Kinasasauti kiligunduliwa na nani?
Kinasasauti
Mvumbuzi Robert Hooke ndiye aliyekuwa wa kwanza kujaribu kutumia kinasasauti kilichofunganishwa na uzi kilichojulikana kama lover's telephone.
Redio
Mwaka 1886 Mjerumani Heinrich Hertz alitambua mawimbi ya sumakuumeme. Wataalamu na muhandisi mbalimbali walifanya majaribio katika miaka iliyofuata kutumia mawimbi haya kwa mawasiliano, kati yao Mwitalia Guglielmo Marconi, Mmarekani Nikola Tesla na Mrusi Alexander Popov. Kila mmoja ametajwa kama "mtu wa kwanza aliyegundua rungoya".
Historia ya tarakilishi
Mwezi wa kumi na moja mwaka 1937 George Stibitz alivumbua kikokotoo kilichotumia rilei kilichoitwa Model K. Hiki ndicho kikokotoo cha kwanza kufanya kazi kwa mfumo wa namba jozi. K inasimama kama Meza ya Jikoni ambapo ndipo alipokiungia kikokotoo hiki.
Kisu
Visu vimepatikana tangu miaka lakhi: ni kati ya vifaa vya kwanza vilivyotengenzwa na binadamu tangu zama za mawe. Chanzo kilikuwa katika mawe yaliyochongwa ili kupata kona kali kwa shughuli za kukatakata. 
Carl Friedrich Gauss
Gauss alibuni mambo mengi.
Alikuwa mtu wa kwanza aliyeonyesha jinsi gani kuchora pembekuminasaba. Alitengeneza jedwali inyoonyesha tarehe ya Pasaka kwa kila mwaka. Alitoa nadharia juu ya namba tasa inayoonyesha jinsi gani namba tasa zinatawanyawa kati ya namba za kawaida. Mbinu wa namba mraba ndogo ulimsaidia kubuni uenezi kawaida wa mchirizo unaoeleza wastani ya vipimo vinavyotofautiana kiasi. Mbinu huu umekuwa msingi wa ueneaji yamkini na takwimu ya kisasa.
Mapinduzi ya Viwandani
Uzalishaji mkubwa wa kemikali ulikuwa mojawapo ya maendelo muhimu wakati wa Mapinduzi ya Viwandani. Ya kwanza kati yao ikiwemo uzalishaji wa asidi sulfuriki kupitia mchakato wa chumba cha risasi iliyovumbuliwa na Muingereza John Roebuck (mwenziwe wa kwanza wa James Watt) mnamo mwaka wa 1746. Aliweza kuongeza pakubwa kiwango cha utengenezaji kwa kuondoa mitungi ghali ya vioo iliyotumika hapo awali na vyumba vikubwa, na ambavyo havikuwa ghali vilivyoundwa na vipande vya risasi. Badala ya kutengeneza kiasi kidogo kila wakati, aliweza kutengeneza karibu paundi 100 (kilo 50) katika kila chumba, ongezeko la angalau mara kumi.
Eris (sayari kibete)
Eris ilitambuliwa 2005 na wanaastronomia walioongozwa na Dr. Michael E. Brown kwenye paoneaanga Mount Palomar (Marekani). Walichungulia picha za anga zilizopigwa mwaka 2003 wakatambua nukta ya anga lililobadilika mahali. 
Sudusi
Mabaharia walitumia kifaa kinachoitwa Sudusi (ing. sextant) kwa kupima pembe za Jua na nyota baharini na hivyo wakiweza kukadiria mahali pao baharini.
Kinamakura
Kinamakura ni lugha ya Kiaustronesia nchini Vanuatu inayozungumzwa na Wanamakura kwenye visiwa vya Efate, Emwae, Tongoa ma Tongariki. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kinamakura imehesabiwa kuwa watu 3750. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinamakura iko katika kundi la Kioseaniki.
Kutabaruku
Hanukkah, au "Sikukuu ya Wamakabayo", ni sikukuu ya Uyahudi inayodumu siku nane kuanzia tarehe 25 Kislev (mnamo Desemba, lakini pengine mwishoni mwa Novemba). Ilianzishwa na Yuda Mmakabayo na wenzake mwaka 165 KK kisha kutakasa Hekalu la Yerusalemu na hasa altare yake kutokana na unajisi uliosababishwa na mfalme Antioko Epifane (168 KK) alipodhulumu Uyahudi. 
Kenya
Katika mwaka wa 1984, uvumbuzi uliofanywa na mtafiti maarufu Richard Leakey na Kamoya Kimeu huko Ziwa Turkana ulikuwa wa mifupa ya mvulana iliyohusishwa na Homo erectus wa miaka milioni 1.6 iliyopita. Utafiti wa awali wa viumbe hawa unahusishwa na Mary Leakey na Louis Leakey, ambao ndio waliofanya uchunguzi wa mwanzo wa kiakiolojia huko Olorgesailie na Hyrax Hill. Baadaye utafiti wa Olorgesailie uliendelezwa na Glynn Isaac.
Kinusa-Laut
Kinusa-Laut ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wanusa-Laut kwenye kisiwa cha Nusa Laut. Mwaka wa 1989 idadi ya Wanusa-Laut imehesabiwa kuwa watu 2230, lakini hakuwa na wasemaji wa Kinusa-Laut kama lugha yao ya kwanza, yaani ni kama lugha imelala usingizini. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinusa-Laut iko katika kundi la Kiseram.
Makoto Kobayashi
Makoto Kobayashi (amezaliwa 7 Aprili, 1944) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Japani. Hasa amechunguza chembe za atomu. Mwaka wa 2008, pamoja na Toshihide Maskawa na Yoichiro Nambu, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.
Kichocho
Ugonjwa na kidusia chake vilitambuliwa mara ya kwanza mwaka 1851 na tabibu Mjerumani Theodor Bilharz alipochunguza maiti katika hospitali moja mjini Kairo, nchini Misri . Kwa hiyo ugonjwa umejulikana pia kwa jina la Bilharzia.
Gantt
Chombo cha kwanza kinachojulikana cha aina hii mara kimeripotiwa kilichotengenezwa mwaka 1896 na Karol Adamiecki, ambaye hujulikana kuwa ni hamonogramu. Adamiecki hakuchapisha chati yake hadi 1931, hata hivyo, na kisha tu katika lugha ya Kipolishi. Hiyo chati inajulikana baada ya Henry Gantt (1861-1919), ambaye iliyoundwa chati yake kuzunguka miaka 1910-1915.[1][2][3]
Kinahuatl
Kinahuatl ("nāhuatl", "mexìcatlàtōlli") ni kati ya lugha asilia za Mexiko zilizopo tangu wakati kabla ya kufika kwa Wahispania. Idadi ya wasemaji wa lahaja zake ni takriban milioni moja na nusu.
Nyoka Maji (kundinyota)
Nyoka Maji ni kati ya kundinyota zilizobuniwa tangu mabaharia Wazungu walizunguka Dunia yote yaani karne ya 16. Hazikutajwa katika vitabu vya Wagiriki wa Kale au vya Waarabu. Kundinyota hii ilielezwa mara ya kwanza na mabaharia Waholanzi Pieter Dirkszoon Keyser na Frederick de Houtman katika safari yao ya kuelekea Indonesia iliyoonyeshwa mara ya kwanza mwaka 1598 katika globu ya nyota ya Petrus Plancius na kuingizwa baadaye katika ramani ya nyota ya Johann Bayer iliyokuwa muhimu kwa elimu ya nyota.
Isopodi mkubwa
Mtafiti wa zoolojia Mfaransa Alphonse Milne-Edwards alikuwa wa kwanza [3] kuelezea jenasi hiyo katika mwaka wa 1879 [4] baada ya mwenzake Alexander Agassiz kumpata Bathynomus giganteus kijana wa kiume kutoka Ghuba ya Meksiko; huu ulikuwa ni ugunduzi wa kusisimua kwa wanasayansi na umma kwa sababu wakati ule wataalamu walikuwa bado wakivutana juu ya swali kama uhai unawezekana katika vilindi vikubwa vya bahari. Bathynomus giganteus wa kike hawakupatikana hadi mwaka 1891.
Neptun
Neptuni haionekani kwa macho matupu. Inawezekana ya kwamba Galileo Galilei, aliyekuwa mtu wa kwanza kutumia darubini kuangalia nyota, aliiona alipotazama anga lakini hakuitambua kama sayari, ila kama nyota mojawapo. 
Neptuni ilitambuliwa katika karne ya 19 kutokana na makadirio ya kihisabati wakati wataalamu walitafuta maelezo ya mzingo wa sayari jirani ya Uranus na hapo kuwepo wa sayari ya nyongeza ulitabiriwa. Hivyo ilitazamwa kwenye darubini kwa mara ya kwanza tarehe 23 Septemba 1846 karibu na mahali ilipotabiriwa.
Kingamwili
Maelezo ya kwanza ya kiafya ya kinga ambayo yalitokana na kiumbehai maalumu mwenye kusababisha ugonjwa huenda ni Kitab fi al-jadari wa-al-hasbah (Tasnifu juu ya Ndui na Surua, ilitafsiriwa 1848 [4] ) yaliyoandikwa na daktari wa Kiislamu Al-Razi katika karne ya 9. Katika tasnifu, Al Razi anaeleza wasilisho la kiafya la ndui na surua na anaendelea kuonyesha kwamba ufichuo kwa vikolezo hivi maalum kufikia kinga ya kudumu (ingawa si kutumia muda). [3] Hata hivyo, ni nadharia ya viini-maradhi ya ugonjwa ya Louis Pasteur iliyoiruhusu sayansi mpya ya elimu ya kingamaradhi kueleza jinsi ugonjwa unavyosababishwa na bakteria, na jinsi, kufuatia maambukizo, mwili wa binadamu unapata uwezo wa kupinga maambukizo zaidi. [1]
Panzimaji (kundinyota)
Panzimaji inapatikana kati ya kundi nyota zilizobuniwa tangu mabaharia Wazungu kuzunguka dunia yote yaani karne ya 16 na kuona mara ya kwanza nyota za kusini. Kundinyota hii ilielezwa mara ya kwanza na mabaharia Waholanzi Pieter Dirkszoon Keyser na Frederick de Houtman katika safari yao ya kuelekea Indonesia zikaonyeshwa mara ya kwanza mwaka 1598 katika globu ya nyota ya Petrus Plancius. Keyser alitumia jina la Vliegendenvis (samaki anayeruka yaani panzimaji)[2] iliyotafsiriwa na Bayer kwa kilatini kuwa « Piscis Volans » iliyoendelea kufupishwa baadaye kuwa « Volans ».
Fahrenheit
Skeli ya fahrenheit ilibuniwa 1724 na mwanafizikia Mjerumani Daniel Gabriel Fahrenheit. Ilikuwa skeli ya kupima halijoto iliyotumiwa sana duniani lakini wakati wa karne ya 20 skeli ya selsiasi ilichukua nafasi yake kwa sababu inalingana na vipimo sanifu vya kimataifa. Leo hii fahrenheit hutumiwa hasa Marekani na nchi chache nyingine kama Belize.
Kanda (kifaa)
Kanda sanifu ya kwanza iligunduliwa mwaka 1962 na kampuni ya Philips. Wao waliita "Compact Cassette". Wakati huo zinapoanza (miaka ya 1960) kanda-kaseti na vifaa vyake vya kurekodia havikuwa bora sana. Lakini ilipofika miaka ya 1970 kila mtu alipenda kusikiliza muziki kupitia kaseti na hivyo polepole teknolojia ikawa poa zaidi. 
Kismet
Kismet ni kichwa cha roboti kilichotengenezwa na dokta Cynthia Breazeal mwishoni mwa miaka ya 1990 katika Taasisi ya Teknolojia ya Massachusetts (Massachusetts Institute of Technology, kwa kifupi MIT) kama jaribio la kompyuta yenye ufanisi; mashine ambayo inaweza kutambua na kuiga hisia. 
Ukonfusio
Ukonfusio ni mtazamo kuhusu maadili, siasa na falsafa ambao ulianzishwa na Konfusio (Kǒng Fūzǐ, or K'ung-fu-tzu, lit. "Master Kong", 551 KK–478 KK) huko China.
Ibuti la Jauza
Jina la Ibuti la Jauza lilijulikana tangu karne nyingi kati ya mabaharia Waswahili waliotumia nyota hii kama msaada wa kukuta njia yao baharini wakati wa usiku. Asili ya jina ni Kiarabu إبط الجوزاء ("ibt al jauza") na jina hili lilipokewa pia na wanaastronomia wa Ulaya wakati wa karne za kati na kwa matamshi ya kigeni kuwa "i-bt-al-geuza" halafu "Betelgeuze". 
Mapinduzi ya Viwandani
Kiwanda kingine kikubwa cha kipindi cha baadaye cha Mapinduzi ya Viwandani kilikuwa cha taa ya gesi. Ingawa wengine waliweza kubuni vifaa sawa kwingeneko, kuanzishwa kwa kazi hii katika eneo kubwa kulifanywa na William Murdoch, mfanyikazi wa Boulton na Watt, waanzilishaji wa injini za mvuke za Birmingham. Mchakato ulihusu kupitisha gesi kwa tanuri kubwa zenye makaa ya mawe, kuisafisha gesi (kutoa kiberiti, amonia na haidrokaboni nzito), kisha uhifadhi na usambazaji wake. Vifaa vya kwanza vilivyowashwa na gesI vilianzishwa mjini London kati ya miaka ya 1812 na 1820. Baadaye vilikuwa mojawapo ya watumiaji wakubwa wa makaa ya mawe nchini Uingereza. Taa ya gesi ilisababisha mabadiliko makubwa katika mipango ya kijamii na ya viwanda kwa sababu iliviruhusu viwanda na maghala kubaki wazi kwa muda mrefu zaidi kuliko kupitia mishumaa na mafuta taa. Kutumika kwake kuliwezesha maisha ya usiku kunawiri mijini kwa sababu miji na maeneo ya ndani ya manyumba yaliweza kumulikwa kwa njia kubwa sana ambayo haikuwezekana miaka ya awali.
Mbozi
Eneo hilo linapata umaarufu zaidi baada ya kuvumbuliwa mabaki ya mifupa ya mijusi mikubwa ya kale dinasaure kando ya kijito Mahoma. Profesa Patrick O'Connar wa Chuo kikuu cha Ohio nchini Marekani amekuwa akifanya utafiti tangu mwaka 2002 ambapo ameweza kugundua mabaki hayo.
Cannabidiol
Cannabidiol kwanza iliweza kudondolewa mwaka 1940 na wanasayansi wawili, Adams na Todd. Kwa wakati ule walidhania kwamba kiungo hiki kuwa hakina nguvu zozote za kibaolojia. Lakini mwaka 1963, wanasayansi wawili tena, Mecholaum na Shvo waliweza kuchunguza kwa kina kuhusu muundo wa kikemia wa cannabidiol.
Lenzi
Galileo Galilei kwa kawaida anaaminika kuwa alitumia lenzi ili kutengeneza darubini ya kwanza. Hata hivyo, yeye tu alibadilisha na kuboresha muonekano kama aliyojifunza kutoka kwa wataalamu wa Uholanzi kama vile Hans Lippershey. Huenda alikuwa ndiye wa kwanza kutumia teknolojia ili kufanya uchunguzi sahihi wa nyota.
Tepu ya sumaku
Tepu za sumaku ziligunduliwa kwa mara ya kwanza na mtaalamu wa mambo ya sauti wa Kijerumani Fritz Pfleumer mnamo 1928 nchini Ujerumani. Uvumbuzi wa Pfleumer ulitumia iron oxide (FeO) ungaunga alioupakaa katika ukanda wa karatasi.
Kikohozi kikuu
Inakadiriwa kwamba kifaduro huwaathiri watu milioni 16 kote duniani kila mwaka.[13] Idadi kubwa ya visa hutokea katika mataifa yanayostawi na watu wa umri wowote wanaweza kuathiriwa[9][13] Mwaka wa 2013, ugonjwa huu ulisababisha vifo 61,000 – vilivyoshuka kutoka vifo 138,000 mwaka wa 1990.[14] Karibu 2% ya watoto wanaoambukizwa wakiwa wa chini ya mwaka mmoja hufa.[4] Maelezo ya mizuko ya ugonjwa huu yalitolewa kwa mara ya kwanza katika karne ya 16. Bakteria inayosababisha ugonjwa huu ilitambuliwa mwaka wa 1906. Chanjo yake ilipatikana katika miaka ya 1940.[5]
Mwanafarasi (kundinyota)
Equuleus - Mwanafarasi ni kati ya kundinyota zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika karne ya 2 BK. Iko pia katika orodha ya kundinyota 88 ya Umoja wa kimataifa wa Astronomia kwa jina la Equuleus. Kifupi chake rasmi kufuatana na Ukia ni 'Equ'.
Kisukari aina ya 2
Aina ya 1 ya kisukari na ya 2 zilitambuliwa kama hali mbili tofauti kwa mara ya kwanza na matabibu kutoka India walioitwa Sushruta na Charaka katika mwaka wa 400-500 huku aina ya 1 ikihusishwa na vijana, na aina ya 2 ikuhusishwa na watu wanene kupindukia.[60] Neno "kisukari" au "kutokwa na asali" liliongezwa na Mwingereza John Rolle mwishoni mwa miaka ya 1700 ili kutofautisha diabetisi insipedasi inayohusishwa na kukojoa kila mara.[60]Dawa hazikuwa zimetengenezwa hadi kufikia mwanzo wa karne ya 20 ambapo Frederick Banting na Charles Best kutoka Kanada waligundua insulin, mwaka wa 1921 na 1922.[60] Hii ilifuatiwa na kutengenezwa kwa insulini ya kudumu ya NPH miaka ya 1940. [60]
Asidi amino
Asidi amino za kwanza ziligunduliwa mapema miaka ya 1800. Katika 1806, na wanakemia wa Kifaransa Louis-Nicolas Vauquelin na Pierre Jean Robiquet waliutenga mchanganyiko katika asparaga ambayo ilipatikana kuwa asparagini, na kuwa asidi amino ya kwanza kugunduliwa.[3][4] Asidi amino nyingine iliyogunduliwa mapema karne ya 19 ilikuwa sistini, katika 1810,[5] ingawa monoma yake, sisteini, ilikuja kugunduliwa miaka mingi baadaye, katika 1884.[4][6] Leucine Glycine na pia ziligunduliwa katika wakati huu, katika 1820.[7] Matumizi ya neno "amino acid" katika lugha ya Kiingereza ni kutoka 1898[8].
Kiesperanto
Kiesperanto ni lugha ya kupangwa inayozungumzwa zaidi duniani kati ya lugha hizi. Ilipangwa na Ludwik Lejzer Zamenhof, myahudi aliyetoka mjini Białystok, nchini Urusi (siku hizi ni sehemu ya nchi ya Poland). Alitoa kitabu cha kwanza cha lugha hii mwaka 1887 baada ya kuitengeneza kwa miaka karibu kumi. Nia yake ilikuwa kutengeneza lugha rahisi ili iwe lugha saidizi ya kimataifa, lugha ya pili kwa kila mtu duniani. Waesperanto wengine bado wanataka hiyo, lakini wengine wanapenda kuitumia tu bila nia ya kuieneza duniani kote. 
Marashi
Mtengenezaji wa kwanza wa marashi yaaminika alikuwa mwanamke aliyebobea katika somo la Kemia. Kwa jina aliitwa Tapputi. Ametajwa katika maandishi ya kale ya Mesopotamia. Alitengeneza marashi kwa kuchanganya maua yaliyopondwapondwa, mafuta, calamus na manukato mengine. Mchanganyiko huo aliuchunga na kuuweka kwa muda.
Zoraki (kundinyota)
Jina la kimataifa la Phoenix lilibuniwa na Mholanzi Pieter Dirkszoon Keyser aliyechora nyota za kusini katika safari yake katika Bahari Hindi ya miaka ya 1595-96. Inaonekana ya kwamba hakutambua nyota hizi au hakuwa na habari za kundinyota Zoraki ya Waarabu. Hapo alibuni kundinyota lililokuwa mpya kwake na kuilita kwa jina la ndege Phoenix. Phoenix au Finiksi ni mnyama wa visasili katika mitholojia ya Misri ya Kale na Ugiriki ya Kale anayekufa motoni lakini anatokea tena ama kutoka maiti au majivu yake. Baadaye Wakristo walitumia Finiksi kama mfano wa ufufuo. Wakati wa Keyser kulikuwa na wasiswasi kama ni kiumbe cha kisasili tu au labda ndege wa nchi za mbali aliyepatikana kweli. Hatuna habari zaidi lakini inawezekana ya kwamba Keyser aliamini kwamba ndege huyu alipatikana katika nchi za kusini na hapo alitumia jina lake jinsi alivyochagua pia majina ya wanyama wengine wa kusini kwa kutaja kundinyota mpya alizobuni.
Sumaku
Wachina ni watu wa kwanza waliotambua matumizi ya sumaku kwa manufaa ya kibinadamu. Tangu karne ya 11 walitumia sindano ya magnetiti yenye tabia ya kisumaku iliyolea juu ya maji ndani ya dira. Ncha za sindano sumaku huathiriwa na uga sumaku wa dunia na ncha zake zinatazama kaskazini au kusini. Kwa msaada wa dira mabaharia waliweza kuvuka bahari na kulenga pwani la mbali lisiloonekana mara moja bila kupoteza njia.
Kinasasauti
Kinasasauti hutumika katika simu, vifaa vinavyosaidia watu walio na shida za kusikia, pamoja na vifaa vya kuhadhiri kwa watu wengi katika jukwaa na ukumbi. Unapoongea kwa kinasasauti, ile sauti hufanywa kubwa na baadaye kusikika kwa kipaza sauti. Kinasasauti pia hupatikana katika studio za kurekodi muziki ambapo mtu hukitumia na ile sauti huhifadhiwa kwa tarakilishi na baadaye kuhaririwa ili muziki utolewe. Kwa leo, hili ni jambo la kawaida haswa kwa wale wanaotengeneza video za youtube ili sauti yao iwe ya kuvutia na kusikika kwa urahisi [1].
Wamasai
Kijadi, Wamasai hula nyama, maziwa na damu ya ng'ombe. Utafiti wa ILCA (Nestel 1989) unasema: "Leo hii, chakula kikuu cha Kimasai ni maziwa ya ng'ombe na unga wa mahindi. Wao huyanywa maziwa pekee au katika chai na unga wa mahindi hutumiwa kupika uji au ugali. Unga ulioshikamana unajulikana kama ugali na huliwa na maziwa; na hii inatofautiana na uji, ambayo hutayarishwa na hupikwa na maziwa. Nyama, ingawa ni chakula muhimu, huliwa kwa nadra, kwa hivyo haiwezi tambulika kama chakula kikuu. Mafuta ya nyama hutumika katika kupika, sanasana uji, mahindi na maharagwe. Siagi pia ni chakula muhimu cha watoto wachanga. Damu hunywewa kwa nadra."
Yasunari Kawabata
Yasunari Kawabata (11 Juni 1899 – 16 Aprili 1972) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Ujapani. Hasa aliandika riwaya. Mwaka wa 1968 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Gottfried Leibniz
Alibuni hisabati ya kalkulasi (sambamba na Newton) na pia hisabati ya binari ambayo ni msingi wa teknolojia ya kompyuta. Alitengeneza pia mashine ya mahesabu.
Kimasalit
Kimasalit ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad na Sudan inayozungumzwa na Wamasalit. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimasalit nchini Chad imehesabiwa kuwa watu 60,900. Wengi wao lakini wamekimbia vita nchini Sudan, na idadi ya wasemaji wa Kimasalit nchini Sudan haijulikani kwa uhakika. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimasalit iko katika kundi la Kinilotiki.
Kinanai
Kinanai ni lugha ya Kitungusi nchini Urusi na Uchina inayozungumzwa na Wananai. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kinanai nchini Urusi imehesabiwa kuwa watu 1350. Pia kuna wasemaji 40 nchini Uchina (2007). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinanai iko katika kundi la Kitungusi ya Kusini.
Kisinsauru
Kisinsauru ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasinsauru. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisinsauru imehesabiwa kuwa watu 500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisinsauru iko katika kundi la Kimadang.
Daraja la Kikwete
Daraja la Kikwete ni daraja la kuvuka Mto Malagarasi nchini Tanzania lililofunguliwa rasminna rais Jakaya Kikwete tarehe 16 Septemba 2015.
Karatasi
Mataifa jirani walipokea ujuzi kuhusu karatasi kutoka kwa Wachina. Mnamo 750 wafungwa Wachina waliwafundisha Waarabu mtindo huu na kitabu cha kwanza kilichoandikwa juu ya karatasi kilipatikana Baghdad mnamo 870.
Nyutoni
Nyutoni ni kipimo cha SI. Jina linetokana na mwanafizikia Isaac Newton aliyegundua misingi ya fizikia umekanika. 
Tetekuwanga
Tetekuwanga ilitambuliwa kwa mara ya kwanza na mwanasayansi Mwislamu wa Kiajemi Muhammad ibn Zakariya ar-Razi (865-925), anayejulikana katika nchi za magharibi kama "Rhazes", ambaye aliitofautisha bayana na ndui na surua.Baadaye Giovanni Filippo (1510-1580) wa Palermo alitoa maelezo ya kina zaidi.
Kianuta
Kianuta ni lugha ya Kiaustronesia nchini Visiwa vya Solomon inayozungumzwa na Waanuta kwenye kisiwa cha Anuta. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kianuta imehesabiwa kuwa watu 270. Lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kianuta iko katika kundi la Kioseaniki.
Bikari (kundinyota)
Bikari ni kati ya kundinyota zilizobuniwa katika enzi ya kisasa. Kama ilivyo kwa nyota nyingine zinazoonekana kutoka nusutufe ya kusini pekee haikujulikana kwa Wagiriki wa Kale wala kwa Waarabu, kwa hiyo wataalamu wa Ulaya hawakuwa na habari nazo. Kundinyota hili ilielezwa mara ya kwanza na Mfaransa Nicolas-Louis de Lacaille wakati wa karne ya 18 kwa jina “le Compas “ lililomaanisha “bikari” yaani kifaa cha kuchorea duara.
Tanzanaiti
Tanzanaiti iligunduliwa mara ya kwanza mwaka 1967 katika milima ya Mererani kwenye Wilaya ya Simanjiro, karibu na Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Kilimanjaro na mji wa Arusha. Ili gunduliwa na mtanzania aitwaye Jumanne Mhero Ngoma mkoani Manyara. Manuel D'souza alituma Sampo hiyo kwa mwanageologia John saul ambaye ana cheo cha PhD kutoka chuo cha M.I.T, ambaye alituma Sampo hiyo kwababa yake, ika pelekwa havard University kwa wataalamu wa madini na kuthibitishwa kwamba ilikuwa ni kito cha Aina ya Zoizite.
Selsiasi
Kipimo hiki kilianzishwa na Msweden Anders Celsius (1701 - 1744). Yeye aliita halijoto ya kuchemka kwa maji kama 0 °C na halijoto ya kuganda kuwa 100 °C. Namna ya kuandika ilibadilishwa baadaye kinyume.
Kisabaot
Kisabaot ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Kenya inayozungumzwa na Wasabaot. Mwaka wa 2009 idadi ya wasemaji wa Kisabaot imehesabiwa kuwa watu 241,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisabaot iko katika kundi la Kinilotiki.
Eleveta
Siku hizi eleveta huendeshwa kwa msaada wa injini ya umeme unaovuta kamba au kuendesha pampu ya jeki. Katika historia kuna mifano ya eleveta zilizoendeshwa kwa nguvu ya kibinadamu au kinyama. Mfano wa kwanza unaojulikana ni eleveta iliyotengenezwa na mtaalamu wa Ugiriki wa Kale o reported Archimedes (mnamo 287 KK – 212 KK) mjini Sirakusa.
Christiaan Huygens
Alikuwa kati ya watu wa kwanza waliofikiri ya kwamba nuru ina tabia ya wimbi. Kutokana na nadharia yake juu ya tabia za nuru aliweza kuboresha umbo la lenzi. Mwaka 1655 alitengeneza darubini iliyoboreshwa na kuchungulia sayari ya Zohali (Saturnus). Alitambua mwezi wa Titan na mwaka uliofuata aliweza kutangaza ya kwamba bangili za Zohali zinafanywa kwa miamba. 
Alibuni pia saa makini kushinda saa nyingine za wakati wake. 
Ugonjwa wa kupooza
Ugonjwa wa poliomelitisi umekuwepo kwa maelfu ya miaka huku kuwepo kwake kukionyeshwa katika kazi za sanaa za kale.[3] Ugonjwa huu ulitambuliwa mara ya kwanza kama hali maalum na Michael Underwood mwaka wa 1789[3] navyo virusi vinavyousababisha kutambuliwa mara ya kwanza mwaka wa 1908 na Karl Landsteiner.[9] mikurupuko mikuu ilianza kutokea katika karne ya 19 barani Uropa na Marekani.[3] Katika karne ya 20, ugonjwa huu ulikuwa mojawapo ya magonjwa ya utotoni makuu katika maeneo haya.[10] Chanjo ya kwanza ya polio ilitengenezwa katika miaka ya 1950 na Jonas Salk.[11] Inatarajiwa kuwa juhudi za chanjo na utambuzi wa mapema wa visa utafanikisha kuangamiza ugonjwa huu kufikia mwaka wa 2018.[12] Hata hivyo, kulikuwa na ripoti za visa vipya nchini Syria mwaka wa 2013 [13] na mnamo Mei 2014, Shirika la Afya Duniani lilitangaza hali ya dharura ya kimataifa ya afya ya umma kutokana na mikurupuko ya ugonjwa huu barani Asia, Afrika na Mashariki ya Kati.[14] Ugonjwa huu hautokei katika wanyama wengine wowote.[3]
Kingamwili
Kati ya wakati wa Hippokrates na karne ya 19, ambapo misingi ya mbinu za kisayansi iliwekwa, magonjwa yalihusishwa na mabadiliko au kutolingana katika moja ya giligili nne (damu, kohozi, nyongo njano au nyongo nyeusi). [3] Nadharia ya miasma, iliyosema kwamba magonjwa kama vile kipindupindu au Tauni Nyeusi yalisababishwa na miasma, aina hatari ya "hewa mbaya" [2]ilikuwa maarufu wakati huo. Ikiwa mtu angefichuliwa kwa miasma, angeweza kupata ugonjwa.
Radi (elementi)
Radi ilitambuliwa mara ya kwanza 1898 na mwanakemia Mpoland Marie Curie na mume wake Mfaransa Pierre. Baadaye ilitumiwa kwa ajili ya saa ziliyotakiwa kuonekana usiku kwa sababu radi inang'aa gizani kutokana unururifu wake. Ilitumiwa pia kama dawa hadi ilipoonekana mnamo 1930 ya kwamba inasababisha magonjwa ya kansa.
Isamu Akasaki
Isamu Akasaki (amezaliwa 30 Januari, 1929) ni mwanafizikia kutoka nchi ya Japani. Hasa amechunguza dutu za nusu kipitishi na kubuni diodi ya kutoa nuru. Mwaka wa 2014, pamoja na Hiroshi Amano na Shuji Nakamura, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.
Galileo Galilei
Anakumbukwa kwa sababu aliweka misingi ya mbinu mpya za sayansi zinazoendelea kutumika hadi leo. Akiwa mtaalamu wa kwanza aliyetumia darubini kwa kutazama nyota na sayari na kwa njia hiyo alipanua ujuzi wa binadamu juu ya ulimwengu.
Kālidāsa
Kālidās (Kidevanāgarī: कालिदास) alikuwa mwandishi nchini Uhindi. Aliishi mnamo mwaka 400 katika milki ya Gupta akatumia lugha ya Kisanskrit akitazamiwa kama mshairi mkuu wa lugha hiyo. 
Milki ya Gupta
Kati ya wataalamu wakuu wa enzi hili alikuwa Aryabhata aliyebuni nafasiy a sifuri katika hisabati na kufundisha ya kwamba dunia inazunguka jua. Aliangalia pia kupatwa mwezi na jua na kufanya makadirio ya kanuni zake. Hisabati ya mfuno wa desimali ilibuniwa. Alitambua ya kwamba nuru ya mwezi na sayari ina asili yake katika kuakisi nuru ya jua.
Sukari
Kwa njia hii hamu ya sukari ilikuwa sababu muhimu ya uenezaji wa ukoloni pamoja na biashara ya watumwa.
Hata kama koloni za Hispania, Ureno, Uingereza, Uholanzi, Ufaransa na Denmark zilitengeneza sukari bado ilikuwa ghali kwa watu wa kawaida katika nchi baridi hasa katika nchi zisizokuwa na koloni.
Katika karne ya 18 wanakemia Wajerumani walianza kugundua sukari ndani ya mimea ya nyumbani. Andreas Sigismund Marggraf alitambua sukrosi sawasawa na sukari ya miwa katika mimea mbalimbali ya kienyeji. Mwanafunzi wake Franz Carl Achard aliendelea kufanya majaribio akagundua nafasi kuwba ya bitiruti iliyolimwa kama chakula cha wanyama. Mwaka 1802 aliuza sukari ya kwanza kutoka bitiruti. Kwa kuteua mimea yenye sukari nyingi zaidi alizalisha aina mpya ya bitiruti ya sukari yenye kiwango cha asilimia 16-18 za sukari katika maji yake. Kiwango hiki ni kidogo kulingana na miwa lakini kimetosha kwa utengezeaji wa sukari kwa wingi.
Darubini
Darubini ya kwanza inayojulikana ilitengenezwa mwaka 1608 na Mholanzi Hans Lipperhey aliyekuwa fundi miwani akaunganisha lenzi mbili katika bomba.
Tawahudi
Neno Autism kwa mara ya kwanza lilichukua maana yake ya kisasa mwaka wa 1938 wakati Hans Asperger wa Chuo Kikuu cha Vienna Hospital alipochukua istilahi ya Bleuler autistic psychopaths katika mhadhara nchini Ujerumani kuhusu saikolojia ya watoto.[165] Asperger alikuwa akichunguzi aina ya ASD ambayo sasa inajulikana kama dalili za Aspaja, japo kwa sababu mbalimbali haikutambuliwa kuwa uaguzi tofauti hadi 1981.[163] Leo Kanner wa John Hopkins Hospital kwa mara ya kwanza alitumia Autism katika maana yeke ya kisasa katika Kiingereza wakati alipoanzisha kauli infantile Autism katika ripoti ya 1943 ya watoto 11 waliokuwa na tabia zinazofanana sana.[30] Takribani sifa zote zilivyoelezewa katika maandiko ya kwanza ya Kanner kuhusu, hasa "upweke wa kitawahudi" na "matukio ya kutobadilika" bado yanachukuliwa kuwa matatizo ya wigo wa tawahudi.[56] Haijulikani ikiwa Kanner alibuni neno hilo bila kutegemea mtazamo wa Asperger.[166]
Hussein Mkiety
Mkiety ni moja kati ya wasanii waliobukia Kiwalani kama vile P. the MC, Dknob, Shukuru Kilala, Darassa, Snura Mushi Jay Maswagger na wengine kibao. Alianza harakati za kwa kujihusisha shughuli za hapa na pale, kabla ya kukutana na mwongozaji maarufu wa Kiwalani Siasa Mohammed almaarufu (Chiba). Filamu yake kwanza kucheza ilikuwa Zinduna kisha Itunyama aliyoshiriki pamoja na Adrian Siaga, Shukuru Kilala na Snura Mushi. Filamu hiyo iliongozwa na Gumbo Kihorota.
Kisukari aina ya 2
Kisukari ni mojawapo ya magonjwa yaliyoelezwa mwanzo [59] katika mswada wa Misri kutoka mwaka 1500 hivi BK uliotaja "kukojoa kwa wingi."[60] Visa vya kwanza kuelezwa yanaaminika kuwa aina ya 1 ya kisukari.[60]Matabibu wa India wa enzi hizo pia walitambua ugonjwa huu na kuuainisha kama madhumeha au mkojo wa asali wakitambua kuwa mkojo huo ulivutia mchwa.[60] Neno "diabitisi” (kisukari) au "kupitia katikati" lilitumika kwa mara ya kwanza mwaka 230 KK na Mgiriki Appollonius wa Memphis.[60] Ugonjwa huu ulikuwa nadra wakati wa Ufalme wa Roma huku Galen akidokeza kuwa alitambua visa viwili tu katika taaluma yake.[60]
Michael Faraday
Ingawa Faraday hakuwa na elimu kubwa sana ya darasani na hakuwa vizuri sana katika somo la Hisabati, alikuwa ni mmoja kati ya wanasayansi maarufu sana katika Historia. Sehemu kubwa ya elimu yake Faraday alipata kwa kujisomea na kujifundisha mwenyewe. Anahesabiwa kuwa ni mwanasayansi muhimu zaidi aliyeendeleza kemia na fizikia kwa kufanya majaribio makubwa ya Kisayansi katika karne ya kumi na tisa. .
Kinasarian
Kinasarian ni lugha ya Kiaustronesia nchini Vanuatu inayozungumzwa na Wanasarian kwenye kisiwa cha Malekula. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kinasarian imehesabiwa kuwa watu watano tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinasarian iko katika kundi la Kioseaniki.
Mpira wa kikapu
Mchezo huu ulianzishwa na mwalimu James Naismith kwenye chuo cha Springfield College huko Massachusetts mwaka 1891. Alibuni mchezo huo kwa ajili ya wanafunzi wake ili wapate mazoezi wakati wa kipupwe waliposhindwa kucheza nje.
Kiwusi
Kiwusi ni lugha ya Kiaustronesia nchini Vanuatu inayozungumzwa na Wawusi kwenye kisiwa cha Santo. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kiwusi imehesabiwa kuwa watu 300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwusi iko katika kundi la Kioseaniki.
Historia ya Intaneti
Ingawa vifaa msingi na miongozo vinavyofanya uwezekanaji wa intanet vimekuwepo kwa karibu miongo miwili, mtandao huo haukupata kuona nyuso za umma mpaka mwongo wa 1990. Tarehe 6 Agosti 1991, CERN, shirika ya Ulaya ya utafiti wa chembe, ulieleza umma kuhusu mradi mpya wa matandao wa dunia nzima. Mtandao ulizuliwa na mwanasayansi waKiingereza Tim Berners-Lee mwaka wa 1989. Kivinjari cha mtandao kilichokuwa cha kwanza na chenye umaarufu sana kilikuwa ViolaWWW, iliyofuata mtindo wa HyperCard na kujengwa kwa kutumia mfumo wa X Window. Hatimaye ilichujwa na umaarufu wa tovuti ya Mosaic. Mwaka wa 1993, Kikao kikuu cha zana za kompyuta zenye nguvu katika Chuo Kikuu cha Illinois ilitoa aina ya kwanza 1.0 ya Mosaic, na mwisho wa mwaka wa 1994 hamu ya umma iliongezeka Intanet ambayo hapo awali ilikua ya taaluma na ufundi. Kufikia mwaka 1996 matumizi ya neno Intaneti yalikuwa kawaida, na kwa hiyo, hata matumizi yake kama kisawe cha mtandao wa ulimwengu mzima.
Historia ya Kanisa
Mnamo mwaka 30 BK Yesu wa Nazareti alikufa msalabani. Aliuawa na serikali ya kikoloni ya Kiroma. Liwali (gavana) Mroma, kwa jina Pontio Pilato, alitoa dhidi yake hukumu ya mauti kwa sababu ya maombi ya viongozi wa Kiyahudi.
Baruti
Baruti iligunduliwa na Wachina mnamo mwaka 1200. Kuna taarifa kutoka karne ya 13 kuhusu matumizi ya baruti kwa mabomu vitani. Kutoka China teknolojia ya baruti ilienea magharibi kupitia Waarabu na kufika Ulaya katika karne ya 13. 
Faustina Kowalska
Kwa mujibu wa "[[Hafidhi]]", tarehe [[22 Februari]] [[1931]], alipokuwa mjini Płock Sista Faustina alikuwa na maono ya Yesu akiwa amevaa [[kanzu]] nyeupe. Aliinua [[mkono]] wake wa kulia kwa [[ishara]] ya kutoa [[baraka]], mkono wake wa kushoto uligusa mavazi [[kifua]]ni katika mahali ambapo makengee mawili yalimulika. Mojawapo lilikuwa na [[rangi]] nyekundu huku lingine nyeupe (lilizingia). Hapo ndipo aliposikia: "Chora picha kulingana na muundo unaouona yenye maandiko ‘Yesu, ninakutumainia’. Napenda picha hii itukuzwe, kwanza kwenye kikanisa chenu, na badadaye duniani kote. Ninaahidi kwamba roho itakayotukuza picha hii haitaangamia. Mimi pia ninaahidi [[ushindi]] juu ya ma[[adui]] na hasa katika saa ya kufa. Mimi mwenyewe nitaikinga kama [[utukufu]] wangu mwenyewe. "(Hafidhi 47-48). Njozi hii ilianzisha kazi yake ya kinabii.
Kipazasauti
Kinyume cha kipazasauti ni kinasasauti "(microphone)" inayopokea mitetemo ya sauti kwa utando ndani yake na kuibadilisha kuwa mishtuko ya umeme inayoweza kupokewa tena na kipaza sauti.
Nikolaus Otto
1862 Majaribio ya kwanza na injini nne za kiharusi 1864 Kuanzisha kiwanda cha injini ya kwanza ulimwenguni: NA Otto Cie 1867 Medali ya Dhahabu ya Maonyesho ya Dunia huko Paris kwa injini ya gesi 1869 Kampuni hiyo huhamia na kubadilisha jina lake kwa Langen, Otto, na Roosen 1872 Kampuni hiyo huhamia vituo vikubwa na hubadili jina la Deutz Gasmotoren Fabrik 1876 Maendeleo ya injini nne za kiharusi (Otto-motor) 1882 Uzalishaji wa injini ya anga imekoma baada ya 2649 kufanywa 1884 Nikolaus Otto inakaribisha umeme 1885 Gottlieb Daimler na Karl Benz walijenga magari ya kwanza kwa kutumia injini za mafuta ya petroli.
Maandishi
Kati ya mata zote za kutunza maandishi ni hasa karatasi inayotumiwa zaidi leo. Ilibuniwa China ilipojulikana mnamo mwaka 100 BK na kusambaa polepole barani Asia halafu Ulaya.
Kamoya Kimeu
Kamoya Kimeu, ( alizaliwa mnamo mwaka wa 1940) ni mmoja wa wachuma wa wa mabakaki ya kitambo (yaani fossil kwa lugha ya kimombo) waliofanikiwa sana duniani , pamoja na ushirikiano wake na wapaleontologia Meave Leakey na Richard Leakey walivumbua baadhi ya Akolojia muhimu zaidi. Kimeu alipata fuvu la homo habilis fuvu lililokuwa linajulikana kama KNM ER 1813, na ni karibu mifupa kamili ya homo erectu] iitwayo KNM-WT 15000 au Turkana Boy (pia inajulikana kama Nariokotome boy). Ana mabakai ya mamalia mbili za aina ya "Primates" kwa lugha ya Kiingereza ambazo zimatajwa baada yake: Kamoyapithecus hamiltoni na Cercopithecoides kimeui.
Mizari
Lakini kwa darubini Mizar yenyewe ilitambuliwa kuwa nyota pacha. Galileo Galilei aliweza kuona sehemu zake mbili alipokuwa mtu wa kwanza wa kutazama nyota kwa darubini. Sehemu hizi mbili zinaitwa Mizari A na Mizari B. 
Udhibiti wa saratani
Matibabu kwa kingamaradhi yanayohusu seli ambapo seli Asili za Kuua za wagonjwa (NK) na T-Limfositi za sitotoksi (CTL) hutumiwa yamekuwa yakitumiwa katika Ujapani tangu mwaka wa 1990. Seli za NK na CTL kimsingi huua seli za kansa wakati zimekuwa. Matibabu haya hupeanwa pamoja na aina zingine za matibabu kama vile upasuaji, matibabu kwa njia ya eksirei au tibakemo na hujulikana kama (AIET)[7][8]
Mapinduzi ya Viwandani
Kutengenezwa kwa poda ya kufanya vifaa view vieupe zaidi (kalsiamu haipoklorati) na mwanakemia wa Kiskoti Charles Tennant karibu mwaka wa 1800, ulikuwa na msingi katika uvumbuzi wa mwanakemia wa Kifaransa Claude Louis Berthollet, na ulisababisha mapinduzi katika mchakato wa kufanya vifaa kuwa viupe zaidi kwa kuupunguza muda uliohitajika (kutoka miezi hadi masiku) ikilinganishwa na mbinu ya kijadi iliyokuwa ikitumika wakati huo, iliyohitaji mfiduo unaorudiwa kwa jua katika mashamba maalum baada ya kulowesha nguo na alkali pamoja na maziwa yaliyoganda. Kiwanda cha Tennant kilichokuwa katika mji wa St Rollox, Glasgow ya kaskazini, kikawa kiwanda kikubwa zaidi cha kemikali duniani kote.
Bakteria
Bakteria ziligunduliwa mara ya kwanza na Antonie van Leeuwenhoek mwaka wa 1676, kwa kutumia hadubini ya lensi moja ya muundo wake mwenyewe.[1] Aliziita "animalcules" na alichapisha habari za utafiti wake kwenye msururu wa barua kwa Shirika la Muungano wa Mfalme.[2][3][4] Jina bacteriam lililetwa miaka mingi baadaye, na Christian Gottfried Ehrenberg katika mwaka wa 1838.[5]
Kilwa Kisiwani
Katika karne ya 14 - kati ya 1330 na 1340 BK - mji ulitembelewa na msafiri Mwarabu Ibn Battuta aliyeacha taarifa ya kwanza ya kimaandishi kuhusu mji huo.
Sumaku
Watu wa kale walitambua tayari tabia za sumaku asilia. Kuna ushahidi katika maandiko ya mwanafalsa mgiriki Thales wa Milet; Wagiriki wa kale waliita mawe yenye tabia hii "mawe ya magnesia" kutokana na mji wa Asia Ndogo yalipopatikana. Jina hili lilikuwa msingi wa jina "magnet" linalotumiwa katika lugha nyingi.
Tanuri (kundinyota)
Tanuri ni kati ya kundinyota zilizobuniwa katika enzi ya kisasa. Kama nyota nyingine zinazoonekana kutoka nusutufe ya kusini pekee haikujulikana kwa Wagiriki wa Kale wala kwa Waarabu kwa hiyo wataalamu wa Ulaya hawakuwa na habari nazo. Kundinyota hii ilielezwa mara ya kwanza na Mfaransa Nicolas-Louis de Lacaille wakati wa karne ya 18 kwa jina “Fourneau Chymique“ lililomaanisha “Tanuri ya kikemia“ yaani tanuri jinsi ilivyotumiwa kwa kuyeyusha metali kwa utafiti wa aloi na kampaundi. 
Mpasuaji
Mtu wa kwanza kuwekwa kwenye kumbukumbu kama daktari mpasuaji ni Sushruta aliyeishi karne ya 6. Yeye alifanya upasuaji wa plastiki peke yake. Hati yake muhimu kabisa: "Suśruta-saṃhitā" ni moja ya hati muhimu zaidi za kale zilizoko kuhusu matibabu na huchukuliwa kama nakala msingi ya Ayurveda na upasuaji. Hati hii huongea kuhusu mambo yote ya matibabu ya kijumla, lakini mtafsiri G. D. Singhal alimwita Suśruta "baba wa upasuaji" kwa sababu ya usahihi usio wa kawaida na wa kina uliomo katika hati hizo.
Historia ya Utawa
Kati ya yote lile la Yesu (Wajesuiti) ndio muhimu zaidi. Mwanzilishi wake, Ignas wa Loyola (1491-1556), ambaye kabla hajaongoka alikuwa askari, alileta utawani mtindo wa kijeshi, akisisitiza utiifu kwa viongozi wa shirika na kwa Papa (baadhi wanajifunga kwake kwa nadhiri ya nne, nguzo kuu ya shirika). Hivyo Mjesuiti jumuia yake halisi ni shirika tu ambalo linaweza kumtuma kokote duniani, naye atafanya kazi yoyote kwa niaba ya shirika, tayari kukabili mazingira na hali yoyote.
Hekaya za Abunuwasi
Mchoraji Mtanzania Godfrey Mwampembwa (anayejulikana kwa jina la Gado) alitunga kitabu cha vibonzo kwa jina la Abunuwasi kinachosimulia tatu za hekaya zake.[2] The book was published by Sasa Sema Publications in 1996.[3]
Mmenyuko wa mzio
Neno "aphylaxis" liliunganishwa na Charles Richet mwaka wa 1902 na baadaye kubadilika na kuwa "anaphylaxis" kwa sababu lilionekana kutamkika vyema.[11] Baadaye alitunukiwa Tuzo ya Nobel ya Udaktari na Uchunguzi wa Kimatibabu kwa kazi yake murua kuhusu anaphylaxis mwaka 1913.[4] Hata hivyo mmenyuo wenyewe umekuwa ukiripotiwa tangu jadi.[24] Neno hili limetokana na lugha ya Kigiriki|Maneno ya Kigiriki ἀνά ana, dhidi, na φύλαξις phylaxis, kinga.[35]
Kinavut
Kinavut ni lugha ya Kiaustronesia nchini Vanuatu inayozungumzwa na Wanavut kwenye kisiwa cha Santo. Mwaka wa 1983 idadi ya wasemaji wa Kinavut imehesabiwa kuwa watu 520. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinavut iko katika kundi la Kioseaniki.
Nikolaus Otto
Katika msimu mwishoni mwa mwaka wa 1860 Otto na ndugu yake walijifunza gesi ya riwaya (gesi inayoangaza) ambayo Jean Joseph Etienne Lenoir alijenga huko Paris. Ndugu walijenga nakala ya injini ya Lenoir na kutumika kwa ajili ya patent katika Januari 1861 kwa injini ya maji iliyotokana na injini ya Lenoir (gesi) na Wizara ya Biashara ya Prussia lakini ilikataliwa..
Kinaha'ai
Kinaha'ai (pia Kimalfaxal) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Vanuatu inayozungumzwa na Wanaha'ai kwenye kisiwa cha Malekula. Mwaka wa 1983 idadi ya wasemaji wa Kinaha'ai imehesabiwa kuwa watu 600. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinaha'ai iko katika kundi la Kioseaniki.
Historia ya tarakilishi
Mnamo 1672, Gottfried Wilhelm von Leibniz alivumbua Kikokotoo analojia kiitwayo Stepped Reckoner. Pia ndie mvumbuzi wa Mche Duara wenye gia nyingi zilizopangiliwa kitaalamu ambao ulikuja kupata umaarufu kwa kutumika zaidi katika miundo ya Tarakilishi analojia zilizofuata. Stepped Reckoner ni maboresho ya Pascaline ambapo sasa ikawa inafanya hesabu za kuzidisha na kugawanya moja kwa moja.
Pilau
Inaaminika kwamba maandalizi sahihi ya kumbukumbu ya pilaf uliandikwa chini katika karne ya kumi na mwanachuoni Abu Ali Ibn Sina (Avicenna), ambaye katika vitabu vyake vya matibabu ya sayansi aliandika katika sehemu maalum nzima jinsi ya kuandaa milo mbalimbali, pamoja na aina kadhaa pilaf, na kuelezea faida na hasara ya viungo vyote vilivyotumika kwa maandalizi hayo. Aidha, baadhi ya Tajiks wanamfikiria Ibn Sina kuwa "baba" wa pilaf ya kisasa.
Neodimi
Kwa hiyo matumizi yake ni hasa pale ambako sumaku nyepesi lakini yenye uwezo inahitajika. Kwa hiyo zinatafutwa kwa ajili ya kompyuta, vinasasauti au vipaziasauti.
Katika karne ya 21 uhandisi wa injini mpya za umeme kwa ajili ya magari na eropleni ulipanusha matumizi ya neodimi. Kwa mfano injini za umeme za gari la Toyota Prius zinahitaji kilogramu moja ya neodimi kwa kila gari. Mwaka 2018 kampuni ya Tesla ilihamia pia matumizi ya neodimi
Ceres (sayari kibete)
Ilivumbuliwa 1 Januari 1801 na Giuseppe Piazzi aliyeiona kama sayari kamili. Piazzi aliteua jina lake kutokana na mungu wa Kiroma wa kike Ceres aliyehusika na mambo ya ustawi wa mimea hasa ya kilimo, mavuno na upendo wa kimama. 
Katika mwendo wa karne ya 19 magimba mengi mengine yalivumbuliwa hasa katika ukanda kati ya Mrihi na Mshtarii kwa hiyo wanaastronomia walipatana kutumia majina kama asteroidi au pia planetoidi kwa ajili ya magimba yale madogo. Kwa ajili asteroidi hizi ilikuwa kawaida kuweka namba mbele ya jina lenyewe na Ceres iliyokuwa asteroidi ya kwanza iliyovumbuliwa ilipata namba "1" hivyo jina lake likawa "1 Ceres".
Kundinyota
Mnamo mwaka 1603 Mjerumani Johann Bayer alibuni mfumo wa kutaja nyota ambao kimsingi unaendelea kutumiwa hadi leo[1]. Alipanga nyota zilizoonekana na alizojua kwa kundinyota ambako zimo halafu aliongeza herufi kwa kila nyota ndani ya kundi kufuatana mwangaza. Kwa hiyo nyota angavu zaidi katika kundinyota ilipewa herufi ya Kigiriki Alfa (α), iliyofuata kwa mwangaza Beta (β) na kadhalika. Mfumo huu unajulikana kama majina ya Bayer (ing. Bayer designations)
Sukari
Wahindi walikuwa watu wa kwanza wanaojulikana kuwa walifauli kuondoa fuwele za sukari kwenye maji ya miwa tangu mwanmo mwaka 350 KK. Kupatikana kwa sukari ya fuwele kulirahisisha biashara yake kwa sababu sukari katika umbo kavu haiozi na inawezekana kuibeba safarini.