Fomula ya kikemia ya zebaki ni ipi?
Elementi za kikemia
Jina la Elementi)Kiingereza (IUPAC)AlamaNamba atomiaUzani atomia [u]Densiti [kg/m³] (20°C)Kiwango cha kuyeyuka (°C)Kiwango cha kuchemka (°C)Iligunduliwa mwakaKutambuliwa naAktiniactiniumAc89227,0310070104731971899DebierneAluminialuminiumAl1326,982700660,524671825ØrstedAmerikiamericiumAm95243,061367099426071944SeaborgStibiantimonySb51121,756690630,71750zamani(?)ArigoniargonAr1839,941,66 -189,4 −189,4 -185,9 −185,91894Ramsay, StruttAsenikiarsenicAs3374,925720613 2)6132)11. Jhd.Albertus MagnusAstatiniastatineAt85209,993023371940SegrèBaribariumBa56137,33365072516401808DavyBerkeliberkeliumBk97247,07132509861949SeaborgBeriliberylliumBe49,011850127829701797VauquelinBismuthibismuthBi83208,989800271,415601540AgricolaBoribohriumBh107262,121976OganessianBoroniboriumB510,812460230025501808Davy, Gay-LussacBromibromineBr 3579,903140 -007,3−7,358,81826BalardKadimicadmiumCd48112,4186403217651817Stromeyer und HermannSizicesiumCs55132,91190028,46901860Kirchhoff, BunsenKalisicalciumCa2040,078154083914871808DavyKalifonicaliforniumCf98251,08151009001950SeaborgSericeriumCe58140,11677079832571803von Hisinger, BerzeliusKlorinichlorineCl1735,452,95 -101−101 -034,6 −34,61774ScheeleKromichromiumCr2452,007140185724821797VauquelinKobalticobaltCo2758,9338890149528701735BrandtKuricuriumCm96247,0713510134031101944SeaborgDarmstatidarmstadtiumDs1102691994GSIDubnidubniumDb105262,111967/70GhiorsoDisprosiDisprosiDy66162,58560140923351886Lecoq de BoisbaudranEinsteinieinsteiniumEs99252,088601952SeaborgFeri (chuma) (chuma)ironFe2655,85787015352750zamani(?)ErbierbiumEr68167,269050152225101842MosanderEuropieuropiumEu63151,96525082215971901DemarçayFermifermiumFm100257,101952SeaborgFloriniflourineF919,001,58 -219,6−219,6 -188,1 −188,11886MoissanFransifranciumFr87223,02276771939PereyGadolinigaboliniumGd64157,257890131132331880de MarignacGaligalliumGa3169,72591029,824031875Lecoq de BoisbaudranGermanigermaniumGe3272,615320937,428301886WinklerAuri (dhahabu)goldAu79196,97193201064,42940zamani(?)HafniHf72178,4913310215054001923Coster, de HevesyHassiHs108265,001984GSIHeliHe24,000,170 -272,2−272,2 -268,9 −268,91895Ramsay, CrookesHolmi ?holmiumHo67164,938780147027201878SoretHidrojenihydrogenH11,010,084 -259,1 −259,1 -252,9 −252,91766CavendishIndiindiumIn49114,827310156,220801863Reich, RichterIodiniiodineI53126,904940113,5184,41811CourtoisIridiiridiumIr77192,2222560241041301803TennantKalipotassiumK1939,09886063,77741807DavyKabonicarbonC612,011351035504827zamani(?)KriptonikryptonKr3683,803,48 -156,6−156,6 -152,3−152,31898Ramsay, TraversKupricopperCu2963,5589201083,52595zamani(?)LanthaniLa57138,90616092034541839MosanderLawirensilawrenciumLr103260,1016271961GhiorsoLithiLi36,94530180,513171817ArfwedsonLutetiLu71175,009840165633151907von Welsbach, UrbainMagnesiMg1224,301740648,811071828BussyManganisiMn2554,907440124420971774GahnMaitnirimeitneriumMt1092661982GSIMendelevimedeleviumMd101258,11955SeaborgMolibdenimolybdenumMo4295,9410280261755601778ScheeleNatrisodiumNa1122,9997097,88921807DavyNeodimineodynNd60144,247000101031271895von WelsbachNeonineonNe1020,180,84 -248,7 −248,7 -246,1 −246,11898Ramsay TraversNeptunineptuniumNp93237,052048064039021940McMillan AbelsonNikelinickelNi2858,698910145327321751CronstedtNiobiniobiumNb4192,918580246849271801HatchetNitrojeninitrogenN714,011,170 -209,9 −209,9 -195,8 −195,81771ScheeleNobelinobeliumNo102259,101958SeaborgOsmiosmiumOs76190,222590304550271803TennantPaladipalladiumPd46106,4212020155231401803WollastonPlumbileadPb82207,211340327,51740zamani(?)PosforiphosphorusP1530,971820442801669BrandPlatiniplatiniumPt78195,0821450177238271557ScaligerPlutoniplutoniumPu94244,061974064133271940SeaborgPolonipoloniumPo84208,9892002549621898Marie CuriePraseodimipraseodymiumPr59140,91648093132121895von WelsbachPromethipromethiumPm61146,927220108027301945MarinskyProtaktiniprotactiniumPa91231,0415370155440301917Fajans Hahn, MeitnerHidrajirimercuryHg80200,5913550 -038,9 −38,9356,6zamani(?)Radi (elementi)radiumRa88226,03550070011401898Marie und Pierre CurieRadoniradonRn86222,029,23 -071 −71 -061,8 −61,81900DornRenirheniumRe75186,2121030318056271925Noddack, Tacke, BergRodirhodiumRh45102,9112410196637271803WollastonRentgeniRg1112721994GSIRubidiRb3785,451530396881861Bunsen, KirchhoffRutheniRu44101,0712450231039001844ClausRutherfordiRf104261,111964/69GhiorsoSamariSm62150,367540107217781879Lecoq de BoisbaudranOksijenioxygenO816,001,33 -218,4 −218,4 -182,9 −182,91774Priestley, ScheeleSkandiscandiumSc2144,962990153928321879NilsonSulfurisulfurS1632,072060113444,7zamani(?)SiborgiseaborgiumSg106263,121974OganessianSeleniSe3478,9648202176851817BerzeliusAgentisilverAg47107,8710490961,92212zamani(?)SilikonisiliconSi1428,092330141023551824BerzeliusStanitinSn50118,7172902322270zamani(?)StrontistrontiumSr3887,62263076913841798KlaprothTantalitantalumTa73180,9516680299654251802EkebergTekinetitechnetiumTc4398,9111490217250301937SegrèTelurotelluriumTe52127,66250449,69901782von ReichensteinTaribiterbiumTb65158,938250136030411843MosanderTalithalliumTl81204,3811850303,614571861CrookesThorithoriumTh90232,0411720175047871829BerzeliusThulithuliumTm69168,939320154517271879CleveTitanititaniumTi2247,884510166032601791Gregor, KlaprothUnunbiununbiumUub1122771996GSIUnunheksiununhexiumUuh1162892000JINRUnunoktiununoctiumUuo1182932006JINRUnunpentiununpentiumUup1152882006JINRUnunkadiununquadiumUuq1142891999JINRUnuntriununtriumUut1132872006JINRUraniuraniumU92238,03189701132,438181789KlaprothVanadivanadiumV2350,946090189033801801del RíoWolframitungstenW74183,8519260340759271783Fausto und Juan de ElhuyarYitebiytterbiumYb70173,04697082411931878de MarignacYitriyttriumY3988,914470152333371794GadolinZinkizincZn3065,397140419,6907zamani(?)ZenonixenonXe54131,294,49 -111,9 −111,9 -107,0 −1071898Ramsay, TraversZirikonizirconiumZr4091,226510185243771789Klaproth
Kalisi
Kalisi ni elementi na metali ya udongo alikalini yenye namba atomia 20 kwenye mfumo radidia ina uzani atomia 40.078. Alama yake ni Ca. Jina lahusiana na neno la kilatini "calx" (mawe ya chokaa). 
Uhakiki wa Ceva
formula_1
Zumaridi
Kikemia ni umbo la fuwele la madini ya berili. 
Silika kadiri ya sufii
Upambanuzi huu ni wa zamani, ila mwishoni mwa karne XX imechunguzwa na kutengenezwa upya na wanasaikolojia waliouita enneagram, yaani mchoro wa silika tisa, ambazo zinaitwa kwa tarakimu fulani na kupangwa katika duara. Hizo zinahusiana kwa namna mbalimbali, lakini hasa ni kwamba tatu (5, 6, 7) zinafuata zaidi mawazo ya kichwa, tatu (2, 3, 4) hisi za moyo, na tatu (8, 9, 1) misukumo ya matumbo. Kila mtu anaweza kutumia vitovu vyote vitatu, lakini polepole amependelea kimojawapo hata kikatawala vingine. Hivyo kwa kutegemea urithi na mazingira amepoteza uwiano. 
Utaridi
Katika vitabu kadhaa vya Kiswahili sayari inaitwa Zebaki lakini hii inaonekana ni kosa lililotokana na jina la Kiingereza "Mercury" kwa sayari hii. Mercury ni pia jina la metali inayoitwa zebaki kwa Kiswahili kutokana na Kiarabu "زئبق" (tamka "zibaq"). [2]
Johann Deisenhofer
Johann Deisenhofer (amezaliwa 30 Septemba 1943) ni mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani akiwa amefanya kazi nchini Marekani tangu mwaka wa 1988. Hasa alichunguza elimu ya fuwele. Mwaka wa 1988, pamoja na Robert Huber na Hartmut Michel alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
Zebaki
Halfau ni nyongeza katika taa zinazotakiwa kutoa mwanga mkali au katika beteri.
Urani
Urani (kwa Kiingereza "uranium") ni elementi katika mfumo radidia yenye alama U. Namba atomia ni 92 na uzani atomia ni 238. Atomi yake ina protoni 92 na elektroni 92.
Molibdeni
Molibdeni (kutoka kigiriki "molybdos" metali ya risasi) ni elementi na metali ya mpito yenye namba atomia 42 katika mfumo radidia. Uzani atomia ni 95.94. Rangi ya metali tupu ni nyeupe-kifedha.
Ni metali imara na ngumu na kiwango cha kuyeyuka ni juu sana. Kwa sababu hiyo hutumiwa katika aloi za feleji inayotakiwa kuwa na nguvu sana.
Werner Heisenberg
Werner Karl Heisenberg (5 Desemba 1901 – 1 Februari 1976) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Ujerumani. Alivumbua umekaniki wa kwanta na kutangaza Kanuni ya Heisenberg ya Utovu wa Hakika. Pia alifanya utafiti wa msingi kuhusu fizikia ya kiini. Mwaka wa 1932 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia. Mpaka mwaka wa 1970 alikuwa mkurugenzi wa Taasisi ya Max Planck kwa Fizikia ya Nyota.
Mfumo wa Jua
* Utaridi ni jina la sayari ya kwanza kutokana na lugha ya Kiarabu na pia katika mapokeo ya Kiswahili tangu kale. Vitabu vingine hutumia neno "Zebaki" ambalo pia lina asili ya Kiarabu likimaanisha metali mojawapo; inaonekana limepatikana kama tafsiri ya jina la Kiingereza la sayari ya kwanza "Mercury" bila kujua historia ya majina ya sayari sita ya kwanza yaliyoingia katika Kiswahili kutoka katika lugha ya Kiarabu. [2] ** Zuhura - Ng'andu ni sayari ambayo hutambulika kwa jina la Kibantu(Ng'andu) pamoja na jina lenye asili ya Kiarabu(Zuhura) *** Tazama makala ya Dunia kwa ajili ya namba halisi. Neno "ardhi" hutumika na waandishi kadhaa badala ya "dunia" wakitaka kutaja sayari ya tatu.Jina la sayariKipenyo kwenye ikweta kulingana na kipenyo cha dunia = 1 MasiNusukipenyo ya mzingo wa kuzunguka juaMuda wa mzingo (miaka)Kuinama kwa mzingo wa kuzunguka jua Pembenukta (°)Muda wa siku ya sayari (siku)MieziUtaridi [3]0.3820.060.3870.2417.0058.60Zuhura (Ng'andu)**0.9490.820.720.6153.39-2430Dunia (Ardhi)***1.001.001.001.000.001.001Mirihi (Murihi, Meriki, Mars)0.530.111.521.881.851.032Mshtarii [4]11.23185.2011.861.310.41463Zohari (Zohali, pia Zuhali) [5]9.41959.5429.462.480.42649Uranus [6] 3.9814.619.2284.010.77-0.71827Neptun [7] 3.8117.230.06164.81.770.67113
Kisukari aina ya 2
Mbinu nyingine ya kutambua kisukari ni kuchukua vipimo mbalimbali vya sukari ya damu vya zaidi ya 11.1mmol/l (200mg/dL) huku vikilinganishwa na dalili za kawaida [4] au pia kipimo cha himoglobini iliyo na glukojeni (HbA1c) cha zaidi ya asilimia 6.5.[5] Mnamo mwaka wa 2009, Kamati ya Kimataifa ya Wataalamu iliyojumuisha wawakilishi kutoka Shirika la Kisukari la Amerika, Kongamano la Kimataifa la Kisukari na Shirika la Masomo ya Kisukari la bara Uropa ilipendekeza kizingiti cha asilimia ≥6.5 HbA1ckitumiwe kutambua kisukari.Pendekezo hili lilipitishwa na Shirika la Kisukari la Marekani mwaka wa 2010.[24] Vipimo vinafaa kurudiwa iwapo mtu atatambulika kuwa na kisukari, isipokuwa ana dalili za kawaida na sukari ya damu ya >11.1mmol/l (>200mg/dl).[25]
Asenia
Asenia (pia: arseniki, aseniki; kutoka kigiriki αρσενικόν "arsenikon" iliyotaja kampaundi ya elementi) ni nusumetali au metaloidi yenye namba atomia 33 katika mfumo radidia. Uzani atomia ni 74.9216. 
Asenia ina tabia ya alotropia kwa hiyo kuna maumbo na rangi mbalimbali. Kuna hasa maumbo yenye rangi za kijivu, nyeusi, njano na kahawia. Asenia ya kijivu ina fuwele na tabia za kimetali. Asenia nyeusi hupatikana kwa umbo hobela kama kioo.
Usanisinuru
Fomula yake ni
Sifuri halisi
Katika hali ya kawaida molekuli za hewa au za kiowevu huwa na mwendo; pia molekuli za gimba mango huwa na mwendo fulani kama kitikisiko. Kama mwendo = halijoto inaongezeka tunaona badiliko la gimba mango kuwa kiowevu au gesi. Kinyume chake tunaona jinsi gani maji "baridi" huwa barafu imara maana yake mwendo wa molekuli za H0 imepungua. Pasipo mwendo tena hakuna joto wala halijoto na hali hii huitwa "sifuri halisi".
Nyutoni
Fomula yake ni 1N = 1kg x m/s².
Maelezo yake ni nyutoni moja ni sawa na kani ikitumiwa kwa masi ya kilogramu 1 ikisogezwa kwa mchapuko wa mita 1 kwa sekunde.
Pia
Kama pia ina tako la mviringo fomula yake ni 
Kobalti
Kobalti (kutoka Kiingereza cobalt inayotoka Kijerumani ) ni elementi na metali haba duniani. Kikemia ni elementi mpito yenye kifupi cha Co na namba atomia 27 katika mfumo radidia yenye uzani atomia 58.933.
Volti
Fomula yake ni 
Gesi asilia
Bahari inajaa viumbe vidogo hivi ambavyo vinashuka chini hadi tako la bahari baada ya kufa. Hapa haviweza kuoza kama kawaida kutokana na ukosefu wa oksijeni hivyo hubadilika kuwa ganda la tope ogania. Baada ya miaka milioni ganda la tope hufunikwa na mashapo kama mchanga utakaokuwa mwamba. Chini ya funiko hili tope ogania hupokea shinikizo kibwa pia joto na hivyo molekuli zinazojenga mwili wa algae hupasuliwa kuwa safu za hidrokaboni. Zile zilizo nzito zinakaa chini kama mafuta na sehemu nyepesi zinapanda juu ya mafuta kama gesi. Hapa gesi inashikwa na tabaka ya mwamba imara inayozuia kupanda kwake. Kama tabaka kama hili haipo hakuna gesi tena maana yote imeshapotea kwa kupanda juu na kuingia hewani muda mrefu uliopita.
Kikemia mafuta yale sawa na gesi asilia ni hasa mchanganyiko wa hidrokaboni mbalimbali lakini gesi huwa na molekuli nyepesinyepesi tofauti na mafuta yenye molekuli nzitonzito.
Richard Heck
Richard Frederick Heck (15 Agosti, 1931 – 10 Oktoba, 2015) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza usanisi kaboni. Mwaka wa 2010, pamoja na Ei-ichi Negishi na Akira Suzuki, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
Kemia
Maonyesho mazuri ya nambari za viini za kemikali ni jedwali, ambayo huweka viini vya kemikali ambazo zina tabia sawa ya kemikali pamoja. Orotha ya viinikwa jina, kwa ishara na kwa nambari ya atomi, na pia kwa kuongezea kuna orotha ya aisotope.
Hidrokaboni
Alkynes have a carbon to carbon triple bond. CnH2n-2 is their general formula.
Florini
Kwa kawaida hupatikana kama molekuli ya F2. Kati ya elementi zote mmenyuko wake wa oksidisho ni kali sana. Tabia hii inasababisha Florini kuwa sumu kali. Inamenyuka vikali na karibu elementi zote.
Mbinu ya rediokaboni
Mbinu huu wa rediokaboni unaweza kutambua umri hadi miaka 50-60,000 hivi. Kama sampuli ina miaka zaidi ya hii haiwezekani kwa sababu kiasi cha 14C kimeshapungua mno kutokana na mchakato wa kuyeyuka („mbunguo nyuklia“). Kama kiwango cha mata ni kidogo mno hata nii ni tatizo. Kwa hiyo mbinu wa 14C haileti matokeo kwa swali, je umri wa chokaa mawe ni upi? kwa sababu umri huo ni miaka milioni kadhaa.
Shaba
Shaba au shaba nyekundu (pia: Kupri au Cupri kama jina la kisayansi) ni elementi yenye namba atomia 29 kwenye mfumo radidia, uzani atomia ni 65.54. Alama yake ni CU.
Bakteria
Umetaboli wa kaboni katika bakteria huwa aidha pale ambapo misombo ya kaboni kiheterotrofiki, ambapo misombo kikaboni hutumiwa kama vyanzo vya kaboni, au kiototrofiki, kumaanisha kamba sseli ya kaboni hutokana na uongezaji wa gesi ya kaboni yenye oksijeni. Bakteria za heterotrofiki ni pamoja na aina ya vimelea. Mfano mzuri wa bakteria za ototrofiki fototrofiki siyano-bakteria, bakteria za salfa ya kijani na baadhi wa bakteria za zambarau, lakini pia spishi nyingi za aina ya kemolithotrofiki, kama vile bakteria za kuongeza naitrojeni ama za kuongeza oksijeni katika salfa.[81] Umetaboli wa nishati ya bakteria ama huwa umejikita katika ototrofi, utumiaji wa mwanga kupitia kwa usanisinuru, au kupitia kwa kemotrofi, utumiaji wa dutu za kemikali kuzalisha vyakula, ambayo mara nyingi hutengenzwa kwa gharama ya oksijeni au vipokea elektroni mbadala (mpumuo wa erobiki / anerobiki).
Oksijeni
Oksijeni () ni elementi simetali yenye namba atomia 8 na uzani atomia 15.9994 kwenye mfumo radidia. Alama yake ni O. 
Kemia kaboni
Kemia kaboni (pia: Kemia ya kikaboni, Kemia ogania, Kemia mahuluku; kwa Kiingereza organic chemistry) ni tawi la sayansi ya Kemia linalochunguza kampaundi za kikemia zinazojengwa na kaboni[1].
Mbinu ya rediokaboni
Msingi wa mbinu hii ni uwepo wa kaboni katika kila kiumbe; na kupungua kwa idadi ya isotopi za kaboni aina za 14C kwa sababu idadi za atomi nururifu inapungua kadiri ya mbunguo nyuklia. Kutokana na asilimia za kaboni nururifu ya 14C iliyobaki katika mata ogania inawezekana kukadiria umri wake.
Uzani atomia
Kiwango rejea ni masi ya atomi ya Kaboni C. = 12 [u]
Dhahabu
Ni metali adili nzito yenye rangi ya njano nyeupe hadi njano nyekundu. Kiwango chake cha kuyeyuka ni 1337,33 K (1064,18 °C). Dhahabu haiathiriwi kirahisi kikemia: hii ndiyo sababu ya kung'aa kwa miaka mingi kwa sababu haishikwi na kutu. 
Kipimajoto
Kipimajoto (mara nyingine themomita) ni kifaa cha kupima jotoridi. Aina ya kipimajoto kinachotumika zaidi ni ile iliyotengenezwa kwa kuweka zebaki (mercury) katika gilasi. Aina hii imeundwa na gilasi ya kapilari ambayo katika ncha moja ina tunguu ilijazwa zebaki na ncha ya upande mwingine imezibwa. Kifaa hufungwa pande zote ili kutunza umbwe ndani ya kapilari. Jotoridi hupimwa kwa kusoma kiasi cha zebaki iliyopanda katika kapilari kutokana na mabadiliko ya joto katika vipimo vilivyoandikwa kwenye kapilari. Zebaki inatumika sana katika kupima jotoridi. Spiriti, etha na vimiminika vingine vyenye tabia zinazohitajika vinaweza kutumika kwa dhumumi hilo.
Zabibu
Zabibu hukua kwenye kichana chenye zabibu 6 mpaka 300, na huweza kuwa za rangi nyekundu iliyoiva, nyeusi, bluu ya kukoza, njano, kijani na hata pinki. Zabibu “nyeupe” huwa na rangi ya kijani hasa, na kiasili hutokana na zabibu nyekundu. Kubadilika hukukwa kizazi hutokana na zabibu kukata uzalishaji wa pigmenti ya anthocyanins ambazo huwa na jukumu la kuzipa rangi zabibu. Pigmenti hii ya anthocyanins na nyingine kadhaa za familia ya ‘polyphenols’ kwenye zabibu nyekundu na huhusika na kubadilisha kivuli kwenye mvinyo mwekundu.
Saratani ya mapafu
[[File:saratani ya mapafu.jpg|kidole cha thumb|Picha ya pafu la binadamu: Eneo nyeupe katika ndewe ya juu ni saratani; Maeneo nyeusi ni kugeuka kwa rangi unaosababishwa na uvutaji. Uvutaji, haswa sigara, ni kisababishi kikuu cha saratani ya mapafu.[15] Moshi wa sigara huwa na kasinojeni zaidi ya 60 inayojulikana,[16] ikijumuisha radioisotopu kutoka uozaji wa radoni, nitrosamine, na benzopyrene. Kwa kuongeza, nikotini huonekana kuvunja matokeo ya kinga kwa uvimbe wa saratani kwa tishu zilizowazi.[17] Katika nchi zilizoendelea, asilimia 90 ya vifo vya saratani kwa wananume mwaka wa 2000 zilihusishwa na uvutaji wa sigara (asilimia 70 kwa wanawake).[18] Uvutaji huchangia kwa asilimia 80-90 ya visa vya saratani.[1]
Kaboni 14
Kaboni-12 na kaboni-13 ni imara, wakati nusu ya maisha ya kabon-14 ni miaka 5,730 ± 40. Kuoza kwa kaboni-14 katika nitrojeni-14 kwa kuharibika kwa beta. Gramu ya kaboni yenye atomu 1 ya kaboni-14 kwa atomi 1012 itatoa chembe za beta 0.2 kwa pili.
Mbinu ya rediokaboni
Mbinu hii ya upimaji iligunduliwa mnamo 1946 na mtaalamu Mmarekani Willard Frank Libby aliyepokea tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka 1960. Libby aliweza kuonyesha usahihi wa mbinu yake kwa kutambua umri wa mbao za jeneza na za boti ya Misri ya Kale. Jeneza na boti zilihifadhiwa katika makaburi ya Misri ambako vitu vingi vimekaa tangu miaka elfu kadhaa bila kuoza kutokana na hewa kame ya nchi hiyo. Hali nzuri ya yaliyomo katika makaburi ya Misri imetunza pia maandiko juu ya vitu hivyo ambayo mara nyingi pia hutaja mwaka wa kifo cha mhusika wa kaburi, na hivyo kutaja umri wa kaburi. Upimaji wa Libby ulilingana na umri uliojulikana tayari, hivyo kuthibitisha uwezo wa mbinu yake.[1]
Uziwi
Upimaji unaweza kutumika kuamua ukali wa kuharibika kwa kusikia. Matokeo yanaonyesha katika decibels, descriptor kimwili. Ubaya wa hali una viwango kama vile: kali, kali-wastani, wastani, kali-kiasi, kali, au kubwa.
Karl Ziegler
Karl Ziegler (26 Novemba 1898 – 12 Agosti 1973) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa alichunguza sifa za plastiki na usanisi wake. Mwaka wa 1963, pamoja na Giulio Natta alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
Bari
Kama metali ya udongo alikalini zote bari humenyuka haraka na haitokei kiasili kama elementi tupu bali katika umbo la kampaundi zake. Ikisafishwa na kutunzwa katika kiowevu cha mafuta au katika angahewa ya gesi adimu ni metali yenye rangi nyeupe-fedha. Hewani inaoksidisha haraka lakini ganda la oksidi halitoshi kuzuia isiwake kutokana na unyevu hewani.
Saratani ya mapafu
Mazoezi ya kemotherapi inalingana na aina ya tyuma.[8] Kasinoma ya mapafu ya seli ndogo (KMSN), hata kiasi kidogo ya hatua ya kwanza ya ugonjwa, hutibiwa hasa kwa kemotherapi na mnururisho.[83] Kwa KMSN, cisplatin na etoposide kwa kawaida hutumika zaidi.[84] Zikiunganishwa na carboplatin, gemcitabine, paclitaxel, vinorelbine, topotecan, na irinotecan pia zinatumika.[85][86] Kwa kasinoma ya mapafu ya seli kubwa (KMSK) iliyozidi, kemotherapi huboresha maisha na hutumika kama tiba ya kwanza, bora mtu awe sawa kwa kupokea matibabu.[87] Kwa kawaida, dawa mbili hutumika, moja yazo mara nyingi huwa besi ya platinamu (ama cisplatin au carboplatin). Dawa zingine zinazotumika ni gemcitabine, paclitaxel, docetaxel,[88][89] pemetrexed,[90] etoposide au vinorelbine.[89]
Jiografia ya Urusi
chuma hasa upande wa kusini ya Moscow milima ya Ural huwa na akiba za manganese. Nikeli, tungsten, kobalti, molibdeni na metali nyingine zinazohitajika kwa aloi za feleji. Alumini iko katika eneo la Ural lakini si nyingi sana. Shaba iko tele kwenye Ural, karibu na mdomo wa mto Yenisey katika Siberia na kwenye Rasi ya Kola. Akiba kubwa karibu na Ziwa Baikal ilianza kuchimbwa tangu kumalizika kwa reli ya Baikal-Amur Magistrale (BAM) tangu 1989. Risasi na zinki zinapatikana kwenye Kaukazi na Siberia ya Kusini. Urusi huwa na akiba kubwa ya dhahabu Zebaki inapatikana kwenye Ural na katika kusini ya Siberia
Kaboni
Inapatikana peke yake kwa umbo mbalimbali, kama vile makaa au almasi, lakini mara nyingi zaidi katika michanganyiko ya kikemia. Inapatikana kwa umbo la isotopi tatu; kati ya hizi 12C na 13C ni thabiti, lakini 14</small>C ni nururifu.
Zebaki
Wakati mwingine jina la "zebaki" linatumiwa kutaja sayari ya kwanza kutoka kwa jua inayoitwa Utaridi kwa Kiswahili; kosa hili latokana na utafsiri kutoka Kiingereza ambako metali ya zebaki na sayari ya Utaridi wote zinaitwa "en:Mercury".
Topazi
Topazi ni madini ambayo kikemia fomula yake ni AlSiO(F,OH). 
Monoksidi kabonia
Monoksidi kabonia (pia: Monoxidi ya kaboni, kwa Kiingereza "carbon monoxide") ni kampaundi inayounganisha atomi moja ya oksijeni na atomi moja ya kaboni katika molekuli. Fomula yake ya kikemia ni CO.
Yuan Lee
Yuan Tseh Lee (amezaliwa 19 Novemba 1936) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Taiwan. Hasa alichunguza utaratibu wa athari za kikemia. Mwaka wa 1986, pamoja na Dudley Herschbach na John Polanyi alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
Robert Huber
Robert Huber (amezaliwa 20 Februari 1937) ni mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa alichunguza elimu ya fuwele. Mwaka wa 1988, pamoja na Johann Deisenhofer na Hartmut Michel alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
Maginetiti
Maginetiti ni madini yenye rangi nyeusi-kijivu yenye tabia ya sumaku. Kikemia ni oksidi ya feri (chuma) yenye valensi za 2+ na 3+. Fomula yake ni FeFeO.
Bakteria
Michakato hii ni muhimu pia katika baiolojia kwa mujibu wa uchafuzi wa mazingira, kwa mfano, bakteria za kupunguza salfeti huwajibika kwa kiasi kikubwa katika uzalishaji wa aina mbali mbali za sumu aina ya zebaki (methil- na daimethilzebaki) katika mazingira. Anaerobu zisizopumua hutumia uchachuaji kuzalisha nishati na nguvu wa kupunguza, kutengeneza bidhaa za metaboli (kama vile ethanol katika utengezaji wa pombe) kama bidhaa taka. Anaerobu aina ya Fakaltative zinanaweza kubadili kati ya kuchachua na ukomo kubalifu wa elektronitofauti kutegemeana na hali ya mazingira ambayo wao hupatikana.
Bomu la nyuklia
Mabomu atomia hutengenezwa kwa kutumia urani au plutoni. Isotopi za elementi hizo zafaa kupasuliwa na kuingia katika hali ya mmenyuko mfululizo. Mabomu ya hidrojeni yatumia isotopi za hidrojeni, hasa deuteri na triti inayoungana kuwa heli. Mmenyuko huu huanzishwa kwa mlipuko wa bomu atomia ndani ya bomu ya hidrojeni. Nishati ya mabomu ya hidrojeni yapita kiwango cha mabomu atomia mara 100.
Radi (elementi)
Radi (kilatini "radius") ni elementi katika mfumo radidia yenye alama Ra. Namba atomia ni 88 na uzani atomia ni 226.0254. Jina limechaguliwa kutokana na tabia yake ya ununurifu, kilatini "radius" yamaanisha "mwale" au "mwonzi". Kikemia radi ni metali ya udongo alikalini yenye rangi nyeupe. Lakini inaoksidisha haraka kushika rangi nyeusi. 
Boroni
Boroni ni elementi ya kikemia yenye namba atomia 5 kwenye mfumo radidia na uzani atomia 10.811. Alama yake ni B. 
Boroni ni nusumetali au metaloidi ina valensi tatu. Elementi pekee yake haipatikani katika mazingira asilia duniani ila tu katika kampaundi kama vile borasi (NaBO·10HO ).
Tuzo ya Nobel ya Kemia
1999 Ahmed Zewail
Bronzi
Hapo watu waligundua ya kwamba tabia za shaba zinaboreshwa kwa kuiongezea kiasi cha stani. Walipata shaba kwa njia ya kupasha moto madini ya shaba hadi shaba kupatikana kwa hali ya kiowevu cha moto; kwa kuongeza kiasi cha stani katika hali hiyohiyo na kukoroga zote mbili aloi ya bronzi ilipatikana. Hii aloi ni ngumu zaidi kuliko shaba pekee na haina mmemenyuko wa haraka tena na oksijeni ya hewani.
Kipimajoto
Vipimajoto vinaweza kutengenezwa ili viweze kurekodi viwango vya juu na vya chini vya joto kufikiwa. Kipimajoto cha hospitali cha zebaki (mercury-in-glass clinical thermometer), kwa mfano ni kifaa cha kupima kiwango cha juu cha jotoridi ambako kuna kibano katika gilasi ya kapilari kati ya tunguu na sehemu ya chini ya kapilari ambacho huruhusu zebaki kutanuka kadiri jotoridi linavyoongezeka, lakini kuizuia isishuke mpaka itakapolazimishwa kushuka kwa kutikiswa kwa nguvu. Viwango vya juu vya jotoridi wakati wa ufanyaji kazi wa vifaa mbalimbali huweza pia kukadiriwa kwa kutumia pigmenti fulani zinabadilika rangi zinapofikia jotoridi fulani.
Kali
Kali (pia: potasiamu, "ing. potassium") ni elementi na metali alikali yenye namba atomia 19 kwenye mfumo radidia na uzani atomia 39.098. Alama yake ni K. 
Metaboli
Mfumo wa umateboli wa kiumbehai unaamua dutu gani ni za faida yaani lishe ni zisizo hasara yaani sumu. Kwa mfano kuna bakteria kadhaa zinazotumia sulfidi ya hidrojeni kama lishe ilhali ni sumu kwa wanyama. [2]
Posferi
Posferi (pia: fosferi, posiforasi, fosforasi) ni elementi simetali yenye namba atomia 15 katika mfumo radidia na uzani atomia 30.973762 . Alama yake ni P. Jina latokana na kigiriki φως-φορος (foos-foros - "yenye nuru") kwa sababu posfori nyeupe hung'aa ikijibutika na oksijeni. 
Kanuni ya Heisenberg ya Utovu wa Hakika
Kanuni ya Heisenberg ya Utovu wa Hakika (au Kanuni ya Utovu wa Hakika kwa kifupi) ni kanuni muhimu katika fizikia ya kwanta. Inasema kwamba haiwezekani kupima sifa mbili zinazotegemeana za kipande kimoja cha elementi kwa uhakika kabisa. Baadhi ya sifa hizo kuna mahali na mwendo. Maana yake kwa mfano, haiwezekani kupima kabisa mahali na mwendo wa elektroni moja wakati huohuo. Kanuni hii ilivumbuliwa na Werner Heisenberg mwaka wa 1927.
Saratani ya mapafu
Kisababishi kuu cha saratani ya mapafu ni kuathiriwa na moshi wa tumbaku,[2] unaosababisha asilimia 80–90 ya saratani.[1] Wasiovuta huchangia visa hivi kwa asilimia 10-15–[3] na mara nyingi huhusishwa na muungano wa masuala ya kijenetiki,[4] gesi ya radoni,[4] asbesto,[5] na uchafuzi wa hewa[4] pamoja na moshi kutoka kwa anayevuta sigara.[6][7] Saratani ya mapafu inaweza kuonekana kwa rediografu ya kifua na tomografi ya kompyuta (ukaguzi wa CT). utambuzi hudhibitishwa kwa biopsi[8] ambao hutekelezwa kwa bronkoskopi au mwongozo wa CT. Matibabu na matokeo ya muda mrefu hulingana na aina ya saratani, hatua (kiwango cha uenezi), na afya kwa jumla ya mtu, ikipimwa kwa hali ya utendakazi.
Hidrokaboni
Sikloalkani ni isomeri za alkeni. Fomula yao ni pia (CnH2n) lakini hazina muungo jozi kati ya kaboni na kaboni.
Hidrojeni
Hidrojeni (ing. hydrogen) ni elementi ya kikemia yenye namba atomia 1 na uzani wa atomi 1.00794. Alama yake ni H. Ni atomi nyepesi kati ya elementi zote hivyo ina nafasi ya kwanza katika mfumo radidia
Gerimani
Gerimani ni elementi yenye namba atomia 32 kwenye jedwali la elementi, uzani atomia ni 72,630. Alama yake ni Ge.
Siagi
Siagi ni thabiti kama inatunzwa katika jokofu, lakini nje yake inalainika na kuyeyuka kabisa, kuwa kama mafuta mnamo sentigredi 30-35.[1]
Fizikia ya nyuklia
Fizikia ya nyuklia ni sehemu ya fizikia ambayo inahusu kiini cha atomu. Kila kitu duniani kimeundwa na atomu, iliyo sehemu ndogo zaidi ya kipengele cha kemikali ambayo bado ina sifa ya kipengele hicho maalumu. Wakati atomu mbili au zaidi zinapoungana zinaunda molekyuli ambayo ni sehemu ndogo ya kampaundi ya kemikali ambayo bado ina sifa za kampaundi maalum. Kuelewa muundo wa atomu ni ufunguo wa masomo kama fizikia, kemia, biolojia n.k.
Eric Betzig
Robert Eric Betzig (amezaliwa 13 Januari, 1960) ni mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza mambo ya hadubini. Mwaka wa 2014, pamoja na Stefan Hell na William Moerner, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
Isotopi
Katika kiini cha atomi za isotopi nururifu uwiano kati ya nyutroni na protoni si thabiti. Uwiano huu haupo. Atomi hizi zinaelekea kuingia katika hali ya uwiano kwa kupunguza vyembe au nishati. Huu ni mnururisho na kuna hasa aina tatu za mnururisho zinazoitwa kwa herufi za Kigiriki alfa, beta na gamma. Mchakato huu unaitwa mbunguo nyuklia. Kwa njia ya mnururisho alfa na beta atomi inaachana na vyembe kadhaa na kuwa elementi nyingine katika hali thabiti. 
Radoni
Radoni (kut. kilatini "radius" (mshale) kwa sababu ya unururifu wake) ni elementi yenye namba atomia 86 na uzani wa atomi 222. Alama yake ni Rn. 
John Polanyi
John Charles Polanyi (amezaliwa 23 Januari 1929) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Kanada akiwa na asili ya Kihungaria. Hasa alichunguza utaratibu wa athari za kikemia. Mwaka wa 1986, pamoja na Dudley Herschbach na Yuan Lee alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
Bari
Bari (kutoka kigiriki βαρύς: "nzito") ni elementi na metali ya udongo alikalini yenye namba atomia 56 kwenye mfumo radidia ina uzani atomia 137.327. Alama yake ni Ba. 
Kemia
Kemia ya fizikia ni stadi ya asili ya kemikali, taratibu na mifumo ya kemikali. Bidii na siyara ya mifumo hii ya kemikali inavutia wana kemia ya fizikia. Eneo nyingine za stadi muhimu ni kama Kemikali ya siyarajoto, Kemikali ya mwendo wa bidii, kemia ya umeme, Umekaniki wa statistiki, na spektroskopi. Kemia ya fizikia inahusika sana na Fizikia ya molekyuli. Kemia ya fizikia inahusu matumizi ya hesabu za(kalikilasi) kwa kuonyesha milingano.
Teluri
Teluri (kutoka kilatini tellus "ardhi") ni nusumetali au metaloidi yenye namba atomia 53 katika mfumo radidia. Uzani atomia ni 127.60. 
Telluri ni elementi haba duniani. Ikitokea kwa umbo la fuwele ina rangi nyeupe-kifedha. Ni kechu lakini si gumu sana hivyo huvunjika haraka hadi kuwa vumbi. Hutokea pia kwa umbo la unga kahawia.
Bromi
Bromi (kut. Kigiriki βρῶμος "bromos" "kunuka kwa wanyama" ) ni elementi yenye namba atomia 35 katika mfumo radidia maana yake kiini atomia chake kina protoni 35. Uzani atomia ni 79.904 na alama yake ni Br. Ni elementi ya tatu katika safu ya halojeni.
Kiwango cha metaboli msingi
Katika kukuza allometric, upeo uwezo span maisha (MPLS) ni moja kwa moja na kiwango cha umetaboli (MR), ambapo kiwango cha metaboli (MR) ni kiwango cha recharge ya uzito hai juu ya vifungo covalent chini ya kuzorota kwa muda kutokana na shinikizo thermodynamic, entropic. Umetaboli msingi kuhusu muungano wa redoksi,hauna uhusiano na uzalishanji wa joto. ufanisi metaboliki (ME) basi walionyesha kama ufanisi wa muungano na uwiano wa amperes ulitekwa na kutumiwa na mimea (W), kwa amperes ya kutosha kwa ajili hiyo. MR ni kipimo katika Watts, W ni kipimo katika gramu. sababu hizi ziko pamoja katika sheria nguvu, na ufafanuzi juu ya sheria zinazohusiana Kleiber's MR na W na MPLS, kwamba inaonekana kama MR ^ = W (4ME-1) / 4ME. ME wakati ni asili ia(100%), MR = W ^ 3 / 4, inayojulikana kwa kimaarufu kama robo ya kuongeza nguvu, toleo la kukuza allometric premised juu ya upimaji unaofaa.
Zebaki
Ni nzito sana kiasi cha kwamba chuma kinaelea ndani yake. Kwa binadamu ni sumu. Inajiunga na metali kadhaa kama aloi menginevyo haimenyuki kirahisi.
Molekuli
Fomula ya molekuli inaeleza idadi na aina ya atomi ndani ya molekuli. Kwa mfano sukari ina formula ya CHO. Maana yake ni kwamba molekuli moja ya sukari huwa na atomi 6 za kaboni, 12 za hidrojeni na 6 za oksijeni.
Rutheni
Rutheni ni elementi na metali haba sana duniani. Kikemia ni elementi ya mpito yenye kifupi cha Ru na namba atomia 44 katika mfumo radidia.
Hutokea katika mitapo ya platini au pamoja na madini mengine ya elementi za kundi ya 10 katika mfumo radidia. Rutheni ni metali ngumu na kechu yenye rangi nyeupe-kijivu inayopatikana kama fuwele.
Alumini
Alumini ni elementi. Namba atomia yake ni 13 kwenye mfumo radidia na uzani atomia ni 26.9815. Katika mazingira ya kawaida ni metali nyepesi yenye rangi nyeupe ya kifedha. Alama yake ni Al. 
Jua
Kikemia masi ya Jua ni hasa hidrojeni (73%) na heli (25%). Kiasi kinachobaki ni elementi nzito zaidi, kama vile oksijeni, kaboni, chuma na nyingine. Hata kama hizi elementi nzito ni asilimia ndogo tu za masi ya Jua, bado zinalingana na mara 5,000 masi ya dunia kutokana na ukubwa wa Jua.
Urani
Uranium ni dhaifu kwa mionzi kwa sababu isotopu zote za uranium si imara, na maisha ya kudumu kwa kemikali hiyo ni nusu, hutofautiana kati ya miaka 159,200 na miaka bilioni 4.5. Isotopu za kawaida katika urani ni urani-238 na urani-235. 
Magnesi
Magnesi ni elementi na metali ya udongo alikalini yenye namba atomia 12 kwenye mfumo radidia ina uzani atomia 24.3050. Alama yake ni Mg. Jina lahusiana na neno la kigiriki μαγνησιη (magnesia - "sumaku") hata kama Mg haina tabia za kisumaku. 
Asidi amino
Asidi amino inaamaini naasidi ya kaboksili vikundi vya kazi na kwa hiyo wote ni asidi na besi wakati huo huo.[9] Katika baadhi ya pH inayojulikana kama ncha ya isoelektriki na asidi kwa ujumla haina chaji, kwa vile idadi ya vikundi vya amonia vilivyo na protoni (chaji chanya) na vikundi vya kaboksili zisizo na protoni(bila chaji chanya) ni sawa.[18] Asidi amino zote zina ncha tofauti za ki-isoelektriki. Ayoni zinazozalishwa katika ncha ya isoelektriki huwa na chaji chanya na chaji hasi na hujulikana kama zwitterioni, ambayo huja kutoka neno la Kijerumani Zwitter maana "huntha" au "mchanganyiko".[19] Asidi amino inaweza kupatikana kama zwiterioni katika mango na ufumbuzi kama vile maji, lakini si katika awamu ya gesi.[20] Zwiterioni huwa na umumunyifu mdogo katika ncha yake ya kielektriki na asidi amino na inawezakutengwa kwa kutumia kutuama kutoka kwa maji kwa kubadilisha PH yake hadi kwa ncha yake hasa ya elektriki.
Curi
Curi ni elementi katika mfumo radidia yenye alama Cm. Namba atomia ni 96 na uzani atomia ni 247. Ni metali nururifu ngumu sana inayohesabiwa kati ya elementi ya tamburania. Rangi yake ni kifedha-nyeupe. Ina fuwele za pembe sita.
Kilipukaji
Kemikali za vilipukaji zina kiasi cha oksijeni ndani yake katika muungo wa kikemia. Muungo huu ndani ya kilipukaji si imara sana kikemia na kuna uwezekano wa kusababisha mbunguo wa haraka unaotenganisha oksijeni pamoja na kuweka huri nishati ya joto. Joto wakati wa mlipuko inaweza kufikia sentigredi maelfu. Oksijeni inaingia katika kampaundi mpya ya gesi zinazopanua mara moja na kuleta mshuto kwa mazingira.
Kifua kikuu
Kwa kutumia vipimo vya kimaabara vya kansa histological kwa kuweka madoa juu ya sampuli ya mate yaliyotoka kwenye makohozi, wanasayansi wanaweza kutambua MTB chini ya makroskopi (nyepesi) ya kawaida. (Phlegm pia inaitwa "kohozi.") MTB huacha madoa hata baada ya kuchanganywa na asidi, na hivyo hujulikana kama Acid-fast bacillus (AFB)[1][18] acid-fast bacillus. Kuna njia mbili zinazotumia vipimo vya asidi:. Kipimo kinachojulikana kama Ziehl - Neelsen stain, kinageuza rangi ya vimelea AFB na kuwa vyekundu na vinaonekana wazi wazi dhidi ya sehemu ya bluu,[20] na auramine-rhodamine stain ambayo hufuatiwa na makroskopi yenye kuakisi mwanga.[21]
Ununheksi
Ununhexi ni elementi sintetiki yenye namba atomia 116 kwenye mfumo radidia, uzani atomia ni takriban 289 - 302. Alama yake ni Uuh. Si rahisi kutaja tabia zalke kwa sababu imetengenezwa mara mbili tu katika maabara kama atomi moja-moja.
Zebaki
Jina la kawaida "zebaki" lina asili ya Kiarabu زئبق (tamka "zibaq").
Kiwango cha metaboli msingi
Kemikali kwa ajili ya mafuta hutofautiana kutoka ile ya wanga kwa kuwa mafuta yenye oksijeni ya atomi chache mno kwa uwiano wa atomi ya kaboni na hidrojeni. Wakati hutajwa kwenye lishe, mafuta kwa ujumla hungawanyishwa katika makundi sita, jumla ya mafuta, mafuta ya asidi acid, polyunsaturated fatty acid, monounsaturated fatty acid, cholesterol malazi, na fatty acid trans. Kutoka mtazamo wa kiwango shikizi cha metaboli wakati wa kupumzika, nguvu zaidi zinahitajika ili kuchoma mafuta yenye kolozi ya asidi badala ya mafuta yasiyo na kolozi. molekuli yenye mafuta ya asidi, huvunjwa chini na humuishwa kutokana na idadi ya atomi kaboni katika muundo wake Masi. Equation ya kemikali kwa ajili ya kimetaboliki ya atomi dioksidi 12-16 katika molekuli hulowesha mafuta ya asidi inaonyesha tofauti kati ya kimetaboliki ya wanga na mafuta ya asidi. asidi ya kiganja ni mfano mwema wa utafiti wa lowesha wa molekuli ya mafuta ya asidi.
Kemia
Utabiri wa kemikali ni utabiri unaoweza kuelezwa na kemia na unahusu viungo na nishati. Utabiri wa kemikali unahusika na mapenduzi ya tabia ya viini panapotokea majawabu ya kemikali. Moto ni mojawapo ya utabiri uliowahi kushangaza zaidi. Wanakemia wao hujaribu kutabiri mambo yote kuhusu Tabiri za kemikali zinazojulikana, na kugundua tabiri ambazo hazijajulikana na kuziweka kwa kundi ya jedwali kulingana na tabia ya viini vya kemikali. Mfano, Viini ambavyo zaitikia jawabu ya oksijeni, ilikutoa majibu kwa aina ya viini vingine, husemekana kwamba zime oksijeniwa; hata hivyo kundi ya kemikali za kali ama alkali za weza jawabu na kutuliza athari, utabiri ambao wajulikana kama utulizaji wa athari za kemikali. Viini vinaweza kua pia dhoofu ama ziendelee kujiunda kutoka viini vingine kwa njia ya jawabu aina nyingi. Jawabu za kemikali zinahusika na mapenduzi au uhifadhi wa bidii, utabiri huu wasomwa kwa stadi ya kemia inayoitwa, Kemikali ya SiyaraJoto/ kemia ya athari-joto. Na pia, viini vingine hutoa nuru bila kuashwa moto, utabiri huu waitwa fosfati nuru.
Tekineti
Tekineti (kutoka Kigiriki τεχνητός "teknitos" "bandia") ni elementi sintetiki na metali. Kikemia ni elementi ya mpito yenye kifupi cha Tc na namba atomia 43 katika mfumo radidia.
Tekineti hupatikana kwa maumbo mbalimbali. Ikitokea kama vumbi ina rangi ya majivu. Ikitokea kama metali imara hufanana na platini.
Caesi
Caesi ni metali yenye kiwango cha kuyeyuka duni sana ya 28 °C hivyo hutokea kama kiowevu kwa halijoto ya chumbani tayari. 
Ni dutu inayomenyuka sana kwa hiyo haitokei kwa umbo safi kiasili bali kwa kampaundi mbalimbali. Kati ya elementi zote mmenyuko wake ni mkali baada ya Florini. Kwa sabu hiyi Caesi hupaswa kutolewa katika maabara na hutunzwa ndani ya gesi adimu kama arigoni. 
Shabu
Shabu (kwa Kiingereza "") ni kampaundi ya kikemia inayounganisha alumini, kali, sulfuri na oksijeni na fomula yake ni KAl(SO). Inatokea kiasili kama madini ambayo yanachimbwa ardhini, yana rangi nyeupe kama chumvi au chokaa.
Hidrokaboni
Alkani ni hidrokaboni za kimsingi. Fomula yao ni CnH2n+2.
Ahmed Zewail
Ahmed Hassan Zewail (amezaliwa 26 Februari 1946) ni mwanakemia kutoka nchi ya Misri. Hasa alichunguza kemia ya femto, yaani athari za kikemia zilizo haraka sana. Mwaka wa 1999 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
Astatini
Astatini (kut. Kigiriki "astateo" (ἀστατέω) "kutodumu" kwa sababu ya unururifu na nusumaisha fupi) ni elementi yenye namba atomia 85 katika mfumo radidia maana yake kiini atomia chake kina protoni 85. Uzani atomia ni 209.98 na alama yake ni At. Ni elementi ya tano katika safu ya halojeni.
Florini
Florini ni dutu sahili na halojeni simetali. Namba atomia yake ni 9. Katika mazingira yetu kawaida iko katika hali ya gesi yenye rangi njanokijani. Alama yake ya kikemia ni F.
Glenn Seaborg
Glenn Theodore Seaborg (19 Aprili 1912 – 25 Februari 1999) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza elementi nzito sana. Mwaka wa 1951, pamoja na Edwin McMillan alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
Kiini cha atomu
Kipenyo cha kiini kipo kati ya femtomita 1.75 kwa hidrojeni (sawa na kipenyo cha nyutroni moja)[3] hadi fentomita 15 kwa atomu nzito kama vile urani. atomu yenyewe, yaani kiini pamoja na mizingo elektroni, ni kubwa zaidi mara 23,000 (urani) hadi 145,000 (hidrojeni).
Jeraha sugu
Wagonjwa wa kisukari ambao si wagombea wa upasuaji (na wengine) huenda pia wakapata oksijeni zaidi kwa tishu zao kwa Tiba ya kuwekewa Oksijeni katika shinikizo ya juu, au HBOT, ambayo inaweza kufidia upungufu wa ugavi wa damu na haipoksia sahihi.[20][29][30] Mbali na kuua bakteria, kiasi kikubwa cha oksijeni katika tishu kina sababisha uzalishaji na ukuaji wa vipengele kama vile, fibroblasti, na uotajimishipa.[2][20] Hata hivyo, kuongezeka kwa kiwango cha oksijeni ina maana kuwa kuna kuongezeka kwa uzalishaji wa ROS.[20] Antioksidanti, molekuli ambazo zinaweza kupoteza elektroni kwenda kwa radikali huru bila yenyewe kuwa radikali, inaweza kupunguza viwango vya vioksidishaji katika mwili na vimetumiwa kwa mafanikio kiasi katika uponyaji wa jeraha.[5]