Nini maana ya data?
Data
Data (wingi wa neno la Kilatini "Datum", ambayo kutumika kwa nadra) inamaanisha makundi ya habari. Data kwa kawaida ni matokeo ya vipimo na inaweza kuwa msingi wa jedwali, picha, au uchunguzi wa seti ya variables. Mara nyingi data huchukuliwa kama kiwango cha chini kabisa kwa ujumla ambapo habari na maarifa yaweza kutolewa.
Tarakilishi
Ni kazi inayotokana na taarifa au maelezo (Data) baada ya kwisha kupangiliwa na kufanyiwa kazi hadi kutoa matokeo kamili ya kazi hiyo, pamoja na kuleta kitu chenye kufahamika na chenye faida. Ni kazi iliyokwisha kutengenezwa hadi ikawa katika hali ya kueleweka.
I/O
Kwa mfano, vibaobonye na vipanya huchukuliwa kuwa vifaa vya ingizo data vya kompyuta, wakati wachunguzi na waandishi wa habari vinaonekana kuwa vifaa vya zao au matokeo vya kompyuta. 
Karata
Karata (kutoka jina la Kireno "carta" ambalo kwa Kilatini lilimaanisha "karatasi"; kwa Kiingereza "cards") ni kadi au kipande cha karatasi yenye namba, alama au picha ikiwa sehemu ya idadi mfululizo za karata. 
Data
Baadhi ya fomu maalum ya data huwa ni tofauti. Programu ya kompyuta ni mkusanyo wa data, ambayo inaweza kufasiriwa kama maelekezo. Baadhi ya lugha za kompyuta hubainisha kati ya program ya kompyuta na data nyinginezo ambazo huendesha programu za kompyuta, lakini katika baadhi ya lugha za kompyuta, hasa Lisp na lugha zinazofanana, programu haziwezi kutofautishwa kimsingi kutoka data nyinginezo. Ni muhimu pia kutofautisha metadata, ambayo ni maelezo ya data nyinginezo. Jina lenye maana sawa na metadata lakini la kitambo ni "ancillary data". Mfano wa metadata ni maktaba ya katalogi, ambayo ni maelezo ya yaliyomo vitabuni.
Mtaala
Bila mwongozo wa falsafa ya nchi na madhumuni ya elimu kitaifa wakuza mitaala watakosa mwelekeo maalumu wa ukuzaji mitaala. Hivyo ina hatari ya kufanya mtaala uwe mkusanyiko wa mambo yasiyokuwa na mwelekeo maalumu kitaifa. Madhara yake ni watumiaji kukosa mwelekeo na msimamo maalumu unaolingana na mwelekeo wa kitaifa.Kwa hiyo mtaala ni jumla ya mpango uliondaliwa kwa ajili ya kufundishia na kujifunza kwa lengo la kuwapatia walegwa maarifa ,stadi na mielekeo mbalimbali.
Nguzo kuu ya mtaala ni muhtasari ambayo hutumika katika kutekeleza mtaala huo.
Stashahada
Stashahada (pia diploma kutoka Kilatini kupitia Kiingereza) ni kama cheti cha elimu chenye maana ya maelezo mafupi juu ya kuhitimu masomo.
Namba
Utaalamu unaoshughulika habari za namba ni hasa hisabati pamoja na matumizi yote yake katika fani kama vile uhandisi, uchumi, takwimu na sayansi mbalimbali. Hisabati inatumia dhana ya "namba" kwa upana mkubwa hata nje ya namba asilia. Hisabati inajua
Google
Google ni tovuti kwenye mtandao inayotumika kutafuta kurasa na habari za kila aina. Inatumia programu inayoitwa "mashine ya kutafuta" (search engine). Jina Google limetokana na neno Googol linalomaanisha tarakimu 1 inayofuatwa na sifuri 100.
Plato
Katika falsafa ya Plato kuna tofauti muhimu kati ya dhana na kitu. Dunia ya kweli ni dunia ya dhana. Vitu ni
Data
Neno "Datum" inamaanisha "kutoa", kwa hiyo inaweza kumaanisha "kitu kutolewa". Participle ya "kutoa" imetumiwa kwa muda wa milenia, kama taarifa iliyokubaliwa katika mijadala juu ya masuala ya jeometri, hisabati, uhandisi, na kadhalika. Pia, data huwakilisha matukio, takwimu, na wazo. Matumizi kama haya ndiyo asili ya data kama dhana katika sayansi ya tarakilishi au kompyuta ukipenda: data ni idadi, maneno, picha, n.k.: haya yote yanakubaliwa kama data.
Latitudo
Latitudo (kwa Kilatini: latitudo) ni mahala pa mchoro wa dunia au ramani huonyesha kwa mistari iliolazwa ni njia ya kuonyesha mahali duniani kwa kutaja umbali wake kutoka ikweta kwa kipimo cha digrii (°).
Familia (biolojia)
- "idae" kama ni familia ya wanyama au
- "aceae" kama ni failia ya mimea.
Familia kubwa sana zinaweza kugawiwa katika nusufamilia; vilevile oda kubwa sana inaweza kuwa na familia kubwa za kujumlisha ngazi ya familia.
Kodata
Katika uainishaji wa kisayansi Kodata ni faila ya wanyama (Animalia). Nusufaila yenye spishi nyingi ni Vertebrata. Hapa mhimili wa kati unaendelea kuwa uti wa mgongo. 
Maabadi
Maabadi ni mahali popote pa ibada, kama vile hekalu, kanisa, msikiti, patakatifu n.k. Pia twaweza kusema ni sehemu iliyowekwa wakfu au ni eneo maalum lililojengwa ambalo mtu au kundi la watu kama vile kusanyiko hukutana kufanya ibada au kujifunza masomo ya kidini. Jengo lililojengwa kwa lengo hili wakati mwingine huitwa nyumba ya ibada. Chini ya Sheria ya Kimataifa ya Ubinadamu na Mikataba ya Geneva nyumba za ibada hupewa ulinzi maalum sawasawa na ulinzi unaotolewa kwa hospitali kwa kuonyesha msalaba mwekundu.
Mtandao wa kompyuta
Mitandao ya kompyuta inaweza kuainishwa kulingana na topolojia ya mtandao ambayo huwa msingi wa mtandao, kama mtandao wa bus, , mtandao wa Kinyota, mtandao wa pete, mtandao wa meshi, na mtandao wa kinyota-bus, mti au mtandao wa topolojia ya moja kwa moja. Aina ya Mtandao inaashiria njia ambayo vifaa katika mtandao hupata mantiki katika mpangilio wa uhusiano wa kimoja kwa kingine. Matumizi ya neno "mantiki" hapa ni muhimu. Kwamba aina ya mtandao haitegemei mpangilio halisi wa mtandao. Hata kama kompyuta zilizounganishwa kwa mtandao zimewekwa mkabala kwa safu, kama zimeunganishwa na kupitia habu, huo mtandao una aina ya Kinyota, badala ya aina ya basi. Kwa njia hii,sifa zinazoonekana na zile za kiutenda kazi za mtandao ni bainifu; aina ya mantiki ya mtandao si muhimu kwa namna moja katika mpangilio halisi.
Mitandao inaweza kuainishwa kuzingatia utaratibu wa data unaotumiwa kuwasilisha data, hizi ni pamoja na mtandao wa Digitali na Analogi.
ʻOumuamua
Lakini utathmini endelevu wa data ulisababisha tena watafiti wengine kuiona kama nyotamkia isiyotoa "mkia" wa gesi angavu kwa sababu kiini chake cha barafu kinafunikwa na ganda nene la mata ogania yaani kampaundi za kaboni na ganda hili linazuia kuyeyuka kwa gesi chini yake.
Viza
Viza (kutoka Kiingereza "visa") ni kibali cha kumruhusu mwenye pasipoti kuingia na kukaa katika nchi geni kwa muda maalum.
Darasa
Darasa (kutoka neno la Kiarabu) ni jengo au chumba ambamo mafunzo ya elimu hutolewa, hasa shuleni. 
Teknolojia ya habari
Leo, neno "habari" limezunguka nyanja nyingi za kompyuta na teknolojia, na neno hili limekuwa maarufu sana. Wataalamu wa IT hutekeleza jukumu mbalimbali kutoka kuweka ala hadi kubuni mitandao tata ya kompyuta na hifadhidata. Machache kati ya majukumu ya wataalamu wa IT ni kufanya usimamizi wa data, kujumuisha kompyuta ili kutengeneza mtandao, uhandisi wa hifadhidata na programu na vilevile usimamizi na utawala wa mfumo mzima.
Kadi karadha
Kadi karadha (au Kadi ya mkopo (kwa Kiingereza: ) ni kadi ya kulipia iliyotolewa kwa watumiaji (wamiliki wa kadi) ili kuwawezesha kulipa mfanyabiashara kwa bidhaa na huduma. 
Taa
Taa ni kifaa kinachotoa nuru kwa kusudi la kuangaza mahali penye giza.
Namba
Namba ni dhana na lugha inayotumiwa kutofautisha idadi au kupima kiwango. Namba zinazojulikana zaidi ni zile namba asilia kama vile 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 na kadhalika.
Mafuta
Mafuta ni jina la kiowevu kizito chochote kisichochanganyikana na maji lakini ni mumunyifu katika vimumunyisho vya kikaboni[1].
Mtandao wa kompyuta
Mtandao wa eneo pana (Wan) ni mtandao wa kompyuta unaotanda kwa eneo pana (yaani mtandao wowote wa viungo vya mawasiliano vinavyopita jiji kuu, kikanda, au mipaka ya kitaifa [1]). Kwa njia isiyo rasmi WAN ni mtandao unaotumia ruta na viungo vya mawasiliano ya umma. Tofauti na mitandao wa kieneo ya kibinafsi (Pans),mitandao ya eneo la karibu (LANs),mitandao ya eneo la kampasi (CANs), au mitandao ya eneo la Jiji kuu (Mans), ambayo kwa kawaida ina ukadirifu wa chumba, jengo, kampasi au eneo maalum (mfano, mji) kwa mpangilio huo. Mfano wa WAN unaojulikana kwa wengi na kwa ukubwa ni wavuti.
Wan ni mtandao wa mawasiliano wa data uliotanda kwa eneo pana la kijiografia (yaani mji mmoja hadi mwingine na nchi moja kwenda nchi nyingine) na ya kwamba mara nyingi hutumia vifaa vya upokezi vinavyotolewa na vifaa vya uchukuzi vya kawaida, kama kampuni za simu. Teknolojia ya Wan kwa ujumla hufanya kazi katika tabaka tatu za chini za tabaka la mahali halisia, tabaka la kiungo cha data na tabaka la mtandao.
Mafia
Mafia ni neno la kumaanisha
I/O
Ingizo data ni signali au data iliyopokewa na mfumo kabla ya kuchakatwa na zao au matokeo hupatikana baada ya kompyuta kuchakata data hiyo na kuwa habari.
Wachuuzi wa Data (Soko la Hisa la Nairobi)
Kutokana na kuongezeka kwa idadi ya makampuni yaliyosajiliwa katika Soko la Hisa la Nairobi, makampuni za uchuuzi wa data inayotumika kuuza na kununua hisa yameongezeka.
Mtandao wa kompyuta
Mtandao dhahania wa kibinafsi (VPN) ni mtandao wa kompyuta ambao baadhi ya viungo katikati mwa vitengo hubebwa kwa unganisho lililowazi au mzungusho wa dhahania katika baadhi ya mitandao mikubwa (kwa mfano, wavuti) badala ya nyaya halisi. Itifaki za tabaka la kiungo cha data cha mtandao dhahania zinasemekana kupitishwa kwa mtandao mkubwa zikiwa katika mandhari haya. Mojawapo ya utendaji ni mawasiliano yaliyo salama kupitia kwa mtandao wa umma, lakini hamna haja VPN kuwa na vipengele vya usalama , kama vile uthibitishaji au usimbaji fiche wa maudhui. VPN, kwa mfano, inaweza kutumika kutofautisha mfuatano wa watumiaji wa jamii tofauti juu ya msingi wa mtandao na vipengele vya usalama.
Visakale
Visakale (vilevile: tarihi) ni hadithi fupifupi zinazosimulia matukio ya maalumu ya kihistoria. Matukio haya yanaweza kuwa ya kweli au ya kubuni. Tarihi inaweza kuhusu historia ya wafalme, koo za utawala, kumbukumbu za kutokea kwa koo fulani, magonjwa, vita, njaa na kadhalika. Hivyo basi wahusika wake mara nyingi huwa ni binadamu ambao hupewa uwezo mkubwa au mdogo mno kulingana na matukio yanayosimuliwa.
Dhima ya tarihi ni kuikumbusha au kuitahadharisha jamii juu ya tukio fulani ili lieziwe au likomeshwe. Kama ilivyo ngano, tarihi, pia huanza kwa "Paukwa... pakawa"...
Ombwe
Ombwe (ing. "vacuum") kwa maana ya sayansi ni hali pasipo na kitu, nafasi pasipo na mata. Neno hutumiwa hasa kwa hali pasipo na gesi au angahewa. Katika lugha nyingi za dunia neno la kilatini "vacuum" hutumiwa.
Uchapaji
Unapoweka printa kwa tarakilishi yako, huwa kwa kawaida waitishwa kuweka dereva za uchapaji (printer drivers). Hizi ni programu ambazo zinakusaidia kuwasiliana na mashine ile. Kulingana na maelezo ya wikipedia ya kingereza, dereva za chapa (printer drivers) ni programu ambazo hugeuza data ili iwe kati hali au mfumo ambao printa ityaweza kupiga chapa bila ya tatizo lolote. Kazi ya dereva hizi ni kuwezesha tarakilishi kupiga chapa bila kuzingatia muundo wa printa yenyewe. Programu hizi huenda ukapewa wakati unanunua mashine yako ya printa au ukapata kwa wavuti za mitandao zinazoshughulika na mambo ya chapa.
Data
Vifaa vya tarakilishi vya muwasho vimewekwa katika vikundi kulingana na njia ambazo zinawakilisha data. Tarakilishi ya aina ya "Analojia" inawakilisha Datum kama umbali au pozishoni. Tarakilishi ya aina ya "Digitali" inawakilisha Datum kama mlolongo wa ishara inayotolewa kutoka alfabeti isiyobadiliki. Tarakilishi za aina ya "Digital" zinazotumika sanasana hutumia alfabeti ya "binary", ambazo kwa kawaida ni namba "0" na "1". Aina tofauti za uwakilishaji zinazojulikana sana, kama vile idadi au alfabeti, vinajengwa kutoka kwa alfabeti ya "binary".
Dola
Kiini cha dola ni utekelezaji wa mamlaka katika eneo fulani. Hapo kuna chombo kinachoitwa serikali chenye mamlaka haya mkononi. Serikali inaangaliwa na taasisi nyingine. 
Mtaala
Muhtasari: Ni mkusanyiko wa mada zinazokusudiwa ili kukamilisha kiwango fulani cha elimu , kazi au mafunzo maalumu.Katika shughuri za wakuza ukuzaji mitaala, wakuza mitaala wanapaswa kuongozwa na malengo makuu ya elimu yanayowekwa kitaifa.
Papa
Papa (neno la mkopo kutoka Kilatini lakini lenye asili ya Kigiriki, πάππας, "pappas", jina ambalo mtoto anamuitia baba yake)ni cheo cha kiongozi mkuu wa Kanisa Katoliki duniani kote. Cheo hicho kinategemea kile cha askofu wa Roma.
Beta
Katika programu za komyuta "toleo la beta" (=beta-version) humaanisha toleo la awali la programu. Wahariri wanaitoa kama imeshakamilika lakini kabla ya kuiuza wanatoa nakala kwa majaribio ili makosa yaonekana.
Kiendeshi diski kuu
Diski kuu au kiendeshi diski kuu ni sehemu ya kompyuta ambako kumbukumbu ya habari hutunzwa. Inaitwa pia kwa kifupi chake cha Kiingereza HDD (hard disk drive) au HD (hard drive). Inaitwa diski kuu kwa sababu komputa hutumia diski mbalimbali kwa mfano CD au diski ndogo aina ya flopi.
Utao
Tao au Dao kiasili ni neno la Kichina la kutaja "njia". Katika Utao imekuwa njia ya kutaja nguvu inayoratibu ulimwengu. Wafuasi wa Utao huamini ya kwamba hakuna maneno ya kibinadamu yanayoweza kueleza tao yenyewe. Kwa hiyo wanaona umuhimu wa kufuata utaratibu wa maisha badala ya majadiliano ya kinadharia. Tao ina nia yake na mtu anatakiwa kwenda sambamba iwezekanavyo na mwendo asilia wa maisha.
Nywila
Matumizi ya nywila yanajulikana toka zamani. Mababu waliwataka waliotaka kuingia au kukaribia eneo lao kutoa nywila au "msemo" fulani. Mababu walimruhusu tu mtu au kikundi fulani kupita kama walijua nywila hiyo. Katika nyakati za sasa, majina ya utumiaji na nywila hutumiwa kwa kawaida na watu wakati wa udhibiti wa kuingia katika taratibu za kompyuta zilizolindwa, simu ya mkononi, Televisheni za malipo, mashine za ATM , nk. Mtumiaji wa kompyuta anaweza kuhitaji nywila kwa sababu nyingi: kuingia katika akaunti za kompyuta, kufungua barua pepe kutoka kwa mtandao, kufikia programu, hifadhidata, mitandao, tovuti, na hata asubuhi kusoma gazeti kwenye mtandao.
Herman Hollerith
Hollerith ni baba wa uendeshaji wa data ya kisasa. Kuanza kwa mifumo ya uendeshaji wa data moja kwa moja ilikuja na uvumbuzi wake. Programu na data ziliwekwa kwenye kompyuta katika miaka ya 1950 na miaka ya 1960.
Shangazi
Ukilinganisha na lugha za Ulaya, zile za Kibantu zinazingatia zaidi umri na hasa jinsia za wazazi na ndugu zao. Hivyo, neno la Kiingereza "aunt" linaweza kumaanisha "shangazi" (dada wa baba), "mama mkubwa" (kama ni mkubwa wa mama) au "mama mdogo" (kama ni mdogo wa mama). Vilevile anayeitwa kwa Kiingereza "uncle" anaweza akaitwa kwa Kiswahili "mjomba", lakini "baba mkubwa" (kama ni kaka wa baba) au "baba mdogo" (kama ni mdogo wa baba). 
Data
Taarifa kama dhana huleta maana tofauti, kutoka kwa matumizi ya kila siku hadi mipangilio za kiufundi. Tukizungumza kwa ujumla, dhana ya taarifa inahusiana kwa karibu na wazo za vikwazo, mawasiliano, kudhibiti, data, umbo, mafundisho, maarifa, maana, kichocheo cha kiakili, muundo, mtazamo, na uwakilishi.
Dhana
Dhana (kutoka neno la Kiarabu) ni wazo lisilo bayana wala la hakika lakini mtu au jamii wanaweza kuwa nalo na kulipendekeza kwa wengine ili lizidi kuchunguzwa upande wa falsafa, sayansi n.k. kwa kutumia hoja, vipimo na njia nyingine za kufikia ukweli.
Pasipoti
Pasipoti ni mali ya nchi inayoitoa. Huwa na picha, jina na sahihi ya mtu aliyetolewa, pamoja na tarehe na mahali pa kuzaliwa kwake. Kuna nchi zinazoingiza pia habari za kimaumbile zinazofichwa kielektroniki.
Orange Democratic Movement
Asili ya jina "chungwa" ni kutoka kadi ya kura katika kura ya maoni, ambapo kura ya kukubaliana ('Yes') iliwakilishwa na ndizi na kura ya kutokubaliana ('No') ilikuwa chungwa. Kwa hivyo wenye kudai chama ni wale ambao hawakuunga mkono maoni wakati huo.
Makadara
Makadara inaweza kumaanisha
Kitawa
Kitawa ni aina ya chakula.
Chati
Aina fulani za chati ni bora zaidi kwa kuwasilisha data kuliko nyingine. Kwa mfano, data inayowakilisha namba zinazobadilika kwa kipindi cha muda (kama vile "mapato ya kila mwaka kutoka 1990 hadi 2000") zinaweza kuonyeshwa kwa ubora zaidi kwa kutumia chati ya mstari.
Nukta
Nukta (kutoka Kiarabu نقطة, "nuqta"; kwa Kiingereza: "point") katika elimu ya hisabati na jiografia ni kitu au mahali bila urefu wala upana, yaani bila eneo lolote.
Utafiti
Ufafanuzi mpana wa utafiti unatolewa na Godwin Colibao: "Katika maana pana zaidi ya neno, ufafanuzi wa utafiti unahusisha kukusanya mambo yoyote ya data, habari, na ukweli kwa ajili ya kuendeleza ujuzi."[1]
Kiwix
Kiwix inaruhusu kutafuta maneno yote yaliyomo katika data. Inawezekana kuhamisha makala za wikipedia nje kwa umbo la PDF na HTML.
Tarakilishi
Kompyuta hizi zinafanana na zile zilizotangulia kutajwa hapo mwanzo, nazo zinatumika kwa ajili ya kutafutia taarifa (Data) kutoka kwa binadamu moja kwa moja na kupitia mandishi na vipimo.
Kodata
Ugwe unaunganisha neva ambazo ni muhimu kwa mwili kwa jumla na neva za kila sehemu au kiungo zinatoka hapa. Ugwe wa neva unaenda sambamba na mhimili wa seli ambazo ni imara zaidi ama gegedu au mfupa. 
Ndoa
Ndoa ni muungano kati ya watu wawili au zaidi unaokubaliwa na kuheshimiwa na jamii. Tukio la kuanzisha ndoa linaitwa harusi. Kama watu wanaohusika wakikomesha ndoa yao kisheria, hali hii inaitwa talaka. 
Machata
Machata (kutoka Kiingereza:Graffiti) ni alama au maandishi yaliyochorwa katika ukuta. Kikawaida hufanywa na rangi au kidude cha kupulizia rangi (rangi inayopulizwa kutoka katika kikopo). Alama moja yaweza kuitwa graffito lakini neno graffiti kikawaida hutumika kwa maana ya kwamba kuna alama zaidi ya moja.
Dajaja (kundinyota)
Katika mapokeo ya baadaye hasa wakati wa Kiroma ndege ilichukuliwa kumaanisha bata-maji au “kyknos” (lat. Cygnus) iliyounganishwa na ndege huyu wa angani kati ya Wagiriki na Waroma wa Kale. Katika mitholojia ya Kigiriki ""kyknos""inaweza kurejelea masimulizi ya mungu mkuu Zeus aliyechukua umbo la bata maji akitembea duniani na kutafuta mapenzi na mabinti wa kibinadamu. Kwa mapokeo tofauti jina la “kyknos” linarejelea masimulizi ya mungu Phaeton aliyekuwa mwana wa Helios mungu wa jua. Phaeton aliwahi kuendesha gari la jua la babaye angani kwa kasi kubwa mno akasababisha hatari ya kuchomwa kwa mbingu na Dunia. Hapo baba wa miungu Zeus alipaswa kurusha radi dhidi ya gari la jua na kumwua Phaeton. Phaeton akaanguka chini katika mto Nahari (Eridanus) na kwa muda mrefu rafiki yake Kyknos alitafuta mifupa yake katika vilindi vya mto ili aweze kumpatia mazishi halisi. Miugu kwa jumla waliguswa na upendo alionyesha wakamgeuza kuwa kyknos = bata-maji na kumweka angani kati ya nyota. Kwa hiyo Waarabu walitumia hapa jina la kale zaidi la Wagiriki kwa kundinyota hii. Katika mapokeo ya kimagharibi kuna pia mifano ambako “Gallina” (=Kuku) ilitumiwa badala ya Cygnus hadi karne ya 18..
Kiyama
Kiyama ni neno linalotokana na Kiarabu يوم القيامة, "Yawm al-Qiyāma" yaani "Siku ya ufufuko" ambayo inaitwa pia يوم الدين , "Yawm al-Dīn", yaani "Siku ya dini". 
Kigezo cha maana
Hii ni tungo ambayo maana yake iko wazi na inaeleweka wazi bila utata wowote ule. Tungo nyoofu ni tungo ambayo huwa na maana moja tu iliyo wazi kabisa.
Hii ni tungo ambayo maana yake haiko wazi. Tungo tata ni tungo ambayo huwa na maana zaidi ya moja. 
Mifano:
Kenya Data Networks
CCK pia imeipa KDN leseni ya kuwa loop opareta wa kienyeji na kutoa huduma za "fixed line". KDN pia inamiliki leseni ya "Gateway" ya kimataifa, ambayo inatumia kuuza muunganisho wa intaneti kwa kampuni zinazopeana huduma za intaneti.
Chati
Kawaida chati hutumika kurahisisha uelewaji wa data kubwa na uhusiano kati ya sehemu za data hizo. Kawaida zinaweza kusomwa kwa haraka zaidi. Zinatumika katika nyanja mbalimbali kama vile sayansi na hesabu , biashara , n.k. na zinaweza kuchorwa kwa mkono (mara nyingi kwenye karatasi ya grafu) au kwa kompyuta kwa kutumia programu maalumu ya chati. 
Mboji
Mboji (pia: "matanda"; kwa Kiingereza "humus, compost") ni mata ogania katika udongo. Inafanywa na vipande visivyo na uhai tena vya mimea na wanyama. Inatokea katika mchakato wa kuoza kwa mimea na pia wanyama. Ni sehemu muhimu ya udongo maana inaongeza rutuba yake. Tofauti na mchanga mtupu inaweza kushika maji kama sifongo. Pia ina virutubishi vingi ndani yake pamoja na nitrojeni. 
Mtaala
Mtaala (kutoka Kiarabu; kwa Kiingereza "curriculum") ni mpangilio wa mambo ambayo mwanafunzi anatarajiwa kusaidiwa kujua hatua kwa hatua. 
Tiketi
Tiketi (pia: tikiti, kutoka Kiingereza "ticket") ni kipande cha karatasi au kadi inayoidhinisha mtu kuingia, kushiriki, kutumia au kusafiri. Tiketi huuzwa moja kwa moja au kidijitali siku ya matumizi au siku kadhaa kabla ya siku ya matumizi kufika. 
Variable (kompyuta programming)
Variable (kompyuta programming) ni mahali katika RAM penye anwani panapo idadi kadhaa (inayojulikana au isiyojulikana) ya habari iitwayo value.
Delta (herufi)
Jinsi ilivyo kawaida na herufi mbalimbali za Kigiriki inatumiwa kama kifupi kwa ajili ya dhana mbalimbali katika hesabu na fisikia. Inaweza kutumiwa kutaja pembe ya nne katika pembenne. 
Kuki
Maana yake asili ni biskuti au keki ndogo, lakini neno la kuki linatumika ili kompyuta yenye kurasa za tovuti iweze kuwasaliana na watazamaji. Programu za tovuti hizi inahifadhi habari kadhaa za mtazamaji au mtumiaji (k.m. jina la mtumiaji, neno la siri, ruhusa, mapendekezo) kwenye kompyuta ya mtazamaji mwenyewe. Hivi mtazamaji anatambuliwa kila wakati anaingia kwenye tovuti hii.
Kenya Data Networks
Kenya Data Networks (KDN), ni kampuni binafsi ya mawasiliano ya data nchini Kenya Ndiyo kubwa zaidi ya kuwasilisha data mtoa na miundombinu nchini Kenya. KDN inaendesha mchanganyiko wa "microwave radio" na viungo miungano ya "fibre optic" huduma za kuwasilisha ya tabaka la pili ("Ehternet, Frame Relay") kwa wateja wao. Aidha, KDN huweka na kuhifadhi idadi "gateway" ya intaneti ya kimataifa, ambayo huuzia kwa wateja wke kama vile "ISP", yaani wanao wasilisha intaneti.
DNA
Wanyama, mimea, bakteria na virusi vilevile, wote wana DNA. Molekuli hii inabeba ndani yake habari zote za urithi wa kiumbehai husika, yaani habari za tabia zote zinazopokelewa kutoka kwa wazazi. Mwenye DNA zimo jeni zinazotunza habari maalumu juu ya urithi wa kiumbe.
Intaneti
Bidhaa za programu zinazoweza kupata rasilimali za Mtandao mara nyingi huitwa ajenti wa matumizi. Katika matumizi ya kawaida, tovuti za mtandao, kama Internet Explorer, Firefox, Opera, Apple Safari, na Google Chrome, huwaruhusu watumiaji kuvuka kutoka kurasa ya mtandao mmoja hadi nyingine kupitia viungo vya hyper. Hati kwenye mtandao huweza kuwa na mchanganyiko wowote wa data ya kompyuta, zikiwemo, picha, sauti, maandishi, video, mchanganyiko wa picha na sauti na mambo yanayomhusisha mtumiaji wa Intanet kama michezo, zana ofisi na maonyesho ya kisayansi. Kupitia utafiti wa Intanet unaoendeshwa na maneno maalum kwa kutumia mitambo ya utafutaji kama Yahoo! na Google, watumiaji duniani kote huweza kupata habari nyingi, kwa urahisi na moja kwa moja kutoka kwa Intanet. Ikilinganishwa na kamusi elezi zilizochapishwa namaktaba za kawaida, Mtandao wa Dunia Nzima umewezesha kusambaa ghafla kwa habari na data.
Kitu
Kitu (kwa lugha ya Kiingereza "thing") ni neno linaloelezea dutu, jambo, kifaa au chombo cha aina yoyote. Linatumika hasa kuhusu chochote kinachoundwa na mata.
Dawa
Dawa (kwa Kiingereza "drug") ni dutu lolote -kama si chakula- ambalo linabadilisha hali ya mwili au ya roho ya mtu baada ya kuingizwa mwilini mwake. 
Mtaala
Ni mtaala unaofundisha mambo yote anayopaswa kujifunza mtoto nje ya mtaala ulio rasmi katika maisha ya kawaida ya kujifunzia. Mara nyingine mtaala huu huitwa mtaala uliofichika.
Mara nyingi mitaala hiyo huandaliwa kulingana na mahitaji ya jamii ya mwanafunzi na jamii husika kwa wakati ule.
Mtaala huu unajumuisha matendo yote yanayosaidia ujifunzaji usiokusudiwa au usioratibiwa. Kwa mfano ujifunzaji wa utii kwa mamlaka, kuwahi/kujali muda, usafiri nakadhalika. Yaani unajumuisha mambo yote ambayo hayaonekani kwenye muhtasari wa shule kama sehemu ya mtaala.
Rada
Rada (ing. "radar") ni jina kwa mitambo inayotumia mawimbi ya redio kutambua vitu na vyombo mbalimbali kwa kuangalia mambo kama aina, mwelekeo, kasi n.k. 
Immanuel Kant
Anaangalia ujuzi wa "a priori" (Kilatini: "kutoka chanzo"). KUna mambo ambayo tunajua bila maarifa na ujuzi huu ni msingi wa kupata maarifa. Tunajua kuwepo kwa wakati na mahali bila kuiona - na kw aujuzi huu ndani yetu hatuwezi kuelewa wakati fulani au mahali fulani. Hapa anaita hisabati aina ya "sayansi a priori" kwa sababu dhana zote za hisabati ziko bila maarifa yoyote.
Historia ya Intaneti
Intaneti (kutoka Kiingereza "Internet") ni mfumo mkubwa ambao mamilioni ya kompyuta na mifumo na uendeshaji wa mfumo wa aina zote yanaweza kuwaunganisha. Hii ina maana ya mahusiano ya dunia yote pamoja.
Programu ya kompyuta
Sehemu ya programu ya kompyuta ambayo hufanya kazi iliyojulikana inajulikana kama algorithm. Mkusanyiko wa programu za kompyuta, maktaba, na data zinazohusiana zinajulikana kama programu. Programu za kompyuta zinaweza kuhesabiwa pamoja na mistari ya kazi.
Mtandao wa kompyuta
Daraja la mtandao huunganisha Vijisehemu vya mitandaomingi katika tabaka la kiungo data (tabaka la 2) cha kielelezo cha OSI . Madaraja huwa hayaigi kiholela trafiki yote kwa mashimo yote, kama habu zinavyofanya, lakini husoma ni anwani ipi ya MAC ambayo inaweza kufikiwa kwa shimo fulani. Mara baada ya daraja kuhusisha shimo na anwani fulani, litakuwa likituma trafiki kwa anwani hiyo tu kwa hilo shimo. Madaraja huwa yanatuma habari za utangazaji kwa mashimo yote isipokuwa tu kwa shimo ambamo habari zilipokelewa.
Dhamana
Dhamana (kutoka neno la Kiarabu) ni kitu chochote ambacho mtu anaweka au kuwekewa ili kukomboa kitu fulani au kupata huduma fulani. Dhamana inaweza kuwa pesa, gari, nyumba na hata chochote kile. Dhamana ipo katika pande nyingi, kwa mfano katika mahakama ili mshtakiwa aachiliwe kwa muda.
Wiki
Wakati mwingine injini za utafutaji data kama vile Google zinaweza kutumika katika Wiki ambayo uwezo wake wa kutafuta ni mdogo ili kupata matokeo sahihi zaidi. Hata hivyo, mwelezo wa injini ya utafutaji unaweza kuwa umepitwa na wakati kama vile (siku, wiki au miezi) kwa tovuti nyingi.
Seva
Seva (kutoka Kiingereza "server") ni kompyuta au programu kubwa inayounganisha kompyuta nyingine zilizounganishwa kwenye mfumo mmoja wa mawasiliano ya mtandao.
Utafiti
Ufafanuzi mwingine wa utafiti unatolewa na John W. Creswell, ambaye anasema "ni mchakato wa hatua za kukusanya na kuchambua habari ili kuongeza uelewa wetu wa mada au suala". Inajumuisha hatua tatu: kuuliza swali, kukusanya data ili kujibu swali, na kutoa jibu la swali.
Kitawe
Kitawe ni neno lenye maana zaidi ya moja. Kwa mfano "nyanya" lina maana ya bibi na lina maana ya tunda ambalo ni kiungo cha chakula. Neno "paa" lina maana ya sehemu ya juu ya nyumba na vilevile ni jina la mnyama fulani.
Manukato
Viungo ni mbegu, matunda, mizizi, gome, au vitu vingine vya mmea hasa kutumika kwa ladha, rangi au kuhifadhi chakula. Mafuta yanajulikana kwa mimea, ambayo ni majani, maua, au mimea ya mimea inayotumiwa kwa ladha au kama ya kupamba. Mafuta mengi yana mali ya antimicrobial. Hii inaweza kuelezea kwa nini viungo vinatumiwa mara nyingi katika hali ya joto, ambazo zina magonjwa mengi ya kuambukiza, na kwa nini matumizi ya viungo ni maarufu katika nyama, ambayo hasa huathirika kuharibika.Wakati mwingine dawa hutumiwa katika dawa, mila ya kidini, vipodozi au uzalishaji wa manukato, au kama mboga.
Mata
Hivyo matawi mbalimbali ya sayansi yanatumia neno mata kwa maana tofautitofauti.[5][6][7]Falsafa pia inatumia neno hilo, hasa kwa kutofautisha mata na roho, na hivyo ulimwengu unaoonekana na ule ambao hauonekani, lakini unasadikika kuwepo.
Ufahamu
Ufahamu ni dhana inayorejelea kujua na kuielewa jambo kwa usahihi na kuweza kulielezea upya kwa usahihi bila kupoteza maana yake ya msingi.
Nadharia
Nadharia (kutoka neno la Kiarabu; kwa Kiingereza: "theory") ni mkusanyo wa taarifa mbalimbali zenye ukweli ndani yake bila kuegemea upande fulani. 
Igalula
Igalula inaweza kumaanisha
Taarifa
Pia ni takwimu zilizochakatwa ambazo zina maana kamili inayoweza kutumika katika kufanya maamuzi fulani.
Kitanda (maana)
Kitanda inaweza kumaanisha
Habari
Ni sehemu ya habari tu ambayo huonyesha jumla ya maendeleo duniani.
Takwimu
Kwa hiyo takwimu ni elimu ya kukusanya data, kuzipanga, kuzitathmini na kutoa maelezo juu yake.
Divai
- Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. (in French) - Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. (in French) - Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. (in French) - Transclusion error: {{En}} is only for use in File namespace. Use {{lang-en}} or {{en icon}} instead. {{Country data {{{1}}}
Kepler (chomboanga)
Data zake zinatumwa duniani na kufanyiwa utathmini hapa kwetu.Shabaha ni kutambua nyota zinazoonyesha mabadiliko ya kurudiarudia ya angavu ya nyota zinazosababishwa na sayari zinazopita mbele ya nyota wakati wa kuangaliwa. Yaani kila sayari ikipita nyota yake inapunguza kiasi kiwango cha nuru kinachoonekana na mtazamaji wa nyota hii inaweza kupimwa.
Kepler ilipaswa kusimamisha kazi yake kwa sababu kulitokea tatizo la kulenga tena darubini pale panapotakiwa na waandisi duniani walishindwa kuondoa tatizo hili.
Mtaala
Malengo ya jumla ni matarajio au mabadiliko kitabia ambayo tunatarajia kuyaona kwa mtu ambae amepata elimu.Malengo ya jumla ni malengo na madhumuni ya elimu kitaifa yaliyokusudiwakutimizwa na program mbalimbaliza mafunzokatika viwango mbalimbali vya elimu. Kimsingi malengo haya yanatokana na sera ya elimu katika nchi husika.
Kenya Data Networks
KDN ilianza kwa kutoa miundombinu kwa kupitia "microwave radio" na mtindo wa "hub-and-spoke". Kwa sasa, inaendesha idadi ya vituo vya msingi mjini Nairobi, Mombasa na mashambani (Embu, Meru, Kisumu, Diani, Malindi,nk), ambayo yameunganishwa kupitia "directed radio backhauls". Teknolojia hii hatimaye itabadilishwa na miundombinu ya "fiber-optic".
Dola
Dola (kutoka Ar. دولة "daulat"; "nchi, serikali, taifa; ing. "state) ni utaratibu wa kisiasa wa jamii katika eneo fulani.
Takwimu
Takwimu ni tawi la hisabati; hapo mbinu tofautitofauti za kupanga na kutathmini data zinachunguzwa pamoja na nafasi za welekeo ambazo ni muhimu kwa kubashiri kutokana na data zilizopo. Takwimu za kitaifa au takwimu zinazojumlisha data zinazokusanywa na ofisi za serikali; katika nchi za Kenya na Tanzania kuna "National Bureau of Statistics" Takwimu ya wananchi ni chombo muhimu katika demografia inayoonyesha jinsi gani idadi ya watu katika nchi na sehemu zake inabadilika pamoja na mabadiliko ya umri, jinsia n.k. Mbinu kuu ya fani hii ni sensa. Takwimu ya afya na magonjwa inachunguza hali ya afya kati ya wananchi na uenezji wa magonjwa Takwimu ya uchumi inakusanya na kuchunguza habari za uchumi wa nchi au matawi yake Takwimu katika sayansi kama fizikia, meteorolojia, kemia au biolojia inakusanya data ya vipimo na majaribio na hivyo kupata habari za undani juu ya fani hizo pamoja na ubashiri wa majaribio mapya. Takwimu ya bima ni muhimu kwa kukadiria gharama zinazoweza kutokea na hivyo bei iliyo lazima kwa huduma za bima
Microprocessor
Microprocessor ni mchanganyiko wa saa nyingi, inayoendeshwa na saa, kujiandikisha msingi, mzunguko wa digital-jumuishi ambao unakubali data ya binary kama pembejeo, huifanya kulingana na maagizo yaliyohifadhiwa katika kumbukumbu yake, na hutoa matokeo kama pato.
Kifua
Kifua (pia: Kidari, Kigiriki: θώραξ, Kirumi: thorax) ni sehemu ya mwili inayounganisha shingo na fumbatio.
Lemma
Lemma "(gir. λῆμμα, lemma)", pia kidahizo, ni neno la kutaja umbo la kimsingi la neno. Latumija hasa kwa majina au vichwa vya makala za kamusi ambako maneno hupangwa kufuatana na a-b-c kwa umbo la kimsingi yaani lemma.