Je,ndimu iko katika familia gani ya mimea?
Ndimu
Ndimu ni matunda ya mndimu (Citrus aurantiifolia), mti wa familia ya michungwa (Rutaceae). Umbo lake ni mduara wenye rangi ya majani mpaka manjano, na kipenyo cha sm 3-6. Zina ladha ya uchachu kwa sababu ya asidi ndani yao. Ndimu mara nyingi hutumika kuongeza ladha kwenye chakula na vinywaji. Kwa kawaida ni ndogo kuliko limau, na chanzo kizuri pia cha vitamini C. Katika kanda za tropiki na nusutropiki mindimu inaweza kumea mwaka wote kama maji yakiwapo. Ndimu ni chungu kidogo kuliko malimau.
Muwa
Miwa ("Saccharum" spp.) ni aina za manyasi yanayotoa sukari. Asili yake ilikuwa Asia ya Mashariki na kutoka huko imesambazwa katika nchi za tropiki penye mazingira inayofaa kwake. Kilimo cha mmea huu ni chanzo cha sehemu kubwa ya sukari kwa ajili ya matumizi ya kibinadamu na pia kwa sehemu kubwa ya ethanoli inayotengenzwa kwa matumizi ya biofueli.
Majina ya kisayansi
Hadi leo aina za mimea au wanyama zilizoainishwa na Linnaeus zinatajwa kwa herufi "L." baada ya jina la kisayansi. Kwa mfano, mpunga ni mmea wa jenasi inayotajwa kwa jina la kisayansi kama Oryza (L.) na "L." katika mabano inaonyesha kwamba jenasi hii ilielezwa mara ya kwanza na Linnaeus. Jina la kisayansi ya simba ni Panthera leo L. kwa sababu pia mnyama huyu aliwekwa na Linnaeus katika utaratibu wa uainishaji wa kisayansi. 
Delta la Nile
Katika kipindi cha mwisho wa mwaka eneo la mto Nile huwa linakuwa na mwonekano wa mwekundu na kuwa na mauwa ya lotus flowers. Upande wa chini wa eneo la Nile, yaani upande wa Kaskazini, na upande wa juu yaani upande wa Kusini, kuna mimea mbalimbali inayoota kwa wingi. Mimea inayoota kwa wingi katika eneo la Mto Nile kwa upande wa chini ni yale yanayoitwa Egyptian lotus, na kwa upande wa juu hujawa na mimea inayoitwa Cyperus papyrus au (papyrus sedge), Japokuwa mimea hii haioti kwa wingi wakati huu kama ulivyokuwa hapo awali.
Zaidi ya aina elfu moja ya ya ndege, hupatikana katika eneo la delta, ikiwa ni pamoja na ndege aina ya little gull na whiskered tern. Pia ndege wengine wanaoishi katika eneo la delta ni pamoja na grey heron, Kentish Plover, shovelers na cormorant. Pia hupatikana katika eneo hili la delta.
Chui (Pantherinae)
Chui ni wanyama mbuai wakubwa wa nusufamilia Pantherinae katika familia Felidae. Isipokuwa spishi moja (simba), wanyama hawa wana madoa au milia. Spishi nyingi zinatokea misitu au maeneo mengine yenye miti katika Afrika, Asia na Amerika, nyingine zinatokea savana na hata milima.
Mmea
Mimea ni moja kati ya makundi ya viumbe hai duniani ikijumuisha miti, maua, mitishamba n.k. Kuna zaidi ya aina 300,000 ya mimea.
Ngamia
Ngamia ni wanyama wakubwa wa jenasi "Camelus" katika familia Camelidae inayowajumlisha pamoja na lama na vikunya wa Amerika Kusini. Spishi zote mbili wamezoea kuishi katika mazingira yabisi kama jangwa au nusu jangwa. 
Fungu (mmea)
Fungu ("Celosia argentea") ni mmea wa familia Amaranthaceae unaopandwa sana katika Afrika na Asia ya Kusini-Mashariki. Majani na maua hulika.
Ndimu
Ndimu ni matunda madogo, ambayo ngozi na nyama yake ni kati ya inchi moja au mbili hivi. Ndimu huweza kuwa chungu au tamu. Ndimu chungu huwa kiasi kikubwa cha sukari na asili ya asidi citric kuliko malimao na kuwa na ladha ya asili huku ndimu tamu hukosa asidi ndani yake hivyo kuwa na ladha tamu kweli kweli.
Kiazi kikuu
Viazi vikuu au mitubwi ni mimea ya chakula iliyoainishwa katika familia Dioscoreaceae. Chakula ni sehemu nene za mizizi yake (kiazi) yenye wanga. Kiazi kikuu ni kubwa sana kuliko kiazi cha kizungu na hata kiazi kitamu. Mimea yake inapanda juu ya mimea au miti ingine na hupandwa mahali pengi pa Afrika, Asia, Amerika ya Kusini, Visiwa vya Karibi na Visiwa vya Pasifiki.
Ndege (mnyama)
Ngeli Aves: Ndege Nusungeli Neornithes: Ndege waliopo hadi sasa Oda ya juu Palaeognathae: Oda Struthioniformes: K.m. mbuni, emu, kiwi, n.k. Oda Tinamiformes: Tinamu Oda ya juu Neognathae: Oda Anseriformes: Mabata Oda Galliformes: K.m. kanga, kwale, tausi, kuku, n.k. Oda Charadriiformes: K.m. vitwitwi, chekehukwa, shakwe, sululu, n.k. Oda Gaviiformes: Wazamaji Oda Podicipediformes: Vibisi Oda Procellariiformes: Albatrosi, walinzi, walinzi wazamaji na ninga-bahari Oda Sphenisciformes: Ngwini Oda Pelecaniformes: Wari, kwarara, domomwiko, vumatiti, yangeyange, vingoyo na koikoi Oda Phaethontiformes: Ndege-mawingu Oda Suliformes: Ndegejinga, minandi, minandi-pwani na mbizi Oda Ciconiiformes: Makorongo Oda Cathartiformes: Tumbusi wa Dunia Mpya Oda Phoenicopteriformes: Heroe Oda Accipitriformes: K.m. tai, tumbusi, vipanga, shakivale n.k. Oda Falconiformes: Kozi Oda Gruiformes: Makorongo, viluwiri, kukuziwa, shaunge, fuluwili na viguudau Oda Otidiformes: Tandawala Oda Mesitornithiformes: Mesite Oda Pteroclidiformes: Firigogo Oda Columbiformes: Njiwa, ninga, hua na pugi Oda Psittaciformes: Kasuku, kwao na cherero Oda Cuculiformes: Kekeo, dudumizi na kua Oda Musophagiformes: Shorobo na gowee Oda Opisthocomiformes: Hoatzini Oda Strigiformes: Bundi, kungwi, vitaumande na mititi Oda Caprimulgiformes: K.m. virukanjia, potuu, ndege-mafuta, domo-chura n.k. Oda Apodiformes: Teleka na kolibri Oda Coraciiformes: Viogajivu, jore, keremkerem, detepwani, kurea na midiria Oda Bucerotiformes: Hondohondo, kwembekwembe, fimbi, mumbi, goregore, domomundu na hudihudi Oda Piciformes: Vigong'ota, viseleagofu, viongozi na walembe Oda Trogoniformes: Lukungu Oda Coliiformes: Kuzumburu Oda Passeriformes: Zaidi ya nusu ya spishi za ndege, k.m. shomoro, kunguru, mikesha, chiriku n.k.
Mlenda
Milenda ni mimea ya jenasi "Corchorus" katika familia Malvaceae. Majani yao huliwa kama mboga yenye kuleta afya na hupikwa kwa mchanganyiko wa mimea mbalimbali kama bamia, mboga za majani na karanga; pia huliwa kwa ugali.
Mahindi
Mbegu za mahindi huwa na sehemu ya nje iliyoungana na gamba la nje la mbegu, kama ilivyo kawaida kwa mimea mingi ya jamii ya nyasi. Muhindi huwa na mbegu nyingi, ambazo huwa hazuungani hata maramoja , na nkila moja ikiwa na ukubwa wa kama njegere hivi, zikiwa zimejipanga kwenye mistari kuzunguka gunzi ambamo zimejishikiza. Gunzi moja huweza kuwa na punje za mahindi takribanui 200 – 400, na huwa na urefu wa sentimita 10 -25. Pia huwa na rangi mbalimbali: nyeusi, kijivu, nyekundu, hudhurungi, nyeupe na njano. Zinaposagwa kuwa unga, unga wa mahindi hupatikana kwa kiasi kikubwa, huku ukiwa na makapi kidogo kuliko ngano. Lakini unga wa mahindi huwa unakosa protini muhimu ya ngano, na hivyo, kufanya uokaji kushindwa kuwa na uwezo mkubwa wa kuumuka na kufanana. 
Milima Aberdare
Mazingira kuu ndani ya milima hii ya Aberdare ni pamoja na Msitu ya mvua ambayo ina misitu ya mianzi na kisha moorland.
Pembe za magharibi ya mwinuko wa kilima haina wanyamapori wengi ikilinganishwa na miteremko wa misitu upande wa mashariki ambayo ni makazi kwa wanyamapori mbalimbali kwa upana. Kuna umati wa tembo, nyati, Nguruwe wa msitu na vilevile kifaru ambaye yuko hatarini. Aina za paka wanaweza kuonekana pamoja kama vile chui na paka wa dhahabu wa Kiafrika ambaye ni nadra . Wanyamapori wengine ambao wako hatarini ni pamoja na nguchiro wa aina ya Jackson. Tumbili wa rangi Nyeusi na nyeupe ambaye anajulikana sana kama Colobus na tumbili wa aina ya Sykes ni wengi katika sehemu hii, na vilevile ni ndogoro, forhi, mindi, paka wa aina ya serval na pongo. 
Aberdares ina mimea mbalimbali tajiri. Kuna spishi za mimea 778i, spishi zingine ambazo zinapatikana katika Mbuga ya Kitaifa ya Aberdare, kutokana na mvua na kimo cha mbuga hii. Aina ya miti ni pamoja na mkulo, mtarakwa, mpodo na mlozilozi.
Milima ya Mindu
Milima ya Mindu iko mashariki mwa Tanzania katika Mkoa wa Morogoro. 
Guguchawi
Maguguchawi ni mimea ya jenasi "Striga" katika familia Orobanchaceae iliyo vimelea. Guguchawi ni jina la jumla la spishi za "Striga". Spishi kadhaa zina majina mengine, kama kakindu, kichaani, kichawi dume na kidivu cha mbuzi.
Wapare
Embea – chunga-kitendo cha kuchunga wanyama-mfano; anachunga n`gombe.
Mndu (nm) (umoja) bvandu (wingi) – mtu-watu
Mwana (nm) umoja (wingi) watoto –mtoto-watoto
Mfu (nm) – msichana
Mthoro – mvulana 
Mka – mke 
Mmi – mme 
Mwali – mwali
Ngathu – sherehe/karamu
Papa – baba 
Mama – mama
Lumbwio – dada
Koko (Mkeku – mlala) – Bibi 
Kaka – babu 
Chacha – babu wa baba/mama
Chocho – bibi wa mama/baba
Mborere – mbaraka/Baraka
Ndima (nm) – kazi 
Kiamba (nm) – hekari/kipande cha shamba 
Itara (nm) – 1.Chatu 2.namna ya kuhesabu
Mfiri/mifiri (nm) –siku 
Fura – penda
Njicha kv – nzuri
Mwiri – 1.mwezi 2.mbalamwezi; usiku wa giza
Mmbari (nm) – jua 
Mkwabvi (nm) – mmasai 
Mfwi (nm) – mshale 
Bvura – upinde 
Mnyika – wakuja 
Mringa (nm) – maji 
Bvota – ushindi
Ifuru – Nyumba za kigweno zinazo ezekwa kwa majani na zinajengwa na miti na matope na juu ya paa huwekwa chungu.
Ifire – mjinga 
Nyungu – chungu 
Njiu – nyeusi 
Njewa – nyeupe
Ndhinya/nguju – nguvu
Kijo nm – chakula
Ngwi – kuni
Ngwia – mboga za majani/mchicha
Mnafu – Mboga ya majani/mchicha
Makungu – Makweme. Mmea unao tambaa katika miti na unatambaa kwa urefu mkubwa sana.
Mabele – Chakula cha ndizi na magimbi yaitwayo maruma.
Mghubva – Muwa
Ipodo – Parachichi 
Makafi – Ndizi zilizo menywa na kukaushwa juani na kisha kutwangwa katika kinu tayari kwa kutoa unga.
Ibada – Ni ugali upikwao kwa unga wa ndizi (ibada)
Mwindu – Shami 
Mara – 1.Majani 2.mate
Mkunga – Samaki aina ya kambale
Kyaru – kiatu 
Ipere – Samaki aina ya perege
Bvughai – Ugali 
Maruma – Aina ya magimbi yalimwayo Ugweno
Ngumba – Kiazi kitamu 
Ghira – Zaa 
Unyonge – ujauzito 
Mda – mimba
Kibvocha – motto mchanga
Agha – jenga 
Mshomo – mnon`gono 
Ukunga – yowe 
Kia – kiazi kitambaacho katika miti bali huenda chini zaidi ardhini na kuzaa kiazi.
Kichumbi – kiti
Mghombo – Ni mmea utumikao kutibu magonjwa kama malaria/homa
Mthabvi – mchawi 
Logha – Loga
Kigoda – Kiti kidogo kikaliwacho jikoni
Mshombe – supu 
Embea – kuchunga
Mrungu/rubva – Mungu
Mfumwa – Bwana
Mwiri - Mkwe
Wau – Mke mwenza
Chamwi – 1.Sura 2.Paji la uso
Marwi – Masikio
Mitho – Macho 
Mumu – Mdomo
Mbua – Pua 
Mamua –Kamasi 
Mithori - Mchozi
Maghegho – Meno
Mara – Mate 
Mabvoko – Mikono
Mnyu – Kidole 
Njwala – Kucha 
Mbafu – Kifua 
Mbari – Mbavu 
Mabvele – Matiti 
Ndenyi – Tumbo 
Ndii - Magoti
Ngobvori – Kishikizo cha mzinga
Njuki – Nyuki 
Kolo – Ndevu 
Irende – Mguu
Mrwe – Kichwa
Mwiri -Mwili
Munyu – Chumvi
Mwaru – Mzinga 
Mnyuka – Dawa ya kutibu tumbo
Mri – 1.Mti 2. Mji
Mrinyi – Mjini
Mwera – Mvua
M`mbari – Jua
Mkuta – Upepo
Lukungu – Ukungu
Thari – Samadi
Maumagho – Mkojo
Ighwe – Jiwe
Maobva – Maua / iobva-ua
Mghomba – Mgomba 
Irughu - Ndizi
Lugho – Ungo
Mwinu – Mtwangio
Kitela – Chungu kidogo (hutumika kupikia mboga)
Kichinga – Kijinga
Mriko – Mwiko
Figha – Figa 
Mti – Moshi
Maifu – Majivu
Mtiri – Masinzi
Mlale –
Kilui – Vumbi
Ubvuva – Sokoni 
Kali - Dari 
Logha – Loa 
Irinda – Gauni
Makuru – Mavi ya kuku
Marufi – Mavi/kinyesi
Kenyi – Nyumbani 
Bvuki – Asali
Kala – Zamani
Bvuwaji – Ugonjwa
Nganda – Ukuta 
Ghari – Chumba
Mtiru – Msitu 
Ighwe – Jiwe 
Ndege – Ndeghe 
Kitonga – Zawadi
Mbuta – Faini
Shina – Kitininyi
Maemba – Mahindi
Ingobe – Barage 
Mafura – Mafuta
Moro – Moto 
Kithungi – Kiyota
Mdegho – Mtego 
Teri – Udongo
Mfwa –M`ba
Mbeghu - Mbegu 
Kaka – Zamani
Ibore – Yai
Mshundi – Yai bovu 
Ighua – Mfupa
Iboho – Zizi
Mbinga – Kibuyu
Mbingu – Hirizi 
Ngwaru – Kata
M`bala – Magadi
Ishamba – Shamba 
Mwaka – Mpaka (mpaka wa shamba)
N`ganda – Ukuta
Matanonyi – Njia panda
Irabva – Kuti 
Ifumburughu – Bundi 
Choti/mlango - Mlango
Lungo – Ungo 
Kirero – Msemo
Njafi – Pombe
Itondo – Tope
Mbirimbiri – Pilipili
Ibata – Bata
Idungunya – Nyanya 
Ibvula – Utumbo
Bvwarimu – Wazimu 
Mkwaju – Mkongojo 
Ndhata – Fimbo 
Ngalawa – Boti 
Mwenyi – Mwenyeji
Ibwe – Ndizi moja 
Kiringo – Kichane 
Imwaran`ga – 
Mfwi – Mshale 
Bvura – Upinde
Mkuruti
Mikuruti ("Baphia" spp.) ni miti ya familia Fabaceae. Inatokea Afrika kusini kwa Sahara tu na spishi nyingi zinakua katika misitu ya mvua. Ubao hupendwa sana kwa kutengeneza vitu vidogo, k.m. mipini ya visu. Hutumika pia kwa kutengeneza rangi nyekundu.
Nyasi
Nyasi ni kundi la mimea inayofunika udongo; nyasi zilizo nyingi si kubwa sana lakini aina kama mianzi hufikia urefu wa miti. Kibiolojia hujumlishwa katika familia ya Poaceae au Gramineae.
Nyasi
Aina kadhaa za nyasi hutoa mbegu zinazoliwa na watu kama nafaka; nyasi hizo za nafaka kama vile mahindi, mpunga au ngano ni kati ya vyakula vya msingi vya binadamu duniani kote. Asilimia 70 ya mimea yote inayopandwa ni nyasi.. Aina nyingine za nyasi hutumika pia kama dawa za aina mbalimbali kwa binadamu na viungo vya chakula au vinywaji kama chai.
Mpea
Mipea au mipeasi ni miti midogo wa jenasi "Pyrus" katika familia Rosaceae. Matunda yao huitwa mapea. Jina "mpea" hutumika kwa "Persea americana" pia lakini afadali jina "mparachichi" litumike kwa mti huu. Asili ya mipea ni kanda ya kaskazini ya wastani na nusutropiki kutoka Ulaya ya Magharibi na Afrika ya Kaskazini mpaka Asia ya Mashariki. Spishi mbalimbali zinapandwa katika maeneo ya hewa ifaayo ili kuvuna matunda yao. Nyingine zinapandwa katika bustani.
Muhindi
Muhindi (pia: mhindi) ni mmea wa familia ya manyasi katika ngeli ya monokotiledoni. Mbegu za mhindi ni mahindi ambayo ni chakula muhimu katika sehemu nyingi za dunia pamoja na Afrika ya Mashariki na Afrika ya Kusini.
Mkarafuu
Mkarafuu ("Syzygium aromaticum") ni mti wa familia Myrtaceae. Macho ya maua yake yaliyokauka huitwa karafuu na kutumika kwa kiungo katika aina nyingi za chakula. Vikonyo vya maua huitwa makonyo na hutumika kama mbadala rahisi wa karafuu.
Mkiwi
Mikiwi ni mimea ya jenasi "Actinidia" katika familia Actinidiaceae. Mimea hii ni vichaka vyenye urefu wa hadi m 6 au mitambazi ya hadi m 30. Inazaa matunda yalikayo ambayo huitwa kiwi. Asili ya mimea hii ni Asia ya Mashariki lakini spishi kadhaa hukuzwa katika nchi nyingine, mkiwi wa kawaida ("Actinidia deliciosa") hasa katika Italia na Nyuzilandi.
Mti-kivuli
Mti-kivuli ("Acrocarpus fraxinifolius") ni mti mkubwa wa familia Fabaceae. Umepata jina lake kwa sababu hupandwa kama mti wa kivuli kwa mashamba ya mibuni, huko Asia hasa. Asili yake ni Asia ya Kusini na ya Mashariki, lakini siku hizi hupandwa pia katika kanda za tropiki za Afrika na Amerika.
Mtipitipi
Mtipitipi (pia mturituri, mchechepwa, kikwajuzi, kitimutimu, sindamu na songu; kwa lugha ya kisayansi "Abrus precatorius") ni mmea mtambaa wa familia Fabaceae. Mbegu zake nyekundu na nyeusi huitwa matipitipi na hutumika kama shanga.
Kiongozi (ndege)
Viongozi, vijumbe, walembe au ndege wa asali ni ndege wadogo wa familia Indicatoridae. Kwa kawaida jina “mlembe” hutumika kwa spishi za jenasi "Prodotiscus" na “kiongozi” kwa spishi nyingine. Ndege hawa wana rangi za kijivu, kahawa na nyeupe, pengine njano pia. Wabobea kwenye kula nta, kwa kawaida nta ya nyuki, lakini walembe na spishi ndogo za viongozi hula nta ya wadudu-gamba. Wanaitwa kiongozi kwa sababu spishi kadhaa (kiongozi mkubwa hasa) huongoza watu na wanyama kama nyegere mpaka masega ya nyuki. Watu au nyegere wakimaliza kutoa asali, kiongozi ala nta inayobaki. Viongozi hula majana, mafunza ya nta, wadudu wengine na buibui pia, na hata matunda mara kwa mara.
Yombeyombe
Yombeyombe au yombiyombi ni ndege wadogo wa familia mbalimbali. Spishi moja iko katika Ploceidae, moja katika Viduidae na 24 katika Fringillidae. Hawa ni ndege wanene yenye domo nene na rangi mbalimbali kama nyeusi, kahawia, njano na nyekundu kufuatana na spishi. Wanatokea misitu na maeneo mengine yenye miti au matete (yombeyombe wa kawaida). Hula mbegu lakini hulisha makinda yao wadudu. Yombeyombe wa kawaida hulifuma tago lake kwa majani ya manyasi katikati ya matete au mafunjo au pengine katika kichaka. Jike huyataga mayai 2-5. Yombeyombe wa Fringillidae hujenga tago lao kwa umbo wa kikombe katika panda ya mti na jike huyataga mayai 2-7. Tofauti na yombeyombe wengine yombeyombe manjano hajengi tago lake mwenyewe lakini jike huyataga mayai katika matago ya spishi nyingine, k.m. spishi za videnenda na magamaga.
Kima (mnyama)
Kima ni mamalia yeyote wa hali ya juu katika familia ya juu Cercopithecoidea (kima wa Dunia ya Kale) na oda ndogo Platyrrhini (Kima wa Dunia Mpya), kwa hivyo kima wa juu wasio Prosimii (nusuoda ya zamani) au masokwe na nyani. Kuna takriban spishi 264 wanaofahamika wa kima wanaowakilisha kundi kubwa la mamalia wa hali ya juu. Kima huonwa kama ni mwenye akili sana na tofauti na masokwe; kima daima huwa na mkia. Kima wa Dunia ya Kale wanafanana zaidi na masokwe kuliko kima wa Dunia Mpya.
Mtiti
Mititi au vilio ni ndege mbua wa jenasi mbalimbali katika familia Strigidae. Kwa kawaida ndege hawa ni wadogo kuliko bundi (sm 16-30) na wana rangi ya kahawa au kijivu pamoja na madoadoa ambayo yanafanana na gome la mti. Kwa kawaida jike ni mkubwa kuliko dume. Mititi hula wadudu hasa lakini watambaazi, wanyama na ndege wadogo pia na hata nungunungu na amfibia. Huwinda usiku kwa kawaida. Jike huyataga mayai 2-6 katika shimo lililoachwa na ndege au mnyama mwingine, lakini mara nyingi kinda moja tu akua.
Mkwaju
Mkwaju, msisi au makombe ("Tamarindus indica") ni mti mkubwa wa familia Fabaceae. Matunda yake huitwa kwaju na yana nyama gwadu ilikayo.
Mgwaru
Mgwaru ni mmea wa nusufamilia Faboideae katika familia Fabaceae (miharagwe). Maua na makaka yake ni katika mafundo mazito. Mbegu zake huitwa magwaru (kutoka na Kiurdu گوار "guaar"). Yamkini mhenga wa mgwaru ni mmea wa Afrika "Cyamopsis senegalensis" lakini umegeuka mashambani kwa Uhindi na Pakistani.
Mahindi
Mashina ya mahindi hufanana kwa nje na miti ya mianzi, na pingili zake zinaweza kufikia hata sm 20 – 30 kwa urefu. Mahindihukua haraka kwa utaratibu maalumu; majanii ya chini yakiwa kama bendera pana, yenye urefu wa sm 50 – 100 naupana wa sm 5 – 10; mashina husimama wima, maranyingi mita 2 – 3, na ki=uw ana majani mengi yaliyomwagika kila upande. Chini ya majani haya nakaribu ya shina hukua mashuke. Hukua na kuongezeka urefuk wa milimita 3 kwa siku.
Mashuke haya ni sehemu ya kike yam mea wa mahindi, ikiwa imefungwa vizuri na majani ya kutosha, na hivyo kufunikwa kwenye shina mpaka pale itakapojitokeza ndevu za njano mweishoni mwa mashuke hayo. Mashuke hayo kimsingi ni stigima ndefu ambazo huonekana kama mrundikanao wa nywele, awali wenye rangi ya kijanai lakini baadae huw ana rangi ya njano. Jamii nyingine za mahindi zimezalishwa kuzalisha mashuke mengi zaidi. 
mmea wa mahindi ukionesha mashuke, kikojyo na ndevu za mahindi.
Ncha ya shina huishia kwa shada, iitwayo mbelewele, sehemu ya ua ya kiume ya mmea wa mahindi. Kisha mbelewele kukomaana hali ikiwa kavu na yenye joto la kutosha, basi poleni kutoka sheme hiyo ya kiume ya ua huachiwa tayari kw auchavushaji. Poleni za mahindi husafirishwa kwa upepo na huweza kusafirimita kadhaa. Ndevu zile huweza kupokea poleni, kila shuke huzalisha muhindi. Na huweza kuliwa yakiwa mabiichi lakini kadiri muda unavyozidi kwenda nayo huzidi kuw makavu. Na mpaka mwisho wa msimu wa mavuno huwa ni vigumu kabisa kutafuna na huhitaji kwanza kulainishwa kwa kuchemshwa. Namana bora za kilimo hupenda kuzalisha muhindi mmoja kwa kila mmea ilikupata wenye ukubwa mzuri na wenye kufaa. 
Ngano
Ngano ni mmea wa familia ya manyasi katika ngeli ya monokotiledoni. Mbegu au punje za ngano ni nafaka ambayo ni chakula muhimu katika sehemu nyingi za dunia hasa kwenye kanda zisizo na joto au baridi kali.
Pimbi
Pimbi, kwanga, perere au wibari ni wanyama wadogo wa familia Procaviidae. Jina la kwanga litumika kwa jenasi "Heterohyrax" na perere na wibari yatumika kwa jenasi "Dendrohyrax". Wanatokea Afrika kusini kwa Sahara na Mashariki ya Kati, mara nyingi katika maeneo makavu na yenye miamba mingi. Spishi zote ni nene zenye mkia mfupi na manyoya mazito. Miguu yao ina vitakia vyenye ngozi nene na tezi nyingi za jasho ambavyo vinawasaidia kupanda miamba na miti. Rangi yao ni kijivu, kahawia au hudhurungi. Hula majani ya manyasi, ya mimea na ya miti.
Milima ya Lindi
Milima ya Lindi iko katika Mkoa wa Rukwa nchini Tanzania.
Monokotiledoni
Mazao mengine muhimu kwa uchumi yanajumuisha mitende mbalimbali, ndizi, vitunguu na familia ya vitungu. Zaidi ya hayo, balbu nyingi za maua, mimea iliyopandwa kwa mashina yao, kama vile maua.
Dome
Dome au mafuu ni wanyama wa bahari wa oda Sepiida katika ngeli Cephalopoda (kutoka Kiyunani: κεφαλος = kichwa, πους, ποδες = mguu, miguu). Ngisi, pweza, na pweza-kome wamo katika ngeli hii pia. Dome wana kome ya ndani ya kipekee iitwayo kifuu. Licha ya jina lao la Kiingereza, ambalo ni , dome si samaki bali moluska.
Oasisi
Watu wanaoishi katika Oasisi hawana budi kusimamia matumizi ya ardhi na maji kwa makini; mashamba lazima yanyunyiziwe maji ili kukuza mimea kama vile tende, tini, mizaituni na apricoti. Mmea muhimu zaidi katika Oasisi ni mitende ambao hutengeneza safu ya juu. Mitende hii hutoa kivuli kwa miti midogo kama vile ya Peach, ambayo huwa katika safu ya katikati. Kwa kupanda mimea katika tabaka mbalimbali, wakulima hutumia ardhi na maji bora zaidi. Mboga nyingi pia hukuzwa na baadhi ya nafaka, kama vile ngano, shayiri na mtama hukuzwa katika maeneo yenye unyevu zaidi. [1]
Mzabibu
Mizabibu ni spishi mbalimbali za jenasi Vitis katika familia Vitaceae; spishi kuu ni Vitis vinifera. Matunda yao huitwa zabibu ambazo hutumika kwa kutengeneza mvinyo. Mmea wa mzabibu ni mtambazi unaopanda juu ya mimea mingine au miwamba msituni, juu ya kuta katika bustani au kwa kamba shambani. Maua na matunda yamo kwa kicha.
Mpupu (Fabaceae)
Mipupu ni mimea yenye nywele zinazowasha au zinazochoma. Ile ya nusufamilia Faboideae katika familia Fabaceae (miharagwe) ni aina ya mharagwe unaotoa majani machanga na makaka yenye nywele zinazowasha. Makaka na mbegu zake huitwa upupu. Mpupu hukuzwa sana kama gubiko la udongo ili kuzuia magugu na kukauka. Mimea iliyokomaa hulimwa mara nyingi katika udongo kama mbolea kijani. Upupu huliwa pengine, hasa wakati wa njaa.
Mkunde
Mkunde ("Vigna unguiculata") ni mmea wa mazao wa nusufamilia Faboideae katika familia Fabaceae (miharagwe). Mmea huu hupandwa sana katika Afrika na katika Amerika ya Kati na ya Kusini, Asia na Ulaya ya Kusini pia. Majani na mbegu zake huitwa kunde na hizi ni chakula muhimu.
Kidukari
Vidukari, vidukali au wadudu-mafuta ni wadudu wadogo wa familia Aphididae katika oda Hemiptera ya nusungeli Pterygota (wenye mabawa). Aphididae ni familia pekee ya familia ya juu Aphidoidea iliyopo hadi sasa; familia nyingine zimekwisha zote. Vidukari ni miongoni mwa wadudu wasumbufu sana katika kilimo na katika bustani na juu ya mimea nyumbani, kwa sababu wanafyunza utomvu wa mimea, ule wa floemi hasa lakini mara kwa mara ule wa ksilemi pia. Utomvu wa floemi una ukolezi mkubwa wa sukari na ukolezi mdogo wa asidi-amino. Ili kupata asidi-amino za kutosha, lazima kidukari afyunze utomvu mwingi na kwa sababu ya hii anapata sukari zaidi ya kiasi anachohitaji. Kiasi cha sukari kilichozidi kinatolewa kama mana (kitone cha shira chenye ukolezi mkubwa sana wa sukari: honeydew kwa Kiing.). Sisimizi wanapenda mana sana lakini hawawezi kunywa yote. Kwa hivyo mana nyingi inaanguka kwenye majani na hapa kuvu nyeusi inaanza kukua juu yake. Kuvu hii inazuia majani yasifanye usanidimwanga na mmea unanywea. Kwa bahati nzuri wakulima wana wadudu rafiki ambao hula vidukari kama wadudu-kibibi (lava na wadudu wapevu), wadudu mabawa-vena (lava na wapevu), nzi-wangamaji (lava tu), nyigu wa kidusia (lava tu), buibui-kaa n.k. Pia kuna kuvu viuawadudu (entomopathogenic fungi) inayoambukiza wadudu hawa, kama "Metarhizium anisopliae", "Beauveria bassiana", "Isaria fumosorosea" na "Lecanicillium longisporum".
Bundi (Tytonidae)
Bundi (pia mabundi) ni ndege mbua wa familia Tytonidae na jenasi mbalimbali ya familia Strigidae. Ukurasa huu unahusu familia Tytonidae. Spishi hizi zina rangi ya kahawa nyuma na nyeupe mbele zenye madoa madogo meusi. Kichwa chao kina umbo wa mviringo na uso mwao una umbo wa moyo. Bundi hula ndege na wanyama wadogo, wanyama wagugunaji hasa, lakini wadudu wakubwa pia. Jike huyataga mayai 2-7 kwa mahali palipofunika kama tago lililoachwa na ndege mwingine ndani ya tundu ya mti, ufa wa mwamba, dari la nyumba au kihenge n.k.
Mwewe
Mwewe ni ndege mbuai wa nusufamilia Elaninae na Milvinae katika familia Accipitridae. Hawana sifa bainifu pamoja isipokuwa wengi wana mkia mwenye panda. Mabawa yao ni marefu na miguu yao haina nguvu kwa sababu yake ndege hawa huruka sana angani. Hukamata aina nyingi za mawindo, kama wanyama wadogo, ndege na wadudu wakubwa, lakini hula mizoga sana pia.
Nyasi-bahari
Nyasi-bahari ni mimea ya baharini ya familia 4 za oda Alismatales: Cymodoceaceae, Hydrocharitaceae, Posidoniaceae na Zosteraceae, inayofanana na nyasi za kweli (Poales: Poaceae).
Salamanda
Salamanda ni wanyama wa oda Caudata katika ngeli Amfibia wafananao na mijusi. Wanatofautiana na vyura kwa kuwa na mkia hata katika hatua ya mnyama mzima. Ngozi yao haina magamba na ni laini na nyevu, lakini ngozi ya spishi nyingi za familia Salamandridae ni kama mahameli au ina sugu. Rangi ya salamanda ni nyeusi, kijivu au kahawia kwa kawaida, lakini madume ya spishi nyingi hupata rangi kali wakati wa kuzaa. Spishi kadhaa zina sumu katika ngozi yao na hizi zina daima madoa au milia ya rangi kali ili kuonya wanyama mbuai. Takriban salamanda wote wanatokea nusudunia ya kaskazini, lakini spishi kadhaa zinatokea Amerika ya Kusini. Spishi nne zinatokea Afrika tu, huko kaskazini (Maroko, Aljeria na Tunisia).
Mbwa
Mbwa ni wanyama mbua wa familia Canidae, lakini takriban spishi zote za Afrika zinaitwa bweha au mbweha. 
Milima ya Ngong
Milima ya Ngong ni vilele katika safu ya milima na vilima inayopatikana kusini mwa Kenya, upande wa mashariki ya Bonde la Ufa la Afrika Mashariki. Iko kusini magharibi karibu na Nairobi. "Ngong" ni neno la Kimaasai maana "nguyu"
Mgomba (mmea)
Migomba ni mimea mikubwa sana (mara nyingi huitwa miti lakini si miti kweli) ya jenasi "Musa" katika familia Musaceae inayozaa ndizi.
Mpilipili (Solanaceae)
Mipilipili au mipiripiri ni mimea ya jenasi "Capsicum" katika familia Solanaceae ambao matunda yao, yaitwayo pilipili, hutumika kama kiungo kwa ajili ya ladha yao kali sana. Lakini kuna namna zisizo na ladha kali na hizi huitwa pilipili hoho. Kinyume na hizi pilipili kichaa ni kali sana.
Mboga (mmea)
Miboga, pia milenge, ni mimea ya familia Cucurbitaceae kwenye jenasi "Cucurbita", "Momordica" na "Coccinia". Hukuzwa sana duniani kokote kwa ajili ya matunda yao makubwa yanayoitwa maboga.
Mmoyomoyo
Mimoyomoyo, miharita au mimwaka ni miti ya jenasi "Sapindus" katika familia Sapindaceae ambayo matunda yake, inayoitwa moyomoyo, hutumika kwa kutengeneza aina ya sabuni. Uziduzi wa matunda hutumika kwa kulevya samaki au kuua konokono wa maji ambao wanaambukiza kichocho. Jenasi hii ni jenasi-mfano ya Sapindaceae.
Kinili
Vinili ni ndege wadogo wa jenasi "Vidua" katika familia Viduidae ambao wanatokea Afrika tu. Wanaitwa fumbwe pia pamoja na spishi nyingine za "Vidua". Wakati wa kuzaa madume wana rangi ya nili, lakini wakati wengine wana rangi za majike, kahawia na nyeupe, wenye michirizi miwili kwa utosi. Hula mbegu za manyasi hasa lakini wadudu pia, kumbikumbi aghalabu.
Bata-shimo
Mabata-shimo ni ndege wa maji wa nusufamilia ya Tadorninae katika familia ya Anatidae. Mabata hawa ni katikati ya mabata wachovya na mabata bukini kwa ukubwa na kwa umbo. Wanaitwa mabata-shimo kwa sababu spishi nyingi hutaga mayai ndani ya shimo la mti au pango la sungura, mhanga n.k. Hula wanyamakombe, kaa, wadudu, nyungunyungu au manyasi, mimea ingine na mbegu. Wakiruka angani wanafanana zaidi na mabata bukini kuliko na mabata wachovya.
Ndizi sukari
Mti wa ndizi sukari huitwa mgomba ambao humwagiliwa maji ya kawaida au maji ya sabuni na kustawi tofauti na miti mingine ambayo ikimwagiwa maji ya sabuni hupoteza uhai.
Mfiwi mafuta
Mfiwi mafuta au mnjahe ("Lablab purpureus") ni jina la mmea katika familia Fabaceae. Mbegu zake huitwa fiwi mafuta au njahe (kutoka na Kikikuyu: ). Mfiwi mafuta ni mmea wa Afrika unaokuzwa mahali popote katika ukande wa tropiki siku hizi.
Kindi-miamba
Kindi-miamba (Petromus typicus) ni mnyama mgugunaji mdogo na spishi pekee ya familia Petromuridae. Kinyume na jina lake mnyama huyu si kindi lakini jamaa ya nungunungu. Spishi hii inatokea Namibia na sehemu za Angola na Afrika Kusini katika maeneo yenye miamba. Jina la “Petromus” linatoka kwa Kilatini petra = mwamba na mus = kipanya.
Mlonge
Mlonge, mlongo, mronge, mrongo, mkimbo au mzunze (Moringa oleifera) ni mti wa jenasi pekee, Moringa, ya familia Moringaceae. Asili ya mti huu ni Uhindi lakini siku hizi hupandwa mahali pengi pa kanda za tropiki na nusutropiki. Hutumika kwa kulisha mifugo, chakula cha watu, kuboresha mashamba, kusafisha maji ya kunywa na mitishamba. Majani yake ni chakula bora (mboga chungu), lakini maganda mabichi, maua, mbegu, mafuta ya mbegu na mizizi hulika pia.
Ndizi
Ndizi hukua kwenye mrindikano mdogo, ujulikanao kama kichana, na kila kichana huwa na ndizi kama 20 hivi huku mkungu mmoja ukuweza kuchukua vichana 3 – 20 kwa wastani. Mkungu unaweza kufkia uzito wa kilo 30 – 50. Ndizi moja kwa wastani huwa na uzito wa gramu 125, ambayo kwa makadirio huwa na maji 75% na mada kavu 25%. Kila ndizi huwa na ganda yenye sehemu laini iliwayo ndani yake. Tena sehemu hiyo ya ndani na maganda huweza kuliwa katika hali ya ubichi au kasha kuiva. Kwa taratibu nyingi za Magharibi, sehemu ya ndani ikiwa mbichi ndiyo hupendelewa kupikwa na kuliwa, huku huko Asia ndizi na maganda yake hupikwa na kuliwa. Tunda la ndizi huwa na nyuzi nyuzi ndani yake, ambazo huwa hasa katikati ya ganda na sehemu laini ya ndani. Sehemu ya laini ya ndani kwa kawaida hugawanyika kwa urahisi kuanzia juu mpaka chini, kwenye sehemu tatu. Ndizi ni chanzo kizuri cha vitamini B6, vitamini C na potasiamu.
Mdudu-gamba
Wadudu-gamba au wadudu magamba ni wadudu wadogo wa familia ya juu Coccoidea katika oda Hemiptera ya nusungeli Pterygota (wenye mabawa). Spishi nyingi ni sumbufu, hususa kama wadudu wakiwa tele juu ya mimea, kwa sababu wanafyunza utomvu, kama vidukari na nzi weupe. Lakini hawasambazi virusi kwa sababu hawaendi kutoka mmea mmoja kuelekea mmea mwingine, kama nzi weupe. Hata shida ya kuvu inayokua kwa mana siyo kubwa kuliko shida za vidukari na nzi weupe. Spishi kadhaa hutumika kwa udhibiti wa kibiolojia ili kuua mimea misumbufu, hususa mimea iliyowasili (au kuwasilishwa) kutoka bara jingine. Wadudu-gamba wenyewe huuawa na wadudu wengine, kama wadudu-kibibi, wadudu mabawa-vena, nyigu wa kidusia n.k. Pia kuna kuvu viuawadudu (entomopathogenic fungi) inayoambukiza wadudu hawa, kama "Beauveria bassiana", "Lecanicillium lecanii" na "Aschersonia marginata".
Mkungu (mti)
Mkungu ("Terminalia catappa") ni mti mkubwa unaopandwa sana katika kanda ya tropiki. Asili yake labda ni Asia ya Kusini lakini hii siyo ya hakika. Jozi za matunda yake (kungu) huliwa sana huko pwani.
Mbega
Mbega (pia: mbegha ) ni kima wa nusufamilia Colobinae katika familia Cercopithecidae. Wanatokea Afrika na Asia. Spishi nyingi huishi mitini lakini spishi nyingine huishi savana zenye miti na hata mijini. Vidole gumba vya spishi za Afrika vimekuwa vigutu pengine ili kurahisisha kwenda katika miti. Mbega hula majani, maua na matunda, pengine wadudu na wanyama wadogo.
Bundi (Strigidae)
Bundi (pia mabundi) ni ndege mbua wa familia Tytonidae na jenasi mbalimbali ya familia Strigidae. Ukurasa huu unahusu familia Strigidae. Spishi hizi zina kichwa kikubwa chenye umbo wa mviringo, mkia mfupi na rangi ya kamafleji. Kwa kawaida jike ni mkubwa kuliko dume. Mabawa yao ni marefu na mapana. Bundi hula ndege na wanyama wadogo, wanyama wagugunaji hasa, lakini watambaachi na wadudu wakubwa pia. Jike huyataga mayai 2-7 katika shimo ndani ya mti au tago lililoachwa na ndege mwingine, pengine katika sanduku la kutagia.
Manikwe
Manikwe au nyika ni samaki wa maji baridi wa familia Malapteruridae katika oda Siluriformes ambao wanatokea Afrika tu. Familia hii ina jenasi 2 na spishi 21. Spishi kadhaa za familia hii zina uwezo wa kutoa mrusho wa umeme hadi volti 350 wakitumia mabamba ya umeme ya ogani maalumu. Manikwe hupatikana katika Afrika ya kitropiki na Mto Naili. Hukiakia usiku na hula nyama. Spishi fulani hujilisha hasa samaki wengine wakiwaondelea mawindo yao nguvu kwa mirusho ya umeme, lakini wengine hula kitu chochote kwa sakafu ya maji k.m. invertebrata, mayai ya samaki na takataka.
Mpira (Hevea)
Mpira ni spishi ya mti ("Hevea brasiliensis") katika familia Euphorbiaceae. Utomvu wake huvunwa ili kutengeneza dutu kinamo inayoitwa mpira pia. Jina “mpira” hutumika pia kwa miti ingine kama "Landolphia kirkii", "Saba comorensis", "Manihot glaziovii", "Sonneratia alba "na" S. caseolaris".
Mrungi
Mrungi, murungu au mlonge (lakini tafadhali tumia kwa Moringa oleifera) ni kichaka au mti mdogo wa familia Celastraceae. Majani na vitawi yake huitwa miraa na hutafunwa kama kichocheo.
Kungumanga
Kungumanga (kwa Kiingereza: "nutmeg") ni mbegu ya miti ya aina mkungumanga ("myristica fragrans"). Asili ya miti hiyo iko kwenye visiwa vya Indonesia lakini leo ipo pia katika sehemu nyingine za tropiki pamoja na Afrika.
Ndimu
India inaongoza kwa kuzalisha kwa wingi malimao na ndimu kwa wingi zaidi kwa asilimia 16, ikifuatwa na Meksiko (14. 55%), Ajentina (10%), Brazili (85%) na Hispania (7%)
Mnjugu-mawe
Mnjugu-mawe ("Vigna subterranea") ni mmea wa mazao wa nusufamilia Faboideae katika familia Fabaceae unaozaa njugu-mawe, mbegu zake ambazo zipo moja moja au mbili mbili ndani ya makaka. Tofauti na makaka ya kawaida vikonyo vya yale ya mnjugu-mawe huingia ardhini na makaka yanaendelea chini.
Kima (kabila)
Kima ni wanyama wa kabila Cercopithecini katika familia Cercopithecidae. Spishi za jenasi "Chlorocebus" huitwa ngedere au tumbili kwa kawaida. Wanatokea Afrika chini ya Sahara, lakini spishi kadhaa zimewasilishwa katika sehemu nyingine za dunia.
Njiri
Njiri ni ndege wadogo wa jenasi "Nesocharis", "Nigrita" na "Parmoptila" katika familia Estrildidae ambao wanatokea Afrika tu. Wanafana na mishigi wenye rangi za nyeusi, kijivu na kahawia, pengine nyekundu au buluu. Hula wadudu, matunda madogo na mbegu. Tago lao ni tufe la manyasi, nyuzinyuzi na vigoga lenye mwingilio kwa kando. Jike huyataga mayai 3-6.
Ndizi
Ndizi hulimwa katika zaidi ya nchi 107 duniani. katika nchi nyingi, ndizi humaanisha zile laini na tamu ambazo huliwa kama matunda baada yamlo. Lakini pia ndizi zaweza kukatwa na kukaushwa na kuliwa kama vile chipsi. Ndizi zilizokaushwa pia zaweza kusagwa na kupata unga wa ndizi.Ingawa baadhi ya aina ya migomba ya mwituni huwa na ndizi zenye mbegu kubwa na ngumu, ndizi zinazoliwa kwa kawaida huwa hazina mbegu. Kwa kawaida ndizi zote aidha hutumiwa zikiwa zimeiva, za njano na laini au zikiwa mbichi yaani, za kijani na ngumu kiasi. Kwa wastani ndizi zinazouzwa biashara kimataifa ni asilimia 10 – 15 tu, huku Marekani na Uingereza wakiwa wanunuzi wakuu. Maubmile. mmea wa ndizi.
Magimbi
Magimbi au majimbi (ing. "taro") ni moja ya chakula chenye asili ya mizizi ambayo hupatikana sehemu mbalimbali duniani. Mmea wao huitwa mgimbi, mjembe, mjimbi au myugwa ("Colocasia esculenta") unaoainishwa katika familia Araceae.
Dalasini
Dalasini (kwa Kiingereza cinnamon) ni aina ya kiungo chenye harufu nzuri kilichokaushwa kutoka katika gome la ndani la spishi 6 za miti za jenasi "Cinnamomum" katika familia Lauraceae inayoitwa mdalasini. Gome linaweza kukatwa katika vipande, kuviringishwa katika "vijiti" au kusagwa kuwa ungaunga.
Mplamu
Mplamu ni mti wa jenasi ya "Prunus", na nusujenasi ya "Prunus". Nusujenasi hii huutofautisha mplamu na nusujenasi nyingine ( pichi, cheri n.k. ) kwenye matawi kwa kuwa na chipukizi la mwisho na machipukizi mengine yametengana ( hayapo kama kundi ), maua yamekaa pamoja moja mapaka matano, na tunda likiwa na mfereji mmoja kuanzia juu mpaka chini, na jiwe dogo.
Matunda ya mplamu au maplamu yaliyokomaa huwa na utando mweupe ambao huyapa muonekano wa bafaru hivi lakini hutoka kwa urahisi. Hii huwa ni nta, kitaalamu epicuticular wax, na utando huo hujulikana kama “nta ya kuchanua”
Mpopoo
Mpopoo ("Areca catechu") ni mti unaozaa popoo. Kokwa hii huliwa sana huko Asia ya kusini na kusini-mashariki na pia katika nchi kadhaa za Afrika ya Mashariki zenye idadi kubwa za Wahindi. Jenasi "Areca" ni jenasi-mfano ya familia Arecaceae.
Waidakho
Upungufu wa mashamba na utandawazi umewalazimu Waidakho kubadili mtindo wao wa maisha huku wengi wakijihusisha na ukulima wa ng'ombe za maziwa na katika kiwango kidogo,ukulima wa majani chai. Mhindi hata hivyo ndio mmea unaokuzwa zaidi,ukiwapa chakula chao cha kawaida -sima (ubushuma). Huvunwa mara mbili kwa mwaka.
Mchani
Michani au mikenge ni miti ya jenasi "Albizia" katika nusufamilia Mimosoideae ya familia Fabaceae, lakini spishi nyingine zina majina kama mporojo, mkami na mkalala. Spishi nyingi ni miti midogo, lakini spishi kadhaa ni kubwa sana (k.m. Mchani-mbawe). Majani yao yana sehemu nyingi na maua yana stameni zilizo ndefu kuliko petali. Kwa kawaida stameni ni shaufu na petali hazionekani sana.
Ndizi
Hata hivyo, ndizi zinabakia kuwa miongoni mwa matunda matamu sana.
Mdalasini
Midalasini ni miti mikubwa kiasi ya jenasi "Cinnamomum" katika familia Lauraceae ambayo gome lao hutumika kama kiungo kinachoitwa dalasini. Jenasi "Cinnamomum" ina spishi zaidi ya 300 lakini gome la spishi 6 tu huuzwa kama dalasini.
Mgunga
Migunga ni miti ya jenasi "Vachellia" katika familia Fabaceae yenye miiba mirefu kiasi na majani yenye sehemu nyingi. Zamani spishi hizi ziliainishwa katika jenasi "Acacia" lakini wanasayansi wamegawanya jenasi hii kwenye jenasi tano: "Acacia", "Vachellia", "Senegalia", "Acaciella" na "Mariosousa". Spishi za "Vachellia" zina miiba miwili mirefu na nyofu kwenye kila kifundo. Miti hii inatokea maeneo kavu ya Afrika, Amerika, Asia, Australia na Ulaya (imewasilishwa).
Mlimau
Mlimau ("Citrus × limon") ni mti wa jamii ya mchungwa unaozaa malimau.
Ndizi
Ndizi zipo katika familia ya Musaceae. Hulimwa hasa kwaajili ya matunda yake, na mara kadhaa kwaajili ya uzalishaji wa nyuzi na kama mimea ya mapambo. Sababu tu mimea ya ndizi, migomba, huwa mirefu na migumu kiasi, huonwa kama ni miti ya kweli, wakati ukweli ni kwamba; kutokana na muundo wa sehemu zake za ndani ya shina migomba si miti ya kweli. Mimea mingi ya aina hii, kitaalamu pseudostem, huweza hata kufikia urefu wa mita 2 – 8, na majani yake hata mpaka urefu wa mita 3.5. na ikikomaa, migomba hutoa mikungu ya ndizi zenye rangi ya kijani ambazo zikiiva hubadilika na kuwa na rangi ya manjano au wakati mwingine hata rangi nyekundu. Kisha kutoa matunda, mgomba hufa na nafasi yake huchukuliwa na mgomba mwingine.
Mkonge
Mikonge ni mimea ya jenasi "Sansevieria" katika familia Asparagaceae. Majani yao huitwa makonge. Jina hili limesilikiwa kwa "Agave sisalana" (mkonge dume unaolimwa kwa uzalishaji wa katani) na spishi nyingine za jenasi "Agave" (mkonge-pori).
Mwendamiti
Wendamiti ni ndege wadogo wa jenasi "Sitta" katika familia Sittidae. Wana kichwa kikubwa kwa kulinganisha, mkia mfupi na domo na miguu zenye nguvu. Takriban spishi zote zina rangi ya kijivu au buluu juu, nyekundu au nyeupe chini na mstari mweusi machoni. Spishi nyingi zinatokea kanda za wastani za nusudunia ya kaskazini, lakini spishi kadhaa zimejirekebisha na maeneo makavu ya joto. Spishi mbili (mwendamiti wa Atlasi na mwendamiti wa Aljeria) zinatokea Afrika ya Kaskazini.
Mwiluti
Mwiluti, kiburabura, mkomahoya (kutoka Kisambala) au mueri (kutoka Kigikuyu: ; kwa lugha ya kisayansi: "Prunus africana") ni mti mkubwa kiasi wa familia Rosaceae. Hutokea milimani kwa Afrika kusini kwa Sahara. Gome lake hutumika kwa kutibu ongezeko la tezi kibofu.
Mfiwi
Mfiwi ("Phaseolus lunatus") ni jina la mmea katika familia Fabaceae. Mbegu zake huitwa fiwi. Asili ya mfiwi ni milima ya Andes na Amerika ya Kati. Siku hizi mimea hii hukuzwa mahali pengi katika maeneo yaliyo na joto wastani.
Kwinini
Kwinini ni alkaloidi ambayo inaweza kupunguza homa, inayofanya kazi dhidi ya malaria, maumivu na uvimbe. Gome la mti wa familia ya "Cinchona" imejaliwa kwinini ya asili. Mti huo unapatikana huko Andes, Amerika ya Kusini, Indonesia, na Kongo.
Limau
Limau (pia: limao; kutoka Kar. ليمون limun) ni tunda la mlimau. Pamoja na chungwa, danzi, balungi na ndimu ni mojawapo kati ya matunda chungwa.
Asidi amino
Baadhi ya asidi amino zisizo za kawaida hutumika katika mimea kama kinga dhidi ya wanyama walao mimea.[44] Kwa mfano kanavanini ni mfano wa argininiambayo hupatikana katika mimea ya jamii ya kunde,[45] na kwa kiasi kikubwa hasa katika Kanavalia gladiata (maharage upanga ).[46] Hii asidi amino hulinda mimea kutoka waporaji kama vile wadudu na inaweza kusababisha ugonjwa kwa watu kama aina fulani ya kunde ni kuliwa bila ya usindikaji.[47] Asidi amino isiyo protini mimosini hupatikana katika aina nyingine ya kunde, hasa Leucaena leucocephala. [48] Mchanganyiko huu ni mfano wa tairosini na inaweza kuwa sumu kwa wanyama wanaolishwa na mimea hiyo.
Ua
Mimea mingi huunganisha sehemu za kike na za kiume ndani ya ua moja; mfano ni ua la waridi. Kuna pia mimea yenye maua ambayo ni ama ya kike au ya kiume, kwa mfano maua ya mtango au mboga.
Milima ya Nyihara
Milima ya Nyihara iko katika Mkoa wa Mara nchini Tanzania.
Ngiri
Ngiri, gwasi au mbango (ing. "warthog") ni wanyama wa jenasi "Phacochoerus" katika familia Suidae. Hawa ni aina za nguruwe-mwitu wenye sugu kubwa kichwani, madume hasa (sababu ya jina kwa Kiingereza: warthog). Wana pamba ndefu, zile za dume ndefu kuliko zile za jike. Hula manyasi, mizizi, beri na matunda mengine, gamba la miti, nyoga na hata mayai, mizoga na pengine wadudu na wanyama wadogo. Wakila hupiga magoti ya mbele na wakitoroka kitisho huweka mkia juu wima.
Fimbi
Fimbi ni jina linalotumika kwa spishi ndogo za familia ya ndege Bucerotidae; spishi moja inaitwa kwembe au kwembekwembe pia. Spishi kubwa za familia hii zinaitwa hondohondo. Fimbi wana domo kubwa lakini lile halina aina ya pembe juu lake kama domo la hondohondo au pembe hii ni dogo sana. Domo linaweza kuwa jeusi, jekundu au njano. Isipokuwa fimbi wadogo, spishi za Afrika zinatokea savana kavu na spishi za Asia zinatokea misitu. Fimbi hula matunda, mbegu, wadudu, mijusi na panya.
Mmea
Sayansi inayochunguza mimea huitwa botania ambayo ni kitengo cha biolojia. Kwenye uainishaji wa kisayansi mimea hujumlishwa katika himaya ya plantae kwenye milki ya Eukaryota (viumbehai vyenye kiini cha seli na utando wa seli).
Mbangi
Kimatibabu sehemu tofauti za Mbangi hutumika kwa shughuli tofauti za tiba. Mbegu za Hemp hutumika kupunguza ugonjwa wa moyo kwa vile hutoa nitriki oksidi inayopumzisha mishipa ya damu na kushusha shinikizo la damu. Mafuta yatokayo kwa mbegu hizi za mbangi hutumika kutibu magonjwa ya ngozi. Mbegu za Mbangi Hemp pia zina asidi aina ya GLA (Gamma-Linolenic Acid) inayotumika kupunguza athari za prolactini inayosababisha dalili za kabla ya hedhi (Premenstrual Syndrome) wakati wa kukatika uzazi (menopause).[7][6] Magonjwa mengine ambayo Mbangi una uwezo wa kutibu ni kama vile pumu, ugonjwa wa Parkinson, umbugiaji wa pombe kupindukia, woga wa kula (anoreksia nevosa), unyogovu, ugonjwa wa maungio ya mifupa (athritisi), gliomas, kifafa, shida ya kupumua usingizini (apnea) na glaukoma.[8] Mafuta ya CBD inayotolewa kutoka kwa mbangi yanauwezo wa kutibu wasi wasi (anxiety) na huzuni (depression).[9] Mbegu za mbangi pia zaweza kutolewa mafuta au dizeli oganiki inayoweza kutumika kwa jenereta au kuendesha injini nyingine za dizeli.[10][11][12][13] Utafiti unaendelea kuhusu uwezekano wa kutumia mbangi katika utengenezaji wa karatasi za kuandikia na kuhusu madhara yake kwa afya[14].
Ninga
Ninga ni ndege wa nusufamilia Treroninae katika familia Columbidae. Spishi nyingi zina rangi ya majani na manjano, nyingine zina rangi ya buluu. Spishi hizi zinatokea Afrika na Asia. Hula matunda, hususa matini. Hulijenga tago lao mitini na jike huyataga mayai mawili.
Chui milia
Chui milia wanaishi katika Asia katika pembetatu kati ya Uhindi, Siberia ya kusini na Indonesia. Mazingira wanayoendelea ni misitu. Siku hizi idadi ya chui milia imepungua sana kutokana na upotevu wa maeneo na kuvindwa. 
Mnazi (mti)
Mnazi (Cocos nucifera) ni kati ya miti muhimu zaidi kwa ajili ya uchumi wa kibinadamu katika nchi za tropiki. Mnazi ni mmea wa familia ya Palmae (au: Arecaceae). Asili yake inafikiriwa iko Asia ya kusini lakini umesambaa tangu karne nyingi sana. Mbegu wake unaweza kuzaa hata baada ya kukaa kwenye maji ya bahari kwa muda fulani hivyo inawezekana ya kwamba mnazi ulisambaa peke yake kwenye pwani za bahari. Lakini bila shaka watu waliibeba safarini kwa sababu ni chakula.
Ndwindwi
Ndwindwi au dwidwi ni ndege wadogo wa jenasi "Erythrocercus" katika familia Cettiidae. Spishi nyingine za familia hii zinaitwa kuchanyika. Ndwindwi wanafanana na chechele, lakini bila mkia mrefu sana, na kwa hivyo zamani waliainishwa katika familia Monarchidae. Jina la jenasi linatoka lugha ya Kiyunani: ερυθρος = nyekundu na κερκος = mkia. Mbili baina ya spishi tatu zina mkia mwekundu kwa kweli lakini ile ya tatu ina mkia njano. Ndwindwi wanatokea misitu ya Afrika kusini kwa Sahara. Hula wadudu. Hulijenga tago lao kwa umbo wa kikombe au kikapu kwa majani na malaika. Jike huyataga mayai 2-4.