Je,Martin Luther alizaliwa mwaka upi?
Martin Luther King, Jr.
Dr Martin Luther King, Junior (Atlanta, Georgia, 15 Januari 1929 – Memphis, Tennessee, 4 Aprili 1968) alikuwa Mkristo mwenye asili ya Afrika, mchungaji wa Kibaptisti na mwanaharakati mashuhuri kutoka nchi ya Marekani aliyepigania haki za binadamu, hasa Wanegro, wakati nchi hiyo ilipokuwa bado na sheria za ubaguzi wa rangi.
Papa Adrian VI
Kuhusu mafundisho ya imani, alikataa kukubaliana na Walutheri, akidai Martin Luther ahukumiwe kuwa mzushi. Hata hivyo, alijitahidi kurekebisha Kanisa Katoliki. Juhudi zake zilishindikana kwa sababu ya kupingwa na makardinali na maaskofu wengi waliofuata anasa kadiri ya mtindo wa Renaissance, tena kwa sababu aliwahi kufa.
Martin de Porres
Mwaka 1837 alitangazwa mwenye heri na Papa Gregori XVI, halafu tarehe 6 Mei 1962 akatangazwa na Papa Yohane XXIII kuwa mtakatifu. 
Ukristo
Luther alitumia kwa nadra neno urekebisho, lakini likaja kuwa jina la kawaida la matukio yale mengi ya miaka 1517 - 1555, yaani kuanzia uenezi wa hoja 95 za Martin Luther hadi amani ya Augsburg. Kati yake chanzo, yaani mabishano ya Kikanisa yaliyosababishwa na teolojia ya Luther, yalichanganyikana mapema na siasa, uchumi na utamaduni, kutokana na hali halisi ya wakati huo, mbali kuliko mwenyewe alivyofikiri.
Nathan Söderblom
Lars Olof Jonathan Söderblom (15 Januari 1866 – 12 Julai 1931) alikuwa askofu wa Kanisa la Kilutheri kutoka nchi ya Uswidi. Hasa alijitahidi upande wa umoja wa madhehebu. Mwaka wa 1930 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.
Martin Luther
Kwa sababu hiyo, ingawa hakuwa na wito huo, mwaka 1505 aliacha masomo ya sheria akajiunga na shirika la Waaugustino huko Erfurt akaweka nadhiri za kitawa, akasomeshwa elimu ya teolojia, akapadrishwa haraka mwaka 1507, akachukua digrii na kuwa dokta wa fani hiyo, akawa mwalimu wa teolojia ya Biblia katika chuo kikuu cha Wittenberg.
Matengenezo ya Kiprotestanti
Karne ya 15 ilikuwa kipindi cha umotomoto wa pekee katika Kanisa, ambapo walei wengi zaidi na zaidi walipata elimu nzuri, hivyo walitamani hotuba bora na mafundisho ya kuwasaidia kuishi Kikristo zaidi. Luther aliitikia haja hizo zilizomgusa sana kama mtu wa wakati wake.
Martin Luther King, Jr.
Jamii:Waliozaliwa 1929 Jamii:Waliofariki 1968 Jamii:Wabaptisti Jamii:Wanaharakati wa Marekani Jamii:Wafiadini Wakristo Jamii:Watakatifu wa Marekani Jamii:Tuzo ya Nobel ya Amani Jamii:Atlanta, Georgia
Linus Pauling
Linus Pauling (28 Februari 1901 – 19 Agosti 1994) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza mfumo wa molekuli kubwa, kwa mfano protini. Mwaka wa 1954 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia. Tena, mwaka wa 1962 alipokea Tuzo ya Nobel ya Amani.
Martin Luther
Jamii:Waliozaliwa 1483 Jamii:Waliofariki 1546 Jamii:Wanateolojia wa Ujerumani Jamii:Mageuzo ya Kanisa Jamii:Uprotestanti Jamii:Historia ya Ujerumani
John Locke
John Locke (29 Agosti 1632 – 28 Oktoba 1704) alikuwa mwanafalsafa Mwingereza aliyetoa nadharia ya "Mkataba Jamii": mkataba huu unahusisha watawala na watawaliwa ambapo watawaliwa huwapa watawala madaraka ya kuongoza kwa kufuata matakwa ya watawaliwa. Nadharia hii ilisaidia kwa kiwango kikubwa kujengwa kwa taifa la Marekani kutoka katika utawala wa Kifalme uliokuwa chini ya Uingereza.
George Marshall
George Catlett Marshall (31 Desemba, 1880 hadi 16 Oktoba, 1959) alikuwa mwanasiasa na jenerali kutoka nchi ya Marekani. Hasa amejulikana kwa kazi yake ya kijeshi katika Vita Kuu ya Pili ya Dunia. Kuanzia Septemba 1950 hadi Septemba 1951 alikuwa Waziri wa Ulinzi katika serikali ya Rais Harry Truman. Mwaka wa 1953 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.
Martin Luther
Tatizo lilijiweka wazi Luther alipokutana na vyeti vya rehema kwa mara ya kwanza. Papa Julius II na Askofu mmoja Mjerumani walipatana kuendesha kampeni ya kuuza vyeti hivyo. Papa alihitaji hela kwa ajili ya ujenzi wa kanisa jipya la Mt. Petro kule Roma, ambalo mpaka leo ni kubwa kuliko yote duniani. Askofu alihitaji hela kulipia madeni yaliyobaki kutokana na kuwahonga waliomchagua kuwa askofu. Basi, walipatana kumuita mhubiri kwa jina Tetzel aendeshe kampeni ya kuuza vyeti vya rehema wakigawana mapato.
Albert Lutuli
Sikukuu yake ni tarehe 21 Julai, siku ya kifo chake.
Donald Trump
Donald John Trump (alizaliwa 14 Juni 1946) ni mfanyabiashara wa Marekani ambaye kuanzia tarehe 20 Januari 2017 ni rais wa 45 wa Marekani baada ya kushinda uchaguzi mkuu wa tarehe 8 Novemba 2016.
Marilyn Monroe
Marilyn Monroe (alizaliwa tar. 1 Juni 1926 – 5 Agosti , 1962) alikuwa mwigizaji wa filamu, mwimbaji na mwanamitindo kutoka nchini Marekani. Alikuwa miongoni mwa nyota wa filamu maarufu kati ya mwaka 1950 na 1960.
Warren Buffett
Warren Edward Buffett (amezaliwa 30 Agosti 1930) ni mfanyabiashara kutoka nchi ya Marekani. Anajulikana hasa kwa ajili ya falsafa yake ya ukarimu.
Deuterokanoni
Wakati wa Matengenezo ya kiprotestanti katika karne ya 16 Martin Luther na wengineo walishika msimamo mkali kuhusu kanuni ya Biblia akafuata azimio la Wayahudi na shauri la Hieronimo kuhusu vitabu hivyo.
Martin Luther
Babake alitaka kumsomesha sheria kwa sababu uanasheria ulikuwa nafasi kwa vijana raia kufikia vyeo vikuu katika jamii chini ya tabaka ya makabaila wakubwa waliotawala. Martin alitumwa kusoma shule katika miji mitatu alipojifunza Kilatini na misingi mingine ya elimu. Mwaka 1501 akiwa na umri wa miaka 17 aliingia katika Chuo Kikuu cha Erfurt. Jinsi ilivyokuwa kawaida kwa fani zote alianza masomo ya kimsingi katika idara ya sanaa iliyofundisha "sanaa huru saba" (sarufi ya Kilatini, kuhotubisha, mitindo ya falsafa, hisabati, jiometria, muziki na astronomia). Mwaka 1505 alimaliza kipindi hiki kwa "magister artium". Sasa baba alimtegemea kuendelea na masomo ya sheria.
Kiongozi Kalenda
Kalenda hii ilianzishwa tar. 3 Mei 1728 huko Herrnhut, Ujerumani na hadi leo ni mwongozo wa kiroho inayosomwa na watu wengi kila siku. Ingawa tangu mwanzo ilitolewa na Kanisa la Moravian leo hii hutumiwa katika nchi mbalimbali pia na Wakristo wasio Wamoravian. Kwa jumla makala milioni 1.5 huchapishwa na kuuzwa kila mwaka ambayo ni zaidi kuliko jumla la Wamoravian duniani.
Martin Luther King, Jr.
Mwaka 1964 alipokea Tuzo ya Nobel ya Amani kwa sababu ya kutetea haki bila ya kutumia mabavu.
Martin Luther
Alitunza desturi za kale zilizopatana na Biblia akafuta zile alizoziona kuwa kinyume. Akafuta ibada zilizoendeshwa kwa ajili ya marehemu kwa msingi wa kulipia: hivyo akaangusha nguzo muhimu ya kiuchumi ya Kanisa la kale. Alifuta kipaumbele kwa mapadri na watawa katika Ukristo. Akafundisha ya kwamba kila Mkristo ameshakuwa kasisi katika ubatizo wake. Akafuta sharti la wachungaji kutooa. Mwenyewe alitoka shirikani akamuoa sista aliyekimbia utawa akazaliana naye.
Mmonaki
Pamoja na kudumisha moja kwa moja umonaki kati ya [[Waortodoksi]], Roho Mtakatifu ameongoza Waprotestanti kadhaa kuanzisha upya maisha ya kitawa baada ya [[Martin Luther]] kuyafuta kama kitu kinyume cha [[Injili]] katika [[karne ya 16]]. 
Johann Wolfgang von Goethe
Alizaliwa mjini Frankfurt am Main tar. 28 Agosti 1749 akafa Weimar 22 Machi 1832. Alisoma sheria lakini alianza kuandika riwaya za kwanza akiwa mwanafunzi. 
Lorenzo Ruiz
Lorenzo Ruiz (Binondo, Manila, Ufilipino 1600 hivi – Nagasaki, Japani 29 Septemba 1637), ni Mfilipino wa kwanza kutangazwa mtakatifu na Kanisa Katoliki. 
Martin de Porres
Sikukuu yake ni tarehe 3 Novemba.
Laurenti Mfiadini
Laurenti (kwa Kilatini "Laurentius", Valencia au Huesca, Hispania, 225 hivi - Roma, Italia, 10 Agosti 258) alikuwa shemasi mkuu wa Kanisa la Roma hadi alipouawa kwa kubanikwa kutokana na imani yake katika Yesu.
Teresa wa Mtoto Yesu
Teresa wa Mtoto Yesu na wa Uso Mtakatifu (Alençon, Ufaransa, 2 Januari 1873 - Lisieux, Ufaransa, 30 Septemba 1897) ni jina la kitawa la Thérèse Françoise Marie Martin, maarufu pia kama Teresa wa Lisieux, anayeheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mwenye sifa za bikira na mwalimu wa Kanisa.
Margaret Thatcher
Margaret Hilda Thatcher (alizaliwa Margaret Hilda Roberts 13 Oktoba 1925 – 8 Aprili 2013) alikuwa waziri mkuu wa Uingereza kuanzia 1979 hadi 1990 na mwanamke wa kwanza aliyeshika cheo hiki.
Marlon Brando
Marlon Brando (3 Aprili 1924 – 1 Julai 2004) alikuwa mwigizaji filamu maarufu wa Kimarekani. Anafahamika zaidi kwa kuwa mhusika mkuu katika baadhi ya filamu zilizotamba sana huko miaka ya nyuma, A Streetcar Named Desire (1951), The Wild One (1953), The Godfather (1972), Superman (1978), Apocalypse Now (1979), na The Island of Dr. Moreau (1996).
Ukristo
Yesu alizaliwa miaka kama 1800 baada ya Abrahamu. Vitabu vya Injili vinaeleza matukio na mafundisho ya Yesu ambayo ndiyo mwongozo wa imani hiyo. Maisha na kazi ya Yesu vimeibua mambo mengi katika historia. Ndiyo sababu kalenda iliyoenea duniani huhesabu miaka kutoka ujio wake; huu ni mchango mmojawapo wa Ukristo katika ustaarabu.
Martin Ryle
Martin Ryle (27 Septemba 1918 – 14 Oktoba 1984) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza mionzi ya nyota na kuvumbua darubini inayotumia mawimbi na mwangi wa redio. Mwaka wa 1966 alipewa cheo cha "Sir" cha Uingereza. Mwaka wa 1974, pamoja na Antony Hewish alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.
Pol Pot
Pol Pot alizaliwa 19 Mei 1925 – 15 aprili 1998, Saloth Sar alikuwa Cambodia mwanasiasa na mpinduzi ambaye aliongoza Khmer Rouge[1] kutoka 1963 hadi mwaka wa 1997. Kutoka 1963 hadi 1981, yeye aliwahi kuwa Katibu Mkuu wa Chama cha Kikomunisti ya Kampuchea.[2] Kama vile, akawa kiongozi wa Cambodia tarehe 17 aprili 1975, wakati majeshi yake alitekwa Phnom Penh. Kutoka 1976 na 1979, yeye pia aliwahi kuwa Waziri Mkuu wa Kidemokrasia Kampuchea (30 Waziri Mkuu wa Cambodia).
Martin Flavin
Martin Archer Flavin (2 Novemba 1883 – 27 Desemba 1967) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1944, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "Journey in the Dark".
Martin Chalfie
Martin Chalfie (amezaliwa 15 Januari 1947) ni mwanakemia kutoka nchini Marekani. Hasa alichunguza sifa za protini fulani. Mwaka wa 2008, pamoja na Osamu Shimomura na Roger Tsien alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
Martin Luther
Kwa sababu hakukuwa na mpango wala muundo kwa ajili ya kuratibu urekebisho huo, hali ilikuwa tofauti kati ya eneo na eneo. Hapo ilionekana haja ya kupanga ziara kwenye makanisa, na hizo zilihitaji idhini ya watawala. Hapo mwaka 1527 watetezi wa Luther walimuomba mtawala wa Sassonia aunde kamati maalumu, nayo ilianzisha aina ya utawala wa Kikanisa.
Martin Luther
Tarehe 31 Oktoba 1517, alitolea kimaandishi orodha ya "Hoja 95 dhidi ya rehema" (kwa Kijerumani: 95 Thesen wider den Ablass) za kupinga mafundisho juu ya vyeti hivyo na mengineyo, akakaribisha wataalamu wote kujadiliana naye. Orodha hiyo ilipigwa chapa na kusambazwa kote Ujerumani. Wakristo na mapadri wengi wenye elimu wakaelewa na kukubali hoja zake. Viongozi wa Kanisa wakaona hatari wakajaribu kumtisha anyamaze, lakini alijitetea kwamba hafundishi kinyume cha imani.
Winston Churchill
Winston Leonard Spencer Churchill (30 Novemba 1874 – 24 Januari 1965) alikuwa mwanasiasa, mwanajeshi na mwandishi kutoka nchi ya Uingereza. Mara mbili alikuwa Waziri Mkuu wa Uingereza, miaka ya 1940-45, na 1951-55. Mwaka wa 1953 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi. Pia, mwaka wa 1953 alipewa cheo cha "Sir" cha Uingereza.
Lucas Cranach Mzee
Mnammo 1512 alimwoa Barbara Brengebier († 25. Dezember 1540) akaza naye wavulana 2 na mabinti 3. Pamoja na kazi yake ya kisanii alitumia mapato yake kuanzisha pia miradi mbalimbali kama hoteli na maduka la madawa, vitabu, karatasi na mengine. Mara kadhaa alichaguliwa kama mtunza hazina na baadaye pia kama meya wa manisipaa ya Wittenberg.
Hapo Wittenberg alikuwa karibu na vyanzo vya matengenezo ya kiprotestanti akawa rafiki wa Martin Luther na Philipp Melanchthon. Pamoja na mkewe alikuwa shahidi kwenye arusi ya Martin Luther na Katharina wa Bora.
Lucas Cranach Mzee aliendelea kuwa kati ya wachoraji mashuhuri wa Ujerumani na Ulaya wa karne yake. Sehemu kubwa ya taswira zake ni picha za watu hasa watawala lakini pia watu raia. Kutokana na picha zake tunajua uso wa Martin Luther na watu wengine wa wakati wake. 
Alichora pia picha za Biblia na baada ya kufahamiana na Luther taswira mbalimbali zilizotangaza ujumbe wa kipotestanti. Hata hivyo aliendelea kupokea wateja wakatoliki wlaiotaka picha yao kutoka mkono wake.
Aina nyingine za picha ni michoro na taswira zinasimulia hadithi za Waroma wa Kale jinsi ilivyokuwa kawaida wakati ule wa renaissance. Hapa alichora mara kwa mara mabinti uchi kufuatana na mifao wa wasanii wa Italia.
Cranach alisimamia karahana kubwa penye wachoraji wengine. Mara nyingi alianzisha picha akikazia muundo wa taswira na kuwaachia watu wengine kujaza rangi na sehemu za kando za picha.
Uprotestanti
Martin Luther, daktari wa teolojia na padri mtawa, alisema kuwa Kanisa linapaswa kurejea kwenye mizizi yake, na kutoa uzito zaidi kwa yale yaliyoandikwa katika Biblia. Luther alidhani kuwa Kanisa limekwenda mbali na mafundisho ya awali. Alichapisha tasnifu 95 kuhusu njia ya Kanisa Katoliki. Wengine wanasema, alizipigilia kwenye mlango wa kanisa la Wittenberg, lakini wengine wanasema hii si kweli. Tasnifu 95 zilichapishwa mnamo mwaka wa 1516 au 1517. Kwa maneno hayo, yalianza Matengenezo ya Kiprotestanti.
Krismasi
Zawadi za Krismasi - Martin Luther alitaka kuongeza umuhimu wa Krismasi kwa Wakristo ambao wakati wake walikuwa na desturi ya kuwazawadia watoto kwenye siku ya Mtakatifu Nikolasi tarehe 6 Desemba, wiki 2 kabla ya sikukuu. Hapo Luther alipendekeza kuhamisha zawadi kwa watoto kwenda siku ya kuzaliwa kwake Yesu ili wamkumbuke zaidi Yesu kuliko mtakatifu huyo. Hapo alirejea zawadi zilizopelekwa kwa Yesu na mamajusi kutoka mashariki kufuatana na taarifa ya Injili ya Mathayo mlango 2. Desturi ya kuwazawadia watoto kwenye sikukuu hii ilienea hadi kuwa desturi ya kupeana zawadi kati ya watu wa kila umri. Katika karne ya 20 desturi ilienea kiasi cha kuwa nafasi muhimu ya biashara. Katika nchi nyingi mwezi Desemba umekuwa mwezi wa mapato makubwa kushinda miezi mingine. Hata katika miji mikubwa ya nchi kama Dubai au Japani ambako Wakristo ni wachache desturi ya kupeana zawadi imeenea na mapambo ya Krismasi katika maduka yanataka kuwahamasisha wateja kununua zawadi za majira.
Ayatollah
Ayatollah aliyejulikana sana duniani alikuwa Ruhollah Khomeini (17 Mei 1900 - 3 Juni 1989) aliyeanzisha mapinduzi ya Kiislamu nchini Uajemi na kuwa kiongozi wa jamhuri ya Kiislamu.
Papa Martin V
Papa Martin V (takriban 1368 – 20 Februari 1431) alikuwa papa kuanzia tarehe 11 Novemba 1417 hadi kifo chake. 
Robert Baden-Powell
Robert Baden-Powell (pia: Baron Baden-Powell, Luteni Mkuu Robert Stephenson Smyth Baden-Powell, OM, GCMG, GCVO, KCB, DL; 22 Februari 1857 - 8 Januari 1941) alikuwa afisa wa jeshi la Uingereza na mwandishi wa kitabu cha skauti wa kiume, ambaye alikuwa msukumo wa mtapakao wa skauti,alikuwa mwanzilishi na Mkunga Mkuu wa kwanza wa Chama cha skauti ya wavulana na mwanzilishi wa Viongozi wa Vijana. Baada ya kufundishwa Shule ya Charterhouse huko Surrey, Baden-Powell alifanya kazi katika Jeshi la Uingereza tangu 1876 hadi 1910 nchini India na Afrika. Mnamo mwaka wa 1899, wakati wa Vita kati ya waashanti na wandebele nchini Afrika Kusini, Baden-Powell alifanikiwa kulinda mji huo katika kuzingirwa kwa Mafeking. Vitabu kadhaa vya kijeshi, vilivyoandikwa kwa ajili ya kukubaliana na mafunzo ya kijeshi na mafunzo ya swala katika miaka yake ya Kiafrika, pia vilisomwa na wavulana. Mnamo 1907, alifanya kambi ya maandamano, katika kisiwa cha Brownsea, ambayo sasa inaonekana kama mwanzo wa uskauti. Kulingana na vitabu vyake vya awali, aliandika kitabu cha skauti wa kiume, kilichochapishwa mwaka 1908 na bwana Arthur Pearson, kwa ajili ya usomaji wa vijana. Mnamo mwaka wa 1910 Baden-Powell alistafu kutoka jeshi na alianzisha Chama cha skauti wa kike.
Martin Luther
CS1 maint: extra punctuation (link)
Ungamo la Augsburg
Ungamo la Augsburg ni mafundisho yaliyotungwa mwaka 1530 wafuasi wa Martin Luther walipodaiwa kujieleza mbele ya Bunge la Dola Takatifu la Kiroma ili kurudisha umoja wa Kanisa. 
Uldrik Zwingli
Uldrik Zwingli (1484 - 1531) alikuwa padri wa Uswisi aliyefuata mfano wa Martin Luther kwa kudai kwamba Biblia ya Kikristo iwe msingi wa imani, bila kuangalia desturi zilizojitokeza katika historia ya Kanisa. 
Martin Luther
Hivyo Wakatoliki wanamuangalia Luther tofauti na zamani. Kwa kipindi kirefu cha maisha yake alikuwa Mkristo na padri wa Kanisa Katoliki. Kwa jumla kwa Wakatoliki mafumbo ya imani yana pande mbili ambazo zisitenganishwe hata zikionekana kupingana: kumbe Luther alipenda kusisitiza mmoja na kukanusha mwingine. Hivyo kwa Wakatoliki mara nyingi alichokiri ni sahihi, alichokanusha si sahihi. Jinsi alivyopinga Upapa na sakramenti saba haiwezi kukubaliwa na Wakatoliki, lakini katika mambo kadhaa anaweza kueleweka. Tatizo lenyewe lililokuwa chanzo cha farakano lile, yaani vyeti vya rehema, miaka michache baadaye liliondolewa na Kanisa lenyewe. Mtaalamu mmoja alisema: “Luther asingetengwa na Kanisa Katoliki la leo, wala mwenyewe asingejitenga siku hizi".
Wolfgang Amadeus Mozart
Wolfgang Amadeus Mozart alikuwa mtunzi mashuhuri wa opera na mpigaji wa ajabu sana wa piano kutoka nchini Austria alipolizaliwa katika jiji la Salzburg tarehe 27 Januari 1756. 
Calvin
John Calvin, kwa Kifaransa Jean Calvin au kizamani "Jehan Cauvin" (10 Julai 1509 - 27 Mei 1564) alikuwa mwanateolojia toka Ufaransa aliyeanzisha madhehebu maalumu ya Ukristo katika karne ya 16 akiunga mkono Matengenezo ya Kiprotestanti yaliyoanzishwa na Martin Luther nchini Ujerumani, lakini kwa kutofautiana naye katika mafundisho mbalimbali. 
Martin Luther
Juu ya muundo wa Kanisa hakuwa na mawazo ya pekee. Kwake utaratibu wa nje ulikuwa jambo la pembeni, si lazima kwa wokovu. Kwake Kanisa lilikuwa hasa Mwili wa Kristo usioonekana na macho ambao umo ndani ya Kanisa linaloonekana. Akaona ni sawa Wakristo katika serikali wakilea Kanisa ambalo linajitawala chini ya usimamizi huo. Kumbe, katika maeneo yaliyofuata ushauri wake, Luther, bila kuwa na nia hiyo kweli, akafanya kanisa kuwa chombo cha serikali. Watawala wa maeneo mengi ya Ujerumani waliamua kutengeneza Kanisa kwenye msingi wa mafundisho ya Martin Luther.
Martin Luther
Viongozi mbalimbali wakaiga mfano wa Luther, ila juhudi zao zikatofautiana: ndio mwanzo wa madhehebu mengine yanayoitwa ya "Kiinjili".
Martin Luther King, Jr.
Hata hivyo aliuawa kwa kupigwa risasi na mteteaji wa ubaguzi wa rangi mwaka 1968.
Bob Marley
Robert Nesta "Bob" Marley (6 Februari 1945 - 11 Mei 1981) alikuwa mwimbaji na mwanamuziki muhimu kutoka nchini Jamaika. Alivuma hasa kunako miaka ya 1970 na 1980. Ameweza kuifanya staili ya muziki wa reggae kuwa maarufu sana duniani. Muziki wake mwingi ulikuwa unazungumzia hadithi za nyumbani kwake na dini ya Rastafari ambayo yeye alikuwa anaifuata. Kuna baadhi ya nyimbo zake zinahusu masuala ya dini na zingine siasa.
Malcolm X
Malcolm X (jina lake la awali lilikuwa Malcolm Stuart Little; 19 Mei, 1925 - 21 Februari 1965) alikuwa mwanaharakati wa haki za kiraia za Waafrika-Waamerika na haki za kiraia kwa jumla.
Louis Althusser
Louis Pierre Althusser (matamshi ya Kifaransa kwa IPA: altyˈsɛʁ; 16 Oktoba 1918 – 22 Oktoba 1990) alikuwa ni mwanafalsafa wa itikadi za Kisoshalisti za Karl Marx kutoka nchi ya Ufaransa. Alizaliwa nchini Algeria na kusoma katika chuo cha École Normale Supérieure kilichopo katika jiji la Paris lililopo nchini Ufaransa, ambapo hatimaye alikuwa Mwanafilosofia.
Althusser alikuwa ni mwanachama wa muda mrefu wa chama cha French Communist Party, ingawa wakati mwingine alikuwa akipingana sana na mfumo wa kikomunisti wa nchini Urafansa. Hoja zake kuu zilikuwa zikijengwa katika misingi ya kuhofia nadharia na misingi ya mfumo wa Marxist. Hizi zikiwa ni pamoja na kuhofia kutokea kwa mgawanyiko katika vyama vya siasa vya kikomunisti vya Ulaya.
Martin Perl
Martin Lewis Perl (amezaliwa 24 Juni 1927) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa anajulikana kwa kugundua leptoni ya tau. Mwaka wa 1995, pamoja na Frederick Reines alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.
Martin Luther
Hivyo Luther alitengwa na Kanisa, lakini wengi walimfuata. Mwaka huohuo Luther aliitwa mbele ya Bunge la Ujerumani ili ajitetee. Ni kwamba sheria za Dola Takatifu la Roma la Kijerumani zilidai mzushi akamatwe au hata auawe. Alipodaiwa na Bunge la Worms akane baadhi ya mafundisho yake, Luther akasimama mbele ya Mfalme mkuu na wakubwa wote akasema: "Nisipoonyeshwa kwa shuhuda za Biblia, na kwa hoja zinazoeleweka ya kwamba nimekosea, sitakana". Upande wake Kaisari Karolo V alitoa hotuba muhimu akijitambulisha kama mzao wa vizazi vingi vya watawala walioona daima ni wajibu wao kutetea imani katoliki «ili kuokoa watu» akasema naye ana wajibu huohuo. Alisisitiza kwamba mtawa mmoja anakosea anapodai kupinga Ukristo wa miaka elfu.
Matengenezo ya Kiprotestanti
Martin Luther alikuwa mtu wa kwanza kutafsiri Biblia kwa Kijerumani. Aliweza hata kuchapisha baadhi ya nakala, kwa sababu miaka ya nyuma Johannes Gutenberg alikuwa amebuni uchapishaji. Hivyo alitoa idadi ndogo ya nakala (imekisiwa kuwa 50-100) kwa kiasi kidogo kabisa. 
Philip Roth
Philip Roth (amezaliwa 19 Machi 1933) ni mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1998, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "American Pastoral".
Johannes Gutenberg
Teknolojia ya Gutenberg iliwezesha uenezi wa harakati ya matengenezo ya kiprotestanti iliyoanzishwa na Martin Luther mwaka 1517. Maandiko ya Luther yalisambaa haraka kote Ulaya. Maandiko ya wafuasi na wapinzani wake yalifuata. Watu wengi walishiriki na kufuatilia habari hizi.
Martin Luther
Habari za Luther zilisikika kote Ulaya zikatokeza hamu ya urekebisho ya wengi, naye akashika nafasi muhimu zaidi na zaidi katika kubadili mafundisho na desturi vilivyoonekana kutegemea mamlaka ya binadamu tu na kupingana na Biblia kwa kiasi fulani. Ufafanuzi wa Injili uliotolewa na Luther ulifanya mapadri, wamonaki na wahubiri wengi zaidi na zaidi wauingize katika hotuba zao. Dalili za mabadiliko zilikuwa walei kupokea ekaristi kwa maumbo mawili, baadhi ya mapadri na watawa kuoa, taratibu za mafungo kuvunjwa, na pengine dharau dhidi ya picha takatifu na masalia.
Martin Luther
Katika nafasi hiyo alikazania ufafanuzi wa Maandiko matakatifu. Kanuni ya shirika pia ilikuwa inadai mmonaki asome na kutafakari Biblia, si kwa faida binafsi tu, bali pia kwa ajili ya wengine. Pamoja nayo, teolojia ya Luther iliathiriwa sana na mababu wa Kanisa, hasa Augustino. Pia alifaidika sana na waandishi wa kiroho wa karne ya 14 na 15, hasa Yohane Tauler, halafu Yohane wa Staupitz; kumbe alikuwa na mtazamo hasi kuhusu teolojia ya shule ya Karne za Kati.
Leon Trotsky
Leon Trotsky (kwa Kirusi Лев Дави́дович Тро́цкий, "Lev Davidovich Trotsky", ubini wa awali Бронште́йн, Bronshtein) alikuwa Myahudi wa Urusi (Yanovka, leo nchini Ukraina, 7 Novemba 1879 – Coyoacán, Mexico City, Meksiko 21 Agosti 1940) maarufu kwa mwanamapinduzi wa kikomunisti.
Martin Luther
Hatimaye akasoma neno la Waroma 1:17: "Haki ya Mungu inadhihirishwa ndani ya Injili, toka imani hata imani; kama ilivyoandikwa: Mwenye haki ataishi kwa imani. (Kwa Kiswahili cha kisasa: Habari Njema inaonyesha wazi jinsi Mungu anavyowafanya watu wakubalike mbele yake; jambo hili hufanyika kwa imani, tangu mwanzo mpaka mwisho. Kama ilivyoandikwa: Mwenye kukubalika mbele yake Mungu kwa imani, ataishi)". Hapo Luther alianza kuelewa kwamba "Haki ya Mungu" si sheria yake inayomshtaki mwenye dhambi (alivyofundishwa mwenyewe), bali "haki ya Mungu" ni zawadi anayompa mtu mwenye dhambi na inayomwezesha kuishi kwa neema. Msalabani pa Kristo tunapata neema hii kwa imani tu.
Martin Luther
Mhubiri huyo alitangaza vyeti hivyo bila wasiwasi akisema vitawasaidia hata walioaga dunia. Mtu akimnunulia marehemu cheti kitamtoa mara moja katika moto wa toharani na kumrusha mbinguni. Katika huduma yake ya kipadri Luther alisikia Wakristo waliomuambia kwa furaha kuwa walisamehewa dhambi zao kwa kulipia vyeti vya rehema akaona jinsi watu wa kawaida walivyokimbilia kununua vyeti hivyo akashtuka. Hapo alianza kupinga mafundisho ya Kanisa Katoliki kuhusu stahili za matendo mema.
Maulid
Neneo lenyewe ni la asili ya kiarabu kutokana na مولد النبي (maulid an-nabi) au (milaad an-nabi) ميلاد النبي . Sikukuu inafuata kalenda ya Kiislamu. Waislamu wa dhehebu la Sunni husheherekea tar. 12 Rabi'-ul-Awwal na Waislamu wa dhehebu la Shia husheherekea tarehe 17. Rabi'-ul-Awwal. Muhammad alizaliwa takriban mwaka 570 BK.
Martin Luther
Huyo hakutaka kuleta farakano katika Kanisa, bali kulirudisha kwenye msingi wa Mitume wa Yesu. Kwa muda mrefu alikuwa na tumaini la kutokea Mtaguso Mkuu (mkutano wa Ukristo wote) utakaokubali mawazo yake. Alipoona matumaini hayo yameshindikana, alianza kutengeneza kanisa katika maeneo yaliyokubali mafundisho yake.
Eisleben
Eisleben si mji tu wa kuzaliwa kwa Luther ni pia mahali alipohubiri mara ya mwisho wa kifo na kuaga dunia. Nyumba za kuzaliwa na kufa kwake ni mahali pa makumbusho zilizopokelewa katika orodha ya urithi wa dunia ya UNESCO.
Martin Luther King, Jr.
Baadhi ya madhehebu ya Marekani, hasa Waanglikana na Walutheri, yanamheshimu kama mtakatifu mfiadini.
Ndugu Wadogo
Oxford iliwatoa hasa: Roger Bacon (+1292), mtaalamu wa mambo mengi na mwanzilishi wa mtindo wa upimaji kama msingi wa sayansi; Yohane Duns Scoto (+1308), mwalimu mwenye uchambuzi mkali, anayesifiwa kwa kuonyesha Kristo kuwa kiini cha uumbaji, na kwa kutetea sifa ya Maria kukingiwa dhambi ya asili (Wafransisko wakaendelea kuitetea hadi ikatangazwa na Papa Pius IX, wa Utawa III, mwaka 1854, kuwa dogma); na Wiliamu wa Ockham (+1347) aliyepotosha falsafa akadai eti, akili haiwezi kujua yanayopita malimwengu: msimamo wake ukaenea sana, ukampa Martin Luther silaha dhidi ya imani katoliki, ukaathiri utamaduni wa Magharibi hadi leo.
Adolf Hitler
Adolf Hitler (Braunau, Austria, 20 Aprili 1889; Berlin, Ujerumani, 30 Aprili 1945) alikuwa dikteta wa Ujerumani kuanzia mwaka 1933 hadi kifo chake.
Historia ya Kanisa
Mwenyewe alitumia kwa nadra neno urekebisho, lakini likaja kuwa jina la kawaida la matukio yale mengi ya miaka 1517 - 1555, yaani kuanzia uenezi wa hoja 95 za Martin Luther hadi amani ya Augsburg. Kati yake mabishano ya Kikanisa yaliyosababishwa na teolojia ya Luther, yalichanganyikana mapema na siasa, uchumi na utamaduni, kutokana na hali halisi ya wakati huo, mbali kuliko mwenyewe alivyofikiri.
Martin Luther
Wakristo, wawe Waprotestanti au Wakatoliki, hawawezi kukwepa nafsi na ujumbe wa mtu huyo mwenye hisia kali za kidini. Kilichomkosesha raha ni suala la Mungu, ambalo lilimtawala na kumsukuma katika safari ya maisha yake. “Nitawezaje kuwa na Mungu mwenye huruma?”: swali hilo lilikuwa linachoma moyo wake na kuathiri utafiti wake na mapambano yake ya ndani. Kwa Luther teolojia haikuwa suala la elimu tu, bali mapambano na nafsi yake kuhusu Mungu na hatimaye na Mungu mwenyewe. Swali hilo lililomtesa kwa muda mrefu lilijibiwa aliposoma Waraka kwa Waroma, sura ya 3, mstari wa 24: "kwa zawadi ya neema ya Mungu, watu wote hukubaliwa kuwa waadilifu kwa njia ya Yesu Kristo anayewakomboa." Alimkuta huyo Mungu mwenye huruma katika Injili ya Yesu. Aliandika, «Katika Kristo msulubiwa vinapatikana teolojia halisi na ujuzi wa Mungu».
Hubert Humphrey
Hubert Horatio Humphrey Jr. (27 Mei, 1911 – 13 Januari, 1978) alikuwa mwanasiasa wa Marekani. Kuanzia mwaka wa 1949 hadi 1964 alikuwa mbunge wa Senati ya Marekani akiwakilisha jimbo la Minnesota. Halafu alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Lyndon B. Johnson kuanzia mwaka wa 1965 hadi 1969. Mwaka wa 1968 aligombea urais yeye mwenyewe lakini akashindwa na Rais Richard Nixon. Kuanzia 1971 hadi kifo chake 1978 akawa seneta wa Minnesota tena.
Helmut Schmidt
Helmut Heinrich Waldemar Schmidt (amezaliwa 23 Desemba 1918 mjini Hamburg) ni mwanasiasa wa Kijerumani na pia alikuwa chancela wa Shirikisho la Jamhuri ya watu wa Ujerumani kuanzia 1974 hadi 1982.
Orodha ya mapapa
Miaka ya upapaPichaJina rasmiJina la KilatiniJina la kuzaliwaMahali pa kuzaliwaMaelezo22 Septemba 1503 – 18 Oktoba 150370pxPius IIIPapa Pius Tertius, Episcopus RomanusFrancesco Todeschini PiccolominiSiena, Toscana, Italia31 Oktoba 1503 – 21 Februari 1513Julius II,Papa Iulius Secundus, Episcopus RomanusGiuliano della RovereAlbissola, Savona, ItaliaMpwa wa Sixtus IV; aliitisha Mtaguso wa tano wa Laterano, 1512. 9 Machi 1513 – 1 Desemba 1521Leo XPapa Leo Decimus, Episcopus RomanusGiovanni di Lorenzo de' MediciFlorence, ItaliaMwana wa Lorenzo de Medici, alimtenga Martin Luther na Kanisa. 9 Januari 1522 – 14 Septemba 1523Adrian VIPapa Hadrianus Sextus, Episcopus RomanusAdriaan Floriszoon BoeyensUtrecht, Dola la Ujerumani (siku hizi ni Uholanzi) Papa pekee kutoka Uholanzi na wa mwisho asiye Mwitalia hadi Yohane Paulo II (mwaka 1978). Alikuwa mwalimu wa Kaisari Karoli V26 Novemba 1523 – 25 Septemba 153470pxKlementi VIIPapa Clemens Septimus, Episcopus RomanusGiulio di Giuliano de' MediciFlorence, Italia13 Oktoba 1534 – 10 Novemba 1549Paulo IIIPapa Paulus Tertius, Episcopus RomanusAlessandro FarneseCanino, Viterbo, ItaliaAlifungua Mtaguso wa Trento mwaka 1545.29 Novemba 1549 – 29 Machi 1555Julius IIIPapa Iulius Tertius, Episcopus RomanusGiovanni Maria Ciocchi del MonteRoma, Italia9 Aprili 1555 – 30 Aprili au 1 Mei 1555Marcello IIPapa Marcellus Secundus, Episcopus RomanusMarcello CerviniMontefano, Macerata, Marche, Italia23 Mei 1555 – 18 Agosti 1559Paulo IVPapa Paulus Quartus, Episcopus RomanusGiovanni Pietro CarafaCapriglia, Campania, Italia26 Desemba 1559 – 9 Desemba 1565Pius IVPapa Pius Quartus, Episcopus RomanusGiovanni Angelo MediciMilano, ItaliaAlifungua upya Mtaguso wa Trento 1562, na kuumaliza mwaka 15637 Januari 1566 – 1 Mei 1572Pius V, O.P. Mtakatifu Pius VPapa Pius Quintus, Episcopus RomanusMichele GhislieriBosco, Alessandria, ItaliaAlimtenga Elizabeth I wa Uingereza na Kanisa, 1570. Sikukuu yake ni 30 Aprili.13 Mei 1572 – 10 Aprili 1585Gregori XIIIPapa Gregorius Tertius Decimus, Episcopus RomanusUgo BoncompagniBologna, ItaliaAlibuni Kalenda ya Gregori, 158224 Aprili 1585 – 27 Agosti 1590Sixtus V, O.F.M. Conv.Papa Xystus Quintus, Episcopus RomanusFelice PerettiGrottammare, Marche, Italia15 Septemba 1590 – 27 Septemba 1590Urban VIIPapa Urbanus Septimus, Episcopus RomanusGiovanni Battista CastagnaRoma, Italia5 Desemba 1590 – 15 /16 Oktoba 159170pxGregori XIVPapa Gregorius Quartus Decimus, Episcopus RomanusNiccolò SfondratiCremona, Lombardia, Italia29 Oktoba 1591 – 30 Desemba 1591Inosenti IXPapa Innocentius Nonus, Episcopus RomanusGiovanni Antonio FacchinettiBologna, Italia30 Januari 1592 – 3 Machi 1605Klementi VIIIPapa Clemens Octavus, Episcopus RomanusIppolito AldobrandiniFano, Marche, Italia1 Aprili 1605 – 27 Aprili 1605Leo XIPapa Leo Undecimus, Episcopus RomanusAlessandro Ottaviano de' MediciFlorence, Italia16 Mei 1605 – 28 Januari 1621Paulo VPapa Paulus Quintus, Episcopus RomanusCamillo BorgheseRoma, Italia9 Februari 1621 – 8 Julai 1623Gregori XVPapa Gregorius Quintus Decimus, Episcopus RomanusAlessandro LudovisiBologna, Italia6 Agosti 1623 – 29 Julai 1644Urban VIIIPapa Urbanus Octavus, Episcopus RomanusMaffeo BarberiniFlorence, Italia15 Septemba 1644 – 7 Januari 1655Inosenti XPapa Innocentius Decimus, Episcopus RomanusGiovanni Battista PamphiljRoma, Italia7 Aprili 1655 – 22 Mei 1667Alexander VIIPapa Alexander Septimus, Episcopus RomanusFabio ChigiSiena, Toscana, Italia20 Juni 1667 – 9 Desemba 1669Klementi IXPapa Clemens Nonus, Episcopus RomanusGiulio RospigliosiPistoia, Toscana, Italia29 Aprili 1670 – 22 Julai 1676Klementi XPapa Clemens Decimus, Episcopus RomanusEmilio AltieriRoma, Italia21 Septemba 1676 – 11/12 Agosti 1689Inosenti XI Mwenye heri Innocent XIPapa Innocentius Undecimus, Episcopus RomanusBenedetto OdescalchiComo, Lombardia, ItaliaSikukuu yake ni 22 Agosti.6 Oktoba 1689 – 1 Februari 1691Alexander VIIIPapa Alexander Octavus, Episcopus RomanusPietro Vito OttoboniPadova, Veneto, Italia12 Julai 1691 – 27 Septemba 1700Inosenti XIIPapa Innocentius Duodecimus, Episcopus RomanusAntonio PignatelliSpinazzola, Puglia, Italia23 Novemba 1700 – 19 Machi 1721Klementi XIPapa Clemens Undecimus, Episcopus RomanusGiovanni Francesco AlbaniUrbino, Marche, Italia8 Mei 1721 – 7 Machi 1724Inosenti XIIIPapa Innocentius Tertius Decimus, Episcopus RomanusMichelangelo de’ Conti; Mikael Angelo ContiPoli, Lazio, Italia29 Mei 1724 – 21 Februari 1730Benedikto XIII, O.P.Papa Benedictus Tertius Decimus, Episcopus Romanus Pierfrancesco OrsiniGravina, Puglia, Italia12 Julai 1730 – 6 Februari 1740Klementi XIIPapa Clemens Duodecimus, Episcopus RomanusLorenzo CorsiniFlorence, Italia17 Agosti 1740 – 3 Mei 1758Benedikto XIVPapa Benedictus Quartus Decimus, Episcopus RomanusProspero Lorenzo LambertiniBologna, Italia
Uprotestanti
Uprotestanti ni aina ya Ukristo iliyotokana na Kanisa Katoliki huko Ulaya Kaskazini katika karne XVI kufuatana na tapo la kidini na la kisiasa maarufu kwa jina la "Matengenezo ya Kiprotestanti". Wahusika wakuu wa tapo hilo ni Martin Luther na Yohane Kalvini.
Deuterokanoni
Pamoja na hivyo waliweka pembeni hata baadhi ya vitabu vya Agano Jipya ambavyo zamani ulitokea wasiwasi juu yake na kwa sababu hiyo pengine vinaitwa pia deuterokanoni: Baada ya kifo cha Martin Luther, Waprotestanti walikubali tena vitabu vyote vya Agano Jipya na kurudisha umoja katika jambo hilo la msingi kwa Ukristo.
Mikael Agricola
Mikael Agricola (takriban 1509 – 9 Aprili 1557) alikuwa mwanateolojia katika nchi ya Ufini. Alikuwa mwanafunzi wa Martin Luther na Philipp Melanchthon na baadaye alileta mabadiliko ya kanisa kule Finland. Pia alianzisha fasihi katika lugha ya Kifini na kutafsiri Agano Jipya.
Martin Luther King, Jr.
Anahesabika kama mmoja wa watu wakubwa wa Mungu katika historia ya Kanisa.
Katekisimu ya Kanisa Katoliki
Vitabu vya kufundishia dini ya Kikristo vilitolewa kuanzia Mababu wa Kanisa, lakini neno maalumu "katekisimu" lilianza kutumiwa na Martin Luther mwaka 1529.
Martin Van Buren
Martin Van Buren (5 Desemba 1782 – 24 Julai 1862) alikuwa Rais wa nane wa Marekani kuanzia mwaka wa 1837 hadi 1841. Kaimu Rais wake alikuwa Richard M. Johnson.
Walutheri
ALC Historical Perspective: Nervig, Casper B. , Minneapolis: Augsburg Publishing House, 1941. CLC Perspective: Confessional & Historical Perspective: Günther Gassmann & Scott Hendrix. Fortress Introduction to the Lutheran Confessions. Minneapolis: Fortress Press, 1999. ISBN 0-8006-3162-5. European Lutheran perspective: Elert, Werner. The Structure of Lutheranism: the Theology and Philosophy of Life of Lutheranism, Especially in the Sixteenth and Seventeenth Centuries, trans. by Walter A. Hansen. Saint Louis, Mo.: Concordia Publishing House, 1962. N.B.: Trans. of Morphologie des Luthertums, vol. 1 of which was published in 1931 at Munich by C.H. Beck'sche Verlagsbuchhandlung, 1931, vol. 2 in German appearing in 1932; the t.p. of this English-language ed. states "Volume One", but there has been no publication, as part of this English ed., of vol. 2. Fellowship of Lutheran Congregations Perspective: What True Lutherans Teach. Oak Parks, Ill.: E.L.C. Tract Center, [199-?]. 11 p. N.B.: There is no personal author or specific committee credited with this brochure. General Council Historical Perspective: LCA Historical Perspective: LCA Historical Worship Perspective: Reed, Luther D. The Lutheran Liturgy: a Study [especially] of the Common Service of the Lutheran Church in America. Philadelphia, Penn.: Muhlenberg Press, 1947. N.B.: This study also includes some coverage of other Lutheran liturgical services, especially of Matins and Vespers. LCMS Perspective: LCMS Perspective: LCMS Perspective: Brief Statement of the Doctrinal Position of the Missouri Synod (1932). Saint Louis, Mo.: Concordia Publishing House. LCMS Perspective: LCMS Perspective: Kretzschmar, Karl (198-?). What Lutherans Teach. St. Louis, Mo.: Concordia Tract Mission. LCMS Perspective: Neuhaus, Richard John (1969). The Lutherans (in "Ecumenical Series"). New York: Paulist Press. N.B.: At the time of the publication of this document, Neuhaus was still a Lutheran pastor, of the Lutheran Church–Missouri Synod. LCR Perspective: Neo-Lutheran Historical Perspective: Norwegian Synod Historical Perspective: Slovak Synod Historical Perspective: WELS Perspective: Comparison of about 50 Lutheran church bodies in America: Comparison of Catholic, Lutheran, and Protestant doctrine:
Larry McMurtry
Larry Jeff McMurtry (amezaliwa 3 Juni 1936) ni mwandishi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1986, alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Bunilizi kwa riwaya yake "Lonesome Dove".
Dei Verbum
Baadaye ulipobuniwa uchapishaji huko Ulaya walikuwa hasa wataalamu wa Kiprotestanti kama Martin Luther waliotunga tafsiri zilizosambazwa kote, wakati uongozi wa Kanisa Katoliki haukukubali usahihi wa kazi hiyo, hivyo Biblia ikazidi kubaki pembeni mwa maisha ya Wakatoliki wengi.
Hannover
Mtangulizi wa mji ilikuwa kijiji kando la mto Leine kwenye nafasi ya kuvuka mto huu kwa miguu; mabaki ya makazi yaligunduliwa yaliyokuwepo tangu zamani za uzaliwa kwa Kristo. Soko la "Hanovere" lilitajwa mara ya kwanza mwaka 1150 likapata haki ya mji mwaka 1241. Mji ulikua haraka ukatajirika na kujenga ukuta wa kinga pamoja na minara mingi. 1533 wananchi wa Hannover waliamua kujiunga na mwendo wa uprotestanti wa Martin Luther. Mwaka 1636 mtawala wa tawi moja la watemi Braunschweig-Lüneburg alifanya mji makao makuu yake na tangu mwaka ule Hannover ilikuwa mji mkuu wa sehemu kubwa za Ujerumani ya kaskazini. 1714 mtemi wa Hannover Georg Ludwig alichaguliwa kuwa mfalme George I wa Uingereza akahamia London; wafalme wa Uingereza walikuwa pia watemi wa Hannover hadi 1837 lakini walikaa Uingereza. Tangu 1837 maungano ya kifalme yalikwisha na mfalme Ernst August I wa Hannover alikaa tena mjini hadi 1866, ambako ufalme wa Hannover ulitekwa na Prussia na mji wa Hannover ilikuwa mji mkuu wa jimbo la Hannover ndani ya Prussia.
Papa Martin IV
Papa Martin IV (takriban 1210 – 28 Machi 1285) alikuwa papa kuanzia tarehe 21 Februari 1281 hadi kifo chake. 
Sakramenti
Kuanzia Martin Luther, Waprotestanti walikataa kwa kiasi tofauti mtazamo huo wa mapokeo na kuadhimisha sakramenti zile tu zilizotajwa wazi katika Agano Jipya kuwa ziliagizwa na Yesu, hasa Ubatizo na Meza ya Bwana.
Tuzo ya Nobel ya Amani
1964 Martin Luther King
Martin Luther
Katika miaka iliyofuata alizidi kuandika vitabu vingi juu ya matengenezo ya Kanisa. Luther hakuwa na nia ya kuanzisha Kanisa jipya, bali alitaka kulirudisha lote kwenye msingi wa mafundisho ya Biblia alivyoyaelewa mwenyewe. Akaanza kupinga utajiri wa Kanisa na mamlaka ya Papa ilivyofundishwa wakati ule. Akapinga mafundisho ya utawa kuwa hali ya juu ya Ukristo. Watu wengi waliochoka hali mbaya ya Kanisa walisoma maandiko yake na kuwa na tumaini la matengenezo ya Kanisa zima. Ilipoonekana kwamba farakano litatokea, wengine wakaona afadhali kubaki ndani ya Kanisa kubwa. Mmojawao alikuwa mtaalamu mashuhuri Erasmo wa Rotterdam (Uholanzi).
Ukristo
Chimbuko la Ukristo ni mtu huyo aliyezaliwa takriban miaka 2000 iliyopita huko Mashariki ya Kati, katika kijiji cha Bethlehemu kilichopo hadi hivi leo kwenye mipaka ya Palestina; alikuwa akiitwa Yesu wa Nazareti (kijiji alikokulia) au mwana wa Yosefu mchonga samani,mama yake akifahamika kwa jina la Bikira Maria.
Matias Mulumba Kalemba
Matias Mulumba Kalemba (1836 hadi 27 Mei 1886, Kampala) ni mfiadini mmojawapo kati ya Wakristo 22 wa Kanisa Katoliki wanaojulikana na kuheshimiwa duniani kote kama Wafiadini wa Uganda.
George Lucas
George Walton Lucas, Jr. (amezaliwa tar. 14 Mei 1944 mjini Modesto, California) ni mwongozaji, mtayarishaji na mwandikaji wa script wa filamu wa Kimarekani. Huenda akawa anafahamika zaidi kwa kutayarisha mfululizo wa filamu za Star Wars na mfululizo wa filamu za Indiana Jones.
Ukristo
Yale ya karne hiyo yalitokana na kuelewa tofauti kweli za imani ya Kikristo na yalikuwa na ukali kwa sababu pande zote zilisadiki kwamba kushikilia kwa usahihi ufunuo wa Mungu ni suala la wokovu wa milele. Kwa mfano, Martin Luther aliandika,«Sikubali mafundisho yangu yahukumiwe na yeyote, hata kama ni malaika. Asiyekubali mafundisho yangu hawezi kufikia wokovu».[11]
Laurenti wa Brindisi
Kwa ujuzi wake wa Biblia na mababu wa Kanisa aliweza kufafanua kwa utulivu na uwazi mafundisho ya Kikatoliki kwa Waprotestanti hasa wa Ujerumani, akionyesha misingi ya yale yaliyopingwa na Martin Luther, kama vile nafasi ya kwanza ya Mtume Petro na ya askofu wa Roma kati ya wenzao, asili ya uaskofu, utakaso wa dhati wa binadamu na haja ya kutenda mema ili kuokoka milele. 
Martin Luther King, Jr.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe yake ya kuzaliwa au ya kuuawa.
Eisleben
Eisleben ni mji katika jimbo la Saksonia-Anhalt nchini Ujerumani. Mji huu ni mashuhuri kama mahali pa kuzaliwa kwa Martin Luther na kwa hiyo jina rasmi ni Lutherstadt Eisleben (Eisleben Mji wa Luther). Mnamo mwaka 2015 Eisleben ilikuwa na wakazi 24,198.
A.J.P. Martin
Archer John Porter Martin (1 Machi 1910 – 28 Julai 2002) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza mbinu za kutenganisha dutu zinazofanana. Mwaka wa 1952, pamoja na Richard Synge alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
Bill Clinton
William Jefferson Clinton (alizaliwa tar. 19 Agosti 1946), anafahamika zaidi kama Bill Clinton, alikuwa rais wa 42 wa Marekani. Alianza kutumikia taifa la Marekani kuanzia mwaka wa 1993 hadi 2001. Alipochaguliwa kuwa rais, alikuwa na umri wa mika 46. Mpinzani wake mkubwa alikuwa mzee George H. W. Bush na Bw. Bob Dole.
Mtaguso wa tano wa Laterano
Utekelezaji wa maagizo ya mtaguso ulikuwa mdogo sana, la sivyo pengine Matengenezo ya Kiprotestanti yasingetokea. Ukweli ni kwamba Martin Luther aliyaanzisha miezi sita tu baada ya mtaguso kwisha.