Je, Mkenya wa kwanza kushinda London Marathon kwa mara ya kwanza ni nani?
Samuel Wanjiru
Samuel Kamau Wanjiru (10 Novemba, 1986 mjini Nyahururu - 15 Mei, 2011) alikuwa mwanariadha wa Kenya ambaye mbio zake maalum ni mbio za masafa marefu. Akawa mtaalamu katika umri mdogo na kuvunja rekodi ya dunia ya nusu marathon alipokuwa na umri wa miaka 18. Mwaka 2007, alivunja rekodi ya kukimbia ya barabara ya kilomita 20 na kuboresha rekodi ya nusu marathon kwa zaidi ya sekunde ishirini.
Joseph Keter
Joseph Keter (amezaliwa 13 Juni 1969) alikuwa mwanariadha wa Kenya, mshindi wa shindano la mita 3000 kuruka vizuizi na Kidimbwi cha maji katika Michezo ya Olimpiki ya 1996.
Jomo Kenyatta
Baada ya kuhitimu aliajiriwa kama karani na msoma mita wa manispaa ya Nairobi, alioa mke wake wa kwanza ambaye ni Grace Wahu.
Shelly-Ann Fraser
Shelly-Ann Fraser, OD (alizaliwa 27 Desemba 1986) [1] ni mwanariadha wa nchi ya Jamaika ambaye amebobea katika mbio ya 100m. Alizaliwa katika jiji la Kingston, Jamaika, Fraser ndiye bingwa mtetezi wa Olimpiki na Dunia katika mbio ya 100m, akikimbia katika muda wa 10.78s (Olimpiki) na 10.73s(Dunia). Yeye ndiye mwanamke pekee aliyeshikilia mataji ya ubingwa wa Olimpiki na Dunia yote mawili kwa wakati mmoja. Ametoshana na Christine Arron kama mwanamke wa nne wa kasi kabisa katika historia ya mbio ya 100m . Alisoma katika Shule ya Upili ya Wolmer's ya Wasichana na akawakilisha shule yake katika mashindano mengi ya riadha.
Sean Combs
Mwaka 2003, Combs mbio katika New York Marathon na kukulia $ 2,000,000 kwa mfumo wa elimu kwa watoto wa New York.[21] Tarehe 10 Machi 2004, yeye alionekana katika The Oprah Winfrey Show kujadili marathon, ambayo yeye alimaliza katika saa nne na dakika kumi.
Orodha ya Waandishi katika nchi za Afrika
Abdullatif Abdalla Sayyid Aidarusi Joseph R. Alila Karen Blixen aka Isak Dinesen (1885-1962) Rocha Chimera Yusuf Dawood Anne Gathuo Mwangi Gicheru Moraa Gitaa Muyaka bin Haji al-Ghassany Elspeth Huxley (1907-1997) Francis Imbuga Billy Kahora Parselelo Kantai Petro Kareithi Jomo Kenyatta (1892? -1978) Leonard Kibera Bella McFarland Marjorie McGoye Charles Mangua Sam Mbure Mwana Kupona binti Msham Micere Mugo (1942 -) Henry Muoria Wahome Muthahi (-2003) Joseph Muthee Meja Mwangi (1948 -) Ahmad Nassir (Malenga wa Mvita) Hilary Ngweno Rebeka Njau (1930 -) Chacha Nyaigotti-Chacha (1952 -) Asenath Bole Odaga Atieno Odhiambo (1945 -) Margaret Ogola Grace Ogot (1930 -) Henry Ole Kulet (1946 -) Yvonne Adhiambo Owuor mshindi Caine Prize 2003 Mwangi Ruheni Wanda Simon (jina halisi Nichola Muraguri) Halejoetse Tsehlana MG Vassanji (1950 -) Ngugi wa Mirii (1951 -) Thiong'o wa Ngugi (1938 -) Koigi Wamwere (1949 -) Daniel Wabala Binyavanga Wainaina mshindi Caine Prize 2002 (1971 -) Ken Walibora Kyallo W. Wamitila (1966 - ), mshindi wa Tuzo Jomo Kenyatta (2001), (2005) na (2007) Gakaara Wanjau Omar Babu "Abu Marjan" - mshindi wa Pili wa tuzo la Jomo Kenyatta (Kiswahili Adult Fiction 2009) Elijah Kaberia (1983 - ) Mwenda Mbatiah Kithaka Wa Mberia Bitugi Matundura Stanley Gazemba Kinyanjui Kombani Jason Kap Kirwok John Kobia Timothy Kinoti M'ngaruthi
Henry Rono
Leo, Rono ni mlevi anayejirekebisha na ni mkufunzi katika shule ya sekondari katika kukimbia katika sehemu ya Albuquerque, New Mexico na anasoma ilikuhitimu na shahada katika elimu maalum. Alipohitimu umri wa miaka 55 mwezi Februari mwaka wa 2007, Rono alijaribu kuvunja rekodi ya dunia ya world masters mile ya wakimbiaji wenye umri wa 55 hadi 59. Pia aliandika tawasifu yake, inayoitwa "Olimpic Dream" , mwaka wa 2007.
Samuel Wanjiru
Muda bora wa Wanjiru katika mbio za mita 5,000 ni dakika 13:12.40, muda aliyouweka akiwa na umri wa miaka 17 mnamo Aprili 2004 mjini Hiroshima, Ujapani. Akiwa na umri wa miaka 18 tu, Wanjiru alivunja rekodi ya dunia ya nusu marathon mnamo 11 Septemba 2005 katika Nusu marathon ya Rotterdam kwa muda wa dakika 59:16 na akaivunja rasmi rekodi ya Paul Tergat nusu-marathon ya dakika 59:17. Hii ilitangulia mapema wiki mbili kwa kuboresha kwa rekodi ya vijana ya dunia ya mita 10,000 kwa karibu sekunde 23 katika IAAF Golden League Van Damme Memorial Race mnamo 26 Agosti. Rekodi yake ya dunia ya vijana ya dakika 26:41.75 ilikuwa nzuri sana kumpa nafasi ya tatu katika mbio hizo nyuma ya rekodi ya dunia ya Kenenisa Bekele ya dakika 26:17.53 na ya Boniface Kiprop ya dakika 26:39.77. Ilikuwa Kiprop ambaye alikuwa anashikilia rekodi ya dunia ya vijana (dakika 27:04.00) ambayo iliwekwa katika michuano hiyo mwaka uliyokuwa umepita.
Amos Biwott
Amos Biwott (alizaliwa 8 Septemba 1947 katika Wilaya ya Nandi) ni mwanariadha wa zamani wa Kenya. Yeye alikuwa mshindi wa mbio ya 3000m ya urukaji viunzi katika Olimpiki ya 1968.
Samuel Wanjiru
Kwa mara nyingine Wanjiru alichukua tena rekodi ya dunia ya nusu marathon, ambayo Haile Gebrselassie alikuwa amevunja mapema mwaka wa 2006, kwa dakika 58:53 mnamo 9 Februari 2007 katika marathon ya Ras Al Khaimah Nusu [8] na kuiboresha kwa muda wa dakika 58:33 mnamo 17 Machi 2007 katika City-Pier-City Loop katika mji mkuu wa Hague nchini Uholanzi. Huku akiiboresha rekodi yake ya kibinafsi pia alivunja rekodi ya dunia ya Haile Gebrselassie katika mbio za kilomita 20 kwa muda wa dakika 55:31, uboresho wa sekunde 17.
Paul Tergat
Rekodi ya dunia ya Tergat ilivunjwa katika mwaka wa 2007 na Haile Gebrselassie wa Ethiopia. Muda huo ulibaki kuwa rekodi ya Kenya hadi mwaka wa 2009,Duncan Kibet na James Kwambai(aliyechukua nafasi ya pili) walikuwa na muda wa 2:04:27 katika mbio ya Rotterdam.
Yobes Ondieki
Yobes Ondieki (mzaliwa 21 Februari 1961 katika katika wilaya ya Kisii, Nyanza) ni mwanariadha wa 5000m wa zamani wa Kenya aliyeshinda mashindano ya dunia mjini Tokyo 1991. Katika mwaka uo huo aliweka rekodi isiyokaa ya mita 5000 ya kenya ya dakika 13.02.82 huko mjini Zürich. Alishiriki katika fainali za Olimpiki za miaka ya 1988 na 1992 lakini hakushinda medali.
Samuel Wanjiru
Alihamia hadi marathon kamili na alishinda katika Michezo ya Olimpiki ya Beijing ya mwaka wa 2008 kwa muda ambao ulikuwa rekodi ya Olimpiki wa masaa 2:06:32 na kuwa Mkenya wa kwanza kushinda medali ya dhahabu ya Olimpiki katika marathon. Mwaka uliofuata, alishinda marathon zote mbili za London Marathon na Chicago Marathon, kwa kukimbia marathon ya kasi zaidi milele kurekodiwa katika nchi za Uingereza na Marekani, mtawalia.
Ezekiel Kemboi
Wakati wa Mbio ya Mabingwa wa Dunia ya 2003, Kemboi alikuwa katika shindano kali na aliyekuwa mwenzake Saif Saeeed Shaheen (aliyekuwa Stephen Cherono) aliyewakilisha nchi yake mpya,Qatar.Shaheen alimwacha Kemboi aliyekuwa amechoka na kushinda mbio hiyo kwa muda chini ya sekunde tu.
Kemboi alishinda medali ya dhahabu katika Michezo ya Afrika ya 2003.
Kampuni ya Kifalme ya Kiingereza kwa Afrika ya Mashariki
Kampuni ilona nafasi kubwa ya biashara ya Uganda ikaona lazima kuwa na reli kati ya Kampala na Mombasa. Lakini upana wa eneo lililokabishiwa pamoja na gharama za kujenga reli hiyo zilishinda uwezo wa kampuni. Mwakilishi wa kampuni, kanali Frederick Lugard (1858-1945), akajikuta ndani ya vita vya wenyewe kwa wenyewe ya Buganda. Kampuni ikakosa uwezo wa kugharamia juhudi za Lugard. 
Paul Ereng
Alizaliwa Kitale(katika Wilaya ya Trans-Nzoia) nchini Kenya, Paul Ereng alisomea Shule ya Upili ya Starehe mjini Nairobi. Yeye alikuwa anaonekana kama alikuwa bora katika mbio ya 400m hadi mwisho wa mwaka wa 1988. Baada ya kujiandikisha katika Chuo Kikuu cha Virginia, Ereng alianza kukimbia mbio ya 800m,hapo mwanzo wa 1988.
Failuna Abdi Matanga
Failuna Abdi Matanga ni mwanariadha wa kimataifa kutoka nchini Tanzania kwenye mbio ndefu. Mnamo Machi 2018 Alipokea hundi ya kiachi cha Sh. milioni 1, kama mshindi wa pili wa mbio za Kilimanjaro Premium Lager Marathon upande wa Kilometa 21. Vile vile ameshiriki mashindano ya dunia kwa upande wa wanawake wanaokimbia mita 10,000 mwaka 2017 huko Marekani.
Kenya
Kenya hushiriki katika michezo mbalimbali ikiwemo kriketi, mbio za magari, soka, raga na ngumi. Lakini nchi hii inajulikana hasa kwa kutawala katika mbio za masafa ya kadiri na mbio za masafa marefu. Kenya, kwa muda mrefu, imetoa mabingwa wa Olimpiki na michezo ya Jumuia ya Madola katika nyanja mbalimbali, hasa katika mbio za mita 800, mita 1,500, mita 3,000 kuruka viunzi na maji, mita 5,000, mita 10,000 na mbio za masafa marefu. Wanariadha wa Kenya (hasa wa kabila ya Wakalenjin) wanaendelea kutawala mbio za masafa ulimwenguni, ingawa ushindani kutoka nchi ya Morocco na Ethiopia umepunguza umaarufu huu. Wanariadha wa Kenya wanaosifika sana ni pamoja na mshindi mara-nne wa mbio za masafa marefu za Boston kwa wanawake na mshindi mara-mbili wa mbio za dunia Catherine Ndereba, aliyeshikilia rekodi ya awali ya mbio za dunia Paul Tergat, na John Ngugi.
Paul Tergat
Tergat na Gebrselassie walipokimbia katika mbio ya London,Tergat alimshinda Gebrselassie alipochukua nafasi ya pili nyuma ya Khalid Khannouchi. Wanariadha hao watatu wallikimbia tena katika toleo la 200z la mbio hizo za London lakini Tergat tu ndiye aliyemaliza kati ya wote watatu.
Shirika la Riadha la Kenya
Kenya ni taifa lenye ustadi katika Riadha, lakini talanta hii huishia katika mbio za mbali. Wanariadha maarufu wa Kenya kwa kawaida hutoka wilaya kama Keiyo, Marakwet na Nandi katika magharibi ya Kenya. Karibu wote huwa kabila la Kalenjin.
Mashindano makuu ya kwanza ya kimataifa ambako Kenya ilishiriki ilikuwa michezo ya Ulaya ya 1954, huko Cardiff, lakini Kenya haikushinda medali yoyote.
Henry Rono
Henry Rono (alizaliwa mnamo 12 Februari 1952 katika sehemu ya Kapsabet) ni mkimbiaji wa zamani kutoka nchi ya Kenya.
Jason Dunford
Edward Jason Dunford (alizaliwa tarehe 28 Novemba 1986 mjini Nairobi ni mwogeleaji kutoka Kenya. Yeye hushindana katika mashindano ya uogeleaji ya "butterfly" na "freestyle". Ameshinda dhahabu katika mashindano ya Universiade, michezo ya All-Africa na mashindano ya ubingwa wa Afrika, na kufika fainali katika mashindano ya Olimpiki, mashindano ya ubingwa wa Dunia na kozi fupi ya ubingwa wa Dunia. Ameshikilia pia rekodi za Afrika, Universiade na Olimpiki. Mengi ya mafanikio yake hayajawahi kuonekana kamwe katika historia ya uogeleaji ya Kenya .
Samuel Wanjiru
Wanjiru alikimbia marathon yake kamili ya kwanza katika marathon ya Fukuoka mnamo 2 Desemba 2007 na kuishinda mbio hiyo kwa njia ya kusisimua kwa rekodi ya kozi ya saa 2:06:39. Katika marathon ya London ya mwaka wa 2008, alimaliza katika nafasi ya pili na kuivunja 2:06 kwa mara ya kwanza. Katika Olimpiki ya mwaka wa 2008, Wanjiru alishinda medali ya dhahabu katika marathon katika muda wa rekodi ya Olimpiki ya saa 2:06:32 na kuvunja rekodi ya awali ya saa 2:09:21 iliyowekwa na Carlos Lopes wa Ureno katika Olimpiki ya mwaka wa 1984.
Linet Masai
Mafanikio yake yalianza mwaka wa 2008. Katika msimu wa SPRING alishinda medali ya shaba katika mashindano ya World Cross Country ya mwaka wa 2008. Katika majira ya jua alishiriki katika Michezo ya Olimpiki na kumaliza katika nafasi ya nne katika mbio za mita 10,000 katika rekodi mpya ya vijana ya ulimwengu ya dakika 30:26.50. Rekodi ya zamani (30:31.55) ilikuwa inashikiliwa na Huina Xing wa Uchina na uliwekwa mwaka wa 2003. Pia ilikuwa rekodi mpya ya Kenya, rekodi ya hapo awali (30:30.26) ilikuwa inashikiliwa na Edith Masai na uliwekwa mwaka wa 2005. Rekodi ya Masai ya kitaifa ilisimama kwa muda usiozidi mwaka, kwani mnamo juni mwaka wa 2009 Florence Kiplagat alikimbia kwa muda wa dakika 30:11.53 mjini Utrecht, Uholanzi.
Mlima Kenya
Mlima Kenya ulikuwa kati ya vilele virefu Afrika kuonekana kwa mara ya kwanza na wapelelezi kutoka Ulaya. Wa kwanza kuuona alikuwa Johann Ludwig Krapf, mmisionari Mjerumani[18], tarehe 3 Desemba 1849[7], kutoka Kitui, mji ulio km 160 kutoka mlima[42], baada ya ugunduzi wa Mlima Kilimanjaro.
Edith Masai
Edith alishinda medali ya shaba katika mashindano ya dunia ya mwaka wa 2003. Mwaka wa 2004 alishindwa katika majaribio ya Kenya kushiriki katika michezo ya Olimpiki, lakini tangu alikuwa mmoja wa Wakenya watatu tu ambao walikuwa wameishinda wakati wa kufuzu wa Olimpiki "A"- katika mbio ya mita 5000 ya wanawake mwaka huo, alipewa nafasi kwenye timu. Masai mwenyewe awali alikuwa ameikataa fursa hiyo, lakini alijiunga na timu baada ya mazungumzo marefu. Katika Michezo ya Olimpiki alijiondoa mashindanoni kwa kulalamikia jeraha la “hamstring”.
Henry Rono
Ingawa hakutamalaki sana kama alivyotamalaki mwaka wa 1978, Rono aliendelea kukimbia na kushindana katika viwango vya juu kwa miaka minne ijayo, na kukimbia kwa muda wa kasi zaidi (13:19) wa mwaka katika mbio za mita 5,000 na kushinda mchuano wa cross-country wa NCAA mwaka wa 1979; hii ilikuwa mojawapo ya mbio za kasi zaidi katika historia ya mbio za mita 10,000 mwaka huo 1980 (27:31), huku alikuwa amekuwa na mwaka wa nguvu katika mbio ya mita 5000 na alikuwa na rekodi nyingine ya dunia mwaka wa 1981, na kukimbia muda wa kasi zaidi wa tatu katika historia katika mbio ya mita 5,000 (13:08.9) na vilevile mara mbili alimaliza mbio yak echini ya muda wa 27:30 na kukaribia rekodi ya dunia mita 10,000 kwa sekundi chache mwaka wa 1982. Baada ya 1978 mafanikio yake yakawa si ya mara kwa mara, kwani aliathiriwa na matatizo ya kuongeza uzito na kunywa pombe ambayo hakumwezeaha kukimbia kwa kasi. Mwaka wa 1981, alikimbia mbio za hali ya juu katika mita 5,000 na alivunja rekodi yake ya dunia ya mita 5,000 msimu wa majira ya joto ukielekea kuisha kwa muda wa 13:06.20, baada ya kuripotiwa kuwa alitumia sehemu bora ya siku akipumzika ilikupunguza ulevi alikuwa ameupata usiku kabla. Rono hakupata fursa ya kushiriki katika Michezo ya Olimpiki, kwani nchi yake iligoma kushiriki katika Michezo ya Olimpiki ya miaka ya 1976 na 1980 na kufikia mwaka wa 1984 alikuwa ameacha kushiriki.
William Tanui
Mwaka huo huo, alishinda mbio za mita 800 katika Mashindano ya Afrika Mashariki jijini Cairo. Katika mashindano ya ndani ya Dunia jijini Seville mnamo 19991, Tanui alimaliza wa kwanza lakini ushindi huo ukapigwa marufuku kwa kutoka leni yake mapema. Alishinda mbio za mita 800 katika Michezo ya All-Africa ya 1991.
Richard Limo
Richard Kipkemei Limo (alizaliwa mnamo 18 Novemba 1980) mwanariadha kutoka taifa la Kenya. Yeye ni mtaalamu katika matukio ya masafa marefu. Alishinda medali ya dhahabu katika mita 5000 katika mchuano wa dunia katika riadha mwaka wa 2001.
Wilaya ya Marakwet
Wakimbiaji wengi mashuhuri Wakenya hutoka Marakwet, na wanaojulikana ni pamoja na Moses Kiptanui, Evans Rutto, Reuben Kosgei , Ezekiel Kemboi na Richard Chelimo.
Paul Kipsiele Koech
Paul Kipsiele Koech (alizaliwa mnamo 1981 katika Cheplanget) ni mwanariadha wa Kenya katika mbio za Mita 3000 kuruka viunzi na maji.
Alishinda Nishani ya shaba katika mbio hizi katika mashindano ya Olimpiki ya 2004.
Kipchoge Keino
Kipchoge ("Kip") Keino ni Mwenyekiti wa Kamati ya Olimpiki ya Kenya na mkimbiaji aliyestaafu akiwa na ushindi wa medali za dhahabu mara mbili kwenye Mashindano ya Olimpiki. Alizaliwa 17 Januari 1940 huko Kipsamo, Wilaya ya Nandi, Kenya.
Noah Ngeny
Mnamo 29 Septemba 2000, katika fainali za mita 1500 wakati wa Michezo ya Olimpiki wa 2000 jijini Sydney Australia, Ngeny alimshinda bingwa wa Dunia na anayeshikilia rekodi ya Dunia mara mbili Hicham El Guerrouj ambaye alikuwa hajawahi kushindwa na alipigiwa upato nawengi kushinda. Ngeny alimpita katika mita 100 za mwisho
Wakati huo huo Ngeny aliweka rekodi mpya ya Olompiki ya 3:32.07, akivunja ile ya Sebstian Coe ya 3:32:53 mnamo 1984. . Hicham El Guerrouj aliangukia Fedha katika shindano hilo kwa muda wa 3:32.32 na mwenzi wa Ngeny Benard Lagat ambaye sasa ni raia wa Marekani akashinda shaba kwa muda wa 3:32.44.
Noa Ngeny alikuwa mkenya wa Kwanza kushinda taji la mita 1500 akifuata Kipchoge Keino katika mashindano ya Olimpiki ya 1968 jiini Mexico na Peter Rono katika mashindano ya Olimpiki ya 1988 jijini Seoul.
Samuel Wanjiru
Binamu wake Joseph Riri ni mwanariadha wa daraja ya dunia katika mbio za marathon, [16] na kakake mdogo Wanjiru, Simoni Njoroge pia ni mkimbiaji wa masafa marefu. Wanjiru alipewa mawaidha na Stephen Ndungu, mwanariadha wa mbio za marathon na mtengeneza kasi.
David Rudisha
Daudi Lekuta Rudisha (aliyezaliwa 17 Desemba 1988) ni Mkenya mkimbiaji wa umbali wa kati.Yeye ndiye anashikilia rekodi ya Olimpiki na ya dunia ya mbio za mita 800.
Alibhai Mulla Jeevanjee
Wakati ujenzi wa reli ya Kenya-Uganda ilifika ziwa Victoria, Jeevanjee alizindua Africa standard ambayo ilikuwa gazeti ya kila wiki. Alikuwa ameajiri mhariri mwandishi, W.H. Tiller ambaye kazi yake ilikuwa kusimamia shughuli za gazeti hilo.Mnamo 1905, aliuza Africa standard kwa wafanyabiashara wawili wa Uingereza ambao walibadili jina la gazeti hilo kuwa East African Standard. Baadaye mnamo 1910 gazeti hili likawa la kila siku na likahamisha makao yake makuu kutoka Mombasa hadi Nairobi ambao ulikuwa kituo cha kibiashara.[3]
Reuben Kosgei
Alishiriki katika shindano la Marathon kwa mara ya kwanza mnamo 2009 katika Mashindano ya Vienna Marathon lakini hakumaliza mbio hizo. Alimaliza wa pili katika Mashindano ya Florence Marathon ya 2009
Sara Ramadhani
Sara Ramadhani (amezaliwa tarehe 30 Desemba 1987) ni Mtanzania mkimbiaji wa mbio ndefu zijulikanazo kama marathon. Alishiriki shindano la Marathon ya wanawake ya mwaka 2016 ambapo alimaliza umbali wa 121 kwa muda wa 3:00:03
Paul Ereng
Ereng hakuwahi shindwa katika msimu wa Marekani wa mbio za nje katika mwanzo wa mwaka wa 1988. Yeye alishinda taji la NCAA 800 m katika miaka ya 1988 na 1989. Lakini katika majaribio ya timu ya Olimpiki ya Kenya,Ereng alihitimu kwa kidogo tu kwa kumaliza katika nafasi ya tatu. Ingawa alikuwa anakua kwa kasi sana,Ereng hakuonekana kama mshindi wa dhahabu alipowasili Seoul kwa michezo hiyo ya Olimpiki. Hata hivyo, watu walianza kumsifu na kuona umaarufu wake aliposhinda semi fainali yake na muda wa 1:44.55,uliokuwa muda wake bora wa wakati huo.
Eldoret
Eldoret ni nyumbani kwa wakimbiaji mashuhuri wa Kenya kama Kipchoge Keino. Kimo cha juu ni mazingira ya kufaa kwa mazoezi ya kukimbia kwa sababu mkimbiaji aliyezoea hapa huongeza uwezo wa mapafu yake atakuwa na faida akishindana baadaye kwa kimo cha chini.
Moses Kiptanui
Hata hivyo, muda mfupi baada ya Olimpiki,yeye aliweka rekodi mpya ya dunia ya mbio ya 3000 m mjini Cologne kwa muda wa 7:28.96 min. Siku tatu tu baadaye, yeye akavunja pia rekodi ya dunia ya 3000 m ya kuruka viunzi kwa muda wa 8:02.08 mjini Zürich. Mwaka uliofuata, yeye alionyesha ubingwa wake kwa mbio ya "World Championship" mjini Stuttgart. Yeye alishinda mbio ya 3000m ya kuruka viunzi katika "1994 IAAF World Cup" .
[13]
Jua Cali
Kando na kuwa na talanta ya uimbaji, amefanikiwa katika mambo ya biashara, haya yote yamechangiwa na kupendwa kwake na vijana pamoja na wale walio na umri ambao si mdogo sana. Kwa mfano, alikuwa msanii wa kwanza Mkenya kupata patano la biashara, wakati alipotia sahihi, mwaka wa 2007, patano la biashara la shilingi milioni moja za Kenya kila mwaka na kampuni kuu ya simu za rununu ya Motorola kwa ajiri ya simu zake za muundo wa W. kulingana na hiyo kampuni, alikuwa mnaso mzuri. “ Jua Cali ni mmoja wetu katika familia ya Motorola, na tunaheshimika kwa kuwahi kufanya kazi naye hapo awali,” asema Joanne Doyle, Meneja Muuzaji katika Afrika Mashariki. “Amekuwa balozi shupavu, na kama Motorola, yeye ni mbunifu, na ana mtindo wake wa kipee, kwa hiyo tutafurahia zaidi kazi yake ngumu ikitambulika kwenye utunzi wa kifahari wa zawadi za Kisima.”
John Ngugi
John Ngugi Kamau (alizaliwa mnamo 10 Mei 1962 katika sehemu ya Kigumo, wilayani Muranga) [8] ni mkimbimbiaji wa zamani wa Kenya na mara nyingi huitwa mmoja wa wanariadha bora nchini katika mbio za “cross-country” na ni mshindi wa mita 5,000 katika Olimpiki ya mwaka wa 1988.
Jason Dunford
Mashindano ya kuogelwa ya mabingwa barani Afrika ya 2006 mjini Dakar, Senegal, ndio ulioanzisha mafanikio yake kwani alikuwa Mkenya wa kwanza milele kushinda medali ya bara ya kuogelea kwa kushinda dhahabu katika shindano la "butterfly" la mita 100 siku ya kwanza ya mashindano hayo. Alimaliza mashindano haya na medali mbili za dhahabu("butterfly" mita 100 na "backstroke" mita 50), tatu za fedha ("butterfly" mita 50 kipepeo,"freestyle" mita 100 na mita 200) na moja ya shaba ("freestyle" mita 50). Isitoshe alivunja idadi ya rekodi kadha za kitaifa. Kakake mdogo David Dunford pia alifanya vyema kwa kushinda medali mbili za dhahabu na moja ya fedha ("backstroke" mita 100, "backstroke" mita 200 na "backstroke" mita 50) 
Linet Masai
Masai anatoka katika kijiji cha Bugaa, kilomita nne ukielekea katika mji wa Kapsokwonyi Wazazi wake ni John Barasa Masai na Leonida Cherop na ni mzaliwa wa nne wa jumla ya watoto kumi Alisomea shule ya Msingi ya Kapsagom na kisha skuli ya sekondari ya Askofu Okiring ambapo alihitimu mwaka wa 2005. Alianza kukimbia mwaka wa 2005, wakati kaka yake mkubwa, Musa Ndiema Masai, alishinda mbio za mita 5000 na 10000 katika mashindano ya vijana ya Kiafrika, akitumai angeweza kuiga mafanikio ya kakake. Ndugu zake wachanga, Dennis [8] Ndiema [9] na Magdaline pia ni wakimbiaji. Baba yao, John Barasa Masai, pia alikuwa mkimbiaji [11] huku Ben Jipcho akiwa mjomba wao wa mbali. Yeye hufanyia mazoezi katika kambi ya PACE Sports Management Training katika eneo la Kaptagat.
Victor Wanyama
Tarehe 9 julai 2011, hatimaye Wanyama, alikamilisha uhamisho alipo jiunga na Celtic kwa ada ya £900,000. Alisaini mkataba wa miaka minne na kwa kufanya hivyo akawa MKenya wa kwanza kucheza katika SPL. Wanyama alichagua nambari 67 kama heshima ya Lisbon lions, ambayo ilikuwa timu ya Celtic iliyoshinda Kombe la Ulaya la 1967 .[8][9] Wanyama, alichezea Celtic mechi yake ya kwanza ya ligi iliposhindwa 1-0 na St Johnstone tarehe 21 Agosti 2011.[10] Tarehe 29 Septemba 2011, alianza wakati Celtic ilitoka sare ya 1-1 na timu ya Italia Udinese kwenye Europa Ligi. Hii ilikuwa ni mechi yake ya kwanza ya Ulaya akiwa na klabu ya Celtic .[11] Tarehe 10 desemba 2011, Wanyama, aliifungia Celtic bao lake la kwanza katika ushindi wa1-0 dhidi ya Hearts katika Uga wa Celtic.
Mlima Kenya
Joseph Thompson alipendekeza utafiti ufanyiwe Mlima Kenya mara ya kwanza mwaka 1883. Aliona mlima kutoka Tambarare ya Laikipia na akaandika kuwa ilikuwa volkeno zimwe, kizibo kikionekana.[22] Hata hivyo, maoni yake hayakuaminika na wanasayansi wa magharibi, hasa baada ya mwaka 1887 wakati Teleki na von Höhnel walikwea mlima na kueleza walichokatia kauli kuwa kreta.[23] Mwaka 1893 msafara wa Gregory ulifika Barafuto ya Lewis, m 5,000. Alithibitisha kuwa volkeno ilikuwa imezimwa na kuwa kulikuwa na barafuto.[23][21]
Mlima Kenya
Hatimaye, mwaka 1893 timu ilisafiri kutoka pwani hadi Ziwa Baringo katika Bonde la Ufa, ikiongozwa na John W. Gregory, mwanajiolojia Mwingereza. Walikwea mlima hadi mita 4,730 na wakakaa masaa kadhaa katika Barafuto ya Lewis. Aliporudi Uingereza, Gregory alichapisha majarida na hadithi ya mafanikio yake.[19] George Kolb, daktari Mjerumani, alifanya safari mwaka 1894 na 1896 [19] na alikuwa wa kwanza kufika nyika ya mlima upande wa mashariki.
Seraphino Antao
Kenya ilipata uhuru mnamo Desemba 1963 na Seraphino alikuwa mwanariadha wa Kwanza kuipeperusha bendera ya Kenya katika Mashindano ya Olimpiki ya 1964 jijini Tokyo, Japan, lakini alikuwa mgonjwa na hakutia for a ilivyokuwa ikitarajiwa. . Alifika mkondo wa pili wa mita 200 kwa wanaume katika mashindano hayo lakini akatolewa katika awamu ya mjujo katika shindano la mita 100 ref>Sports and Elections Statistics: Men 100m Olympic Games 1964 Tokyo (JPN).
Maurice Odumbe
Alizaliwa katika mji mkuu wa Nairobi na alihudhuria Shule ya Msingi ya Dr. Aggrey na shule ya sekondari ya Upper Hill, ambapo mchezaji huyu ambaye ni “batsman” wa mkono wa kulia na “bowler” wa mkono wa kulia alionyesha hamu na uwezo wa kucheza mchezo wa kriketi. Odumbe alicheza mechi yake ya kwanza kwa timu ya kitaifa ya Kenya mnamo 4 Juni 1990 dhidi Bangladesh katika sehemu ya Amstelveen katika nyara ya ICC, alifunga 41 na kuchukua 1 / 26 na alikuwa amekuwa mmoja wa wachezaji wao wanaoongoza wa One Day International (ODI) katika mechi yake ya kwanza ya kombe la dunia la Kriketi mwaka wa 1996. Odumbe alishinda tuzo la mchezaji bora wa mechi katika mojawapo wa mishtuko kubwa katika mchezo wa kriketi, kwa kuchukua 3 kwa 14 katika ushindi wa Kenya dhidi ya West Indies.
Kenya
Mchezo wa kriketi ni maarufu na pia ni mchezo wa timu ambao umefaulu sana. Kenya imeshiriki katika Kombe la Dunia la Kriketi tangu mwaka 1996. Timu hii ilishinda baadhi ya timu maarufu ulimwenguni na kufikia semifainali katika mchuano wa mwaka 2003. Walishinda ligi ya kriketi ya dunia daraja la 1 iliyofanyika Nairobi kwa mara ya kwanza, kisha wakashiriki katika mchuano wa ulimwengu wa T20. Nahodha wa sasa wa timu ni Collins Obuya.
Noah Ngeny
Mnamo 11 Agosti 2000, Ngeny alimaliza wa pili katika mashindano ya Weltklasse Zürich katika mbio za mita 1500 (3:27.21) na kuwa mwanariadha wa Kenya ambaye anashikilia Rekodi za Kenya za Riadha|rekodi ya Kenya na wa tatu wa kasi zaidi katika mbio hizo. Hatimaye rekodi hii ilivunjwa na Benard Lagat (3:26.34) jijini Bruxelles mnamo 2001, 24 Agosti. Lagat aliandikisha rekodi hiyo wakati alipomaliza wa pili nyuma ya Hicham El Guerrouj (3:26.12) 
Paul Ereng
Paul Ereng (alizaliwa 22 Agosti 1966) ni mwanamichezo wa zamani wa Kenya na mshindi wa mbio ya 800m katika Olimpiki ya 1988 huku akiwashangaza watu.
Richard Limo
Alizaliwa mwaka wa 1980 katika kijiji cha Cheptigit, wilayani Uasin Gishu. Baada ya shule ya msingi alihudhuria Polytechnic na kupokea daraja katika masomo ya waya na umeme mwaka wa 1996. Hakuwa ameanza kukimbia hadi mwaka wa 1997 wakati alijiunga na kambi ya mafunzo iliyoko karibu na nyumbani kwake. Mwaka uliyofuata alishinda medali ya fedha katika mbio ya vijana katika mchuano wa World Cross Country. Mwaka huo huo alivunja rekodi ya dunia ya vijana katika[mita 3000 kwa kukimbia kwa muda wa dakika 7:36.76, lakini alikosa mchuano wa dunia wa vijana . Mwaka wa 2001 akawa bingwa wa dunia na pia akawa mtendaji bora duniani wa mwaka huo ambao ulikuwa mwaka wa 2001 katika mbio za mita 5000 na muda wake wa dakika 12:56.72, bado ni rekodi yake bora ya kibinafsi. Tangu mwaka wa 2004 hajakuwa akionekana sana na vyombo vya habari, lakini tangu wakati huo amebadilika na kuanza kukimbia mbio ya masafa marefu zaidi ya marathon. Alichukua nafasi ya pili mwaka wa 2007 katika Amsterdam Marathon, mbio yake ya marathon ya kwanza ambapo rekodi yake bora na mpya ya kibinafsi (masaa 2:06:45)
Amos Biwott
Biwott hakuwa amekimbia mbio nyingi za urukaji viunzi kabla ya kushiriki katika michezo ya Olimpiki hiyo, alikuwa amekimbia mbio tatu tu. Hivyo basi, mtindo wake haukuwa bora na wa kawaida hasa katika kuruka viunzi. Alitumia njia ya iliyochekesha sana. Alikuwa mtu wa kwanza kuwa na ujasiri wa kuruka kikwazo chote bila kukikanyaga, mbinu hii ilihitaji kuruka kwa nguvu kwelikweli. Alipotumia mbinu hiyo ya kuruka hivyo, alipunguza muda wa kuruka viunzi (uliokuwa sekunde 1.1) kwa nusu ukawa sekunde 0.55. Yeye ndiye alikuwa mwanariadha pekee kumaliza mbio hiyo na miguu kavu bila maji hata kidogo katika mbio ya uhitimu na hata katika fainali. Alishinda mbio ya fainali akiwa mbele ya mwanariadha mwenzake kutoka Kenya , Benjamin Kogo. Alimshindia muda wa sekunde 0.6.
Kanku Kelly
Nkashama Kanku Kelly (20 Januari, 1958) ni mwanamuziki maarufu wa muziki wa dansi kutoka nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo- Tanzania. Anafahamika zaidi kwa kuwa miongoni wapigaji mashuhuri wa trampeti mwenye historia ya ndefu katika muziki - hasa kwa kushirikiana na Maquis du Zaire na kuwa mwanzilishi wa The Kilimanjaro Band. Vilevile amebahatika kushikana mikono na viongozi wakubwa wanaoheshimika duniani kote, Mwalimu Julius Kambarage Nyerere na Mzee Nelson Mandela.
Linet Masai
Linet Masai Chepkwemoi (alizaliwa mnamo 5 Desemba 1989 sehemu ya Kapsokwony, Wilaya ya Mlima Elgon) ni mkimbiaji wa masafa marefu kutoka Kenya na mshindi wa mbio za mita 10,000 katika mashindano ya dunia ya IAAF ya mwaka wa 2009 yaliyofanyika katika mji mkuu wa Berlin, Ujerumani.
Lucas Sang
Lucas Sang (12 Februari 1961 hadi 1 Januari 2008)
alikuwa mwanariadha wa Kenya aliyeshiriki katika Mashindano ya Olimpiki ya 1988 yaliyofanyika kule Seoul. alikuwa katika timu ya Kenya ya shindano la 4 x 400 iliyofika finali na kumaliza ya nane.
Pia alishiriki katika shindano la mita 400 lakini akashindwa kufika nusu fainali.
Kipchoge Keino
27 Agosti 1965, Keino alivunja rekodi ya dunia ya mita 3000 kwa sekunde sita. Katika Mashindano ya Mataifa ya Afrika mwaka...alishinda medali mbili za dhahabu kwa umbali wa mita 1500 na 5000. Baadaye alikuja kuvunja rekodi ya dunia iliyokuwa ikishikiliwa na Ron Clarke ya mita 5000 kwa kukimbia kwa muda wa 13:24:2.
Raila Odinga
Raila Amolo Odinga (*7 Januari 1945) ni mwanasiasa wa upinzani nchini Kenya na tangu 13 Aprili 2008 waziri mkuu nchini humo hadi 2013. Aliwahi kuwa mbunge tangu 1992 na waziri katika serikali ya rais Mwai Kibaki kati ya 2001 hadi 2005. Katika uchaguzi wa mwaka 2007 alikuwa mgombea wa urais upande wa Orange Democratic Movement (ODM). Ajulikana kote Kenya kwa jina la la kwanza Raila. Waluo wenzake hupenda kumwita "Agwambo".
Zakia Mrisho Mohamed
Alichaguliwa kuiwakilisha Tanzania katika mashindano ya 2005 IAAF World Cross Country Championships na kushika nafasi ya 20 katika mbio ndefu. Lakini alifanikiwa kuwa nafasi ya sita mbio za mita 5000  kwenye 2005 World Championships in Athletics na mwezi mmoja badae akawa wa tatu katika mashindano ya mbio ya "3rd IAAF World Athletics Final|World Athletics Final" (mita 3000).
Samuel Wanjiru
Wanjiru alianza mbio akiwa na umri wa miaka 15. Mwaka wa 2002, alihamia Ujapani na akajiunga na shule ya upili ya Sendai Ikuei Gakuen katika sehemu ya Sendai, ambapo alihitimu mwaka wa 2005. Kisha alijiunga na timu ya raidha ya Toyota Kyushu iliyokuwa inafunzwa na mshindi wa medali ya fedha katika mbio za marathon katika Olimpiki ya mwaka wa 1992, Koichi Morishita.
William Tanui
Alizaliwa katika Wilaya ya Nandi Kusini nchini Kenya. Alikuja kugundua talanta yake baada ya muda mrefu, wakati alishinda mbio za mita 1500 katika majaribio ya Kenya ya Mashindano ya Jumuia ya Madola mnamo 1989, lakini akaibukka wa sita katika maxhindano hayo nmamo 1990 jijini Auckland, New Zealand.
Henry Wanyoike
half-marathon (1:16:07)
Victor Wanyama
Victor Mugubi Wanyama (; alizaliwa 25 Juni 1991) ni mchezaji wa kulipwa wa Kenya ambaye anacheza kama kiungo wa kujihami kwa klabu ya Southampton na ni nahodha wa timu ya taifa ya Kenya .[1] Akiwa uwanjani, Wanyama, ni anajulikana kwa ajili ya sifa za uwanamichezo na za uongozi.[1]
Henry Wanyoike
Kinyume na washindani wengi ambao huboresha ujuzi wao katika shindano moja, Henry ni mmoja wa wale ambao wamejiboresha katika mashindano mengi.
Katika miaka 10 iliyopita, ameshiriki katika mashindano ya Half-Marathon, mbio za barabarani za kilomita 10, mita 5,000 na mita 1,500.
Anashikilia rekodi ya Dunia ya Marathon kwa vipofu ya 2:31:31 aliyoiweka jijini Hamburg mnamo 2005.
half-marathon (1:14:44) - washiriki 2,675
Amos Biwott
Alizaliwa katika eneo la Nandi, Kenya. Amos Biwott alikuwa wa kwanza katika orodha refu ya wanariadha wa Kenya waliomfuata na kushiriki katika mbio ya 3000m ya urukaji viunzi. Tangu kushinda mbio hiyo ,kwa njia ya kiajabu, katika michezo ya Olimpiki ya Mexico City, Biwott alifungulia Waafrika wengine njia katika kushinda mbio za masafa marefu.
Brimin Kipruto
Ilpofika mwaka wa 2004, baada ya kumaliza # 2 katika majaribio ya Olimpiki ya Kenya,Kipruto(aliyekuwa kijana wa umri wa miaka 19 tu) alishinda medali ya fedha katika Mbio ya Olimpiki ya 2004 katika mbio ya 3000m kuruka viunzi. Katika Mbio ya Mabingwa ya Dunia ya 2005 mjini Helsinki alishinda medali ya shaba katika mbio iyo hiyo ya 3000m. Yeye alimaliza katika nafasi ya tatu tena katika Mbio ya Dunia ya IAAF ya 2005. Katika mwaka wa 2006,alimaliza katika nafasi ya 6 katika fainali ya Mbio ya Dunia,huku akirudia nafasi yake ya 2004.
Henry Wanyoike
Hili lilimpatia nafasi katika kikundi cha Kenya cha kuwakilisha Kenya katika mashindano ya Sydney ya Paralympics ya 2000 katika shindano la mita 5000.
Timu ya Taifa ya Kandanda ya Kenya
Ray Bachelor 1961 Jack Gibbons 1966 Elijah Lidonde 1967 Eckhard Krautzun 1971 Jonathan Niva 1972 Ray Wood 1975 Grzegorz Polakow 1979 Stephen Yongo 1979 Marshall Mulwa 1980-83 Bernhard Zgoll 1984 Reinhard Fabisch 1987 Christopher Makokha 1988 Mohammed Kheri 1988-90 Gerry Saurer 1992 Mohammed Kheri 1995 Vojo Gardasevic 1996 Reinhard Fabisch 1997 Abdul Majid 1998 Christian Chukwu 1998 James Siang'a 1999-00 Reinhard Fabisch 2001-02 Joe Kadenge 2002 Jacob "Ghost" Mulee 2003-04 Twahir Muhiddin 2004-05 Mohammed Kheri 2005 Bernard Lama 2006 Tom Olaba 2006 Jacob "Ghost" Mulee 2007-08 Francis Kimanzi 2008-2009 Antoine Hey 2009 Twahir Muhiddin 2009
Catherine Ndereba
1995 Kuwakilishwa Kenya kimataifa kwa mara ya kwanza katika mbio za wanawake rilay katika Seoul, Korea. Kuweka rekodi 10k ya kibinafsi, 31:35, katika Richard S. Caliguiri / jiji la Pittsburgh Great Race. 1996 aliingia nafasi za mbio 18 , alishinda 13. Alitambulika kama nambari 2Marekani katika mbio za kiwanjani na kuaminika kama mkimbiz\i wa baraste wa mwaka na gazeti la Times Kumaliza wa tatu katika Richard S. Caliguiri / jiji la Pittsburgh Great Race. 1997 Hakukimbia Amejifungua binti, Jane. 1998 Aliitwa Mkimbizi baraste wa Mwaka kwa Ulimwengu wa wakimbizi na Mkimbizi baraste wa Mwaka kwa Nyakati za Wakimbizi. Alishinda shaba kibinafsi na timu dhahabu mbioni nusu kinaa katika Palermo, Italy. Mbio kwa kasi zaidi duniani nyakati saa 5K (15:09), 15K (48:52), 12K (38:37) na 10 maili (53:07). Mkimbizi wa kwanza, kumaliza saa sita katika 2:28:27 Boston. Hatimaye alishinda Richard S. Caliguiri / jiji la Pittsburgh Great Race kwa muda wa 32:11, aliposhinda Libbie Hickman katika mstari wa kumalizia. 2000 mshindi katika mbio za kinamjini Boston mshindi wa kina jijini chicago Tuza la mwanamichezo wa Mwaka ulimwenguni naAIMS [7] 2001 mshindi katika City-Pier-City Loop (nusu kina) [8] mshindi katika mbio za kinamjini Boston mshindi wa kina jijini chicago(aliweka rekodi mpya) 2002 Kumaliza wa pili katika mbio za Boston za kina. Pia wa pili katika mbio za Chicago . 2003 Mabingwa wa dunia wa medali ya dhahabu Sapporomshindi nusu-kina . Pili katika mbio za kina za New York na London . 2004 2004 Olimpki za kiangazi , Aten - mshindi wa medali ya fedha katika mbio za kina. mshindi katika mbio za kinamjini Boston mwaka wa(2005). mshindi katika mbio za kinamjini Boston(mwanamke wa kwanza kushinda mara nne) Mabingwa wa dunia wa medali ya fedha 2006 Mshindi wa mbio za kina-Osaka Bogota- mshindi wa mbio za kina(nusu) 2007 Mabingwa wa dunia medali ya dhahabu 2008 2008 Olimpki za kiangazi, Beijing - mshindi wa fedha katika mbio za kina.
Dedan Kimathi
Dedan Kimathi (alizaliwa kijiji cha Thenge huko tarafa ya Tetu, wilaya ya Nyeri, 31 Oktoba 1920 – alinyongwa na Waingereza tarehe 18 Februari 1957) alikuwa Mkenya aliyeongoza harakati za kundi la Mau Mau za kutwaa ardhi iliyokuwa iko mikononi mwa wakoloni toka Uingereza.
John Korir
John Cheruiyot Korir (alizaliwa Disemba13, 1981) ni mwanariadha wa Kenya ambaye hulishughulisha na mbio za masafa Marefu.
Anajulikana kwa sifa yake ya kungara katika majaribio lakini kushindwa katika mashindano makubwa.
Benjamin Limo
Medali yake ya kwanza ya kimataifa aliishinda mwaka wa 1999, wakati yeye alishinda mbio za nyika za dunia mwaka wa 1999 na kuwekwa katika nafasi ya pili katika mbio za mita 5000 katika mbio za dunia, sekunde moja nyuma ya Salah Hissou. Ona kwamba haya yaliyotokea mwaka mmoja baada ya mbio yake ya kwanza ya mita 5000 .
Paul Tergat
Kwenye treki,Tergat alivunja rekodi ya dunia ya Gebrselassie katika mbio ya 10,000m tarehe 22 Agosti 1997 mjini Brussels kwa muda wa dakika 26:27.85. Rekodi hii ilivunjwa tena na Gebrselassie katika mwaka wa 1998 (kwa muda wa dakika 26:22.75), lakini muda wa Tergat unabakia kuwa rekodi nchini Kenya. Tergat akavunja rekodi ya dunia ya mbio ya nusu masafa marefu tarehe 4 Aprili 1998 mjini Milan kwa muda wa dakika 59:17. (Tergat alikuwa amewahi kukimbia kwa dakika 58:51 katika mbio ya nusu masafa marefu za Stramilano nusu marathon mwaka wa 1996, lakini pia ya kuelekeza wanariadha ilikuwa imewekwa vibaya na kuifanya kozi iwe fupi.Hivyo basi,hakuna rekodi iliyokubaliwa kutoka mbio hizo.) Rekodi yake ilipita rekodi ya dakika 59:47 iliyowekwa na Moses Tanui katika mwaka wa 1993. Rekodi yake Tergat ilivunjwa mwaka wa 2005 na Samuel Wanjiru,anayetoka Kenya pia.
Benjamin Limo
Limo alienda shule za sekondari za Chebara na Lelboinet , lakini alijiunga na Jeshi la Kenya mwaka wa 1993, bila kumaliza masomo yake. Alianza mafunzo kwa ukamilifu mwaka wa 1996 na alikuwa na makao yake katika jeshi katika kambi ya Ngong, karibu na mji mkuu Nairobi. Yeye alishiriki katika mbio za kimataifa za nyika mjini Marrakech, Morocco mwaka wa 1998 na kumaliza wa nne katika mbio fupi. Hiyo ilikuwa shindano k\lake la kwanza nje ya nchi.
Lucas Sang
Sang alishiriki katika mashindano ya All- Africa Games ya 1987 jijini Nairobi, Ubingwa wa Afrika wa Riadha mnamo 1998 na Kombe la Dunia la Riadha la 1998.
Hatimaye alibadilisha kwenda mbio za mita 800 lakini akashindwa kuwika kwa sababu ya changamoto kutoka kwa Wakenya wengine katika mbio hizo.
Baadaye alijulikana kama "pacemaker" kwa Wanariadha wa Kenya na Mataifa mengine.
Henry Wanyoike
Baada ya kushinda Nishani ya Dhahabu kule Sydney, Australia katika Mashindano ya Paralympic ya 2000,
Wanyoike amenunua mashine nyingi za kushona kutokana na zawadi ya fedha alizokabidhiwa na watu maarufu kama vile Arnold Schwarzenegger.
Saa hii yeye ni mwajili wa watu wengine vipofu wa Kenya na kuwafunza kufuma fulana.
Henry Rono
Upeo wa wasifu wa kukimbia wa Rono ulikuwa katika msimu wa mwaka 1978. Katika muda wa siku 81 tu, alivunja rekodi nne za dunia: ya mita 10,000 (27:22.5), ya mita 5,000 (13:08.4), steeplechase ya mita 3,000 (8:05.4), na mita 3,000 (7:32.1 ); mafanikio ambayo hayajafikiwa kamwe katika historia ya mbio za masafa marefu. Alipunguza rekodi ya mita 10,000 kwa karibu sekunde 8, ya mita 5000 na 4.5, ya steeplechase na 2.6, na 3000 kwa sekunde tatu kamili. Katika mwaka huo huo pia alishinda medali za dhahabu katika mbio za mita 5000 na 3000 m huku akaishiriki katika Michezo ya Jumuiya ya Madola. Kati yake tendaji zake zingine zilikuwa steeplechase ya mita 5000 mara mbili katika siku moja katika michuano ya kufuzu ya NCAA katika Chuo Kikuu cha Oregon katika uwanja wa Eugene 's Hayward. Aliweka rekodi katika matukio yote mawili, na muda wake katika matukio yote mawili yaalikuwa 8:18 na 13:22 mtawalia. Muda wa 8.18 ulipunguza rekodi ya NCAA kwa sekunde 6. Wakati alishiriki katika fainali ya mbio ya steeplechase siku iliyofuata, alishinda kwa muda wa 8:12.39, na kupunguza rekodi ya mkutano wa NCAA tena kwa muda wa sekunde sita. Alishinda medali za dhahabu katika mbio za mita 10,000 na mita 3000 katika Michezo ya All-Africa mwaka wa 1978.
Reuben Kosgei
Anajulukana kwa umaarufu wake katika shindano la mita 3000 kuruka viunzi na kidimbwi cha maji ambapo aliwahi kuwa mshindi wa nishani ya Dhahabu mwenye umri mdogo zaidi katika Ollimpiki wakati alishinda shindano hili jijini Sydney mnamo 2000 akiwa na umri wa miaka 19 peke yake. Hata hivy, muda wake wa ushindi huo, 8:21:43 ulikuwa muda wa kasi ya chini zaidi katika hisoria ya shindano hilo tangu Mashindano ya Olimpiki ya 1972
Amos Biwott
Alimwoa Cherono Maiyo, aliyeshiriki katika Michezo ya Olimpiki ya 1972 akawa mmojawapo wa wanawake wa Kenya wa kwanza kushiriki katika Michezo ya Olimpiki. Walifunga ndoa katika mwaka wa 1973 na wana watoto watano.
Ian Duncan
Baadaye alianza kuendesha gari la aina ya Toyota Hilux ambalo lilikuwa na injini ya lita 4.5 na alilitumia katika mchuano wa rally wa kitaifa wa Kenya (Kenya National Rally Championship (KNRC)). Mnamo Novemba mwaka wa 2006 Duncan alishinda Guru Nanak Rally na kuwa dereva wa kwanza kushinda taji la KNRC kwa mara ya kumi. Alipewa adhabu ya asilimia nne ya muda kwa sababu hakuwa ameliandikisha gari lake. Aliendeleza rekodi yake mwaka wa 2007 na kwa mara nyingine tena akashinda Guru Nanak Rally.
Kenya
Uhasama wa kwanza baina ya mabepari ulikatizwa wakati Ujerumani ulipouachia Uingereza sehemu ya pwani iliyomiliki. Hii ilifuatia kujengwa kwa reli iliyounganisha Kenya na Uganda. Baadhi ya makabila ya Kenya yalipinga ujenzi huo, hasa Wanandi wakiongozwa na Orkoiyot Koitalel Arap Samoei kwa miaka kumi, kuanzia 1895 hadi 1905 – lakini hatimaye Waingereza waliijenga reli hii.
Catherine Ndereba
Jamii:Waliozaliwa 1972 Jamii:Watu walio hai Jamii:Wakenya wanaokimbia umbali mrefu Jamii:Wanariadha katika Olimpiki ya 2008 Jamii:Wanariadha wa Olimpiki wa Kenya Jamii:Wakenya waliopata fedha katika olimpiki
Moses Kiptanui
Mwaka mmoja baadaye, yeye alikosa medali ya dhahabu ya Olimpiki tena alipochukua nafasi ya pili katika fainali ya mbio hiyo katika Atlanta. Yeye alishindwa mwenzake,kutoka Kenya, Joseph Keter. Mwaka uliofuata,katika mbio za "1997 World Championship" ya Athens,Ugiriki alishindwa kushinda medali yake ya dhahabu lakini akashinda ya fedha. Wilson Boit Kipketer ndiye alikuwa mshindi , mwanariadha kutoka Kenya.
Mlima Kenya
Tarehe 28 Julai 1899,[10] Halford John Mackinder aliongoza kundi la wapelelezi 6 kutoka Ulaya, 66 kutoka Uswahilini, Wamaasai 2 na Wakikuyu 96[10]. Walipatana na matatizo mengi njiani[10]. Mackinder aliendelea kupanda mlima. Alikita kambi m 3,142[10] katika Bonde la Höhnel. Alifanya jaribio la kwanza kufikia kilele tarehe 30 Agosti pamoja na Brocherel na Ollier kupitia upande wa mashariki, lakini wakabakisha kupanda m 100 kutoka Kilele cha Nelion. Tarehe 5 Septemba, Hausberg, Ollier na Brocherel walifanya mzunguko kutafuta njia rahisi ila hawakuweza kupata. Tarehe 11 Septemba Ollier na Brocherel walipanda Barafuto ya Darwin, lakini walilazimishwa kukatiza safari kutokana na dhoruba ya theluji[10].
Ruth Bosibori
Ruth Bosibori Nyangau (pia huandikwa kama Ruth Bisibori, alizaliwa 2 Januari 1988 huko Bosiango) ni mwanariadha Mkenya anayekimbia katika mashindano ya umbali wa kati na ni mtaalamu katika shindano la steeplechase mita 3,000.
Alibhai Mulla Jeevanjee
Alibhai Mulla Jeevanjee (1856-1939) alikuwa mfanya biashara Mhindi ambaye alizaliwa Karachi iliyokuwa sehemu ya Uhindi wa Kiingereza. Alihamia Mombasa nchini Kenya katika Afrika ya Mashariki mwaka wa 1890 baada ya kukaa Australia kwa miaka michache.[1]Alianza shughuli zake za urasirimali katika Karachi nchini Pakistan kabla ya kuhamia Afrika Mashariki. Mnamo 1895, A M Jeevanjee wa Karachi - kama alivyoitwa wakati huo, alipewa kandarasi ya kutafuta wafanyikazi na kampuni ya Imperial British East Africa iliyokuwa imepewa kandarasi ya kujenga reli.Wengi wa wafanyikazi hawa walitoka eneo la Punjab huko India. Kundi la kwanza kufika lilikuwa na jumla ya watu 350 na idadi iliongezeka kwa miaka sita ijayo na kufikia jumla ya wafanyikazi 31,895. Wengi wao walikuwa Sikhs, Wahindi na Waislamu ambao walifanya kazi kama vibarua wenye ujuzi, mafundi, waashi, maseremala, washonaji, mafundi wa mashine na waweka umeme.[2] Baadaye alifuatilia uana biashara kwa kufungua tawi la ofisi yake Karachi katika mji wa Mombasa. Alianza kufanya biashara zingine katika mkoa huo baada ya kusimamia ujenzi wa reli. Na ilianza kusambaza vifaa ambayo ni pamoja na chakula kwa wafanyikazi hao waliokuwa wanajenga reli.Kampuni yake pia ilipewa kandarasi za kujenga ofisi za serikali, vituo vya reli na ofisi za posta.[1]
Pamela Jelimo
Manamo juni 2007, alimaliza wa tano katika mbio za mita 400 katika mashindano ya kitaifa ya Kenya kwa muda wa sekunde 55.82. Aliendelea kujiboresha msimu wote. Alishinda medali ya dhahabu ya mita 400 katika mashindano ya Afrika ya wakimbiaji wachanga kwa kumaliza kwa muda wa sekunde 54.93 na kuweka rekodi ya kitaifa ya wakimbiaji wachanga ya Kenya katika mita 200 pamoja kwa sekunde 24.68. Jelimo alifurahishwa na mafanikio yake lakini kocha wake mpya, Zaid Kipkemboi Aziz, alipendekeza abadilishe na aanze kukimbia mita 800, kwa kusema kuwa atafanya bora katika mbio ya masafa marefu. Alianza kuifanyia kazi shurutisho la polisi la Kenya na alikuwa anafanya mazoezi na mwanariadha mkenya mwenzake Janeth Jepkosgei.
Usain Bolt
Tarehe 20 Agosti 2008 hadi mwisho wa mbio mita 200 ya Michezo ya Olimpiki mjini Beijing, Bolt pia kuvunja dunia Michael Johnson wa rekodi ya mafanikio katika Michezo ya Olimpiki ya Atlanta mwaka 1996 kwa muda wa sekunde 19.30, kumpiga hivyo 19.32 Johnson. Yeye kuwapiga Mei 17, 2009 ya bora rekodi ya dunia mita 150 wa sekunde 14.35 na safari ya mashindano ya Manchester.
Zuhura Yunus
Zuhura ameripoti na kutangaza uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2010, Mbio za Marathon za London na habari nyingine mbalimbali kwenye redio ya BBC.
Historia ya Kenya
Uingereza ulieneza zaidi mvuto wake karne ya 19 kupitia wamisionari. Misheni ya kwanza ya Ukristo ilianzishwa tarehe 25 Agosti mwaka wa 1846, na Daktari Ludwig Krapf, Mjerumani na mtawa wa Church Missionary Society ya Uingereza, ambaye alijifahamisha kati ya Wamijikenda huko pwani. Baadaye alitafsiri Biblia kutoka Kiingereza hadi Kiswahili.
Elimu nchini Kenya
Kimani Maruge, ambaye ni Mkenya, ndiye aliyekuwa mtu mkongwe zaidi ulimwanguni kujiunga na shule ya msingi .Nimkulima ambaye hakuwa amesoma,alijisajili akiwa na miaka 84 baada ya kufahamu kuwa masomo ya msingi yalikuwa ya bure. Alifariki mwaka wa 2009 akiwa na umri wa miaka 89.[1]
Pamela Jelimo
Utukufu wake ulianza katika mashindano ya ubingwa wa Afrika mwaka wa 2008 Athletics akiwa na umri wa miaka 18. Muda wake, 1:58.70, ulikuwa rekodi mpya wa wanariadha wachanga. Tarehe 25 Mei 2008 alishinda mbio za mita 800 katika Grand Prix laHengelo na kuweka rekodi mpya ya wanariadha wachanga kwa muda wa dakika 1:55.76. Rekodi ya zamani (1:57.18) iliwekwa na Yuan Wang wa China mwaka wa 1993. Ilikuwa pia rekodi mpya ya Kenya ambayo awali ilikuwa inashikiliwa na Janeth Jepkosgei (1:56.04 mwaka wa 2007). Tarehe 1 Juni 2008 alikimbia mbio ya kuvutia ya mita 800 huko Berlin na alishinda ISTAF Golden League kwa muda wa dakika 1:54.99, rekodi mpya ya Afrika. Rekodi ya awali ya Afrika (1:55.19) iliwekwa na Maria Mutola mwaka wa 1994.
John Korir
John Cheruiyot Korir anafaa kutofautishwa kutoka kwa John Kipsang Korir ambaye sana sana hushiriki katika mashindano ya Amerika.
Wawili hawa wameshindana mara kadhaa. Katika mashindano ya Lisbon Half Marathon ya 2002, Kipsang Korir aliibuka bora, huku Cheruiyot akimshinda Kipsang katika shindano la Cross Country nchini Kenya mnamo 2003.
Historia ya Kenya
Licha ya Waingereza kuwa na matumaini ya kuwapa wapinzani Waafrika mamlaka "ya wastani" zaidi, ilikuwa Kenya African National Union (KANU) ya Jomo Kenyatta, mwanachama wa kabila la Kikuyu na mfungwa wa zamani, ambayo iliunda serikali muda mfupi kabla ya Kenya kupata uhuru tarehe 12 Desemba 1963.
Moses Kiptanui
Bado alikuwa akikimbia katika mwaka wa 2001 akilenga "2002 Commonwealth Games" lakini hakushindana huko. Baada ya kustaafu, akawa kocha wa mbio. Katika mwaka wa 2008, yeye alikuwa kocha wa Ezekiel Kemboi aliyeshinda medali ya dhahabu ya Olimpiki. Yeye,pia,amekuwa mwenyekiti wa tawi la Wilaya ya Marakwet ya Athletics Kenya [16]. He has also been the chairman of the Marakwet District branch of Athletics Kenya .
Pamela Jelimo
Tarehe 18 Julai mwaka wa 2008, aliboresha rekodi hiyo kwa kiasi kidogo tu kwa muda wa dakika 1:54.97 mjini Paris. Huu pia ulikuwa ushindi wake wa nne mfululizo katika AF Golden League, ambapo yeye alikuwa mmoja kati ya wawili tu waliyobaki kama wagombeaji wa jackpot ,mwingine akiwa mrukaji Blanka Vlašić. Tarehe 18 Agosti 2008 Jelimo alishinda dhahabu katika mita 800 katika Olimpiki ya Beijing. Muda wake ulikuwa 1:54.87, kwa mara nyingine tena rekodi. Akawa mwanamke wa kwanza wa Kenya kushinda medali ya dhahabu ya Olimpiki.
John Stephen Akhwari
John Stephen Akhwari (amezaliwa 1938) ni mwanariadha kutoka nchi ya Tanzania aliyehudhuria Michezo ya Olimpiki mwaka wa 1968 kule Mexiko upande wa mbio ya marathoni.
Shirika la Riadha la Kenya
Mashindano mengine yanayoandaliwa na Shirika la Riadha la Kenya ni kama mfululizo wa mbio za nyika na zingine za barabarani. Kenya husimamia matukio ya mbio mara tatu kila mwaka. Mbio za nyika za Nairobi ilianza majuzi, lakini sasa inaongoza katika ushindani na ushiriki. Zingine ni Mbio za nyika za Mombasa na ile ya Ziwa Kuu, inayofanyika mjini Kisumu. Isitoshe, kuna ushindani unaojulikana kama , ambayo inahusisha mashindano mawili sawa na (42 km) na nusu Mbio za nyika, lakini ni mbio ya nyika kwa hivyo haiwezi linganishwa na Mbio za nyika. Hata hivyo, tukio la Mbio za nyika za Lewa limewavutia wakenya wakimbiani wengi wa kimataifa na limeshindwa na Paul Tergat, Catherine Ndereba na Joyce Chepchumba katika miaka iliyopita.
Usain Bolt
Jamaika alikuwa mwanariadha wa kwanza kushinda mbio za mita 100 na mita 200 katika Michezo ya Olimpiki mbili mfululizo.