Je,mbu anaye sababisha Malaria anaitwaje?
Malaria
Malaria ni ugonjwa wa kuambukiza ambao unaambukizwa na mbu wa jenasi Anopheles na kusababishwa na kidubini aina ya protisti Plasmodium. Mara nyingi ugonjwa huo huitwa "homa" tu, ingawa homa ni dalili yake mojawapo tu, pia kuna magonjwa mengi yanayosababisha homa.
Malaria
Kwa ufanisi zaidi, vyandarua lazima vitiwe viuadudu kila baada ya miezi sita. Mchakato huu hukumbwa na tatizo la ukosefu wa vifaa muhimu katika maeneo ya vijijini. Kuna teknolojia mpya kama Olyset au DawaPlus inayowezesha neti kudumu kwa muda mrefu(Long- Lasting Insecticide nets;LLIN),ambapo vyandarua hivyo hutoa viuadudu kwa takriban miaka 5, [59] na hugharimu takribani US $ 5.50. Vyandarua hivi huwalinda wanaovotumia na kuua mbu wanaogusa chandarua hicho. Watu wanaolala katika chumba kimoja na hawajajifunika kwa chandarua pia hupata ulinzi wa kiasi fulani.
Malaria
Tangu Charles Laveran alipokiona kwa mara ya kwanza kimelea cha malaria katika damu mwaka wa 1880, [35] msingi wa uaguzi wa malaria umekuwa uchunguzi wa damu kwa hadubini.
Malaria
Katika maradhi ya seli mundu, kuna mabadiliko katika jeni ya HBB, ambayo husimba viwango vidogo vya haemoglobin viitwavyo beta-globini. Aleli ya kawaida husimba glutamate katika sehemu ya sita ya protini ya beta-globini, ilihali aleli ya seli mundu husimba valine. Mabadiliko haya kutoka asidi amino inayoyeyuka majini hadi isiyoyeyuka majini husababisha kushikana kwa molekyuli za hemoglobini na upolimishaji wa hemoglobini ambao husababisha kuharibika kwa maumbo ya chembechembe nyekundu za damu kuwa katika umbo la "mundu". Chembe chembe kama hizo zilizoharibika umbo huondolewa haraka kutoka kwa damu, hasa katika wengu, ambapo huharibiwa na kuchakatwa tena.
Msalvia (mmea)
Msalvia (ujulikanao pia kama Salvia divinorum, sage of the diviners, ska maría pastora, seer's sage, yerba de la pastora ama kwa kifupi salvia) ni mmea ambao utumizi wa majani yake kwa njia ya kutafuna, kuvuta kama sigara au kupika kama chai unasababisha namna ya ulevi.[1] Majani ya mmea huu yana vidonge aina ya opioindi zinazosababisha ukumbusho-wazimu (hallucination).[2] Kwa vile mmea huu haujifanyiwa utafiti kwa kina, madhara yake na usalama wa matumizi yake kwa muda mrefu bado haujathibitishwa.
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria
Ni muhimu kutambua kwamba mbili ya tafiti za kwanza zilihusu malaria. Intaferoni za aina ya 1 na mfumo wa utendajikazi wao imechanganuliwa kwa utendeti kwa mbinu za kijenetiki na nyinginezo. Tafiti za zamani juu ya kipokezi cha Drosophila zilienezwa kwa haraka kwa vipokezi vya aina ya Toll kwa wanyama wa kunyonyesha na kisha kwa vipokezi vingine vinavyotambua ruwaza,ambazo huwa na majukumu muhimu katika kinga ya asili na usisimuaji wake wa kinga tohozi. Uthibiti wa kijenetiki wa kinga asili na kinga tohozi ni taaluma pana na inayostawi. Hata hivyo, michango ya mwanzo kuhusu malaria inabaki kuwa kama mifano ya zamani ya uzuiaji wa asili, ambayo imehimili mabadiliko ya wakati.
Malaria
Kuna aina kadhaa ya madawa yanayotumika kutibu malaria. {0Aina ya Chloroquine{/0} ina bei nafuu sana, hadi hivi majuzi, ilikuwa madhubuti sana, jambo lililoifanya kuwa dawa ya malaria iliyopendelewa na wengi kwa miaka mingi katika sehemu nyingi za dunia. Hata hivyo, usugu wa Plasmodium falciparum kwa dawa ya Chloroquine kumeenea hivi karibuni kutoka Asia hadi Afrika, na kuifanya isiweze kutibu aina nyingi za Plasmodium hatari katika maeneo mengi ya dunia yaliyoathirika. {1/ Katika maeneo ambapo klorokwini bado ni madhubuti kuponyesha inabakia kuwa chaguzi ya kwanza. Kwa bahati mbaya, usugu dhidi ya chloroquine unahusishwa na usugu kwa madawa mengine kama quinine na amodaquine. [77]
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria
kwa vile zigoti za aina moja ya seli za mundu- seli huwa katika hasara ya athari kubwa ya uchaguzi, huku kinga dhidi ya malaria inapendelea zigoti zilizo na aina tofauti za jeni, itatarajiwa kuwa matokea ya juu ya mara kwa mara ya jeni ya HbS yatapatikana tu miongoni mwa watu wengi wanaoishi katika maeneo ambayo uambukizaji wa malaria ni mkali, au ilikuwa hivyo mpaka wakati ugonjwa huo ulikomeshwa kabisa. Katika uchunguzi wa pili uliofanywa na Allison katika mwaka wa 1953 ulionyesha kuwa huu ulikuwwa ni kweli katika Afrika Mashariki. matokeo ya mara kwa mara ya zigoti waliokuwa na jeni tofauti walikuwa ni 20-40% katika maeneo yenye ugonjwa wa malaria, huku walikuwa wachache au hakukuwa na yeyote katika nyanda za nchi zaKenya, Uganda, na Tanzania. Baadaye uchunguzi wa wachunguzi wengi ulidhibitisha haya. matokeo ya juu ya mara kwa mara ya jeni ya HbS yalifunganishwa katika eneo pana katika ukanda wa Afrika ya kati,lakini yakiondoa zaidi ya Ethiopia na nyanda za juu za Afrika Mashariki, haya yanalingana karibu sana na maeneo ya maambukizi ya malaria. matokeo ya mara kwa mara ya zigoti iliyona na za seli za aina tofauti pia hutokea hadi kiwango cha 20 %katika naeneo machache ya India na Ugriki ambayo hapo awali yalikuwa maeneo ya Malaria. maelfu ya watu wamechunguzwa, na matokeo ya kiwango kikubwa kisicho cha kawaida cha himoglobini hayajapatikana katika watu eneo la watu lolote lisilokuwa la malaria.
Malaria
Maambukizi ya malaria hutibiwa kwa kutumia dawa ya malaria, kama vile kwinini au vizalika vya atemisinin. Hata hivyo, vimelea vimekuwa sugu kwa nyingi ya dawa hizo. Kwa hivyo, katika baadhi ya maeneo ya dunia, dawa chache tu ndizo zilizo na uwezo wa kutibu malaria kwa ufanisi.
Ugonjwa wa uti wa mgongo
Meninjitisi kwa kawaida husababishwa na maambukizi na vimelea. Maambukizi mengi husababishwa na virusi huku bakteria, kuvu, na protosoa zikifuatia. Maambukizi pia yanaweza kuletwa na visababishi vinginge visivyo vya kiambukizi. Neno "meninjitisi isiyo ya kibakteria" hurejelea visa vya meninjitisi ambapo hakuna maambukizi ya kibakteria yanayotambuliwa. Aina hii ya meninjitisi kwa kawaida husababishwa na virusi, lakini inaweza kuwa imetokea kufuatia maambukizi ya kibakteria ambayo hayakutibiwa kabisa, bakteria zinapotoweka kutoka katika meninjesi, au viini vinapoambukiza nafasi iliyo karibu na meninjesi (kama vile sinasitisi). Endokaditisi (maambukizi ya vali ya moyo ambayo husambaza vidonge vidogo vya bakteria kupitia katika mkondo wa damu) inaweza kusababisha meninjitisi isiyo ya kibakteria. Meninjitisi isiyo ya kibakteria pia inaweza kusababishwa na maambukizi ya spirosheti, aina ya bakteria inayohusisha "Treponema pallidum" (kisababishi chakaswende) na "Borrelia burgdorferi" (maarufu kwa kusababisha ugonjwa wa Lyme). Meninjitisi inaweza kuwepo katika malaria ya ubongo (malaria inayoathiri ubongo) au meninjitisi ya kiamiba, yaani meninjitisi inayosababishwa na maambukizi ya amiba kama vile "Naegleria fowleri", inayotakana na vitovu vya maji safi.
Chandarua
Kwa mbinu hizo binadamu anajaribu kujihami na maradhi yanayosambazwa na mbu na wadudu wengine, kama vile malaria n.k.
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria
Malaria imetia shinikizi kubwa kabisa iliyowahi kujulikana kwa jenomu ya binadamu tangu uanzishaji wa kilimo katika kipindi kilichopita cha miaka 10,000. Aina kadhaa za kurithiwa za erithrositi zimekuwa kawaida katika sehemu nyingi za zamani ambapo zilijulikana kama sehemu za malaria duniani kutokana na uteuzi ulioonyeshwa na vimelea hivi. Uteuzi huu ulikuwa muhimu kihistoria kama kumbukumbu ya mfano wa kwanza ugonjwa kama wakala wa uteuzi wa kawaida katika binadamu Pia ilikuwa mfano wa kwanza wa kinga ya kudhibitiwa na jeni isiyo fanya kazi ambayo hufanya kazi mapema hali ya maambukizi, ikifuata kinga inayobadilika badillika ambayo huchangia madhara baada ya siku kadhaa. Katika malaria, kama magonjwa mengine, kinga-ndani huelekez na huchochea kinga-geuzi.
Malaria
Glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD) ni kimeng'enya ambacho huzuia athari za msongo unaotokana na uoksidishaji chembechembe nyekundu za damu. Hata hivyo, upungufu wa kimeng'enya hicho kwa sababu za kijenetiki huongeza kinga dhidi ya malaria kali.
Malaria
Ingawa kuna dawa madhubuti za malaria, ugonjwa huo unaendelea kuwa tishio kwa watu wanaoishi katika maeneo ambapo umeenea na wasioweza kupata dawa hizo madhubuti vyema mapema. Upatikanaji wa madawa na vituo vya afya, pamoja na gharama ya madawa, ni pingamizi kubwa. Médecins Sans Frontières inakadiria kwamba gharama ya kutibu mtu aliyeambukizwa malaria katika nchi ambapo ugonjwa huo umeenea ilikuwa kati ya $ 0.25 na 2.40 $ kwa kila dozi katika mwaka 2002. [86] Karibu watu milioni moja hufa kila mwaka kwa sababu ya kutoweza kununua dawa sahihi za malaria. [87]
Ukambi
Ukambi (au surua) ni ugonjwa wa kuambukiza unaoenezwa sana kupitia mgusano yanayosababishwa na virusi vya ukambi.[1][2]
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria ni hali ya kawaida katika sehemu nyingi za ulimwengu pale maambukizi ya malaria ya hutokea. Upinzani hutokea kupitia mabadiliko kwenye mfumo kinga ambao huongeza kinga ya maambukizi haya na pia mabadiliko katika seli nyekundu za damu ambayo hukinga uwezo wa vimelea vya malaria kuvamia na kujizalisha ndani ya seli hizo. Upinzani wa mwili wa mtu dhidi ya malaria kwa hivyo basi haihusishi tu jeni za seli za damu kama vile ukosefu wa damu usio wa kawaida,ugonjwa wa upungufu wa Glukosi-6 fosfati dehidrogenesi na Antigeni Duffy, ambayo hutoa ukingaji usiofanya kazi, lakini pia jeni zinazohusika katika ukingaji kama vile upatanifu-hosto wa jeni tata, ambazo hudhibiti miitikio geuzi ya kinga. Upinzani unaotolewa na seli za damu huchangia kuishi kupitia miaka ya hatari ya utotoni mapema, huku kinga iliyodhamiriwa na mabadiliko ya majibu ya kinga ni muhimu zaidi kwa watoto wakubwa na watu wazima wanaoishi maeneo ambayo malaria imezoeleka.
Umaskini
Maradhi ya kuambukizwa kama vile malaria na kifua kikuu yanaweza kusababisha umaskini kwani maradhi haya hutumia raslimali zote za kifedha na afya ambazo zingetumiwa katika uwekezaji na uzalishaji. Malaria hupunguza ukuaji wa patp la kitaifa kwa asilimia 1.3 katika baadhi ya mataifa yanayoendelea ilhali Ukimwi hupunguza ukuaji wa Afrika kwa kati ya asilimia 0.3 na 1.5 kila mwaka.
Malaria
Ingawa matumizi ya DDT kudhibiti malaria hayajawahi kupigwa marufuku na kwamba kuna viuadudu vingine vingi vinavyoweza kutumika kunyunyiza, baadhi ya wanaharakati wamedai kwamba marufuku haya yamesababisha vifo vya mamilioni ya watu katika nchi za kitropiki ambapo DDT iliwahi kuwa madhubuti katika kudhibiti malaria. Fauka ya hayo, matatizo mengi yanayokurubishwa na matumizi ya DDT yanatokana na matumizi yake kwa viwango pana katika kilimo, wala si matumizi yake katika afya ya umma. [53]
Malaria
Gharama ya kutibu malaria huwa juu ikilinganishwa na mapato ya mgonjwa,na basi ugonjwa huo husababisha hali ya mtu kupoteza riziki yake. Mara nyingi vyandarua huwa ghali kwa watu katika nchi zinazoendelea, hasa kwa wengi walio hatari ya kuambukizwa. Mtu 1 tu katiya watu 20 huwa na chandarua cha mbu barani Afrika. [42] Vyandarua pia husambazwa wakati wa kampeni za kutoa chanjo kwa kutumia vocha za ruzuku, kama vile wakati wa kampeni za kuwachanja watoto dhidi ya surua.
Mnyoo
Mnyoo Ascaris lumbricoides ni aina ya nematodi mkubwa ambaye anaishi katika matumbo ya binadamu na anasababisha ugonjwa uitwao minyoo. Inakadiriwa kwamba karibu ya robo ya idadi ya watu duniani wameathiriwa [1] na ugonjwa huu, na hasa umeenea sana katika maeneo ya kitropiki na maeneo yenye hali duni ya usafi. Aina nyingine ya minyoo ya jamii ya Askaris inaweza kusababisha magonjwa katika mifugo.
Kwinini
Hata leo, kwinini hutumiwa kutibu aina fulani za malaria, wakati dawa nyingine zinashindwa au hazipatikani. Kwa njia hiyo, kwinini kwa sasa ni mojawapo ya tiba bora zaidi ya malaria, ambayo husababishwa na plasmodiamu aina ya "falciparum". Kwa aina nyingine za malaria, kwinini haitumiki tena.
Malaria
Malaria inatokea katika maeneo ya kitropiki na yanayokaribia tropiki ikiwa ni pamoja na sehemu za Amerika, Asia na Afrika. Mwaka 2015 duniani kulikuwa na maambukizi milioni 214 ya malaria, [1] na watu 438,000 walikufa, wengi wao (90%) wakiwa barani Afrika, hasa watoto wachanga katika mataifa ya kusini kwa jangwa la Sahara. [2]
Malaria
Baadhi ya merozoiti hugeuka kuwa gameti za kiume au za kike . Mbu anapong'ata ngozi ya mtu aliyeambukizwa, mara moja huwa na uwezo kufyonza gameti zilizo damuni. Muunganiko wa mbegu za kiume na kike za vimelea hutokea katika utumbo wa mbu, na hivyo kumfanya mbu kuwa kimelea cha msingi wa ugonjwa huo. Spora mpya hukua na kusafiri kuelekekea katika tezi ya mate ya mbu, na hivyo kukamilisha mzunguko. Wanawake wajawazito hasa huwa kivutio kwa mbu, [32] malaria kwa wanawake wajawazito ni kisababishi kikuu cha uzazimfu, vifo vya watoto wachanga na uzaaji wa watoto wasio na uzito unaostahili, [33] hasa katika maambukizi ya P. falciparum, lakini pia kutokana na maambukizi ya spishi nyingine, kama vile P. vivax. [34]
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria
 na aina ya tano hupatikana katika sehemu ya Bara Hindi na Arabia. Waandishi walitoa maelezo haya walieleza kuwa uchambuzi wa aina ya haplo katika eneo la β-globin inaonyesha nguvu za uhusiano zisizo sawazishwa juu ya umbali ulioonyeshwa, hii ni ushahidi kwamba mabadiliko ya jeni ya HbS ilitokea kipekee bila kutegemea chochote angalau mara tano. Viwango vya juu zaidi vya AS katika sehemu za Afrika na India vilidhaniwa kutokea kutokana na uchaguzi wa kutotegemea uliotokea katika makundi tofauti ya watu wanaoishi katika mazingira ya malaria.
Kwa muhtasari,ushahidi kuwa zigoti zilizo na jeni za aina tofauti za mundu seli huwa na uwezo kwa kiwango fulani wa kupea kinga dhidi ya malaria ya falciparum ulikuwa wa mfano wa kwanza kinga asili inayoongoze na jeni dhidi ya malaria ya binadamu, kama inavyotambuliwa na wataalamu wa mambo yanarithiwa yanayoathiri magonjwa ya kuambukiza binadamu. Pia ulikuwa ushahidi wa kwanza wa kuonyesha uteuzi wa Darwin/0} katika binadamu, kama inavyotambuliwa na wanabiologia wa kukua.
Klamidia
Klamidia ni ugonjwa wa kuambukiza ambao husababishwa na bakteria zinazoitwa na sayansi kama Chlamydia trachomatis.
Kingamwili
Maelezo ya kwanza ya kiafya ya kinga ambayo yalitokana na kiumbehai maalumu mwenye kusababisha ugonjwa huenda ni Kitab fi al-jadari wa-al-hasbah (Tasnifu juu ya Ndui na Surua, ilitafsiriwa 1848 [4] ) yaliyoandikwa na daktari wa Kiislamu Al-Razi katika karne ya 9. Katika tasnifu, Al Razi anaeleza wasilisho la kiafya la ndui na surua na anaendelea kuonyesha kwamba ufichuo kwa vikolezo hivi maalum kufikia kinga ya kudumu (ingawa si kutumia muda). [3] Hata hivyo, ni nadharia ya viini-maradhi ya ugonjwa ya Louis Pasteur iliyoiruhusu sayansi mpya ya elimu ya kingamaradhi kueleza jinsi ugonjwa unavyosababishwa na bakteria, na jinsi, kufuatia maambukizo, mwili wa binadamu unapata uwezo wa kupinga maambukizo zaidi. [1]
Malaria
Dalili tambulika za malaria hutokea kwa namna ya mzunguko wa baridi ya ghafla ikifuatiwa na kutetemeka kisha homa na kutokwa jasho kunakodumu kwa masaa manne hadi sita, dalili hizi hujitokeza kila baada ya siku mbili kwa maambukizi ya P. vivax na P. ovale , huku ikijitokeza kila baada ya siku tatu kwa P. malariae. [8] P. falciparum yaweza kuwa na homa inayojitokeza kila kati ya saa 36-48 au homa isiyoshadidi lakini inayoendelea. Kwa sababu zisizofahamika vyema, lakini ambazo zinaweza kuhusiana na shinikizo ya hali ya juu katika fuvu la kichwa, watoto walio na malaria mara nyingi hudhihirisha mkao usiokuwa wa kawaida, ishara ya uharibifu wa ubongo. [9] Imegunduliwa kuwa malaria husababisha matatizo ya kutambua, hasa kwa watoto. Husababisha kuenea sana kwa anemia katika kipindi cha kukua haraka kwa ubongo na pia uharibufu wa moja kwa moja wa ubongo. Uharibifu huu wa kinurolojia hutokana na malaria ya ubongo ambayo ni hatari mno kwa watoto. [10] [11] malaria ya ubongo huhusishwa na uweupe wa retina, [12] ambayo inaweza kuwa na manufaa kama ishara ya kutofautisha malaria na visababishi vingine vya homa. [13]
Ugonjwa wa malale
Ugonjwa wa malale (au malale kwa kifupi) ni maradhi yanayosababishwa na vidusia vinavyoambukiza binadamu na mamalia wengine. Vidusia hivi ni wana wa jenasi Trypanosoma kwa Kilatini. Spishi inayoambukiza binadamu ni Trypanosoma brucei ambaye ana nsususpishi mbili: T. b. gambiense (T.b.g.) na T. b. rhodesiense (T.b.r.). Malale ya ng'ombe au nagana yasababishwa na T. brucei na T. vivax.
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria
Mojawapo ya nmaendeleo ya kuvutia sana katika sayansi ya matibabu katika miongo michache iliyopita imekuwa ni ufafanuzi wa mifumo inayojitia katika kinga asili. moja ya mifumo ya kinga uliyozaliwa nayo ni humorali, kama vile kitimizo cha kusisimua seti nyingine hujumuisha utambuzi wa ruwaza vipokezi kama vile vile vya Toll,ambayo husisimua uzalishaji wa intaferoni na citikini nyingine zizoongeza ukingaji wa seli kama vile monositi kwa maambukizi. sitokini zinazotolewa wa itikio la kinga ulizozaliwa nayo ni miongoni mwa visimuzi vya utendakazi wa kinga tohozi. kingamwili hutia viungo zaidi au madhara ya sinaji yenye mfumo wa utendakazi wa kinga asili anayaozaliwa nayo mtu. makundi ya HbS yasiyodhabiti ya ukanda wa -3, ambayo ni kiungo kikuu katika protini za seli nyekundu; kingamwili huyatambua makundi haya na kuharakisha uondoaji wake na seli za fagositiki. protini za ukanda wa -3 zilizo pamoja na zilizoambatanishwa na kingamwili, huanzisha vijazio na kujaliza vipande vipande vya C3 ambavyo ni opsonini inayotambuliwa na kipokezi kijazi cha CR1 kwenye seli za fagositi.
Utafiti wa makundi ya watu umeonyesha kwamba athari ya kinga ya hali ya mundu-seli dhidi ya malaria ya falsiparumu inayohusisha uunganishaji wa matokeo ya kinga-tohozi na pia kinga asili kwa kimelea cha malaria, hivyo kuonyesha matarajio ya mabadiliko kutoka kinga asili hadi kinga asili.
Malaria
Utafiti uliofanywa miongoni mwa wakimbizi wa Afghanistani nchini Pakistan ulibainisha kuwa kutia dawa ya permethrin kwenye matandiko na buibui (pamoja na hijabu) huwa na athari sawa na hali ya kutumia chandarua kilichotiwa dawa, lakini bei yake ni nafuu. [61] Mbinu nyingine mbadala hutumia spora za kuvu Beauveria bassiana kunyunyizia kuta na vyandarua ili kuua mbu. Japo baadhi ya mbu wamekua sugu kwa kemikali, haijapatikana kuwa wamekuwa sugu kwa maambukizi ya kuvu. [62]
Mradi wa Ramani ya Malaria
Dhamira kuu ya mradi huu wa MAP ni kubuni kadiri naganaga ya viwango tofauti vya vidudu vya malaria kama vile "Plasmodium falciparum" na "Plasmodium vivax" kwa kiwango cha Kimataifa na jinsi vinavyoenea. Jaribio la mwisho la kuchora ramani ya sehemu zinazoathiriwa na malaria ulimwenguni ilikuwa ni nyakati za 1960. Katika sehemu nyingi za dunia, hali hii bado inawakilisha ufahamu huu wa kuenea kwa ugonjwa hatari wa malaria. Mradi wa MAP wanuia kupanga, kuchora na kukadiria binadamu wanaokumbwa na hatari ya malaria ilikusaidia kubuni namna za kiustadi na za kisasa za kukadiri kwa wakati huu na wa usoni shida za ugonjwa wa malaria.
Mbu
Spishi za mbu zinazojulikana sana ni zile ambazo hufyunza damu. Ni majike ambao wanafyunza damu, kwa sababu lazima wakuze mayai. Madume na spishi nyingine za mbu hufyunza mbochi au utomvu. Mbu waladamu hurithisha magonjwa mara nyingi, k.m. malaria (spishi za anofelesi ("Anopheles")), homanyongo, homa ya vipindi, chikungunya (spishi za "Aedes") na matende (spishi za kuleksi ("Culex")).
Trichuriasis
Kwa kawaida maradhi haya yanaambukiza kutokana na kula chakula au kunywa maji yenye mayai ya minyoo hii.[2] Mara nyingine maradhi yanatokea katika miboga inayoambukizwa na haijasafishwa wala kupikwa vya kutosha.[2] Mara nyingi mayai haya yamo ndani ya ardhi ya mahali ambapo watu wanaenda haja kubwa ((kunya nje)) pia ambako vinyesi visivyotiliwa dawa vinatumika kama mbolea. [1] Mayai haya chanzo chao ni vinyesi vya watu wanaoambukizwa.[2] Watoto wachanga wanaocheza kwenye ardhi namna hii wakitia vidole mdomoni wanaambukizwa kwa urahisi.[2] Minyoo wanaishi katika utumbo mkubwa wakiwa na urefu wa takribin sentimita nne.[1] Whipworm inatambulika kutokana na kuona mayai katika uchunguzi wa kinyesi kwa hadubini.[3] Mayai yana umbo wa pipa la mviringo.[4]
Malaria
Elimu kuhusu utambuaji dalili za malaria umepunguza idadi ya maambukizi katika baadhi ya maeneo ya nchi zinazoendelea kwa hadi kiasi cha 20%. Kutambua ugonjwa huo katika hatua za mapema pia kunaweza kuondoa hatari ya ungonjwa huo. Elimu pia inaweza kuwafundisha watu kufunika maeneo ambapo maji yamesimama, kwa mfano tangi ya maji ambayo ni sehemu bora ya kuzaliana kwa vimelea na mbu, hivyo kupunguza hatari ya maambukizi kwa watu. Hii hasa hutekelezwa katika maeneo ya miji ambako kuna sehemu kubwa zilizo na idadi ya watu wengi wanaoishi pamoja, kuna uwezekano wa maambukizi kutokea katika maeneo hayo.
Malaria
Matumizi ya madawa ya kuzuia malaria katika maeneo ambapo mbu wanaoambukiza malaria wanapatikana yanaweza kufanya mwili kuwa sugu katika kupata malaria. [52]
Gastroenteritis
Gastroenteritis katika paka na mbwa unasababishwa na wengi wa mawakala sawa kwa binadamu. Viumbe ya kawaida ni:"Campylobakta", "Clostridium difficile", "Clostridium perfringens", na "Salmonella". idadi kubwa ya mimea sumu huweza pia kusababisha dalili. Baadhi ya mawakala ni maalumu zaidi ya aina fulani.Magonjwa gastroenteritis coronavirus (TGEV) hutokea katika nguruwe kusababisha kutapika, kuishiwa maji kuhara. Inaaminika kuwa vishawishi kwa nguruwe na ndege wa pori na hakuna tiba maalumu inapatikana. Ni si uambukizaji kwa binadamu. .
Malaria
Tafiti za kisayansi kuhusu malaria zilipata mafanikio muhimu ya kwanza mwaka 1880, wakati daktari wa jeshi la Ufaransa Constantine Alphonse Laveran aliyekuwa akifanya kazi katika hospitali ya kijeshi nchini Algeria alipotambua kwa mara ya kwanza vimelea ndani ya chembechembe nyekundu za damu ya watu waliokuwa wakiugua malaria. Kwa hiyo, alipendekeza kwamba ugonjwa wa malaria unasababishwa na kiumbe huyo, mara ya kwanza kabisa ambapo kijiumbe mwenye seli moja (Protista) alitambuliwa kusababisha ugonjwa. [109] Kwa sababu hii na vumbuzi nyingine za baadaye , alipokea Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka 1907. Kimelea cha malaria kiliitwa Plasmodium na wanasayansi wa Kiitalia Ettore Marchiafava na Angelo Celli. [110] Mwaka mmoja baadaye, Carlos Finlay, daktari wa Kuba aliyekuwa akitibu wagonjwa wa homa ya manjano huko Havana, alitoa ushahidi madhubuti kuwa mbu walihusika katika kusambaza ugonjwa huo miongoni mwa binadamu. [111] Kazi hii ilifuata mapendekezo ya awali ya Yosia C. Nott, [112] na Patrick Manson kuhusu maambukizi ya homa ya mitoki. [113]
Malaria
HLA-B53 inahusishwa na kupunguzwa kwa hatari ya malaria kali. Molekyuli ya MHC hii huwawasilisha hatua ya ini na antijeni za spora kwa seli za T Interleukin-4, inayosimbwa na IL4, huzalishwa na seli za T zinazochochewa na hukuza kuzaana na utofautishaji seli B ambazo huzalisha zindikomwili. Utafiti uliofanywa miongoni mwa jamii ya Fulani wa Burkina Faso, ambao huwa na visa vya maambukizi ya malaria vichache na viwango vya juu vya zindikomwili dhidi ya malaria kuliko jamii jirani, uligundua kuwa aleli ya IL4-524 T inahusishwa na viwango vya juu vya zindikomwili dhidi ya antijeni za malaria, hali ambayo inaongeza uwezakano hii inaweza kuwa sababu ongezeko la kinga dhidi ya malaria. [124]
Malaria
Watafiti wengi wanasema kuwa kinga ya malaria inaweza kuwa nafuu zaidi kuliko tiba ya ugonjwa huo kwa muda mrefu, lakini mtaji unaohitajika ni wa juu sana kwa watu wengi maskini duniani. Mshauri wa kiuchumi Jeffrey Sachs anakadiria kwamba malaria inaweza kudhibitiwa kwa msaada wa dola za Amerika bilioni 3 kila mwaka. Imesemekana kuwa, ili kufikia Malengo ya Maendeleo ya Milenia, pesa lazima zielekezwe kutoka katika juhudi za kutibu VVU / UKIMWI na kuelekezwa kuzuia malaria, ambayo kwa kiasi sawa cha fedha kutakuwa na manufaa makubwa kwa chumi za Afrika. [42]
Malaria
Mradi wa Kudhibiti Malaria sasa unatumia muda ambapo watu hujitolea kote duniani wanapokuwa hawafanyi kazi (tazama Volunteer computing and BOINC) ili kujaribu modeli za madhara ya kiafya na mienendo ya maambukizi ili kupata njia bora au mchanganyiko wa mbinu kudhibiti malaria. Mbinu hii ya kuchanganua modeli hutegemea utumizi mpana wa kompyuta kwa sababu ya idadi kubwa ya watu kutoka sehemu mbalimbali walio na vigezo anuwai vya kibayolojia na sababu za kijamii zinazoathiri kuenea kwa ugonjwa. Inatarajiwa kuwa itachukua miezi michache kutumia nguvu za waliojitolea wanaotumia kompyuta ikilinganishwa na miaka 40 ambayo ingechukua kutumia rasilimali walizonazo sasa wanasayasi waliobuni mpango huo. [74]
Malaria
Shirika la Afya Duniani (WHO) kwa sasa linashauri matumizi ya aina 12 tofauti za viuadudu katika operesheni za kunyunyiza. Hizi ni pamoja na matumizi ya DDT na msururu wa vibadala (kama vile pyrethroids Permethrin na deltamethrin), ili kupambana na malaria katika maeneo ambapo mbu wamekuwa sugu kwa DDT ili kupunguza kasi ya mabadiliko kuelekea usugu. [54] Matumizi haya ya viwango vidogo vya DDT katika afya ya umma yanaruhusiwa chini ya Mkataba wa Stolckholm wa Usimamizi wa Taka za Kemikali Zinazodumu katika Mazingira kwa Muda Mrefu (POPs), ambao unapiga marufuku matumizi ya DDT katika kilimo. [55] Hata hivyo, kwa sababu ya historia yake, nchi nyingi zilizoendelea zimewekea vikwazo matumizi ya DDT hata kwa viwango vidogo. [56] [57]
Malaria
Vyandarua vya mbu husaidia kutenga watu na mbu na kupunguza maambukizi na usambazaji wa malaria kwa kiwango kikubwa. Vyandarua si vizuizi kamilifu na mara nyingi hutiwa kiuadudu kilichotengenezwa kuua mbu kabla apate muda wa kutafuta upenyu wa kuingia ndani ya chandarua. Vyandarua vilivyotiwa dawa (Insectcide-Treated-Neta;ITN) vinakadiriwa kuwa na ufanisi mara mbili zaidi ya vyandarua visivyotiwa dawa, [42] na hutoa ulinzi zaidi ya 70% ikilinganishwa na kutotumia chandarua. [58]. Ingawa vyandarua vilivyotiwa dawa, ITN vimedhibitishwa kuwa na ufanisi dhidi ya malaria, chini ya 2% ya watoto katika miji ya mataifa ya Afrika iliyo Kusini kwa Sahara wanalindwa na ITN. Kwa sababu mbu wa Anopheles hufyonza damu usiku, njia inayopendekezwa ni kuning'iniza neti katikati ya kitanda hivi kwamba inafunika kitanda chote.
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria
"P. vivax" agenti isiyo na sumu sana ya uteuzi wa kawaida ikiwa ni P. falciparum. Hata hivyo, uwezi wa maradhi wa "P. vivax" si mdogo. Kwa mfano, maambuikizi ya "P. vivax" huleta uchungu mkubwa wa kuwashwawashwa katika mapafu kuliko ilivvyochunguzwa katika maambukizi ya P.maambukizi, na maendeleo ya ukosefu wa utendakazi wa aliviola za kapilari hudhihirishwa baada ya matibabu ya malaria ya vivax. uchunguzi wa Epidemiolojikali katika eneo la Amazoni la Brazili umeinyesha kwamba idadi na kiwango cha ulazwaji hospitali kwa maambukizi ya P.vivax imeongezeka hivi majuzi huku ile ya "P. falciparum" imekupungua. vigezo vya kriteria ya ulazwaji dvilitumika. Waandishi hawa pia walipendekeza kwamba maambukizi ya P. vivax katika eneo hili yanakuwa makali zaidi.
Usambazaji wa uhasi wa Duffy katika Afrika hauna uhusiana wowote na ule wa maambukizi ya P. vivax. matokeo ya mara kwa mara ya uhasi wa Duffy ni ya juu kama ya Afrika Mashariki (zaidi ya 80%), ambapo vimelea huambukizwa, kama yalio katika Afrika Magharibi, ambako haipo. Kwa muhtasari, "P. vivax" inaweza kuifunga na kuivamia erithrositi ya binadamu na viumbe visivyo vya binadamu vyenye asili ya tumbili kupitia kipokezi au vipokezi isipokuwa tu DARC. Hata hivyo, DARC bado inaonekana kuwa kipokezi muhimu cha maambukizi ya binadamu ya P. vivax. uwezo wa P. vivax kama ajenti wa uteuzi wa kawaida haijulikani, na unaweza kutofautiana kutoka eneo hadi eneo. DARC hasi bado imebaki kuwa mfano wa kinga asili kwa maambukizi, lakini hutoa kinga kiasi bali sio kinga kamili dhidi ya maambukizi ya P.vivax.
Malaria
Malaria imewaambukiza binadamu kwa zaidi ya miaka 50,000, na Plasmodium huenda imekuwa kijasumu kwa binadamu tangu spishi hiyo ilipoanza kuishi. [104] Vimelea vinavyohusiana kwa karibu na vimelea vya malaria kwa binadamu vinapatikana miongoni mwa sokwe kwa wingi. [105] Maelezo kuhusu homa za kipekee za malaria yamenakiliwa katika maandiko ya kihistoria, kuanzia mwaka 2700 KK huko Uchina. [106] Neno malaria lina usuli wake katikaKiitaliano cha enzi ya kati: mala aria - "hewa mbaya"; ugonjwa huo zamani uliitwa ague au Marsh fever kutokana na ukuruba wake na mabwawa na maeneo ya kinamasi. [107] Kuna nyakati ambapo visa vya malaria vilikuwa vingi Ulaya na Amerika Kaskazini, ambako sasa ugongwa huo haujaenea [108] ingawa unaweza kuletwa na mgeni aliyesafiri kutoka nchi nyingine .
Malaria
Unyunyizaji majumbani (IRS) ni hali ya kunyunyizia viuadudu kwenye kuta za ndani ya nyumba katika maeneo yaliyoathirika na malaria. Baada ya kufyonza, spishi nyingi za mbu hupumzika juu ya kitu kilicho karibu huku akimeng'enya mlo wake wa damu, kwa hivyo iwapo kuta za majumba zitanyunyuziwa viuadudu, mbu wanaopumzika huenda wakauawa kabla kumng'ata mhasiriwa mwingine, na kumhamishia vimelea vya malaria
Mikrobiolojia
Ingawa katika karne ya 19 ilijulikana kwamba bakteria ndizo chanzo cha magonjwa mengi, hakuna matibabu yoyote ya viua-bakteria yaliyopatikana.[10] Katika mwaka wa 1910, Paul Ehrlich alitengeneza kiua vijasumu cha kwanza, kwa kubadilisha rangi ambazo kwa kuchagua zilitia mawaa Treponema pallidum, spirokaeti ambayo husababisha kaswende katika mchanganyiko wa ambao uliua kisababishi magonjwa.[11] Ehrlich alikuwa ametuzwa Tuzo la Nobel mwaka 1908 kwa kazi yake kuhusu elimu ya kingamaradhi, na alianzisha matumizi ya madoa ili kuchunguza na kubaini bakteria, na kazi yake ilijikita kwenye misingi ya doa la Gram na doa la Ziehl-Neelsen.[12]
Malaria
Jamii:Maradhi ya kuambukiza Jamii:Malaria Jamii:Tiba
Malaria
Mfano wa umuhimu wa modeli za kompyuta katika kupangilia michakato ya kutokomeza ugonjwa wa malaria ni ulio katika chapisho la Aguas na wengine. Walibainisha kuwa kutokomeza malaria kunategemea sana kupata na kutibu idadi kubwa ya watu katika maeneo ambapo malaria imeenea na malaria isiyoonyesha dalili za ugonjwa (asymptomatic), ambayo huwa kama hifadhi ya maambukizi. [75] Vimelea vya malaria haviathiri wanyama na hivyo kutokomeza ugonjwa huo kutoka kwa binadamu kunatarajiwa kufanikiwa .
Maradhi ya zinaa
UKIMWI, Ukosefu wa Kinga Mwilini, ni matokea ya maambukizi ya virusi vya Ukimwi (VVU) - Human immunodeficiency virus (HIV). UKIMWI ni ugonjwa wa zinaa hatari na usitibika ambao hushambulia mfumo wa kinga ya mwili na kumwacha mgonjwa akiwa hana hata uwezo wa kujikinga dhidi ya maambukizi madogo. Maambukizi ya VVU haimaanishi kuwa mtu ana UKIMWI. Baadhi ya watu na maambukizi ya VVU na wasionyeshe hali ya kuumwa ile inayotambulika kama UKIMWI kwa miaka kumi au zaidi. Watabibu hutumia neno UKIMWI pale mtu anapokuwa katika hatua za mwisho, zinazotishia uhai za maambukizi ya VVU.
Mradi wa Ramani ya Malaria
Mradi wa Ramani ya Malaria, yaashiriwa MAP, ni mradi unaokusanya habari za ugonjwa wa malaria kote duniani kwa shabaha ya kutoa ramani inayoonyehsa kiwango cha hatari ya kuambukizwa kwa kila mahali.
Ukimwi
Maambukizi nyemelezi yanaweza kusababishwa na bakteria, virusi, kuvu na vimelea ambavyo kwa kawaida hudhibitiwa na mfumo wa kingamwili.[13]Maambukizi yanayotokea hutegemea, kwa upande mmoja, aina ya viumbehai vinavyopatikana kwa wingi katika mazingira ya mtu.[7]Maambukizi hayo yanaweza kudhuru karibu kila mfumo wa viungo.[14]
Malaria
Mbinu zinazotumiwa kuzuia kuenea kwa ugonjwa, au kulinda watu katika maeneo ambapo malaria imeenea ni pamoja na madawa ya kuzuia ugonjwa, kutokomeza mbu, na uzuiaji kung'atwa na mbu.
Malaria
Kingamaradhi (au, kwa usahihi zaidi, kuhimili malaria) hutokea kawaida, lakini baada ya maambukizi yaliyorudiwarudiwa na aina nyingi za malaria. [63]
Kifua kikuu
Mchangamano wa “M. tuberculosis (MTBC) ni pamoja na bakteria nyingine nne zinazosababisha kifua kikuu {mycobacteria: “M. bovis,” “M. africanum,” “M. canetti,” pamoja na “M. microti.”[22] “M. africanum” haijasambaa sana, lakini ndio kisababishi kikubwa cha kifua kikuu katika maeneo ya Afrika [23][24] “M. bovis” ndio ilikuwa ni kisababishi kikubwa cha kifua kikuu, lakini baada ya kuanza kutumia maziwa yanayopashwa moto vimelea vya mycobacterium vimeweza kuondolewa na kupuguza matatizo ya kiafya katika nchi zinazoendelea.[1][25] "M. Canetti " ni adimu sana na huonekana zaidi Eneo la Pembezoni mwa Afrika, ingawa kuna wagonjwa wachache kati ya wahamiaji wanaotoka Afrika. [26][27] "M. microti" pia ni adimu na inawaathiri zaidi watu wenye upungufu wa kingamwili, ingawa ugonjwa huu unaweza kuwa umeenea zaidi kuliko inavyofikiriwa[28]
Malaria
Kwinini ilianza kutumika kama dawa ya kuzuia malaria (profilaksis) katika karne ya 17. Kubuniwa kwa madawa mbadala fanisi zaidi kama vile kwinakrini, klorokwini na primakwini katika karne ya 20, kulipunguza kutegemewa kwa kwinini. Siku hizi, kwinini bado inatumiwa katika kutibu malaria sugu inayoambukizwa na Plasmodium falciparum pamoja na kutibu malaria ya ubongo, lakini kwa kawaida haitumiki kama kizuia malaria.
Kaswende
Treponema pallidum Kundi la spishi pallidum ni wa umbo-la mzunguko, Gramu-hasi, Bakteria inayosambazika kwa kasi.[8][13]Magonjwa mengine matatu ya binadamu husababishwa na zinazohusiana na Treponema pallidum, ikiwa ni pamoja na buba (kundi la spishi pertenue), pinta(kundi la spishi carateum), na bejel (kundi la spishi endemicum).[4] Tofauti na aina ya pallidum haya hayasababishi ugonjwa wa neva.[12] Wanadamu tu ndio wanaojulikana kuwa na hifadhi asili kwa kundi la spishi pallidum.[5] Bakteria hii haiwezi kuishi bila kimelea. Hii ni kwa sababu ya jenomu yake ndogo (1.14MDa)na hivyo basi haitaweza kutengeneza virutubishi vikuu. Ina wakati mfupi wa kujiongeza zaidi ya saa30.[8]
Ukimwi
Virusi vinavyohusiana kwa karibu na VVU-2 ni VSVU(smm) ambavyo ni virusi vya mangabi mwenye masizi (Cercocebus atys atys), tumbili wa kale anayeishi Afrika Magharibi (kutoka kusini mwa Senegali hadi magharibi mwa Côte d'Ivoire).[37] Tumbili wa kisasa kama vile tumbili bundi wana ukinzani wa maambukizi ya VVU-1 kwa sababu ya uunganishaji wa jeni mbili zinazokinzana na virusi.[38] VVU-2 inadhaniwa kuruka kizuizi cha spishi katika angalau matukio matatu tofauti, hivyo kupelekea vikundi vitatu vya virusi hivi ambavyo ni M, N na O. [39]
Mmenyuko wa mzio
Mmenyuko kali ya mzio husababishwa na mwitikio wa mwili karibu kwa dutu yoyote ya kigeni.[11] Vichochezi vya kawaida ni pamoja na sumu kutoka kuumwa na wadudu au miiba, vyakula, na dawa.[10][12] Vyakula ni vichochezi vya kawaida kwa watoto na vijana. Madawa na kuumwa na wadudu na miiba ni vichochezi zaidi vya kawaida katika watu wazima. [5] Vyanzo vya chini ni pamoja na mambo ya kimwili, mawakala wa kibaiolojia (kama vile shahawa), mpira, mabadiliko ya homoni, vioungio vya chakula (kama vile monosodium glutamate na rangi ya chakula), na madawa ambayo hutumiwa kwa ngozi (madawa ya wakati).[8] Mazoezi au halijoto (mojawapo ya joto au baridi) inaweza pia kuchochea anaphylaxis kwa kusababisha tishu fulani za chembe (zinazojulikana kama chembe nguzo) kutoa kemikali ambazo huanzisha mmenyuko mzio.[5][13] Anaphylaxis inayonasababishwa na mazoezi mara nyingi pia inahusishwa na kula baadhi ya vyakula.[4] Kama mmenyuko kali ya mzio hutokea wakati mtu anapokea unusukaputi, chanzo cha kawaida ni baadhi ya madawa ambayo mtu hupewa kuzalisha kupooza (neuromuscular kuzuia mawakala) kiuavijasumu, na mpira.[14] Katika asilimia 32-50 ya matukio, chanzo hakijulikani (idiopathic anaphylaxis).[15]
Madhara ya ongezeko la joto duniani
Shirika la Afya Duniani (WHO) linasema kuwa ongezeko la joto Duniani unaweza kusababisha ongezeko kubwa la magonjwa yanayosababishwa na wadudu nchini Uingereza na Bara Ulaya, huku eneo la kasakazini la Ulaya likizidi kuwa na joto jingi, ticks - wanaobeba ugonjwa wa ensefailatisi na ugonjwa wa laimu - na nzi wa mchangani - ambayo hubeba ugonjwa wa visceral leishmaniasis - wana uwezekano wa kuongezeka. Hata hivyo, tangu jadi ugonjwa wa malaria umekuwa tishio la kawaida Barani Ulaya, huku janga la mwisho likifanyika nchini Uholanzi katika kipindi cha miaka ya 1950. Nchini Marekani, ugonjwa wa malaria umekuwa ukitokea katika maeneo machache katika majimbo 36 (ikiwemo Washington, North Dakota, Michigan na New York) hadi miaka ya 1940.
Malaria
Mbinu ya kutasisha mdudu inajitokeza kama mbinu ya kudhibiti mbu. Maendeleo kuelekea transijeni, au wadudu waliogeuzwa vinasaba, zinaonyesha kwamba mbu mwitu wanaweza kubadilishwa kuwa sugu kwa malaria. Watafiti katika Imperial College London walibuni mbu wa kwanza wa malaria ulimwenguni aliyegeuzwa vinasaba, [47] huku spishi wa kwanza sugu kwa Plasmodium akizinduliwa na watafiti kutoka Case Western Reserve University Ohio mwaka wa 2002. [48] Mafanikio ya kubadilisha kizazi cha sasa na kizazi kilicho na vinasaba vipya, yanategemea mfumo kadhaa, kama vile vipengele vinavyoweza kubadilishwa kuruhusu nadharia nyingine za jenetikia mbali na ya Mendel. Hata hivyo, mbinu hii ina matatizo mengi na mafanikio yako mbali mno. [49] Mbinu nyingine ya usoni zaidi ya kudhibiti vekta ni uwezekano wa kutumia mwanga wa leza kuua mbu wanaoruka. [50]Pia inadaiwa kuwa harufu ya ndege wafugwao ikiwapo kuku huweza kuwafukuza wadudu warukao ikiwamo mbu wa malaria[51]
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria
Katika mwaka wa 2006 Shirika la Afya Ulimwenguni WHOlilikadiria kuwa kulikuwa na visa vya malaria vilivyokaribia milioni 250 pamoja na vifo 880,000. Takriban 90% ya wale waliokufa walikuwa ni watoto kutoka bara la Afrika walioambukizwa na Plasmodium falciparum.{aina ya malaria} Maeneo ambapo vimelea hivi ni kawaida watoto wadogo wamepata malaria mara nyingi. Malaria hii huwa ni kali mwanzo, na inaweza kuwa mbaya zaidi, na hata kuua mtu, kwa sababu ya upungufu wa damu mbaya au malaria ya akili. Maambukizi ya malaria mara nyingi kinga mwili yenye kubadilika badilika na kupauna athari zake dhidi ya vimelea vinavyoonyesha sura taofauti za antijeni. wakati wanpofikia miak ya kwenda shule watoto wengi huwa wamepata efficacious kinga ya kubadilika badilika dhidi ya malaria. uchunguzi huu unaibua maswali kuhusu utaratibu ambao unachangia kuishi kwa watoto wengi barani Afrika na huku ikiruhusu baadhi ya wengine kuwa na uwezo wa kupata maambukizi makali zaidi. Ushahidi ambao umefanywa umapata kwamba utetezi wa kwanza dhidi ya malaria na uwezo wa jeni kukinga dhidi ya maradhi ambao huujidhirisha aliozaliwa na mtu, ambao husukumwa na himoglobini isiyo ya kawaida na ugonjwa wa upungufu wa glukosi-6-fosfati dehidrogenasi. Katika malaria, kama katika maambukizi mengine , matokea ya kinga ya mwili isiyojidhirisha huchangia kwa, na husisimua, matokea ya kinga mwili yenye kubadilika badilika. Hata hivyo, athari ya nguvu zisizoepukika za uzuizi zinazoongozwa na geni hujitokeza katika uwezo wa watoto wdogo kuishi katika maeneo ya malaria. Ni muhimu kuchunguza kinga isiyoepukika katika umri unaohangaisha, chini ya miaka minne; katika watoto wakubwa zaidi na katika watu wazima athari za kinga isiyoepukika hudhibitiwa na zile za athari ya kinga ya kubadilika badilika. Pia ni muhimu kuchunguza makundi ya watu pale ambapo matumizi yasiyoratibiwa ya dawa zisizo za malaria hayatokei.
Kuhara
Sababu kuu ya maambukizo ya matumbo huwa ni kwa sababu ya kvirusi, bakteria, kimelea, au hali inayojulikana kama gastroenteritis. Maambukizo haya kwa kawaida hupatikana kutokana na chakula au maji ambayo yameambukizwa na kinyesi, au moja kwa moja kutoka kwa mtu mwingine ambaye ameambukizwa. Huenda ikagawanywa kwa aina tatu: kuhara maji kwa muda mfupi, kuhara damu kwa muda mfupi, na ukiwa utadumu kwa zaidi ya wiki mbili, kuhara kunaoendelea. Kuhara maji kwa muda mfupi huenda kukasababishwa na maambukizo ya kipindupindu. Ikiwa kuna damu inajulikana kama kuhara.[1] Kuna sababu kadhaa zisizo za kuambukizwa ambazo zinaweza pia kusababisha kuhara ikiwa ni pamoja na: hyperthyroidism, kutovumilia laktosi , ugonjwa wa kuvimba matumbo , baadhi ya dawa, na ugonjwa wa matumbo yanayowashwa kati ya sababu nyingine.[2] Katika visa vingi uchunguzi wa kinyesi hauhitajiki ili kuthibitisha sababu halisi.[3]
Trichuriasis
Trichuriasis (ing. whipworm) ni ambukizo kutoka mnyoo anayambukiza jina lake katika Kilatini ni ((Trichuris trichiura)) whipworm. ).[1] Kama uambukizo unatokana na minyoo michache, mara nyingi hakuna dalili zake. [2] Kwa wale ambao wanaambukizwa na minyoo mingi, pengine maumivu ya fumbatio yanatokea, uchovu pamoja na kuharisha.[2] Mara nyingine kuharisha kumekuwepo na ((damu)).[2] Uambukizo wa watoto unaweza kudhoofisha ukuaji wa akili pamoja na wa mwili.[2] Viwango vilivyo chini vya seli nyekundu za damu Hali hii huenda inaweza kutokea kutokana na upungufu wa damu.[1]
Ndui
Chanzo chake hakijulikani lakini kuna dalili ya kwamba ilitokea mapema sana katika Misri ya Kale[1]. Kuna dalili ya kwamba farao Ramses V alikuwa mgonjwa wa kwanza anayejulikana kutokana na utafiti wa mumia yake[2]. Labda imepelekwa Uhindini na wafanyabiashara Wamisri mnamo miaka 1500 KK. Ugonjwa uliua watu wengio huko Ulaya[3], Asia na Afrika ilikosambaa pia.
Homa
Homa si ugonjwa wenyewe bali dalili ya magonjwa mbalimbali. Katika lugha ya kila siku malaria mara nyingi huitwa "homa" ingawa kupanda kwa halijoto ya mwili wakati wa malaria ni dalili ya mapambano dhidi ya vijidudu vya plasmodium tu.
Malaria
Mapema katika karne ya 20, kabla viuavijasumu kuvumbuliwa, Julius Wagner-Jauregg aligundua kwamba wagonjwa wa kaswende wangeweza kutibiwa kwa kuambukizwa kimakusudi kwa vimelea vya malaria; homa iliyosababishwa iliua spirochete za malaria, hatimaye kwinini ingetolewa kudhibiti malaria. Ingawa baadhi ya wagonjwa walikufa kutokana na malaria, hii ilidhaniwa kuwa afadhali kuliko kifo ambacho hakinge epukika kutokana na kaswende. [118]
Ekinokokasi
Maradhi haya yanasambaa kutokana na chakula au maji yenye mayai ya parasiti kuliwa, au kutokana na kukaribiana sana na mnyama anayeambukizwa. Mayai huingia kinyesi cha wanyama wanaokula nyama nao wakaambukizwa na parasiti. Wanaoambukizwa zaidi ni pamoja na mbwa, mbweha, na mbwa mwitu. 
Ili wanyama hawa waambukizwe lazima wale ogani za mnyama mwenye sisti, Wa mifano ni kondoo au panya. Aina ya maradhi ambayo inaumiza binadamu inategemea na namna ya ekinokokasi inayosababisha uambukizo. 
Kwa kawaida uaguaji ni ya ultrisoni angalau tomografia ya tarakilishi au taswira za mwangwi mwenye sumaku huenda zinatumika. Majaribio ya damu yatafutayo antibodi dhidi ya parasiti pengine yatasaidia kama ambavyo biopsi inaweza. 
Homa ya manjano
Ugonjwa huu unasababishwa na virusi vya homa ya manjano na kusambazwa kwa kuumwa na mbu wa kike. Vinaambukiza tu binadamu, mamalia wa hali ya juu na spishi nyingi za mbu. Katika miji, husambazwa kwa kawaida na mbu wa spishi wa "Aedesaegypti". 
Malaria
Malaria inakisiwa kuwa nashinikizo kubwa kwa jieni ya binadamu katika siku za hivi karibuni. [121] Hii ni kutokana na vifo vingi na maradhi yanayosababishwa na malaria, hasa spishi ya P. falciparum.
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria
ovaloktosisi ni hali inayorithiwa ambapo erithrositi huwa na muundo wa umbo la yai badala ya umbo la mviringo. katika makundi mengi ya watu ovaloktosisi ni nadra,lakini katika Kusini-Mashariki Asia ovaloktosisi (SAO) hutokea zaidi kama ya 15% ya watu asili wa Malaysia na wa Papua, New Guinea. Baadhi ya hali zisizo za kawaida za erithrositi za SAO zimeripotiwa, zikiwemo kuongezeka kwa ugumu wa seli nyekundu na kupunguzwa kwa kijionyesha katika baadhi ya antigeni za seli nyekundu.
SAO husababishwa na mabadiliko ya jeni ya uunganishaji wa jeni ya protini ya erithrositi bendi 3. kuna kufutwa kwa kodoni 400-408 katika jeni hii, inayosababisha kufutwa kwa amino asidi 9 katika mpaka kati ya sitoplazimu na ngozi ya kuvuka mipaka ya protini ya bendi 3. Bendi 3 hutumika kama eneo kuu la uunganishaji ya ngozi ya mifupa, kijingozi cha mtandao wa protini kinachojumuisha ankyirini, spektrini, aktini, na bendi ya 4.1. Ovalositi ya bendi 3 hufungwa zaidi kuliko ile ya kawaida ya bendi 3 na ankiyirini, ambayo huunganisha ngozi ya mifupa kwa anioni ya kusafisha bendi ya 3. Kasoro hizi za ubora huunda ngozi ya seli nyekundu ambayo sio yenye uwezo wa kuhimili mvutano mdogo na huwa huleta wasiwasi wa kupata uharibifu wa kudumu.
Malaria
Homa na mshtuko wa mwili huchukuliwa kimakosa kama aina ya malaria kali sana barani Afrika kiasi cha kutoshughulikia magonjwa mengine hatari. Katika maeneo ambapo malaria imeenea uwepo wa vimelea damuni hakutoshi kutoa uaguzi wa malaria kali kwa sababu uwepo wa vimelea unaweza kusababishwa na maradhi mengine yanayolingana na malaria. Uchunguzi wa hivi karibuni unapendekeza kuwa upimaji mwanga katika retina ni njia bora ya kuagua malaria (uwezo wa kijumla wa kupitisha mwangaza wa 95% na uwezo wa bainifu wa 90%) zaidi ya mbinu za kutegemea dalili au maabara katika utofautishaji baina ya malaria na magonjwa mengine.{ {1/}
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria
uteuzi wa kiasili tangu zamani ulihusishwa na fenomena kama vile ushindani wa rasilimali au uwindaji. Hakukuwa na mfano wa uteuzi wa kiasilia uliokuwa ukifanya kazi kwa jeni ya kawaida katika binadamu, kulinganisha na uteuzi nadra dhidi ya mabadiliko mengine ya kijeni ya kuondolewa. Baada ya Vita Vikuu vya Pili vya Dunia kikundi cha Kiitaliano (E. Silvestroni, I. Bianco na G. Montalenti) walianzisha njia za kutambua B-thalassemia heterozigoti katika makundi ya watu, na wakarekodi viwango vya matukio katika sehemu mbalimbali za Italia. Katika baadhi ya maeneo ya matokeo ya heterozigoti hadi kiwango cha 10% kiliripotiwa, na mawasilono ya nguvu la kijiografia katika ya matukio ya thalassemia na malaria ya kawaida yalibainishwa, kama kumbukumbu za Kiitaliano za historia ya sayansi. Hizi tafiti "ziliibua swali wazi la kudumisha matokeo ya jeni ambayo, kwa wakati huo, ilihukunu homozigoti kifo homozygotes waliohukumiwa kifo katika kipindi cha miaka miwili ya kwanza ya maisha". Katika mkutano wa kimataifa katika Italia mwaka wa 1949 J.B.SHaldane alitoa mhadhara ya "Magonjwa na mabadiliko ya kihistoria.". Katika majadiliano yaliyotokea baadaye Montalenti aliwasilisha habari juu ya usambazaji wa thalassemia katika Italia, na alikubali pendekezo kutoka JBS Haldane kwamba heterozigoti wa thalassemi wanaweza kuwa na uwezo wz kutopata malaria. Baadaye katika mwaka wa 1949 Haldane alakataa wazo hilo, bila kurejelea wachunguzi wa kiitaliano. Haldane hivyo basi kwa kiwango kikubwa amerejelewa kama mwanzilishi wa "hipothesia ya malaria." Hata hivyo, kumekuwa na mapendekezo kwamba nafasi ya wachunguzi wa Kiitaliano katika kutambua uwiano aikuchukuliwa ifaavyo, na wazo hilo liliangaziwa na mshindi wa zawadi ya nobel, mwanajeni Joshua Lederberg. Pendekezo la heldane la kijumla kwamba maambukizi ni ajenti muhimu kstika uteuzi asili lilikuwa ni kumbusho muhimu kwa wakati huo lakini lilikuwa na histiria ndefu ya uzazi. lilifanywa kwanza na Alfred Russel Wallace, mwanzilishi mshauri wa uteuzi wa kiasili kama chanzo cha mageuzi ya maumbile ya binadamu na katika nusu ya kwanza ya karne ya ishirini mifano kadhaa ya jeni zinzojikita katika kinga dhidi ya maamukizi, na matokeo yao kwa ajili ya uteuzi wa kiasili, yalichapishwa, kama alivyobainisha Lederberg. Haldane hakunfanya utafiti wowote kwa himoglobini zisizo za kawaida au kwa malaia, na malaria iliondolewa katika nchi za Mediteranea baada ya Vita Kuu ya Pili ya DuniaVita viKuu ya II, hivyo basi hipothesia ya Malaria malaria haingeweza kudhaminiwa miongoni mwa wabebaji wa thalassemia β.
Homa ya mafua
Homa ya mafua ni ugonjwa wa kuambukiza unaojulikana pia kwa jina lenye asili ya Kiitalia influenza (yaani "athari") na kwa kifupi chake "flu". Kwa Kiswahili unaitwa pia kaputula au Homa ya kaptura kwa sababu uliingia Afrika Mashariki pamoja na kaptura.
Malaria
Ndani ya chembechembe nyekundu za damu, vimelea huendelea kuongezeka, kwa uzazi nafsi, mara nyingine hujipenyeza nje ya chembe wenyeji na kuvamia chembechembe nyekundu zilizokuwa hazijaambukizwa. Mizunguko kadhaa kama hiyo ya kujiongezea nguvu hutokea. Kwa hivyo, maelezo yanayofahamika ya kukumbwa na homa ya ghafla hutokea wakati merozoiti wanapojipenyeza na kuambukiza chembechembe nyekundu za damu.
Trakoma
Trakoma, pia inaitwa chembechembe za konjaktiva, Egyptian ophthalmia, na trakoma ya kuwa kipofu ni ugonjwa wa maambukizi unaosababishwa na bakteria "Klamidia trakomati". Maambukizi husababisha kukwaruza sehemu ya ndani ya vigubiko vya macho. Huu mkwaruzo unaweza kusababisha maumivu ya macho, kuharibika kwa sehemu ya nje au konea ya macho, na labda kuwa kipofu.
Mkalatusi
Spishi mbalimbali zimeenezwa duniani kutokana na tabia zao za kukua haraka na hivyo kuwa chanzo cha ubao, kuwa na mafuta ndani yake yenye manufaa mbalimbali na wezo wao wa kukausha kinamasi na hivyo kupunza hatari ya malaria. Hivyo kuna pia upinzani dhidi ya kupanda mikalatusi kwa sababu zinatumia maji mengi[1].
Strongyloidiasis
Strongyloidiasis ni ugonjwa wa kidusia wa binadamu unaosababishwa na minyoo ya nematodi (roundworm) aina Strongyloides stercoralis. Minyoo hii inaweza kuingia ndani ya mwili wa kibinadamu na kuzaa ndani ya utumbo. Larvae zake huzunguka kati ya utumbo na mapafu na kuathiri afya ya mwili. Dalili za ugonjwa ni pamoja na upele au matatizo ya kupumua.
Mende
Mende naye ni miongoni mwa wadudu waharibifu kwenye makazi ya watu.hujilisha kwa chakula cha binadamu na mifugo na kuacha harufu mbaya sana. [8] Pia huweza kusafirisha vimelea vya magonjwa mpaka hata kwa binadamu hata mpaka vile vimelea ambavyo ni hatari kwa binadamu hasa katika mazingira hasa ya hospitalini.[9][10]
Strongyloidiasis
Mfumbo wa kwanza: 1) rabditiform larva kupita kwenye kinyesi inaweza kubadilika mara mbili na kuwa mabuu (moja kwa moja maendeleo) au kubadilika mara nne na kuwa ya wanaume na wanawake na kuzaa mayai ambayo yatazaa mabuu . Mabuu ubadilika kuwa kizazi kipya au mabuu inayozanan. Mabuu hupenya ngozi ya binadamu kuanzisha mzunguko wa vimelea. Vimelea mzunguko: Mabuu katika udongo hupenya ngozi ya binadamu, na ni kusafirishwa kwa mapafu ambapo kupenya tundu la mapafu na mti na koo, umezwa kisha kufikia utumbo mdogo. Katika utumbo mdogo wao Mabuu ubadilika mara mbili na kuwa wazima wa kike minyoo s. Hauo uingia katika wa chango na kuzalisha mayai, ambayo ukuwa kuwa mabuu rabditiform. mabuu ya rabditiform unaweza kupita kwenye kinyesi (angalia "Free-hai mzunguko" hapo juu), au unaweza kusababisha ugongwa weyewe. Kusababisha ugongwa weneyewe mabuu rabditiform ubadilika kuwa infective filariform mabuu, ambayo inaweza kupenya ngozi ya eneo perianal (nje autoinfection), katika kesi aidha, na mabuu filariform inaweza kufuata njia ilivyoelezwa hapo awali, kuwa kufanyika mfululizo wa mapafu, na mti ya koo na utumbo madogo madogo ambayo kukomaa , au wanaweza kusambaza sana katika mwili. Hadi sasa, tukio la Mabuu kusabaisha ugongwa wenyewe kwa binadamu na maambukizi ime onekana tu katika stercoralis Strongyloides na maambukizi philippinensis Capillaria. Katika kesi ya Strongyloides, kusabaisha ugongwa wenyewe inaweza kuelezea uwezekano wa maambukizi ya kuendelea kwa miaka mingi katika watu ambao wamekuwa katika eneo hilo na ugonjwa mwingi katika watu binafsi walio na upumbumishi .
Nimonia
Visa vya nimonia ya bakteria na ya virusi hujitokeza kwa dalili sawa.[12] Visababishi vingine huhusishwa na sifa bainifu za kiafya zinazotokea sana bali zisizo maalum. Nimonia inayosababishwa na Legionella inaweza kutokea pamoja na maumivu ya fumbatio, kuhara, au kuchanganyikiwa,[13] ilhali nimonia inayosababishwa na Streptokokasi numoniae huhusishwa na makohozi yenye rangi ya kutu,[14] na nimonia inayosababishwa na Klebsiellainaweza kuwa na makohozi yenye damu ambayo mara nyingi huelezwa kama "jeli ya zambarau".[8] Makohozi yenye damu (yaitwayohemoptisisi) pia yanaweza kutokea katika kifua kikuu, nimonia isiyo na gram, usaha kwenye mapafu na aidha mara nyingi katikabronkitisi kali.[11] Nimonia ya maikoplasma inaweza kutokea kwa kuhusiana na kuvimba kwa tezi za shingo, maumivu ya jointi, au maambukizi kwenye sikio la kati.[11] Nimonia ya virusi hujitokeza sana kwa kukoroma kuliko nimonia ya bakteria.[12]
Malaria
Malaria si ungonjwa unaohusishwa tu na umaskini bali pia husababisha umaskini na ni kikwazo kikubwa kwa maendeleo ya kiuchumi. Maeneo ya hali ya joto yameathirika zaidi, hata hivyo kiwango cha athari kamili ya malaria hufika katika baadhi ya maeneo yenye joto la wastani na misimu isiyotabirika Ugonjwa huu umehusishwa na athari mbaya za kiuchumi katika maeneo ambayo umeenea sana. Mwishoni mwa karne ya 19 na mapema katika karne ya 20, ugonjwa huu ndio uliosababisha kudorora kwa uchumi kwa majimbo ya kusini mwa Marekani. [125]. Ulinganisho wa Pato wastani la Taifa kwa kila mtu mnamo mwaka 1995, iliyorekebishwa kuzingatia tofauti za uwezo wa kununua, kati ya nchi zilizo na zisizo na malaria ulionyesha tofauti za aina tano($ 1.526 dola dhidi ya $ 8.268 USD). Katika nchi ambazo malaria inapatikana kwa wingi, Pato Wastani la Taifa kwa kila mtu limeongezeka (kati ya 1965 na 1990) kwa 0.4% tu kwa kila mwaka, ikilinganishwa na 2.4% kwa kila mwaka katika nchi nyingine. [126] Umaskini ni kisababishi na athari, hata hivyo, kwa sababu maskini hawana uwezo wa kifedha kuzuia au kutibu ugonjwa huo. Watu wa pato la chini nchini Malawi katika mwaka wa (1994) walitumia 32% ya pato lao la kila mwaka katika kugharamia ugonjwa huu ikilinganishwa na 4% ya watu wa pato la chini. Kijumla, athari ya kiuchumi ya malaria kwa Afrika inakadiriwa kugharimu dola za kimarekani $ billion 12 kila mwaka. Athari za kiuchumi ni pamoja na gharama za huduma za afya, siku za kazi kupotea kutokana na ugonjwa huu, siku kupotezwa katika elimu, uzalishaji kupungua kutokana na uharibifu wa ubongo kufuatia malaria ya ubongo, na hasara ya uwekezaji na utalii. [92] Katika baadhi ya nchi zilizo athiriwa sana na malaria, ugonjwa huu hugharimu hadi 40% ya fedha zilizotengwa kwa matumizi ya afya ya umma, kati ya 30-50% ya wagongwa waliolazwa, na hadi 50% ya wagonjwa wanaotibiwa na kuruhusiwa kurudi nyumbani. [127]
Mbu
Mbu ni wadudu wadogo wa nusuoda Nematocera katika oda Diptera (yaani “wenye mabawa mawili”). Kwa asili jina hili limetumika kwa wadudu wa familia Culicidae, lakini kwa sababu spishi nyingi za Nematocera hazina majina ya Kiswahili, “mbu” linapendekezwa kama jina kwa Nematocera wote. Nusuoda nyingine ya Diptera, Brachycera, inashirikisha nzi na jamaa wao. Spishi ndogo za Nematocera huitwa usubi au visubi.
Malaria
Mbinu za kimolekyuli hupatikana katika baadhi ya maabara za kimatibabu na asei za uchanganuzi wa papo kwa hapo (kwa mfano, QT-NASBA inayotumia mmenyuko endelevu wa polimeresi ) [40]zinaendelea kuandaliwa kwa matumaini ya kuzisambaza katika maeneo ambapo ugonjwa huo umeenea.
Malaria
Athari iliyotafitiwa sana ya vimelea vya malaria kwa jinomu ya binadamu ni ya ugonjwa wa damu wa kinasaba yaani ugonjwa wa seli mundu. Seli mundu husababisha ugonjwa, lakini hata walioathirika kwa kiwango kidogo kwa seli mundu huwa na kinga ya kutosha dhidi ya malaria.
Kimelea
Kimelea ("pia:" kidusia; kwa Kiingereza "parasite") ni kiumbehai ambaye anaishi ndani au juu ya kiumbehai mwingine wa spishi tofauti na kupata virutubishi kutokana na mwili wa kiumbe huyo, ambaye kwa kawaida ni mkubwa zaidi, bila kumpa kiumbe mwenyeji faida yoyote. Kinyume chake, mara nyingi analeta hasara au kusababisha ugonjwa. 
Malaria
Juhudi za kukomesha malaria na kutokomeza mbu zimefanikiwa katika baadhi ya maeneo. Kitambo malaria ilikuwa ugonjwa wa kawaida Amerika na Ulaya kusini lakini juhudi za kudhibiti vekta, pamoja na matibabu na ufuatiliaji wa binadamu walioambukizwa, ulikomesha ugonjwa huo katika maeneo hayo. Katika baadhi ya maeneo, kukomesha mitiririsho kwenye maeneo chepechepe ambapo mbu huzaliana na kuimarisha usafi kuliwezesha hali hiyo. Malaria ilitokomezwa kutoka kaskazini mwa Marekani mapema katika karne ya 20 kwa mbinu kama hizo, na matumizi ya kiuadudu cha DDT yaliutokomeza kutoka Kusini kufikia mwaka wa 1951. [44] Katika mwaka wa 2002, kuliripotiwa matukio 1059 ya malaria nchini Amerika, ikiwa ni pamoja na vifo vinane, lakini kati ya hayo yote, matukio matano tu ya ugonjwa huo yaliambukizwa ndani ya Amerika.
Mradi wa Ramani ya Malaria
2. Guerra CA, Hay SI, Lucioparedes LS, Gikandi P, Tatem AJ, Noor AM, Snow RW (2007). "Assembling a global database of malaria parasite prevalence for the Malaria Atlas Project.". "Malaria Journal" 6: 17.
Mmenyuko wa mzio
Sumu kutoka wadudu wanaochoma au kuuma wadudu kama vile nyuki na nyigu (Hymenoptera) au wadudu wanaobusu (Triatominae) wanaweza kusababisha mmenyuko kali ya mzio.[3][18] Kama mtu alikuwa na mmenyuko kwa sumu katika siku za nyuma, na ilikuwa zaidi ya mmenyuko wa mitaa karibu na eneo la kuumwa, wao wana hatari kubwa kwa mmenyuko kali ya mzio katika siku zijazo.[19][20] Hata hivyo, nusu ya watu ambao wanakufa kutokana na anaphylaxis hawakuwa na maenezi (utaratibu) kwa mmenyuko hapo awali.[21]
Malaria
Malaria kali husababishwa takriban kipekee na maambukizi ya P. falciparum kwa kawaida hujitokeza kati ya siku 6-14 baada ya kuambukizwa. [14] Madhara ya ugonjwa wa malaria kali ni pamoja na kukosa fahamu na kifo ikiwa haitatibiwa-watoto wachanga na wanawake wajawazito hasa wamo hatarini. Splenomegali (kupanuka kwa wengu), maumivu makali ya kichwa, iskemia ya ubongo, hepatomegali (kupanuka kwa ini), hypoglisimia, na hemoglobinuria na kufeli kwa figo huweza kutokea. Kufeli kwa figo kunaweza kusababisha homa ya mkojo wa damu, ambapo hemoglobin kutoka katika chembechembe nyekundu za damu zilizosambaratika huvuja na kuingia katika mkojo. Malaria kali inaweza kuendelea kwa kasi na kusababisha kifo katika mudaa wa masaa kadhaa au masiku. [14] Katika hali mbaya zaidi ya ugonjwa huo viwango vya vifo vinaweza kuzidi 20%, hata kuwe na utunzi wa hali ya juu na matibabu. [15] Katika maeneo ambapo ugonjwa huo umeenea, mara nyingi matibabu si ya kuridhisha na kiwango cha jumla cha vifo vinavyosababishwa na malaria huwa kimoja kati visa kumi. [16] Baada ya muda mrefu, matatizo ya kukua yamerekodiwa kwa watoto ambao wameugua malaria kali. [17]
Malaria
RTS, S/AS02A ni chanjo ambayo imebuniwa kwa ubia kati ya Mchakato wa PATH wa kutafuta Chanjo ya Malaria (PATH Malaria Vaccine Initiative) (unaofadhiliwa na Wakfu wa Gates, kampuni ya GlaxoSmithKline, na Walter Reed Army Institute of Research [71] Katika chanjo hiyo, sehemu ya CSP imeunganishwa na "S antigen" ya Virusi vya homa ya manjano B; {0 protini hii ya {0} mseto hudungwa pamoja na ajuvanti AS02A. [68] Mnamo Oktoba 2004, watafiti wa RTS, S/AS02A walitangaza matokeo ya Awamu ya majaribio ya IIb, iliyoonyesha chanjo hiyo ilipunguza hatari ya maambukizi kwa takribani 30% na ukali wa maambukizi kwa zaidi ya 50%. Utafiti huo uliwahusisha zaidi ya watoto 2,000 wa Msumbiji. [72] Majaribio yaliyofuata ya chanjo ya RTS, S/AS02A yalilenga usalama na umadhubuti wa kutoa chanjo hiyo kwa watoto. Katika mwezi wa Oktoba 2007, watafiti walitangaza matokeo ya awamu ya majaribio ya I / IIb yaliofanywa kwa watoto 214 wa Msumbiji wa kati ya umri wa miezi 10 na miezi 18 ambao walipokea vipimo kamili vitatu vya chanjo iliyopunguza maambukizi kwa 62% bila madhara makubwa isipokuwa tu uchungu wa kudungwa sindano. [73]
Ugonjwa wa malale
Zaidi ya asilimia 98 ya malale ya binadamu husababishwa na T.b.g. [1]) Kawaida binadamu anaambukizwa kutokana na kuumwa na mbung’o anayechukua ugonjwa huo, naye binadamu akiwa kwenye sehemu za vijijini. Kuanzia katika kiwango cha kwanza la ugonjwa huu kuna homa, kuumwa kwa kichwa, hali ya mwasho, na kuumwa kwa viungo. Hali hizo huanza katika muda wa juma moja hadi majuma matatu baada ya kuumwa na mbung’o. [2] Muda wa majuma hadi miezi kadhaa baadaye kiwango cha pili huanzia na mchafuko, hali mbaya ya kupatana kiwiliwili, kutosikia, na usingizi wa mang’ amung’amu. Mkakati wa utambuzi ni pamoja na utafutaji wa kimelea unaobainika katika damu iliyoganda ama katika majimaji ya kivimbe cha kiowevu kilicho katika mishipa na mianya ya limfu. Mara nyingi sindano ya mgongo inahitajika ili kuainisha kiwango cha kwanza na cha pili cha ugonjwa. Ili kukinga ugonjwa mahututi lazima ufanywe uchujaji umma unaoonyesha dalili zake kwa kufanya upimaji wa damu kugundua kuwepo kwa T.b.g. Kugundua mapema ugonjwa huu kunarahisisha utabibu hasa kabla ya dalili za nurolojia hazijagundulika. Utabibu wa kiwango cha kwanza unatumia dawa za pentamidine au suramin. Utabibu wa kiwango cha pili unahusika na matumizi ya dawa ya eflornithine ama mchanganyiko wa nifurtimox na eflornithine kwa kutibu T.b.g. [3] Angalau melarsoprol inatibu ugonjwa hizo zote mbili, inatumika kawaida kwa T.b.r. pekee kutokana na athari zinazokuja nazo dawa yenyewe. Ugonjwa huu hutokea katika sehemu nyingine za Afrika, kusini mwa Jangwa la Sahara ukihatarisha wananchi wapata milioni 70 wa nchi 36. Hadi mwaka wa 2010 idadi ya watu waliokufa kutokana na ugonjwa huo ilikuwa 9,000 idadi iliyopungua kutoka 34,000 ya waliokufa mnamo mwaka wa 1990. Hadi leo hii idadi ya wale wanaoambukizwa ni 30,000 miongoni mwao ni 7,000 katika mwaka wa 2012 ni watu ambao wanaishi katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Katika muda wa mwaka 1896 hadi wa 1970 milipuko mitatu mikubwa ilitokea kwanza katika Uganda pamoja na Bonde la Kongo (1896 hadi 1906). Halafu miwili katika 1920 pamoja na 1970 iliyotokea katika nchi kadhaa za Afrika. Wanyama kwa mfano ng’ombe huenda wanachukua ugonjwa na wakaambukizwa.
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria
kimelea cha malaria "Plasmodium vivax" inakadiriwa kuambukiza watu milioni 75 kila mwaka. "P. vivax" ina usambazaji mpana katika nchi za hari, lakini ni haipo au ni nadra katika kanda kubwa katika Afrika ya Kati na Magharibi, kama ilivyothibitishwa hivi majuzi na uandishi wa aina ya PCR. Pengo hili katika usambazaji imekuwa kutoka na ukosefu wa uelezaji wa kipokezi antigeni cha Duffy cha kemokine (DARC) kwenye seli nyekundu za watu wengi wanaoishi sehemu ya kusini mwa Sahara. watu waliona na Duffy hasi ni homozigoti kwa aleli ya DARC, hubeba nukletidi moja yenye mabadiliko ya kijeni(DARC 46 T → C), ambayo hutatiza shughuli za kufanikisha kwa kusumbua eneo la uunganishaji la hGATA1 dhana ya erithroidi mfuatano yenye kunakiliwa .
Katika uchunguzi mkubwa ambao umetajwa wa vino na vitro, Miller na wengine waliripoti kwamba kundi la damu la Duffy huwa ni kipokezi kwa P. vivax na ukosefu wakundi la damu la Duffy kwenye seli nyekundu ni sababu ya kinga kwa "P. vivax" miongoni mwa watu wenye asili ya kiafrika. Hii imekuwa mfano maarufu wa kinga asili kwa chombo cha kuambukiza kwa sababu ya ukosefu wa kipokezi cha agenti kwenye seli zililengwa.
Hata hivyo, uchunguzi umekusanywa unaonyesha ripoti hiyo ya awali inahitaji kupitiwa zaidi ili ifuzu. "P. vivax" huweza kuambukizwa kwa Tumbili wa squirrel (Saimiri boliviensis na "sciureus S.)," na Barnwell na wengine wamepata ushahidi kwamba "P. vivax" huingia lwenye seli za tumbili wa samiri bila kutegemea chochote wenye kundi la damu la Duffy, kuonyesha kwamba P. vivax ina njia mbadala ya kuingilia seli hizi. protini ya uunganishaji ya Duffy, moja na moja tu ya kipande cha uvamizi kwa DARC, haijiunganishi kwa erithrositit za samiri bali ingawa seli hizi huonyesha DARC na kwa waziwazi huambukizwa na "P. vivax." 
Swali ni kama kwamba uchunguzi huu ni wenye umuhimu kwa maambukizi ya binadamu ya P. vivax kwa kawaida. Ryan na wengine walionyesha ushahidi wa maambukizi ya P. vivax miongoni mwa makundi ya watu ya Duffy-hasi wakazi katika eneo la Magharibi mwa Kenya. Huko kivyao, Cavasini na wengine wametoa ripoti kwamaba maambukizi ya P.vivax miongoni mwa watu walio na antijeni-hasi ya Duffy kutoka eneo la Brazili la Amazonaskanda ya Amazoni. "P. vivax" na udhihirishaji wa antigeni ya Duffy ilitambuliw kwa njia ya ginotipi na njia nyingine. uchunguzi wa baadaye katika nchi ya Madagaska umepanua uchunguzi huu. watu wa Malagasi katika kisiwa hiki huwa na mchanganyiko wa watu wa Duffy chanya na Duffy-hasi wenye asili ya makabila mbalimbali. katika maeneo nane muhimu yanayofunika sehemu mbalimbali za kisiwa hiki 72% ya makundi ya watu walikuwa Duffy-hasi, kama inavyoonyeshwa na genotipi na mtindo wa sitometri. "P. vivax" ya chanya ilipatikana katika 8.8% ya 476 idadi iliyodhaniwa ya watu wa Duffy-hasi. na malaria ya P. vivax ya kliniki ilipatikana katika watu 17 vile. shughuli ya uginotipi ya watengenezaji wa polimofiki na setilite ndogo zaidi walipendekeza kwamaba aina nyingi za ' P.{/ zilikuwa zinavamia seli nyekundu za watu walio na Duffy- hasi. Waandishi walipendekeza kwamba miongoni mwa makundi ya watu ya Malagasi kulikuwa na wakazi wa kutosha wa Duffy-chanya wenye kudumisha maambukizi ya mbu na ya ini. Kutokana na maelezo haya ya ndani ni kwamba aina za ' P. vivax zaweza kuibuka, kwa kutumia vipokezi badala ya kutumia Duffy kuingia katika seli nyekundu na kujizidisha. kutokana na hizi ripoti nyingi kutoka sehemu mbalimbali za ulimwengu ni dhahiri kusema kwamba aina kadhaa za "P.vivax" zimekuwa zikiambukizwa kwa wanadamu amabo hawadhirishi DARC kwenye seli zao nyekundu. matokeo ya maambukizi ya mara kwa mara hayajajulikana. Utambulishaji wa kimelea na molekuli mwenyeji amabyo huruhusu uvamizi wa kibinafsi wa Duffy wa erithrositi za binadamu ni jukumu muhimu siku zijazo, kwa sababu itaweza kuwezesha maendeleo ya utengenezaji chanjo.
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria
Matokeo ya kinga zinazotokana na kiini na zile humoro huthibiti uzalishaji wa vimelea vya malaria, na sitokini nyingi huchangia katika namna ugonjwa wa malaria unavyokua na pia namna ya kukabiliana na maambukizi. Si ajabu kwamba masomo ya maumbile yamebainisha maeneo mbalimbali maalum yenye uhusiano na hali kali ya malaria. Kwa mfano, polimofizimu katika eneo maalum la HLA, ambayo hubadili protini ambazo hushiriki katika mawasilisho ya antijeni, huathiri mwenendo wa malaria. Katika Afrika Magharibi aina ya HLA 1 antijeni (HLA Bw53) na aina ya HLA II haplotipi (DRB1 * 13OZ-DQB1 * 0501)huwa zinahusishwa kipekee na kinga dhidi ya malaria kali. Hata hivyo,uhusiano wa HLA hutofautiana, kutegemea viambajengo vya kimaumbile ya kimelea cha polimofizimu cha malaria, ambavyo hutofautiana katika maeneo tofauti ya kijiografia.
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria
Katika mawaka wa 1910 daktari mmoja wa Chicago, James B. Herrick, alichunguza mundu viini katika damu ya mwanafunzi mmoja aliye na ugonjwa wa upungufu wa damu mwilini (anaemia),Walter Clement Noel. katika mwaka wa 1927 Vernon Hahn na Elizabeth Biermann Gillespie alionyesha kuwa kuingiliwa kwa seli za damu nyekundu ilikuwa ni kutokana na kiwango cha chini cha oksijeni. Katika baadhi ya watu binafsi mabadiliko hayo hutokea katika shinikizo la sehemu ya [12] imefikia katika mwili, na hutoa ugonjwa wa upungufu wa damu mwilini- anemia na matatizo mengine, yanayozingatiwa kuwa ni uginjwa wa mundu-kiini. Kwa watu wengine uviringwaji hutokea tu katika sehemu zilizo na presha ya chini sana, hawa huwa ni wabebaji a athari za mundu-kiini.
Awamu ya kisasa ya utafiti kuhusu ugonjwa huu ilianzishwa na mwakemia mashuhuri Linua Pauling mnamo mwaka wa 1949. Pauling alithibitisha kwamba himoglobin(HB)katika ugonjwa wa mundu- kiini haikuwa ya kawaida: inapondolewa oksijeni inabadilika kuwa chembechembe ndefu, nyembamba na yenye umbo ya mzunguko ambazo hupoteza umbo asili ya seli za damu nyekundu kuwa na umbo la mundu. Katika maabara yake uchunguzi wa kielektoforetiki ulionyesha kuwa mundu seli HB (S) kwali si ya kawaida, ikiwa na PH(kiwango cha asidi au alkaline) katika hali ya uhai iliyo ya chini kuliko ile ya watu wazima wa kawaida HB (A). Katika wabebaji wa mundu seli kuna karibu kiasi sawa cha HbA na HbS, huku katika watu waliona na ugonjwa wa mundu seli karibu HB ni ya aina ya S, isipokuwa kiasi kidogo cha HB ya kilenga. uchunguzi huu ulionyesha kuwa wagonjwa wengi wa ugonjwa wa mundu seli wako na jeni yenye asili moja yenye kufasiri HbS, huku wabebeji wa ugonjwa huu huwa ni wa jeni za asili tofauti kwa ugonjwa huu. Watu wanaopokea jeni mundu-seli na mwingine wa mabadiliko ya kijeni ya ugonjwa huu sehemu sawa. kwa mfano wa jeni ya thalasemia, anaweza pia kuwa na aina ya ugonjwa wa mundu-kiini. Pauling pia alianzisha neno "ugonjwa wa molukula", ambayo, pamoja na dawa za molekula", ambalo limetumiwqa sana .
maendeleo mengine muhimu sana yalivumbuliwa na Vernon Ingram katika mwaka wa 1959 kuwa HbS inatofautiana na HBS na amino asidi moja tu inayobadilishwa katika mnyororo wa peptidi nyingi (β6Glu → Val). Baadaye ilitambuliwa kwamba matokeo kutokana na ubadilishaji wa thimine badala ya adenine katika kodoni ya DNA kwa Glu (GAG → GTG). Hii ilikuwa mfano wa kwanza katika aina yoyote ya wanyama ya athari za mabadiliko katika ptotini.
Matandu
Matandu ni nyoka wenye sumu wa jenasi "Aparallactus" katika familia Lamprophiidae. Wamepewa jina hili kwa sababu hula tandu.
Malaria
Spishi tano za vimelea vya Plasmodium huweza kumwambukiza binadamu; aina iliyo mbaya zaidi husababishwa na Plasmodium falciparum. Malaria inayosababishwa na Plasmodium vivax, Plasmodium ovale na Plasmodium malariae husababisha ugonjwa usio shadidi sana kwa binadamu na aghalabu haijui. Spishi ya tano, Plasmodium knowlesi, husababisha malaria kwa nyani aina ya makaku lakini inaweza pia kumwambukiza binadamu. Kundi hili la spishi ya Plasmodium linalosababisha ugonjwa kwa binadamu kwa kawaida hujulikana kama vimelea vya malaria.
Malaria
Kiuadudu cha kwanza kilichotumika katika unyunyizaji majumbani (IRS) kilikuwa DDT. [44] Ingawa awali kilitumika kupambana na malaria pekee, matumizi yake yalienea kwa haraka na kuingia katika kilimo. Baada ya muda, dawa ya DDT ilianza kutumika hasa kwa lengo la kudhibiti wadudu kuliko kama dawa ya kuzuia ugonjwa kuenea na kutokana na matumizi haya makubwa katika kilimo kulizuka mbu sugu katika maeneo mengi. Usugu wa mbu wa aina ya Anopheles dhidi ya DDT unaweza kufananishwa na usugu wa bakteria kwa viuavijasumu. Matumizi ya kupindukia ya sabuni za kuua bakteria na viuavijasumu dhidi ya bakteria yalisabisha usugu kwa bakteria kwa viuavijasumu, sawa na jinsi unyunyizaj wa DDT wa kupundukia kwa mimea ulipelekea usugu wa mbu wa Anopheles kwa DDT. Katika miaka ya 1960, uenezaji wa habari kuhusu madhara ya matumizi ya kiholela ya DDT uliongezeka, jambo ambalo lilipelekea matumizi ya DDT katika kilimo kupigwa marufuku katika nchi nyingi katika miaka ya 1970. Kwa kuwa matumizi ya DDT katika kilimo yamepungua au kupigwa marufuku kwa muda, DDT sasa inaweza kuwa njia ya kufaa kama hatua ya kudhibiti ugonjwa.
Malaria
Vilima vya chini ya Mlima Himalaya na mabonde ya Terai ama ya Doon nchini Nepal na India huwa na visa vingi vya malaria kutokana na hali ya hewa ya joto na vinamasi vinavyohimiliwa wakati wa kiangazi na chemichemi inayotiririka kutoka vilima vya juu. Misitu iliyokuwa na malaria ilitunzwa kimakusudi na watawala wa Nepal kama mbinu ya kujihami. Binadamu waliojaribu kuishi katika eneo hili walikufa kwa wingi kuliko katika nyanda za juu zaidi au sehemu kame Tambarare za Ganges, hata hivyo, wenyeji wa Tharu walikuwa wameishi katika eneo hili kwa muda mrefu kiasi cha kuwa na kinga kupitia kwa mabadiliko katika jeni nyingi. Ndoa za tabaka au kabila zilionekana kufungia hali hiyo mingoni mwa wenyeji wa Tharu. Vinginevyo jeni hizi pengine zingekuwa zimesambaa karibu kote Kusini mwa Asia na kwingineko kwa sababu ya thamani yao dhahiri na kutokuwa na madhara ikilinganishwa na Anemia ya Seli Mundu.
Homa ya matumbo
Homa ya matumbo (kwa Kiingereza typhoid fever) husababishwa na bakteria anayeitwa Salmonella Typhi. Ugonjwa huu huambukizwa kwa mtu kula au kunywa chakula au maji yaliyo na kinyesi cha mtu aliyambukizwa.[1] Bakteria hawa hutoboa na kunyonya chakula kwenye matumbo ya binadamu.
Antibiotiki
Vivyo hivyo, plasmodia, kijidudu kinachosababisha malaria, kimejenga ukinzani dhidi ya antibiotiki mbalimbali, wakati huo huo, mbu ambao wanabeba plasmodia katika miili yao, wamekuwa pinzani dhidi ya dawa za kuua wadudu ambazo zilikuwa zinatumika kuwaua. Matokeo yake ingawa malaria iliwahi kuonyesha dalili ya kupotea, sasa imeenea sana Afrika, Mashariki ya Kati, Asia Kusini na sehemu za Amerika ya Kilatini. Zaidi ya yote ugunduzi wa antibiotiki mpya sasa umekuwa siyo aghalabu kama ilivyokuwa zamani.
Mhanga
Mhanga (pia muhanga), fundi-mchanga, kiharara, kukukifuku au loma ("Orycteropus afer") ni mnyama wa Afrika aliye spishi ya pekee ya oda Tubulidentata ambayo inaishi hadi sasa. Wahanga hula chungu na mchwa. Wanatokea pande nyingi za Afrika chini kwa Sahara.