Askofu wa kwanza wa kanisa la Anglikana anaitwa nani?
Waanglikana
Mfalme Henri VIII alitawala Uingereza miaka 1509-1547, wakati wa Martin Luther.
Askofu
Neno letu "askofu" limetokana na Kiarabu أسقف "uskufu" ambalo ni umbo la Kiarabu la neno la Kigiriki επισκοπος "episkopos". Neno hilo katika mazingira ya Wakristo wa kwanza lilitumika kumtajia mwangalizi au msimamizi wa shughuli mbalimbali serikalini, katika shirika za wananchi au penye ujenzi.
Waanglikana
Siku hizi Waanglikana wa Marekani wamekuwa wa kwanza kumbariki askofu wa kike (ni Mnegro) na askofu shoga, lakini katika suala la kupokea wanawake katika ukasisi na uaskofu na vilevile katika suala la ushoga majimbo yao yametofautiana kiasi cha kuelekea farakano.
Aspreno wa Napoli
Aspreno wa Napoli alikuwa Mkristo wa karne ya 1 BK; anatajwa kama askofu wa kwanza wa mji huo wa Italia Kusini.
William Tyndale
William Tyndale alikuwa mwanatheolojia Mwingereza, kasisi ya kanisa na mtaalamu aliyetafsiri Biblia mara ya kwanza katika Kiingereza cha kisasa. Alizaliwa huko Gloucestershire mnamo mwaka 1494 - aliuawa Vilvoorde (Brabant - Ubelgiji ya leo) tarehe 6.9.1536. Tafsiri yake ya Biblia ilikuwa toleo la kwanza lililochapishwa kwa kutumia mitambo mapya ya uchapaji vitabu.
Laurean Rugambwa
Laurean Rugambwa (12 Julai 1912 - 8 Desemba 1997) alikuwa askofu Mkatoliki nchini Tanzania aliyeendelea kuwa kardinali wa kwanza kutoka Kusini kwa Sahara katika Kanisa Katoliki.
Waanglikana
"Majimbo" ya Waanglikana (Jimbo la Tanzania, Jimbo la Kenya, Jimbo la Uganda n.k., kila jimbo likiwa na madayosisi mbalimbali) hujitegemea, pamoja na kumkubali Askofu wa Canterbury (Uingereza) kuwa kiongozi wa kiroho kama mwenyekiti wa maaskofu wa Kianglikana lakini hana utawala.
Remigius wa Reims
Remigius au Remi wa Reims, (kwa Kifaransa: Rémi au Rémy; Cerny-en-Laonnois, karibu na Laon, Picardy, 437 – Reims, Champagne, 13 Januari 533) alikuwa askofu wa Reims (Ufaransa) anaheshimiwa kama "mtume wa Wafaranki". Tarehe 25 Desemba 496 alimbatiza mfalme Clovis I na kwa njia hiyo alivutia Wafaranki wengi katika Ukristo, jambo muhimu sana katika historia ya Kanisa na ya Ulaya kwa kuwa hilo lilikuwa kabila la kwanza la Wagermanik kuingia Kanisa Katoliki bila kupitia Uario halafu lilitawala sehemu kubwa ya Ulaya magharibi na kuunda ustaarabu wake.
Mwalimu wa Kanisa
Wa kwanza kutangazwa (mwaka 1298) ni mababu wa Kanisa wanne muhimu zaidi upande wa Magharibi: Ambrosi wa Milano, Agostino wa Hippo, Jeromu na papa Gregori I. 
Kanisa la Moravian Jimbo la Jamaika
Tangu mwisho wa karne ya 19 Wajamaika wazalendo walipokelewa katika nafasi za uongozi kama wasimamizi wa makanisa na wachungaji. Askofu wa kwanza mzalendo alikuwa S. U. Hastings aliyebarikiwa 1961.
Chapeli
Skyddad Chapel ni mali asili ya mtu binafsi. Katika karne ya 19 ilikuwa kawaida, mara nyingi inajengwa kukabiliana na miji. Mara nyingi walikuwa kilichoanzishwa na Kiinjili Philanthropists pamoja na maono ya kueneza Injili ya Yesu Kristo katika miji ambao mahitaji sikuweza tena kuwa alikutana na parokia. Baadhi ya kazi zaidi faraghani, mtu tajiri kwa kujenga chapeli yake aliweza kualika wahubiri aliowataka. Wao ni anomalies katika sheria ya kikanisa ya Kiingereza, kuwa hakuna Parokia eneo hilo, lakini kuwa na uwezo wa kuwa na leseni kwa mkleri wa Anglikana huko. Kihistoria wengi walikuwa Proprietary Makanisa ya Kianglikana Chapels. Miaka wao mara nyingi wamekuwa omvandlas Parokia ya kawaida.
Anne Boleyn
Henry alikataliwa kibali cha Papa wa Roma kwa talaka hii, akaamua kujitenga na usimamizi wa Papa, akajitangaza kuwa mkuu wa Kanisa la Uingereza na maaskofu wa kanisa hilo walimkubalia talaka.
Mbeya (mji)
Kanisa la Anglikana lililokuwa dhehebu rasmi la Uingereza lipo chini ya Uzunguni na karibu na ofisi za kiserikali (zinazoelekea siku hizi kuhamishwa kwenda Foresti) kama Mkuu wa Mkoa na mahakama. Kanisa hili ni jengo dogo kwa sababu lilipangwa kwa kundi dogo la maafisa na wafanyabiashara pamoja na wakulima Waingereza wa Mbeya. Kanisa la mjini la Moravian, ambalo ni dhehebu la Kikristo asilia la Mbeya liko Majengo iliyokuwa sehemu kwa Waafrika. Kati ya Waingereza hawakuwepo Wamoravian. Kanisa Kuu Katoliki lilihudumia Wazungu wachache, hasa Waeire, kati ya wakoloni pamoja na Wahindi kutoka Goa na pia Waafrika: kwa hiyo iko kati ya Uzunguni na Uhindini karibu na Majengo.
Historia ya Kanisa
Mara nyingi tumezoea kuwaona katika Kanisa Katoliki. Lakini wako vilevile kati ya Waanglikana na Walutheri, ingawa si wengi. Ulaya wako hata masista Wamoravian na Wabaptisti.
Kanisa la Moravian
Mwaka 1896 Waingereza wa London Missionary Society waliwakaribisha Wamoravian kuendeleza kazi yao katika Unyamwezi, kwenye magharibi ya koloni. Ni kwamba wamisionari Waingereza walialikwa na mtemi Mirambo kuanza kazi katika eneo lake, lakini tangu kuingia kwa Wajerumani kama mabwana wapya matatizo yalitokea. Waliamua kujiondoa katika koloni la Kijerumani wakiwaomba Wamoravian kuendeleza kazi yao. Mwaka
1898 Urambo ilikuwa kituo cha Moravian. Vituo vilivyofuata ni Kipambawe na Sikonge.
Kanisa la Moravian
Kundi la kwanza la wamisionari 4 walioongozwa na Theodor Meyer walielekea Afrika ya Mashariki wakitumia njia kupitia mto Sambezi, mto Shire na ziwa Nyasa iliyohudumiwa na meli za Waingereza. Mwezi Septemba 1891 walipatana na chifu Mwakapalila juu ya kituo chao cha kwanza wakaunda kituo cha Rungwe kilichofuatwa na Utengule (Usafwa), Isoko (Undali) na Mbozi (Unyiha).
African Methodist Episcopal Church
African Methodist Episcopal Church (kifupi: A.M.E. Church, au "Kanisa la Kimethodisti la Kiaskofu la Kiafrika") ni kanisa la kwanza lililoanzishwa na Wamarekani Weusi katika Marekani. 
Ukristo barani Afrika
Anayekumbukwa sana ndiye askofu Mfaransa Charles Lavigerie. Mwaka 1868 alianzisha Shirika la Wamisionari wa Afrika (linalojulikana kama "White Fathers") na mwaka 1869 Shirika la Masista Wamisionari wa Afrika. Baadaye Lavigerie alipewa cheo cha Askofu Mkuu wa Algeria. Alijitahidi sana kukomesha biashara ya watumwa na kueneza Injili. Tofauti na mashirika mengine ya Wakatoliki hao Mapadri Weupe walishambulia moja kwa moja wafanyabiashara ya watumwa na kuwapokea watumwa waliotoroka.
Ignas wa Antiokia
Akielekea kifodini chake huko Roma, aliandika barua kadhaa kwa makanisa na kwa Polikarp Mtakatifu ambazo 7 za hakika zimetunzwa kama kielelezo cha teolojia ya awali ya Ukristo. Humo kwa mara ya kwanza tunasoma juu ya Kanisa Katoliki ambalo linaitwa hivi kwa kulitofautisha na makundi ya Wakristo waliotengana nalo.
John Henry Newman
Mwaka 1817 alijiunga na Trinity College huko Oxford akawa shemasi wa Kianglikana mwaka 1824.
Waanglikana
Waanglikana ni Wakristo wa madhehebu yenye asili ya Uingereza.
John Fisher
John Fisher au "John wa Rochester" (1469 – 22 Juni 1535) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki kule Uingereza.
Waanglikana
Alikuwa Mkatoliki aliyependa Kanisa lake. Lakini alikuwa na matatizo mawili juu ya Papa wa Roma.
Stefano Nemanja
Mwaka 1196 aling'atuka akahamia katika Mlima Athos, awe mmonaki mwenye jina la Simeoni, karibu na mwanae Sava, askofu mkuu wa kwanza wa Kanisa la Kiorthodoksi la Serbia.
Aleksi Toth
Mnamo Oktoba 1889 aliteuliwa kuwa paroko wa Wakatoliki wa Mashariki huko Minneapolis, Minnesota, Marekani. Huko aliripoti kwa askofu mkuu John Ireland, ambaye alikuwa kati ya waliotaka kufanya Wakatoliki wote wafuate mapokeo ya Roma na lugha ya Kiingereza. Hivyo askofu alimkataa, lakini padri Toth kama mtaalamu wa sheria za Kanisa alijua haki za Wakatoliki wa Mashariki. 
Canterbury
Kuanzia mwaka 560 ukawa mji mkuu wa ufalme wa Kijerumani wa Kent, na mwaka 597 Augustino wa Canterbury akitokea Roma akaanzisha huko dayosisi ya kwanza ya Kilatini katika kisiwa cha Britania. Kwa ubatizo wa mfalme, uinjilishaji ulipiga hatua kubwa. 
Katoliki
Katika mwelekeo wa Kikatoliki (ikiwa ni pamoja na Ushirika wa Kianglikana), maaskofu wanachukuliwa kuwa ndio wenye daraja ya juu ndani ya dini ya Kikristo, kama wachungaji wa umoja katika ushirika na Kanisa lote na miongoni mwao. 
Katoliki
Wakati Wakatoliki wa Kirumi humwona Askofu wa Roma kama "Halifa wa Petro" anayepaswa kutumikia kama mchungaji wa Kanisa zima, Waanglikana na Wakatoliki wa Kale hukubali kuwa Askofu wa Roma ni "Primus inter Pares" kati ya Waprimati wote, lakini wao hukumbatia Usinodi ili kujikinga dhidi ya Ultramontanism.
Wakatoliki wa Kale
Kumbe Wakatoliki wa Kale wana ushirika na Waanglikana.
John Henry Newman
Baada ya kuwa profesa wa Oxford na kasisi wa Anglikana (Church of England) mwenye mwelekeo wa Kiinjili, Newman alipata kuwa kiongozi wa Oxford Movement. Kundi hilo la Waanglikana lilikusudia kurudisha Kanisa la Uingereza kwenye imani na ibada za Kikatoliki.
Fransisko wa Asizi
Barua kwa Mt. Antoni iliandikwa baada ya kanuni kuthibitishwa, yaani mwaka 1224 au 1225. Hiyo mistari michache yenye sura ya kisheria ilikuwa jibu rasmi kwa ombi la kuruhusiwa awafundishe teolojia Ndugu Wadogo. Labda Antoni mwenyewe aliombwa afanye kazi hiyo akiwa msomi wa kwanza katika shirika. Kwa vyovyote hakupenda kuleta jambo jipya utawani pasipo ruhusa ya mzee wake. Huyo akimjibu aliheshimu elimu yake kwa kumuita “Askofu wangu”, halafu akamkubalia akitambua ni hatua isiyoepukika, lakini akaweka sharti lilelile linalohusu kazi yoyote, yaani kwamba roho ya sala na ibada isizimishwe nayo.
Charles Darwin
Baba baada ya kuona hafai kuwa daktari alimwandikisha katika masomo ya teolojia kwa shabaha ya kuwa mchungaji wa kanisa la Anglikana aliyomaliza mwaka 1831. 
Antoni Abati
Antoni abati (Qumans (Misri), 251 hivi - Jangwa la Tebais, 17 Januari 357) ni mkaapweke anayehesabiwa na Kanisa kuwa baba wa umonaki, ingawa kihistoria si wa kwanza kushika mtindo huo wa maisha katika Ukristo.
Historia ya Kanisa
Kwa Antoni Ndugu wa Herrnhut wakasikia kwa mara ya kwanza habari za hali mbaya ya watumwa Waafrika kule Karibi, na jinsi walivyozuiwa kusikia neno la Mungu pamoja na mateso yao mengine. Usiku ule ndugu wawili wakasali pamoja na asubuhi yake wakamwendea Mkuu wa Herrnhut wakamwomba ruhusa ya kusafiri hadi Karibi ili wawahubirie wale watumwa. Katika sala hiyo ya maseremala wawili ilianza kazi ya misheni ya Umoja wa Ndugu (Wamoravia).
Katoliki
Waanglikana, Walutheri na baadhi ya Wamethodisti huamini kuwa makanisa yao ni ya Kikatoliki kwa maana ya kwamba yako katika mwendelezo na asili ya Kanisa la kimataifa lililoanzishwa na Mitume wa Yesu.
Ukristo
Kuanzia mwaka 100 hivi Kanisa likaitwa "katoliki" maana yake Kanisa moja kwa ajili ya nchi zote na watu wote, tofauti na vikundi vilivyojitenga nalo. Kila mji ulikuwa na askofu wake aliyeongoza kanisa. Maaskofu wa eneo au mkoa mmoja walikuwa chini ya Askofu Mkuu. Maaskofu wa Roma (Ulaya hadi Afrika Kaskazini-Magharibi), Aleksandria (Afrika) na Antiokia (Asia), waliheshimiwa kuliko maaskofu wengine wote wakaitwa "Papa" na "Patriarki". Cheo cha Patriarki kilipatikana pia kwa Askofu wa Bizanti (leo nchini Uturuki) baada ya makaisari wa Roma kuhamia kule, na vilevile kwa Askofu wa Yerusalemu.
Andrea Kim Taegon
Andrea Kim Taegon (Hangul: 김대건 안드레아, Hanja: 金大建) (Solmoe, Dangjin, Korea, 1821 – Han River, Hanseong, Joseon, sasa Seoul, Korea Kusini, 1846), alikuwa padri wa kwanza wa Kanisa Katoliki mzaliwa wa Korea na ndiye msimamizi wa nchi. 
Thomas Aquinas Mtakatifu
Mtakatifu Thomas Aquinas (Roccasecca, katika eneo la watawala wa Aquino, leo katika wilaya ya Frosinone, Italia, 1224 au 1225 - Fossanova, wilaya ya Latina, Italia, 7 Machi 1274) alikuwa mtawa wa Shirika la Wahubiri na padri wa Kanisa Katoliki. 
Augustino wa Canterbury
Augustino wa Canterbury (kwa Kilatini "Augustinus Cantiacorum")
alizaliwa Roma, Italia, 13 Novemba 534 akafariki Canterbury, Uingereza, 26 Mei 604) alikuwa mmonaki kutoka Italia aliyetumwa na Papa Gregori I kama askofu mmisionari huko Uingereza mwaka 597.
Maurice Michael Otunga
Maurice Michael Otunga (Januari 1923 hadi 6 Septemba 2003) alikuwa askofu wa kanisa katoliki na kardinali wa kwanza nchini Kenya.
John Sentamu
John Sentamu ni askofu mkuu wa kwanza nchini asiye Mwingereza kiasili.
Albert Lutuli
Huangaliwa kama mtakatifu katika Kanisa Anglikana la Marekani. 
Ukristo barani Afrika
Samuel Crowther aliwahi kuwa mtumwa utotoni. Alinunuliwa na wamisionari Waanglikana, akapewa uhuru, akasomeshwa teolojia na kuwa kasisi wa Kianglikana. Mwaka 1864 alibarikiwa kule Nigeria kuwa Askofu wa kwanza wa Kianglikana katika Afrika. Hivyo msingi wa Kanisa la Kiafrika kusini kwa Sahara uliwekwa.
York
Jengo kuu ni kanisa kuu maarufu la Anglikana lililokamilishwa mwaka 1472. 
Klemens wa Aleksandria
Huhesabiwa kati ya walimu muhimu wa Kanisa la kwanza.
Waanglikana
Hivyo Kanisa la Uingereza likajitokeza kuwa na hali mbili. Wale wanaokaza sana urithi wa kale pamoja na liturujia (mavazi ya wachungaji, kupiga magoti, kufanya alama ya msalaba kwa mkono wakati wa sala, kutunza kumbukumbu ya watakatifu) wanaitwa "High Church (Kanisa la juu)". Waanglikana wengine, waliovutwa zaidi na matengenezo ya Kiprotestanti na kutojali sana urithi wa kale wanaitwa "Low Church (Kanisa la chini)".
Antoni wa Padua
Alitangazwa mtakatifu na Papa Gregori IX mapema sana, tarehe 13 Mei 1232, na mwalimu wa Kanisa na Papa Pius XII mwaka 1946 kwa jina la "Doctor Evangelicus" (Mwalimu wa Kiinjili), kutokana na mafundisho yake kujaa roho na maneno ya Injili ya Yesu Kristo.
Raymond Mwanyika
Aliwekwa wakfu na Kardinali Laurean Rugambwa mwaka wa 1971. Tangu mwaka huo alikuwa askofu wa Jimbo la Njombe hadi 2002, alipojiuzulu.
Primasia
Primasia (kwa Kiingereza "Primacy", kutokana na Kilatini "Primus", yaani "wa kwanza") ni msamiati wa teolojia ya Ukristo ambao unajaribu kueleza kwa nini baadhi ya maaskofu wana mamlaka juu ya wenzao, hasa Papa wa Roma kuwa na mamlaka juu ya maaskofu wote wa Kanisa Katoliki.
Deusdedit wa Canterbury
Deusdedit (alifariki mwaka 664 hivi) kuanzia mwaka 655 alikuwa askofu mkuu wa Canterbury, wa kwanza mwenye asili ya Kigermanik. 
Ignas wa Antiokia
Ni kati ya Mababu wa Kanisa wa kwanza, akiwa askofu wa tatu wa Antiokia na mwanafunzi wa Mitume wa Yesu. 
22 Juni
Tarehe 22 Juni ni siku ya 173 ya mwaka (ya 174 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 192.
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu ya mtakatifu Albano wa Uingereza, mfiadini, ya mtakatifu Paulino wa Nola, askofu, ya watakatifu Yohane Fisher, askofu, na Thomas More, wafiadini, na ya mwenye heri Papa Inosenti V
Margaret Clitherow
Margaret Clitherow (1556 – 25 Machi 1586) alikuwa Mwingereza aliyebadilisha imani yake ya dini kutoka Ushirika wa Anglikana kuingia Kanisa Katoliki.
Oliver Cromwell
Oliver Cromwell (mwezi wa nne tarehe 25 mwaka 1599 – mwezi wa tisa tarehe 3 mwaka 1658) aliluwa mwanajeshi muingereza na mwanasiasa mzuri anajulikana kwa kufanya jamhuri wa uingereza kuwa na umoja na masoko ya pamoja
Cromwell's kitendo alichochukua hakikuwafurahisha watu zaidi ya kuwachanganya mpaka leo . aliunga mkono bunge dhidi ya mfaulme .Alitoa amri ya kijeshi ya kuvunja bunge katika utawala wake . alikuwa analinda imani za kidini na ili ziheshimiwe na watu .watu walioenda kinyume na imani za kidini aliamuru wakamatwe na kuteswa 
Cromwell ilikuwa sheria ya kwanza uingereza kute
Ludwig Krapf
Krapf alikuwa Mlutheri, lakini Kanisa Anglikana linamkumbuka kama mwalianzishi wa madhehebu yake nchini Kenya.
Wamethodisti
Mapema wakleri wengi wa Anglikana walijiunga nao wakaitwa Methodists.
Sayyid Majid
Mapadri Wakatoliki wa kwanza pamoja na masista walitokea Reunion wakakaa Unguja tangu tarehe 12 Desemba 1860 hadi mwaka 1863, walipokabidhi misheni kwa shirika la mapadri wa Roho Mtakatifu. 
Augustino wa Canterbury
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu "mtume wa Uingereza".
Kutangaza watakatifu
Waanglikana wanaheshimu watakatifu, lakini mmoja tu, Charles I wa Uingereza
aliwahi kutangazwa (mwaka 1660).
John William Colenso
John William Colenso (24 Januari 1814 - 20 Juni 1883) alikuwa askofu wa Kanisa Anglikana kutoka Uingereza aliyeishi na kufanya kazi nchini Afrika Kusini tangu 1853. Alichunguza na kuandika juu ya lugha ya Kizulu pamoja na maandiko ya kidini na vitabu vingi kuhusu maisha nchini Afrika Kusini.
Mfereji wa Kiingereza
Shambulizi la kwanza linalokumbukwa lilikuwa lile la Julius Caesar mnamo mwaka 55 KK. Waroma wa kale walifaulu kufanya Uingereza kuwa jimbo la Dola la Roma. Walipoondoka makabila ya Kigermanik kutoka Ujerumani na Skandinavia yaliingia kisiwani kwa kufika kwa vikundi vidogovidogo.
Askofu
Katika Kanisa Katoliki askofu wa Roma ni mkuu wa Maaskofu wote na wa Kanisa lote duniani akitajwa kwa jina la Papa.
Baptisti
Huko Marekani mwaka 1639 Roger Williams alianzisha kanisa la Kibaptisti mjini Providence, Rhode Island na John Clarke alianzisha kanisa la Kibaptisti mjini Newport, Rhode Island. Haieleweki vyema kanisa gani kati ya hayo lilifunguliwa kwanza. Kumbukumbu za makanisa yote mawili zimepotea.
Katoliki
Ni kwamba, baada ya utengano wa Mashariki-Magharibi mwaka 1054, muungano mfupi ulikubaliwa kati ya Papa na baadhi ya Maaskofu wa Kiorthodoksi. Hata hivyo, mkataba huu ulikataliwa na mmoja wa Maaskofu wa Mashariki, yaani Marko wa Efeso, na watu wa kawaida kwa jumla walikataa mkataba huo.
Ukristo barani Afrika
Mskoti David Livingstone (1813-1873) ndiye aliyetumia nguvu zake zote kupeleleza habari za biashara ya utumwa na kuzipeleka Uingereza. Alikuwa mmisionari na daktari aliyezunguka nchi zote za Kusini mwa Afrika hadi Ujiji (leo katika Mkoa wa Kigoma) kwenye ziwa Tanganyika. Akafa mwaka 1873, moyo wake ukazikwa Chitambo (Zambia). Alifaulu kuamsha watu wengi dhidi ya biashara ya watumwa.
Anthony John Valentine Obinna
Anthony John Valentine Obinna (amezaliwa Emekukwu nchini Nigeria, tarehe 26 Juni 1946) ni askofu wa Kanisa Katoliki nchini Nigeria. 
Historia ya Kanisa
Mara nyingi wakati ule si viongozi wa madhehebu ya Kiprotestanti (isipokuwa kwa kiasi Waanglikana) walioendesha kazi ya misheni, kwa kuwa walijali maeneo yao tu wakikosa mtazamo wa dunia nzima kama wenzao Wakatoliki.
Historia ya Kanisa
Mbali ya Augustino, Kanisa la Magharibi katika karne ya 4 hadi ya 6 lilizaa mababu wa Kanisa wengine walioathiri moja kwa moja imani, maadili, liturujia na uchungaji: kwanza askofu Ambrosi (Trier, leo nchini Ujerumani, 340 hivi - Milano, Italia, 4 Aprili 397), ambaye ndiye aliyembatiza Augustino, halafu padri Jeromu (Strido, leo nchini Korasya 347 - Bethlehemu, Israeli, 420) na Papa Gregori I (Roma, Italia, 540 hivi – Roma, 12 Machi 604) .
Ulrich wa Augsburg
Ndiye Mkristo wa kwanza kutangazwa mtakatifu na Papa mwenyewe (Papa Yohane XV, 4 Julai 993). Mbali ya Kanisa Katoliki, Waorthodoksi pia wanamheshimu hivyo.
Papa Yohane Paulo II
Akirudi Polandi katikati ya mwaka 1948 alipangiwa kazi yake ya kichungaji ya kwanza katika [[kijiji]] cha [[Niegowić]], maili 15 kutoka Kraków. Alipofika huko tu, alipiga magoti na kubusu ardhi kama atakapofanya mara nyingi katika safari zake za kimataifa akifika kwenye nchi fulani. Tendo hilo liliiga lile la mtakatifu [[Jean Marie Baptiste Vianney]].
[[Picha:Facade of the main entrance of the Pontifical University of St. Thomas Aquinas (Angelicum) (19May07).jpg|thumb|left|upright|Chuo kikuu cha "Angelicum" mjini Roma.]]
Familia takatifu
Heshima kwa Familia takatifu katika Kanisa Katoliki ilianzishwa rasmi na Fransisko wa Laval, askofu wa kwanza wa New France (Kanada) katika karne ya 17.
Historia ya Kanisa
Augustino wa Hippo (354-430), babu wa Kanisa muhimu kuliko wote, baada ya kuongoka na kutembelea baadhi ya monasteri, alirudi Afrika Kaskazini aanzishe maisha ya pamoja. Kwanza aliishi na walei wenzake, halafu akiwa askofu aliishi na mapadri wake, akawashirikisha utajiri wake wa akili na roho ili wafanye vizuri utume. Katika kanuni yake, iliyotumika kwa wanawake pia, umoja uliwekwa kuwa lengo lenyewe la utawa, si jambo lake mojawapo tu. Hata yeye aliathiri sana maisha ya kitawa ya magharibi kote.
Chapeli
Nchini Uingereza [[Kanisa la Anglikana]] limewekwa na sheria ya kitaifa kama [[dini rasmi]]. Huko, kutokana na kupanda kwa umaarufu wa chapeli katika [[karne ya 19]], wakati wa [[sensa]] ya [[mwaka]] [[1851]] watu zaidi walihudhuria chapeli, angalau kupunguza gharama zao wenyewe, badala ya makanisa ya Kianglikana.
Maurice Michael Otunga
1960 alikabidhiwa dayosisi mpya ya Kisii kama askofu wake wa kwanza. 1969 akawa msaidizi wa askofu kuu wa Nairobi na 1971 alikuwa askofu mkuu wa kwanza Mwafrika.
Historia ya Utawa
Wamonaki wengine pia walichangia sana uenezaji wa Ukristo Ulaya, k.mf. Augustino wa Canterbury (+605), aliyetumwa Uingereza na Papa Gregori I (540-604), mmonaki wa kwanza kufikia Upapa, halafu Bonifas (672-754), mtume wa Ujerumani na mfiadini.
Mmonaki
Anayeheshimiwa kama baba wa wamonaki ni Antoni abati (251-356) ambaye akizingatia maneno mbalimbali ya Injili aliwagawia maskini utajiri wake mkubwa amfuate Mwokozi. Maisha yake yote akazidi kujitafutia mahali pa upweke kamili zaidi ili kumlenga Mungu tu. 
Desmond Tutu
Desmond Mpilo Tutu (alizaliwa tarehe 7 Oktoba, mwaka 1931) ni Askofu mkuu wa Kanisa Anglikana nchini Afrika Kusini. Ilivyofika mwaka wa 1984 alipokea Tuzo ya Nobel ya Amani.
Cuthbert Mayne
Cuthbert Mayne (1544 – 30 Novemba 1577) alikuwa mchungaji wa Kanisa la Anglikana nchini Uingereza kabla hajajiunga na Kanisa Katoliki na kupewa daraja ya upadri.
Margaret Ward
Pamoja na kutambua hatari ya kuwa Mkatoliki, Margaret alimsaidia padri William Watson, aliyewahi kufungwa na kuteswa mara kadhaa ili aasi Kanisa lake na kujiunga na Anglikana. 
Universities' Mission to Central Africa
Universities' Mission to Central Africa, kwa kifupi "UMCA", (1857 - 1965) ilikuwa jumuiya ya wasomi iliyoanzishwa na wanachama wa Kanisa la Anglikana katika vyuo vikuu vya Oxford, Cambridge, Durham na Dublin. 
Waanglikana
Barani Afrika tunasikia hasa jina la Desmond Tutu, Askofu Mwanglikana aliyetetea haki za Waafrika dhidi ya ubaguzi wa rangi Afrika Kusini.
Kanisa la Moravian
Wakati hawakutaka kuwavuta Wakristo kutoka makanisa mengine, walikuwa kupeleka imani kwa watu wasio Wakristo. Mwaka 1732 mkabaila Mdenmark rafiki wa Zinzendorf alitembelea Herrnhut akiongozana na mtumishi wake Anton mwenye asili ya Afrika. Anton aliwahi kuwa mtumwa katika visiwa vya Karibi aliyepelekwa Denmark na kuwa mtumishi huru wa mkabaila. Anton aliwasimulia habari za hali ya kusikitisha ya watumwa walionyimwa haki za kibinadamu, uhuru na hata haki ya kusali kanisani. Hapo ndugu wawili walijitolea kwenda Karibi hata wakipaswa kuwa watumwa ili kuwahudumia watu hao. Walifika 1732 kwenye kisiwa cha St. Thomas wakaanza kuhubiri kati ya watumwa wenye asili ya Afrika. Hii ilikuwa chanzo cha kazi ya misioni ya kanisa la Moravian ambalo ni kanisa la kwanza la Kiprotestanti lililokubali wajibu wa kueneza Injili kati ya watu wasiojua imani ya Kikristo bado. 
John Sentamu
John Tucker Mugabi Sentamu (* 10 Juni 1949 mjini Kampala, Uganda) ni askofu mkuu wa York na mku wa jimbo la kanisa Anglikana la York linalojumlisha daiyosisi za kaskazini ya Uingereza. Ana cheo cha heshima cha pili katika kanisa Anglikana la Uingereza baada ya Askofu Mkuu wa Canterbury.
Ukristo barani Afrika
Makanisa makubwa yalinyamaza au kufumba macho mbele ya maovu hayo. Wakristo wa madhehebu madogo ya Kiprotestanti katika Uingereza (kama "Makweka" au "Marafiki" na Wamethodisti, baadaye pia sehemu ya wafuasi wa makanisa makubwa) ndio walioanza kupinga utumwa. Walifaulu kupata hukumu ya mahakama iliyosema si halali kuwa na watumwa nchini Uingereza. Lakini bado utumwa uliendelea katika makoloni.
Katoliki
Barua zilizoandikwa na Ignas wa Antiokia kwa Wakristo wenzake wa sehemu mbalimbali mwaka 106 hivi ni ushahidi wa awali wa matumizi ya neno "Kanisa Katoliki" (Barua kwa Wasmirna, 8). Kwa kusema "Kanisa Katoliki" Ignas alitaja kanisa zima katika ushirika na Kanisa la Roma "linalosimamia upendo".
Askofu
Katika mapokeo hayo askofu hutazamwa kama mwandamizi wa Mitume wa Yesu. Katika mafundisho hayo Yesu Kristo mwenyewe aliwaweka mitume wake 12 kuwa viongozi wa kanisa lote na kuwapa madaraka. Madaraka hayo yalitolewa na mitume kwa kuwawekea mikono kichwani waandamizi wao waliopata hivyo kuwa maaskofu wa kwanza baada yao, nao wakafanya hivyo kwa waandamizi wao. 
Mmonaki
Wamonaki wengine pia walichangia sana uenezaji wa Ukristo Ulaya, k.mf. [[Augustino wa Canterbury]] (+605), aliyetumwa [[Uingereza]] na [[Papa Gregori I]] (540-604), mmonaki wa kwanza kufikia Upapa, halafu [[Bonifas]] (672-754), mtume wa [[Ujerumani]] na [[mfiadini]].
Ukristo nchini Tanzania
Katika mazingira ya Kanisa la Anglikana chama cha Misheni ya Vyuo Vikuu kwa Afrika ya Kati U.M.C.A. (Universities` Mission to Central Africa) kiliundwa kutekeleza wito kutoka David Livingstone kuhubiri Injili na kukomesha utumwa katika Afrika. Waliingia kule Zanzibar mwaka 1864, wakajenga kanisa kuu mahali pa soko la watumwa lililofungwa, altari ikiwa imejengwa juu ya nafasi ya mti wa kuwafunga watumwa walioadhibiwa kwa viboko, na batizio kuwa mahali walipotupwa watoto watumwa ambao hawakuuzwa pamoja na mama zao.
Utetezi wa Kanisa Katoliki
Katika karne za mwisho kuna walei walioongokea Ukatoliki kama John Henry Newman na Gilbert K. Chesterton huko Uingereza, Scott Hahn na mke wake huko Marekani na wengine wengi.
Aleksi Toth
Askofu mkuu Ireland aliwaandikia waumini wake wasishiriki ibada za padri Toth, naye aliona afadhali kurudi Ulaya. Kumbe waumini walimuomba awasiliane na askofu wa Warusi Waorthodoksi, Vladimir. Baada ya mawasiliano kukamilika, askofu huyo alifika Minneapolis ambapo tarehe 25 Machi 1891 aliwapokea padri Toth na waumini wengine 361 katika Kanisa la Kiorthodoksi. Mfano huo ulifuatwa na wengine wengi, zikiwemo parokia 17 na waumini 20,000 kwa juhudi za padri Aleksi.
Primasia
Kwa Wakatoliki, primasia ilitakwa na Yesu mwenyewe katika kuchagua mitume wake pamoja na mkuu wao, Simoni Petro, ambaye katika orodha zao zote nne zilizomo katika Agano Jipya anawatangulia wenzake, tena Injili ya Mathayo 10:1-4 inasema wazi kwamba ndiye "wa kwanza".
Misa
Mafundisho na taratibu vya Ushirika wa Anglikana
Waangli
Waangli (kwa Kilatini Anglii, kutoka Angeln, jina la eneo la Ujerumani Kaskazini kwenye bahari ya Baltiki) walikuwa kabila la Wagermanik ambao kutoka huko pamoja na jirani zao Wajuti na baadhi ya Wasaksoni, jumla watu 200,000 hivi, walivamia Britania katika karne ya 5 na baada ya hapo, wakiweka msingi wa Uingereza wa leo.
Historia ya Kanisa
Kabla ya hapo, Papa Pius IX alikutanisha maaskofu mjini Roma kwa Mtaguso wa kwanza wa Vatikano (1869-1870) uliotangaza dogma ya karama ya Papa kutokosea anapotoa mafundisho ya moja kwa moja "ex cathedra".
Historia ya Kenya
Uingereza ulieneza zaidi mvuto wake karne ya 19 kupitia wamisionari. Misheni ya kwanza ya Ukristo ilianzishwa tarehe 25 Agosti mwaka wa 1846, na Daktari Ludwig Krapf, Mjerumani na mtawa wa Church Missionary Society ya Uingereza, ambaye alijifahamisha kati ya Wamijikenda huko pwani. Baadaye alitafsiri Biblia kutoka Kiingereza hadi Kiswahili.
John Henry Newman
Miaka 2 baada ya kuacha ukasisi na hatimaye Anglikana yenyewe, alijiunga na Kanisa Katoliki moja kwa moja (9 Oktoba 1845).
Henry VIII
Henry anajulikana hasa kwa kuoa wanawake sita, mmoja baada ya mwingine, na hasa kwa juhudi zake za kubatilisha ndoa yake ya kwanza na Katerina wa Aragona zilizomfanya hatimaye atenganishe Kanisa la Uingereza na Papa, akijifanya mkuu wa Kanisa. Pamoja na kutengwa na Kanisa Katoliki kwa sababu hiyo, aliendelea kusadiki mafundisho yake.
Aidan Mtakatifu
Aidan wa Lindisfarne (pia huitwa Mtume wa Northumbria) alianzisha kituo cha utawa na kuwa askofu wake wa kwanza kwenye kisiwa cha Lindisfarne kule Uingereza. Alifariki kule Northumbria tarehe 31 Agosti 651. 
Waanglikana
Katika karne ya 16 mfalme Henry VIII alitenga Kanisa la nchi hiyo na Kanisa Katoliki.
Arkupo
Inasemekana alikuwa askofu wa kwanza wa Laodikea.
Katoliki
Wamethodisti na Wakalvini hudai madhehebu yao hutokana na Mitume na kanisa la kwanza, lakini hawawezi kudai kushuka kutoka kanisa la kale katika miundo kama vile Uaskofu. Hata hivyo, makanisa haya hukiri kwamba wao ni sehemu ya kanisa la kikatoliki (zima). Waanglikana na Wamethodisti, hasa wa Marekani, wameitwa mara nyingi kwa utani "Wakatoliki Wepesi." 