Lugha rasmi ya nchi ya Afrika kusini ni ipi?
Afrika Kusini
Nchi ina majina rasmi 11 kutokana na lugha rasmi 11, nazo ni: Kiafrikaans, Kiingereza, Kizulu, Kixhosa, Kiswati, Kindebele, Kisotho cha Kusini, Kisotho cha Kaskazini, Kitsonga, Kitswana na Kivenda.
Historia ya Kenya
Kiswahili, ambayo ni lugha ya Kibantu iliyokopa misamiati ya Kiarabu, Kiajemi na mingine kutoka Mashariki ya Kati na Asia Kusini, baadaye ilikua ikawa lingua franca ya kibiashara kwa jamii mbalimbali.[1]
Senegal
Kwa ujumla kuna lugha 37 nchini Senegal. Kiwolof kinazidi kuenea, lakini mpaka sasa lugha rasmi ni Kifaransa. Shuleni kinatumika pia Kireno, hasa kusini.
Lugha za Kisonghai
Lugha za kisonghai zinasemwa katika upande za Mto wa Niger  nchini mwa Mali, Niger, Benin, Burkina Faso, na Nijeria. Awali, inapokuwa eneo hiyo chini ya utawala wa Dola la Songhai,lugha hizo zimekuwa kutumiwa kama lugha ya mawasiliano katika sehemu kubwa sana.
Kiaka (Kongo)
Kiaka ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo na Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Waaka. Isichanganywe na lugha ya Kiaka nchini Sudan wala na lugha za Kiyaka. Mwaka wa 1986 idadi ya wasemaji wa Kiaka nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 15,000; na mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 15,000 vilevile. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiaka iko katika kundi la C10.
Kikorana
Kikorana ni lugha ya Khoisan nchini Afrika Kusini inayozungumzwa na Wakorana. Siku hizi hakuna wasemaji wa Kikorana tena ingawa idadi ya Wakorana imehesiabiwa mwaka wa 1972 kuwa watu 10,000 lakini wote wameacha lugha yao na kutumia lugha nyingine badala ya Kikorana. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikorana kiko katika kundi la Kinama.
Kitonga (Tonga)
Kitonga ni lugha ya Kiaustronesia nchini Tonga inayozungumzwa na Watonga ambapo ni lugha rasmi ya taifa. Isichangaywe na lugha nyingine ziitwazo Kitonga nchini Malawi, Zambia, Msumbiji na Uthai. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kitonga nchini Tonga imehesabiwa kuwa watu 96,300; tena kuna wasemaji zaidi ya 70,000 nje ya Tonga. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitonga iko katika kundi la Kioseaniki.
Kisamo-Kusini
Kisamo-Kusini ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Burkina Faso inayozungumzwa na Wasamo. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kisamo-Kusini imehesabiwa kuwa watu 85,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisamo-Kusini iko katika kundi la Kimande.
Kiafrikaans
Kiasili kimetokea kama lugha ya makaburu ya Afrika Kusini lakini imekuwa pia lugha ya wakazi chotara katika jimbo la Rasi Magharibi ("Cape Coloureds"). Leo hii wasemaji wa asili ya Ulaya ni chini ya nusu ya wasemaji wote wa Kiafrikaans.
Kihausa
Kihausa ni lugha ya Kiafrika-Kiasia inayozungumzwa na Wahausa katika nchi nyingi za Afrika Magharibi, hasa Nigeria (wasemaji zaidi ya milioni 18 mwaka wa 1991), Niger (zaidi ya milioni 5 mwaka wa 2006), Benin (800,000 mwaka wa 2006), Sudan (80,000 mwaka wa 2007) na Kamerun (23,500 mwaka wa 1982). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kihausa iko katika kundi la Kichadiki.
Kipande (lugha)
Kipande ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wapande. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kipande imehesabiwa kuwa watu 9700. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kipande iko katika kundi la C20.
Kiboguru
Kiboguru ni lugha ya Kibantu nchini Sudan Kusini inayozungumzwa na Waguru. Idadi ya Waguru nchini Sudan Kusini imehesabiwa kuwa watu 500 tu lakini wote wamebadili kutumia lugha ya Kizande badala ya lugha yao ya Kiboguru, maana yake lugha ya Kiboguru haina wasemaji tena. Pia kuna Waguru nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo wakiwa wakimbizi kutoka nchini Sudan Kusini. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiboguru iko katika kundi la D30.
Somalia
Kisomali ndiyo lugha ya kawaida ya wakazi wengi na lugha rasmi pamoja na Kiarabu. Kati ya lugha nyingine zinazotumika nchini, mojawapo ni Kiswahili.
Kingala (Kongo)
Kilingala (au Lingala) ni lugha ya Kibantu hasa nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo ambako ni lugha ya taifa na Jamhuri ya Kongo ambako pia imetambulika rasmi. 
Kixhosa
Kixhosa ni lugha ya Kibantu hasa nchini Afrika Kusini inayozungumzwa na Waxhosa. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kixhosa nchini Afrika Kusini imehesabiwa kuwa watu 7,790,000. Pia kuna wasemaji nchini Botswana na Lesotho. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kixhosa iko katika kundi la S40.
Jibuti
Lugha rasmi ni Kifaransa na Kiarabu. Kisomali ni Kiafar ni lugha za taifa.
Mkoa wa Kivu Kusini
Lugha ya taifa inayozungumzwa katika sehemu hiyo ya Jamhuri ya Demokrasia ya Kongo ni Kiswahili, hasa lahaja ya Kingwana.
Kisere
Kisere ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wasere. Idadi ya wasemaji wa Kisere nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 2500. Pia kuna wasemaji wachache sana nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisere iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Kiteke-Eboo
Kiteke-Eboo ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wateke. Pia ni lugha ya wafalme wa Wateke wa zamani. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiteke-Eboo nchini Jamhuri ya Kongo imehesabiwa kuwa watu 20,400. Nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo kuna wasemaji wengi zaidi. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiteke-Eboo iko katika kundi la B70.
Benin
Lugha rasmi ni Kifaransa.
Kaskazini-Magharibi (jimbo la Afrika Kusini)
Mwaka 2001 wakazi 3,669,349 walihesabiwa. Idadi kubwa ni Watswana na Kitswana ni lugha ya kwanza jimboni. Lugha ya pili ni Kiafrikaans. 
Afrika
Wakazi asilia siku hizi wako wachache, wakionekana kama wasemaji wa lugha za Khoisan au za Wabilikimo.[17]
Lugha za Kiafrika-Kiasia
Lugha za Kiafrika-Kiasia ni familia ya lugha barani Afrika na Asia. Katika familia hiyo kuna lugha zaidi ya 300 zenye wasemaji milioni 350 kati ya Afrika ya Kaskazini na Asia ya Magharibi, hasa Kiarabu, lakini pia Kihausa, Kioromo, Kiamhara, Kisomali, Kiebrania n.k.
Lugha za Kimande
Lugha za kimande zinatengeneza kundi la lugha ambazo zinazungumzwa katika nchi nyingi ya Afrika ya Magharabi, kati ya Gambia na Nijeria. Wasemaji wa lugha hizo wanazidi milioni thelathini. Lugha zinamo kundi hilo ni Kimandinka, Kisoni, Kibambara, Kibissa, Kijula, Kikagoro, Kibozo, Kimende, Kisusu, Kiyakuba, Kivai, na Kiligbi.
Jumuiya ya Afrika Mashariki
Lugha kubwa zaidi katika Mtangamano ni Kiswahili, ambacho kutoka pwani ya Kenya na Tanzania kimeenea kwa namna moja au nyingine katika nchi zote sita na nje yake pia. Lugha rasmi ni Kiingereza pia. Lugha nyingine muhimu ni kama vile Kirundi na Kinyarwanda, ingawa Kifaransa kimeenea pia.
Historia ya Afrika Kusini
Wakazi wa muda mrefu zaidi ni Wakhoikhoi na Wasani, ambao wote wanagumzumza lugha za jamii ya Khoi-San.
Katika karne ya 4 au ya 5 walifika Wabantu ambao waliwazidi nguvu hao wa kwanza.
Afrika ya Mashariki
Nchi mashuhuri zaidi katika sehemu hii ni Kenya, Uganda, Tanzania, Rwanda na Burundi kwa sababu ya kutumia lugha moja katika mawasiliano baina ya wananchi wa sehemu hii, yaani Kiswahili.
Kiteke-Kaskazini
Kiteke-Kaskazini ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo na Gabon inayozungumzwa na Wateke. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiteke-Kaskazini nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 49,300 na nchini Gabon 15,700. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiteke-Kaskazini iko katika kundi la B70.
Rwanda
Rwanda pamoja na Burundi zilijiunga na Kenya, Uganda na Tanzania kama wanashirika wa Jumuia ya Afrika Mashariki kwa maendeleo muhimu katika elimu, afya, uchumi na mambo mbalimbali. Mwaka 2017 bunge la Rwanda liliamua kufanya Kiswahili kuwa moja ya lugha rasmi nchini.[1]
Kiso (Kamerun)
Kiso ni lugha ya Kibantu nchini Kamerun inayozungumzwa na Waso. Isichanganywe na Kiso cha Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kiso imehesabiwa kuwa watu 9,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiso iko katika kundi la A80.
Kiingereza
Nchi nyingi za Afrika zinatumia Kiingereza kama lugha rasmi, lakini ni Waafrika wachache (isipokuwa Waafrika Kusini) wanaoitaja kuwa lugha ya kwanza kwao. Nchi hizo ni Afrika Kusini, Ghana, Lesotho, Liberia, Kamerun, Kenya, Namibia, Nigeria, Sierra Leone, Swaziland, Zambia na Zimbabwe. 
Kitsonga
Kitsonga (pia Kishangaan) ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji, Afrika Kusini na Zimbabwe inayozungumzwa na Watsonga. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kitsonga katika nchi zote imehesabiwa kuwa watu 3,669,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kitsonga iko katika kundi la S50.
Kikisi-Kaskazini
Kikisi-Kaskazini ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Guinea na Sierra Leone inayozungumzwa na Wakissi. Lugha nyingine ya Kikisi ni Kikisi-Kusini nchini Liberia. Lugha hizo mbili zisichanganywe na lugha ya Kikisi nchini Tanzania. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kikisi-Kusini nchini Guinea imehesabiwa kuwa watu 287,000. Pia kuna wasemaji 40,000 nchini Sierra Leone. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikisi-Kaskazini iko katika kundi la Kiatlantiki.
Rwanda
Lugha rasmi tangu enzi za ukoloni ni Kifaransa. Tangu mwaka 1994 serikali mpya, iliyoongozwa na Watutsi walioishi miaka mingi Uganda, imetumia pia Kiingereza kama lugha rasmi ya tatu.
Afrika
Kiafrikaans ni lugha ya pekee ya Afrika Kusini yenye asili ya Ulaya.
Kiburaka
Kiburaka ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Waburaka. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kiburaka nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 2500. Pia kuna wasemaji 1300 nchini Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiburaka iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Afrika ya Magharibi
Katika lugha ya Kiarabu nchi za Afrika ya kaskazini-magharibi zinaitwa "Maghrib" yaani "Magharibi" lakini ni sehemu ya ukanda wa Afrika ya Kaskazini. 
Kito (lugha)
Kito ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun na Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na wanaume Wagbaya kama lugha ya siri. Hakuna waiongeao kama lugha ya kwanza. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kito iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Kimser
Kimser ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Kamerun inayozungumzwa na Wamser. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kimser imehesabiwa kuwa watu 500 tu. Pia kuna wasemaji wachache nchini Chad. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimser iko katika kundi la Kichadiki.
Moroko
Lugha rasmi ya nchi ni Kiarabu na Kiberberi. Waberber wengi, hasa kaskazini, wameacha lugha yao na kutumia Kiarabu lakini walileta maneno yao katika lahaja ya Kiarabu cha Kimaroko. Hata Kifaransa kinatumika sana.
Surinam
Lugha rasmi ni Kiholanzi: inatumika katika ofisi za serikali, bungeni na shuleni na ni lugha mama ya 60% ya wananchi.
Kilendu
Kilendu ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Walendu. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kilendu nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 750,000. Pia kuna wasemaji 11,100 nchini Uganda. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilendu iko katika kundi la Kisudani cha Kati.
Kisonga
Kisonga ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wasonga. Idadi ya wasemaji wa Kisonga haijahesabiwa. Tena Kisonga hakijaainishwa kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie.
Ayi Kwei Armah
Kama mwandishi wa insha Armah amepambana na kujitambua na shida ya Afrika. Anajali sana kuhusu kutengeneza shirika la Waafrika wote Duniani litakalojumuisha tamaduni mbalimbali na lugha katika Bara Afrika. Armah ameomba lugha ya Kiswahili itumike kama lugha rasmi ya Bara la Afrika.
Kingbaka-Manza
Kingbaka-Manza ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wangbaka-Manza. Wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya Kiali. Kwa vyovyote isichangaywe na Kingbaka wala na Kimanza; lugha hizo hufanana lakini ni lugha tofauti. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kingbaka-Manza imehesabiwa kuwa watu 29,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingbaka-Manza iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Afrika Kusini
Chanzo cha Afrika Kusini kama nchi ni Koloni la Rasi iliyoundwa na Waholanzi katika eneo la Cape Town. Huko kabila jipya la Makaburu lilijitokeza kati ya walowezi Wazungu kutoka Uholanzi, Ufaransa na Ujerumani. Lugha yao ilikuwa Kiholanzi iliyoanza kuchukua maneno ya Kifaransa, Kiafrika na Kiingereza na kuendelea kuwa lugha ya pekee Kiafrikaans.
Ghana
Lugha rasmi ni Kiingereza; hutumika sana katika masuala ya serikali na biashara. Lugha hiyo vilevile ndiyo inayotumika katika mafundisho ya elimu. Hata hivyo, Waghana wengi pia huzungumza kwa kiasi lugha moja ya kikabila.
Kinshasa
Wakati Kongo ilipopata uhuru mwaka 1960, Kiholanzi Kiholanzi kilikoma kuwa lugha rasmi.
Kivenda
Kivenda ni lugha ya Kibantu hasa nchini Afrika Kusini inayozungumzwa na Wavenda. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kivenda nchini Afrika Kusini imehesabiwa kuwa watu 980,000. Pia kuna wasemaji 84,000 nchini Zimbabwe. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kivenda iko katika kundi la S20.
Kibwela
Kibwela ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wabwela. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kibwela imehesabiwa kuwa watu 8400. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kibwela iko katika kundi la C50.
Lugha za Kibantu
Lugha za Kibantu huzungumzwa hasa katika nchi za Nigeria, Kamerun, Guinea ya Ikweta, Gabon, Jamhuri ya Kongo, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Rwanda, Burundi, Uganda, Kenya, Tanzania, Komori, Msumbiji, Malawi, Zambia, Zimbabwe, Angola, Namibia, Botswana, Lesotho, Swaziland na Afrika ya Kusini. 
Afrika
Kusini mwa Afrika, Afrika Mashariki na ya Kati watu wengi ni wasemaji wa lugha za Kibantu (kwa mfano Kiswahili). Asili yao ilikuwa pande za kusini za kanda ya Sahel na kutoka kule walienea katika sehemu nyingi za Afrika upande wa kusini kwa Sahara.[16]
Historia ya Afrika Kusini
Chanzo cha Afrika Kusini kama nchi ni Koloni la Rasi iliyoundwa na Waholanzi katika eneo la Cape Town. Huko kabila jipya la Makaburu lilijitokeza kati ya walowezi Wazungu kutoka Uholanzi, Ufaransa na Ujerumani. Lugha yao ilikuwa Kiholanzi iliyoanza kuchukua maneno ya Kifaransa, Kiafrika na Kiingereza na kuendelea kuwa lugha ya pekee Kiafrikaans.
Kikaliko
Kikaliko (pia Kikeliko) ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Sudan Kusini, Uganda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wakaliko. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kikaliko nchini Sudan Kusini imehesabiwa kuwa watu 10,000. Pia kuna wasemaji 7,500 nchini Kongo na 5,000 nchini Uganda. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikaliko iko katika kundi la Kimoru-Madi.
Kikobiana
Kikobiana ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Guinea-Bisau na Senegal inayozungumzwa na Wakobiana. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kikobiana nchini Guinea-Bisau imehesabiwa kuwa watu 690 tu. Pia kuna wasemaji 400 nchini Senegal. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikobiana iko katika kundi la Kiatlantiki.
Kigbaya-Kusini-Magharibi
Kigbaya-Kusini-Magharibi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wagbaya. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kigbaya-Kusini-Magharibi imehesabiwa kuwa watu 220,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbaya-Kusini-Magharibi iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Utamaduni wa Kiafrika
Pamoja na nchi chache mashuhuri katika Afrika ya Mashariki, karibu nchi zote za Afrika zilisiliki lugha rasmi zilizoasilika kutoka nje ya bara na kuenea kupitia ukoloni au uhamiaji wa binadamu. Kwa mfano, katika nchi mbalimbali, Kiingereza na Kifaransa hutumiwa kwa mawasiliano katika nyanja za umma, kama vile serikali, biashara, elimu na vyombo vya habari. Kiarabu, Kireno na Kiafrikaans ni mifano la lugha zisizo za asili ya Kiafrika ambazo hutumika na mamilioni ya Waafrika leo, katika nyanja za umma na za binafsi. Tofauti ni Kimalagasi kisiwani Madagaska, ambako Waafrika walihamia kutoka barani wakikuta wenyeji kutoka Indonesia.
Lugha rasmi
Kuna nchi zenye lugha rasmi moja tu lakini nchi nyingi huwa na lugha mbalimbali zinazokubaliwa kama lugha rasmi kwenye ngazi tofauti za serikali.
Jamhuri ya Kongo
Nchi ina lugha 62 tofauti, zikiwemo lugha 2 za taifa: Kingala na Kikongo (Kituba). Hata hivyo lugha rasmi ni Kifaransa.
Kisena
Kisena ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Wasena. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kisena imehesabiwa kuwa watu 1,340,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisena iko katika kundi la N40.
Kifali-Kusini
Kifali-Kusini ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wafali. Mwaka wa 1982 idadi ya wasemaji wa Kifali-Kusini imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kifali-Kusini iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Kindebele
Kindebele ni lugha ya Kibantu nchini Afrika Kusini inayozungumzwa na Wandebele. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kindebele imehesabiwa kuwa watu 640,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kindebele iko katika kundi la S30.
Burkina Faso
Lugha ya Kifaransa ndiyo lugha rasmi. Lugha kuu za mawasiliano ni Kimossi na Kidiula. Kwa ujumla kuna lugha 68 nchini Burkina.
Kiserer-Sine
Kiserer-Sine ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Senegal na Gambia inayozungumzwa na Waserer. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kiserer-Sine imehesabiwa kuwa watu 1,130,000. Pia kuna wasemaji 31,900 nchini Gambia. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiserer-Sine iko katika kundi la Kiatlantiki.
Kingiti
Kingiti ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wangiti. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kingiti imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingiti iko katika kundi la Kisudani cha Kati.
Kiluwo
Kiluwo ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Sudan Kusini inayozungumzwa na Waluo. Ni tofauti na lugha nyingine za Kiluo nchini Uganda, Kenya na Tanzania ingawa zote ziko katika kundi lilelile kilugha. Mwaka wa 1983 idadi ya wasemaji wa Kiluwo imehesabiwa kuwa watu 80,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiluwo iko katika kundi la Kinilotiki.
Kima'di ya Kusini
Kima'di ya Kusini ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Uganda inayozungumzwa na Wama'di. Lahaja zake huitwa Okollo, Ogoko na Rigbo. Mwaka wa 1983 idadi ya wasemaji wa Kima'di ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 48,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kima'di ya Kusini iko katika kundi la Kimoru-Madi. Ni tofauti na Kima'di lakini wataalamu wengine hukiangalia kama lahaja ya Kilugbara.
Kikwese
Kikwese ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wakwese. Idadi ya wasemaji wa Kikwese imehesabiwa kuwa watu 60,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikwese iko katika kundi la K10.
Kibirwa
Kibirwa ni lugha ya Kibantu nchini Afrika Kusini inayozungumzwa na Wabirwa. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kibirwa iko katika kundi la S30.
Bendera ya Afrika Kusini
Kati ya rangi ni zile za Ethiopia au rangi za Umoja wa Afrika: kijani - njano (=dhahabu) na nyekundu. Bendera inaendeleza pia rangi za bendera ya zamani ya Afrika Kusini iliyotumiwa hadi 1994 yaani machungwa (=dhahabu), nyeupe na buluu.
Kidinka-Alor
Kidinka-Alor (au Kidinka ya Kaskazini-Magharibi) ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Sudan Kusini inayozungumzwa na Wadinka. Mwaka wa 1986 idadi ya wasemaji wa Kidinka-Alor imehesabiwa kuwa watu 80,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidinka-Alor iko katika kundi la Kinilotiki.
Sierra Leone
Lugha inayojulikana na asilimia 90 za wakazi ni Kikrio, aina ya Krioli ya Kiingereza iliyochanganya pia lugha mbalibali za Kiafrika. Lakini lugha rasmi ni Kiingereza.
Kikomo (Ethiopia)
Kikomo ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Sudan, Sudan Kusini na Ethiopia inayozungumzwa na Wakomo. Isichanganywe na lugha ya Kikomo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kikomo nchini Ethiopia imehesabiwa kuwa watu 8530. Pia kuna wasemaji 10,000 nchini Sudan na Sudan Kusini pamoja (1979). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikomo iko katika kundi la Kikomuz.
Kigbaya-Kaskazini
Kigbaya-Kaskazini ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati na Kamerun inayozungumzwa na Wagbaya. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kigbaya-Kaskazini nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 200,000; na mwaka wa 1980 idadi ya wasemaji nchini Kamerun imehesabiwa kuwa watu 72,500. Pia kuna wasemaji wachache nchini Jamhuri ya Kongo na Nigeria. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbaya-Kaskazini iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Lugha rasmi
Kwa mfano nchini Namibia Kiingereza ni lugha rasmi kufuatana na katiba lakini lugha kumi na moja nyingine (pamoja na Kiafrikaans na Kijerumani) zimetajwa kama lugha za taifa zinazoweza kutumiwa pia kama lugha ya kufundishia shuleni.
Kiseba (lugha)
Kiseba ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Waseba. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kiseba imehesabiwa kuwa watu 167,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiseba iko katika kundi la M50.
Kigbanziri
Kigbanziri ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wagbanziri. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kigbanziri nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 14,500. Pia kuna wasemaji 3000 nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigbanziri iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Kifaransa ni lugha rasmi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Ilikuwa lugha ya utawala ya koloni ikaendelea kutumiwa kama lugha isiyoelekea upande wowote kati ya makabila, lugha na tamaduni za nchi hii.
Kiswahili
Kenya: ni lugha ya taifa tena lugha rasmi, sawa na Kiingereza, baada ya rasimu ya katiba mpya kupitishwa tarehe 4 Agosti 2010; Kiswahili ni lugha ya kwanza ya mawasiliano kati ya wananchi wakikutana nje ya eneo lenye kabila moja tu; ni lugha inayofundishwa lakini si lugha ya kufundisha mashuleni; ni lugha inayotumika na polisi na jeshi, ni lugha ya kuhutubia wananchi mjini na kitaifa; sehemu za ibada makanisani zinatumia Kiswahili; kuna gazeti moja tu la Kiswahili; sehemu za programu redioni na kwenye runinga ni kwa Kiswahili. Hata hivyo, lugha inachanganywa mara nyingi na Kiingereza na lugha za maeneo au za kikabila.
Kibanda-Togbo-Vara
Kibanda-Togbo-Vara ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Sudan Kusini inayozungumzwa na Wabanda. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibanda-Togbo-Vara nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 12,000. Pia nchini Kongo kuna wasemaji 12,000. Idadi ya wasemaji nchini Sudan Kusini haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibanda-Togbo-Vara iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Guinea ya Ikweta
Ni nchi pekee ya Afrika ambapo lugha ya Kihispania ndiyo lugha rasmi na ya taifa, hasa ukiacha Ceuta na Melilla (maeneo ya Hispania yaliyozungukwa na Moroko) na Jamhuri ya Sahara ya Kidemokrasia ya Kiarabu (nchi-isiyotambulika-kimataifa). Pamoja nacho, Kifaransa na Kireno pia ni lugha rasmi.
Kibanda-Mbres
Kibanda-Mbres ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wabanda. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibanda-Mbres imehesabiwa kuwa watu 42,500. Pia kuna wasemaji wachache nchini Sudan Kusini. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibanda-Mbres iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Historia ya Sudan Kusini
Tofauti kubwa kati ya pande hizo ilikuwa kwamba katika Sudan yenyewe idadi kubwa ya watu wamekuwa Waislamu na utamaduni wao una mchaganyiko wa tabia za Kiarabu na Kiafrika pamoja na usambazaji mkubwa wa lugha ya Kiarabu. Kumbe kusini kuna Waislamu wachache, wengi ni wafuasi wa dini za jadi au ni Wakristo. Kiuchumi na kielimu kusini wako nyuma sana kulingana na kaskazini.
Afrika ya Mashariki
Nchi za Afrika ya Mashariki, hasa Kenya, Uganda na Tanzania ni nchi ambazo ni karibu tangu zamani. Zimeshirikiana historia, zote zimekaliwa hasa na makabila yanayotumia lugha za Kibantu (Kenya na Uganda wana pia idadi muhimu ya wakazi wasiotumia lugha za Wabantu). Katika nchi zote tatu lugha ya Kiswahili imekuwa lugha muhimu ingawa kwa daraja mbalimbali. Wakati wa ukoloni zilitawaliwa na Uingereza iliyoacha taasisi na taratibu mbalimbali zilizosaidia kuanzishwa kwa Jumuiya ya Afrika ya Mashariki wakati wa uhuru.
Afrika ya Kusini
Jina la nchi au eneo, benderaMji Mkuu BotswanaGaborone LesothoMaseru NamibiaWindhoek Afrika KusiniBloemfontein, Cape Town, Pretoria UswaziMbabane
Kizande
Kizande ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Sudan Kusini na Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wazande. Idadi ya wasemaji wa Kizande nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 730,000. Pia kuna wasemaji 350,000 nchini Sudan Kusini na 62,000 nchini Afrika ya Kati. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizande iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Kimaninkakan-Mashariki
Kimaninkakan-Mashariki ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Guinea, Sierra Leone na Liberia inayozungumzwa na Wamalinke. Mwaka wa 1986 idadi ya wasemaji wa Kimaninkakan-Mashariki nchini Guinea imehesabiwa kuwa watu karibu milioni mbili. Pia kuna wasemaji 108,000 nchini Sierra Leone (2006) na wengine nchini Liberia. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimaninkakan-Mashariki iko katika kundi la Kimande.
Kikisi-Kusini
Kikisi-Kusini ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia na Sierra Leone inayozungumzwa na Wakissi. Lugha nyingine ya Kikisi ni Kikisi-Kaskazini nchini Guinea. Lugha hizo mbili zisichanganywe na lugha ya Kikisi nchini Tanzania. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kikisi-Kusini nchini Liberia imehesabiwa kuwa watu 115,000. Pia kuna wasemaji 85,000 nchini Sierra Leone. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikisi-Kusini iko katika kundi la Kiatlantiki.
Kikakwa
Kikakwa ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Uganda, Sudan Kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wakakwa. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kikakwa nchini Uganda imehesabiwa kuwa watu 130,000. Pia kuna wasemaji 40,000 nchini Sudan Kusini na 20,000 nchini Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikakwa iko katika kundi la Kinilotiki.
Kibwisi (Gabon)
Kibwisi ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo na Gabon inayozungumzwa na Wabwisi. Isichanganywe na Kitalinga-Bwisi cha Uganda. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibwisi imehesabiwa kuwa watu 3020 nchini Kongo na watu 1230 nchini Gabon. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kibwisi iko katika kundi la B40.
Kibaka (Sudan)
Kibaka ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Sudan Kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wabaka. Isichanganywe na Kibaka cha Kamerun. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kibaka nchini Sudan Kusini imehesabiwa kuwa watu 25,000 na nchini Kongo 1,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibaka iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.
Kigiziga-Kusini
Kigiziga-Kusini ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Kamerun inayozungumzwa na Wagiziga. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kigiziga-Kusini imehesabiwa kuwa watu 60,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigiziga-Kusini iko katika kundi la Kichadiki.
Kamerun
Lugha rasmi ni Kifaransa pamoja na Kiingereza. Hata hivyo wakazi wanaongea pia lugha za makabila yao mengi.
Kifaransa
Kifaransa (kwa Kifaransa: français) ni lugha ya Ufaransa (pamoja na maeneo yake ya ng'ambo), Ubelgiji ya Kusini, Uswisi ya Magharibi, Luxemburg na Kanada. Inazungumzwa pia katika nchi nyingi za Afrika kama vile Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Senegal, Mali, Shelisheli, Chad, n.k., Asia ya Kusini na Amerika zilizokuwa koloni za Ufaransa.
Kiingereza
Kiingereza kinazumgumzwa pia katika nchi nyingine za Afrika ambapo si lugha rasmi. 
Lugha nyingi za Afrika zimekopa maneno ya Kiingereza. Maneno hayo yamerekebishwa kulingana na sauti ya lugha nyingine, kwa mfano: "Kiingereza": train --> "Kiswahili": treni.
Rais wa Afrika ya Kusini
Rais wa Jamhuri ya Afrika Kusini ni mkuu wa nchi na kiongozi wa serikali chini ya katiba ya Afrika Kusini. Kuanzia 1961 hadi 1994, mkuu wa nchi alikuwa anaitwa Rais wa Nchi.
Kiswati
Kiswati (pia Kiswazi) ni lugha ya Kibantu nchini Afrika Kusini inayozungumzwa na Waswati. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kiswati nchini Afrika Kusini imehesabiwa kuwa watu 1,010,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiswati iko katika kundi la S40.
Utamaduni wa Kiafrika
Lugha za Afrika huonyesha umoja wa tabia na vilevile utofauti. Familia nne kuu na maarufu za lugha za kienyeji ni: 
Kibanda ya Kati
Kibanda ya Kati ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Sudan Kusini inayozungumzwa na Wabanda wa Kati. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibanda ya Kati nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 100,000. Pia kuna wasemaji 2000 nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Idadi ya wasemaji nchini Sudan Kusini haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibanda ya Kati iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Sudan Kusini
Sudan Kusini inajumuisha zaidi ya makabila 200 yakizungumza lugha 60 zinazopatikana hasa katika Sudan ya Kusini na lugha nyingine kutoka nchi jirani za Kenya, Ethiopia, Uganda, Kongo, Sudan (Khartoum) na nyingine (angalia Orodha ya lugha za Sudan Kusini).
Sudan
Nchini Sudan kuna lugha zaidi ya 70. Kati yake, muhimu zaidi ni Kiarabu, ambacho ndicho lugha rasmi pamoja na Kiingereza. (Angalia Orodha ya lugha za Sudan.)