununua hisa katika soko ni kupata faida kifedha. Hivyo basi, wafaa kuwa na habari/data yote inayohusiana na hisa ya makampuni uliyonayo na unayotaka kununua. Umuhimu wa data hii kwa wawekezaji wa hisa ni kama vile:
Somo la Uchumi
Kwa kinyume, mfumo Mpya wa Keneshia hushikilia matarajio ya kimawazo, ingawa hushikilia aina mbalimbali za kuanguka kwa masoko. Ukeneshia Mpya hasa hushikilia kuwa bei na marupurupu “havibadiliki”, kumaanisha kuwa havibadiliki moja kwa moja kulingana na hali ya kiuchumi.
Toleo Jipya la Hisa (Kenya)
Taratibu ifwatayo hutumika ili kusajili kampuni katika soko la hisa kupitia toleo jipya la hisa:
Toleo Jipya la Hisa (Kenya)
Hii ni hisa mpya iliyotengenezwa ili isajilishwe kwenye soko. Wakati hisa hizi zinaponunuliwa:
Logi
Logi (kwa Kiingereza "logarithm") ni namna tofauti ya kuandika namba kipeo (kwa Kiingereza "exponent") katika fani ya hisabati.
Toleo Jipya la Hisa (Kenya)
Hizi ni hisa zilizomilikiwa na wenyeji/mwenyeji wa kampuni. Wakati hisa hizi zinaponunuliwa:
Ligi Kuu Uingereza (EPL)
Ligi Kuu Uingereza ni daraja la juu la mfumo wa ligi ya soka ya Kiingereza. Inashirikiwa na klabu ishirini. Ligi Kuu ni shirika ambalo vilabu wanachama hufanya kama wanahisa. Kufika mwezi Agosti hadi Mei kwa kila timu inakuwa ishacheza mechi 38 kwa maana hucheza nyumbani na ugenini. Mechi nyingi zinachezwa Jumamosi na Jumapili jioni. Uingereza inajulikana kama Ligi Kuu ya Kiingereza (EPL).
Hisa
Jina hifadhi katika wingi huwa na maana sawa na jina hisa. Shinikizo za wanahitria kuwa jina hifadhi litumike tu wakati linaashiria hisa za zaidi ya kampuni moja ni nadra kusikika hivi leo.
Toleo Jipya la Hisa (Kenya)
Toleo Jipya la Hisa hutendeka wakati ambao kampuni inasajili hisa zake kwa mara ya kwanza katika Soko la Hisa la Nairobi. Kwa kusajili hisa zake katika soko, umma waweza kumiliki asilimia fulani ya kampuni hiyo kwa kununua hisa hizo.
Jukumu la Soko la Hisa la Nairobi Katika Uchumi
Kununua hisa huwa mojawapo ya njia ya kuchanga pesa kwani waweza kuuza hisa zako na kupata pesa wakati wazihitaji kwa matumizi. Mfano mzuri ni wakati ambao wanafunzi hurudi shuleni, wazazi wengi huuza hisa zao ili kulipa karo ya shule za watoto wao.
Hisa (hisabati)
Kama swali ni 6 ÷ 3 basi hisa yake ni 2. Katika mfano huu 6 na 3 huitwa vigawanyo.
Zaka
Zaka (kutoka neno la Kiarabu زكاة, zakat, lenye maana ya "kinachotakasa") ni toleo la sehemu ya mapato ambalo muumini wa dini fulani anapaswa kutoa. maana ya zaka katika dini ya uislamu ina maana nyingi Zaka kilugha:Ni kukua kwa kitu na kuzidi. Zaka kisheria ni kiwango maalumu cha mali kinachotolewa wakati maalumu ili kupewa watu maalumu.
Soko la Hisa la Uganda
1998 hisa za pekee zilizofanyiwa biashara zilikuwa zile za Benki ya Maendeleo ya Afrika Mashariki (EADB) na hadi sasa kuna makampuni 9 katika Afrika ya MAshariki yaliyoandikishwa sokoni. Siku za biashara ni Jumatatu, Jumanne na Alhamisi.
Hisa
Kitambo wawekezaji walipewa vyeti vya hisa kama ushahidi wa umiliki wa hisa zao lakini si lazima siku hizi. Badala yake, umiliki unaweza kurekodiwa kielektroniki katika mfumo kama vile CREST
Biashara
Fedha zinaweza kupatikana kupitia njia za binafsi, kwa kutoa hisa kwa umma ('IPO') kwenye soko la hisa, au kwa njia nyingine nyingi. Baadhi ya masoko ya hisa ni kama vile Shanghai Stock Exchange, Singapore Exchange, Hong Kong Stock Exchange, New York Stock Exchange na Nasdaq (Marekani), London Stock Exchange (Uingereza), wa Tokyo Stock Exchange (Ujapani), na kadhalika.
Makampuni Memba (Soko la Hisa la Nairobi)
Makampuni memba ya Soko la Hisa la Nairobi yanajumuisha Mabenki ya Uwekezaji na Makampuni za Ubroka. Kwa kuwa memba katika soko hili, makampuni haya yanaruhusiwa kuuza na kununua hisa katika soko kwa niaba ya wawekezaji.
Orodha ya masoko ya hisa barani Afrika
Hii ni Orodha ya masoko ya ubadilishanaji hisa barani Afrika.
Semantiki
Semantiki (hasa huitwa: Sarufi maana) ni taaluma ya isimu inayojishughulisha na uchunguzi na uchambuzi wa maana za maneno au tungo katika lugha. Ni taaluma inayochunguza na kuchambua maana ya hisia na vitu halisi kimaneno na matumizi ya maneno kwa ujumla kisayansi. 
Soko la Hisa
Kwa jumla kuna masoko ya hisa 29 barani Afrika yanayohudumia nchi 38.
Hanse
Hanse (Kijerumani:"die Hanse", Kiholanzi: "de Hanze",Kisweden: "Hansan", ing. "Hanseatic League") ilikuwa shirikisho la miji ya biashara katika Ulaya ya Kaskazini na hasa ushirikiano wa wafanyabiashara wa miji hii.
Jukumu la Soko la Hisa la Nairobi Katika Uchumi
Soko la Hisa la Nairobi hujishughulisha na ubadilishanaji wa hisa zilizosajiliwa na makampuni ya umma na Serikali pia.
Jiometri
Jiometri (pia: Jiometria, kutoka neno la Kigiriki γεωμετρία, "geometria", linaloundwa na geo- "dunia" na -metron "kipimo", kwa kupitia Kiingereza "geometry") ni tawi la hisabati linalochunguza ukubwa, mjao, umbo na mahali pa eneo au gimba. 
Mpango wa Biashara
Malengo ya biashara yanaweza kufafanuliwa kwa mashirika ambayo lengo lao ni faida na yale yasiyo ya faida. Mpango wa biashara za mashirika ya faida kimsingi husistiza malengo ya kifedha, kama vile faida ama kupata mali. Ramani za biashara za mashiirka yasiyo ya faida na yale ya serikali husisitiza zaidi kwenye azma ya shirika hilo ambayo ndiyo nguzo ya serikali ama hali yao ya kutotaka faida ama kutotoza ushuru kwa usanjari huo- ingawa mashirika yasiyo ya faida yanaweza pia kuzingatia mapato. Katika mashirika yasiyo ya faida, matatizo hutokea wakati kuna juhudi za kusawazisha lengo na "tofauti za faida" (au mapato). Mipango ya biashara inaweza kuwa inalenga mabadiliko ya mitazamo na utambulisho wa wanunuzi, wateja, walipa kodi ama jamii kwa ujumla. Mpango wa kibiashara wenye mabadiliko katika mitazamo na utambulisho kama malengo yake makuu unaitwa mpango wa soko.
Dunia Uwanja wa Fujo
Fani za kijadi ndizo zilizosababisha riwaya izalike. "Dunia ni Uwanja wa Fujo” ni mojawapo ya riwaya zilizotokana na fani ya kijadi ambayo ni sira. Sira ni fani ya kijadi ambayo hujumuisha wasifu na tawasifu, yaani habari za maisha ya watu; kwa mfano mwandishi E. Kezilahabi katika riwaya yake hii amejaribu kumuonyesha mhusika Tumaini maisha aliyokuwa akiishi.
Ushairi
Ushairi ni sanaa ya vina inayopambanuliwa kama nyimbo, mashairi na tenzi. Zaidi ya kuwa sanaa ya vina, una ufasaha wa maneno machache au muhtasari. Mwauliza wimbo, shairi na tenzi ni nini? Wimbo ni shairi ndogo, ushairi ni wimbo mkubwa na utenzi ni upeo wa ushairi. Mwauliza tena kina na ufasaha huweza kuwa nini? Kina ni mlingano wa sauti za herufi. Kwa maneno mengine huitwa mizani ya sauti na ufasaha ni uzuri wa lugha. Mawazo na maoni na fikra za ndani zinapoelezwa kwa muhtasari wa shairi huvuta moyo kwa namna ya ajabu.
Hisa
Mapato yanayopokewa kutoka kwa hisa huitwa mgao, na mtu anayemiliki hisa huitwa mwenyehisa. Hii kwa kawaida huwa katika biashara za kiwango cha kati na biashara kubwa lakini si lazima katika biashara ndogo ambazo zinajaribu.
Uchumi
Uchumi ni jumla ya shughuli zote za binadamu zinazolenga kutosheleza mahitaji yao. Ni hasa uzalishaji, usambazaji na utumiaji wa bidhaa pamoja na kutolewa kwa huduma kwa njia mbalimbali. 
Kihasha
Kihasha ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wahasha. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kihasha imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kihasha iko katika kundi la Plateau.
Soko la Hisa la Dar-es-Salaam
Soko la Hisa la Dar es Salaam ni liko Dar es Salaam, mji mkubwa zaidi nchini Tanzania. Liliunganishwa mnamo Septemba 1996 na ununzi ulianza Aprili mwaka wa 1998; soko hili ni mwanachama wa Shirika la Masoko ya Hisa ya Afrika. Kwa sasa lina makampuni 11 yaliyoorodheshwa. 
Ununuzi hufanyika kwa muda wa chini ya saa moja kwa kila juma[0].