Maharagwe ni mmea wa familia gani?
Mharagwe-pana
Mharagwe-pana (Vicia faba) ni jina la mmea katika familia Fabaceae. Mbegu zake huitwa maharagwe mapana. Asili ya mmea huu ni Mashariki ya Kati lakini siku hizi hukuzwa mahali poti katika kanda za nusutropiki na wastani. Vipande vinavyolika ni mbegu (bichi na bivu), matumba machanga na majani.
Mahindi
Mahindi ni mbegu za mmea wenye asili ya Amerika ambao unaitwa mhindi na chakula muhimu cha watu katika pande nyingi za dunia. 
Mavanga
Katika kata ya Mavanga kuna mazao mbalimbali ya kawaida kama maharage, mahindi, viazi vitamu, ufuta, ndizi, mihogo, miwa, karanga, njugu mawe, kunde, na vinginevyo.
Mkwaju
Mkwaju, msisi au makombe ("Tamarindus indica") ni mti mkubwa wa familia Fabaceae. Matunda yake huitwa kwaju na yana nyama gwadu ilikayo.
Mlozilozi
Mlozilozi au mdobore (kutoka Kihehe; kwa lugha ya kisayansi "Hagenia abyssinica") ni mti mkubwa wa familia Rosaceae.
Mdengu
Mdengu ("Lens culinaris") ni jina la mmea katika familia Fabaceae unaozaa dengu (pia adesi), mbegu zake ambazo zimo mbili mbili ndani ya makaka. Jina la jenasi linatoka kwa umbo wa mbegu unaofanana na lenzi mbinuko.
Mng'ong'o
Mng'ong'o )pia mng'ongo, mungango au mmorula; jina la kisayansi: "Sclerocarya birrea") ni mti mkubwa wa savana. Matunda yake huitwa mang'ong'o au morula.
Mpea
Mipea au mipeasi ni miti midogo wa jenasi "Pyrus" katika familia Rosaceae. Matunda yao huitwa mapea. Jina "mpea" hutumika kwa "Persea americana" pia lakini afadali jina "mparachichi" litumike kwa mti huu. Asili ya mipea ni kanda ya kaskazini ya wastani na nusutropiki kutoka Ulaya ya Magharibi na Afrika ya Kaskazini mpaka Asia ya Mashariki. Spishi mbalimbali zinapandwa katika maeneo ya hewa ifaayo ili kuvuna matunda yao. Nyingine zinapandwa katika bustani.
Mbanjambegu
Wabanjambegu (kutoka Kiing.: seedcracker) ni ndege wadogo wa jenasi "Pyrenestes" katika familia Estrildidae ambao wanatokea Afrika tu. Ndege hawa ni baina ya wakubwa kabisa wa familia hii na wana domo mfupi na nene sana. Wanafanana na madomobuluu lakini domo lao ni jeusi. Kichwa, kidari na mkia ni nyekundu na tumbo na mabawa ni nyeusi, kahawia au zaituni kijani. Hula mbegu hasa na wadudu pia, hususa makinda. Tago lao ni tufe la manyasi au matete lenye mwingilio kwa kando. Jike huyataga mayai 3-4.
Maharagwe
Maharagwe huwa na kiasi kikubwa cha protini. Kwa watu wasiokula nyama, au wana uwezo mdogo tu kujipatia nyama, maharagwe zinatosheleza mahitaji ya protini.
Wawanji
Mazao maarufu yanayostawishwa katika bonde hili ni kama: mahindi, ngano, maharagwe, njegere, viazi mviringo, na kwa kiasi kidogo mtama na ulezi. Lakini pia kuna pareto kama zao la biashara.
Mharagwe
Jamii:Mharagwe na jamaa Jamii:Mimea ya mazao
Mtoje
Mtoje ("Rubus pinnatus") ni mmea mtambaa wa familia Rosaceae wenye miiba. Una maua meupe. Matunda yake ni meusi yakiwa yameiva na huitwa matoje; hulika.
Mfurungu
Mfurungu ("Citrus medica") ni mti wa jamii ya mchungwa unaozaa mafurungu.
Utamaduni wa Nigeria
Chakula cha Nigeria hasa huwa wanga kijadi wa Afrika kama Muhogo kikwa na vilevile supu ya mboga iliyotengenezwa kutoka majani . Inayosifiwa na Wanigeria kwa nguvu yake, Garri ni poda ya Nafaka ya Muhogo ambayo inaweza kwa urahisi kuliwa kama mlo na ni bei rahisi. Kikwa aidha hukaangwa kwa mafuta au usagwa na kutengeneza viazi vilivyobondwa kama pottage yam. Maharagwe ya Nigeria , ambayo ni tofauti kabisa na mbaazi za kijani, ni maarufu sana. Nyama pia ni maarufu na Suya ya Nigeria , njia ya kuchoma nyama, ni kitamu kinachojulikana. Nyama ya kichaka, nyama kutoka porini m kama twiga pia ni maarufu. Bidhaa za mitende hutumika hutumika kama vinywaji vya zamani, Mvinyowa mtende, na Muhogo lala.
Korosho
Korosho ni mbegu wa mkorosho ni mmea wa jamii ya mimea itoayo maua ya familia ya Anacardiaceae.
Kiogajivu
Viogajivu au kambu ni ndege wa tropiki wa jenasi "Coracias" katika familia Coraciidae. Wanafanana na kunguru wadogo wenye rangi kali: kahawia, buluu na zambarau. Spishi nyingine zina mileli miwili nyingine zina mkia wa mraba. Hula wadudu ambao wanawakamata kutoka kitulio cha juu. Tago lao ni tundu mtini. Jike huyataga mayai 2-4.
Mkomamanga
Mkomamanga au mkudhumani ("Punica granatum") ni mti mdogo wa familia Lythraceae katika oda Myrtales. Matunda yake huitwa makomamanga au makudhumani. Asili yake ni eneo la Uajemi ya kisasa, lakini siku hizi hukuzwa katika Mashariki ya Kati, Kaukasi, Ulaya ya Kusini, Afrika ya Kaskazini ni chini ya Sahara, Asia ya Kati, ya Kusini na ya Kusini-Mashariki, Arizona na Kalifornia.
Mnavu
Mnavu au mnafu ("Solanum nigrum") ni mmea katika familia Solanaceae. Kwa kawaida huu ni mmea wa pori, lakini unapandwa mahali pengi katika Afrika ya Mashariki. Mingi ya mimea ya pori ina sumu, matunda mabichi hasa. Kula kwa beri bichi na mara nyingi majani pia kunaweza kusababisha kifo cha watoto na mifugo. Lakini aina za mnavu zinazopandwa zinaweza kuliwa baada ya kuzipika. Majani huuzwa kwa jina la manavu. Matunda mabivu yanaweza kuliwa kwa kawaida bila kupikwa, aina zenye matunda mekundu au yenye rangi ya machungwa hasa (rangi ya kawaida ni nyeusi).
Mfiwi mafuta
Mfiwi mafuta au mnjahe ("Lablab purpureus") ni jina la mmea katika familia Fabaceae. Mbegu zake huitwa fiwi mafuta au njahe (kutoka na Kikikuyu: ). Mfiwi mafuta ni mmea wa Afrika unaokuzwa mahali popote katika ukande wa tropiki siku hizi.
Maharagwe
Maharagwe pia yanaweza kununuliwa yakiwa yamekwishapikwa tayari, na kuuzwa kwenye makopo.
Boga
Mboga huwa sehemu za uzazi, kike na kiume katika mmea mmoja. Ua la kike hutofautishwa kwa ovary ndogo chini ya petali maua haya yenye rangi ingawa hudumu kwa muda mfupi sana, kama siku moja hivi rangi ya maboga hutokana na pigmenti za rangi ya njano zilizonyingi sana kwenye mmea huo.virutubisho muhimu ni mteini na karotini ambayo ni muhimu kwa kutengeneza vitamin A ndani ya mwili.
Maboga hukua maeneo mbalimbali ya dunia kutokana na sababu za kilimo ( kama vile kulisha wanyama) mpaka sababu za kibiashara na mapambo katika mabara yote saba. Ni bara la atrantiki pekee ndio hushidwa kuzalisha maboga wazalishaji wakubwa wa maboga duniani ni marekani, meksiko, india na china.
Kilimo cha maboga marekani kama ilivyo zao maalumu huko marekani kilogrammu ilioni 680 za maboga huzalishwa kila mwaka, majimbo yanayoongoza kuzalisha maboga huko marekani ni pamoja na Illinois, inainna, ohio, califania, na Pennsylvania, kulingana na idara ya kilimo ya illlinors, 95% ya maboga yanayofanyiwa utayarishaji wa ndani hutokea Illonois.
Mpera
Mpera ("Psidium guajava") ni mti mdogo wa familia Myrtaceae. 
Kwarara
Kwarara ni ndege wa nusufamilia Threskiornithinae katika familia Threskiornithidae ambao wana miguu mirefu. Domo refu lao limepindika na hutumika kwa kutafuta chakula ndani ya matope. Spishi nyingi za kwarara huweka matago yao juu ya miti, kwa kawaida pamoja na yange, koikoi au domomwiko. Jike huyataga mayai 2-4.
Maharagwe
Maharagwe mabichi Mlo wa maharagwe mwenye sahani Maharagwe meusi Aina za maharagwe makavu Maharagwe meusi Maharagwe ya pinto Maharagwe aina ya Alubia Pinto alavesa Maharagwe mekundu aina ya mafigo Maharagwe meupe aina ya Cannellini
Mchoroko
Mchoroko ("Vigna mungo" na "V. radiata") ni jina la spishi mbili za mimea katika familia Fabaceae unaozaa choroko, mbegu zake ndogo kuliko aina zote za maharagwe zikuazo ndani ya makaka.
Maharagwe
Aina nyingine ya maharagwe ni haragwe pana, mbegu ya Vicia faba, ambayo tani milioni 3.7 tu zililimwa mwaka 2007. Biashara ya maharagwe imejigawanya vizuri katika nchi za Asia, Afrika, Ulaya, Oceania, Amerika ya Kusini na Amerika ya Kaskazini. Brazili ndiyo wazalishaji wakuu wa maharagwe makavu huku China wakiwa ndiyo wazalishaji wakuu wa maharagwe mabichi, kwa wastani sawa na wazalishaji kumi wote waliobakia kwa pamoja.
Mtipitipi
Mtipitipi (pia mturituri, mchechepwa, kikwajuzi, kitimutimu, sindamu na songu; kwa lugha ya kisayansi "Abrus precatorius") ni mmea mtambaa wa familia Fabaceae. Mbegu zake nyekundu na nyeusi huitwa matipitipi na hutumika kama shanga.
Mbaazi (mmea)
Mbaazi ("Cajanus cajan") ni mmea wa mazao wa nusufamilia Faboideae katika familia Fabaceae. Matunda yake huitwa mbaazi pia. Mmea huu hukuzwa sana katika maeneo makavu ya tropiki na nusutropiki.
Msalvia (mmea)
Msalvia (ujulikanao pia kama Salvia divinorum, sage of the diviners, ska maría pastora, seer's sage, yerba de la pastora ama kwa kifupi salvia) ni mmea ambao utumizi wa majani yake kwa njia ya kutafuna, kuvuta kama sigara au kupika kama chai unasababisha namna ya ulevi.[1] Majani ya mmea huu yana vidonge aina ya opioindi zinazosababisha ukumbusho-wazimu (hallucination).[2] Kwa vile mmea huu haujifanyiwa utafiti kwa kina, madhara yake na usalama wa matumizi yake kwa muda mrefu bado haujathibitishwa.
Maharagwe
Maharagwe haya mara zote hupikwa kwa kuchemshwa, na mara zote kwa masaa kadhaa. Wakati kulowekwa kwenye maji si lazima muda wote, hupunguza muda wa kupika, kuboresha pishi na kupekea mmeng’enyo rahisi wa chakula.
Kratom
Kratom (jina la Kilatini: Mitragyna speciosa) ni mti wa kijani wa kitropiki katika familia ya kahawa (Rubiaceae) wenye asili ya kusini mashariki mwa Asia. Mti huu unapatikana kwa wingi nchi za Thailand, Indonesia, Malaysia, Myanmar, na Papua New Guinea ambako umetumika kama dawa ya asili tangu karne ya 19.
Mtama
"Makala hii inataja Mtama kama mmea. Kwa makala ya Mtama kata ya Wilaya ya Lindi Vijijini, tafadhali fungua hapa."
Mtama (pia: jaddi; "Sorghum bicolor") ni mmea wa familia ya manyasi katika ngeli ya monokotiledoni. Asili yake iko katika Afrika ya Mashariki lakini kilimo chake kimeenea hadi Ulaya ya Kusini, Amerika ya Kati na Asia ya Kusini.
Msufi
Misufi ni miti mirefu ya jenasi tatu katika familia Malvaceae ambayo yanazaa matunda yaliyojaa na sufi, nyuzi zinazofanana na pamba. Spishi nyingi zinatokea Amerika ya Kusini na ya Kati na Asia, lakini spishi kadhaa zina asili yao katika Afrika.
Mbaruti
Mbaruti au mtunguja bonde ("Argemone mexicana") ni aina ya mpopi iliyo na maua njano na majani yenye miiba. Mmea huu hutumika katika uganga wa kienyeji, lakini umevamia Afrika kutoka Mexiko na sikuhizi unaletea mashamba shida nyingi.
Tunguridi
Tunguridi ni ndege wadogo wa jenasi "Pytilia" katika familia Estrildidae ambao wanatokea Afrika tu. Wanafana na mishigi na wana rangi mbalimbali kama nyekundu, machungwa, njano na/au kijani. Hula mbegu hasa lakini wadudu pia, hususa makinda. Tago lao ni tufe la manyasi lenye mwingilio kwa kando. Jike huyataga mayai 3-4.
Tandaraka
Tandaraka (kutoka Kimalagasi: ) ni wanyama wadogo wa familia Tenrecidae. Takriban spishi zote zinatokea Madagaska tu. Tandaraka mkubwa anatokea Komori, Morisi, Reunion na Shelisheli pia. Spishi za Potamogalinae (wamepulu) zinatokea bara la Afrika. Tandaraka wana maumbo mbalimbali; wengine wanafanana na kalunguyeye, wengine na virukanjia, vipanya, oposumu na hata na fisi-maji. Hii ni kwa sababu ya convergent evolution. Spishi ndogo kabisa ina urefu wa sm 4.5 na uzito wa g 5, ile kubwa kabisa urefu wa sm 25–39 na uzito wa zaidi ya kg 1. Ingawa mfanano, tandaraka hawana mnasaba na kalunguyeye, vipanya na wanyama wengine ambao wanafanana nao. Wana mnasaba na fuko-dhahabu na sengi na wamo katika jamii ya Afrotheria pamoja na pimbi, wahanga, tembo na nguva. Kinyume na mamalia wengine tandaraka wana funuo moja tu (kloaka) ili kupisha mavi, mikojo na watoto. Hukiakia usiku na hawawezi kuona vizuri, lakini wasikia sauti na harufu vizuri sana. Wanaweza kusikia sana kwa manyoya ya masharubu pia. Hula vitu vyingi lakini invertebrata hasa.
Mharagwe
Mimea hii inatambaa au inapanda juu ya mimea mingine na matunda yake ni makaka marefu yaliyo na mbegu zinazoitwa maharagwe.
Mgwaru
Mmea huu hukuzwa huko Uhindi na Pakistani hasa lakini siku hizi unaanza kupandwa mahali pengine pia kwa sababu ya gundi ya mbegu zake. Hutumika kwa mbolea kijani na kwa chakula pia. Majani na makaka mabichi huliwa na hata magwaru, lakini lazima yabanikwe kwanza ili kuharibu dumazaji ya tripsini (trypsin inhibitor: tripsini ni kimeng'enya kinachomeng'enya proteini). Mgwaru unaweza kutumika pia kwa malisho lakini lazima makaka yawe yakikomaa kwa sababu makaka mabichi yana asidi hidrosianiki.
Shuke
Shuke (pia: suke, ing. "") ni sehemu ya shina ya mmea wa nafaka penye mbegu, kama vile mtama, mpunga au ngano penye mbegu. Kwahiyo ni sehemu yenye zao la nafaka.
Mti
Matawi ni alama ya mti lakini kuna pia aina kadhaa zisizo na matawi; kwa mfano familia ya Arecaceae yenye miti kama mnazi, mchikichi au mtende hukuza majani makubwa moja kwa moja kutoka shina.
Mbwanda
Mbwanda, mbwende au mkwende ("Canavalia gladiata") ni mmea wa mazao wa nusufamilia Faboideae katika familia Fabaceae. Mbegu zake, zinazoitwa bwanda au bwende, zinakua ndani ya makaka yanayofanana na upanga. Hata makaka huitwa bwanda. Spishi nyingine za jenasi "Canavalia" hufananishwa mara nyingi na mbwanda, k.m. "C. cathartica" (mtela), "C. ensiformis" (mwingasiafu) na "C. rosea" (mgobi). "C. africana" na "C. gladiata" zinaweza kuwa spishi moja tu na mbile zote huitwa mbwanda.
Msalvia (mmea)
Asili ya mmea huu ni nchi ya Mexico na humea kiasilia katika msitu wa Sierra Mazateca ya Oaxaca kwenye vivuli vilivyo na unyevu. Msalvia hufikia urefu wa kima zaidi ya mita moja na huwa na shina mraba lisilo na kitu ndani kama mimea mingine ya familia ya "mint" Lamiaceae. Leo msalvia pia hukuzwa nyumbani na hupandwa vipandikizi vya tawi au shina lake kwa vile mmea huu hutoa mbegu kwa uchache na ugumu sana.[3]
Firigogo
Firigogo ni ndege wa nyika wa jenasi "Pterocles" na "Syrrhaptes" katika familia Pteroclididae. Wataalamu wengine wanawaainisha katika jenasi moja "Pterocles". Wanafanana kidogo na njiwa lakini ni wanono kuliko hawa. Wana rangi za kamafleji, kwa sababu hukitafuta chakula kwa tambarare wazi. Manyoya ya tumbo, yale ya dume hasa, yamerekebishwa kufyonza maji. Hii inawezesha ndege kuwabebea makinda maji. Hula mbegu, zile za Leguminosae hasa na pia punje za nafaka. Jike huyataga mayai 2-4 chini ndani ya tundu ya kina kifupi.
Mfyulisi
Mfyulisi ni mti mdogo wa jenasi "Prunus" (nusujenasi "Amygdalus") katika familia Rosaceae. Matunda yake huitwa mafyulisi na haya yana ngozi yenye manyoya mafupi kama mahameli.
Mitishamba
Mitishamba ni mimea inayothaminiwa kama dawa[1]. Katika matumizi ya dawa, inawezekana kutumia sehemu yoyote ya mmea, ikiwa ni pamoja na majani, mizizi, maua, mbegu, gundi, maganda ya mizizi, maganda ya ndani, nafaka na mara nyingine matumba au sehemu nyingine za mmea.
Mwiluti
Mwiluti, kiburabura, mkomahoya (kutoka Kisambala) au mueri (kutoka Kigikuyu: ; kwa lugha ya kisayansi: "Prunus africana") ni mti mkubwa kiasi wa familia Rosaceae. Hutokea milimani kwa Afrika kusini kwa Sahara. Gome lake hutumika kwa kutibu ongezeko la tezi kibofu.
Ngano
Ngano ni mmea wa familia ya manyasi katika ngeli ya monokotiledoni. Mbegu au punje za ngano ni nafaka ambayo ni chakula muhimu katika sehemu nyingi za dunia hasa kwenye kanda zisizo na joto au baridi kali.
Mlonge
Mti wa mlonge pia umegundulika kuwa ndio mti wenye maajabu zaidi duniani hasa baada ya kufanyiwa utafiti na wanasayansi wa Uingereza. Mti huu una uwezo wa kutibu magonjwa zaidi ya 100 kama vile vidonda vya tumbo, malaria, homa ya matumbo, maambukizo ya mfumo wa mkojo na magonjwa mengine. Mti huu pia umeonekana kuwa na protini nyingi kuliko inayopatikana katika nyama, maziwa, samaki pamoja na maharagwe. Pia mti huu una virutubisho vya Omega-3 ambavyo havipatikani katika maziwa na nyama hivyo kuwa ndio mti wa ajabu zaidi duniani.
Mboga (mmea)
Miboga, pia milenge, ni mimea ya familia Cucurbitaceae kwenye jenasi "Cucurbita", "Momordica" na "Coccinia". Hukuzwa sana duniani kokote kwa ajili ya matunda yao makubwa yanayoitwa maboga.
Mbangi
Majani ya mmea wa kike wa Mbangi hutumika kutengeneza bangi. Bangi hutumika katika dawa ya kulevya kwa sababu inasababisha namna ya ulevi. Mbangi ni mmea wa nyuzinyuzi ambazo hufumwa nyuzi zinazotumika katika ushonaji wa vitu tofautitofauti. Mbangi, hasa spishi ya Cannabis sativa, hupasuliwa mbao, fito na vikingi za ujenzi. Mbegu za Mbangi, hasa Hemp iliyo katika spishi ya Mbangi-mwitu, hutumika kama chakula [5]
Mkarafuu
Mkarafuu ("Syzygium aromaticum") ni mti wa familia Myrtaceae. Macho ya maua yake yaliyokauka huitwa karafuu na kutumika kwa kiungo katika aina nyingi za chakula. Vikonyo vya maua huitwa makonyo na hutumika kama mbadala rahisi wa karafuu.
Hongwe
Hongwe, fumi au yahudhi ni samaki wa baharini na maji baridi katika familia Ariidae wa oda Siluriformes ambao wana sharubu ndefu. Wanatokea kanda za tropiki na nusutropiki duniani kote. Familia hii ina spishi 143.
Maharagwe
Sawa na maharagwe mengine, haya huwa na kiasi kikubwa cha wanga, protini, na makapi na ni chanzo kizuri cha madini ya chuma, potasiamu, seleniamu, molibediamu, thayamaini, vitamini B6 na asidi ya foliki.
Mkonge
Mikonge ni mimea ya jenasi "Sansevieria" katika familia Asparagaceae. Majani yao huitwa makonge. Jina hili limesilikiwa kwa "Agave sisalana" (mkonge dume unaolimwa kwa uzalishaji wa katani) na spishi nyingine za jenasi "Agave" (mkonge-pori).
Mfiwi
Mfiwi ("Phaseolus lunatus") ni jina la mmea katika familia Fabaceae. Mbegu zake huitwa fiwi. Asili ya mfiwi ni milima ya Andes na Amerika ya Kati. Siku hizi mimea hii hukuzwa mahali pengi katika maeneo yaliyo na joto wastani.
Mwaramoni
Miaramoni ni miti mikubwa wa jenasi "Castanea" katika familia Fagaceae. Matunda, yanayoitwa maramoni, yana rangi ya kahawianyekundu au aramoni na hugubikwa na gamba lenye miiba mingi (kupula kwa kisayansi). Maramoni hupikwa au huchomwa kabla ya kokwa yao haijaliwa.
Mwimbi (mmea)
Mwimbi au mbege ni aina ya nafaka ulio na asili yake katika milima ya Uhabeshi. Sikuhizi hupandwa katika Afrika ya Mashariki na milimani kwa Asia ya Kusini. Mbegu zake zinaitwa wimbi.
Mharagwe
Licha ya mbegu hata makaka mabichi huliwa kama maharagwe-mboga.
Mngogwe
Majani yaliyopikwa huliwa vilevile na huitwa mafa.Asili ya mngogwe wa Afrika ni Afrika ya Magharibi na asili ya mngogwe Habeshi ni Uhabeshi, lakini siku hizi spishi zote mbili hukuzwa mahali pengi pa Afrika na katika Asia na Amerika pia. 
Wataita
Chakula cha kitamaduni cha Wataita ni Kimanga, ambacho ni chakula cha mihogo na maharagwe. Wataita hujitambulisha sana na jina la ukoo wao (kichuku).
Boga
Boga ni tunda la mboga lenye umbo la kibuyu katika familia Cucurbitaceae. Matunda haya hutoka kwenye spishi mbalimbali katika jenasi "Coccinia", "Cucurbita" na "Momordica". Maboga huwa na rangi ya njano au rangi ya machungwa na huwa na mikunjo kuanzia kwenye shina juu mpaka chini. Maboga yana kombe / ganda nene huku mbegu na nyama ya tunda ikiwa ndani.
Mmung'unye
Mimung'unye, mimung'unya, mimumunye au mimunya ni mimea ya jenasi "Lagenaria" katika familia Cucurbitaceae. Matunda yao huitwa mamung'unye, mamung'unya, mamumunye au mamunya na mengi yana umbo wa chupa.
Mshelisheli
Mshelisheli ("Artocarpus altilis") ni mti wa familia Moraceae. Matunda yake huitwa mashelisheli. Asili ya mti huu ni Nyugini. Wapolinesi wamepanda mshelisheli visiwani kwa Bahari ya Pasifiki isipokuwa Nyuzilandi na Kisiwa cha Pasaka ambapo hali ya hewa ni baridi sana. Sikuhizi hupandwa mahali pengi pa kanda ya tropiki ambapo kunanyesha kiasi (zaidi ya mm 1500 kwa mwaka).
Waha
Kilimo cha Waha ni mahindi, maharage, ndizi, kahawa, mhogo, karanga, mbaazi, njegere, viazi mviringo, viazi vitamu, mtama, ulezi, mahore, miwa, mpunga, korosho n.k.
Muazuki
Muazuki ("Vigna angularis") ni mmea wa nusufamilia Faboideae katika familia Fabaceae. Mbegu zake huitwa azuki. Asili yake ni Asia ya Mashariki, Japani hasa. Katika Afrika ya Mashariki mmea huu hukuzwa mahali pachache, huko Somalia hasa. Azuki ni kiambato muhimu cha chakula cha Kisomali.
Dagaa
Dagaa ni jina la kawaida la samaki wa oda Clupeiformes isipokuwa spishi za familia Chirocentridae. Spishi nyingi zina majina mengine pia, kama vile kapenta, kerenge, lumbu, mbarata, mwatiko, ndakala, pata, pawali, simu, uono na usipa. Spishi kadhaa za familia Alestidae, Apogonidae, Atherinidae, Cyprinidae na Leiognathidae huitwa dagaa pia lakini majina mengine yanapendelewa. Dagaa wanatokea katika bahari zote za dunia na katika maziwa na mito mingi.
Mlupini
Milupini ("Lupinus" spp.) ni mimea ya nusufamilia Faboideae katika familia Fabaceae (miharagwe). Mbegu zao huitwa malupini. Spishi kadhaa hukuzwa ili kuvuna malupini kwa chakula cha watu, k.m. mlupini mweupe, mlupini majani-membamba, mlupini buluu na spishi ya Amerika ya Kusini "Lupinus mutabilis". Spishi nyingine hukuzwa kwa malisho ya wanyama, k.m. mlupini mweupe, mlupini majani-membamba na mlupini njano. Lazima malupini yalowekwe katika maji na chumvi kwa muda wa siku kadhaa kabla kuyapika, kwa sababu yana sumu.
Mtango wa Afrika
Mitango ya Afrika ni spishi za mimea za Afrika kwenye jenasi "Momordica" katika familia Cucurbitaceae. Matunda yao yanafanana na matango na kwa kawaida yana rangi ya nyekundu au ya machungwa yakiwa yameiva. Mbegu zao zimepambika kwa mpako mwekundu kama upepe wa maharagwe.
Mmoyomoyo
Mimoyomoyo, miharita au mimwaka ni miti ya jenasi "Sapindus" katika familia Sapindaceae ambayo matunda yake, inayoitwa moyomoyo, hutumika kwa kutengeneza aina ya sabuni. Uziduzi wa matunda hutumika kwa kulevya samaki au kuua konokono wa maji ambao wanaambukiza kichocho. Jenasi hii ni jenasi-mfano ya Sapindaceae.
Mtete
Mtete au gugumua ("Phragmites australis") ni aina ya nyasi refu linalomea katika maji kame. Jina hili hutumika pia kwa manyasi marefu yoyote ya maji. Aina za mimea ya maji zinazofanana na mtete huitwa mifunjo (familia Cyperaceae). Jenasi "Phragmites" inafikiriwa na bingwa wengi ya kuwa na spishi moja tu, lakini spishi nyingi zimefafanuliwa. Spishi moja, "P. karka", husadikiwa sana.
Mchekwa
Michekwa ("Bauhinia" spp.) ni vichaka au miti ya familia Fabaceae na kuna zaidi ya spishi 500. Jina hili hutumika kwa "Piliostigma thonningii" pia lakini spishi hii ina majina mengi mengine (angalia mchekeche).
Maharagwe
Jamii:Mharagwe na jamaa Jamii:Mazao
Fungu (mmea)
Fungu ("Celosia argentea") ni mmea wa familia Amaranthaceae unaopandwa sana katika Afrika na Asia ya Kusini-Mashariki. Majani na maua hulika.
Kanghagha
Kanghagha au zogoyogo ni ndege wa familia Leiotrichidae. Wanafanana na mikesha wa familia Turdidae. Wanatokea misitu na maeneo mengine yenye miti katika Afrika na Asia. Spishi za Afrika zina rangi za kahawa, nyeusi, kijivu na nyeupe, lakini spishi nyingi za Asia zina rangi kali pia kama nyekundu na njano. Takriban spishi zote huenda kwa makundi wakiwasiliana kwa sauti. Mara kwa mara hupiga kelele sana, kwa sababu yake huitwa mpayupayu pia (“babbler” au “chatterer” kwa Kiingereza). Hula wadudu hasa lakini beri pia; spishi kubwa hula mijusi na panya wadogo na spishi kadhaa hula beri tu. Hulijenga tago lao kwa vitawi na kulificha katika vichaka vizitu. Jike huyataga mayai 2-5. Spishi kadhaa hujenga tago kwa kundi; jike mmoja tu hutaga mayai na ndege wengine husaidia kuwalinda makinda na kuwaletea chakula.
Mbei
Mbei (kutoka Kiingereza: Bay laurel; Kilatini: Laurus) ni familia ya miti fulani wa nchi za Mediteranea.
Mnazi (mti)
Mnazi (Cocos nucifera) ni kati ya miti muhimu zaidi kwa ajili ya uchumi wa kibinadamu katika nchi za tropiki. Mnazi ni mmea wa familia ya Palmae (au: Arecaceae). Asili yake inafikiriwa iko Asia ya kusini lakini umesambaa tangu karne nyingi sana. Mbegu wake unaweza kuzaa hata baada ya kukaa kwenye maji ya bahari kwa muda fulani hivyo inawezekana ya kwamba mnazi ulisambaa peke yake kwenye pwani za bahari. Lakini bila shaka watu waliibeba safarini kwa sababu ni chakula.
Mbega
Mbega (pia: mbegha ) ni kima wa nusufamilia Colobinae katika familia Cercopithecidae. Wanatokea Afrika na Asia. Spishi nyingi huishi mitini lakini spishi nyingine huishi savana zenye miti na hata mijini. Vidole gumba vya spishi za Afrika vimekuwa vigutu pengine ili kurahisisha kwenda katika miti. Mbega hula majani, maua na matunda, pengine wadudu na wanyama wadogo.
Mrungi
Mrungi, murungu au mlonge (lakini tafadhali tumia kwa Moringa oleifera) ni kichaka au mti mdogo wa familia Celastraceae. Majani na vitawi yake huitwa miraa na hutafunwa kama kichocheo.
Mtama
Mtama ni kundi la mbegu ndogo aina ya mazao ya nafaka au nafaka, yanayolimwa sana duniani kote kwa ajili ya chakula na lishe. Hazina kundi la kitaxonomia, bali ni kundi la kikazi au kilimo. Mafananisho ya muhimu ni kwamba ni nyasi zenye mbegu ndogo yanayolimwa katika mazingira magumu kama yale yaliyo katika hatari ya ukame. Yamekuwa yakilimwa katika Asia ya Mashariki kwa miaka 10,000.
Mrihi
Mrihi, mriti, msasa, mtondo, mtondoro, mtundu au mundu ("Brachystegia spiciformis") ni mti wa familia Fabaceae ambao unatokea misitu ya miyombo.
Mwingasiafu
Mwingasiafu ("Canavalia ensiformis") ni mmea wa mazao wa nusufamilia Faboideae katika familia Fabaceae. Huitwa mpupu pia lakini tafadhali jina hili litengewe "Mucuna pruriens" (mpupu). Spishi hii hufananishwa mara nyingi na mbwanda ("C. gladiata") lakini maua ni pinki na makaka ni marefu sana (hadi sm 36). Makaka na mbegu huitwa bwanda kama zile za "C. gladiata".
Mpupu (Fabaceae)
Mipupu ni mimea yenye nywele zinazowasha au zinazochoma. Ile ya nusufamilia Faboideae katika familia Fabaceae (miharagwe) ni aina ya mharagwe unaotoa majani machanga na makaka yenye nywele zinazowasha. Makaka na mbegu zake huitwa upupu. Mpupu hukuzwa sana kama gubiko la udongo ili kuzuia magugu na kukauka. Mimea iliyokomaa hulimwa mara nyingi katika udongo kama mbolea kijani. Upupu huliwa pengine, hasa wakati wa njaa.
Karanga
Karanga au njugu (kwa Kiingereza: au groundnut) ni mbegu ya mnjugu na moja kati ya mazao muhimu duniani. Jina la Kibiolojia la njugu ni Arachis hypogaea. Vikonyo vya karanga vinaingia katika ardhi na makaka yanaiva hapa chine. Baada ya kukauka makaka haya na matunda ndani yao hufanana na jozi kwa hiyo kuna majina kama "jozi ya ardhini" katika lugha mbalimbali .
Mkunde
Mkunde ("Vigna unguiculata") ni mmea wa mazao wa nusufamilia Faboideae katika familia Fabaceae (miharagwe). Mmea huu hupandwa sana katika Afrika na katika Amerika ya Kati na ya Kusini, Asia na Ulaya ya Kusini pia. Majani na mbegu zake huitwa kunde na hizi ni chakula muhimu.
Kwalukonge - Magamba
mazao yanayolimwa katika kijiji cha kwalukonge ni mahindi, maharage,kunde mihogo,karanga na hivi karibuni zao la ngwasha limekuwa likilimwa kama zao la biashara na limekuwa likileta kipato kikubwa kwa wanakijiji waishio maeneo hayo. wanakijiji wa kwa kwalukonge wanaishi kijamaa ambapo hutegemea katika shughuli mbalimbali za kijamii kama vile mazishi, ngoma, sherehe na masmbo mengine ya kijamiii.
Shughuli za kijamaa katika kijiji cha Kwalukonge zilianzishwa na marehemu Adam Philipo Mwilongo pamoja na wazee wengine ambopo waliamua kuanzisha ushirika(mfumo wa ujamaa). Ambao unahusisha shughuli za kimaendeleo zaidi na kuanzisha miradi mbali mbali. Changamoto ya uhaba wa maji kwa hii miaka ya karibuni zimekikumba kijiji cha Kwalukonge kutokana na mabadiliko ya hali ya hewa yanayoendelea. Hivyo wanakijiji wanafanya jitihada tofauti ilikuhakikisha wanakabiliana nayo na pia kushawisha serikali kusaidia kuondokana na tatizo hilo.
Kwalukonge ni jina la kata ya Wilaya ya Korogwe Vijijini katika
Mkoa wa Tanga , Tanzania . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012 , kata ina wakazi wapatao 6,314 [1] waishio humo.
Mforosadi
Miforosadi (pia mifurusadi) ni miti ya jenasi "Morus" katika familia Moraceae. Kwa kawaida miti hii si mikubwa sana. Matunda yao huitwa maforosadi na yale ya spishi kadhaa huliwa sana duniani. Majani ya mforosadi mweupe, na spishi nyingine pia, hutumika kwa kulisha viwavi wa nondo wa hariri.
Maharagwe
Huko Meksiko, Amerika ya Kati na Amerika ya Kusini, chakula cha asili cha maharagwe ni epazote, ambacho husemekana kuongeza mmeng’enyo wa chakula.
Pongami
Pongami, honge au mkwara wa Uhindi ("Millettia pinnata", syn. "Pongamia pinnata") una urefu wa takribani mita 15 –25, inapatikana kwenye familia ya Fabaceae. Ni mkubwa sehemu ya juu na maua madogo madogo mengi ya rangi nyeupe, waridi au urujuani. Asili yake ni Uhindi, lakini inaoteshwa kwa kiwango kikubwa Kusini – Mashariki mwa Asia.
Mgunga
Migunga ni miti ya jenasi "Vachellia" katika familia Fabaceae yenye miiba mirefu kiasi na majani yenye sehemu nyingi. Zamani spishi hizi ziliainishwa katika jenasi "Acacia" lakini wanasayansi wamegawanya jenasi hii kwenye jenasi tano: "Acacia", "Vachellia", "Senegalia", "Acaciella" na "Mariosousa". Spishi za "Vachellia" zina miiba miwili mirefu na nyofu kwenye kila kifundo. Miti hii inatokea maeneo kavu ya Afrika, Amerika, Asia, Australia na Ulaya (imewasilishwa).
Wachagga
Wachagga hulima mazao ya chakula kama vile mahindi, maharagwe, viazi, ndizi, ulezi na mboga mbalimbali. Pia mazao ya biashara kama vile kahawa, nyanya na vitunguu.
Mlenda
Milenda ni mimea ya jenasi "Corchorus" katika familia Malvaceae. Majani yao huliwa kama mboga yenye kuleta afya na hupikwa kwa mchanganyiko wa mimea mbalimbali kama bamia, mboga za majani na karanga; pia huliwa kwa ugali.
Maharagwe
Kitaalamu, mharagwe upo kwenye kundi la dikotiledoni. Mharagwe hupata naitrojeni kupitia vitundu vilivyopo kwenye mizizi yake, kutokana na kazi ya bakteria ziitwazo rhizobia.
Maharagwe
Mbegu hizi ni zao muhimu la chakula zinazolimwa kote duniani. Kuna spishi mbalimbali zinazojumlisha kati ya mazao ya jamii kunde. Mara nyingi mbegu zinavunwa baada ya kukauka na faida yake ni ya kwamba zinakaa muda mrefu, haziozi haraka.
Nafaka
Nafaka ni mbegu za aina mbalimbali za manyasi. Ni pia jina la aina za manyasi yanayolimwa mashambani ambazo mbegu zake zinatumiwa kama chakula cha binadamu. 
Mpunga wa kiasia
Mpunga
Kutoka Wikipedia, ensaikopidia huru.
mpunga mrefu wa Amerika. 
aina ya mpunga, Oryza sativa.
Mpunga ni mbegu ya mmea wa jamii ya monokotiledoni ya mmea wa Oryza sativa. Ukiwa ni miongoni mwa nafaka, ni chakula kikuu kwa sehemu kubwa duniani, hasa Mashariki, Kusini na Kusini Mashariki mwa Asia, Kati na Masharik mwa Amerika ya Kusini na India Mashariki. Ni nafaka inayolimwa kwa wingi zaidi duniani baada ya mahindi. 
Mtango
Mtango ("Cucumis sativus") ni mmea mtambaa wa familia Cucurbitaceae. Matunda yake, yaitwayo matango, hutumika sana katika saladi duniani kote.
Mbwigu
Mbwigu ni ndege wakubwa kiasi wa familia Laniidae. Wanatokea Afrika, Asia na Ulaya kwa muhimu, spishi mbili tu huzaa huko Amerika ya Kaskazini. Ndege hawa ni mweusi na mweupe kwa kawaida, mara nyingi wana rangi ya kijivu, kahawa na nyekundu pia. Wana domo nene lenye ncha kwa kulabu na spishi nyingi zina mkia mrefu. Hula wadudu na vertebrata wadogo (mijusi, panya, ndege n.k.) na huwa na tabia ya kuwafumia mwiba. Mwiba unafaa kama akiba na ili kushikilia windo wakati mbwigu akichana vipande. Hulijenga tago lao kwa vijiti na nyasi mtini au kichakani. Jike huyataga mayai 3-9.
Mtama
Mtama, pamoja mbegu za ndege, hutumiwa kama vijazo kwa mifuko ya maharagwe.
Waamhara
Mazao kama vile shayiri mahindi, mpunga, ulezi na maharagwe hulimwa kwa wingi na watu wa jamii ya Amhara, pia hulimwa mboga za majani mbalimbali. Ulimwaji wa aina moja ya mazao kwa mwaka mzima ni jambo la kawaida katika nyanda za juu wakati katika nyanda za chini, huweza kulima aina hata mbili za mazao kwa mwaka. 
Maharagwe
Hata hivyo kuna aina kadhaa za maharagwe kama zinavyoonyeshwa hapo chini.