Ugonjwa wa Cholera ulianzia nchi gani?
Kipindupindu
Mnamo miaka 1816-1826 kulikuwa na janga la kwanza la kipindupindu mkoani Bengal, nchini India. Waingereza 10,000 na Wahindi walikufa.[5]
Waklara
Urekebisho wa Ndugu Wadogo [[Wakapuchini]] ulisababisha mapema tawi jipya la Waklara linalodumu hadi leo. Mwanzilishi ni [[Maria Lorenza Llonc]] (+1542) mjane Mhispania aliyeishi [[Napoli]] (Italia) na kuhudumia wagonjwa pamoja na jumuia ya wanawake Wafransisko wasekulari aliyoianzisha. Wakapuchini walipohamia hospitali yake (1529), akawakabidhi uongozi wa jumuia hiyo. Kati ya 1533 na 1538 wakaongozwa na [[Gaetano wa Thiene]] aliyewaelekeza kwenye maisha ya sala tu na kuwatafutia idhini ya kuishi kimonaki kwa kufuata kanuni ya Klara (1535). Baadaye akawakabidhi tena Wakapuchini, kwa kuwa karama yao iliathiri sana monasteri hiyo na roho yake, na ndivyo alivyotaka mwanzilishi. [[Papa Paulo III]] (1534-1549) akathibitisha hayo na nia yao ya kushika kikamilifu kanuni (1538). Kwa ajili hiyo mwanzilishi aliikamilisha katiba ya Koleta kwa kutumia ile ya Wakapuchini. Sifa ya monasteri ikaenea haraka na kusababisha kabla ya 1600 zianzishwe 17 nyingine Italia ([[Karolo Boromeo]] aliunda tatu katika jimbo lake). Ila Wakapuchini wanaume wakakataa katakata kuzisimamia, isipokuwa mbili. Hata hivyo dada zao wakaendelea kuomba msaada huo kwa kuwapitia Maaskofu na wafalme, mpaka Mapapa wakalazimisha hao wanaume kuhudumia walau kiroho monasteri fulanifulani. Hata nje ya Italia wakaenea haraka: Hispania (1588), Ufaransa (1603), Ureno (1625), Mexico (1665) ambayo ikawa nchi walipoongezeka zaidi hadi leo, [[Peruu]] (1713), [[Gwatemala]] (1725), Chile (1727) n.k.
Kisukari aina ya 2
Wanawake na vikundi maalumu vya kikabila wanaonekana kuwa katika hatari kuu zaidi [5][54]kama vile Waasia wa Kusini, Watu wa kisiwa cha Pasifiki, Walatino na Wamarekani asilia.[4]Hali hii inaweza kusababishwa na kuiga mienendo ya Ulaya katika baadhi ya makabila.[55] Ingawa kisukari kilidhaniwa kuwa ugonjwa wa watu wazima, aina ya 2 ya kisukari inazidi kutambuliwa katika watoto walio na unene wa kupindukia.[5]Aina ya 2 ya kisukari sasa inatambuliwa mara nyingi sawa na aina ya 1 katika vijana baleghe wa Marekani.[2]
Sklerosisi ya sehemu nyingi
Kufikia mwaka wa 2008, kati ya watu milioni 2 na 2.5 ulimwenguni wameathiriwa huku viwango vikitofautiana pakubwa katika sehemu mbalimbali za dunia na miongoni mwa watu mbalimbali. Ugonjwa huu huanza kati ya miaka 20 na 50 na hutokea mara mbili zaidi kwa wanawake ikilinganishwa na wanaume. 
Pandemia
Leo hii pandemia zinaenea hasa kwa kufuata njia za mawasiliano kwa eropleni. UKIMWI iliyokuwa tatizo la kieneo likaenea kwa njia ya utalii wa kimataifa kuwa ugonjwa unaopatikana kote duniani. 
Kipindupindu
Miaka ya 1961-1970: kulikuwa na janga lingine la kipindupindu nchini Indonesia. Ilianzia Afrika Kaskazini na kuenea hadi nchi ya Italia. Katika miaka ya 1970, watu waliathirika kidogo nchini Ujapani.
Malaria
Kuanzia mwaka wa 2001, Shirika la Afya Duniani limependekeza kutumiwa kwa dawa mseto ya artemisinin combination therapy (ACT) kama tiba ya kwanza kwa malaria isiyo kali katika maeneo ambapo kuna usugu kwa madawa ya awali. Hivi karibuni WHO imetoa inayopendekeza aina nne tofauti za ACT. Ijapokuwa nchi nyingi, zikiwa ni pamoja na mataifa mengi ya Afrika, zimejumuisha mabadiliko hayo katika sera zao rasmi kuhusu matibabu ya malaria, gharama kubwa bado ni kikwazo katika utekelezaji wa ACT. Kwa sababu ACT hugharamu hadi mara ishirini ya dawa za zamani, zimebakia ghali kwa nchi nyingi ambako maleria imeenea. Kuna utata kuhusu sehemu ambayo artemisisn hulenga, ingawa tafiti za hivi karibuni zinadokeza kwamba SERCA, aina ya kalsiamu ambayo huelekezwa katika endoplasmic reticulum inaweza kuhusishwa na usugu wa artemisinin. [83] Vimelea vya malaria vinaweza kuwa sugu dhidi ya artemisinin na usugu unaweza kuletwa na mgeuko palepale wa SERCA. [84] Hata hivyo, tafiti nyingine zinadokeza kuwa mitokondria ndiyo inayolengwa sana na artemisinin na analogi zake. [85]
Kifua kikuu
Kifua kikuu na kusababisha bacillus, ‘’Mycobacterium kifua kikuu ‘’, ilikuwa kutambuliwa na ilivyoelezwa kwenye Machi 24, 1882 na Robert Koch. Alipokea Tuzo ya Nobel katika in Fizilojia au dawa katika 1905 kwa ugunduzi huu. [104] Koch hawakuamini bovin (ng'ombe) na kifua kikuu na magonjwa ya binadamu walikuwa sawa. Ambayo kuchelewa utambuzi wa maziwa aliyeambukizwa kama chanzo cha maambukizi. Baadaye, hatari ya maambukizi kutoka chanzo hili kasi kupunguzwa kwa uvumbuzi wa mchakato pasteurishaji. Koch alitangaza dondoo glycerine ya bacilli kinundu kama "dawa" ya kifua kikuu katika 1890, na kuiita 'tuberculin'. Wakati ilikuwa si ufanisi, baadaye mafanikio ilichukuliwa kama mtihani uchunguzi kwa ajili ya uwepo wa kifua kikuu mbele ya dalili. [105]
Malaria
Huku usambazaji wa vyandarua vya mbu ukiwa sehemu muhimu ya mbinu za kuzuia malaria, uelimishaji na uhamasishaji wa jamii kuhusu hatari za ugonjwa wa malaria huambatanishwa na kampeni za usambazaji ili kuhakikisha kuwa watu wanaopokea vyandarua wanajua jinsi ya kuvitumia. Kampeni za "Hang Up" kama zinazofanywa na wanaojitolea kuhudumu na shirika la Kimataifa la Red Cross na la Red Crescent Movement hushirikisha kutembelea miji ambayo ilipokea vyandarua ifikapo mwisho wa kampeni au kabla tu ya msimu wa mvua kuhakikisha kwamba chandarua kinatumika vizuri na kwamba watu walio hatarini zaidi ya kuambukizwa, kama watoto wachanga na wazee, wanalala chini neti. Utafiti uliofanywa na CDC nchini Sierra Leone ulionyesha ongezeko la asilimia 22 katika utumiaji wa chandarua kufuatia kutembelewa kibinafsi na mtu wa kujitolea anayeishi katika jamii hiyo. Utafiti nchini Togo ulionyesha hali bora sawa na hukSierra Leoneo. [60]
Trakoma
Ulimwenguni, takriban watu milioni 80 wako na maambukizi ya hivi karibuni. Katika maeneo mengine maambukizi yanaweza kuwepo kwa ukubwa wa kati ya asilimia 60–90 ya watoto na mara nyingi huathiri wanawake kuliko wanaume kwa sababu ya kuwa karibu na watoto. Ugonjwa huu ni ksababishi cha ukosefu wa kuona vizuri kwa watu milioni 2.2 ambapo milioni 1.2 ni vipofu kabisa. Hutokea mara nyingi kwa nchi 53 za Afrika, Asia, Amerika Kusini na ya Kati na karibu watu milioni 230 wako hatarini. Inachangia hasara ya dola bilioni 8 ya kiuchumi kila mwaka. Ni ya kikundi cha magonjwa kinachojulikana kama magonjwa ya tropikali yasiyozingatiwa.
Kipindupindu
Kipindupindu husababishwa na bakteria aina ya Vibrio cholerae zinazosababisha kuhara majimaji yenye rangi kama maji ya kupikia mchele. Bakteria hiyo ilitambuliwa mwaka 1854 na Filippo Pacini.
Ukoma
Ukoma umeathiri binadamu tangu miaka elfu nyingi zilizopita. Maradhi hayo yamepata jina lake kutoka neno la Kilatini "lepra", maana yake ni mwenye gamba kwenye ngozi. Jina la “maradhi ya Hansen” linatokana na jina la daktari Gerhard Armauer Hansen. 
Kutenga wagonjwa katika makambi ya wakoma bado kunatokea. Katika nchi kama India makambi hayo yapata zaidi ya elfu. Pia China 
yako yapata mia kadhaa, na Afrika. Hata hivyo, takriban makambi yote yamefungwa. Ukoma umewatambulisha wagonjwa wake kubaguliwa tangu muda wa karibu historia yote uliyo nayo ugonjwa. Ubaguzi huo bado ni kizuio cha fedheha ambacho kinahamasisha wagonjwa kujificha na kukosa matibabu mapema. 
Homanyongo C
Viwango vya maambukizi viko juu katika baadhi ya nchi za Afrika na Asia.[46] Nchi zilizi na viwango vya juu sana vya maambukizi ni Misri (asilimia 22), Pakistani (asilimia 4.8) na Uchina (asilimia 3.2).[44] Kiwango cha juu nchini Misri inahusishwa na kampeni ya umma ya matibabu ya sasa-iliyositishwa ya schistosomiasis, kwa kutumia sindano za kioo zisizokifishwa vizuri.[12]
Ukimwi
UKIMWI ni ugonjwa wa mfumo wa kingamwili wa binadamu unaosababishwa na virusi vya ukosefu wa kinga mwilini.[2]Mwanzoni, baada ya kuambukizwa, mtu anaweza kukumbwa na kipindi kifupi cha maradhi ya aina ya mafua. Kwa kawaida, hali hii hufuatwa na kipindi kirefu kisicho na dalili. Ugonjwa huu huendelea kutatiza kingamwili jinsi unavyozidi, hivyo kumfanya mtu kuwa katika hatari zaidi ya kupata maambukizi, ikiwa ni pamoja na maambukizi nyemelezi, na kansa ambayo kwa kawaida hayawaathiri watu walio na kingamwili njema.
Kikohozi kikuu
Inakadiriwa kwamba kifaduro huwaathiri watu milioni 16 kote duniani kila mwaka.[13] Idadi kubwa ya visa hutokea katika mataifa yanayostawi na watu wa umri wowote wanaweza kuathiriwa[9][13] Mwaka wa 2013, ugonjwa huu ulisababisha vifo 61,000 – vilivyoshuka kutoka vifo 138,000 mwaka wa 1990.[14] Karibu 2% ya watoto wanaoambukizwa wakiwa wa chini ya mwaka mmoja hufa.[4] Maelezo ya mizuko ya ugonjwa huu yalitolewa kwa mara ya kwanza katika karne ya 16. Bakteria inayosababisha ugonjwa huu ilitambuliwa mwaka wa 1906. Chanjo yake ilipatikana katika miaka ya 1940.[5]
Kifua kikuu
Katika Ulaya, viwango vya ugonjwa wa kifua kikuu ulianza kupanda katika miaka ya 1600 mapema kwa ngazi kilele katika miaka ya 1800, wakati unasababishwa karibu 25% ya vifo vyote.[108] Vifo vya kisha ilipungua karibu 90% kwa miaka ya 1950.[109] Maboresho katika afya ya umma alianza kwa kiasi kikubwa kupunguza viwango vya ugonjwa wa kifua kikuu hata kabla ya kuwasili kwa [[streptomycin] na kiviujasumu nyingine. Ingawa ugonjwa alibakia tishio kubwa kwa afya ya umma ambao vile. Wakati Medical Council Utafiti iliundwa katika Uingereza katika 1913, lengo yake ya awali ilikuwa kifua kikuu utafiti. [110]
Blindness (kitabu)
Kufuatia kuenea kwa ugonjwa wa upofu kwa kasi katika nchi hiyo ya kufikirika, kulisababisha machafuko ya kijamii kutokana na kupelekea kukosekana kwa chakula kulikosababishwa na watu wengi kushindwa kuona. Hivyo serikali ya nchi hiyo iliamua kuchukua hatua za kukabiliana na hali hiyo katika nchi yao. Moja kati ya hatua iliyochukuliwa ilikuwa ni kuwatenga watu wote wenye upofu au wenye kuonesha dalili za upofu katika makambi mbali na jamii ambayo haijaathirika na upofu huo.
Ukimwi
Mnamo 1983, vikundi viwili tofauti vya watafiti vilivyoongozwa na Robert Gallo na Luc Montagnier bila kutegemeana vilitangaza kuwa retrovirusi mpya ilikuwa ikiwaambukiza wagonjwa wa UKIMWI, hivyo wakachapisha matokeo yao katika jarida la Science.[31][32] Gallo alidai kuwa virusi vilivyokuwa vimetambuliwa kwa mara ya kwanza na kikundi chake kilikuwa sawa katika umbo na virusi vya binadamu vya limfotrophia-T. Kikundi cha Gallo kiliviita virusi hivi HTLV-III.
Homanyongo C
Utoaji wa damu, mazao ya damu, na upandikizi wa viungo vya mwili bila kuchunguza HCV ndizo zinazoleta matatizo makubwa ya uambukizaji.[6] Marekani ilirasimisha uchunguzi mnamo mwaka 1992. "Tangu wakati huo kiwango cha maambukizi imepungua kuanzia kati ya mmoja kati ya 200 kwa kila kipimo cha damu[22] hadi moja kati ya 10,000 mpaka 10,000,000 kwa kila kipimo cha damu.[7][18] Kuna upungufu wa maambukizi kwa sababu kuna kipindi cha siku 11 hadi 70 ambazo ni siku ambazo mtoaji damu mtarajiwa anayepata Homa ya nyongo C na damu yao kuonyesha kwamba imeambukizwa.[18] Nchi zingine bado hazifanyi uchunguzi wa Homa ya nyongo C kwa sababu ya gharama.[12]
Kiharusi
Mwaka 2010, takriban watu milioni 17 walipata kiharusi na watu milioni 33 walikuwa wamepata kiharusi awali na walikuwa wangali hai. Kati ya 1990 na 2010, idadi ya visa vya kiharusi vilivyotokea kila mwaka vilipungua kwa takriban 10% katika mataifa yaliyostawi na kuongezeka kwa 10% katika mataifa yanayostawi. Mwaka wa 2013, kiharusi kilikuwa cha pili kikuu cha kifo baada ya ugonjwa wa ateri ya moyo, kikisababisha vifo milioni 6.4  (12% ya idadi jumla). Takriban vifo milioni 3.3 vilisababishwa na kiharusi cha iskemia huku vifo milioni 3.2 vikisababishwa na kiharusi cha kuvuja damu. Takriban nusu ya idadi ya watu walio na kiharusi huishi kwa muda wa chini ya nusu mwaka. Kwa kijumla, thuluthi tatu ya visa vya kiharusi vilitokea kwa watu wa umri wa zaidi ya miaka 65.
Malaria
Kawaida, watu hupata ugonjwa wa malaria kwa kung'atwa na mbu wa kike wa jamii ya Anopheles aliyeambukizwa. Mbu aina ya Anopheles pekee ndio wanaoweza kusambaza malaria, na ni lazima wawe wameambukizwa kupitia damu waliyofyonza kutoka kwa mtu aliyeambukizwa. Mbu akimng'ata mtu aliyeambukizwa, kiasi kidogo cha damu huchukuliwa, damu hiyo huwa na vimelea vya malaria. Wiki moja baadaye, wakati mbu anapofyonza mlo wake mwingine wa damu, vimelea hivyo huchanganyika na mate ya mbu na kuingia katika mfumo wa damu ya anayeng'atwa.
Ukimwi
Matukio ya kwanza yalikuwa katika kikundi kidogo cha waraibu wa dawa za kudungia na wanaume shoga wasiokuwa na visababishi bayana vya udhaifu wa kingamwili na walioonyesha dalili za numonia ya Pneumocystis carinii, maambukizi nyemelezi yanayotokea kwa nadra na maarufu katika watu wenye kingamwili dhaifu sana.[20]
Kisukari
Takwimu zadhihirisha kwamba mwaka 2015, watu milioni 415 duniani kote walikuwa na bolisukari[1]. Kisukari aina ya 2, yaani miili yao ilikataa kudhibiti sukari hata baada ya kongosho kutoa insulini, ilichangia asilimia tisini[2][3]. Hao ni asilimia 8.3 za watu wazima wote[3], wakiwemo wanaume na wanawake kwa uwiano sawa[4]. Mwelekeo ni wa kuongezeka zaidi na zaidi.[5]
Maradhi ya zinaa
Kuingia kwa VVU katika jamii ya binadamu kumepelekea janga la kimataifa la UKIMWI ambalo lilianza katika miaka ya 1980 na kuendelea hadi leo hii.
Kipindupindu
Janga la pili la kipindupindu lilikuwa mnamo 1829-1851 kilipoenea nchini Urusi, Hungaria, Ujerumani na Uingereza. Zaidi ya watu 55,000 walikufa katika Uingereza pekee.[6] Mwaka 1831, watu 150,000 walikufa kutokana na janga hili nchini Misri.[7]
Sklerosisi ya sehemu nyingi
Mnurolojia wa Kifaransa Jean-Martin Charcot (1825–1893) ndiye aliyekuwa mtu wa kwanza kutambua sklerosisi ya sehemu nyingi kama ugonjwa tofauti katika mwaka wa 1868. Akiweka pamoja ripoti za awali na kuongeza ugunduzi wake binafsi wa kiafya na patholojia, Charcot aliita ugonjwa huu "sklerosisi na mawaa". Ishara tatu za sklerosisi ya sehemu nyingi ambazo kwa sasa zijulikana kama seti ya 1 ya Charcot ni nistagmasi, mtetemo wa hiari, na usemi wa kitelegrafia (kunena haraka), ingawa hizi hazitokei kwa sklerosisi ya sehemu nyingi pekee. Charcot pia alichunguza mabadiliko ya ufahamu, akiwataja wagonjwa wake kama walio na "udhaifu unaooneka wa kukumbuku" na "utungaji dhana wa polepole".
Ukimwi
Njia maalumu za hatari kubwa ya maambukizi zinazoruhusu virusi hivi kubadilika ili kuweza kuishi katika wanadamu na kuenea katika jamii yote hutegemea wakati uliopendekezwa wa kuvuka kutoka kwa mnyama hadi mwanadamu. Tafiti za kijeni za virusi hivi zinadokeza kuwa chanzo cha hivi karibuni zaidi cha VVU-1 ya kikundi M kilitokea mnamo 1910. [41] Wanaotaja kipindi hicho maalumu huhusisha mzuko wa janga la VVU na kuibuka kwa ukoloni na ukuaji wa miji mikubwa ya kikoloni ya Afrika, huku ukisababisha mabadiliko ya jamii pamoja na kiwango kikubwa cha uasherati, uenezi wa ukahaba na matukio mengi ya vidonda vya viungo vya uzazi (kama vile kaswende) katika miji iliyochipuka.[42]
Jongo
Watu wamekuwa wakifahamu kuhusu jongo kutoka enzi za kale. Kihistoria, jongo imejulikana kama “mfalme wa magonjwa na ugonjwa wa wafalme” au “ugonjwa wa matajiri”. Rekodi za kwanza za ugonjwa huu zilitoka nchini Misri katika mwaka wa 2,600 b.c katika maelezo kuhusu ugonjwa wa athritisi ya kidole gumba cha mguu. Tabibu Hippocrates wa nchi ya kale ya Kigiriki, katika mwaka wa 400 b.c alidokeza kuhusu jongo katika uandishi wake wa"maneno mafupi ya busara" na kusema kuwa jongo haikuwaathiri matowashi na wanawake wasiofikia kikomohedhi. Aulus Cornelius Celsus (30 a.d.)alieleza uhusiano wa jongo na pombe, kutokea katika miaka ya baadaye katika wanawake na pia matatizo husishi ya figo
Gonjwa
Magonjwa ya kawaida yanayotokea daima lakini katika kiwango duni katika idadi ya watu ni yanasemwa kuwa "endemic." Mfano wa ugonjwa wa endemic ni malaria katika baadhi ya maeneo ya Afrika (kwa mfano, Liberia) ambapo sehemu kubwa ya wakazi wanatarajiwa kupata malaria wakati fulani katika maisha yao. Lingine ni bubonic plaque au "Black Death" iliyopitia Ulaya katika miaka ya 1340, na kuua mamilioni.
Mradi wa Ramani ya Malaria
Hivi majuzi, Mradi wa MAP ulitoa kwenye Umma ramani mpya ya uenezaji duniani ya ugonjwa wa malaria unaosababishwa na vidudu vya "P. falciparum" (pasipo vidudu, pale kuweko kwa vidudu kwa tegemea majira, au pale idadi ya vidudu ni imara kwani vimo licha ya majira mwakani). Hii ni sambamba na chapisho linaloelezea kinaganaga kubuniwa kwa mipaka hii ya uneaji [3]. Tafadhali tembelea tovuti ya MAP kwa maelezo na habari za kupanuliwa kwa mradi kubuni ramani za kusambaa duniani kwa mbu maalum wa "Anopheles" wanaosambaza malaria kwenye binadamu.
Kenya
Utawala wa Wareno huko Afrika Mashariki ulijihusisha hasa na pwani iliyokaribia Mombasa. Kuwepo kwa Wareno Afrika Mashariki kulianza rasmi baada ya mwaka wa 1505, wakati manowari za Wareno, zikiongozwa na Don Francisco de Almeida, zilipokishinda Kilwa, kisiwa kilicho katika eneo ambalo sasa ni Tanzania kusini.
Pandemia
Katika karne ya 20 ilikuwa hasa pandemia ya homa ya mafua iliyoitwa "influenza ya Kihispania" ambayo iliambukiza watu milioni 500 na kuua milioni 20-25 kote duniani kati ya miaka 1918 na 1920. Inakadiriwa ya kwamba kati yao laki kadhaa walikufa Afrika ya Mashariki. 
Ukimwi
Mgonjwa mashuhuri kutoka Uingereza mwaka huo alikuwa Nicholas Eden mwanasiasa shoga na mwana wa Waziri Mkuu, marehemu Anthony Eden.[199]
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria
uteuzi wa kiasili tangu zamani ulihusishwa na fenomena kama vile ushindani wa rasilimali au uwindaji. Hakukuwa na mfano wa uteuzi wa kiasilia uliokuwa ukifanya kazi kwa jeni ya kawaida katika binadamu, kulinganisha na uteuzi nadra dhidi ya mabadiliko mengine ya kijeni ya kuondolewa. Baada ya Vita Vikuu vya Pili vya Dunia kikundi cha Kiitaliano (E. Silvestroni, I. Bianco na G. Montalenti) walianzisha njia za kutambua B-thalassemia heterozigoti katika makundi ya watu, na wakarekodi viwango vya matukio katika sehemu mbalimbali za Italia. Katika baadhi ya maeneo ya matokeo ya heterozigoti hadi kiwango cha 10% kiliripotiwa, na mawasilono ya nguvu la kijiografia katika ya matukio ya thalassemia na malaria ya kawaida yalibainishwa, kama kumbukumbu za Kiitaliano za historia ya sayansi. Hizi tafiti "ziliibua swali wazi la kudumisha matokeo ya jeni ambayo, kwa wakati huo, ilihukunu homozigoti kifo homozygotes waliohukumiwa kifo katika kipindi cha miaka miwili ya kwanza ya maisha". Katika mkutano wa kimataifa katika Italia mwaka wa 1949 J.B.SHaldane alitoa mhadhara ya "Magonjwa na mabadiliko ya kihistoria.". Katika majadiliano yaliyotokea baadaye Montalenti aliwasilisha habari juu ya usambazaji wa thalassemia katika Italia, na alikubali pendekezo kutoka JBS Haldane kwamba heterozigoti wa thalassemi wanaweza kuwa na uwezo wz kutopata malaria. Baadaye katika mwaka wa 1949 Haldane alakataa wazo hilo, bila kurejelea wachunguzi wa kiitaliano. Haldane hivyo basi kwa kiwango kikubwa amerejelewa kama mwanzilishi wa "hipothesia ya malaria." Hata hivyo, kumekuwa na mapendekezo kwamba nafasi ya wachunguzi wa Kiitaliano katika kutambua uwiano aikuchukuliwa ifaavyo, na wazo hilo liliangaziwa na mshindi wa zawadi ya nobel, mwanajeni Joshua Lederberg. Pendekezo la heldane la kijumla kwamba maambukizi ni ajenti muhimu kstika uteuzi asili lilikuwa ni kumbusho muhimu kwa wakati huo lakini lilikuwa na histiria ndefu ya uzazi. lilifanywa kwanza na Alfred Russel Wallace, mwanzilishi mshauri wa uteuzi wa kiasili kama chanzo cha mageuzi ya maumbile ya binadamu na katika nusu ya kwanza ya karne ya ishirini mifano kadhaa ya jeni zinzojikita katika kinga dhidi ya maamukizi, na matokeo yao kwa ajili ya uteuzi wa kiasili, yalichapishwa, kama alivyobainisha Lederberg. Haldane hakunfanya utafiti wowote kwa himoglobini zisizo za kawaida au kwa malaia, na malaria iliondolewa katika nchi za Mediteranea baada ya Vita Kuu ya Pili ya DuniaVita viKuu ya II, hivyo basi hipothesia ya Malaria malaria haingeweza kudhaminiwa miongoni mwa wabebaji wa thalassemia β.
Malaria
Homa na mshtuko wa mwili huchukuliwa kimakosa kama aina ya malaria kali sana barani Afrika kiasi cha kutoshughulikia magonjwa mengine hatari. Katika maeneo ambapo malaria imeenea uwepo wa vimelea damuni hakutoshi kutoa uaguzi wa malaria kali kwa sababu uwepo wa vimelea unaweza kusababishwa na maradhi mengine yanayolingana na malaria. Uchunguzi wa hivi karibuni unapendekeza kuwa upimaji mwanga katika retina ni njia bora ya kuagua malaria (uwezo wa kijumla wa kupitisha mwangaza wa 95% na uwezo wa bainifu wa 90%) zaidi ya mbinu za kutegemea dalili au maabara katika utofautishaji baina ya malaria na magonjwa mengine.{ {1/}
Sklerosisi ya sehemu nyingi
Augustus Frederick d'Este (1794–1848), mwanawe Mwana wa mfalme Augustus Frederick, Mwana mfalme mtawala wa Sussex na Binti Augusta Murray na mjukuwe George  wa III wa Uingereza, bila shaka walikuwa na sklerosisi ya sehemu nyingi. D'Este aliacha shajara yenye maelezo kwa kina juu ya jinsi alivyoishi na ugonjwa huu kwa 22. Shajara yake ilianza mwaka wa 1822 na ikaisha mwaka wa 1846 ingawa ulifichika hadi mwaka wa 1948. Dalili zake zilianza akiwa na umri wa miaka 28 kwa kupoteza uwezo wa kuona kwa ghafula kwa muda mfupi (kutoweza kuona kwa macho yote kwa wakati mmoja kwa muda mfupi) baada ya mazishi ya rafiki yake. Katika mwelekeo wa ugonjwa wake, alikumbwa na udhaifu wa miguu, uzito wa mikono, ganzi, kizunguzungu, matatizo ya kibofu na matatizo ya mdiso. Katika mwaka wa 1844, alianza kutumia kiti cha magurudumu. Licha ya ugonjwa wake, bado alikuwa na tumaini maishani. Maelezo mengine ya jadi ya sklerosisi ya sehemu nyingi yaliyokusanywa na mwandishi wa shajara wa Uingereza W. N. P. Barbellion, nom-de-plume ya Bruce Frederick Cummings (1889–1919), aliyehifadhi nakala ya kina ya utambuzi na matatizo yake. Shajara yake ilichapishwa mwaka wa 1919 kama "Jarida la mwanamume mwenye masikitiko".
Ukimwi
Wakati huohuo, kikundi cha Montagnier kilitambua virusi kutoka kwa mgonjwa aliyekuwa na uvimbe wa tezi za limfu kwenye shingo na udhaifu wa mwili ambazo ni dalili mbili bainifu za UKIMWI. Huku wakikanusha ripoti ya kikundi cha Gallo, Montagnier na wenzake walionyesha kuwa viini vya protini vya virusi hivyo vilikuwa tofauti na HTLV-I kiukingamwili. Kikundi cha Montagnier kiliviita virusi walivyovitambua virusi vinavyohusishwa na limfadenopathi.[23] Virusi hivi vilibainika kuwa sawa mwaka wa 1986 na kubadilishwa na kuitwa VVU.[33]
Kupooza kwa ubongo
KU ni ugonjwa wa mwenendo ulio kawaida kwa watoto.[4] Hutokea kwa takriban 2.1 kwa uzazi 1000.[5] Kupooza kwa ubongo umeathiriwa binadamu tangu miaka ya kitambo. Maelezo ya kwanza ya hali hii imelezwa kwa kazi ya Hippocrates katika karne ya 5. Uchunguzi wa kina wa hali hii ulianza mnamo karne ya 19 na William John Little.[6] Baadhi ya uwezo wa matibabu zinachunguzwa, ikiwemo matibabu ya seli ya shina. Hata hivyo, uchunguzi zaidi unahitajika ili kubaini ikiwa ni salama na bora.[1]
Kifua kikuu
Kifua Kikuu unasababishwa zaidi kuenea umma wasiwasi katika karne ya 19 na 20 mapema kama ugonjwa wa ndwele maskini wa mijini. Katika 1815, moja katika vifo nne nchini Uingereza ni kutokana na "matumizi". By 1918, moja katika vifo sita katika Ufaransa alikuwa bado unasababishwa na TB. Baada ya kuamua ugonjwa huo kuenea katika miaka ya 1880, TB ilikuwa kuweka liolazimu kujulishwa Ugonjwa katika Uingereza, kampeni walikuwa wameanza kuacha watu kutoka kutema katika maeneo ya umma, na maskini walioambukizwa walikuwa "moyo" kuingia sanatorium sanatoria ambayo inafanana magereza (sanatoria kwa ajili ya madarasa kati na juu inayotolewa huduma bora na matibabu ya mara kwa mara). [103] Chochote faida ( kwa kusudi ) ya "hewa safi" na ajira katika sanatoria, hata chini ya hali bora, 50% ya wale waliokuwa wakiingia alikufa ndani ya miaka mitano (circa 1916).[103]
Kipindupindu
Mnamo 1991-1994 kulikuwa na janga lingine huko Amerika Kusini, lililosababishwa na meli iliyomwaga maji machafu. Nchini Peru watu takriban 10,000 waliuawa.
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria
Katika mawaka wa 1910 daktari mmoja wa Chicago, James B. Herrick, alichunguza mundu viini katika damu ya mwanafunzi mmoja aliye na ugonjwa wa upungufu wa damu mwilini (anaemia),Walter Clement Noel. katika mwaka wa 1927 Vernon Hahn na Elizabeth Biermann Gillespie alionyesha kuwa kuingiliwa kwa seli za damu nyekundu ilikuwa ni kutokana na kiwango cha chini cha oksijeni. Katika baadhi ya watu binafsi mabadiliko hayo hutokea katika shinikizo la sehemu ya [12] imefikia katika mwili, na hutoa ugonjwa wa upungufu wa damu mwilini- anemia na matatizo mengine, yanayozingatiwa kuwa ni uginjwa wa mundu-kiini. Kwa watu wengine uviringwaji hutokea tu katika sehemu zilizo na presha ya chini sana, hawa huwa ni wabebaji a athari za mundu-kiini.
Awamu ya kisasa ya utafiti kuhusu ugonjwa huu ilianzishwa na mwakemia mashuhuri Linua Pauling mnamo mwaka wa 1949. Pauling alithibitisha kwamba himoglobin(HB)katika ugonjwa wa mundu- kiini haikuwa ya kawaida: inapondolewa oksijeni inabadilika kuwa chembechembe ndefu, nyembamba na yenye umbo ya mzunguko ambazo hupoteza umbo asili ya seli za damu nyekundu kuwa na umbo la mundu. Katika maabara yake uchunguzi wa kielektoforetiki ulionyesha kuwa mundu seli HB (S) kwali si ya kawaida, ikiwa na PH(kiwango cha asidi au alkaline) katika hali ya uhai iliyo ya chini kuliko ile ya watu wazima wa kawaida HB (A). Katika wabebaji wa mundu seli kuna karibu kiasi sawa cha HbA na HbS, huku katika watu waliona na ugonjwa wa mundu seli karibu HB ni ya aina ya S, isipokuwa kiasi kidogo cha HB ya kilenga. uchunguzi huu ulionyesha kuwa wagonjwa wengi wa ugonjwa wa mundu seli wako na jeni yenye asili moja yenye kufasiri HbS, huku wabebeji wa ugonjwa huu huwa ni wa jeni za asili tofauti kwa ugonjwa huu. Watu wanaopokea jeni mundu-seli na mwingine wa mabadiliko ya kijeni ya ugonjwa huu sehemu sawa. kwa mfano wa jeni ya thalasemia, anaweza pia kuwa na aina ya ugonjwa wa mundu-kiini. Pauling pia alianzisha neno "ugonjwa wa molukula", ambayo, pamoja na dawa za molekula", ambalo limetumiwqa sana .
maendeleo mengine muhimu sana yalivumbuliwa na Vernon Ingram katika mwaka wa 1959 kuwa HbS inatofautiana na HBS na amino asidi moja tu inayobadilishwa katika mnyororo wa peptidi nyingi (β6Glu → Val). Baadaye ilitambuliwa kwamba matokeo kutokana na ubadilishaji wa thimine badala ya adenine katika kodoni ya DNA kwa Glu (GAG → GTG). Hii ilikuwa mfano wa kwanza katika aina yoyote ya wanyama ya athari za mabadiliko katika ptotini.
Shirika la Msalaba Mwekundu
Vita vya kwanza vya Dunia vilipozuka, ICRC ilijipata imekabiliwa na changamoto kubwa hivi kwamba ingeweza kufaulu tu kama kwa ushirikiano wa karibu na Vyama vya kitaifa vya Msalaba Mwekundu. Wauguzi wa Msalaba Mwekundu kutoka duniani kote, ikiwemo Marekani na Japan, walikuja kusaidia kutoa huduma za matibabu kwa Jeshi za nchi za Ulaya zilizokuwa zikishiriki katika vita. Mnamo 15 Oktoba 1914, punde tu baada ya kuanza kwa vita, ICRC ilianzisha Uwakala wake wa Kimataifa kwa Wafungwa-wa-Vita (POW), ambao walikuwa 1,200 wengi wao wakiwa wafanyakazi wa kujitolea kabla ya mwisho wa 1914. Mwishoni mwa vita, Uwakala alikuwa umehamisha takriban barua na jumbe milioni 20, vifurushi milioni 1.9, na karibu faranga za Usizi milioni 18 katika michango ya fedha kwa Wafungwa-wa-Vita katikaa nchi zote husika. Aidha, kutokana na hatua za Uwakala huu, takriban wafungwa200,000 walibadilishanwa kati ya pande zilizokuwa zikizozana, kuachiliwa kutoka kifungoni na kurejea nyumbani kwao. Uwakala huo ulikusanya rekodi za Kadi za usajili karibu milioni 7 kati ya 1914 na 1923, kila kadi ikiwakilisha mfungwa binafsi au mtu aliyepotea. Usajili wa Kadi ulipelekea kutambulishwa kwa zaidi ya Wafungwa-wa-Vita milioni 2 na kuwawezesha kuwasiliana na familia zao. Daftari kamili imetolewa kwa mkopo kutoka kwa ICRC katika Makavazi ya Mashirika ya Kimataifa ya Msalaba Mwekundu na Hilali Nyekundu mjini Geneva. Haki ya kupata Daftari hiyo bado inahifadhiwa madhubuti na ICRC.
Homa ya ndengi
Homa ya dengi hutokea sana katika eneo laikweta. Watu bilioni 2.5 wanaishi katika maeneo ambapo homa ya dengi hutokea. Asilimia 70 ya watu hawa wanaishi Asia na Pasifiki. Marekani asilimia 2.9 hadi 8 ya watu wanaorudi kutoka katika sehemu zilizo na homa ya dengi na wana joto jingi, waliambukizwa walipokuwa wakisafiri Katika kundi hili la watu, homa ya dengi ndiyo maambukizi ya pili katika kuenea yaliyotambuliwa baada ya malaria
Malaria
Ingawa awamu ya maisha ya kimelea katika damu na katika mbu katika hatua ya mzunguko wa maisha ya kimelea cha malaria iligunduliwa karne ya 19 na mapema karne ya 20, ilikuwa katika miaka ya 1980 ambapo awamu fiche ya kimelea hicho katika ini ilipoonekana. [119] [120] Ugunduzi huu wa awamu fiche ya kimelea hatimaye ulieleza kwa nini watu wangeweza kuonekana wamepona malaria lakini wakaugua tena miaka baada ya vimelea kutoweka katika mfumo wa damu.
Jeraha la moto
Uchoraji wa pangoni kutoka zaidi ya miaka 3500  iliyopita huonyesha jeraha na udhibiti wake. Misri BCE wa 1500  Smith papyrus inaeleza matibabu kwa kutumia asali na dawa ya resin. Matibabu mengine yametumika kwa muda, ikiwa ni pamoja na majani ya chai na Wachina inayoonyeshwa katika 600 BCE, mafuta ya nguruwe na siki na Hippocrates imeandikwa kwa 400  divai  myrrh na Celsus imeonyeshwa kwa 100  CE. Kinyozi wa upasuaji wa Kifaransa AmbroiseParé alikuwa wa kwanza kuelezea viwango tofauti za majeraha mwaka wa 1500. Guillaume Dupuytren aliongezea viwango hivi sita tofauti kuwa kali mwaka wa 1832. 
Hospitali ya kwanza ya majeraha ya moto ilifunguliwa mwaka wa 1843 nchini London, Uingereza na huduma za kisasa za majeraha yalianza mwisho wa miaka ya 1800 na mwanzo mwa miaka ya 1900. Wakati wa Vita ya Dunia vya 1, Henry D. Dakin na Alexis Carrel walianzia viwango vya kusafisha na uambukuaji wa majeraha kwa kutumia mchanganyiko wa sodium hypochlorite ambayo kwa kiasi kikubwa ilipunguza vifo. Katika miaka ya 1940, umuhimu wa kukata mapema ngozi iliyokufa na kuweka kipandikizi cha ngozi ilikubalika, na wakati huo, maji ya kurejesha kiowevu mwilini na miongozo ya fomyula ziliwekwa. Katika miaka ya 1970, watafiti walionyesha umuhimu wa hali za hypermetabolic zinazofuata majeraha makubwa.
Madhara ya ongezeko la joto duniani
Ongezeko la joto Duniani linaweza kuendelea hadi katika maeneo ambayo hayana wadudu wengi kueneza maradhi ya kuambukiza kama vile homa ya dengue, Virusi vywa Nile ya Magharibi, na malaria. Katika nchi maskini, hili linaweza tu kusababisha ,matukio mengi zaidi ya magonjwa hayo. Katika nchi tajiri zaidi, ambapo magonjwa hayo tayari yameangamizwa au kupungzwa kwa chanjo, kutoa maji kutoka mabwawa na utumizi wa madwa ya kuulia wadudu, madhara yataonekana kiuchumi kuliko kiafya.
Nimonia
Uvumbuzi zaidi katika miaka ya 1900 uliboresha matokeo kwa waliokuwa na nimonia. Kwa majilio ya penicillin na antibiotiki zingine, mbinu za kisasa za upasuaji, na uangalizi makini wa wagonjwa katika karneya 20, vifo vitokanavyo na nimonia vilivyokuwa vimefika asilimia 30 vilipungua sana katika ulimwengu uliostawi. Uchanjaji wa watoto wachanga dhidi ya Haemofilasi influenzae B ulianza katika mwaka wa 1988 na kusababisha kupungua pakubwa kwa visa baadaye.[89] Uchanjaji dhidi ya Streptokokasi numoniae kwa watu wazima ulianza katika mwaka wa 1977 na kwa watoto katika mwaka wa 2000, na kusababisha kupungua sawa.[90]
Tetekuwanga
Chanjo ya varisela ilizotengenezwa kwa mara ya kwanza na Michiaki Takahashi mwaka wa 1974 kutoka kwa uzao wa Oka. Imekuwa ikipatikana Marekani tangu 1995 kama kinga dhidi ya ugonjwa huo. Baadhi ya nchi huhitaji au kutohitaji chanjo ya varisela kabla ya kujiunga na shule ya msingi. Kinga si ya maisha na chanjo zaidi huhitajika miaka mitano baada ya chanjo ya awali. Chanjo ya tetekuwanga si mojawapo katika orodha ya chanjo za kawaida utotoni nchini Uingereza: huko chanjo hii hutolewa tu kwa watu ambao wako katika hatari kubwa ya kupata tetekuwanga.
Ukambi
Ishara na dalili za kwanza kwa kawaida hujumuisha homa, ambayo mara nyingi huwa zaidi ya 40°C (104.0°F), kikohozi, mafua, na macho mekundu.[1][3] Siku mbili au tatu baada ya dalili kuanza, madoa madogo meupe yanaweza kuonekana ndani ya kinywa yanayojulikana kama alama za koplik. Chunusi nyekundu, zinazoanza kwenye uso kisha kuenea kwa mwili wote, kwa kawaida huanza siku tatu hadi tano baada ya mwanzo wa dalili.[3]
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria
Katika mwaka wa 2006 Shirika la Afya Ulimwenguni WHOlilikadiria kuwa kulikuwa na visa vya malaria vilivyokaribia milioni 250 pamoja na vifo 880,000. Takriban 90% ya wale waliokufa walikuwa ni watoto kutoka bara la Afrika walioambukizwa na Plasmodium falciparum.{aina ya malaria} Maeneo ambapo vimelea hivi ni kawaida watoto wadogo wamepata malaria mara nyingi. Malaria hii huwa ni kali mwanzo, na inaweza kuwa mbaya zaidi, na hata kuua mtu, kwa sababu ya upungufu wa damu mbaya au malaria ya akili. Maambukizi ya malaria mara nyingi kinga mwili yenye kubadilika badilika na kupauna athari zake dhidi ya vimelea vinavyoonyesha sura taofauti za antijeni. wakati wanpofikia miak ya kwenda shule watoto wengi huwa wamepata efficacious kinga ya kubadilika badilika dhidi ya malaria. uchunguzi huu unaibua maswali kuhusu utaratibu ambao unachangia kuishi kwa watoto wengi barani Afrika na huku ikiruhusu baadhi ya wengine kuwa na uwezo wa kupata maambukizi makali zaidi. Ushahidi ambao umefanywa umapata kwamba utetezi wa kwanza dhidi ya malaria na uwezo wa jeni kukinga dhidi ya maradhi ambao huujidhirisha aliozaliwa na mtu, ambao husukumwa na himoglobini isiyo ya kawaida na ugonjwa wa upungufu wa glukosi-6-fosfati dehidrogenasi. Katika malaria, kama katika maambukizi mengine , matokea ya kinga ya mwili isiyojidhirisha huchangia kwa, na husisimua, matokea ya kinga mwili yenye kubadilika badilika. Hata hivyo, athari ya nguvu zisizoepukika za uzuizi zinazoongozwa na geni hujitokeza katika uwezo wa watoto wdogo kuishi katika maeneo ya malaria. Ni muhimu kuchunguza kinga isiyoepukika katika umri unaohangaisha, chini ya miaka minne; katika watoto wakubwa zaidi na katika watu wazima athari za kinga isiyoepukika hudhibitiwa na zile za athari ya kinga ya kubadilika badilika. Pia ni muhimu kuchunguza makundi ya watu pale ambapo matumizi yasiyoratibiwa ya dawa zisizo za malaria hayatokei.
Nimonia
Nimonia ni maradhi yanayotokea sana yanayoathiri takriban milioni 450 za watu kwa mwaka na yanayotokea katika kila sehemu ya dunia.[6]Ni kisababishi kikubwa cha vifo katika kila rika ambapo husababisha milioni 4 (asilimia saba ya vifo vyote duniani) kila mwaka.[6][64] Viwango ni vya juu zaidi kwa watoto chini ya miaka mitano na watu wazima walio na umri wa zaidi ya miaka 75.[6] Hutokea takriban mara tano zaidi katika ulimwengu unaostawi kuliko katikaulimwengu uliostawi.[6] Nimonia ya virusi huchangia takriban visa milioni 200.[6] Nchini Marekani, katika mwaka wa 2009, nimonia ilikuwa kisababishi cha 8 kati ya visababishi vinavyoongoza vya vifo.[11]
Ukimwi
Urusi ulianzisha Operesheni INFEKTION, uhamasisho wa ulimwengu mzima kueneza habari kuwa VVU/UKIMWI ulitengenezwa na Marekani. Takwimu zinaonyesha kuwa idadi kubwa ya watu wanaamini na wanaendelea kuamini madai hayo.[212]
Nimonia
Kila mwaka, nimonia huathiri takriban watu milioni 450 ambao ni asilimia saba ya idadi kamili ya watu duniani na husababisha takriban vifo milioni 4. Ingawa nimonia ilichukuliwa na William Osler katika karne ya 19 kuwa "nahodha wa visababishi vya vifo",[5] majilio ya tiba ya antibiotiki na chanjo katika karne ya20 yameendeleza kuongoka.[6]Hata hivyo katika nchi zinazostawi, na kwa wazee sana na wachanga sana na walio na wanaougua mara kwa mara, nimonia bado ndicho kisababishi kikuu cha vifo.[6][7]
Ugonjwa wa kupooza
Virusi humwagwa katika kinyesi cha watu walioathirika. Katika 90-95% ya kesi ya msingi tu, muda mfupi mbele ya viremia (virusi mwilini mwako) hutokea hakuna dalili.[3] Asilimia nyingine 5 hadi 10 ya watu walioambukizwa wana dalili ndogo tu, kama vile: homa, maumivu ya kichwa, kutapika, kuharisha, ugumu wa shingo na maumivu ya mikono na miguu.[3][4] Watu hawa kwa kawaida hurejelea hali ya kawaida katika wiki moja au mbili. Katika 0.5% ya kesi, virusi huenea na kuongezeka katika maeneo mengine kama vile mafuta, retikuloendothelia tishu kahawia, na udhaifu wa misuli unaosababisha kushindwa kutembea.[3].
Kifua kikuu
Kifua kikuu si ugonjwa unaosambazwa sawasawa duniani kote. Kadri ya 80% ya watu katika nchi nyingi za Asia na Afrika waliofanyiwa kipimo cha ngozi walionekana wameambukizwa, lakini ni asilimia 5-10% tu ya wananchi wa Marekani ambao walionekana na ugonjwa huo.[1] Watu wengi waliopo katika nchi zilizoendelea wanaambukizwa kifua kikuu kwa sababu ya kutokuwa na kinga. Kwa kawaida, hawa watu wanaambukizwa kifua kikuu baada ya kuambukizwa na VVU na hatimaye wanapatwa na UKIMWI.[6]
Malaria
Kwa sasa malaria imeenea katika ukanda wote wa ikweta, katika maeneo ya Amerika, sehemu nyingi za Asia, na sehemu kubwa ya Afrika, hata hivyo, ni katika mataifa ya Afrika kusini kwa Sahara ambapo 90% ya vifo vya malaria hutokea. [97] Usambaaji kijiografia wa malaria ndani ya maeneo makubwa ni changamano, maeneo yaliyo na malaria na yasiyo na malaria aghalabu hupakana.[98] Katika maeneo kame, mikurupuko ya malaria inaweza kutabiriwa kwa kiasi cha usahihi kwa kutazama ramani ya mvua. [99] Malaria imeenea zaidi katika maeneo ya vijijini kuliko miji; hii ni tofauti na homa ya kidingapopo ambayo inaenea zaidi katika mijini.[100] Kwa mfano, miji ya Vietnam, Laos na Kambodia kimsingi haina malaria, lakini ugonjwa huo upo katika maeneo mengi vijijini. [101] Tofauti na hivyo,katika Afrika malaria ipo katika maeneo ya mijini na vijijini, ingawa hatari yake ni ndogo katika miji. [102] Uenezi wa malaria duniani haujakadiriwa tangu miaka ya 1960. Hata hivyo, wakfu wa Wellcome Trust, ya Uingereza, umefadhili mradi waMalaria Atlas Project [103] kurekebisha hili, inatoa njia ya kisasa na imara zaidi ya kutathmini [[]]madhara/0} ya ugonjwa wa malaria sasa na baadaye .
Ukambi
Ukambi (au surua) ni ugonjwa wa kuambukiza unaoenezwa sana kupitia mgusano yanayosababishwa na virusi vya ukambi.[1][2]
Bangi
Uruguay ndiyo nchi ya kwanza duniani kuhalalisha biashara, matumizi na upandaji wa bangi. [1] Nchi nyingine ambazo zimehalalisha bangi ni pamoja na Jamhuri ya Czech,[2] Kolombia,[3][4] Ecuador,[5] Mexico,[6] Ureno,[7] na Kanada.[8]
Homa ya Bonde la Ufa
mizuko ya ugonjwa huu imetokea barani Afrika na Arabia pekee. Mizuko kwa kawaida hutokea katika misimu ya mvua nyingi inayosababisha ongezeko la idadi ya mbu.[1] Ugonjwa huu uliripotiwa mara ya kwanza katika mifugo katika Bonde la Ufa la Kenya miaka ya kwanza ya 1900,[2] navyo virusi vyake vilitambuliwa kwa mara ya kwanza mwaka wa 1931.[1]
Maradhi ya zinaa
UKIMWI uligunduliwa kwa mara ya kwanza mwaka 1981 miongoni mwa wanaume waliokuwa wanaingiliana (mashoga) na miongoni mwa watu waliokuwa wanajidunga sindano katika jiji la New York na California. Baadaye maambukizi mengine yaligundulika pia kusini mwa jangwa la Sahara barani Afrika. Kwa haraka UKIMWI ukawa ugonjwa wa mlipuko duniani kote ukiathiri karibia kila nchi. Mpaka mwaka 2002, ilikadiriwa kuwa watu wazima wapato milioni 38.6 na watoto milioni 3.2 duania kote wanaishi na VVU au UKIMWI. Shirika la Afya Ulimwenguni, WHO, limekadiria kuwa kutoka mwaka 1981 mpaka mwisho wa mwaka 2002 watu karibia milioni 20 walikuwa wamekufa kutokana na UKIMWI. Kiasi cha hao milioni 4.5 walikuwa ni watoto wenye umri wa chini ya miaka 15.
Kaswende
Majaribio ya kaswende pia yalifanywa katikaGuatemala kutoka 1946 hadi 1948. Yalikuwa yamefadhiliwa namarikani [[|utafiti kwa binadamu|majaribio kwa binadamu]], yaliyofanywa wakati wa serikali ya Juan José Arévalo ikiwa na ushirikiano na baadhi ya wizara za afya na maafisa wa Guatemala. Madaktari waliambukiza askari, wafungwa, na wagonjwa wa akili na kaswende na magonjwa menginemagojnwa ya zinaa, bila ridhaa ya washiriki, na kisha kuwatibi na antibiotiki. Mwezi wa Oktoba 2010, Marekani iliomba msamaha rasmi kwa Guatemala kwa kufanya majaribio haya.[49]
Chunusi
Katika mwaka wa 2010, chunusi ilikadiriwa kuathiri watu milioni 650 duniani kote, hivyo kuufanya kuwa ugonjwa wa 8 unaotokea mara nyingi zaidi ulimwenguni.[15]
Kujiua
Mgomo wa kususia chakula, nchini Ayalandi mwaka 1981, ulioongozwa na [[Bobby Sands]], ulisababisha vifo vya watu 10. Kisababishi cha vifo hivi kilirekodiwa na [[coroner]] kama "njaa ya kujitakia," badala ya kujiua. Kisababishi hiki kilibadilishwa na kuwa "njaa" kwenye vyeti vya kifo baada ya familia za waathiriwa kulalamika. Katika Vita vya II vya Dunia [[Erwin Rommel]] aligunduliwa kufahamu mbeleni kuhusu [[Njama ya Julai 20]] kuhusu maisha ya Hitler, hivyo akatishwa kwa [[hukumu ya umma]], kuuawa na jeshi na pia familia yake kulipiziwa kisasi iwapo hatajua.
Ebola
ETB ilitokea kwa mara ya kwanza nchini Sudan pamoja na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Kwa kawaida ugonjwa huu huibuka katika sehemu za joto jingi za Afrika zilizoko kusini kwa Jangwa la Sahara.
Chumo
Chumo ni jina la filamu iliyotoka mwaka 2011 kutoka nchini Tanzania. Ndani yake anakuja Hussein Mkiety (Juma), Jokate Mwegelo (Amina), Jafari Makati (Ali), Yusuph Mlela (Yustus). Filamu imetayarishwa na Tanzania na kufadhiliwa na JHU-CCP kupitia Mfuko wa Rais wa kutokomeza Malaria na USAID. Chumo inawasilisha ujumbe wa malaria wakati wa ujauzito kupitia hadithi ya kusisimua ya wapenzi wenye bahati mbaya. Wawili wanapendana lakini vikwazo vya kifamilia vinapelekea mapenzi yao kuwa magumu. Filamu imeongozwa na Jordan Riber ambaye ni mtoto wa John Riber ambaye ndiye aliyetayarisha filamu ya Neria (1993) na kuongoza Yellow Card (2000). Filamu ilipata kuchaguliwa katika kinyang'aro cha tuzo za ZIFF huko Zanzibar mwaka 2011. Vilevile filamu imeshinda tuzo ya "Golden Hamster" huko nchini Marekani katika tamasha la filamu la Northwest Projections, mjini Washington. Filamu ilipata kuteuliwa katika matuzo kemkem kwa kipindi cha mwaka mmoja tangu kutolewa. Filamu ilizinduliwa rasmi tarehe 4 Juni, 2011 katika viwanja vya BIAFRA ambapo kulikuwa hakuna kiilingilio.
Sklerosisi ya kimiotrofia ya pembezoni
Maelezo ya ugonjwa huu yalianza angalau mwaka wa 1824 na Charles Bell. Katika mwaka wa 1869, uhusiano kati ya dalili na matatizo halisi ya kinurolojia ulielezwa kwa mara ya kwanza na Jean-Martin Charcot, alitumia jina sklerosisi ya kimiotrofia ya pembezoni tangu mwaka wa 1874. Ilijulikana vizuri Marekani ilipomuathiri mchezaji maarufu wa besiboli Lou Gehrig, na katika karne ya 20 Stephen Hawking alipopata umaarufu wa ufanisi wa kisayansi. 
Ugonjwa wa Alzheimer
Ugonjwa wa Alzeima (pia hujulikana kama Udhaifu wa Kiakili utokanao na uzee wa aina ya Alzeima, Kusawijika wa Kimsingi wa Kudhoofika wa Kiakili, au Alzeima tu) ni aina ya kawaida sana ya shida ya akili. Huu ugonjwa usiotibika, wa kusawijika na unaoua, ulielezewa kwa mara ya kwanza na mtaalamu wa magonjwa ya kiakili na ya mfumo wa neva Alois Alzheimer katika mwaka wa 1906 na ukapewa jina la mtaalamu huyo. Kwa jumla, huwa unatambuliwa kwa watu walio na zaidi ya umri wa miaka 65, ingawa kuna Alzeima ya nadra inayoanza mapema. Katika mwaka wa 2006, kulikuwa na wagonjwa kote duniani. Alzeima inakadiriwa kuwa itakuwa inaathiri mtu 1 kati ya watu 85 kote duniani kufikia mwaka wa 2050.
Homanyongo C
Kadri ya watu milioni 130–170 wameathirika na Homa ya nyongo C. Wataalamu walianza kuchunguza HCV katika miaka ya 1970, na walithibitisha kuwepo kwa ugonjwa huo mnamo mwaka 1989.[3] Haijulikani kama ugonjwa huu unawaambukiza wanyama.
Homa ya ndengi
Katika mwaka wa 1906, wanasayansi walidhibitisha kuwa watu walipata maambukizi kutokambu aina ya "Aedes". Katika mwaka wa 1907, wanasayansi walionyesha kuwa homa ya dengi husababishwa na virusi. Huu ulikuwa ugonjwa wa pili kuonyeshwa kusababishwa na virusi. (Wanasayansi walikuwa tayari washadhibitisha kuwa virusi husababisha homa ya manjano).John Burton Cleland na Joseph Franklin Siler walizidi kutafiti kuhusu virusi vya homa ya dengi,na kutambua jinsi vinavyoenea.
Malaria
Malaria si ungonjwa unaohusishwa tu na umaskini bali pia husababisha umaskini na ni kikwazo kikubwa kwa maendeleo ya kiuchumi. Maeneo ya hali ya joto yameathirika zaidi, hata hivyo kiwango cha athari kamili ya malaria hufika katika baadhi ya maeneo yenye joto la wastani na misimu isiyotabirika Ugonjwa huu umehusishwa na athari mbaya za kiuchumi katika maeneo ambayo umeenea sana. Mwishoni mwa karne ya 19 na mapema katika karne ya 20, ugonjwa huu ndio uliosababisha kudorora kwa uchumi kwa majimbo ya kusini mwa Marekani. [125]. Ulinganisho wa Pato wastani la Taifa kwa kila mtu mnamo mwaka 1995, iliyorekebishwa kuzingatia tofauti za uwezo wa kununua, kati ya nchi zilizo na zisizo na malaria ulionyesha tofauti za aina tano($ 1.526 dola dhidi ya $ 8.268 USD). Katika nchi ambazo malaria inapatikana kwa wingi, Pato Wastani la Taifa kwa kila mtu limeongezeka (kati ya 1965 na 1990) kwa 0.4% tu kwa kila mwaka, ikilinganishwa na 2.4% kwa kila mwaka katika nchi nyingine. [126] Umaskini ni kisababishi na athari, hata hivyo, kwa sababu maskini hawana uwezo wa kifedha kuzuia au kutibu ugonjwa huo. Watu wa pato la chini nchini Malawi katika mwaka wa (1994) walitumia 32% ya pato lao la kila mwaka katika kugharamia ugonjwa huu ikilinganishwa na 4% ya watu wa pato la chini. Kijumla, athari ya kiuchumi ya malaria kwa Afrika inakadiriwa kugharimu dola za kimarekani $ billion 12 kila mwaka. Athari za kiuchumi ni pamoja na gharama za huduma za afya, siku za kazi kupotea kutokana na ugonjwa huu, siku kupotezwa katika elimu, uzalishaji kupungua kutokana na uharibifu wa ubongo kufuatia malaria ya ubongo, na hasara ya uwekezaji na utalii. [92] Katika baadhi ya nchi zilizo athiriwa sana na malaria, ugonjwa huu hugharimu hadi 40% ya fedha zilizotengwa kwa matumizi ya afya ya umma, kati ya 30-50% ya wagongwa waliolazwa, na hadi 50% ya wagonjwa wanaotibiwa na kuruhusiwa kurudi nyumbani. [127]
Kingamwili
Ulaya, kusimika kwa kinga tendi kulijitokeza katika jaribio la kudhibiti ndui. Chanjo, hata hivyo, ilikuwepo katika aina mbalimbali kwa angalau miaka elfu moja. [1] Matumizi ya kwanza ya chanjo hayajulikani, hata hivyo mnamo 1000 BK Wachina walianza kufanya majaribio ya aina hiyo kwa kukausha na kuvuta poda inayotokana na maganda ya vidonda vya ndui. [1]
Sukari
Watu wa Ulaya walipaswa kununua sukari kutoka kwa Waarabu hadi manmo mwaka 1500 kwa sababu hali ya hewa ya Ualya hairuhusu kilimo cha miwa. Uenezaji wa milki za Ulaya katika nchi tropiki za Amerika ya Kati tangu Kolumbus uliwapa nafasi ya kuanzisha kilimo cha miwa. Wahispania walianzisha mashamba ya miwa huko Kuba mwaka 1523, Wareno walifuata Brazil mwaka 1532.
Ugonjwa wa malale
Zaidi ya asilimia 98 ya malale ya binadamu husababishwa na T.b.g. [1]) Kawaida binadamu anaambukizwa kutokana na kuumwa na mbung’o anayechukua ugonjwa huo, naye binadamu akiwa kwenye sehemu za vijijini. Kuanzia katika kiwango cha kwanza la ugonjwa huu kuna homa, kuumwa kwa kichwa, hali ya mwasho, na kuumwa kwa viungo. Hali hizo huanza katika muda wa juma moja hadi majuma matatu baada ya kuumwa na mbung’o. [2] Muda wa majuma hadi miezi kadhaa baadaye kiwango cha pili huanzia na mchafuko, hali mbaya ya kupatana kiwiliwili, kutosikia, na usingizi wa mang’ amung’amu. Mkakati wa utambuzi ni pamoja na utafutaji wa kimelea unaobainika katika damu iliyoganda ama katika majimaji ya kivimbe cha kiowevu kilicho katika mishipa na mianya ya limfu. Mara nyingi sindano ya mgongo inahitajika ili kuainisha kiwango cha kwanza na cha pili cha ugonjwa. Ili kukinga ugonjwa mahututi lazima ufanywe uchujaji umma unaoonyesha dalili zake kwa kufanya upimaji wa damu kugundua kuwepo kwa T.b.g. Kugundua mapema ugonjwa huu kunarahisisha utabibu hasa kabla ya dalili za nurolojia hazijagundulika. Utabibu wa kiwango cha kwanza unatumia dawa za pentamidine au suramin. Utabibu wa kiwango cha pili unahusika na matumizi ya dawa ya eflornithine ama mchanganyiko wa nifurtimox na eflornithine kwa kutibu T.b.g. [3] Angalau melarsoprol inatibu ugonjwa hizo zote mbili, inatumika kawaida kwa T.b.r. pekee kutokana na athari zinazokuja nazo dawa yenyewe. Ugonjwa huu hutokea katika sehemu nyingine za Afrika, kusini mwa Jangwa la Sahara ukihatarisha wananchi wapata milioni 70 wa nchi 36. Hadi mwaka wa 2010 idadi ya watu waliokufa kutokana na ugonjwa huo ilikuwa 9,000 idadi iliyopungua kutoka 34,000 ya waliokufa mnamo mwaka wa 1990. Hadi leo hii idadi ya wale wanaoambukizwa ni 30,000 miongoni mwao ni 7,000 katika mwaka wa 2012 ni watu ambao wanaishi katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Katika muda wa mwaka 1896 hadi wa 1970 milipuko mitatu mikubwa ilitokea kwanza katika Uganda pamoja na Bonde la Kongo (1896 hadi 1906). Halafu miwili katika 1920 pamoja na 1970 iliyotokea katika nchi kadhaa za Afrika. Wanyama kwa mfano ng’ombe huenda wanachukua ugonjwa na wakaambukizwa.
Choo
Katika karne ya 19 miji ya Ulaya ilikua haraka kutokana na mabadiliko ya mapinduzi ya viwandani na kuongezeka kwa watu pasipo vyoo vya kutosha kulisababisha kusambaa kwa magonjwa ya kuambukiza kama kipindipindu. Katika sehemu nyingi maji machafu yalitiririka katikati ya barabara katika mifereji isiyofunikwa. Kuongezeka kwa watu kulisababisha ndani ya ardhi kuchanganya kwa majichafu ya mashimo na maji ya visima. Maendeleo ya kisayansi yalileta elimu ya kwamba maambukizi yanapitishwa hasa kwa maji machafu si kwa hewa chafu jinsi ilivyoaminiwa awali. Hapo serikali zilianza kuweka taratibu za kujenga mifumo ya kukusanya majichafu, hasa kwa kutengeneza mifereji iliyofunikwa au mabomba ya kukusanya majichafu ya kila nyumba na kuyapeleka nje ya miji au hata penye vituo vya kusafisha majichafu kabla ya kuyarudisha katika mito. Mji mkubwa uliotangulia hapa ulikuwa London katikati ya karne ya 19.
Ndugu Wadogo
Mwaka 1241 Wamongolia, baada ya kujitwalia Asia karibu nzima, walivamia Ulaya na kufadhaisha Wakristo wote, kwa sababu hakuna aliyeamini uwezekano wa kuwashinda. Mapapa walijaribu kuwasimamisha kwa kutuma Wafransisko na Wadominiko (wa kwanza ni Yohane wa Pian del Carpine) waombe masharti ya amani. Ujumbe huo uliposhindikana, walianza kupenya kama wamisionari upande wa Ulaya Mashariki, wakasambaa kwa ruhusa ya watu hao wakatili sana katika utawala wao wote. Nikola IV alimtuma (1291) Yohane wa Montecorvino, mwanzilishi wa misheni za China na Askofu wa kwanza wa Beijing, mwenye majimbo sita chini yake katika ufalme mzima (hadi Urusi). Nyumba za kitawa katika eneo hilo lote likafikia kuzidi 50, baadhi zikiwa na ndugu wasiopungua 20. Papa Inosenti VI (1352-1362) aliomba mkutano mkuu wa mwaka 1353 uongeze wamisionari alivyotaka mfalme wa Mongolia, lakini itikio likawa hafifu, kwa kuwa tauni iliyoua wamisionari wengi, iliua pia watawa wengi Ulaya. Hivyo misheni zikaendelea kwa shida tu mpaka ikaja kufa China ilipojikomboa. Pia, Ndugu Wadogo waliongoa Walitwania, taifa la mwisho la Ulaya kuingia Ukristo (karne XIII na XIV).
Charles Nicolle
Charles Jules Henri Nicolle (21 Septemba 1866 – 28 Februari 1936) alikuwa daktari kutoka nchi ya Ufaransa. Hasa alichunguza virusi visababishavyo magonjwa mbalimbali. Alikuwa wa kwanza kueleza jinsi ya kuenea kwa homa ya madoa madoa. Mwaka wa 1928 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.
Bakteria
Mwaka 1859 Louis Pasteur alionyesha kuwa mchakato wa kuchachusha unasababishwa na ukuaji wa vijiumbe, na kwamba ukuaji huu si wa kizazi cha kujianzia. (Hamira na kuvu, ambazo kwa kawaida zinahusishwa na uchachushaji, si bakteria, ila ukungu.) Pamoja na mwenzake, Robert Koch, Pasteur alikuwa wa kwanza kuitetea nadharia ya kijidudu ya ugonjwa.[6]
Kaswende
Viumbe vinavyosababishi, Treponema pallidumu, vilitambuliwa kwa mara ya kwanza na Fritz Schaudinn na Erich Hoffmann mwaka wa 1905. [13] matibabu yaliyofaa ya kwanza(Salvarsan) yalitengezwa mwaka wa 1910 na Paul Ehrlich, ambayo ilifuatiliwa na majaribio ya penisilini na uthibitisho wa ufanisi wa dawa hiyo mwaka wa 1943 [13][39] Kabla ya kuwepo kwa matibabu yaliyofaa, mercury na kwa kawaida utengaji ulitumika mara nyingi, pamoja na matibabu yaliyokuwa mara nyingi mbaya zaidi kuliko ugonjwa [39] Watu wengi maarufu wa kihistoria, ikiwa ni pamoja na Franz Schubert,Arthur Schopenhauer, ÉdouardManet[13] and Adolf Hitler,[41] waliaminika kuwa walikuwa na ugonjwa huo.
Mikrobiolojia
Ingawa katika karne ya 19 ilijulikana kwamba bakteria ndizo chanzo cha magonjwa mengi, hakuna matibabu yoyote ya viua-bakteria yaliyopatikana.[10] Katika mwaka wa 1910, Paul Ehrlich alitengeneza kiua vijasumu cha kwanza, kwa kubadilisha rangi ambazo kwa kuchagua zilitia mawaa Treponema pallidum, spirokaeti ambayo husababisha kaswende katika mchanganyiko wa ambao uliua kisababishi magonjwa.[11] Ehrlich alikuwa ametuzwa Tuzo la Nobel mwaka 1908 kwa kazi yake kuhusu elimu ya kingamaradhi, na alianzisha matumizi ya madoa ili kuchunguza na kubaini bakteria, na kazi yake ilijikita kwenye misingi ya doa la Gram na doa la Ziehl-Neelsen.[12]
Maradhi ya zinaa
Hata hivyo kuanzia miaka ya 1950, huko Marekani kisonono kilianza kuenea kutokana na kuongezeka kwa tamaa za ngono. Vijidudu vya ugonjwa viliunda ukinzani dhidi ya penicillin, na mpaka miaka ya 1970 na 1980 ugonjwa ulifikia hatua ya kuwa ugonjwa wa mlipuko kwa vijana na watu wa umri wa kati.
Ukimwi
Leo wanasayansi wengi wanaamini VVU-1 na VVU-2 vimetokana na jamii ya sokwe huko Afrika Magharibi na ya Kati mwishoni mwa karne ya 19 au mwanzoni mwa karne ya 20, wakati virusi vya SIV kutoka kwa nyani au sokwe vilikwenda kwa binadamu.[34] VVU-1 vinaaminika kutoka kusini mwa Cameroon kupitia kugeuka kwa VSVU(cpz), (virusi vya sokwe vinavyosababisha ukosefu wa kinga mwilini) vinavyoambukiza sokwe wa mwituni (VVU-1 hutokana na mzuko wa magonjwa ya VSVUcpz katika nususpishi ya sokwe iitwayo Pan troglodytes troglodytes).[35][36]
Malaria
Malaria ni ugonjwa wa kuambukiza ambao unaambukizwa na mbu wa jenasi Anopheles na kusababishwa na kidubini aina ya protisti Plasmodium. Mara nyingi ugonjwa huo huitwa "homa" tu, ingawa homa ni dalili yake mojawapo tu, pia kuna magonjwa mengi yanayosababisha homa.
Ukambi
Ukambi huathiri takriban watu milioni 20kila mwaka,[1] hasa katika maeneo yanayoendelea barani Afrika na Asia.[4] Ukambi husababisha vifo vingi vinavyoweza kuzuiwa kwa kutumia chanjo ikilinganishwa na magonjwa mengine.[8] Ukambi ulisababisha takriban vifo 96,000 katika mwaka wa 2013 ikilinganishwa na vifo 545,000 katika mwaka wa 1990.[9] Katika mwaka wa 1980, ugonjwa huu ulikadiriwa kusababisha vifo milioni 2.6 kila mwaka.[4] Kabla ya uchanjaji nchini Marekani, kati ya visa milioni tatu na milioni nne vilitokea kila mwaka.[6] Watu wengi wanaoambukizwa na kufariki huwa wenye umri wa chini ya miaka mitano.[4] Hatari ya kifo kwa walioambukizwa kwa kawaida huwa asilimia 0.2,[6] lakini hii inaweza kuongezeka hadi asilimia 10 kwa wale walio na utapiamlo.[4] Ukambi hauaminiki kuathiri wanyama.[4]
Mkutano wa Berlin wa 1885
Katika miaka tangu 1880 nchi mbalimbali za Ulaya zilianza kuvamia sehemu za bara la Afrika kwa sababu tofautitofauti. Sababu muhimu ilikuwa maendeleo makubwa ya teknolojia katika nchi za viwandani yaliyosababisha uwezo wao wa kijeshi kupita uwezo wote wa jamii ambazo hazikufikia bado hali hii. Kwa lugha nyingine: gharama za kuvamia nchi isiyo ya viwandani zilipungua haraka. Mwendo huo ulisababisha mashindano kati ya nchi zilizoendelea na hofu ya nchi nyingine kupata kipaumbele. Chanzo cha mkutano ulikuwa fitina kati ya Ureno na Shirika la Kimataifa la Kongo la mfalme Leopold II wa Ubelgiji juu ya utawala wa mdomo wa mto Kongo. 
Mnyoo
asilimia ya watu bilioni 1.5 wameambukizwa minyoo hii, hasa katika Afrika na Asia. [4] ugonjwa wa minyoo huwa kawaida nchiniMarekani ikiwa ni pamoja na Ghuba Coast, Nigeria na Asia ya Kusini. Utafiti mmoja umeeleza kwamba kiwango cha maambukizi ya ugonjwa wa minyoo nchini Marekani kuwa karibu 4,000,000 (2%) [8]. Katika utafiti wa jamii vijijini Nova Scotia, 28.1% ya watu 431 walikuwa na ugonjwa wa minyoo, wote kuwa chini ya miaka 20, wakati wote 276 majaribio katika mji mkuu Halifax walikuwa hasi [5] . Utuaji wa ova (mayai) katika vidokezo maji taka katika kiwango cha matukio ascariasis. Utafitiwa mwaka 1978 ulionyesha kwamba 75% ya sampuli avloppsslam sampuli katika vyanzo vya Marekani zilizoko mijini Ascaris ova, kwa viwango kama juu kama 5-100 mayai kwa lita . Katika Frankfort, Indiana, 87.5% ya sampuli sludge walikuwa chanya kwa Ascaris, Toxocara, Trichuris, na hookworm . Katika Macon, Georgia, mmoja wa sampuli za udongo 13 majaribio chanya kwa Ascaris . Manispaa ya maji machafu katika Riyadh, Saudi Arabia wanaona zaidi ya 100 kwa lita mayai ya maji machafu [6] na katika Chekoslovakia ilikuwa kama juu kama mayai 240-1050 kwa lita [7] .
Homa ya ndengi
Homa ya dengi ilianza kuenea kwa haraka katika na baada ya Vita vya Pili Duniani. Hii inakisiwa kuwa kutokana na vita kubadili mazingira kwa njia tofauti. Aina tofauti za homa ya dengi pia huenea katika maeneo mapya. Kwa mara ya kwanza watu walianza kupata homa ya kihemorajiki ya dengi. Aina hii kali ya ugonjwa huu iliripotiwa kwa mara ya kwanza nchini Ufilipino mnamo mwaka wa 1953. Kufikia miaka ya 1970, homa ya kihemorajiki ya dengi ilikuwa kisababishi kikuu cha vifo kwa watoto. Ilikuwa pia imeanza kutokea Marekani na Pasifiki. Homa ya kihemorajiki ya dengi na dalili za sindromu ya mshtuko ya dengi ziliripotiwa kwa mara ya kwanza katika Marekani ya Kati na Kusini mwaka wa 1981. Wakati huu, wataalam wa afya waligundua kuwa watu ambao walikuwa tayari wamepata aina ya 1 ya virusi vya dengi walikuwa wakipata aina ya 2 miaka michache baadaye.
Malaria
Tiba ya kwanza madhubuti dhidi ya malaria ilitoka katika gome ya mti wa mkwinini ambayo ina kwinini. Mti huu hukua kwenye miteremko ya Andes, hasa Peru. Dawa iliyoundwa kutokana na bidhaa hii asili ilitumiwa na wenyeji wa Peru kudhibiti malaria, Wajesuti walieneza matumizi haya hadi Ulaya katika miaka ya 1640, ambapo ilikubalika kwa haraka. [116] Hata hivyo, ilikuwa hadi 1820 ambapo kiambato tendi, kwinini, ilipofyonzwa kutoka gome ya mti, kuchujwa na kupewa jina na wanakemia wa Kifaransa Pierre Joseph Pelletier na Joseph Bienaimé Caventou. [117]
Tumbaku
Asili ya tumbaku ni Amerika ambako Maindio wenyeji waliitumia kama dawa ya kidini pia ya burudani. Tangu Kolumbus Wahispania walipeleka mtumbaku hadi Ulaya ambako uliangaliwa mwanzoni kama mmea wa kiganga. Matumizi hasa kwa njia ya kuvuta na kutafuna yalienea haraka katika Ulaya na kwa njia ya mabaharia Wareno katika pande zote za dunia.
Malaria
Kiuadudu cha kwanza kilichotumika katika unyunyizaji majumbani (IRS) kilikuwa DDT. [44] Ingawa awali kilitumika kupambana na malaria pekee, matumizi yake yalienea kwa haraka na kuingia katika kilimo. Baada ya muda, dawa ya DDT ilianza kutumika hasa kwa lengo la kudhibiti wadudu kuliko kama dawa ya kuzuia ugonjwa kuenea na kutokana na matumizi haya makubwa katika kilimo kulizuka mbu sugu katika maeneo mengi. Usugu wa mbu wa aina ya Anopheles dhidi ya DDT unaweza kufananishwa na usugu wa bakteria kwa viuavijasumu. Matumizi ya kupindukia ya sabuni za kuua bakteria na viuavijasumu dhidi ya bakteria yalisabisha usugu kwa bakteria kwa viuavijasumu, sawa na jinsi unyunyizaj wa DDT wa kupundukia kwa mimea ulipelekea usugu wa mbu wa Anopheles kwa DDT. Katika miaka ya 1960, uenezaji wa habari kuhusu madhara ya matumizi ya kiholela ya DDT uliongezeka, jambo ambalo lilipelekea matumizi ya DDT katika kilimo kupigwa marufuku katika nchi nyingi katika miaka ya 1970. Kwa kuwa matumizi ya DDT katika kilimo yamepungua au kupigwa marufuku kwa muda, DDT sasa inaweza kuwa njia ya kufaa kama hatua ya kudhibiti ugonjwa.
Ugonjwa wa uti wa mgongo
Inaonekana kuwa janga la meninjitisi ni jambo la hivi majuzi kidogo. Mara ya kwanza ya tukio kuu la kuzuka kwa ugonjwa huu ilikuwa mjini [[Geneva]] mnamo mwaka wa 1805.Majanga mengine mengi katika Ulaya na Marekani yalielezwa muda mfupi baadaye, kisha ripoti ya kwanza ya janga hili kutokea mnamo mwaka wa 1840. Majanga ya Afrika yalianza kutokea mara nyingi katika karne ya 20 , yakianza na janga kuu lililotanda nchini[[Nigeria]] na [[Ghana]] mwaka wa 1905–1908.
Upinzani wa kimaumbile kwa malaria
uchunguzi wa kwanza wenye utaratibu wa hipothesia ya malaria ulifanywa na Anthony Allison katika Afrika Mashariki katika mwaka wa 1953. uchunguzi wake wa kwanza hapo awali awali ulibainisha ikiwa heterozigoti wa munduu seli huwa wamelindwa dhidi ya maambukizi makali ya P.falciparum{. Hii ilihitaji kufanywa kazi na watoto walio na miezi minne hadi miaka minne, pale ambapo upatajji wa ugonjwa na vifo kutokana na malaria ni mkubwa zaidi makubwa zaidi. Utafiti huo ulifanyika katika vijiji vya Uganda ambapo dawa za kukinga malaria hazikutumiwa. Allison aligungdua kwamba watoto katika kundi hili la miaka waliokuwa na HbS walikuwa kwa kiwango cha chini muhimu cha visa vya vimelea vya malaria kuliko wale wa walio na HbA. Kuugua maradhi kukali na na vifo kutokana na malaria havikuwa vinajulikana kama kuwa na uhusiano wa visa vya juu vya vimelea. Uchunguzi huu umeonyesha kuwa mara katika sehemu mbalimbali za Afrika, na uwezekano wa uonyeshaji wa malaria kali ( malaria ya akili na upungufu wa damu mwili mkali - anaemia) ni nadra katika- heterozigoti wa mundu seli. Katika utafiti wa baadaye hali ya ubebaji wa HbS ilipatikana kuwa na uhusiano hasi na uwezekano wa hali ya za malaria ya "" P.falciparum, huku uhusiano huu hasi wa hali za mbebaji wa HbC na α-thalassemia ulikuwa umedhibitiwa kwa malaria ya akill na upungufu wa damu mwilini mkali, mtawalia. Matokeo haya yalipendekeza kwa nguvu kuwa, chini ya hali kali ya maambukizi ya P.falciparum, heterozigoti (AS) wadogo wa mundu seli huishi maisha bora zaidi kuliko wale walio na himoglobini ya kawaida (AA) huku homozigoti wa mundu seli (ss) kuishi kiwango cha chini miongoni mwa ginotipi hizi tatu.
Mmenyuko wa mzio
Kwa sasa, anaphylaxis inaongoza kwa vifo kati ya 500–1,000 kwa mwaka (2.4 kwa milioni) nchini Marekani, vifo 20 kwa mwaka nchini Uingereza (0.33 kwa milioni), na vifo 15 kwa mwaka nchini Australia (0.64 kwa milioni).[10] Viwango vya vifo vimeshuka baina ya miaka ya 1970 na 2000.[34] Nchini Australia, vifo vya anaphylaxis kutokana na chakula huwapata wanawake huku vinavyotokana na kuumwa na wadudu vikiwapata wanaume.[10] Vifo kutokana na anaphylaxis haswa husababishwa na matibabu.[10]
Ugonjwa wa kupooza
Chanjo dhidi ya ugonjwa huo kufikia mwaka 2015 zimefaulu kufuta ugonjwa katika nchi zote duniani isipokuwa Pakistan na Afghanistan. Hivyo unaelekea kutokomezwa na binadamu, kama ilivyotokea kwa ndui.
Kidingapopo
Tangu miaka ya 1960, watu wengi zaidi wamepata homa ya kidingapopo. Tangu Vita Kuu ya II, kidingapopo imekuwa tatizo duniani kote. Ni kawaida katika nchi zaidi ya 110. Kila mwaka, watu milioni 50 na milioni 100 hupata homa ya kidingapopo.
Vuvuzela
vuvuzela ilianza kutambulikana kimataifa wakati wa kuendesha hadi 2009 Kombe la Dunia la FIFA Confederations na mwaka 2010 katika kombe la dunia la FIFA yote mwenyeji wake akiwa Afrika Kusini. shirika linalotawala kandanda duniani FIFA, lilitaka kupiga marufuku matumizi ya vuvuzela wakati wa Kombe la Dunia 2010 kwa sababu ya wasiwasi kwamba wahuni wanaweza kutumia kifaa hicho kama chombo cha silaha na kwamba biashara zingeweza matangazo ya vuvuzela. Hata hivyo South African Football Association (SAFA) lilifanya uwasilishaji kwamba vuvuzela ilikuwa muhimu kwa kandanda Afrika Kusini kwa uzoefu, na FIFA aliamua mwezi Julai 2008 kutoa. Vuvuzela zilikubaliwa wakati wa mechi za kombe la Confederations 2009 na zinatarajiwa kuruhusiw saa World Cup 2010 Afrika ya Kusini. [1]
Kaswende
Mwanzo halisi wa kaswende haijulikani [4] Kuna nadharia tete mbili za kimsingi:. Moja inapendekeza kuwa kaswende ililetwa Ulaya na wafanyikazi wa meli kutoka Christopher Columbus safari kuelekea Marikani, na nyingine inapendekeza kwamba kaswende ilikuwepo Ulaya hapo awali, lakini haikuwa imetambuliwa. nadharia hizi hujulikana kama nadharia "Columbian" na "kabla ya Columbian", mtawalio.[15] Nadharia ya Columbia inathibitiswa na ushahidi uliopo.[37] Taarifa ya kwanza iliyoandikwa kuhusu mlipuko wa kaswende katika Ulaya iliyotokea katika mwaka wa 1494/1495 katikaNaples, Italia, wakati waliingiliwa na Ufaransa.[13][15] Kutokana na kuenezwa na kundi la wapiganaji wafaransa waliporudi, hapo awali ilijulikana kama "ugonjwa wa Kifaransa". Mwaka wa 1530, jina "kaswende" lilitumiwa kwanza na daktari Mwitaliano na mshairi GirolamoFracastoro kama kichwa chaKilatini shairi lake kuelezea ongezeko la ugonjwa huo Italia.[38] Kaswende pia ilijulikana kihistoria kama "Poksi Kuu".[39][40]
Bakteria
Ingawa katika karne ya 19 ilijulikana kwamba bakteria ndizo chanzo cha magonjwa mengi, hakuna matibabu yoyote ya viua-bakteria yaliyopatikana.[9] Katika mwaka wa 1910, Paul Ehrlich alitengeneza kiua vijasumu cha kwanza, kwa kubadilisha rangi ambazo kwa kuchagua zilitia mawaa Treponema pallidum, spirokaeti ambayo husababisha kaswende katika mchanganyiko wa ambao uliua kisababishi magonjwa.[10] Ehrlich alikuwa ametuzwa Tuzo la Nobel mwaka 1908 kwa kazi yake kuhusu elimu ya kingamaradhi, na alianzisha matumizi ya madoa ili kuchunguza na kubaini bakteria, na kazi yake ilijikita kwenye misingi ya doa la Gram na doa la Ziehl-Neelsen.[11]
Uambukizo wa chawa kichwani
Uambukizo wa chawa kichwani (pia inajulikana kama pediculosiscapitis, mayai ya chawa, au chawa) ni maambukizi ya nywele ya kichwa na skalpu na chawa wa kichwa ("Pediculus humanus capitis"). mwasho kutokana na kuumwa na chawa ni ya kawaida. Wakati wa maambukizi ya kwanza ya mtu, mwasho inaweza kukosa kutokea hadi wiki sita. Ikiwa mtu ataambukizwa tena, dalili zinaweza kuanza tena haraka. Mwasho unaweza kusababisha matatizo ya kulala. Kwa kawaida, hata hivyo, sio hali iliyo hatari sana. Ilhali chawa inaonekana kusambaza magonjwa mengine nchini Afrika, hawaonekani kufanya hivyo barani Ulaya au Amerika Kaskazini.
Ukimwi
Katika nchi nyingi zilizostawi, kuna uhusiano kati ya UKIMWI na ushoga.[191][188]Hata hivyo, njia kuu ya kuenea kwa UKIMWI ulimwenguni kote inabakia kuwa maambukizi kati ya wanaume na wanawake, kwa kuwa ndio ngono ya kawaida. [192]
Malaria
Malaria inatokea katika maeneo ya kitropiki na yanayokaribia tropiki ikiwa ni pamoja na sehemu za Amerika, Asia na Afrika. Mwaka 2015 duniani kulikuwa na maambukizi milioni 214 ya malaria, [1] na watu 438,000 walikufa, wengi wao (90%) wakiwa barani Afrika, hasa watoto wachanga katika mataifa ya kusini kwa jangwa la Sahara. [2]
Homa ya ndengi
Tangu miaka ya 1960, watu wengi wamekuwa wakipata homa ya dengi. Ugonjwa huu umekuwa tatizo la kimataifa tangu Vita vya Pili vya Duniani. Hupatikana sana katika zaidi ya nchi 110. Kila mwaka, takribani watu millioni 50 hadi 100 hupata homa ya dengi. 