Je,jina la kisayansi la Kulungu aktiki ni ipi?
Kulungu Aktiki
Kulungu aktiki (Kilat.: Rangifer tarandus), pia hujulikana kama karibu katika Amerika Kaskazini ni spishi ya kulungu anayeishi Aktiki na maeneo ya chini ya Aktiki. Kuna nususpishi 14, lakini 2 zimekwisha sasa.
Kindunda
Kindunda ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wandunda. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kindunda imehesabiwa kuwa watu 350 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kindunda iko katika kundi la Kimambiloidi linalofanana na lugha za Kibantu.
Karanga
Karanga au njugu (kwa Kiingereza: au groundnut) ni mbegu ya mnjugu na moja kati ya mazao muhimu duniani. Jina la Kibiolojia la njugu ni Arachis hypogaea. Vikonyo vya karanga vinaingia katika ardhi na makaka yanaiva hapa chine. Baada ya kukauka makaka haya na matunda ndani yao hufanana na jozi kwa hiyo kuna majina kama "jozi ya ardhini" katika lugha mbalimbali .
Mvungwe
Mvungwe ni jina la kata ya Wilaya ya Kilindi. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 20,100 waishio humo.
Kovu (Siri ya Mtungi)
Kovu ni jina la uhusika kutoka katika tamthilia ya Siri ya Mtungi kutoka nchini Tanzania. Uhusika umechezwa na Khalidi Nyanza. Huyu ni kijana mdogo anajiyehusisha na vitendo vya kijambazi na uingizwaji wa mali za magendo kupitia pwani. Awali alionekana akimpatia Duma mizigo ya wizi akauze na baadaye kujenga urafiki - mwishowe uadui akimtumikia jangili kuu Mzee Masharubu. Kovu ni askari mwaminifu sana kwa Masharubu. Alikuwa anapeleka umbea kwa Masharubu kuhusu Duma na kazi zake magendo kutoka kwa wasambazaji wengine, hali ambayo ilileta mgongano mkubwa wa kimaslahi na hatimaye Duma na Golden (rafiki mpya wa Duma na mnasihi wa dawa za kulevya chini ya Zungu la Unga Ish) kuuawa na Kovu.
Kikulung (Nigeria)
Kikulung ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wakulung. Mwaka wa 1973 idadi ya wasemaji wa Kikulung imehesabiwa kuwa watu 15,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikulung iko katika kundi la Kijarawan linalofanana na lugha za Kibantu.
Rungwe Mpya
Rungwe Mpya ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47305. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 15,206 waishio humo.
Kinyunga (Australia)
Kinyunga (au Kinoongar) ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wanyunga katika jimbo la Australia Magharibi. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kinyunga 240. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinyunga kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi. Wengine huangalia lugha zifuatazo kama lahaja za Kinyunga: Kibibbulman, Kigoreng, Kipinjarup, Kiwajuk na Kiwardandi.
Kinyonga
Vinyonga au vigeugeu (jina la kisayansi: "Chamaeleonidae") ni aina za mijusi. Wana miguu kama kasuku, ulimi ndefu na pia spishi fulani zina pembe au uwezo wa kugeuka rangi zake. Wanapatikana katika Afrika, Madagaska, Hispania na Ureno, Kusini mwa Asia, Sri Lanka na hata Hawaii, Kalifonia na Florida, na pia wanapatikana msituni mwa mvua au jangwani.
Vinyonga wengine huwa na sumu. Kwa mfano, kinyonga wa Namakwa ana sumu kiasi cha kuweza kumpofusha binadamu.
Kidulbu
Kidulbu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadulbu. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kidulbu imehesabiwa kuwa watu 100 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidulbu iko katika kundi la Kijarawan linalofanana na lugha za Kibantu.
Ndulungu
Ndulungu ni jina la kata ya Wilaya ya Iramba katika Mkoa wa Singida, Tanzania yenye msimbo wa posta 43316. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,380 waishio humo.
Kulungu Aktiki
Kulungu aktiki huishi kaskazini mwa Holaktiki wakipatikana tundra na taiga (msitu wa kaskazini). Kwa asili, kulungu aktiki walipatikana Skandinavia, Ulaya wa Mashariki, Grinlandi, Urusi, Mongolia na Uchina wa kaskazini. Katika Amerika Kaskazini, walipatikana Kanada, Alaska (Marekani), na pia kutoka kaskazini mwa Washington hadi Maine. Karne ya 19, bado walipatikana Idaho. Hata nyakati za kihistoria, waliishi Ayalandi. Wakati wa mwisho wa enzi ya Pleistosini, kulungu aktiki walipatikana hadi umbali wa Nevada na Tenesii katika Amerika Kaskazini na Uhispania katika Ulaya. Sasa kulungu aktiki wa mwitu wametoweka maeneo mengi kati ya eneo hili la kihistoria, hasa sehemu za kusini ambapo walitoweka kabisa. Idadi kubwa ya kulungu aktiki wa mwitu bado hupatikana Unorwe, Ufini, Siberia, Grinlandi, Alaska na Kanada.
Kiamba (Uganda)
Kiamba ni lugha ya Kibantu nchini Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Waamba. Ni nchini Uganda ambako wengi wa wasemaji wa Kiamba hukaa. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kiamba katika Jamhuri imehesabiwa kuwa watu 4500. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiamba iko katika kundi la D30.
Mwamgongo
Mwamgongo ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47208. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 15,657 waishio humo.
Kimvanip
Kimvanip (pia Kimagu) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wamvanip. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kimvanip imehesabiwa kuwa watu 100 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimvanip iko katika kundi la Kimambiloidi linalofanana na lugha za Kibantu.
Kingundu
Kingundu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wangundu. Wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya Kibanda ya Kati. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kingundu imehesabiwa kuwa watu 5100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingundu iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Kulungu Mwekundu wa Atlas
Kulungu mwekundu wa Atlas ni mnyama mkubwa wa jenasi Cervus katika familia Cervidae anayetokea Afrika ya kaskazini magharibi na visiwa vya Korsika na Sardinia. Zamani alifikiriwa kuwa nususpishi ya kulungu mwekundu wa Ulaya (Cervus elaphus barbarus), lakini wanyama wa Afrika wana mnasaba karibu na wale wa Korsika na Sardinia. Uchunguzi wa ADN unapendekeza kwamba wanyama hawa ni spishi tofauti.
Kalunguyeye
Kalunguyeye ni wanyama wenye miiba wa nusufamilia Erinaceinae katika familia Erinaceidae. Wanyama wengine ambao wana miiba ni nungunungu na ekidna, lakini hawa hawana mnasaba na kalunguyeye. Nungunungu wamo katika oda ya wagugunaji (Rodentia) na ekidna katika oda ya mamalia wanaotaga mayai (Monotremata), ambapo kalunguyeye ni wanyama wanaokula wadudu (oda Eulipotyphla au oda za zamani Erinaceomorpha na Insectivora).
Kagunga (Kigoma)
Kagunga ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47207. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 16,972 waishio humo.
Kulungu Mwekundu wa Atlas
Kulungu huyu ni mdogo kuliko yule wa Ulaya. Rangi ya mwili ni kahawia na kuna madoa meupe kwenye mbavu na mgongo. Hakuna tawi la pili juu ya pembe zake.
Kirunga
Kirunga ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati na Chad inayozungumzwa na Warunga. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kirunga nchini Chad imehesabiwa kuwa watu 21,500. Pia kuna wasemaji 21,500 tena nchini Afrika ya Kati. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kirunga iko katika kundi la Kinilotiki.
Murungu
Murungu ni jina la kata ya Wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,338 waishio humo.
Nyungunyungu
Nyungunyungu ni wanyama wadogo wenye umbo la neli wa oda Megadrilacea katika faila Annelida.
Ngole
Ngole, gangawia, sukutu, nyoka-kima (Unguja) au peku (Unguja) (jina la kisayansi: "Dispholidus typus") ni spishi ya nyoka-miti wenye rangi ya majani au kahawia katika familia Colubridae. Anatokea katika Afrika kusini kwa Sahara.
Kiluba-Katanga
Kiluba-Katanga ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Waluba-Katanga. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kiluba-Katanga imehesabiwa kuwa watu milioni moja na nusu. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiluba-Katanga iko katika kundi la L30.
Kituntu (Ikungi)
Kituntu ni jina la kata ya Wilaya ya Ikungi katika Mkoa wa Singida, Tanzania yenye msimbo wa posta 43605. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8444 waishio humo.
Kikung
Kikung ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wakung. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikung imehesabiwa kuwa watu 1750. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikung iko katika kundi la "Grassfields" ambalo linafanana na lugha za Kibantu.
Pongo
Pongo, Kulungu au Mbawala (ing. "bushbuck") ni mnyama wa Afrika wa jenasi "Tragelaphus" katika familia Bovidae ambaye anafanana na Tandala.
Mto Kurungu
Mto Kurungu ni korongo linalopatikana kaskazini-magharibi mwa Kenya, karibu na ziwa Turkana.
Nyalumbu
Nyalumbu ni jina la kata ya Wilaya ya Kilolo katika Mkoa wa Iringa, Tanzania yenye Postikodi namba 51321. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 15,306 waishio humo.
Kulungu pembe-nne
Kulungu pembe-nne ni mnyama mdogo wa spishi Tetracerus quadricornis katika familia Bovidae, anayefanana na kulungu na kuishi msituni wazi kwa Uhindi na Nepal. Huyo ndiye mnyama pekee katika jenasi Tetracerus. Akiwa na kimo cha sm 55–64 tu mabegani, huyo ni mnyama mdogo kabisa katika familia Bovidae huko Asia (suni wa Afrika ni wadogo zaidi). Madume wa spishi hiyo ndio wa pekee miongoni mwa mamalia wote kwa kuwa wana pembe nne za kudumu.
Walarasi
Walarasi (kutoka Kiing.: "walrus", pia huitwa nguva aktiki au sili-pembe; Kisayansi: "Odobenus rosmarus") ni mnyama mkubwa wa Bahari ya Aktiki anayefanana na nguva wa kawaida mwenye meno mawili marefu, yanayoitwa pembe pia, kama tembo.
Kindi-miamba
Kindi-miamba (Petromus typicus) ni mnyama mgugunaji mdogo na spishi pekee ya familia Petromuridae. Kinyume na jina lake mnyama huyu si kindi lakini jamaa ya nungunungu. Spishi hii inatokea Namibia na sehemu za Angola na Afrika Kusini katika maeneo yenye miamba. Jina la “Petromus” linatoka kwa Kilatini petra = mwamba na mus = kipanya.
Kulungu pembe-nne
Kulungu pembe-nne wameainishwa na IUCN kama spishi inayoweza kudhuriwa, kwa sababu maangamizi ya makazi.[2]
Mughunga
Mughunga ni jina la kata ya Wilaya ya Singida Vijijini katika Mkoa wa Singida, Tanzania yenye msimbo wa posta 43202. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,469 waishio humo.
Kikulung (Nepal)
Kikulung ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Nepal na Uhindi inayozungumzwa na Wakulung. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kikulung nchini Nepal imehesabiwa kuwa watu 33,200. Idadi ya wasemaji nchini Uhindi haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikulung iko katika kundi la Kikiranti.
Ugunga
Ugunga ni jina la kata ya Wilaya ya Kaliua katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba "45703"' . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,551 waishio humo.
Kiyalunka
Kiyalunka ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Guinea, Senegal, Sierra Leone na Mali inayozungumzwa na Wayalunka. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiyalunka nchini Guinea imehesabiwa kuwa watu 55,500. Pia kuna wasemaji 30,000 nchini Sierra Leone (2002), 10,000 nchini Senegal (2007) na 9000 nchini Mali (2002). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyalunka iko katika kundi la Kimande.
Kalenga
Kalenga ni jina la kata ya Wilaya ya Iringa Vijijini katika Mkoa wa Iringa, Tanzania yenye Postikodi namba 51201. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,963 waishio humo. Msimbo wa posta ni 51201.
Kalenga ilikuwa makao makuu ya Mtemi Mkwawa aliyeongoza upinzani wa Wahehe dhidi ya ukoloni wa Kijerumani katika miaka ya 1891 - 1896. Huko Kalenga Mkwawa aliwahi kujenga boma imara ya mawe baada ya kujifunza kuhusu uenezaji wa Wajerumani kutoka sehemu za pwani. Boma hii liliitwa Lipuli. Ujenzi ulianza mnamo 1887 ukachukua miaka minne. 
Kulungu Aktiki
Jinsia mbili huzaa pembeshada (aina ya pembe ya spishi ya familia ya kulungu zinazogawanyika katika matawi) na spishi ya pekee ambayo majike huzaa pembe na pia madume.
Kilikuba
Kilikuba ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo inayozungumzwa na Walikuba. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kilikuba imehesabiwa kuwa watu 30,200. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kilikuba iko katika kundi la C30. Kilikuba na Kilikwala zinaelewekana, yaani ni kama lahaja za lugha moja.
Gungu
Gungu ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47105. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 25,224 waishio humo.
Mlonge
Mlonge, mlongo, mronge, mrongo, mkimbo au mzunze (Moringa oleifera) ni mti wa jenasi pekee, Moringa, ya familia Moringaceae. Asili ya mti huu ni Uhindi lakini siku hizi hupandwa mahali pengi pa kanda za tropiki na nusutropiki. Hutumika kwa kulisha mifugo, chakula cha watu, kuboresha mashamba, kusafisha maji ya kunywa na mitishamba. Majani yake ni chakula bora (mboga chungu), lakini maganda mabichi, maua, mbegu, mafuta ya mbegu na mizizi hulika pia.
Kulungu Mwekundu wa Atlas
Spishi hii ni kulungu wa pekee wa Cervidae ambaye anatokea Afrika, katika misitu ya Aljeria, Maroko na Tunisia. Kuhusu nadharia moja watu wa zamani sana wamewasilisha spishi hii kwenye visiwa vya Korsika na Sardinia. Huko Maroko kulungu walimalizwa kwa uwindaji, lakini wanyama wengine waliwasilishwa kutoka Tunisia wakati wa miaka 1990[1]
Hutu Junubi (kundinyota)
Hutu Junubi (Piscis Austrinus) ilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wanaosema الحوت الجنوبي "al-hut al-janubi" kwa maana ya “samaki ya kusini” . Waarabu walitafsiri hapa jina la Ptolemaio aliyetaja nyota hizi vile kwa jina la Νότιος Ιχθύς "notios ikhtis" katika orodha yake ya Almagesti; jina hili lilitafsiriwa pia kwa السمكة الجنوبية "as-samake al-janubiya" kwa kuitofautisha na Hutu au Samaki kwenye nusutufe ya kaskazini.
Piscis Austrinus - Hutu Junubi ni kati ya kundinyota 48 zilizotajwa tayari na Klaudio Ptolemaio katika kitabu cha Almagesti wakati wa karne ya 2 BK. Iko pia katika orodha ya kundinyota 88 ya Umoja wa kimataifa wa astronomia kwa jina la Piscis Austrinus. Kifupi chake rasmi kufuatana na UKIA ni 'PsA'.
Mfurungu
Mfurungu ("Citrus medica") ni mti wa jamii ya mchungwa unaozaa mafurungu.
Kilango (Uganda)
Kilango ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Uganda inayozungumzwa na Walango. Isichanganywe na lugha ya Kilango nchini Sudan Kusini. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kilango imehesabiwa kuwa watu 1,490,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilango iko katika kundi la Kinilotiki.
Kilamba
Kilamba ni lugha ya Kibantu nchini Zambia inayozungumzwa na Walamba. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kilamba imehesabiwa kuwa watu 219,000. Pia kuna wasemaji katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kilamba iko katika kundi la M50.
Tarafa ya Budalangi
Budalangi yajulikana nchini kenya kwa sababu ya mafuriko yanayotokea kila mara mwakani.Licha ya sifa duni nchini,imeendelea kiuchumi,kilimo,kisiasa miongoni mwa maendeleo mengi sana.Kilimo kimenawiri budalangi hasa ukulima wa mpunga unaotegemea maji kutoka kwa mto nzoia.Ukulima huu unaendeshwa na serikali ya kenya kupitia bodi ya unyunyizaji wa mimea.Ukulima unawasaidia wananchi kwa kiwango kiubwa sana kujikimu kwa mahitaji yao ya kila siku.Kuna kilimo cha mimea mingine ikiwemo viazi,mboga,nafaka na kadhalika.
Kulungu Aktiki
Jina la "rangifer" ambalo Linnaeus alichagua kama jina kwa jenasi ya kulungu aktiki lilitumiwa na Albertus Magnus. Neno hili linaweza kutoka neno la Kilapi raingo.
Lukungu
Lukungu ni ndege wa familia Trogonidae. Wanatokea misituni kwa tropiki katika Afrika, Asia na Amerika. Ndege hawa wana ukubwa wa kwenzi mkubwa. Rangi zao ni kali na spishi za Afrika zina tumbo jekundu na mgongo kijani. Hula wadudu hasa lakini spishi za Amerika na Asia hula matunda pia. Dumu au dumu na jike pamoja huchimba tundu katika mti unaooza au kichuguu ili kutaga mayai ndani yake. “Violaceous trogon” hutengeneza tago lake mara nyingi ndani ya tundu la nyigu. Jike huyataga mayai 2-4. Makinda huota manyoya haraka sana: katika wiki mbili hadi tatu, pengine wiki nne.
Wolverini
Wolverini huwa mwindaji mtendaji mwenye nguvu. Wolverini anajulikana kuua mawindo, kama vile: kulungu, nungunungu, kindi, biva, panyabuku, sungura, mafuko, vipanya, sange, kulungu aktiki, kulungu wa Ulaya, kulungu mkia-mweupe, kulungu mkia-mweusi, kondoo, mbuzi, ng'ombe, elki na wapiti. Wao pia wawinda konje, minki, mbweha, linksi, cheche na makinda ya koyote na mbwa-mwitu. 
Kisanga (Kongo)
Kisanga ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wasanga. Isichanganywe na lugha ya Kisanga inayozungumzwa nchini Nigeria. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kisanga imehesabiwa kuwa watu 431,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisanga iko katika kundi la L30.
Mkumbi
Mkumbi ni jina la kata ya Wilaya ya Mbinga katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba 57405 .. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,583 waishio humo.
Kikuku-Yalanji
Kikuku-Yalanji ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wakuku katika jimbo la Queensland. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kikuku-Yalanji 360, na lugha imo hatarini mwa kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikuku-Yalanji kiko katika kundi la Kiyalandyiki.
Kidungu
Kidungu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadungu. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kidungu imehesabiwa kuwa watu 1100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidungu iko katika kundi la Kikainji.
Kimamvu
Kimamvu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wamamvu. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kimamvu imehesabiwa kuwa watu 60,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimamvu iko katika kundi la Kisudani cha Kati.
Kimongo-Nkundu (lugha)
Kimongo-Nkundu ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wamongo-Nkundu. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kimongo-Nkundu imehesabiwa kuwa watu 400,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimongo-Nkundu iko katika kundi la C70.
Mungiki
katika mwaka wa 2007 mungiki ilidaiwa kungawanyika katika makundi mawili. mauaji ya kuajabisha ya viongozi wakuu wa mungiki yalitokea,licha ya ishara za amani kutoka kwa Waziri Mkuu Raila Odinga, huku polisi wakikanusha kuhusika na mauaji hayo. Mwenyekiti na Mweka Hazina wa Kenya National Youth Alliance (Maina Njenga ubinafsi) alipigwa risasi na kuuawa katika sehemu ya Uplands baada ya ukibishanaji wa magari katika njia kuu ya Nairobi - Naivasha. Kenya National Youth Alliance (KNYA) ni mrengo wa kisiasa wa mungiki. Charles Ndung'u Wagacha na Naftali Irungu walisemekana kuwa njiani kuelekea gereza la Naivasha Prison, ambapo kiongozi wa Mungiki Maina Njenga alikuwa akitumikia kifingo cha jela. familia za wanachama hao wa KNYA waliwalaumu maafisaa wa polisi kwa mauaji hayo. Hata hivyo, msemaji wa polisi Eric Kiraithe alikanusha madai hayo. Polisi wanasema kuwa mauaji ya hivi karibuni ya viongozi wa mungiki ni kutokana na vita vya wenyewe kwa wenyewe katika makundi mbalimbali juu ya udhibiti wa fedha na tofauti za kisiasa. Uongozi wa Mungiki, hata hivyo, unakanusha taarifa ya mgawanyiko ndani ya safu zao. Kulingana na familia ya Wagacha na irungu wawili hao walikua wakielekea Naivasha Prison kushauriana na Maina Njenga juu ya uwezekano wa mazungumzo na serikali, yaliopendekezwa na Waziri Mkuu Odinga. Jamaa inasema kwamba vipengele katika serikali ni kutumia polisi kuhakikisha mazungumzo hayafanyiki, hivyo mauaji. Angalau miili ya watuhumiwa 500 wanachama wa Mungiki imegunduliwa tangu katika vichaka nje mwa Nairobi katika kipindi cha mwaka uliopita.
Muhintiri
Muhintiri ni jina la kata ya Wilaya ya Ikungi katika Mkoa wa Singida, Tanzania yenye msimbo wa posta 43606. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,896 waishio humo.
Kungumanga
Kungumanga (kwa Kiingereza: "nutmeg") ni mbegu ya miti ya aina mkungumanga ("myristica fragrans"). Asili ya miti hiyo iko kwenye visiwa vya Indonesia lakini leo ipo pia katika sehemu nyingine za tropiki pamoja na Afrika.
Kibayungu
Kibayungu ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wabayungu katika jimbo la Australia ya Magharibi. Mwaka wa 2005, kulikuwa na wasemaji wa Kibayungu wawili tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibayungu kiko katika kundi la Kikanyara.
Kulungu Aktiki
Aina za kulungu aktiki hutofautiana kwa rangi na ukubwa. Kwa kawaida jinsia mbili huzaa pembeshada, ingawa pembeshada za madume ni kubwa kuliko zile za jike. Hata hivyo, kuna idadi chache za kulungu aktiki ambazo jike wao hawana pembeshada kabisa.
Kidongo
Kidongo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wadongo. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kidongo imehesabiwa kuwa watu 12,900. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidongo iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Mwangati
Miangati ni spishi mbalimbali za mti katika jenasi "Terminalia" ambazo zina majani madogo kuliko mkungu ("Terminalia catappa"). Inatokea savana na misitu ya Afrika ya tropiki. Spishi kadhaa, k.m. "T. mantaly", hupandwa katika bustani na kandokando ya mitaa. Majina mengine ni mbombaro, mkaa, mkulungo, mpululu, mwalambe, mwarambe na mwavuli. Jina mwangati hutumika pia kwa mti mwingine, "Juniperus procera", unaoitwa mtarakwa vilevile.
Kinungu (Nigeria)
Kinungu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wanungu. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kinungu imehesabiwa kuwa watu 50,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinungu iko katika kundi la Plateau.
Kuku Mashuhuri Tanzania
Kuna idadi kubwa ya aina za kuku wanaofugwa duniani, lakini wakazi wa Tanzania wamewagawa kuku katika makundi makuu mawili: kuku ambao wanaaminika kuwepo nchini (Tanzania) kwa muda mrefu na wale ambao wameletwa tangu miaka michache kutoka nchi nyingine hasa za Ulaya na Amerika. Makundi haya hufahamika zaidi kama kuku wa kienyeji na kuku wa kigeni (maarufu pia kama kuku wa kizungu).
Kurugongo
Kurugongo ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 21,817 waishio humo.
Haiku
Kwa kumalizia, kuna kikundi cha malenga wa haiku nchini Kenya kijulikanacho kama "Kenyasaijiki". Malenga katika kikundi hiki wanatia ndani wanafunzi wa shule za upili, vyuo vikuu na wafanyikazi. Wao huandika haiku toka sehemu mbalimbali za nchi ya Kenya na kisha kuzituma kwa barua pepe ili wanachama wote waweze kusoma haiku hizo. Kisa na maana, wanachama wote hupokea haiku hizo na kuzisoma na kuchangia kwa kutoa maoni na marekebisho iwapo yatahitajika. Kila mwaka, kikundi hiki huandaa mkutano (Kukai kwa kijapani) mara moja au mbili na wanachama hawa hukutana na kutiana moyo na kushiriki katika majadiliano ya haiku. Pia katika Kukai huwa na shindano la kuandika haiku bora siku hiyo. Shindano hili hujulikana kama GINKOO kwa kiingereza, na washindi hutuzwa zawadi mbalimbali. Kujiunga ni bure na mtu wa aina yoyote anakaribishwa. Wanachama hawafaidiki kifedha bali hupata kuwa marafiki na watu wa mila na tabaka mbalimbali ulimwenguni pote.
Makungu
Makungu ni jina la kata ya Wilaya ya Mufindi katika Mkoa wa Iringa, Tanzania yenye Postikodi namba 51423. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,751 waishio humo.
Sumbawanga
Sumbawanga ni jina la
Fresh Jumbe
Fresh Jumbe Mkuu , jina la utani "Kungugu Kitanda Milima" (amezaliwa tar. 19 Oktoba 1978) ni mwimbaji, mtunzi,mtayarishaji-mwanamuziki kutoka nchi Tanzania, ambaye ana makazi yake na shughuli zake za kimuziki kwa ujumla anazifanyia mjini Tokyo, Ujapani.
Kikulung
Jina la Kikulung hurejea lugha tofauti, k.m.
Magamba Kwalukonge
Magamba Kwalukonge ni jina la kata ya Wilaya ya Korogwe Vijijini katika Mkoa wa Tanga , Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 6,314 waishio humo.
Mtunguja
Mtunguja, mtunguja-mwitu, mtura, mtula, mtulwa, mtua, mtuatua, mndulele, mnyanya-mwitu au mnyanya-pori ni majina mbalimbali ya mimea ya familia Solanaceae. Fasihi andishi (ya kisayansi na ya umma) haidhihirishi majina gani hutumika kwa spishi gani. Inaonekana kwamba majina yote hutumika kwa "Solanum incanum" (kwa Kiingereza thorn apple) lakini majina kadhaa hutumika kwa spishi nyingine pia, hasa "Solanum schumannianum" na "Solanum zanzibarense".
Kikalumpang
Kikalumpang (pia Kimaki) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wakalumpang kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 2012 idadi ya wasemaji wa Kikalumpang imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikalumpang iko katika kundi la Kisulawesi-Kusini.
Mpingo
Mpingo ("Dalbergia melanoxylon") ni mti mdogo mwenye ubao mweusi ambao hutumika kutengeneza samani, sanamu na vipande vya ala za muziki kama nzumari, filimbi za wazungu na mirija ya bagpipes. Ubao mwenyewe aitwa mpingo pia. Mara nyingi huitwa abunusi, lakini jina hili si sahihi; hii ni ubao wa mgiriti au mgombe ("Diospyros mespiliformis").
Kitunguu
Kitunguu ("Allium cepa") ni aina ya tunguu la kulika ambalo hupandwa kila mahali pa dunia. Spishi "A. cepa" haitokei porini. Spishi za pori yenye nasaba ya karibu sana ni "A. vavilovii" na "A. asarense".
Cervidae
Kulungu (jina la kisayansi: Cervidae) ni jina la kawaida wa wanyama wa Ulaya, Asia au Amerika wanaofanana na kulungu.
Kinungu (Igunga)
Kinungu ni jina la kata ya Wilaya ya Igunga katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45626 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,565 waishio humo.
Mungaa
Mungaa ni jina la kata ya Wilaya ya Ikungi katika Mkoa wa Singida, Tanzania yenye msimbo wa posta 43621. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18,276 waishio humo.
Kilari (Kongo)
Kilari (pia Kilaari) ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo na Angola inayozungumzwa na Walari. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kilari nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 90,600. Idadi ya wasemaji nchini Angola ni ndogo zaidi isiyojulikana hasa. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kilari iko katika kundi la H10.
Ikungi
Ikungi ni jina la kata ya Wilaya ya Ikungi katika Mkoa wa Singida, Tanzania yenye msimbo wa posta 43615. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,661 waishio humo.
Kirangi
Kirangi (kwa kilugha Kilangi) ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Warangi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kirangi imehesabiwa kuwa watu 410,0000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kirangi iko katika kundi la F30.
Kwalukonge - Magamba
mazao yanayolimwa katika kijiji cha kwalukonge ni mahindi, maharage,kunde mihogo,karanga na hivi karibuni zao la ngwasha limekuwa likilimwa kama zao la biashara na limekuwa likileta kipato kikubwa kwa wanakijiji waishio maeneo hayo. wanakijiji wa kwa kwalukonge wanaishi kijamaa ambapo hutegemea katika shughuli mbalimbali za kijamii kama vile mazishi, ngoma, sherehe na masmbo mengine ya kijamiii.
Shughuli za kijamaa katika kijiji cha Kwalukonge zilianzishwa na marehemu Adam Philipo Mwilongo pamoja na wazee wengine ambopo waliamua kuanzisha ushirika(mfumo wa ujamaa). Ambao unahusisha shughuli za kimaendeleo zaidi na kuanzisha miradi mbali mbali. Changamoto ya uhaba wa maji kwa hii miaka ya karibuni zimekikumba kijiji cha Kwalukonge kutokana na mabadiliko ya hali ya hewa yanayoendelea. Hivyo wanakijiji wanafanya jitihada tofauti ilikuhakikisha wanakabiliana nayo na pia kushawisha serikali kusaidia kuondokana na tatizo hilo.
Kwalukonge ni jina la kata ya Wilaya ya Korogwe Vijijini katika
Mkoa wa Tanga , Tanzania . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012 , kata ina wakazi wapatao 6,314 [1] waishio humo.
Kikalkutung
Kikalkutung (pia Kigalgadungu) kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wakalkutung katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kikalkutung, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikalkutung kiko katika kundi la Kigalgadungiki.
Kulungu Aktiki
Jamii:Ng'ombe na jamaa
Vingunguti
Vingunguti ni jina la kata ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 12109 .Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 68,923 waishio humo.
Kibung
Kibung ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun. Mwaka wa 1995 kulikuwepo wasemaji watatu wa Kibung tu. Kwa hiyo lugha imetoweka kabisa kwa sasa, Wabung wakitumia lugha za Kifulfulde na Kikwanja badala ya lugha yao. Uainishaji wa lugha hiyo ndani ya lugha za Kiniger-Kongo haujatafitiwa; labda iko ndani ya kundi la Kimambiloidi.
Wapiti (mnyama)
Wapiti (kutoka Kiing.: wapiti, Kisayansi: "Cervus canadensis") ni kulungu mkubwa wa Amerika ya Kaskazini na madume wa spishi wana pembe kichwani.
Nungunungu
Nungnungu au nungu ni wanyama wagugunaji wenye ngozi yenye miiba iliyochongoka wanayotumia kujilinda na maadui. Walienea katika ulimwengu wa sasa na ulimwengu wa zamani. Katika wanyama wagugunaji ni watatu kwa ukubwa, wakitanguliwa na capybara na buku. Nungu wana urefu kati ya sm 20–25. Uzito wao wakaribia kg 5.4–16. Wana umbo la duara, wakubwa na wataratibu kweli. Nungu huwa katika rangi mbalimbali ya kijivu, na mara chache nyeupe. Kujihami kwa miiba kwa nungu hufanana na kule kwa kalunguyeye (Erinaceomorpha) na ekidna (Monotremata).
Kialur
Kialur ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Uganda inayozungumzwa na Waalur. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kialur nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 750,000, na 2002 kulikuwa na wasemaji 617,000 nchini Uganda. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kialur iko katika kundi la Kinilotiki.
Kuvu
Kuvu (kisayansi: Fungi) ni kiumbehai ambacho si mmea wala mnyama. Uainishaji wa kisayansi unavipanga katika himaya ya pekee ndani ya Eukaryota. Kati ya kuvu kuna viumbe vikubwa kama uyoga na pia vidubini yaani vidogo vyenye seli moja tu kama hamira au maungano ya seli kama koga. Utaalamu wa kuvu ni mikolojia.
Marungu
Marungu ni jina la kata ya Tanga Mjini katika Mkoa wa Tanga , Tanzania yenye Postikodi namba 21209. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 3,025 waishio humo.
Jogoo
Jogoo (pia huitwa Jimbi ) , ni kuku wa kiume ("( kwa jina la Kigiriki anaitwa Gallus Gallus)" . Kuku wa kiume wale wachanga wenye umri chini ya mwaka mmoja anaitwa jogoo mdogo. Jina Kongwe ni "cock," kutoka jina la Kiingereza ya zamani, "coc" . Wakati mwingine jina hili hubadilishwa na jina "cockerel" (ambayo kwa kawaida humaanisha kuku changa wa kiume katika lugha ya Kimombo) hutumiwa nchini Uingereza na hujulikana karibu kila sehemu ya Amerika Kaskazini na Australia kama "rooster" (jina mpya). "Shia" ni katika matumizi ya jumla kama jina kwa ajili ya mume wa aina nyingine ya ndege, kwa mfano "Shia sparrow." "Roosting" ambalo ni kitenzi la Kiingereza linamaanisha kuwaweka ndege hawa kulala sehemu ya juu usiku na tendo hili hufanywa na jinsia zote.
Jogoo mmoja anaweza kuwasaidia kuku wa kike kutagaa mayai lakini hawezi kuvilinda viota kadhaa vya mayai mara moja. Jogoo huyu hulinda wa eneo la jumla ambapo kuku wake wa kike wana viota na atawashambulia jogoo wengine ambao wataingia katiak eneo lake. Wakati wa mchana, mara kwa mara yeye huketi juu ya sangara, kwa kawaida fiti 4-5 kutoka kwa ardhi kuhudumu kama mlinzi kwa kundi lake la kuku. Jogoo huyu atawika iwapo kutakuwepo na hatari kutoka kwa wanyama wengine.
Kananga
Kananga (awali "Luluabourg" au "Luluaburg") ndio makao makuu ya mkoa wa Lulua katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Wakazi ni 1,463,556.
Kuku Mashuhuri Tanzania
"Kuku wa kizungu" au "kuku wa kisasa" ni aina ya kuku kutoka nchi za Ulaya au Marekani. Wakati wa uongozi wa Julius Nyerere, nyakati za Ujamaa na Azimio la Arusha, vitu vingi kutoka nchi za nje viliitwa "vya kisasa". Hivyo "kuku wa kizungu" wanajulikana pia kwa jina la "kuku wa kisasa".
Kimbulungish
Kimbulungish ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Guinea inayozungumzwa na Wambulungish. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kimbulungish imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimbulungish iko katika kundi la Katlantiki.
Kialumu-Tesu
Kialumu-Tesu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waalumu. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kialumu-Tesu imehesabiwa kuwa watu 7000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kialumu-Tesu iko katika kundi la Plateau.
Kitanga
Kitanga ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47318. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 20,932 waishio humo.
Halungu
Halungu ni jina la kata ya Wilaya ya Mbozi katika Mkoa wa Songwe, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 27,151 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 53308.