Je,Zambia ina makabila ngapi?
Zambia
Wakazi wa Zambia ni wasemaji wa lugha za Kibantu katika makabila 73. Makubwa ndio Wabemba (21.5%), Watonga, Walozi, Watumbuka, Walunda, Waluvale, Wakaonde, Wankoya na Wanyanja-Wachewa. Hata hivyo lugha rasmi ni Kiingereza.
Kitonga (Zambia)
Kitonga ni lugha ya Kibantu nchini Zambia inayozungumzwa na Watonga. Isichanganywe na Kitonga cha Malawi. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kitonga nchini Zambia imehesabiwa kuwa watu 990,000. Pia kuna wasemaji nchini Zimbabwe. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kitonga iko katika kundi la M60.
Kimanyika
Kimanyika ni lugha ya Kibantu nchini Zimbabwe na Msumbiji inayozungumzwa na Wamanyika. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimanyika nchini Zimbabwe imehesabiwa kuwa watu 861,000. Pia kuna wasemaji 164,000 nchini Msumbiji. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimanyika iko katika kundi la S10.
Historia ya Zambia
Katika karne za kwanza za milenia ya 1 BK walifika wahamiaji Wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi.
Historia ya Afrika
Katika mwaka wa 1962 Algeria, Burundi, Rwanda, na Uganda zikawa huru, na 1963 zikafuatia Zanzibar, Gambia na Kenya, na katika mwaka wa 1964 Malawi (Nyasaland), na Zambia (Rhodesia ya Kaskazini) zikapata uhuru.
Mkimbizi
Majibu rasmi kuhusu uhamiaji wa Wazimbabwe nchini Botswana, Malawi, Zambia na Msumbiji bado yanaambatana na ufafanuzi wa awali kutoka Mkataba wa mwaka wa 1951, na hivyo basi nchi hizi zinasemekana kushindwa kuwalinda Wazimbabwe na wananchi wao wenyewe. Waliokuwa wakivuka mpaka hawakuwa wakimbizi - wengi hata hawakuomba hadhi ya ukimbizi - na, kutokana na kiwango cha kuzoroteka wa kiuchumi nyumbani, hawangeweza hata kuchukuliwa kama wahamiaji wa kiuchumi wa "hiari". Kwa hivyo wengi wao hawalindwi kisheria, wala hawapokei msaada wa kibinadamu, kwani hawashughulikiwi na jukumu la miundo ya msaada inayotolewa na serikali na taasisi zisizo za kiserikali. Nchini Botswana, Zambia na Malawi, ukimbizi unapatikana kwa Wazimbabwe; nchini Msumbiji, waombaji wachache wa hadhi ya ukimbizi wamekataliwa kutokana na uamuzi wa serikali wa kuwatazama Wazimbabwe kama wahamiaji wa 'kiuchumi' na wala si wahamiaji wa kibinadamu wa kulazimishwa.
Mkoa wa Kagera
Mkoa huu una makabila makubwa mawili ambayo ni: Wanyambo na Wahaya. Wanyambo huishi kwa wingi wilaya ya Kyerwa na Karagwe na Wahaya huishi kwa wingi wilaya ya Bukoba vijijini na Bukoba mjini. Makabila hayo hupenda kula ndizi kwa wingi. 
Kipambia
Kipambia ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wapambia. Mwaka wa 1982 idadi ya wasemaji wa Kipambia imehesabiwa kuwa watu 21,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipambia iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Kikaonde
Kikaonde ni lugha ya Kibantu nchini Zambia inayozungumzwa na Wakaonde. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kikaonde imehesabiwa kuwa watu 207,000. Pia kuna wasemaji 36,000 nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikaonde iko katika kundi la L40.
Kenya
Kenya ni nchi yenye makabila mengi tofautitofauti, hasa ya Kibantu (67%) na ya Kiniloti (). Wakenya wengi huzungumza lugha mbili, Kiingereza na Kiswahili, na asilimia kubwa pia huzungumza lugha mama ya kabila lao.
Wabilikimo
Makabila ya Wabilikimo yanapatikana Rwanda, Burundi, Uganda, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), Jamhuri ya Kongo (ROC), Jamhuri ya Afrika ya Kati, Kamerun, Guinea ya Ikweta, Gabon, Angola, Botswana, Namibia, Madagaska na Zambia. 
Zambezi (mto)
Jamii:Mito ya Afrika Jamii:Mito ya Zambia Jamii:Mito ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo Jamii:Mito ya Angola Jamii:Mito ya Msumbiji Jamii:Mito ya Zimbabwe Jamii:Mito ya Namibia
Kidombe
Kidombe ni lugha ya Kibantu nchini Zimbabwe inayozungumzwa na Wadombe. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kidombe imehesabiwa kuwa watu 5430. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kidombe iko katika kundi la M60.
Kilenje
Kilenje ni lugha ya Kibantu nchini Zambia inayozungumzwa na Walenje. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kilenje imehesabiwa kuwa watu 156,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kilenje iko katika kundi la M60.
Orodha ya makabila ya Kenya
Waboni (pia huitwa Waaweer) Waborana Waburji Wachonyi Wachuka Wadaasanach Wadahalo Wadigo Waduruma Waembu Waendo Wagikuyu Wagiryama Wagusii Wakalenjin (wakijumisha Wapokot, Wamarakwet, Waelgeyo, Wanandi, Wasabaot, Wakipsigis, na Watugen) Wakamba Wakuria Waluo Waluhya (au Waluyia, wakijumuisha Wabukusu, Wanyala, Watachoni, Wakabras, Watsotso,Waidakho, Waisukha, Wamaragoli, Wawanga, Watiriki, Wanyore, Wakhayo, Wasamia, Wakisa, Wamarama) Wamaasai Wamalakote (pia huitwa Wailwana) Wameru Wamwimbi Wanyala Wanyore Waokiek Waoromo Wapokomo wa Chini Wapokomo wa Juu Warendille Wasagalla Wasamburu Wasanye Wasomali (au Wariyaahe) Wasuba Waswahili Wataita Wataveta Wateso Watharaka Waturkana Wayaaku
Mkoa wa Mara
Makabila ya Mara ni mengi kuliko mikoa yote ya Tanzania, kama vile Wajaluo, Wajita, Waruri, Wazanaki, Wakuria, Wakabwa, Wakiroba, Wasimbiti, Wangoreme, Wakwaya, Waikoma, Wanata, Waisenye, Waikizu, Wasizaki, Wasukuma, Wataturu na makabila madogo kama Wanandi, Wakisii au Wamaragori.
Zambia
Baada ya kifo chake, Guy Scott alikaimu hadi uchaguzi wa tarehe 20 Januari 2015, ambapo Edgar Lungu alipata kuwa rais wa sita.
Zambia
Jamhuri ya Zambia ni nchi ya Kusini mwa Afrika isiyo na mwambao baharini.
Bendera ya Zambia
Bendera ya Zambia ni ya kijani. Katika kona ya chini kuna eneo ndogo la milia mitatu ya kusimama ya nyekundu, nyeusi na dhahabu. Juu yake iko tai ya dhahabu.
Mungu ibariki Afrika
Utumizi wetu wa wimbo huo, ambao pia ni wimbo wa taifa, Zambia, unaonyesha pia umoja na undugu wetu kama Waafrika. Ndiyo maana kulikuwa hata vyama vilivyopigania uhuru ambavyo majina yao yalifanana au yalikuwa karibu sana. Kwa mfano, African National Congress (ANC) iliyoundwa Tanganyika na kuongozwa na Zuberi Mtemvu na katibu wake mkuu John Chipaka ilikuwa na jina sawa na la chama cha Africa Kusini cha akina Mandela.
Kinyika
Kinyika ni lugha ya Kibantu nchini Malawi na Zambia inayozungumzwa na Wanyika. Isichanganywe na Kinyiha (ambacho huitwa Kinyika pia) wala na Kinyiha cha Malawi ambacho kinafanana nacho. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kinyika imehesabiwa kuwa watu 10,000, yaani 5000 nchini Malawi na 5000 nchini Zambia. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kinyika iko katika kundi la M20.
Kimambwe-Lungu
Kimambwe-Lungu ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania na Zambia inayozungumzwa na Wamambwe, Walungu na Wafipa. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kimambwe-Lungu nchini Tanzania imehesabiwa kuwa watu 295,000 ambao 230,000 wao wlaikuwa Wafipa walioongea Kimambwe badala ya lugha yao ya Kifipa. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimambwe-Lungu iko katika kundi la M10.
Angola
Angola ni nchi kubwa iliyopo upande wa kusini wa bara la Afrika ikipakana na Namibia, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, na Zambia. Upande wa magharibi kuna pwani ndefu ya Bahari Atlantiki. Mkoa wa Kabinda umetenganika na sehemu nyingine za nchi na unapakana na Jamhuri ya Kongo pia.
Orodha ya lugha za Zambia
Orodha hii inaorodhesha lugha za Zambia:
Liberia
Liberia ni nchi iliyoundwa na makabila 16 ya asili nchini humo na wahamiaji Weusi toka Marekani na Karibi (5%), mbali na machotara wa aina mbalimbali. 
Wapangwa
Wapangwa ni kabila kutoka Milima Livingstone karibu na pwani ya mashariki ya Ziwa Nyasa, wilaya ya Ludewa, Mkoa wa Njombe, kusini ya nchi ya Tanzania. Mwaka 2002 idadi ya Wapangwa ilikadiriwa kuwa 150,000.
Zimbabwe
Upande wa dini, 80% ni Wakristo (hasa Waanglikana, Wakatoliki 17%, Wasabato na Wamethodisti). Waliobaki ni wafuasi wa dini asilia za Kiafrika (11%), hawana dini (7%) au ni Waislamu (1%).
Myanmar
Myanmar ni nchi ya makabila mengi (135 yametambulika rasmi) na lugha nyingi (angalia orodha ya lugha za Myanmar). Kundi kubwa (68%) ni Waburma wenye asili katika milima ya Tibet walikotokea mababu wao miaka 1000 hivi iliyopita. 
Namibia
Wakazi wengi ni wa makabila ya Wabantu, hasa Waovambo (49.5%). Pia wako wengi wa jamii ya Khoisan, ambao wametokana na wenyeji wa nchi.
Kiingereza
Nchi nyingi za Afrika zinatumia Kiingereza kama lugha rasmi, lakini ni Waafrika wachache (isipokuwa Waafrika Kusini) wanaoitaja kuwa lugha ya kwanza kwao. Nchi hizo ni Afrika Kusini, Ghana, Lesotho, Liberia, Kamerun, Kenya, Namibia, Nigeria, Sierra Leone, Swaziland, Zambia na Zimbabwe. 
Zambia
Republic of Zambia Jamhuri ya Zambia Neno Kuu: “One Zambia, one nation” Kiing. „Zambia moja, Taifa moja“Lugha rasmiKiingerezaMji MkuuLusakaSerikaliJamhuriRais(Edgar Lungu)Eneo752.614 km²Idadi ya Wakazi14,309,466 (Julai 2012)Wakazi kwa km²17,2UhuruKutoka Uingereza 24 Oktoba 1964PesaKwacha ya Zambia = 100 NgweeWakatiUTC+2Wimbo wa TaifaLumbanyeni Zambia (Stand and sing of Zambia)
Utamaduni wa Kiafrika
Afrika ina makabila mengi ambayo hayawezi kuhesabika, na vikundi vya kikabila na vya kijamii. Baadhi ya vikundi hivi vinaashiria wakazi wengi ambao ni mamilioni ya watu. Vingine ni vikundi vidogo vya watu elfu kadhaa. Baadhi ya nchi zina zaidi ya makabila 20 tofauti, na ni tofauti sana katika imani.
Watumbuka
Mwaka 2001 idadi ya Watumbuka ilikadiriwa kuwa 940,000 katika Malawi na 392,000 nchini Zambia, lakini idadi ya Watumbuka wanaoishi Tanzania haijulikani .
Kiluyana
Kiluyana ni lugha ya Kibantu nchini Zambia inayozungumzwa na Waluyana. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kiluyana nchini Zambia imehesabiwa kuwa watu 222,000. Pia kuna wasemaji 32,500 (2000) nchi ya Angola na wengine nchi za Botswana na Namibia. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiluyana iko katika kundi la K40.
Kilunda
Kilunda ni lugha ya Kibantu hasa nchini Zambia inayozungumzwa na Walunda. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kilunda nchini Zambia imehesabiwa kuwa watu 450,000. Pia kuna wasemaji 178,000 nchi ya Angola na wasemaji wachache nchi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kilunda iko katika kundi la K30.
Zimbabwe
Zimbabwe imegawiwa katika mikoa 8 na miji miwili ikiwa na hadhi ya Mikoa. Imegawiwa zaidi katika wilaya 59 na manispaa 1,200.
Wabena (Tanzania)
Wabena ni kabila la watu wa Tanzania wanaoishi hasa katika Mkoa wa Njombe, Wilaya za Njombe na Wanging'ombe, lakini pia za Makete na Wilaya ya Ludewa. Mwaka 2001 idadi ya Wabena ilikadiriwa kuwa 670,000 .
Wamandinka
Wamandinka (pia wanajulikana kama Mandenka, Mandinko, Mandingo, Manding au Malinke) ni jina la kabila kubwa huko Afrika ya Magharibi. Wanakadiriwa kufikia milioni kumi na moja (makundi mengine makubwa ya kikabila katika eneo hilo ambao hawahusiani ni pamoja na Wafula, Wahausa na Wasonghai). Wamandinka ni kizazi cha Dola la Mali, ambao walitamba sana wakati wa utawala wa mfalme wa Kimandinka Sundiata Keita.
TAZARA
Shabaha ya mradi ilikuwa hasa kisiasa ililenga kuanzisha usafiri kwa ajili ya shaba ya Zambia usiotegemea mabandari ya Afrika Kusini na Msumbiji. Msumbiji wakati ule ilikuwa koloni ya Ureno na Afrika Kusini ilitawaliwa kwa mfumo wa apartheid (siasa ya ubaguzi wa rangi). Zambia chini ya serikali ya Kenneth Kaunda iliunga mkono upinzani dhidi ya apartheid na ukoloni ikaona aibu ya kutegemea nchi hizi kiuchumi. China ilitaka kuimarisha msimamo kati ya mataifa huru ya Afrika ikajitolea kujenga reli kwa kuipa Zambia njia nyingine ya kufikia bahari.
Kilala-Bisa
Kilala-Bisa ni lugha ya Kibantu nchini Zambia inayozungumzwa na Walala-Bisa. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kilala-Bisa imehesabiwa kuwa watu 580,000. Pia kuna wasemaji nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kilala-Bisa iko katika kundi la M50.
Zimbabwe
Kwa sasa lugha rasmi ni 16. Lugha kubwa ni Kishona (70%) na Kindebele (20%). Kiingereza ni lugha ya kwanza ya asilimia 2.5% za wakazi.
Kikalanga
Kikalanga ni lugha ya Kibantu nchini Zimbabwe inayozungumzwa na Wakalanga. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikalanga nchini Zimbabwe imehesabiwa kuwa watu 700,000. Pia kuna wasemaji 150,000 nchini Botswana. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikalanga iko katika kundi la S10.
Mariakani
Wakati wa sensa ya mwaka 2009 ulikuwa na wakazi 89,321.
Enzi za ukoloni, maeneo ya kiutawala ambayo yanafanya Mariakani leo yaligawanywa kati ya Waduruma, Wagiriama, na Wakamba. Wakoloni Waingereza waliona ni busara zaidi ya kusimamia kubwa makundi ya kikabila tofauti. Upande wa Kilifi kulikuwa Chifu wa Wagiriama na Wakamba ili kuwezesha utunzaji wa maslahi ya makabila haya mawili. Wakati upande Kwale, haswa kata ya Mwavumbo, kulikuwa na machifu wengine wawili wa kuwakilisha Waduruma na Wakamba. Chifu wa mwisho alikuwa marehemu Johnson Mwero Mwaiga kutoka Matumbi na aliyekuwa chifu mkuu Nzana wa Mumo kutoka Gwasheni. Kutoka miaka ya 1960 na hasa baada Kenya kujinyakulia uhuru. 
Zambia
Aliyefuata tena ni rais Rupiah Banda (2008-2011), halafu Michael Sata wa Patriotic Front party (2008-2014).
Zambia
Mji mkuu ni Lusaka (wenye wakazi 1,460,500).
Wamaya
Wamaya ni kundi la makabila ya Waindio wa Amerika ya Kati, hasa rasi ya Yucatan. Kwa sasa wako milioni 7 hivi katika nchi za Meksiko, Guatemala, Belize, Honduras na El Salvador.
Zambia
Wakazi wa kwanza huaminiwa kuwa wawindaji wa jamii ya Wasani.
Mkoa wa Magharibi (Zambia)
Mkoa wa Magharibi ("Western Province") ni moja ya mikoa 9 ya kujitawala ya Zambia lenye wakazi 765,088 kwenye eneo la 126,386 km². Mji mkuu ni Mongu. 
Kinyamwanga
Kinyamwanga (pia huitwa "Kimwanga" au "Kinamwanga") ni lugha ya Kibantu nchini Zambia na Tanzania inayozungumzwa na Wanyamwanga. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kinyamwanga nchini Zambia imehesabiwa kuwa watu 140,000. Pia kuna wasemaji 87,000 nchini Tanzania (1987). Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kinyamwanga iko katika kundi la M20.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:
Zimbabwe
Wakazi wengi (82%) ni wa kabila la Washona, 14% ni Wandebele, 2% ni wa makabila mengine ya Kiafrika, 1% ni machotara, Wahindi, Wazungu n.k.
Zambia
Idadi kubwa ni wakulima wa kujitegemea, ingawa 44% wanaishi mijini.
Sierra Leone
Wakazi asili wamegawanyika katika makabila 16, kila moja likiwa na lugha na utamaduni maalumu; kati yake makubwa zaidi ni Watemne (35%) na Watembe (31%).
Burkina Faso
Kabila kubwa nchini ni la Wamossi (karibu nusu ya wananchi wote) wakikaa karibu na Wagadugu. La pili ni la Wabobo hasa katika eneo la Bobo-Dioulasso. Kanda la Sahel katika kaskazini wako Wafula.
Wabembe
Katika mwaka wa 1991 idadi ya Wabembe ilikuwa 252.000 (Kongo, Jamhuri ya Kidemokrasia). Ila kwa sasa idadi ya Wabembe haijulikani kikamilifu, kufuatana na kusambaratika kwa kabila hiyo kwenye sehemu zote duniani. 
Wabembe
Wanapatikana kwa wingi Fizi, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na wanaishi katika nchi tofauti kama: Kongo, Jamhuri ya Kidemokrasia, Burundi, Kongo (Brazzaville) na Mkoa wa Kigoma, Tanzania. 
Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Wakazi asilia ni Wabilikimo, ambao kwa sasa ni 600,000. Kumbe walio wengi ni Wabantu.
Kinyanja
Kinyanja (pia Chichewa) ni lugha ya Kibantu inayozungumzwa nchini Malawi kama lugha rasmi na lugha ya taifa. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kinyanja nchini Malawi imehesabiwa kuwa watu milioni saba. Pia kuna wasemaji 803,000 nchini Zambia (2001), 599,000 nchini Msumbiji (2006), na 252,000 nchini Zimbabwe (1969). Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kinyanja iko katika kundi la N30.
Kibila
Kibila ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wabila. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kibila imehesabiwa kuwa watu 40,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kibhele iko katika kundi la D30.
Utamaduni wa Kitanzania
Kuna makabila yasiyopungua 120 ambayo yote hutunza mila na desturi zao kwa kiasi tofautitofauti. 
Orodha ya makabila ya Kenya
Kuna karibu makabila asilia arubaini nchini Kenya, yakiwemo:
Wanyiha
Wanyiha ni kabila la watu wa Zambia na Tanzania (Mkoa wa Mbeya, Wilaya ya Mbozi). Pia wako Malawi na sehemu nyingine. Kwa jumla ni zaidi ya 600,000.
Kitotela
Kitotela ni lugha ya Kibantu nchini Zambia na Namibia inayozungumzwa na Watotela. Idadi ya wasemaji imepungua sana. Mwaka wa 1971 idadi ya wasemaji wa Kitotela nchini Zambia ilikuwa watu 14,000, lakini katika sensa ya mwaka wa 2010 wamebaki wasemaji 1120 tu. Idadi ya wasemaji nchini Namibia ni 100 tu (2006). Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kitotela iko katika kundi la K40.
Wazulu
Wazulu ("kwa Kizulu: amaZulu") ni kabila kubwa la Afrika Kusini lenye watu milioni 9-10. Makazi yao ni hasa jimbo la KwaZulu-Natal lakini wako katika miji yote ya Afrika Kusini pamoja na vikundi vidogo zaidi katika Zimbabwe, Zambia na Msumbiji.
Wazigula
Orodha ya makabila ya Tanzania
Kindonga
Kindonga ni lugha ya Kibantu nchini Namibia na Angola inayozungumzwa na Wandonga. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kindonga nchini Namibia imehesabiwa kuwa watu 807,000. Pia kuna wasemaji 263,000 nchini Angola (2000) lakini inawezekana hawa wamehesabiwa pamoja na Wakwanyama na Wakwambi. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kindonga iko katika kundi la R20.
Zambia
Jamii:Nchi za Afrika Jamii:Umoja wa Afrika Jamii:Jumuiya ya Madola
Abakuria
Abakuria wamegawanyika katika "makabila madogo" au koo kumi na sita, nazo ni: Nyabasi, Bakira, Bairege, Bagumbe (wanaoishi katika wilaya za nchini Kenya na Tanzania), Batimbaru, Banyamongo, Bakenye,Basimbiti, Basweta,Barenchoka, Baikoma, Bamerani na mengineyo. Makabila haya madogo yote yapo pia katika kabila la Wakisii nchini Kenya. 
Historia ya Zambia
Wakazi wa kwanza huaminiwa kuwa wawindaji wa jamii ya Wasani. 
Kiaushi
Kiaushi ni lugha ya Kibantu nchini Zambia inayozungumzwa na Waaushi. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiaushi imehesabiwa kuwa watu 95,200. Pia kuna wasemaji katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiaushi iko katika kundi la M40.
Warungu
Mwaka 1987 idadi ya Warungu nchini Tanzania ilikadiriwa kuwa 34,000. Nchini Zambia, idadi ya Warungu haijakadiriwa peke yao, lakini mwaka 1993 idadi ya Warungu pamoja na Wamambwe ilikadiriwa kuwa 262,800 .
Zambia
Chama chake cha kijamaa United National Independence Party (UNIP) kilitawala kuanzia mwaka 1964 hadi 1991, kikiwa chama pekee halali kuanzia mwaka 1972.
Orodha ya makabila ya Kenya
Wakikuyu (Agĩkũyũ) 20.78% Waluhya 14.38% Wajaluo 12.38% Wakalenjin 15.46% Wakamba 11.42% Wasomali 8% Wakisii 6.15% Wameru (Meru) 5.07% Wamasai 1.76% Waturkana 1.52% Waembu 1.20% Wataita 0.95% Waswahili 0.60% Wasamburu 0.50%
Tanzania
4. Kuna vikundi viwili vya Wakhoisan wanaofanana na makabila ya Botswana na Namibia; majina yao ni Wasandawe na Waburunge.
Historia ya Zambia
Historia ya Zambia inahusu eneo la Kusini mwa Afrika ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Zambia. 
Zambia
Jina limetokana na mto Zambezi. Jina la zamani za ukoloni (hadi 1964) lilikuwa "Northern Rhodesia".
Kikhwe
Kikhwe (pia Kikxoe) ni lugha ya Khoisan nchini Namibia, Afrika Kusini, Angola, Zambia na Botswana inayozungumzwa na Wakhwe. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kikhwe nchini Namibia imehesabiwa kuwa watu 2900. Pia kuna wasemaji 1200 nchini Afrika Kusini (2010), wasemaji 1600 nchini Botswana (2010), wasemaji 790 nchini Angola (2000) na wasemaji 300 tu nchini Zambia (2006). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikhwe kiko katika kundi la “Kalahari Khoe”.
Orodha ya makabila ya Tanzania
Juu ya hiyo, hakuna ufafanuzi wa wazi kusema kikundi fulani ni kabila au siyo. Vikundi kadhaa katika orodha hii vina wenyeji mamia tu, lakini vikundi vingine vina mamilioni ya watu; labda kila kikundi kinaitwa "kabila," lakini ni jamii za aina tofauti kabisa. Vikundi katika ukurasa huu vimeorodheshwa kuwa vikundi tofauti kutokana na ushahidi kutoka Ethnologue kutofautisha lugha zao. 
Kikuhane
Kikuhane (pia Kisubiya) ni lugha ya Kibantu nchini Namibia, Botswana na Zambia inayozungumzwa na Wakuhane. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kikuhane nchini Namibia imehesabiwa kuwa watu 26,600. Pia kuna wasemaji 3000 nchini Botswana (2006) na wasemaji 1350 nchini Zambia (2010). Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kikuhane iko katika kundi la K40.
Wabembe
Pia idadi ya Wabembe wengine inaongezeka katika nchi za Afrika Kusini, Kenya, Zimbabwe, Malawi na Zambia.
Historia ya Zambia
Aliyefuata tena ni rais Rupiah Banda (2008-2011), halafu Michael Sata wa Patriotic Front party (2008-2014).
Angola
Wakazi wengi ni Waafrika, hasa wa makabila ya Waovimbundu (37%), Waambundu (25%) na Wakongo (13%). Machotara ni 2%, Wachina 1,4% na Wazungu 1%.
Kimbukushu
Kimbukushu ni lugha ya Kibantu nchini Botswana, Namibia, Angola na Zambia inayozungumzwa na Wambukushu. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kimbukushu nchini Botswana imehesabiwa kuwa watu 20,000. Pia kuna wasemaji 5000 nchini Zambia (2006), wasemaji 6100 nchini Namibia (2006) na wasemaji 4000 nchini Angola (1997). Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimbukushu iko katika kundi la K30.
Kolombia
Sehemu kubwa ni machotara wa Waindio na Wazungu (takriban 49%), halafu Wazungu (37%), machotara wa Kiafrika na Wakolombia wenye asili tupu ya Afrika (10.6%). Wenye asili tupu ya Waindio ni 3.4%.
Zimbabwe
Imepakana na Afrika ya Kusini upande wa kusini, Botswana upande wa magharibi, Zambia upande wa kaskazini-mashariki, na Msumbiji upande wa mashariki.
Kilambya
Kilambya ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania, Malawi na Zambia inayozungumzwa na Walambya. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kilambya nchini Malawi imehesabiwa kuwa watu 45,000; nchini Tanzania ni wasemaji 40,000 (1987); na nchini Zambia kuna wasemaji 2000 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kilambya iko katika kundi la M20.
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:
Orodha ya miji ya Zambia
Miji ya ZambiaNr.MjiIdadi ya wakaziMkoaSensa 1980Sensa 1990Sensa 2000Makadirio 20071.Lusaka535.830769.3531.084.7031.346.522Lusaka2.Kitwe283.962288.602363.734415.720Copperbelt3.Ndola250.490329.228374.757401.529Copperbelt4.Kabwe127.422154.318176.758193.100Kati5.Chingola130.872142.383147.448148.469Copperbelt6.Mufulira138.824123.936122.336119.291Copperbelt7.Livingstone61.29676.87597.488113.849Kusini8.Luanshya113.422118.143115.579112.029Copperbelt9.Kasama36.26947.65374.24398.613Kaskazini10.Chipata33.62752.21373.11091.416Mashariki11.Kalulushi53.38331.47452.77072.994Copperbelt12.Mazabuka29.60224.59647.14872.220Kusini13.Chililabombwe56.58248.05554.50458.319Copperbelt14.Mongu24.91929.30244.31056.274Magharibi15.Choma17.94330.14340.40549.357Kusini16.Kafue29.79443.80145.89047.917Lusaka17.Kansanshik.A.23.43534.06843.571Kaskazini-Magharibi18.Kapiri Mposhi8.83913.54027.21943.259Kati19.Mansa34.80137.88241.05942.626Luapala20.Monze14.07915.91024.60332.784Kusini21.Mpika14.37520.95025.85629.447Kaskazini22.Nchelenge9.00015.43620.70924.929Luapala23.Seshekek.A.5.39013.87723.605Magharibi24.Mbala11.17911.11616.93622.187Kaskazini25.Kawambwak.A.k.A.17.95421.731Luapala26.Samfya9.68912.71817.62221.674Luapala27.Siavongak.A.5.56913.04321.615Kusini28.Petaukek.A.8.14814.57821.534Mashariki29.Mumbwa7.57011.01515.94920.434Kati30.Mwinilunga3.3776.34210.74515.217Kaskazini-Magharibi31.Chinsali4.2387.50911.50715.134Kaskazini32.Kaoma6.7009.16512.36314.985Magharibi33.Isoka6.8328.59611.48813.797Kaskazini34.Katete6.4887.16510.41313.404Mashariki35.Kalomo5.8788.38611.00413.092Kusini36.Mkushi4.1277.80410.59713.012Kati37.Lundazik.A.5.5909.15912.766Mashariki38.Maamba6.6008.81710.41512.732Kusini39.Mwanzakombek.A.7.382k.A.12.272Luapala40.Chilangak.A.7.012k.A.12.097Lusaka41.Sinazongwek.A.k.A.10.41511.981Kusini42.Nakondek.A.k.A.9.33211.221Kaskazini43.Chambishik.A.9.945k.A.11.161Copperbelt44.Nakambalak.A.7.503k.A.10.834Kusini45.Senangak.A.7.7279.21910.300Magharibi
Wahaya
Kabila hilo ndilo linalojulikana kuliko yote ya mkoa wa Kagera, ila ndani yake kuna vijikabila vidogovidogo, kama vile Waziba wa Kiziba, Wahamba wa Muhutwe, Wayoza na Waendangabo wa Bugabo, Wanyaiyangilo wa Muleba, Wasubi wa Biharamulo, 
Nigeria
Vikundi vikubwa katika jumla la makabila 300 ni Wahausa na Wafula kaskazini (jumla 20-30%), Waigbo (Waibo) kusini (14-18%), Wayoruba katika sehemu za magharibi (20-27%).
Zimbabwe
Jamhuri ya Zimbabwe Republic of Zimbabwe, Africa (Bendera ya Zimbabwe)(Nembo ya Zimbabwe)Kaulimbiu ya Taifa Unity, Freedom, Work (Kiingereza: Umoja, Uhuru, Kazi) " | Wimbo wa TaifaLugha rasmiKiingereza na 15 nyingineMji MkuuHarareMji mkubwaHarareRaisEmmerson MnangagwaEneo - Jumla -Maji -Eneo kadiriwakm² 390,757 1% ya 60 dunianiUmma - Kadiriwa - Sensa, - Msongamano wa watu13,061,239 ya 66 duniani (2012) ; 32/km² ; ya dunianiChumo cha uchumi - Jumla - kwa kipimo cha umma$24.99 billion (Orotha ya nchi GDP (kidogo)) $2,100 (Orodha ya nchi kulingana na GDP kwa umma)Uhuru - Kadirifu - Barabara(kama Rhodesia) 11 Novemba 1965 (kama Zimbabwe) 18 Aprili 1980FedhaDolar ya Marekani|Saa za EneoUTC +2Intaneti TLD.zwkodi za simu263
Kariba, Zimbabwe
Kariba ni mji katika mkoa wa Mashonaland Magharibi, Zimbabwe, ulioko karibu na Bwawa la Kariba katika eneo la mwisho wa Ziwa Kariba,karibu na mpaka wa Zambia. Kulingana na matokeo ya sensa ya 1992, mji huu ulikuwa na idadi ya wakaazi 20,736.
Ukiwa katika Bonde la Zambezi, mji wa Kariba una joto mwaka mzima.
Mji Kariba ni kiungo cha kati katika sekta ya utalii kwenye kanda ya Ziwa Kariba. Mji Kariba unatoa mahala pa kupumzika kwenye mahoteli na vyumba vya kulala. Kuna kasino mbili katika mjihuu na mikahawa kadhaa. Vivutio vingi kwa watalii katika Kariba nivya maji. Uvuvi, kutazama wanyama pori, na mchezo wa ndani wa mashua ni shughuli maarufu zaidi. Ziara katika ukuta wa Kariba Dam pia ni kuvutia. Mnamo mwaka 2006,ni hoteli tatu tu zilizokuwa wazi. Zilikuwa Carribea Bay, Cutty Sark{/0, na {0}Zambezi Valley Motel katika Nyamhunga.
Mji huu uliundwa kuwashughulikia wafanyakazi ambao walikuwa wanajenga bwawa katikati na mwishoni mwa 1950. Mamlaka ya Ugawi wa Umeme ya Zimbabwe(Zimbabwe Electricity Supply Authority-ZESA) inaajiri wafanyikazi katika kituo cha nguvu za umeme. Kiwanda cha uvuvi cha Kapenta pia ni sekta muhimu, ingawa kimekuwa kikiathiriwa na uhaba wa mafuta.
Kariba ina vitongoji vikuu vitatu: Mahombekombe,kitongoji cha wakongwe maskini kwenye fuo za ziwa , Nyamhunga kitongoji kipya cha wakazii wengi, na Kariba Heights, kitongoji cha ndani cha matajiri na nyumbani kwa jimbo la kumbukumbu la Operation Noah. Kariba Heights kama vile jine lake linaashiria kiko milimani na kutazama Ziwa Kariba kutoka milima hii inapendeza sana.
Mji huu una shamba la mamba na uwanja wa ndege, kwa safari za ndege hadi Victoria Falls na Harare.
Zambia
Baada ya Kaunda kuanguka, Frederick Chiluba wa Movement for Multi-Party Democracy alitawala tangu mwaka 1991, akafuatwa na Levy Mwanawasa (2002-2008).
Orodha ya nchi za Afrika
Jina la nchi au eneo, benderaEneo (km²)Wakazi (mnamo Julai 2015)Wakazi kwa km²Mji Mkuu Botswana600,3702,176,000Gaborone Lesotho30,3551,908,000Maseru Namibia825,4182,281,000Windhoek Afrika Kusini (7)1,219,91254,957,000Bloemfontein, Cape Town, Pretoria Uswazi17,3631,119,000Mbabane
Kiluvale
Kiluvale ni lugha ya Kibantu nchini Angola inayozungumzwa na Waluvale. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kiluvale imehesabiwa kuwa watu 464,000. Pia kuna wasemaji 168,000 (2006) nchi ya Zambia. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiluvale iko katika kundi la K20.
Zambia
Imepakana na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Tanzania upande wa kaskazini, Malawi upande wa mashariki, Msumbiji, Zimbabwe na Botswana upande wa kusini, Namibia na Angola upande wa magharibi.
Kinkoya
Kinkoya ni lugha ya Kibantu nchini Zambia inayozungumzwa na Wankoya. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kinkoya imehesabiwa kuwa watu 146,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kinkoya iko katika kundi la L50.
Kabila la Simeoni
Kabila la Simeoni ni mojawapo kati ya makabila ya Israeli ambayo kwa jumla ni 12, kutokana na watoto wa kiume 12 wa Yakobo Israeli.
Mbwawa
Makabila yanayopatikana kijini mbwawa ni mchanganyiko, ikiwemo Wazaramo, Wakwele, Wazigua, Wangindo, Wamakonde, Wasukuma, Wandengeleko. Asilimia kubwa ikiwa ni Wazaramo.
Kenya
Makundi ya makabila ni kama ifuatavyo: Wakikuyu 22%, Waluyia 14%, Wajaluo 13%, Wakalenjin 12%, Wakamba 11%, Wakisii 6%, Wameru 6%, makabila mengine ya Kiafrika 15%, wasio Waafrika (Wahindi, Waingereza na Waarabu) 1% [3] Kila kundi au kabila lina lugha yake na Kiswahili hutumika kama chombo cha kuwasiliana miongoni mwa makabila tofauti.
Guinea
Makabila yaliyopo nchini ni 24. Kubwa zaidi ni lile la Wafulani (40%).
Kwando
Kwa jina la Chobe unaingia katika mto Zambezi kwenye mji wa Kazungula pale ambako nchi nne za Botswana, Namibia, Zambia na Zimbabwe zinakutana.
Msumbiji
Nchini Msumbiji kuna makabila mengi sana, kama vile Wamakua, Wanyungwe, Wayao, Wamakonde na Watsonga.