Ni nchi ngapi barani Afrika zina zungumza lugha ya Kiswahili?
Kiswahili
Kati ya nchi nyingine ambapo Kiswahili kinatumika kuna Kenya, Uganda, Kongo-Kinshasa, Rwanda, Burundi, Msumbiji, Somalia na visiwa vya Bahari Hindi kama Visiwa vya Ngazija (Komoro).
Kenya
Kenya ni nchi yenye makabila mengi tofautitofauti, hasa ya Kibantu (67%) na ya Kiniloti (). Wakenya wengi huzungumza lugha mbili, Kiingereza na Kiswahili, na asilimia kubwa pia huzungumza lugha mama ya kabila lao.
Kibwisi (Gabon)
Kibwisi ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo na Gabon inayozungumzwa na Wabwisi. Isichanganywe na Kitalinga-Bwisi cha Uganda. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibwisi imehesabiwa kuwa watu 3020 nchini Kongo na watu 1230 nchini Gabon. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kibwisi iko katika kundi la B40.
Kigourmanchema
Kigourmanchema ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Burkina Faso, Togo, Niger na Benin inayozungumzwa na Wagourmanchema. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kigourmanchema nchini Burkina imehesabiwa kuwa watu 600,000. Pia kuna wasemaji 121,000 nchini Togo, 62,000 nchini Benin na 30,000 nchini Niger. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigourmanchema iko katika kundi la Kigur.
Kibissa
Kibissa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Burkina Faso, Ghana na Cote d'Ivoire inayozungumzwa na Wabissa. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kibissa nchini Burkina Faso imehesabiwa kuwa watu 350,000. Pia kuna wasemaji 166,000 nchini Ghana (2003), 63,000 nchini Cite d'Ivoire (Wabissa wahamiaji tu) na 3000 nchini Togo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibissa iko katika kundi la Kimande.
Kidigo
Kidigo (pia huitwa Chidigo) ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania na Kenya inayozungumzwa na Wadigo. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kidigo nchini Kenya imehesabiwa kuwa watu 217,000. Pia kuna wasemaji 88,000 nchini Tanzania (1987). Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kidigo iko katika kundi la E70.
Historia ya Kiswahili
Kenya imetangaza Kiswahili kuwa lugha ya taifa lakini inaendelea kutumia Kiingereza katika shughuli za serikali. Watu wa matabaka ya juu mara nyingi hupendelea kutumia Kiingereza wakiona ni lugha bora. Lakini tangu 1986 wanafunzi wote wanatakiwa kujifunza Kiswahili katika shule za sekondari. Tatizo mojawapo ni kuwepo wa makabila makubwa kama Wakikuyu au Waluo wenye wasemaji wengi sana katika eneo moja, hali isiyosaidia kujifunza lugha tofauti. Pia kaskazini na magharibi mwa Kenya wenyeji wengi si wasemaji wa lugha za Kibantu nao hawaoni Kiswahili ni lugha rahisi.
Afrika
Waarabu waliovamia eneo hilo lote tangu karne ya 7 BK wameleta lugha yao pamoja na dini ya Uislamu. Lugha yao imekuwa lugha ya watu wengi siku hizi. Wasemaji wa Kiberber bado wako wengi kidogo Moroko na Algeria na wachache katika sehemu za Tunisia na Libya.[18]
Kiefai
Kiefai ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria na Kamerun inayozungumzwa na Waefai. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiefai imehesabiwa kuwa watu 6320. Pia kuna wasemaji 900 nchini Kamerun. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiefai iko katika kundi la Cross River.
Kikwanyama
Kikwanyama ni lugha ya Kibantu nchini Angola na Namibia inayozungumzwa na Wakwanyama. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kikwanyama imehesabiwa kuwa watu 421,000. Pia kuna wasemaji 247,000 nchini Namibia. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikwanyama iko katika kundi la R20.
Kigogo
Kigogo (pia huitwa "Chigogo") ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wagogo. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kigogo imehesabiwa kuwa watu 1,440,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kigogo iko katika kundi la G10. Lugha huandikwa na herufi za Alfabeti ya Kilatini.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:
Kikisi (Tanzania)
Kikisi ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wakisi. Isichanganywe na Kikisi-Kaskazini nchini Guinea wala na Kikisi-Kusini nchini Liberia; tena ni tofauti na Kikisii nchini Kenya. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji ya Kikisi imehesabiwa kuwa watu 10,200. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie, lugha ya Kikisi iko katika kundi la G60.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:
Kimbere
Kimbere ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo na Gabon inayozungumzwa na Wambere. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimbere nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 60,400 na nchini Gabon 45,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimbere iko katika kundi la B60.
Kikare (Afrika)
Kikare ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wakare. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kikare nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 93,000. Pia kuna wasemaji 4460 nchini Kamerun. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikare iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Kindali
Kindali (au "Chindali") ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wandali. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kindali nchini Tanzania imehesabiwa kuwa watu 150,000. Pia kuna wasemaji 70,000 nchini Malawi (2003). Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kindali iko katika kundi la M20.
Kiswahili
Wasemaji wanaoitumia kama lugha ya kwanza hawapungui milioni 15-25, na wasemaji wanaoitumia kama lugha ya pili ni zaidi ya milioni 40-70.
Historia ya Kiswahili
Katika Tanzania Kiswahili kimekuwa lugha rasmi ya serikali na taifa. Shule za msingi hutumia Kiswahili lakini shule za sekondari na vyuo bado zinaendelea kufundisha kwa Kiingereza. Tarehe 15 Februari 2015 rais Jakaya Kikwete alitangaza mpango wa kubadilisha lugha ya elimu nchini kwa kutumia Kiswahili kwenye ngazi zote hadi shule za sekondari na chuo kikuu. [1]
Wikipedia ya Kiswahili
Mwezi huohuo, waliofungua Wikipedia nchini Kenya walikuwa 0,10% za wasomaji wote duniani; kati yao waliofungua Wikipedia ya Kiswahili walikuwa 1%. Kumbe nchini Tanzania waliofungua Wikipedia walikuwa 0,04% za wasomaji wote duniani, lakini kati yao 8.6% waliifungua kwa Kiswahili, asilimia inayozidi kukua kadiri makala zinavyoongezeka na kuwa bora zaidi. 
Kikako
Kikako ni lugha ya Kibantu nchini Kamerun inayozungumzwa na Wakako. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kikako nchini Kamerun imehesabiwa kuwa watu 100,000. Pia kuna wasemaji 10,400 nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati na 9060 nchini Jamhuri ya Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikako iko katika kundi la A90.
Kipular
Kipular ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Guinea, Sierra Leone, Senegal na Mali inayozungumzwa na Wapular. Isichanganywe na Kipulaar ambacho huzungumzwa hasa nchini Senegal, Gambia na Mauretania. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kipular nchini Guinea imehesabiwa kuwa watu zaidi ya milioni mbili na nusu. Pia kuna wasemaji 178,000 nchini Sierra Leone, 150,000 nchini Senegal na 50,000 nchini Mali (1991). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipular iko katika kundi la Kiatlantiki.
Uenezi wa Kiswahili
Hii ilipelekea sana kuenea kwa lugha ya Kiswahili Tanzania kuliko nchi za Kenya na Uganda pamoja na kuanzisha vyama mbalimbali kama BAKITA, BAMITA na vingine ambavyo vilisaidia kukua kwa lugha ya Kiswahili kwa kuongeza misamiati ambayo ilifanya lugha ya Kiswahili kuendelea kukua.
Lugha za Kiafrika-Kiasia
Lugha za Kiafrika-Kiasia ni familia ya lugha barani Afrika na Asia. Katika familia hiyo kuna lugha zaidi ya 300 zenye wasemaji milioni 350 kati ya Afrika ya Kaskazini na Asia ya Magharibi, hasa Kiarabu, lakini pia Kihausa, Kioromo, Kiamhara, Kisomali, Kiebrania n.k.
Kiokiek
Kiokiek (pia Kiogiek) ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Kenya inayozungumzwa na Waokiek. Mwaka wa 2009 idadi ya wasemaji wa Kiokiek nchini Kenya imehesabiwa kuwa watu 79,000. Inasemekana kuna wasemaji wengine nchini Tanzania. Kwa vyovyote makundi mbalimbali ya Waokiek hawaongeani moja na wengine, na wengi wamebadili lugha kutumia lugha ya majirani yao kila mahali iwe Kimaasai, Kikuyu au Kiswahili. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiokiek iko katika kundi la Kinilotiki.
Kikakwa
Kikakwa ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Uganda, Sudan Kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wakakwa. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kikakwa nchini Uganda imehesabiwa kuwa watu 130,000. Pia kuna wasemaji 40,000 nchini Sudan Kusini na 20,000 nchini Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikakwa iko katika kundi la Kinilotiki.
Kilambya
Kilambya ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania, Malawi na Zambia inayozungumzwa na Walambya. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kilambya nchini Malawi imehesabiwa kuwa watu 45,000; nchini Tanzania ni wasemaji 40,000 (1987); na nchini Zambia kuna wasemaji 2000 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kilambya iko katika kundi la M20.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:
Kikisi-Kaskazini
Kikisi-Kaskazini ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Guinea na Sierra Leone inayozungumzwa na Wakissi. Lugha nyingine ya Kikisi ni Kikisi-Kusini nchini Liberia. Lugha hizo mbili zisichanganywe na lugha ya Kikisi nchini Tanzania. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kikisi-Kusini nchini Guinea imehesabiwa kuwa watu 287,000. Pia kuna wasemaji 40,000 nchini Sierra Leone. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikisi-Kaskazini iko katika kundi la Kiatlantiki.
Lugha
Leo ulimwenguni mathalan, kuna lugha karibu 6,700, zikiwa 1,000 katika bara la kaskazini na la kusini la Amerika, 2,000 zikiwa kwenye bara la Afrika, 230 katika bara la Ulaya, 2,200 katika bara la Asia, na 1,300 katika bara la Oshania (Australia na nchi jirani nayo).
Kigbe-Xwla-Magharibi
Kigbe-Xwla-Magharibi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin na Togo inayozungumzwa na Wagbe. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kigbe-Xwla-Magharibi nchini Benin imehesabiwa kuwa watu 50,000. Pia kuna wasemaji 21,000 nchini Togo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbe-Xwla-Magharibi iko katika kundi la Kikwa.
Lugha za Kibantu
Lugha za Kibantu huzungumzwa hasa katika nchi za Nigeria, Kamerun, Guinea ya Ikweta, Gabon, Jamhuri ya Kongo, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Rwanda, Burundi, Uganda, Kenya, Tanzania, Komori, Msumbiji, Malawi, Zambia, Zimbabwe, Angola, Namibia, Botswana, Lesotho, Swaziland na Afrika ya Kusini. 
Jumuiya ya Afrika Mashariki
Lugha kubwa zaidi katika Mtangamano ni Kiswahili, ambacho kutoka pwani ya Kenya na Tanzania kimeenea kwa namna moja au nyingine katika nchi zote sita na nje yake pia. Lugha rasmi ni Kiingereza pia. Lugha nyingine muhimu ni kama vile Kirundi na Kinyarwanda, ingawa Kifaransa kimeenea pia.
Kinzanyi
Kinzanyi ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria na Kamerun inayozungumzwa na Wanzanyi. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kinzanyi nchini Nigeria imehesabiwa kuwa watu 77,000. Pia kuna wasemaji 9000 nchini Kamerun. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinzanyi iko katika kundi la Kichadiki.
Kilaka (Chad)
Kilaka ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad na Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Walaka. Isichanganywe na lugha ya Kilaka inayozungumzwa nchini Nigeria. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kilaka nchini Chad imehesabiwa kuwa watu 55,100. Pia kuna wasemaji 2050 nchini Afrika ya Kati. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilaka iko katika kundi la Kibongo-Nagirmi.
Kimanya
Kimanya ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia na Guinea inayozungumzwa na Wamanya. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimanya imehesabiwa kuwa watu 50,400. Pia kuna wasemaji 25,000 nchini Guinea. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimanya iko katika kundi la Kimande.
Lugha za Afrika
Lugha za Afrika ni zaidi ya 2000.
Kikomo (Ethiopia)
Kikomo ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Sudan, Sudan Kusini na Ethiopia inayozungumzwa na Wakomo. Isichanganywe na lugha ya Kikomo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kikomo nchini Ethiopia imehesabiwa kuwa watu 8530. Pia kuna wasemaji 10,000 nchini Sudan na Sudan Kusini pamoja (1979). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikomo iko katika kundi la Kikomuz.
Kiswahili
Kuna mzaha unaosimuliwa hasa Tanzania: Kiswahili kilizaliwa Unguja, kilikua Tanzania Bara, kikafa Kenya na kuzikwa Uganda. Hali halisi Kiswahili kina maendeleo yake katika nchi hizo zote labda zaidi Kongo.
Kisafwa
Kisafwa ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wasafwa. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kisafwa imehesabiwa kuwa watu 158,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisafwa iko katika kundi la M20.
Lugha za Kisemiti
Lugha za Kisemiti ni kundi la lugha zinazozungumzwa na watu milioni 300 hivi katika Asia ya Magharibi, Afrika ya Kaskazini na Afrika ya Mashariki. Zinahesabiwa kama tawi la lugha za Kiafrika-Kiasia.
Pwani na Bara ya Afrika Mashariki 1800-1845
Lugha ya Kiswahili kama lugha ya mawasiliano mapana ya tabaka la wafanyabiashara pia ilienea sana huko bara. Mwanzo ilikuwa ikitumika kama lugha ya kibiashara, lakini muda ulivyozidi kusogea ndivyo na matumizi ya lugha yalivyoongezeka miongoni mwa wakazi wa bara.
Kiyulu
Kiyulu ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati, Sudan, Sudan Kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wayulu. Mwaka wa 1982 idadi ya wasemaji wa Kiyulu nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 4000. Pia kuna wasemaji 3000 nchini Sudan pamoja na Sudan Kusini, na wengine nchini Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyulu iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.
Kitsonga
Kitsonga (pia Kishangaan) ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji, Afrika Kusini na Zimbabwe inayozungumzwa na Watsonga. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kitsonga katika nchi zote imehesabiwa kuwa watu 3,669,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kitsonga iko katika kundi la S50.
Uenezi wa Kiswahili
Lugha ya Kiswahili iliweza kukua sana na kuenea katika nchi ya Tanzania kuliko Kenya na Uganda kutokana na sababu zifuatazo.
Lahaja za Kiswahili
Kiunguja: kisiwani Unguja (Tanzania) - kimekuwa msingi wa Kiswahili Sanifu. Kihadimu (Kimakunduchi): kusini mashariki mwa kisiwa cha Unguja (Tanzania) Kimrima: eneo la Pangani, Vanga, Dar es Salaam, Rufiji na Mafia kisiwani (Tanzania) Kimgao: eneo la Kilwa (Tanzania) Kipate: eneo la Pate, kaskazini kwa Mombasa (Kenya) Kipemba: kisiwani Pemba (Tanzania) Kimvita: eneo la Mvita au Mombasa (Kenya). Zamani ilikuwa lahaja kubwa ya kisomi ikitungiwa mashairi kuliko Kiunguja. Kingozi: kaskazini mwa kisiwa cha Mombasa (Kenya) Kibajuni: kaskazini mwa kisiwa cha Mombasa (Kenya) Chimbalonzi: kaskazini mwa kisiwa cha Mombasa (Kenya) Kitikuu: kaskazini mwa kisiwa cha Mombasa (Kenya) Kiamu: eneo la Lamu (Kenya) Kijomvu: eneo la Jomvu (Kenya) Kingwana: Kiswahili cha Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo Kisiu: eneo la Siu (pwani ya kaskazini ya Kenya) Kivumba: kisiwa cha Vumba na kaskazini kwa Tanga (Tanzania) Kimtang'ata: Mtang'ata, mkoa wa Tanga (Tanzania) Kimafia (Kingome): Mafia (Tanzania) Shikomor: Kiswahili cha Komoro Shimaore: Shikomor cha Mayotte (Mahore) Shindzuani: Shikomor cha Anjouan (Komoro) Shingadzija: Shikomor cha Komoro Kuu Kimwani: kaskazini mwa Msumbiji na visiwa vya Kerimba Chichifundi: eneo la Barawa, kusini mwa Somalia Chimiini: eneo la Barawa, kusini mwa Somalia Sheng: Kiswahili cha mtaani Nairobi (Kenya) chenye maneno mengi ya asili ya Kiingereza, Gikuyu na lugha nyingine za Kenya
Lugha za Kirumi
Lugha ambazo ni muhimi zaidi kama lugha za kitaifa ni:Lugha za Kihispania, Kifaransa na Kireno zimesambaa duniani kwa sababu ni lugha kuu za nchi ambazo zilikuwa na makoloni mengi, zikaacha lugha zao katika nchi nyingi, hasa Kihispania ambacho ni lugha kuu ya bara la Amerika, Kireno ambacho ni lugha rasmi ya Brazili na nchi 5 za Afrika na Kifaransa ambacho ni lugha rasmi katika nchi nyingi za Afrika, Amerika visiwani na Kanada. 
Kiswati
Kiswati (pia Kiswazi) ni lugha ya Kibantu nchini Afrika Kusini inayozungumzwa na Waswati. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kiswati nchini Afrika Kusini imehesabiwa kuwa watu 1,010,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiswati iko katika kundi la S40.
Lugha za Afrika
Baadhi ya lugha hizi zina wasemaji mamilioni kama vile Kiswahili, Kihausa, Kiigbo, au Kiyoruba.
Lugha nyingine zina wasemaji wachache sana hata zinaelekea kupotea.
Wikipedia ya Kiswahili
Mwezi huohuo, waliofungua Wikipedia nchini Kenya walikuwa 0,10% za wasomaji wote duniani; kati yao waliofungua Wikipedia ya Kiswahili walikuwa 1.6%. Kumbe nchini Tanzania waliofungua Wikipedia walikuwa 0,04% za wasomaji wote duniani, lakini kati yao 9.1% waliifungua kwa Kiswahili, asilimia inayozidi kukua kadiri makala zinavyoongezeka na kuwa bora zaidi.
Kimakonde
Kimakonde ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania na Msumbiji inayozungumzwa na Wamakonde. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimakonde nchini Tanzania imehesabiwa kuwa watu 960,000. Pia kuna wasemaji 360,000 nchini Msumbiji. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimakonde iko katika kundi la P20.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:
Kigweno
Lugha inazungumzwa katika Wilaya ya Mwanga hasa katika maeneo ya Kifula, Kikweni, Lambo, Mangio, Masumbeni, Mcheni, Msangeni, Mwaniko, Simbomu, Vuchamana maeneo ya Shighatini kwa kiwango kidogo. Kutokana na uenezaji huu kuna dalili ya kuwa wazungumzaji wa Kigweno ni wengi kuliko ilivyoelezwa katika marejeo ya kitaalamu yaliyotajwa hapo juu. Tarafa yote ya Ugweno huzungumza Kigweno kama lugha mama na Kiswahili ni lugha ya pili.
Kiswahili
Tanzania: ni lugha ya taifa; ni lugha ya shule za msingi, lugha ya utawala serikalini na mahakamani; inatumika kote nchini, makanisani, misikitini, redioni, kwenye runinga na idadi kubwa ya magazeti. Serikali inatakiwa kukiendeleza Kiswahili kwa sababu ni lugha ya taifa. Sera ya elimu ya mwaka 2015 imechagua Kiswahili katika miaka 10 ijayo kiwe lugha ya kufundishia katika ngazi zote, ikiwemo ile ya chuo kikuu
Kingala (Kongo)
Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kilingala kama lugha ya kwanza katika Jamhuri ya Kidemokrasia imehesabiwa kuwa zaidi ya watu milioni 5.5; pamoja na hayo kuna watu milioni saba ambao huongea Kilingala kama lugha ya pili. Tena kuna wasemaji wa Kingala nchini Jamhuri ya Kongo, Jamhuri ya Afrika ya Kati na Angola. 
Kinyarwanda
Kinyarwanda ni lugha ya Kibantu ambayo ni lugha rasmi nchini Rwanda. Kuna wasemaji pia katika Uganda kusini na sehemu za mashariki za Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Jumla ya wasemaji hukadiriwa kuwa mnamo milioni 7.
Lugha za Kiniger-Kongo
Lugha za Kiniger-Kongo ni familia ya lugha barani Afrika. Katika familia hiyo kuna lugha takriban 1400 zenye wasemaji milioni 370 katika Afrika Magharibi, mashariki na kusini. 
Vijana na Kiswahili
Katika taifa lolote vijana ndio chachu ya maendeleo. Barani Afrika, ikiwa pamoja na Tanzania na Afrika Mashariki kwa jumla, kuna idadi kubwa ya vijana ambao ndio wanaotegemewa zaidi na taifa lao. Lakini jambo la kushangaza ni kwamba pengine vijana hao hawana uzalendo na lugha yao ya taifa kama vile Kiswahili. Hii ni kutokana na kuonekana wazi kuwa lugha ya Kiswahili haipewi kipaumbele ukilinganisha na lugha nyingine, hasa lugha za kigeni.
WikiIndaba 2017
Kwa jumla walihudhuria mkutano watu 50 kutoka nchi 13 za Afrika (Afrika Kusini, Algeria, Botswana, Côte d'Ivoire, Ghana, Kamerun, Kenya, Moroko/Uswidi, Misri, Namibia, Nigeria, Tunisia na Uganda), mjumbe wa Wikipedia ya Kiswahili pamoja na wageni kutoka Wikimedia Ujerumani na maafisa wa Wikimedia kutoka Marekani. Wageni wengine walitoka miradi ya maarifa huria kama vile KIWIX na miradi ndani ya Wikimedia kama vile Wiki Loves Africa, Wiki Loves Women, WikiFundi (programu za kuhariri Wikipedia bila intaneti).
Wikipedia ya Kiswahili
Wikipedia ya Kiswahili ilikuwa inafunguliwa na 0,007% ya wanaofungua Wikipedia duniani kote, ikiwa katika nafasi ya 66 kati ya lugha zote. Walioivinjari mwezi Mei 2017 walikuwa katika nchi zifuatazo: Tanzania 48.5%, Marekani 18.6%, Kenya 14.4%, Ireland 5.1%, Ujerumani 4.9%, kwingineko 8.5%.
Kiswahili
Tangu karne ya 19 lugha ilianza kuenea barani kwa njia ya biashara.
Afrika ya Mashariki
Nchi mashuhuri zaidi katika sehemu hii ni Kenya, Uganda, Tanzania, Rwanda na Burundi kwa sababu ya kutumia lugha moja katika mawasiliano baina ya wananchi wa sehemu hii, yaani Kiswahili.
Historia ya Kiswahili
Kiswahili kilianza kama lugha ya miji na mabandari ya biashara ya kimataifa kwenye pwani ya Afrika ya mashariki.
Kiswahili
1. Kusaidia kuleta umoja wa bara zima. 2. Kudumisha utamaduni wa Kiafrika kuliko kufuata kasumba. 3. Kufanya Waafrika waamini zaidi mambo yao kuliko kutegemea tu ya kigeni. 4. Kurahisisha upatikanaji wa ajira kwa watumiaji wa lugha hiyo hata nje ya Afrika. 5. Kukuza sekta ya utalii.
Kiefe
Kiefe ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Waefe. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kiefe imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiefe iko katika kundi la Kisudani.
Kimpiemo
Kimpiemo ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati na Kamerun inayozungumzwa na Wampiemo. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kimpiemo nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 24,000. Pia kuna wasemaji 5000 nchini Kamerun na wasemaji wachache nchini Jamhuri ya Kongo ambao idadi yao haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimpiemo iko katika kundi la A80.
Kibanda-Togbo-Vara
Kibanda-Togbo-Vara ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Sudan Kusini inayozungumzwa na Wabanda. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibanda-Togbo-Vara nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 12,000. Pia nchini Kongo kuna wasemaji 12,000. Idadi ya wasemaji nchini Sudan Kusini haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibanda-Togbo-Vara iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Kibanda ya Kati
Kibanda ya Kati ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Sudan Kusini inayozungumzwa na Wabanda wa Kati. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibanda ya Kati nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 100,000. Pia kuna wasemaji 2000 nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Idadi ya wasemaji nchini Sudan Kusini haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibanda ya Kati iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Kifulfulde-Kano
Kifulfulde-Kano ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria, Kamerun na Chad inayozungumzwa na Wafulfulde. Lugha hiyo ni lugha mojawapo ya lugha za Kifulfulde. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kifulfulde-Kano imehesabiwa kuwa watu 1,710,000 nchini Nigeria. Pia kuna wasemaji nchini Kamerun na Chad. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kifulfulde-Kano iko katika kundi la Kiatlantiki.
Somalia
Kisomali ndiyo lugha ya kawaida ya wakazi wengi na lugha rasmi pamoja na Kiarabu. Kati ya lugha nyingine zinazotumika nchini, mojawapo ni Kiswahili.
Kiswahili
Kiswahili kimekuwa lugha rasmi katika nchi zifuatazo:
Lahaja
Kimrima: eneo la Pangani, Vanga, Dar es Salaam, Rufiji na Mafia kisiwani (Tanzania) Kimgao: eneo la Kilwa (Tanzania) Kingwana: Kiswahili cha Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo Shikomor: Kiswahili cha Komoro Shimaore: Shikomor cha Mayotte (Mahore) Shindzuani: Shikomor cha Anjouan (Komoro) Shingadzija: Shikomor cha Komoro Kuu Kimwani: kaskazini mwa Msumbiji na visiwa vya Kerimba Chimwiini: eneo la Barawa, kusini mwa Somalia Sheng: Kiswahili cha mtaani Nairobi (Kenya) chenye maneno mengi ya asili ya Kiingereza, Gikuyu na lugha zingine za Kenya.
Uenezi wa Kiswahili
Kiswahili ni lugha ambayo ilikuwa ikitumiwa na wakazi wa maeneo ya pwani ya Afrika Mashariki hata kabla ya ukoloni. Lugha hii ilitumika katika kufanyia mawasiliano na ilitumika kuwaunganisha watu kwa kuwa waliweza kuelewana na kuongea kwa mshikamano wa watu wengi.
Kiwamey
Kiwamey ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Senegal na Guinea inayozungumzwa na Wawamey. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kiwamey nchini Senegal imehesabiwa kuwa watu 18,400. Pia kuna wasemaji 5270 nchini Guinea. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwamey iko katika kundi la Kiatlantiki.
Utamaduni wa Kiafrika
Bara la Afrika lina mamia ya lugha, na kama lahaja zinazozungumza na makabila tofauti zinajumuishwa, idadi ni kubwa zaidi. Kupitia makadirio mengi, Afrika ina zaidi ya lugha elfu. Lugha na lahaja hizo zote hazina umuhimu sawa: baadhi huzungumzwa na watu mia chache tu, nyingine huzungumzwa na mamilioni. 
Kibali (Nigeria)
Kibali ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabali. Isichanganywe na lugha ya Kibali izungumzwayo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kibali imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibali iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Lugha ya kufundishia
Baadhi ya nchi huwa na lugha zaidi ya moja za kufundishia. Kwa mfano, nchini Tanzania, elimu ya msingi na elimu ya watu wazima hutolewa kwa lugha ya Kiswahili, lakini elimu ya sekondari na ya chuo kikuu hutolewa bado kwa Kiingereza. Hata hivyo serikali ya Tanzania iko mbioni kuelekea zaidi kutumia lugha ya Kiswahili kama lugha rasmi ya kufundishia kati ngazi zote.
Kamusi za Kiswahili
Kamusi hizo ni vyombo muhimu kwa kukuza na kuimarisha Kiswahili, ambacho kwa sasa ni lugha rasmi ya Jumuia ya Afrika Mashariki na mojawapo kati ya lugha za mawasiliano za Umoja wa Afrika.
Uenezi wa Kiswahili
Kutumika kwa Kiswahili kama lugha ya kufundishia: lugha ya Kiswahili ilitumika kufundishia katika shule za msingi mpaka vyuoni kwa hiyo hili lilipelekea kuelea na kuenea kwa lugha ya Kiswahili Tanzania kuliko Kenya na Uganda.
Historia ya Kiswahili
Historia ya Kiswahili imeanza takriban miaka 1000 iliyopita kwenye pwani ya Afrika ya Mashariki.
Kitem
Kitem ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo, Ghana na Benin inayozungumzwa na Watem. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kitem nchini Togo imehesabiwa kuwa watu 204,000. Pia kuna wasemaji 53,000 nchini Ghana na 50,000 nchini Benin. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitem iko katika kundi la Kigur.
Kiswahili
Idadi ya wasemaji wa lugha ya kwanza inakua haraka, kwa sababu lugha inaenea katika maeneo ambapo lugha nyingine zilikuwa lugha kuu, na hasa katika miji ya Tanzania imekuwa lugha kuu, badala ya lugha za kikabila, kutokana na mchanganyiko wa watu hata ndani ya nyumba moja, kama vile wanapooana watu wa makabila tofauti, jambo ambalo limekuwa la kawaida hasa Tanzania, ambayo inaongoza kwa matumizi ya Kiswahili. Kwa watoto wengi kimekuwa lugha mama.
Kisoninke
Kisoninke ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Mali, Senegal, Gambia, Mauritania na Guinea-Bisau inayozungumzwa na Wasoninke. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kisoninke nchini Mali imehesabiwa kuwa watu 700,000. Pia kuna wasemaji 250,000 nchini Senegal, 156,000 nchini Gambia, 39,000 nchini Mauritania na 5000 nchini Guinea-Bisau. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisoninke iko katika kundi la Kimande.
Tanzania
Jambo la pekee kuhusu jamii zilizoishi na zinazoendelea kuishi Tanzania ni kwamba wakazi asili wanawakilisha makundi yote makuu manne ya lugha barani Afrika[2].
Kiswahili
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo: Kiswahili ni kati ya lugha nne za kitaifa (pamoja na Kilingala, Kiluba na Kikongo), pia lugha ya jeshi. Kiswahili kilifika mashariki ya nchi na misafara ya biashara ya watumwa na pembe za ndovu kutoka Zanzibar na pwani ya Tanganyika. Imeenea zaidi kati ya mchanganyiko wa wafanyakazi kwenye migodi ya Shaba.
Kiwolofu
Kiwolofu ni lugha inayoongelewa sana nchini Senegal, haizungumzwi na Wawolofu tu (karibuni asilia 40 ya watu huzungumza kama lugha ya mama) bali hata Wasenegal wengine huzumgumza lugha hii. Lahaja za Kiwolofu zaweza kufanana sana kati ya nchi hizi mbili, yaani Senegal na Gambia, zikiwa sambamba kabisa kitabia na hata kuongelewa kieneo.
Kimwali
Kimwali (pia Shimwali au Kiswahili ya Komori) ni lugha ya Kibantu nchini Komori inayozungumzwa na Wakomori. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimwali kisiwani kwa Komori imehesabiwa kuwa watu 27,200. Pia kuna wasemaji 1000 nchini Madagaska na 500 kisiwani kwa Réunion. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimwali iko katika kundi la G40, yaani iko karibu na Kiswahili.
Kihwana
Kihwana ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wahwana. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kihwana imehesabiwa kuwa watu 32,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kihwana iko katika kundi la Kichadiki.
Afrika ya Mashariki
Aghalabu nchi za Afrika ya Mashariki zinazungumza lugha ya Kiswahili kama lugha ya mawasiliano kati yao, kwani katika nchi hizi kuna makabila mengi sana na kila kabila lina lugha yake ambayo kawaida inatumika nyumbani baina ya watu wa kabila moja, lakini wakitaka kuwasiliana na makabila mengine, mara nyingi hutumia lugha ya Kiswahili, na hii ni kwa sababu lugha hii ndiyo iliyoenea zaidi na kufahamika zaidi katika eneo hili la dunia.
Historia ya Kiswahili
Waingereza baada ya kuchukua Tanganyika kutoka kwa Wajerumani waliendela kutumia Kiswahili kama lugha ya utawala. Kuanzia mwaka 1930 waliunda kamati yenye shabaha ya kuunganisha lahaja mbalimbali na kuunda Kiswahili cha pamoja kwa ajili ya Afrika ya Mashariki (Inter-territorial Language (Swahili) committee for the East African Dependencies). Mwenyekiti alikuwa Frederick Johnson, makatibu R. K. Watts, P. Mzaba na Seyyid Majid Khalid Barghash. Kamati hiyo iliamua kutumia lahaja ya Kiunguja kuwa msingi wa Kiswahili cha pamoja kilichoendela kufundishwa shuleni. Leo hii ni Kiswahili rasmi kinachofunzwa na wanafunzi na kuandikwa magazetini na vitabuni.
Kibadyara
Kibadyara ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Guinea, Guinea-Bisau na Senegal inayozungumzwa na Wabadyara. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kibadyara nchini Guinea imehesabiwa kuwa watu 6300. Pia kuna wasemaji 4580 nchini Guinea-Bisau na wasemaji 1850 nchini Senegal. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibadyara iko katika kundi la Kiatlantiki.
Nadharia ya Kiswahili
Kiswahili ni lugha ya Kibantu inayotumiwa na watu katika mawasiliano hasa Afrika Mashariki na ya Kati.
Nadharia ya Kiswahili
Nadharia hii inaeleza kuwa asili ya lugha ya Kiswahili ni huko nchini Kongo (Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo). Inasemekana kwamba pwani ya Afrika ya Mashariki hapo mwanzo ilikuwa haikaliwi na watu, lakini kutokana na ugumu wa maisha hapo baadae watu kutoka maeneo ya Kongo walihamia pwani ya Afrika ya Mashariki. Watu hao bila shaka walihama na lugha zao ikiwemo Kiswahili. 
Ewe
Kwa jumla kuna takriban wasemaji 3,300,000. Kati yao wako 2,250,000 Ghana (2003) na 860,000 in Togo (1991).
Lugha yao hufundishwa katika shule za msingi, Ghana hata katika shule za sekondari. 
Katika Togo ni lugha ya kitaifa na lugha ya kwanza ya mawasiliano ya Togo Kusini. 
WaEwe wanasemekana wametoka katika Nigeria. Utaratibu wa kijamii hufuata baba.
Tanzania
Nchini Tanzania kuna lugha za kikabila zaidi ya mia moja na ishirini, kwa kuwa kila kabila lina lugha yake.
Kimaninkakan-Mashariki
Kimaninkakan-Mashariki ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Guinea, Sierra Leone na Liberia inayozungumzwa na Wamalinke. Mwaka wa 1986 idadi ya wasemaji wa Kimaninkakan-Mashariki nchini Guinea imehesabiwa kuwa watu karibu milioni mbili. Pia kuna wasemaji 108,000 nchini Sierra Leone (2006) na wengine nchini Liberia. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimaninkakan-Mashariki iko katika kundi la Kimande.
Uganda
Nchini kuna lugha asilia 40 hivi, ambazo zinagawanyika katika makundi makubwa mawili: lugha za Kibantu upande wa kusini na lugha za Kinilo-Sahara upande wa kaskazini. Hata hivyo lugha rasmi ni Kiingereza na Kiswahili.
Kikhwe
Kikhwe (pia Kikxoe) ni lugha ya Khoisan nchini Namibia, Afrika Kusini, Angola, Zambia na Botswana inayozungumzwa na Wakhwe. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kikhwe nchini Namibia imehesabiwa kuwa watu 2900. Pia kuna wasemaji 1200 nchini Afrika Kusini (2010), wasemaji 1600 nchini Botswana (2010), wasemaji 790 nchini Angola (2000) na wasemaji 300 tu nchini Zambia (2006). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikhwe kiko katika kundi la “Kalahari Khoe”.
Kigbaya-Kaskazini
Kigbaya-Kaskazini ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati na Kamerun inayozungumzwa na Wagbaya. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kigbaya-Kaskazini nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 200,000; na mwaka wa 1980 idadi ya wasemaji nchini Kamerun imehesabiwa kuwa watu 72,500. Pia kuna wasemaji wachache nchini Jamhuri ya Kongo na Nigeria. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbaya-Kaskazini iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Cape Town
Ukipita mitaa ya Wynberg utakutana na watu wengi wanaoongea lugha ya Kiswahili kutoka Tanzania, Kenya, Burundi na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Kiswahili ndiyo lugha kubwa ya kigeni ya Kiafrika inayozungumzwa sana Cape Town. 
Kimaninkakan-Magharibi
Kimaninkakan-Magharibi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Senegal, Mali na Gambia inayozungumzwa na Wamalinke. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimaninkakan-Magharibi nchini Senegal imehesabiwa kuwa watu 422,000. Pia kuna wasemaji 100,000 nchini Mali na 3300 nchini Gambia. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimaninkakan-Magharibi iko katika kundi la Kimande.
Orodha ya lugha za Kenya
Kenya ni nchi ya lugha nyingi. Lugha zake za taifa ni Kiswahili na Kiingereza. Kuna jumla ya lugha 62 zinazozungumzwa nchini Kenya (kulingana na "Ethnologue"), nyingi zikiwa za asili ya Kiafrika na baadhi za asili ya Kiasia na Mashariki ya Kati.
Baraza la Kiswahili la Taifa
Pamoja na Chama cha Kiswahili cha Taifa (CHAKITA) cha Kenya na wawakilishi kutoka Uganda BAKITA imeunda Baraza la Kiswahili la Afrika Mashariki (BAKAMA). Mwaka 2015 BAKITA ilifanikisha mradi wake wa kutunga kamusi mpya iliyoitwa Kamusi Kuu ya Kiswahili.
Kimakwe
Kimakwe ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji na Tanzania inayozungumzwa na Wamakwe. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kimakwe nchini Msumbiji imehesabiwa kuwa watu 22,000. Pia kuna wasemaji 10,000 nchini Tanzania. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimakwe iko katika kundi la G40.
Kindasa
Kindasa ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo na Gabon inayozungumzwa na Wandasa. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kindasa nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 4530, na nchini Gabon 2460. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kindasa iko katika kundi la B20.