mto mrefu nchini Zambia unaitwaje?
Zambezi (mto)
Zambezi ni kati ya mito mirefu ya Afrika ikiwa na nafasi ya nne baada ya Nile, Kongo na Niger. Ni mto mrefu wa Afrika wa kuingia Bahari Hindi. Beseni lake lina km² 1,570,000 au nusu ya mto Nile. Chanzo chake iko Zambia inapita Angola mpakani na Namibia, Botswana, Zambia na Zimbabwe kwenda Msumbiji inapofikia Bahari Hindi katika delta ya 880 km².
Mto Zibwe
Mto Zibwe ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).
Ufalme wa Mutapa
Ufalme wa Mutapa (au "Mwenemutapa") ni ufalme wa Wakaranga ulioenea kutoka mto Zambezi kupitia mto Limpopo hadi Bahari ya Hindi kusini mwa Afrika, katika nchi za kisasa za Zimbabwe, Afrika Kusini, Lesotho, Swaziland, Msumbiji na sehemu za Namibia na Botswana, tena hadi Zambia ya kisasa.
Katika ramani ya Kireno ya karne ya 16 Monomotapa ililala ndani ya Afrika Kusini.
Lualaba (mto)
Tawimto mrefu ni mto Chambeshi unaoanza nchini Zambia.
Limpopo (mto)
Tawimto mkubwa ni mto wa Olifant (Kiafrikaans kwa "tembo") unaojiunga na Limpopo katika Msumbiji km 200 kabla ya mdomo wake. Mto unafikia Bahari Hindi kwenye mji wa Xai-Xai (Msumbiji).
Ubangi
Ubangi ni tawimto mkubwa wa mto Kongo na kati ya mito mirefu ya Afrika.
Luangwa
Kuna barabara moja tu inayounganisha Luangwa na barabara kuu ya Zambia iliyoko takriban kilomita 100 upande wa kaskazini. Hakuna feri za mara kwa mara lakini watu huvukizwa kwa maboti madogo.
Biashara ya masafa marefu ya Afrika Mashariki
Msafara huu ulianzia katika bandari ya Mikindani na Kilwa kuelekea kanda ya Ziwa Tanganyika kupitia kusini mwa Ziwa Nyasa. Msafara ulifika Monomutapa kwa ajili ya dhahabu. Ulikuwa chini ya Wayao ambao walikuwa chini ya Mataka I kwenye karne ya 19. Wayao walifanya biashara kaskazini mwa Kilwa na Zambezi ya chini kuelekea Kusini. Baadaye walipata silaha wakawa viongozi mara moja katika maeneo ya Ziwa Nyasa na pwani. Wayao walishikiri msafara wa Kusini ambao uliishia Afrika ya Kati wakati Wakamba walikuwa Kaskazini na Wanyamwezi walishikiria msafara wa Kati ulioanzia Bagamoyo hadi Ujiji.
Mto Kagera
Mto Kagera (kwa Kinyarwanda: Akagera) ni kati ya mito inayounda mto Nile, pia ni mto mkubwa kabisa wa kuingia ziwa la Viktoria Nyanza.
Ziwa Albert (Afrika)
Ziwa Albert ni sehemu ya mfumo mgumu wa mto Nile wa juu. Vyanzo vyake vikuu ni Victoria Nile hatimaye kutoka Ziwa Victoria hadi kusini mashariki, na mto Semliki, ambao hutoka Ziwa Edward hadi kusini magharibi. Maji ya Nile Victoria yana chumvi kiasi kuliko yale ya Ziwa Albert. Mlango wake, katika ncha ya kaskazini ya ziwa, ni Albert Nile (ambayo huwa inajulikana kama Mlima Nile wakati inaingia Sudan).
Katika mwisho wa kusini wa ziwa, ambapo Semliki huingilia, kuna Vinamasi. Katika kusini kuna mlima wa Ruwenzori wakati anuwai ya milima iitwayo Blue Mountains iko katika pwani ya kaskazini magharibi. Makazi machache yaliyo kando ni Butiaba na Pakwach.
Mto Mumbara
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Orodha ya mito nchini Tanzania
Mto wa Maji Mto Wa'ang Thlati Mto Wago Mto Waja Mto Wakapamba Mto Wakatende Mto Wala Mto Walajulu Mto Walige Mto Wamba Mto Wami Mto Wandare Mto Wangagema Mto Waramu Mto Washi Mto Watuni Mto Waturumani Mto Wegele Mto Wembere Mto Werera Mto Weru Weru Mto West Mto Wiango Mto Wihungu Mto Wimba Mto Wona Mto Wouli Mto Wuku Mto Wulua Mto Wundu Mto Wyi Mto Wysila
Orodha ya mito nchini Tanzania
Mto Sabu Mto Saeni Mto Sagana Saisi Mto Saja Mto Sakawa Mto Salawuzinga Mto Salgamida Mto Sambala Mto Samu Mto Sandamu Mto Sandayi Mto Sanga Mto Sangwana Mto Sanje Mto Sanya Mto Sanza Mto Sasawara Mto Sasi (Dodoma) Mto Sasi (Mwanza) Mto Saso Mto Saunyi Mto Schui Mto Seassambu Mto Segera Mto Segese Mto Sekihemba Mto Sele Mto Selian Mto Selikod Mto Semberia Mto Semdoe Mto Semerero Mto Semu Mto Senane Mto Senene Mto Sengambi Mto Sero Mto Serofu Mto Seronera Mto Setchet Mto Seya Mto Shama Mto Shanga Mto Shangwe Mto Shia Mto Shindimbe Mto Shiperenge Mto Shipingue Mto Shongo Mto Shuze Mto Sibiti Mto Sibungu Mto Sidiogi Mto Sifufume Mto Sigi Mto Sikela Mto Siki Mto Simba Uranga Mouth Mto Simbo Mto Simeni Mto Simiyu Mto Sindadehu Mto Singa Mto Sinja Ndare Mto Sinya Ndare Mto Sipa (Songwe) Mto Sipa (Tabora) Mto Sirwa Mto Siu Mto Sivola Mto Sofi Mto Soja Mto Sokota Mto Sola (Dodoma) Mto Sola (Simiyu) Mto Somani Mto Sombuessi Mto Sombwe Mto Songora Mto Songwe (Mbeya) Mto Songwe (Songwe) Mto Sote Mto Ssimba Uranga Mto Ssuninga Mto Suba Mto Suguta Mto Sugutu Mto Sukwe Mto Sumbadsi Mto Sume Mto Sumuji Mto Sunga Mto Sungemero Mto Susu Mto Susuma Mto Swakala Mto Syankala
Orodha ya mito nchini Tanzania
Beseni la Mto Umba Beseni la Mto Sigi Beseni la Mto Pangani Mto Kolungazao Mto Saunyi Mto Luengera Mto Mkomazi Lambo la Nyumba ya Mungu Mto Kikuletwa Mto Mwanga Mto Sanya Mto Weruweru Mto Kikafu Mto Waramu Mto Usa Mto Themi Mto Ngarenaro Mto Jipe Ruvu Mto Deho Mto Rau Ziwa Jipe Mto Lumi beseni la Mto Msangasi beseni la Mto Migasi beseni la Mto Wami Mto Lukigura Mto Kiseru Mto Mkundi Mto Tani Mto Mkata Mto Mkondoa Mto Miyombo beseni la Ruvu (Pwani) Mto Mkombezi Mto Mbiki Mto Musa Mto Ngerengere Mto Mgeta beseni la Mto Rufiji Mto Lungonya Ruaha Mkuu Mto Lukosi Mto Mbungu Mto Kizigo Mto Njombe Ruaha Mdogo Mto Kimbi Mto Mbarali Mto Mlomboji Mto Kimani Mto Ipera Mto Luwegu Mto Ulanga (Kilombero) Kihansi Mto Luhombero Mto Msolwa Mto Ruipa Mto Mnyera Mto Ruhudji beseni la Mto Matandu beseni la Mto Mavuji beseni la Mto Mbwemburu beseni la Mto Lukuledi beseni la Mto Ruvuma Mto Lukwika Mto Muhuwezi Mto Msinejewe Mto Lukumbule Mto Msangesi Mto Njuga
Mto Mgonia
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Kongo (mto)
Kongo na tawimito yake inapita katika eno kubwa la misitu ya mvua duniani (Amazonas pekee inapita katika msitu wa mvua mskubwa zaidi). Ikipita pande zote za ikweta, upande wa kaskazini na pia kusini, sehemu fulani ya beseni yake huwa na majira ya mvua muda wowote.
Kinshasa
Mto wa Kinshasa ni bandari kuu ya Kongo. Bandari, iitwayo 'Le Beach Ngobila' inaenea kwa juu 7km (4mi) kando ya mto, ikiwa ni pamoja na alama ya Quay s na jetties na mamia ya meli iliyofungwa. Feri huvuka mto hadi Brazzaville, umbali wa 4km (2mi) Usafiri wa mto hulinganisha bandari kadhaa, kama Kisangani na Bangui.
Kongo (mto)
Mto wa Kongo (kati ya miaka 1971 na 1997 uliitwa zaidi "Zaire") ni mto mkubwa wa Afrika ya kati. Ni mto mrefu wa pili katika Afrika baada ya Nile.
Botswana
Kuna pia feri ya moja kwa moja kati ya Botswana na Zambia kuvuka mto Zambezi.
Zambia
Wakazi wa Zambia ni wasemaji wa lugha za Kibantu katika makabila 73. Makubwa ndio Wabemba (21.5%), Watonga, Walozi, Watumbuka, Walunda, Waluvale, Wakaonde, Wankoya na Wanyanja-Wachewa. Hata hivyo lugha rasmi ni Kiingereza.
Gambia (mto)
Kuanzia hapa mto unaelekea magharibi tu isipokuwa kwa njia ya kunyokanyoka. Takriban km 100 kabla ya kufika mdomo unaanza kupanuka ukiwa na upana wa km 10 mdomoni penyewe. 
Zambia
Republic of Zambia Jamhuri ya Zambia Neno Kuu: “One Zambia, one nation” Kiing. „Zambia moja, Taifa moja“Lugha rasmiKiingerezaMji MkuuLusakaSerikaliJamhuriRais(Edgar Lungu)Eneo752.614 km²Idadi ya Wakazi14,309,466 (Julai 2012)Wakazi kwa km²17,2UhuruKutoka Uingereza 24 Oktoba 1964PesaKwacha ya Zambia = 100 NgweeWakatiUTC+2Wimbo wa TaifaLumbanyeni Zambia (Stand and sing of Zambia)
Jangwa la Namib
Namib ni jangwa kubwa kwenye pwani la kusini-magharibi ya Afrika hasa nchini Namibia na kusini ya Angola. Eneo lake linaanza kusini kwenye mto Olifants wa Afrika Kusini na huelekea hadi kusini ya Angola. Jina la Namib limetokana na lugha ya Wanama lamaanisha "pasipo na kitu".
Jamhuri ya Watu wa China
Kuna mito mikubwa; mrefu zaidi ni Yangtse (km 6,300), Hwangho au Mto Njano, Xi Jiang au mto wa Magharibi, Mekong, Mto wa Lulu, Brahmaputra na Amur. Mito hiyo yote ina vyanzo vyake katika milima mikubwa yenye usimbishaji mwingi, ikibeba maji kwenda tambarare pasipo mvua nyingi.
Mto Msambia
Mto Msambia ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi).
Mto Lungumba
Mto Lungumba ni kati ya mito ya mkoa wa Ruvuma (Tanzania Kusini) ambayo maji yake yanaishia katika bahari Hindi kupitia mto Zambezi.
Mto Nangira
Mto Nangira ni kati ya mito ya mkoa wa Ruvuma (Tanzania Kusini) ambayo maji yake yanaishia katika bahari Hindi kupitia mto Zambezi.
Mto
6.671 km - Nile: Luvironza-Ruvuvu-Ruvusu-Kagera-Nile Nyeupe-Nile - (Afrika) 6.387 km - Amazonas: Apurimac-Ene-Tambo-Ucayali-Amazonas - (Amerika ya Kusini) 6.380 km - Yangtse (Cháng Jiāng) - (Asia) 6.051 km - Mississippi-Missouri - (Amerika ya Kaskazini) 5.940 km - Yenisei-Angara - (Asia) 5.410 km - Ob-Irtysch - (Asia) 5.052 km - Amur-Argun-Kerulen - (Asia) - (pekee wakati wa mvua nyingi) 4.845 km - Huang He - (Asia) 4.500 km - Mekong - (Asia) 4.374 km - Kongo - (Afrika)
Tana (mto)
Tana ni jina la mto mrefu kuliko yote ya Kenya ukiwa na urefu wa takriban km 650. 
Niger (mto)
Mto Niger una chanzo chake katika milima ya Futa Djalon nchini Guinea, umbali wa kilomita 240 kutoka bahari Atlantiki. Lakini haufiki baharini moja kwa moja, bali unaelekea kaskazini mashariki kwa Sahara kupitia Bamako na kuunda delta ya barani inayoitwa "Massina" ambako mji mkubwa ni Mopti. Unaendelea hadi Timbuktu unapopita kwenye Sahara ya kusini na kubadilisha mweleko kwenda kusini mashariki. Karibu na mji wa Gao unapita kwa matuta ya mchanga ya Koyma na kuingia tena katika kanda la Sahel. Halafu unapita nchi ya Niger na mji mkuu wake, Niamey. Kutoka hapa njia yake ni mpaka wa Benin hadi "hifadhi ya W" mpakani mwa Niger, Burkina Faso na Benin. Kutoka hapa mto Niger unaendelea hadi Nigeria. Karibu na Lokoja unapokea tawimto wa Benue na kuingia katika kanda la msitu wa mvua wa Nigeria. Karibu na mji wa Onitsha mto unaanza kujigawa na kuwa delta ya Niger. Mikono yake mikubwa inaitwa Forcados, Nun na Escravos.
Luangwa (mto)
Takriban kilomita 500 baada ya chanzo bonde la mto linakuwa nyembamba lenye magenge makali kila upande. Kabla ya mdomo wake Luangwa ni mpaka kati ya Zambia na Msumbiji.
Amazonas (mto)
Mto Amazonas (Kireno: Rio Amazonas) ni mto mkubwa duniani. Ina chanzo chake katika milima ya Andes inavuka beseni yake hadi Atlantiki kupitia eneo kubwa la misitu minene. Sehemu kubwa ya mwendo wake iko katika nchi ya Brazil. Inabeba maji zaidi kuliko mito ya Nile, Mississippi na Yangtse kwa pamoja.
Mto Kalambo
Mto Kalambo ni mmojawapo kati ya mito ya Tanzania (upande wa kusini magharibi, mkoa wa Rukwa) na ya Zambia (upande wa kaskazini), ukiwa mpaka kati ya nchi hizo mbili kwa sehemu fulani. 
Bendera ya Gambia
Mlia wa nyekundu juu humaanisha nchi ya mbuga. Buluu chini yake ni alama ya mto Gambia unaopita nchi yote, na mlia wa kijani-kibichi ni ya misitu. Kanda nyembamba nyeupe humaanisha amani.
Orodha ya mito nchini Tanzania
Mto Ramadi Mto Rambasi Mto Rau Mto Rhududu Mto Ripera Mto River Mto River-Diwani Mto River-Masika Mto River-Mazizini Mto River-Moshibar Mto River-Quarter Mto Roata Mto Robunk Mto Roke Mto Romanyo Mto Rongai (Arusha) Mto Rongai (Kilimanjaro) Mto Ruaha Mdogo Mto Ruaha Mkuu Mto Ruaka Mto Ruako Mto Ruamugango Mto Ruanda (Mbeya) Mto Ruanda (Mtwara) Mto Ruanguyu Mto Rubira Mto Ruboroga Mto Ruboronga Mto Rubumba Mto Ruchenche Mto Ruchugi Mto Rudete Mto Ruembe Mto Ruengu Mto Rufiji Mto Rufiri Mto Rufugu Mto Rufuka Mto Rugalegi Mto Rugufu Mto Ruhanga Mto Ruhita Mto Ruhoi Mto Ruhudji Mto Ruhuhu Mto Ruhuu Mto Ruiga (Iringa) Mto Ruiga (Kagera) Mto Ruipa Mto Ruisenya Mto Ruiza Mto Rukakaine Mto Rukarakare Mto Rukono Mto Rumakali Mto Rumbira Mto Rumpungwe Mto Runga Mto Rungusa Mto Rungwa Mto Runkhana Mto Runone Mto Rusange Mto Rushosho Mto Rushwa Mto Rusuno Mto Rutukira Mto Rutungu Mto Ruvu (Pangani) Mto Ruvu (Pwani) Mto Ruvuma Mto Ruvumo Mto Ruwana Mto Ruwawasi Mto Ruwiti Mto Ruwocha Mto Rwangeni Mto Rwitamanumi
Mto Lukangago
Mto Lukangago ni kati ya mito ya mkoa wa Ruvuma (Tanzania Kusini) ambayo maji yake yanaishia katika bahari Hindi kupitia mto Zambezi.
Kinshasa
Mto Kongo ni mto mrefu wa pili katika Afrika baada ya Nile, na ni mkubwa zaidi katika suala la kutoa maji. Kama njia ya maji, hutumiwa kusafiri kwa kiasi katika bonde la Kongo, na unaweza kusafiri kati ya mito ya Kinshasa na Kisangani, na matawi yake mengi yanaweza kusafiriwa. Mto ni chanzo muhimu cha umememaji, na kusini mwa Kinshasa unaweza kuzalisha nguvu za kutosheleza matumizi kwa bara zima.
Mto Mzambiazi
Mto Mzambiazi ni kati ya mito ya mkoa wa Tanga (Tanzania Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Mto Zanga
Mto Zanga ni kati ya mito ya mkoa wa Songwe (Tanzania Kusini Magharibi).
Mto Mkulumusi
Mto Mkulumusi ni kati ya mito ya mkoa wa Ruvuma (Tanzania Kusini) ambayo maji yake yanaishia katika bahari Hindi kupitia mto Zambezi.
Futa Djalon
Fouta Djalon hupokea mvua nyingi na hivyi mito mitatu mikbwa ya Afrika ya Magharibi ina chnazo hapa ni Mto Niger, Mto Gambia na mto Senegal. Kwa hiyo huitwa tangi ya maji kwa sehemu hii ya Afrika.
Orodha ya mito nchini Tanzania
Mto Nachihungo Mto Nadare Mto Nadari Mto Nahatu Mto Naiperra Mto Nairobo Mto Naitimitim Mto Nakambalala Mto Nakangi Mto Nakarara Mto Nakaronji Mto Nakarsonde Mto Nakawale (Lindi) Mto Nakawale (Ruvuma) Mto Nakikona Mto Nakiu Mto Nakiwacho Mto Namahoka Mto Namakala Mto Namakonga Mto Namakungu Mto Namamba Mto Namanga Mto Namatete Mto Namawa Mto Namawala Mto Namba Mto Nambala Mto Nambalapi Mto Nambango Mto Nambungu Mto Nambwa Mto Nambwala Mto Namgaru Mto Namigongo Mto Namikoreko Mto Namingunde Mto Namino Mto Namitambo Mto Namkonga Mto Namo Sichu Mto Nampembe Mto Nampunga Mto Nanga (Kilimanjaro) Mto Nanga (Tabora) Mto Nangano Mto Nangira Mto Nangoka Mto Nangongora Mto Nangonondo Mto Nangorombwe Mto Nangura Mto Nanungu Mto Nanyaga Mto Nanyasi Mto Nanyelesia Mto Nanyiki Mto Nanyumbu Mto Nanyungu Mto Nariaroni Mto Narok Mto Naru Muru Mto Narungombe Mto Narusi Mto Nassoro Mto Nayabat Mto Naylwambu Mto Nbuchi Mto Nchiriria Mto Ndala Mto Ndaloteji Mto Ndasho Mto Ndemabolia Mto Ndemba Mto Ndembera Mto Ndembo Mto Ndilila Mto Ndishi Mto Ndoba Mto Ndoha Mto Ndoleleji Mto Ndoyo Mto Nduati Mto Ndudumo Mto Ndumbi Mto Ndunyunyungu Mto Nduruma Mto Ndurumo Mto Ndwagasa Mto Negezi Mto Neroko Mto Ngabora Mto Ngaka Mto Ngalanda Mto Ngamuriagi Mto Ngandi Mto Nganga Mto Ngangata Mto Ngano Mto Nganowe Mto Ngarenaro Mto Ngasamo Mto Ngasara Mto Ngasaro Mto Ngaserai Mto Ngemambili Mto Ngende Mto Ngerengere Mto Nghuru Mto Ngluwa Mto Ngnonghole Mto Ngofi Mto Ngoiyawiawi Mto Ngolai Mto Ngombe Mto Ngombesi Mto Ngongwa Mto Ngono Mto Ngunguta Mto Ngunja Mto Ngurumahiga Mto Nguruo ya Komani Mto Nguye Mto Nhende Mto Nhera Mto Nhumbu Mto Nhungumalo Mto Niagama Mto Niamba Mto Niarawasi Mto Niensi Mto Nikonga Mto Nililirwa Mto Ninolo Mto Niro Mto Njakapembe Mto Njalila Mto Njamkala Mto Njawala Mto Njegea Mto Njenje Mto Njoka Mto Njombe Mto Njombe Mto Njuga Mto Njugilo Mto Njungwe Mto Nkalangali Mto Nkanka Mto Nkanzu Mto Nkima Mto Nkindo Mto Nkiwe Mto Nkole Mto Nkololue Mto Nkolongo Mto Nkonjigwe Mto Nkuku Mto Nkululu Mto Nkumba Mto Nkussa Mto Nkwarani Mto Nongwa Mto Nsalamba Mto Nsanga Mto Nsengesi Mto Nsingula Mto Nsoga Mto Nsolwa Mto Nsunda Mto Ntandamanga Mto Ntangano Mto Ntembwe Mto Ntikangwa Mto Ntoba Mto Ntondo Mto Numba Mto Numbanumba Mto Nuogomo Mto Nyabalegi Mto Nyabangi Mto Nyabikuna Mto Nyabu Mto Nyabujera Mto Nyabulela Mto Nyaburongo Mto Nyabuyumbu Mto Nyahira Mto Nyahua Mto Nyahuma Mto Nyakabindi Mto Nyakabwera Mto Nyakagera Mto Nyakagere Mto Nyakarenzi Mto Nyakasangwe Mto Nyakichabo Mto Nyakihanga Mto Nyakikuku Mto Nyakitambi Mto Nyakukutu Mto Nyakychabo Mto Nyalama Mto Nyalwambu Mto Nyalwe Mto Nyama Mto Nyamabare Mto Nyamagonga Mto Nyamanzi Mto Nyamasenga Mto Nyamazama Mto Nyambeho Mto Nyamburo Mto Nyamguni Mto Nyamilowe Mto Nyamironge Mto Nyamiruma Mto Nyamufaliza Mto Nyamuni Mto Nyamutogota Mto Nyamuzi Mto Nyamwago Mto Nyamweta Mto Nyamzovu Mto Nyanama Mto Nyandiga Mto Nyangalala Mto Nyangao Mto Nyangoma Mto Nyangombe Mto Nyansoni Mto Nyantari Mto Nyanuya Mto Nyanzilwa Mto Nyarambugu Mto Nyarua Mto Nyarukangele Mto Nyarusange Mto Nyasaunga Mto Nyatwambu Mto Nyaviumbu Mto Nyawagaga Mto Nyekwa Mto Nyera Mto Nyilabi Mto Nyonga Mto Nyumbanitu Mto Nyunayungu Mto Nyungue Mto Nzanza Mto Nzasaulu Mto Nzeha Mto Nzingwa Mto Nzubuka
Victoria Falls (mji)
"Vic Falls" jinsi inavyoitwa kwa kifupi ina mawasiliano kwa barabara na reli kwenda Hwangwe (109 km) na Bulawayo (440 km) upande wa kusini-mashariki. Mji wa karibu ni Livingstone katika Zambia ng'ambo ya mto. Daraja launganisha miji yote miwili.
Maporomoko ya Kalambo
Maporomoko ya Kalambo yanatokana na mto Kalambo ambao ni mpaka wa Tanzania na Zambia. 
Mweru (ziwa)
Ziwa Mweru (pia "Mwelu", "Mwero") ni ziwa kubwa mpakani mwa Zambia na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Ni sehemu ya mfumo wa mto Kongo kati ya mto Luapula (upande wa juu) na mto Luvua (chini yake).
Orodha ya mito nchini Tanzania
Mto Mabere Mto Mabigiri Mto Mabonwe Mto Mabubi Mto Machawa Mto Madaba Mto Madawi Mto Madugure Mto Madukwa Mto Maduma (Dodoma) Mto Maduma (Singida) Mto Mafugusa (Dodoma) Mto Mafugusa (Morogoro) Mto Mafundu Mto Mafunzi Mto Magamba Mto Maganga Mto Magara Mto Magarata Mto Magdireshu Mto Maghang Mto Magogo Mto Magogo Mto Magogo Mto Magole Mto Magome Mto Magungo Mto Mahandasi Mto Mahato Mto Mahenela Mto Maheta Mto Mahiwa Mto Mahuru Mto Majawanga Mto Majenjeula Mto Maji Mekundu Mto Majidengwa Mto Majimahuhu Mto Makagera Mto Makamba Mto Makambe Mto Makare Mto Makasumbi Mto Makawila Mto Makigogo Mto Makinba Mto Makingi Mto Makiwo Mto Makoja Mto Makonda Mto Makongodera Mto Makulamula Mto Makulwa Mto Makunga Mto Makungo Mto Makunguwiro Mto Malagarasi Mto Malala Mto Malale Mto Malambo (Katavi) Mto Malambo (Arusha) Mto Malangali Mto Malangwe Mto Malelya Mto Malembo Mto Malengya Mto Malepeta Mto Malessa Mto Malimba Mto Mambeni Mto Mambi (Mbeya) Mto Mambi (Mtwara) Mto Mambinda Mto Mambo Mto Manchera Mto Manda (Katavi) Mto Manda (Rukwa) Mto Mandahaa Mto Mandima Mto Mandowa Mto Manga Mto Mangali Mto Mangasini Mto Mangata Mto Mango Mto Mangwa Mto Maniere Mto Manje Mto Manonga Mto Manyema Mto Manyo Mto Manyoa Mto Maoungulu Mto Mapembe Mto Mapiringa Mto Mara Mto Marakara Mto Marba Mto Marengamadu Mto Mario Mto Marithi Mto Marue Mto Masala Mto Masamaki Mto Masanwa Mto Masena Mto Mashima Mto Masimba Mto Masinde Mto Masiriwa Mto Masungwe Mto Maswala Mto Mata Mto Matalalu Mto Matandu Mto Matanga Mto Matapua Mto Matapwende Mto Matauka Mto Matembe Mto Matete Mto Matisi Mto Matiuku Mto Matugonewetu Mto Matuli Mto Matumbire Mto Matunda Mto Mavuji Mto Mawa Mto Mawate Mto Mawe Mto Maweli Mto Maweni Mto Mawera Mto Mawina Mto Mayaha Mto Mayaka Mto Mayamasi Mto Mazingara Mto Mbahwa Mto Mbaka Mto Mbakana Mto Mbala Mto Mbalageti Mto Mbalamu Mto Mbalanga Mto Mbalizi Mto Mbalu Mto Mbangala Mto Mbangi Mto Mbanja Mto Mbara Mto Mbarahindi Mto Mbarali Mto Mbarangandu Mto Mbarwa Mto Mbawazi Mto Mbegea Mto Mbele Mto Mbembe Mto Mberewere Mto Mbezi Mto Mbiki Mto Mbilwa Mto Mbinga Mto Mbiriri (Kilimanjaro) Mto Mbiriri (Mbeya) Mto Mbogo Mto Mbondo Mto Mbonja Mto Mbono Mto Mborohadi Mto Mbowu Mto Mbungu Mto Mbunguti Mto Mbuo Mto Mbusi Mto Mbuyajira Mto Mbwemburu Mto Mchanga Mto Mchilipa Mto Mchuchuma Mto Mdanda Mto Mdonja Mto Mdyosi Mto Mehariwa Mto Meketu Mto Melela Mto Merui Mto Merule Mto Meta Mto Mfafia Mto Mfinga Mto Mfukwe Mto Mfulsi Mto Mfumbu Mto Mfuwazi Mto Mfwalsi Mto Mfwiro Mto Mfwisi Mto Mgambira Mto Mgarangara Mto Mgata Mto Mgawile Mto Mgega Mto Mgela Mto Mgera Mto Mgeta Mto Mgigawa Mto Mgimbo Mto Mglumi Mto Mgobe Mto Mgogo Mto Mgomba Mto Mgombani Mto Mgonia Mto Mgonya Mto Mgugudsi Mto Mgulungulu Mto Mgungusi Mto Mgunje Mto Mhala Mto Mhangahanga Mto Mhangasi (Morogoro) Mto Mhangasi (Ruvuma) Mto Mhimbasi Mto Mholo Mto Mhongo Mto Mhuko Mto Mhula Mto Mhungu Mto Mhwala Mto Midaho Mto Midiho Mto Miesi Mto Migasi Mto Migogo Mto Mihangalaya Mto Mihatu Mto Mihindo Mto Mihoga Mto Mihumo Mto Mikwa Mto Mikwale Mto Mikwayuni Mto Milaka Mto Milala Mto Milanda Mto Milango Mto Milembe Mto Milola Mto Mimbi Mto Mingoti Mto Minyanda Mto Minyonyoni Mto Mirahi Mto Miranda Mto Mironge Mto Mironji Mto Misasati Mto Misunga Mto Mitawa Mto Mitesa Mto Mitondo (Lindi) Mto Mitondo (Morogoro) Mto Mitumbati Mto Mituru Mto Miwasi Mto Miyombo Mto Mjembe Mto Mjomwio Mto Mjonga Mto Mjura Mto Mkalamu Mto Mkana Mto Mkanga Mto Mkata Mto Mkata Mto Mkavio Mto Mkingasi Mto Mkingi Mto Mkinke Mto Mkiwa Mto Mkofwe Mto Mkoji Mto Mkoleko Mto Mkolo Mto Mkomazi Mto Mkombe Mto Mkombe Mto Mkombesi Mto Mkombezi Mto Mkomero Mto Mkondadye Mto Mkondoa Mto Mkongoleko Mto Mkongore Mto Mkoo Mto Mkorka Mto Mkowangero Mto Mkuju Mto Mkujuni Mto Mkuku Mto Mkukwe Mto Mkulumusi Mto Mkulumuzi Mto Mkulyo Mto Mkummkum Mto Mkundi (Dodoma) Mto Mkundi (Morogoro) Mto Mkundi (Mtwara) Mto Mkungo Mto Mkupehi Mto Mkurusi (Tabora) Mto Mkurusi (Ruvuma) Mto Mkusa Mto Mkusi Mto Mkusu Mto Mkuu Mto Mkuva Mto Mkuzi Mto Mkwasi Mto Mkwenya Mto Mlaga Mto Mlandasi Mto Mlandizi Mto Mlanga Mto Mlawi Mto Mlemwa Mto Mlera Mto Mligaji Mto Mlinyi Mto Mloa Mto Mloda Mto Mlombea Mto Mlomboje Mto Mlomboji Mto Mlombwe Mto Mlongosi Mto Mloui Mto Mlowa Mto Mlowezi Mto Mlowoka Mto Mlumbi Mto Mlungiro Mto Mlungu Mto Mlungui Mto Mluzu Mto Mmoga Mto Mnero Mto Mngazi Mto Mnguvia Mto Mnyera Mto Mnyongoo Mto Mnyusi Mto Moame Mto Mobokoi Mto Mohambwe Mto Mohazima Mto Mohwazi Mto Moinik Mto Mokumira Mto Mokungwe Mto Molila Mto Momba Mto Mombalazi Mto Mombo Mto Monga Mto Mongo Mto Mongomwankima Mto Monokore Mto Morera Mto Mori Mto Morogoro Mto Mosi Mto Motale Mto Motonto Mto Mowe Mto Moyowosi Mto Mpanda (Katavi) Mto Mpanda (Rukwa) Mto Mpandwe Mto Mpanga (Morogoro) Mto Mpanga (Njombe) Mto Mpangali Mto Mpanyura Mto Mpasa Mto Mpemba Mto Mpembe Mto Mpemvi Mto Mpengere Mto Mpepo Mto Mpera Mto Mpiji Mto Mpingo Mto Mpira Mto Mponde Mto Mporo Mto Mpuma Mto Mpura Mto Mpuruli Mto Mrambo Mto Mrugaruga Mto Msaadya Mto Msagelela Mto Msaginya Mto Msaju Mto Msambia Mto Msana Mto Msanga Mto Msangai Mto Msangasi Mto Msangesi Mto Msango Mto Msanyila Mto Msasi Mto Msauesi Mto Msavesi Mto Msefwe Mto Msega Mto Msegere Mto Msemembo Mto Msenguse Mto Msenguzi Mto Msenjesi Ndogo Mto Msesule Mto Mseta Mto Msima Mto Msimba Mto Msimbazi Mto Msimbazi Mto Msinejewe Mto Msinga Mto Msingazi Mto Msiri Mto Msisi (Dodoma) Mto Msisi (Singida) Mto Mslezy Mto Mslhasi Mto Msobwe Mto Msola Mto Msolwa (Morogoro) Mto Msolwa (Ruvuma) Mto Msoro Mto Msorsa Mto Msowero Mdogo Mto Mssala Mouth Mto Mssingwi Mto Msua (Pwani) Mto Msua (Singida) Mto Msuguluda Mto Msumbiji Mto Msumbisi Mto Mswero Mto Mswiswi Mto Mtaga Mto Mtakuja Mto Mtamba Mto Mtambo Mto Mtandasi Mto Mtega Mto Mtembwa Mto Mteri Mto Mtetesi Mto Mtimbira Mto Mtimbiri Mto Mtindiri Mto Mtiro Mto Mtisi Mto Mtolela Mto Mtonga Mto Mtoni Mto Mtopesi Mto Mtoro Mto Mtozi Mto Mtsatsavi Mto Mtshinyiri Mto Mtshwege Mto Mtua Mto Mtuka Mto Mtukano Mto Mtumbe Mto Mtumbei Mto Mtumbu Mto Mtundu Mto Muakatete Mto Mubulungu Mto Mue Mto Muengo Mto Mugala Mto Mugaye Mto Mugengi Mto Mugera Mto Mugewe Mto Mugoro Mto Mugozi Mto Mugubia Mto Mugunga Mto Muguti Mto Mugwisi Mto Muhama Mto Muhanga Mto Muhangasi Mto Muhesi Mto Muhinje Mto Muhiri Mto Muhongo Mto Muhungutu Mto Muhuwesi Mto Muhuwezi Mto Muipa Mto Muira Mto Muirisha Mto Muisi Mto Mujitu Mto Muka Mto Mukana Mto Mukangazi Mto Mukarasi Mto Mukauka Mto Mu Kidimba Mto Mu Kigogo Mto Mu Kinyangona Mto Mukugwa Mto Mulagia Mto Mulalakuwa Mto Mulale Mto Mulangarasi Mto Mulasi Mto Mulo Mto Mumbara Mto Munanka Mto Munga (Iringa) Mto Munga (Morogoro) Mto Mungako Mto Munga Mawe Mto Mungamkuru Mto Munge Mto Mungu Mto Mungushi Mto Munimbira Mto Munjiti Mto Munkinka Mto Munsu Mto Munya Mto Munyangwa Mto Munyu Mto Mupindi Mto Murembwi Mto Muriani Mto Murishunda Mto Muronzi Mto Mu Ruhamba Mto Murunjoeda Mto Murusenye Mto Musa (Ruvu) Mto Musa (Singida) Mto Musangairo Mto Muse Mto Muse (Rukwa) Mto Musihasi Mto Musipisi Mto Muswima Mto Mutimtali Mto Muttoro Mto Mutumnadi Mto Muvraini Mto Muyawo Mto Muzi Mto Mvavi Mto Mvomero Mto Mvudu Mto Mvuha Mto Mvumi Mto Mvunwa Mto Mwabagange Mto Mwadii Mto Mwahundia Mto Mwajikali Mto Mwakidagemba Mto Mwalisi Mto Mwambalia Mto Mwambesi Mto Mwamhule Mto Mwanakombo Mto Mwandugolinda Mto Mwanga Mto Mwangeke Mto Mwangulu Mto Mwanhoro Mto Mwanikuwa Mto Mwankala Mto Mwanyanganga Mto Mwanyenzi Mto Mware Mto Mwaru Mto Mwashabibiti Mto Mwashagi Mto Mwashigera Mto Mwasis Mto Mwatesi Mto Mwati Mto Mwatisi Mto Mwega Mto Mwelizi Mto Mwenge Mto Mweruzi Mto Mwetsa Mto Mwetsi Mto Mwhigiti Mto Mwigombo Mto Mwigulu Mto Mwili Mto Mwimbi Mto Mwisa Mto Mwiti Mto Mwnyamaji Mto Mwnyinyi Mto Mwunekese Mto Myaani Mto Myavisi Mto Mzambiazi Mto Mzelezi Mto Mziha Mto Mzimui Mto Mzinga Mto Mzingi Mto Mzukune Mto Mzuzuma
Mkoa wa Kusini (Zambia)
Kafue na Zambezi ni mito muhimu zaidi.
Mto Kagera
Unaanzia Burundi inapounganika mito ya Nyawarongo na Ruvuvu ikiendela km 400 hadi kuingia ziwa Viktoria.
Kongo (mto)
Inkisi Nzadi Nsele Bombo Kwa-Kassai (kushoto) - 2150km - 881,900km2, 9,900m3/s Fimi Lukenie Kwango Sankuru Lefini (kulia) Sangha (kulia) - 1,400km, 213,400km2, 750m3/s Kadéï Ubangi (kulia) - 2,270km, 772,800km2, 4,000m3/s Mbomou Uele Tshuapa (mto) (kushoto) - 1,000km Lomami (mto) (kushoto) - 1,400km
Rukwa (ziwa)
Ziwa Rukwa ni ziwa kubwa la magadi nchini Tanzania. Liko upande wa kusini magharibi wa nchi, karibu na Zambia, kati ya Ziwa Tanganyika na Ziwa Nyasa[1]..
Zambia
Mji mkuu ni Lusaka (wenye wakazi 1,460,500).
Mto Ruvyironza
Jina linatokana na "Mlima Luvironza", mkubwa kuliko yote ya Burundi ambapo mto una chanzo chake. Mlima Luvironza una kimo cha m 2,700 juu ya UB uko kilomita 45 upande wa mashariki wa Ziwa Tanganyika.
Mto
Wakati mwingine ni swali la uzoefu tu jinsi ya kutaja mto; Kongo inaitwa Lualaba hadi mji wa Kisangani. Wataalamu wengine wanasema ya kwamba mto Kagera ingestahili kuitwa "Nile" kwa sababu ni mto uleule unaopita tu kwenye ziwa Viktoria Nyanza.
Delta ya barani
Kimsingi kuna aina mbili za delta ya barani:
Mto wa Okavango unakwisha baada ya kuvuka Afrika ya kusini magharibi kwa 1600 km katika jangwa la Kalahari (Botswana). Mikono ya delta na maziwa yamejenga mazingira yenye mimea na wanyama wengi katikati ya jangwa kubwa. Delta inavuta watalii wengi kila mwaka.
Mto Mkombe (Rukwa)
Mto Mkombe (Rukwa) ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi). Maji yake yanafikia bahari ya Atlantiki kupitia ziwa Tanganyika na mto Kongo.
Zambezi (mto)
Mongu Lukulu Katima Mulilo (Namibia), Sesheke (Zambia) Livingstone (Zambia), Victoria Falls (Zimbabwe) Kariba Songo Tete
Victoria Falls
Victoria Falls au Maporomoko ya Viktoria (Mosi-oa-Tunya) ni maporomoko ya mto Zambezi mpakani wa Zambia na Zimbabwe.
Bwawa la Malebo
Bwawa la Malebo (far. Pool Malebo, majina mengine Malebo Pool, zamani Stanley Pool, pia Ziwa Ngobila au Ziwa Nkunda) ni sehemu ya mwendo wa mto Kongo ambako mto unapanuka sana kwa urefu wa kilomita 35 ukifikia upana wa kilomita 23.
Jina la Malebo latokana na jina la kienyeji "lilebo (uwingi malebo)" kwa miti ya aina mchapa (Borassus flabellifer) inayopatikana kwa wingi hapo.
Belize (mto)
Mto Belize (pia:Mto Mzee) ni mto muhimu zaidi nchini Belize mwenye urefu wa 290 km.
Okavango
Okavango (pia: Okovango; katika Angola: Kubango au Cubango) ni mto wa Afrika ya kusini-magharibi. Inaanza nchini Angola katika milima ya Bié inapojulikana kwa jina la Kubango. Mwendo wake wa 1600 km ni kusini tu hadi jangwa la Kalahari inapoishia kwenye delta ya barani. Katika kusini ya Angola ni mpaka na Namibia. Inapita nchi ya Namibia mwanzoni wa kishoroba ya Caprivi na kuendelea Botswana inapoishia jangwani katika delta yake. 
Zambezi (mto)
Kwenye mwendo wa Zambezi pana maporomoko kadhaa hasa maporomoko ya Victoria Falls. Mengine ni maporomoko ya Chavuma mpakani wa Zambia na Angola halafu Ngonye Falls karibu na Sioma, Zambia ya magharibi.
Ruvuma (mto)
Ruvuma (pia: Rovuma) ni mto mrefu wa Tanzania na Msumbiji. Mpaka kati ya Tanzania na Msumbiji unafuata mwendo wake kwa km 730.
Msumbiji
Mto wa Zambezi ilitumika kama njia ya mawasiliano na biashara kati ya Ufalme wa Mwene Mtapa (Zimbabwe) na wafanyabiashara wa pwani.
Kariba, Zimbabwe
Kariba ni mji katika mkoa wa Mashonaland Magharibi, Zimbabwe, ulioko karibu na Bwawa la Kariba katika eneo la mwisho wa Ziwa Kariba,karibu na mpaka wa Zambia. Kulingana na matokeo ya sensa ya 1992, mji huu ulikuwa na idadi ya wakaazi 20,736.
Ukiwa katika Bonde la Zambezi, mji wa Kariba una joto mwaka mzima.
Mji Kariba ni kiungo cha kati katika sekta ya utalii kwenye kanda ya Ziwa Kariba. Mji Kariba unatoa mahala pa kupumzika kwenye mahoteli na vyumba vya kulala. Kuna kasino mbili katika mjihuu na mikahawa kadhaa. Vivutio vingi kwa watalii katika Kariba nivya maji. Uvuvi, kutazama wanyama pori, na mchezo wa ndani wa mashua ni shughuli maarufu zaidi. Ziara katika ukuta wa Kariba Dam pia ni kuvutia. Mnamo mwaka 2006,ni hoteli tatu tu zilizokuwa wazi. Zilikuwa Carribea Bay, Cutty Sark{/0, na {0}Zambezi Valley Motel katika Nyamhunga.
Mji huu uliundwa kuwashughulikia wafanyakazi ambao walikuwa wanajenga bwawa katikati na mwishoni mwa 1950. Mamlaka ya Ugawi wa Umeme ya Zimbabwe(Zimbabwe Electricity Supply Authority-ZESA) inaajiri wafanyikazi katika kituo cha nguvu za umeme. Kiwanda cha uvuvi cha Kapenta pia ni sekta muhimu, ingawa kimekuwa kikiathiriwa na uhaba wa mafuta.
Kariba ina vitongoji vikuu vitatu: Mahombekombe,kitongoji cha wakongwe maskini kwenye fuo za ziwa , Nyamhunga kitongoji kipya cha wakazii wengi, na Kariba Heights, kitongoji cha ndani cha matajiri na nyumbani kwa jimbo la kumbukumbu la Operation Noah. Kariba Heights kama vile jine lake linaashiria kiko milimani na kutazama Ziwa Kariba kutoka milima hii inapendeza sana.
Mji huu una shamba la mamba na uwanja wa ndege, kwa safari za ndege hadi Victoria Falls na Harare.
Mto Gombe
Unatiririka hadi kuingia katika mto Malagarasi, ambao ni wa pili kwa urefu nchini na hatimaye unamwaga maji yake mengi katika ziwa Tanganyika.
Kutoka huko maji yanachangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Mto Panda
Mto Panda ni kati ya mito ya mkoa wa Songwe (Tanzania Kusini Magharibi). Maji yake yanaishia Bahari Hindi kupitia mto Zambezi.
Gambia
Kimsingi nchi yote ni maeneo ya kandokando ya mto huo; urefu ni takriban km 500, upana kati ya 10 na 50.
Luvua
Chanzo chake ni Ziwa Mweru mpakani mwa Kongo na Zambia. Mdomo uko katika mto Lualaba ambao ni tawimto wa Kongo.
Kwando
Kwando (au: Cuando; kabla ya mdomo pia Linyanti halafu Chobe) ni mto wa Afrika ya Kusini na tawimto wa Zambezi. Chanzo chake iko nyanda za juu za Bié (Angola) inapoelekea kusini-mashariki. Inakuwa mpaka kati ya Angola na Zambia kwa 140 km halafu inapita Kishoroba cha Caprivi na kuwa mpaka kati ya Namibia na Botswana. 
Lilongwe
Mji huu ulianza kama kijiji kwa ufuo wa Mto Malawi na kuwa Kituo cha amri ya wakoloni Waingereza kwa mwanzo wa karne 1900. Yasemekana kwamba, Lilongwe ilisaidia sana kama kituo cha serikali ya wakoloni kwa sababu Lilongwe ilikuwa kwa ruti ya kusini na kaskazini ambayo iliwezesha utawala wa Rhodesia ya kaskazini inayojulikana sasa kama Zambia. Mji wa Lilongwe baadaye ukawa mji wa pili kwa ukubwa Malawi. Mwaka wa 1974, Mji mkuu wa nchi ulihamishwa kutoka Zomba (mji ambao sasa ni wa tatu kwa ukubwa nchini Malawi), hadi kwa mji namba mbili kwa ukubwa, Lilongwe.
Niger (mto)
Niger ni mto mkubwa kabisa wa Afrika ya Magharibi na mto mrefu wa tatu barani Afrika ukiwa na mwendo wa km 4.374. Njia yake ni kama upinde ikianza Guinea katika nyanda za juu za Futa Djallon kuelekea kaskazini-mashariki kupitia Mali hadi Niger. Karibu na mji wa Timbuktu inageukia kuelekea mashariki, halafu mashariki-kusini kupitia Benin na Nigeria hadi kufika mdomo wa delta yake kwenye Ghuba ya Guinea ya bahari ya Atlantiki.
Gambia (mto)
Baada ya kutoka katika Futa Djallon mto unaelekea kaskazini-magharibi kupitia mkoa wa Tambakunda katika Senegal halafu mbuga wa wanyama wa Niokolo Koba. Hapa inapokea tawimiti ya Nieri Ko and Kuluntu na kuingia katika nchi ya Gambia karibu na mji wa Fatoto.
Okavango
Chanzo cha mto ni kusini ya mji wa Vila Nova (Angola) katika milima ya Bié kwenye kimo cha 1,780 m. Mwanzoni mwendo wake ni ya haraka kuna maporomoko madogo. Halafu mto ni mpaka kati ya Angola na Namibia. Baada ya kupokea tawimto wa Kwito inaingia Namibia inapopita kanda nyembamba ya kishoroba ya Caprivi kwa kilomita chache. Kabla ya kuvuka mpaka wa Botswana mto unashuka mita 4 kwenye maporomoko ya Popa.
Victoria Falls
Mto wa Zambezi mwenye upana wa mita 1170 unafika penye ngazi ya mwamba na maji yote yaanguka kimo cha takriban mita 110 yanapoendelea katika kanali ya mwamba mwenye upana wa 120 m pekee. Maporomoko haya ni makubwa katika Afrika. 
Nile
Nchi za beseni ya mto wa Nile pamoja na tawimitoMto wa NileJina:an-Nil (Kiarabu)Mahali:Africa ya kaskazini-masharikiUrefu:6650 kmChanzo:Luvironza />mto wa chanzo BurundiKimo cha chanzo:2.700 juu ya UBMdomo:Mediteranea kaskazini ya Kairo/MisriKimo cha mdomo:0.00 m juu ya UBTofauti ya kimo:2.700 mTawimito ya kulia:Sobat, Nile ya buluu (Abbai), AtbaraTawimto wa kushoto:Bahr al-GhazalMiji mikubwa mtoni (pamoja na vyanzo vyake):Alexandria, Assuan, Atbara, Bahri, Fajum, Giza, Jinja, Juba, Kairo, Kampala, Khartum, Kigali, Kusti, Luxor, Malakal, Omdurman, Port Said, Rabak, TantaJe inafaa kama njia ya maji?ndani ya Misri
Myanmar
Mto Ayeyarwady ni mto mkubwa wa Myanmar wenye urefu wa km 2,170. Bonde lake ni la rutuba na lina wakazi wengi.
Mto Mkondoa
Mto Mkondoa ni mto wa Tanzania mashariki, unaotiririka hadi kuingia mto Mkata, tawimto la mto Wami ambao unaishia katika Bahari Hindi magharibi kwa Zanzibar.
Mto Malagarasi
Mto Malagarasi ni mmojawapo kati ya mito mikubwa zaidi ya Tanzania (upande wa magharibi), ukishika nafasi ya pili kwa urefu (km 475), na ya Burundi. 
Brazil
Brazil ina mto mkubwa na mrefu wa dunia ambayo ni Amazonas wenye urefu wa takriban kilometa 7000. Tawimito yake muhimu ni Río Purús, Rio Negro na Rio Tapajós.
Gambia
Gambia (jina rasmi: Republic of The Gambia) ni nchi ndogo kabisa ya Afrika bara. Eneo lake lote linazungukwa na Senegal kwa kufuata mwendo wa mto Gambia hadi Bahari ya Atlantiki. 
Kongo (mto)
Vyanzo vya Kongo viko katika nyanda za juu na kwenye milima inayopakana Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki, pamoja na Ziwa Tanganyika na Ziwa Mweru ambayo yanamwaga maji yao kwenda mto Lualaba ulio tawimto mkubwa wa Kongo. Kwa kawaida chanzo cha mto Chambeshi huko Zambia ambao unaishia katika Lualaba hutazamiwa kama chanzo cha Kongo.
Zambezi (mto)
Zambezi ni chanzo cha umeme kwa ajili ya sehemu kubwa ya Afrika ya Kusini. Umeme unatengenezwa kwa nishati ya maji huko lambo la Kariba (Zambia) na lambo la Cabora-Bassa (Msumbiji).
Mto Nkima
Mto Nkima ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi). Maji yake yanafikia bahari ya Atlantiki kupitia ziwa Tanganyika na mto Kongo.
Okavango
Takriban 70 km ndani ya Botswana mwendo wa mto unapanuka na kugawanyika kuwa delta ya barani yenye zaidi ya 16,000 km². en: Okavango Basin (Watersheds of Africa)
Niger (mto)
Wengine waliona utaishia kwenye mto Senegal au mto Kongo. Kuchanganyikiwa huku kulisababisha kwa karne nyingi ramani zisizoonyesha mwendo halisi wa mto. Wasafiri na wataalamu wa nje hawakuelewa ya kwamba mto mkubwa ulio karibu na Timbuktu na mto mkubwa unaoingia Atlantiki kwenye Ghuba ya Guinea huko Nigeria ni mto uleule.
Zambezi (mto)
Jamii:Mito ya Afrika Jamii:Mito ya Zambia Jamii:Mito ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo Jamii:Mito ya Angola Jamii:Mito ya Msumbiji Jamii:Mito ya Zimbabwe Jamii:Mito ya Namibia
Mto Nsalamba
Mto Nsalamba ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi). Maji yake yanafikia bahari ya Atlantiki kupitia ziwa Tanganyika na mto Kongo.
Amazonas (mto)
Kuhusu urefu hakuna mapatano bado kama Nile au Amazonas ni mto mrefu duniani. Makadirio hutegemea ni tawimto upi mwenye chanzo cha mbali zaidi unaokubaliwa na wataalamu. 1969 urefu wake ulipimwa kuwa 6.400km.[1]
Gambia (mto)
Miji mikubwa zaidi mtoni ni Basse Santa Su, Janjanbureh na Banjul. en: The Gambia Basin
Orodha ya mito nchini Tanzania
Mto Gaboti Mto Gaga Mto Gailolet Mto Gambalenga Mto Gandajega Mto Garamashi Mto Gariburijand Mto Gedeyeya Mto Genda Mto Geragua Mto Ghabos Mto Gichami Mto Gidabiyunga Mto Gidamunda Mto Gindigindi Mto Girautja Mto Gobeneko Mto Goma Mto Gombe (Kigoma) Mto Gombe (Singida) Mto Gombo Mto Gonda Mto Gossuwa Mto Gudama Mto Gumba Mto Gurumeti Mto Guya Mto Gwaraid Mto Gwino Mto Gwiri
Kasai
Kasai ni tawimto mrefu wa Kongo unaoanza kwenye Nyanda za Juu za Bie za Angola. Chanzo iko kwa 12° kus/19° kask. kaskazini ya mji wa Luena. Inaelekea magahribi 400 km inapogeukia kaskazini. Sasa iko mpaka kati ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Angola kwa 483 km. Katika sehemu hi kuna maporomoko makubwa kadhaa na lalio la mto unapanuka hadi 10 km. 
Mto Ruvuvu
Mto Ruvuvu (pia Ruvubu au Rurubu) ni mto ambao unaanzia nchini Burundi na kuishia Tanzania ambapo unaungana na mto Nyabarongo kutoka Rwanda kuunda mto Kagera ambao unaishia katika Ziwa Viktoria.
Wapare
Kuna mto Yongoma, Hingilili, Mhoke vuta, Nakombo, Rika, Mweta nano hii mito yote iko Pare ya kusini. Katika mto Hingilili kuna maporomoko makubwa na yanayosadikiwa kuwa marefu kuliko yale ya Victoria Falls, haya yanajulikana kama Ndurumo yapo eneo la Gonja Bombo umbali wmfupi kutoka mtaa wa Mang'ang'a katika eneo linaloitwa Mbula.
Ruhuhu (mto)
Mwendo wake una urefu wa kilomita zaidi ya 300. Hivyo ni tawimto mrefu wa Ziwa Nyasa na kutokana na hali hii inahesabiwa kama chanzo cha mto Shire unaopeleka maji ya ziwa kwenda mto Zambezi na Bahari Hindi.
Brazil
Katika mashariki kuna mto Iguaçu wenye maporomoko ya Iguaçu ambayo ndiyo makubwa duniani. Parana (3.998km) ni mto mrefu duniani baada ya Amazonas. Unalisha kituo kikubwa cha nishati ya maji duniani cha Itaipú.
Uganda
Mto mkubwa ni Nile inayopita nchi yote kati ya Ziwa Viktoria hadi Ziwa Albert na kuendelea hadi mpaka wa Sudani ikiitwa mwanzoni Nile ya Viktoria na baadaye Nile ya Albert.
Kongo (mto)
Katika karne za 16 na 17 mto ulijulikana kwa majina yote mawili jinsi inavyoonekana katika maandishi ya siku zile, kwa mfano Mwingereza James Barbot aliandika mwaka 1746 juu ya safari kwenda mto "Kongo au Zaire" ("Voyage to Congo River, Or the Zair") [3]
Shire (mto)
Shire ni mto unaotoka katika Ziwa Nyasa (au: ziwa Malawi) ikipeleka maji yake katika Mto Zambezi. 
Mito mirefu ya Afrika
Mara nyingi mto wa Nile unahesabiwa kuwa mtu mrefu kuliko yote ya Afrika pia duniani. Kadirio la urefu wa mto hutegemea jinsi ya kuhesabu tawimito yake. Orodha inayofuata ina tofauti na orodha inayokadiria kwa namna nyingine.
Mto Momba
Mto Momba ni jina la miwili kati ya mito ya mkoa wa Songwe (Tanzania Kusini Magharibi). 
Unatiririka upande wa kusini magharibi na kuishia katika ziwa Rukwa.
Chambeshi (mto)
Chanzo hiki kipo nchini Zambia karibu na Ziwa Tanganyika kwenye kimo cha mita 1,760 juu ya UB.