Kifua kikuu kinaweza sababisha kifo?
Kifua kikuu
Takribani 90% ya watu walioambukizwa ‘‘M. kifua kikuu na Dalili, maambukizi ya TB (wakati mwingine huitwa LTBI). [41] na tu 10% maisha nafasi ya kuwa maambukizi fiche itakuwa maendeleo ya ugonjwa ya wazi, kazi ya kifua kikuu. [42] Katika wale wanaoishi na H.I.V, hatari ya kupatwa na TB hai inaongezeka hadi 10% karibu mwaka. [42] Kama matibabu ya ufanisi hawakujaliwa, kiwango cha kifo kwa kesi kazi TB ni hadi 66%. [3]
Magonjwa ya kuku
Kuku walioshikwa na ugonjwa huu huwa wazembe na hutokwa na hamu ya chakula. Shingo ya kuku hulegea na manyoya hukunjamana. Upanga na ndevu hugeuka na kuwa na rangi ya bluu. Koo la chakula huwa kubwa na hutoa mate yanayotoa harufu mbaya. Kuku huyu hulemewa kuvuta pumzi, na huharisha kinyesi chenye rangi ya kijani. Kichwa cha kuku huinamia nyuma au mbele au pembeni. Kuku wengi, hasa wachanga hufa. Ugonjwa huu haujapata dawa maalum ya kutibu. Mfugaji awatenge kuku haraka na amwarifu mganga wa wanyama aliye karibu naye. Usafi wa nyumba na uwanja wa kuku ni jambo muhimu sana katika uzuiaji wa ugonjwa huu. Kuku wachanjwe dawa mapema. Kuku ambao wamepata ugonjwa huu wachomwe moto au wazikwe kwenye shimo lenye kina kirefu kwenda chini.
Homa ya mafua
Homa ya mafua inaweza kudhoofisha mwili na kufungua hivyo mlango kwa magonjwa mengine kama vile kifua kikuu. Hii ni sababu ya kwamba homa ya mafua inaweza kuwa hatari kwa watoto na wazee hasa na kusababisha ugonjwa mkali hadi kifo.
Ugonjwa sugu wa njia za pumzi zilizofungana
Eksirei ya Kifua inayoonyesha ugonjwa sugu wa kufungana kwa mapafu mkali. Makinikia ukubwa mdogo wa moyo ukilinganisha na mapafu. Eksirei ya mbavuni ya kifua cha mtu aliye na emfisema. Makinikia kifua cha mviringo na daframu iliyonyooka. Bula ya pafu jinsi inavyoonekana katika eksirei ya kifua kwa mtu aliye na ugonjwa sugu wa kufungana kwa mapafu mkali Kisa kikali cha emfisema yenye bula. Picha ya kompyuta ya tomografia ya pafu la mtu aliye na emfisema yenye bula iliyo katika hatua ya mwisho.
Ugonjwa hatari wa moyo
Ishara kardinali ya kupungua kwa damu kukububuja kwenye moyo na maumivu ya kifua yanayoshuhudiwa kama kushikana kwa kifua na ambayo huenea kwenye mkono wa kushoto nakwaupande wa pembe ya kushoto ya taya. Hii inaweza kuhusishwa na kutokwa na jasho (jasho), kichefuchefu na kutapika, na pia upungufu wa kupumua. Mara nyingi, hisia ni zisizo za kawaida,huku maumivu yakihisiwa kwa njia tofauti ama hata kukosekana kabisa,haswa kwa wagonjwa wa kike na walio na ugonjwa wa kisukari. Wengine hutaja mpapatiko wa moyo, wasiwasi au hisia za ghadhabu ambazo karibu ziwakabili na pia hisia ya kuwa na ugonjwa kali.
Ugonjwa wa uti wa mgongo
Meninjitisi ina uwezo wa kuhatarisha maisha na ni kisababishi kikuu cha kifo isipotibiwa; kuchelewesha matibabu kumehusishwa na matokeo duni zaidi.Kwa hivyo, matibabu ya kutumia antibiotiki za aina mbalimbali hayafai kucheleweshwa wakati uchunguzi wa kutambua ugonjwa huu ungali unafanywa. Iwapo ugonjwa wa meningokokasi unakisiwa kuwepo katika utunzaji wa kimsingi, maelekezo yanapendekeza kuwa[[benzylpenicillin]] ipeanwe kabla ya rufaa ya hospitalini. [[Mtu anafaa kutiwa kiowevu ndani ya mishipa |ndani ya mishipa]] iwapo ana[[hipotensheni]] (shinikizo la chini la damu) au [[mshtuko (wa kiusambazaji)|mshtuko]]. Kwa sababu meninjitisi inaweza kusababisha matatizo kadhaa makali, uchunguzi wa kila mara unapendekezwa kufanywa ili kuyatambua mapema ili kumlaza mtu huyu katika [[kitengo cha wagonjwa mahututi]] iwapo itahitajika. 
Umaskini
Maradhi ya kuambukizwa kama vile malaria na kifua kikuu yanaweza kusababisha umaskini kwani maradhi haya hutumia raslimali zote za kifedha na afya ambazo zingetumiwa katika uwekezaji na uzalishaji. Malaria hupunguza ukuaji wa patp la kitaifa kwa asilimia 1.3 katika baadhi ya mataifa yanayoendelea ilhali Ukimwi hupunguza ukuaji wa Afrika kwa kati ya asilimia 0.3 na 1.5 kila mwaka.
Ugonjwa sugu wa njia za pumzi zilizofungana
Maumivu makali (kuzidiwa ghafla na dalili)[37] mara nyingi huchochewa na maambukizi au vichafuzi vya kimazingira au wakati mwingine na visababishi vingine kama vile kutumia matibabu vibaya.[38] Maambukizi huonekana kuwa kisababishi cha asilimia 50 hadi 70 ya visa,[38][39] huku bakteria ikichangia asilimia 25, virusi asilimia 25 na zote mbili asilimia 25.[40] Vichafuzi vya kimazingira hujumuisha hewa chafu ya ndani na nje ya nyumba. [38] Uhatarisho wa moshi wa kibinafsi na moshi kutokana na watu wengine huongeza hatari hiyo.[29] Hali ya baridi ya hewa pia inaweza kuchangia, huku maumivu zaidi yakitokea zaidi majira ya baridi. [41] Watu walio na magonjwa mengine makali fiche huwa na maumivu zaidi mara nyingi: katika ugonjwa wa kiwango cha chini, 1.8 kwa kila mwak; kiwango cha wastani, 2 hadi 3 kwa mwaka; na kiwango kikali 3.4 kwa mwaka. [42] Watu walio na maumivu makali mengi wana kiwango cha juu cha kupunguza utendakazi wa mapafu yao. [43] Uemboli wa mapafu (ganda la damu kwenye mapafu) unaweza kuzidisha dalili kwa watu walio na ugonjwa sugu wa mapafu yaliyofungana tayari.[3]
Nimonia
Bakteria nyingi huingia kwa mapafu kupitia Aspiresheni ndogo ndogo za vimelea vinavyoishi katika koo au pua.[11] Nusu ya watu wenye afya huwa na asipiresheni hizi wanapolala.[18] Ijapokuwa koo huwa na bakteria kila wakati, zenye uwezo wa kuambukiza huishi hapo nyakati fulani tu na katika hali fulani.[18] Aina chache za bakteria kama maikobkteria ya kifua kikuu na Legionella numofila hufika kwenye mapafu kwa matone madogo ya hewani yaliyoambukizwa .[11] Bakteria zinaweza pia kuenea kupitia kwa damu.[12] Zinapofika mapafuni, zinaweza kuvamia nafasi zilizo kati ya seli na kati ya alveoli, ambapo makrofeji na nutrofili (seli nyeupe za damu zinazolinda) hujaribu kuzilemaza.[32] Nutrofili pia hutoa sitokini, na kusababisha uamsho wa kijumla wa mfumo wa kingamwili.[33] Hii ndiyo inayosababisha joto jingi mwilini, kutetemeka, na uchovu unaoshuhudiwa katika nimonia ya bakteria.[33] Nutrofili, bakteria, na viowevu kutoka kwa mishipa ya damu iliyo karibu hujaa katika alveoli na kusababisha konsolidesheni ionekanayo kwa eksirei ya kifua.[34]
Ugonjwa sugu wa njia za pumzi zilizofungana
Hakuna tiba inayojulikana ya ugonjwa sugu wa kufungana kwa njia za hewa lakini dalili zinaweza kutibiwa na kukithiri kwake kudhibitiwa.[54] Malengo makuu ya udhibiti ni kupunguza visababishi vya hatari, kudhibiti ugonjwa sugu wa kufungana kwa njia za hewa uliojijenga, kuzuia na kutibu maumivu zaidi makali na kudhibiti maradhi husika.[4] Hatua pekee zilizodhibitishwa kuweza kupunguza vifo ni kusitisha uvutaji na oksijeni ya kuongeza.[66] Kukoma uvutaji hupunguza hatari ya kifo kwa asilimia 18.[3] Mapendekezo mengine ni: chanjo ya influenza mara moja kwa mwaka, chanjo ya numokokasi mara moja kila baada ya miaka 5, na kupunguza kutangamana na uchafuzi wa hewa wa kimazingira.[3] kwa walio na ugonjwa uliokithiri, utunzajia wa kutuliza unaweza kupunguza dalili, na morphine kukabiliana na hisia za upungufu wa pumzi.[67] Upitishaji wa hewa bila kutumia njia za hewa bandia unaweza kutumika kusaidia upumuaji.[67]
Mafua ya kawaida
Tofauti ya maambukizi ya sehemu ya juu ya kupitisha hewa (URTIs) inatokana na eneo lenye dalili. Mafua ya kawaida yanaathiri pua, uvimbe wa koromeo, koo, na mkamba inayoathiri mapafu. Mafua ya kawaida husababisha uvimbe wa pua na aina tofauti ya uvimbe wa koo Ni jambo la kawaida kujifanyia mwenyewe utambuzi. Kutengwa kwa virusi kunafanyika mara chache Kwa kawaida si rahisi kutambua aina ya virusi kwa kutizama dalili. 
Ugonjwa sugu wa njia za pumzi zilizofungana
Duniani kote, ugonjwa sugu wa mapafu yaliyofungana huathiri watu milioni 329 au takriban asilimia 5 ya idadi yote ya watu. Mwaka 2011, ugonjwa huo ulikadiriwa kuwa kisababishi kikuu cha nne cha vifo, ukiwaua zaidi ya watu milioni 3.[6] Idadi ya vifo imetabiriwa kuongezeka kutokana na viwango vya juu vya uvutaji na idadi ya watu wanaozeeka katika nchi nyingi.[7]
Kisukari
Kisukari kinazidisha hatari ya kufa mapema walau mara mbili. Katika miaka 2012-2015, watu milioni 1.5 hadi 5.0 walifariki kila mwaka kutokana na kisukari.[1]
Kifua kikuu
Mycobacteria kuambukiza wanyama mbalimbali, ikiwa ni pamoja na ndege, panya na wanyama watambaao. subspecies Mycobacterium kifua kikuu, ingawa, ni mara chache sasa katika wanyama wa porini. [126] jitihada za kutokomeza kifua kikuu ng’ombe unasababishwa na “Bovis Mycobacterium” kutoka kwa ng'ombe na mifugo kulungu wa New Zealand imekuwa na mafanikio. Jitihada katika Uingereza wamekuwa chini ya mafanikio.
Shinikizo la ndani ya fuvu
Sababu kubwa ya kuugua kutokana na shinikizo la kichwani ni kutokana na kiharusi na pia kupungua kwa uwezo wa kupumua kutokana na ubongo kusonga.
Ugonjwa wa Kuhara
Ugonjwa wa kuhara (uliojulikana kama umwagaji wa damu au umwagaji hatari wa damu ) ni maradhi yanayotokana na machafuko ya maini, hasa matumbo ambayo inasababisha kuhara ambapo kuna kamasi na / au damu katika kinyesi. [2] Bila kutibiwa ugonjwa huu unaweza kusababisha kifo.
Kikohozi kikuu
Kifaduro husababishwa na bakteria ya Bordetella pertussis. Kifaduro ugonjwa unaosambazwa hewani unaoenea haraka kwa kikohozi na chafya ya mtu aliyeambukizwa.[6] Watu wanaweza kuwaambukiza wengine kutoka mwanzo wa dalili hadi takriban wiki tatu baada ya kuanza kwa matukio ya kukohoa. Watu wanaotibiwa kwa antibiotiki huwa hawaambukizi wengine baada ya siku tano.[7] Utambuzi hufanywa kwa kuchukua sampuli kutoka kwa sehemu ya nyuma ya pua na koo. Sampuli hii kisha inaweza kuchunguzwa kwa kukuza vimelea au kwa kukuza akala ya DNA.[8]
Saratani ya mapafu
Kwa kila milioni 3-4 ya sigara iliyovutwa, kifo kimoja hutokea kutokana na saratani ya mapafu.[1][110] Ushawishi wa "Tumbaku Kubwa" huchukua jukumu kubwa katika utamaduni wa uvutaji wa sigara.[111] Vijana wasiovuta sigara wanao tazama matangazo ya uvutaji wa sigara huenda wakavuta.[112] Jukumu la kuvuta moshi ya sigara inaendelea kutambulika kama hatari ya saratani ya mapafu,[24] inayoelekeza kwa sera ya kuingilia upungufu wa wasiovuta kutotaka kuwa karibu wavutaji wanapovuta.[113] Moshi kutoka magari, viwanda, na vituo vya umeme pia vinaweza kuwa hatari.[4]
Kifua kikuu
[[Mantoux mithani |Mantoux tuberculin ngozi mithani mara nyingi hutumika kwa watu screen katika hatari kubwa ya TB.[52] Wale ambao wamekuwa awali chanjo wanaweza kuwa na uongo chanya mtihani matokeo.[60]mtihani inaweza kuwa uongo hasi katika wale walio na sarcoidosis, Hodgkin's lymphoma, na utapiamlo. au wengi hasa, katika wale ambao kweli kufanya wana kifua kikuu hai.[1] [[Interferon assays katika vivuli mbalimbali ya njano lioenea, kuashiria juu ya watu 300 kwa kila 100,000, na kwa Marekani, Canada, Australia, na Ulaya ya kaskazini katika vivuli ya bluu kirefu, kuashiria kiwango cha maambukizi karibu 10 kwa kila watu 100,000. Asia ni njano lakini si hivyo kabisa mkali, kuashiria kiwango cha maambukizi ya kuzunguka 200 per mbalimbali 100,000. Amerika ya Kusini ni ya njano nyeusi. Mwaka 2007, kiwango cha maambukizi ya TB kwa watu 100,000 ilikuwa ya juu katika Afrika Kusini mwa Sahara, na pia alikuwa kiasi katika Asia.[61] kutolewa gamma (IGRAs) juu ya sampuli ya damu, ni ilipendekeza kwa wale ambao ni chanya kwa mtihani Mantoux.<refname=NICE2011>National Institute for Health and Clinical Excellence. . London, 2011.</ref> IGRAs Haya si walioathirika na chanjo au zaidi mazingira mycobacteria, hivyo wao kuzalisha wachache matokeo ya uongo na HIV. [62] hivyo wao kuzalisha wachache matokeo ya uongo na HIV. Hata hivyo wao walioathirika na M. szulgai, M. marinum na M. kansasii.”[63] IGRAs inaweza kuongeza usikivu wakati kutumika kwa kuongeza mtihani ngozi lakini inaweza kuwa chini zaidi kuliko mtihani nyeti ngozi wakati kutumika peke yake.[64].
Saratani ya mapafu
Kisababishi kuu cha saratani ya mapafu ni kuathiriwa na moshi wa tumbaku,[2] unaosababisha asilimia 80–90 ya saratani.[1] Wasiovuta huchangia visa hivi kwa asilimia 10-15–[3] na mara nyingi huhusishwa na muungano wa masuala ya kijenetiki,[4] gesi ya radoni,[4] asbesto,[5] na uchafuzi wa hewa[4] pamoja na moshi kutoka kwa anayevuta sigara.[6][7] Saratani ya mapafu inaweza kuonekana kwa rediografu ya kifua na tomografi ya kompyuta (ukaguzi wa CT). utambuzi hudhibitishwa kwa biopsi[8] ambao hutekelezwa kwa bronkoskopi au mwongozo wa CT. Matibabu na matokeo ya muda mrefu hulingana na aina ya saratani, hatua (kiwango cha uenezi), na afya kwa jumla ya mtu, ikipimwa kwa hali ya utendakazi.
Ini
Magonjwa ya ini yanaweza kumfanya mtu aumwe sana sababu ya kazi muhimu za kiungo hicho. Yapo magonjwa mengi ya ini. Watu ambao wana magonjwa mabaya ya ini huwa wanakufa; ili kuokoa maisha yao wenyewe itawabidi kupandikiziwa ini jingine. Hii ni kwamba, ini la mtu mwingine ambaye amekufa huamishwa kwa mtu mwingine kwa upasuaji. Upasuaji huo huwa na changamoto za kitaalamu lakini inaweza kuokoa uhai.
Homa ya Bonde la Ufa
Homa ya Bonde la Ufa (RVF) ni ugonjwa wa virusi ambao unaweza kusababisha dalili ndogo hadi kuu. Dalili ndogo zinaweza kujumuisha: homa, maumivu ya misuli, na maumivu ya kichwa ambayo mara nyingi hudumu hata kwa wiki moja. Dalili kali zinaweza kujumuisha: kupoteza uwezo wa kuona kuanzia wiki tatu baada ya kuambukizwa, maambukizi ya ubongo husababisha maumivu makali ya kichwa na kuchanganyikiwa, na kuvuja damu pamoja na matatizo ya ini yanayoweza kutokea siku chache baada ya kuambukizwa. Watu wanaovuja damu wana uwezekano wa kufa wa hata 50%.[1]
Malaria
Malaria kali husababishwa takriban kipekee na maambukizi ya P. falciparum kwa kawaida hujitokeza kati ya siku 6-14 baada ya kuambukizwa. [14] Madhara ya ugonjwa wa malaria kali ni pamoja na kukosa fahamu na kifo ikiwa haitatibiwa-watoto wachanga na wanawake wajawazito hasa wamo hatarini. Splenomegali (kupanuka kwa wengu), maumivu makali ya kichwa, iskemia ya ubongo, hepatomegali (kupanuka kwa ini), hypoglisimia, na hemoglobinuria na kufeli kwa figo huweza kutokea. Kufeli kwa figo kunaweza kusababisha homa ya mkojo wa damu, ambapo hemoglobin kutoka katika chembechembe nyekundu za damu zilizosambaratika huvuja na kuingia katika mkojo. Malaria kali inaweza kuendelea kwa kasi na kusababisha kifo katika mudaa wa masaa kadhaa au masiku. [14] Katika hali mbaya zaidi ya ugonjwa huo viwango vya vifo vinaweza kuzidi 20%, hata kuwe na utunzi wa hali ya juu na matibabu. [15] Katika maeneo ambapo ugonjwa huo umeenea, mara nyingi matibabu si ya kuridhisha na kiwango cha jumla cha vifo vinavyosababishwa na malaria huwa kimoja kati visa kumi. [16] Baada ya muda mrefu, matatizo ya kukua yamerekodiwa kwa watoto ambao wameugua malaria kali. [17]
Maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo
Maambukizi ya kibofu ni ya kawaida sana katika familia zingine.. Sababu zingine za hatari ni pamoja na kisukari, kuwa asiyetahiriwa, na kuwa na haipatrofia hafifu ya kibofu|kibofu kinene]]. Vipengele vinavyochangia matatizo havijulikani vyema. Vipengele hivi ni pamoja na matatizo hatarishi ya kianatomia (yanaohusiana na muundo wa kimwili), kiutumizi au kiumetaboli.. Maambukizi tata ya mfumo wa viungo vya mkojo huwa magumu kutibu na huhitaji utathmini, matibabu na ufuatilizi wa kina zaidi. Katika watoto, maambukizi ya mfumo wa viungo vya mkojo huhusishwa namrejeo wa kiboofuni na ureta (mwendo usio wa kawaida wamkojo kutoka katika kibofu hadiureta au figo nakufungika kwa choo.
Shtuko la moyo
Shtuko la moyo (kwa Kiingereza acute myocardial infarction au heart attack) linatokea pale ambapo ghafla mshipa wa damu ndani ya moyo unaziba. Mishipa ya namna hiyo inasafirisha damu na oksijeni. Mshipa mmojawapo moyoni ukiziba, damu haiwezi tena kufikia sehemu ya moyo, na hivyo sehemu hiyo inakuja kukosa oksijeni. Tukio hilo linaitwa iskemia (kwa Kiingerez: ischaemia), nalo mara nyingi linasababisha maumivu kifuani (angina pectoris). Ikiwa iskemia inadumu kirefu, msuli wa moyo unakufa kwa kukosa oksijeni (infarction). 
Ugonjwa sugu wa njia za pumzi zilizofungana
viwango vya chini vya oksijeni na hatimaye, viwango juu vya dioksidi ya kaboni kwenye damu vinaweza kutokana na mbadilishano wa gesi ulio duni kutokana na upitishaji duni wa hewa kutokana na kufungana kwa njia za hewa, uingizaji wa hewa kupita kiasi na tamaa ya chini ya kupumua..[1] Wakati wa maumivu zaidi, inflamesheni ya njia ya hewa pia huongezeka na kusababisha ongezeko kupita kiasi la hewa inayoingia,upungufu wa kupita kwa hewa na kuzorota kwa uhamisho wa gesi. Hii pia inaweza kusababisha upitishaji duni wa hewa na hatimaye viwango vya chini vya oksijeni katika damu.[4]Viwango vya chini vya oksijeni vikiwepo kwa muda mrefu vinaweza kusababisha ateri kuwa nyembamba mapafuni ilhali emfisema husababisha kuharibika kwa kapilari kwenye mapafu. Mabadiliko haya yote husababisha ongezeko kwenye shinikizo la damu katika arteri za mapafu, hali inayoweza kusababisha ugonjwa wa kuvimba na kutofanya kazi kwa ventrikali ya kulia ya moyo.[1]
Ugonjwa sugu wa njia za pumzi zilizofungana
Hatari zingine kadhaa huhusiana kwa kiwango kidogo na ugonjwa sugu wa mapafu yaliyofungana. Hatari huwa kubwa zaidi katika watu masikini, ingawa si bayana iwapo hii ni kutokana na umasikini wenyewe au athari zingine hatari zinazohusiana na umasikini, kama vile uchafuzi wa hewa na utapia mlo.i[1] Kuna ushahidi mdogo kuwa watu wenye ugonjwa wa pumu na matatizo ya njia za pumzi wako katika hatari ya juu zaidi ya kuathiriwa na ugonjwa sugu wa mapafu yaliyofungana.[1] Vipengele vya kuzaliwa kama kuzaliwa na uzani wa chini vinaweza kuchangua ugonjwa huu kama vile magonjwa kadhaa ya kuambukiza, ikiwa ni pamoja na VVU/UKIMWI na kifua kikuu yanavyofanya.[1] Maambukizi ya njia za pumzi kama vile nimonia hayaonekani kuongeza hatari ya ugonjwa sugu wa mapafu yaliyofungana, angalau katika watu wazima.[2]
Jeraha sugu
Katika kesi nyingine, ngozi kutoka kwa maiti hutiwa kwenye majeraha, kutoa kinga ya kuzuia bakteria na kuzuia ukuaji wa chembechembe katika tishu , ambayo inaweza kusababisha ukuaji wa makovu mengi. Ingawa kipandikizi toafauti cha (ngozi kupandwa kutoka mwanachama wa aina hiyo) kinabadilishwa kwa tishu ya kichembechembe na haingizwi katika jeraha linalopona, ina tia moyo ukuaji wa seli na hutoa utaratibu kwa seli za ngozi kuvukia .[2] Kwa majeraha sugu magumu sana , vipandikizi toafauti vinaweza kukosa kufanya kazi, inayohitaji vipande vya ngozi kutoka mahali pengine pa ngozi ya mgonjwa, ambayo inaweza kusababisha maumivu na dhiki zaidi kwa mfumo wa mgonjwa.[3]
Shinikizo la ndani ya fuvu
' Kuumwa ghafla kwa kichwa cha mbele huweza kusababishwa na uvujaji wa maji ya uti wa mgongo kwa sehemu nyingine wazi ya mwili. Kwa kawaida, kupungua kwa ICP ni matokeo ya kudungwa kwenye uti wa mgongo au taratibu zinginezo za matibabu zinazohusika na ubongo au shina. Teknolojia mbalimbali za matibabu ya picha zipo ili kusaidia katika kutambua sababu ya ICP kupungua. Mara nyingi, dalili hujipa vikwazo, hasa iwapo matokeo yanafuata utaratibu wa matibabu. Iwapo kuendelea kuumwa kichwa cha mbele kunasababishwa na kudungwa kwenye uti wa mgongo, ni "kifuniko cha damu" kinaweza kutumika kuziba sehemu ambapo CSF invuja. Tiba tofauti zamependekezwa; ila tu matumizi ya chanjo ya dawa kwenye mishipa au kafeni na dawa za kutibu magonjwa ya kupumua zimeonyesha kuwa muhimu maradufu.[19]
Kifua kikuu
Matibabu ya kifua kikuu ilipendekeza mpya-mwanzo ya mapafu, kama wa 2010, ni miezi sita ya macho ya antibiotiki zenye rifampicin, isoniazidi, pyrazinamide na ethambutol kwa miezi miwili ya kwanza, na tu rifampicin na isoniazidi pyrazinamide, na ethambutol. kwa miezi minne iliyopita. [6] Ambapo upinzani isoniazidi ni ya juu, ethambutol inaweza kuongezwa kwa miezi minne iliyopita kama mbadala.[6]
Ugonjwa wa kupooza
Hali inaweza kudumu saa chache hadi siku chache.[3][4] Udhaifu huu mara nyingi huhusisha miguu lakini huenda ukajumuisha misuli ya kichwa, shingo na daframu. Watu wengi ingawa si wote hupona kikamilifu. Kwa wale wenye udhaifu wa misuli, takriban asilimia 2 hadi 5 ya watoto na asilimia 15 hadi 30 ya watu hufariki.[3] Miaka kadhaa baada ya kupona, sindromu ya baada ya polio inaweza kutokea pamoja na udhaifu wa polepole wa misuli sawia na hali aliyokuwa nayo mtu wakati wa maambukizi ya awali.[5]
Kifua kikuu
Ni vigumu kuagua kifua kikuu kwa misingi ya ishara na dalili tu[51]Ni vigumu pai kuagua ugonjwa huo kwa watu wenye shida ya kinga.[52] hata hivyo watu wenye dalili za magonjwa ya mapafu walio na dalili au dalili za kudumu muda mrefu zaidi ya wiki mbili wanaweza kuwa na TB.[52] kifua X-ray na nyingi sputum utamadumi kwa bacilli asidi haraka ni kawaida sehemu ya tathmini ya awali.[52] Interferon-γ kutolewa assays na vipimo vya tuberculin ya ngozi hazisaidii katika nchi zinazoendelea.[53][54]IGRAs mapungufu sawa katika wale wanaoishi na VVU.[55][56]
Kifua kikuu
Wataalamu wanaamini kwamba theluthi moja ya idadi ya watu duniani waliambukizwa kifua kikuu,[3] na kila sekunde kuna mtu ambaye anaambukizwa [3]. Mwaka 2007, kadri ya watu 13,700,000 duniani waliambukizwa kifua kikuu kinacholeta madhara sugu[4] Mwaka 2010, kadri ya milioni 8.8 ya watu waliambukizwa na milioni 1.5 ya watu walifariki baada ya kuambukizwa na kifua kikuu, na wagonjwa wengi wanapatikana katika nchi zinazoendelea.[5] Idadi halisi ya wagonjwa wa kifua kikuu imekuwa ikipungua tangu mwaka 2006, na kesi mpya zimeshuka tangu mwaka 2002.[5]
Shinikizo la ndani ya fuvu
vidonda kama vile uvimbe kwenye ubongo, kiharusi na kuongezeka kwa maji mwilini, chubuo, mkusanyiko wa damu chini ya ngozi inayofunika ubongo au kwenye sehemu kati ya tishu ya ubongo na fuvu, au usaha, ambazo husababisha ubongo jirani kulemaa. Kuvimba ubongo kwa jumla kunaweza kutokea kwenye hali ya mizunguko hafifu ya damu, kudhoofika kwa ini, shinikizo kwenye ubongo, uvimbe kwenye ubongo, hewa chafu katika damu, na kuangamia kwa ubongo. Hali hii hupunguza shinikizo la damu kwa ubongo lakini husababisha tishu kusongea kidogo. Ongezeko la shinikizo juu ya kuta za mishipa ya damu inaweza kuasababishwa na kiharusi kutokana na tone la damu, moyo kudhoofika, au kizuia mtiririko wa damu kwenye kifua cha kati au mishipa kwenye shina kuu. CSF kuzuiwa kutanda na/au kuvyonzwa unaweza kutokea katika kuwa na maji kwenye ubongo (kufungana kwa mishipa mikuu au kufuja damu katika wingo wa ubongo, km, ulemavu waArnold-Chiari), ugonjwa wa ngozi inayofunika ubongo (km, maambukizi, vidonda, maambukizi ya chembe za damu, kutokwa damu zaidi), au kizuizi kutokana na vidonda kwenye ubongo na nyuma ya ubongo (uvyonzi pungufu).
Kifua kikuu
Kabla ya Mapinduzi ya Viwanda, ngano nyingi zinazohusiana na kifua kikuu vampires. Wakati mmoja wa familia walikufa kutokana na hilo, wanachama wengine walioambukizwa bila kupoteza afya yao polepole. Watu waliamini hii kulitokana na mtu awali na TB kuondoa maji maisha kutoka kwa wanachama wengine wa familia.[98]
Nimonia
Virusi vinaweza kulifikia pafu kwa njia nyingi tofauti. Virusi vya kupumua vya sinsitia huenezwa hasa watu wanapogusa vitu vilivyoambukizwa na kisha waguse macho au pua zao.[22]Maambukizi mengine ya virusi hutokea matone kwenye hewa yaliyoambukizwa yakivutwa ndani hadi mapafuni kupitia kinywani au puani.[11]Virusi vinapofika kwenye sehemu ya juu ya njia ya hewa, vinaweza kwenda hadi kwa mapafu ambapo huvamia seli kwenye kuta za njia za hewa, alveoli au parenkaima za mapafu.[22] Virusi vingine kama vya ukambi na hepesi simpleksi vinaweza kufika kwa mapafu kupitia kwa damu.[31] Uvamizi wa virusi hivi kwa mapafu unaweza kusababisha viwango tofauti vya vifo vya seli.[22] Mfumo wa kingamwili ukijaribu kuitika kwa maambukizi haya, uharibifu zaidi wa mapafu unaweza kutokea.[22] Seli nyeupe za damu, hasa seli za mononuklea, kwa kawaida husababisha inflamesheni hii.[31] Pamoja na kuharibu mapafu, virusi vingi huathiri ogani zingine wakati huo huo na kukatiza shughuli zingine za mwilini. Virusi pia huufanya mwili kuwa mwepesi wa kuathiriwa na maambukizi ya bakteria; kwa njia hii nimonia ya bakteria inaweza kutokea kama ugonjwa ambatani[23]
Shinikizo la ndani ya fuvu
Kiwewe kutokana na ubongo kujeruhiwa ni tatizo kubwa inayosababisha maradhi na vifo vingi. Jeraha la ubongo hutokea wakati wa dhiki awali (jeraha msingi) na hatimaye kutokana na upungufu wa damu kwa ubongo unaoendelea (jeraha fuatilizi). Uvimbe wa ubongo, shinikizo la damu kupanda na kushuka, na hali ya upungufu wa oksijeni kwa ubongo vinatambuliwa vyema kuwa matokeo ya jeraha fuatalizi. Katika chumba cha wagonjwa mahututi, ongezeko la shinikizo la fuvu (shinikizo ndani ya fuvu) huonekana mara kwa mara baada ya kuumia ubongo pakubwa (inayotokea kwenye eneo pana) na husababisha upungufu wa damu kwa ubongo inayohatarisha ubongo kuvimba.
Shinikizo la juu la damu
Dalili zingine zinaweza kusababishwa na magonjwa mengine, yani shinikizo la damu linaloletwa na sababu zingine zinazojulikana kama vile magonjwa ya figo au mabadiliko ya mfumo wa homoni. Kwa mfano, unene wa kifua na tumbo, uthibiti mbaya wa sukari, moon facies au mkusanyiko wa mafuta usoni, mkusanyiko wa mafuta mgongoni ("buffalo hump") na purple striae au alama za unene huonyesha dalili ya ugonjwa wa homoni wa Cushing's syndrome.[10] Ugonjwa unaoathiri kikoromeo na acromegaly yaani mwili hutengeneza homoni ya kukuza umbo pia huweza kuleta shinikizo la juu la damu na dalili zake za kawaida huonekana.[10] Wembamba wa mishipa ya tumbo au abdominal bruit inaweza kuwa ni ishara ya renal artery stenosis au kuziba kwa mishipa ya damu ipelekayo damu kwenye figo. Shinikizo la chini la damu katika miguu au mapigo ya mshipa wa mguu yanayochelewa au ukosefu wa mapigo mapigo ya mshipa wa mguu inaweza kuwa ni dalili ya aortic coarctation (kupungua kwa upana wa mshipa mkuu utoao damu kwenye moyo kwenda mwilini). Shinikizo la damu ambalo linalotofautiana sana na kuumwa kwa kichwa, mpapatiko wa moyo, kubadilika rangi ya ngozi, na utoaji jasho ni lazima kuwe na wasiwasi wa pheochromocytoma yaani saratani ya tezi iliyo juu ya figo.[10]
Ugonjwa sugu wa njia za pumzi zilizofungana
Jenetiki huchangia pakubwa katika kutokea kwa ugonjwa sugu wa mapafu yaliyofungana.[1] Ugonjwa huu hutokea zaidi katika jamaa ya watu walio na ugonjwa huu wanaovuta kuliko watu wasiohusiana na wavutaji.[1] Kwa sasa, athari hatari bayana inayorithiwa ni ukosefu wa kinza tripsini ya alfa ya 1.[35] Hatari hii iko juu zaidi hasa iwapo mtu aliye na upungufu wa kinza tripsini ya alfa ya 1 pia ni mvutaji.[35] Hatari hii huchangia takriban asilimia 1-5 ya visa[35][36] na ugonjwa huwepo katika takriban watu 3-4 kwa kila 10,000.[2] Hatari zingine za jenetekia zingali zinachunguzwa,[35], ambapo kuna uwezekano wa kutambua nyingi.[29]
Uvimbe wa fibrosisi
Uvimbe wa fibrosisi hauna tiba.[3] Maambukizi ya mapafu hutibiwa kwa antibiotiki ambazo zinaweza kudungwa ndani ya mishipa, kuvutwa kwa mapua, au kunywewa. Wakati mwingine antibiotiki ya azithromycin hutumika kwa muda mrefu. Kiowevu cha chumvi kilicho na ukolezi wa juu na salbutamol pia inaweza kutumika. Upandikizaji mapafu unaweza kutekelezwa ikiwa utendakazi wa mapafu utaendelea kuzorota. Ubadilishaji vimeng'enya vya wengu na nyongeza ya vitamini inayoweza kuyeyuka kwenye mafuta pia ni muhimu, hasa kwa watoto. Ingawa hakuna ushahidi wa kutosha, watu wengi hutumia mbinu ya kufungua njia ya pumzi kama vile fiziotherapi ya kifua.[1] Wastani wa matarajio ya urefu wa maisha ni kati ya miaka 37 na 50 katika mataifa yaliyostawi.[6] Matatizo ya mapafu husababisha vifo kwa asilimia 80 ya watu.[1]
Mmenyuko wa mzio
Mmenyuko kali ya mzio husababishwa na mwitikio wa mwili karibu kwa dutu yoyote ya kigeni.[11] Vichochezi vya kawaida ni pamoja na sumu kutoka kuumwa na wadudu au miiba, vyakula, na dawa.[10][12] Vyakula ni vichochezi vya kawaida kwa watoto na vijana. Madawa na kuumwa na wadudu na miiba ni vichochezi zaidi vya kawaida katika watu wazima. [5] Vyanzo vya chini ni pamoja na mambo ya kimwili, mawakala wa kibaiolojia (kama vile shahawa), mpira, mabadiliko ya homoni, vioungio vya chakula (kama vile monosodium glutamate na rangi ya chakula), na madawa ambayo hutumiwa kwa ngozi (madawa ya wakati).[8] Mazoezi au halijoto (mojawapo ya joto au baridi) inaweza pia kuchochea anaphylaxis kwa kusababisha tishu fulani za chembe (zinazojulikana kama chembe nguzo) kutoa kemikali ambazo huanzisha mmenyuko mzio.[5][13] Anaphylaxis inayonasababishwa na mazoezi mara nyingi pia inahusishwa na kula baadhi ya vyakula.[4] Kama mmenyuko kali ya mzio hutokea wakati mtu anapokea unusukaputi, chanzo cha kawaida ni baadhi ya madawa ambayo mtu hupewa kuzalisha kupooza (neuromuscular kuzuia mawakala) kiuavijasumu, na mpira.[14] Katika asilimia 32-50 ya matukio, chanzo hakijulikani (idiopathic anaphylaxis).[15]
Saratani ya mapafu
Saratani ya mapafu ni ugonjwa unaohusishwa na ukuaji wa seli katika tishu za mapafu. Tishu hii isipotibiwa, inaweza kuenea kwa njia inayoitwa metastasisi kwa tishu zilizokaribu au kwa mwili. Saratani zinazoanzia kwa mapafu, ziitwazo saratani za kwanza, ni kasinomasi zinazotoka kwa seli za epitheliumu. Aina kuu za saratani ni kasinoma ya mapafu ya seli ndogo (KMSN), pia huitwa saratani ya seli ya oat, na kasinoma ya mapafu ya seli kubwa (KMSK). Dalili inayojulikana sana ni kukohoa (pamoja na kukohoa damu), kupoteza uzito na upungufu wa pumzi.[1]
Ugonjwa sugu wa njia za pumzi zilizofungana
Ugonjwa sugu wa kufungana kwa njia za hewa unaweza kutokea kwa wanyama wengine kadhaa na unaweza kutokana na kutangamana na moshi wa sigara.[123][124] Hata hivyo wingi wa ugonjwa huu ni mdogo. [125] Katika farasi ugonjwa huu pia hujulikana kama kufungana kwa mara kwa mara kwa njia za hewa na hutokana na mwitiko wa aleji kwa majani makavu yaliyo na kuvu.[126] Ugonjwa sugu wa kufungana kwa mapafu hupatina sana kwa mbwa wazee.[127]
Malaria
Ingawa maambukizi ya pamoja ya VVU na malaria husababisha ongezeko la vifo, hili si tatizo kuu likilinganishwa na maambukizi ya pamoja ya VVU/kifua kikuu, kwa sababu magonjwa hayo mawili huathiri rika mbili tofauti, huku malaria ikiwa imeenea miongoni mwa watoto ,kifua kikuu kimeenea miongoni mwa watu wazima. [95] Ingawa maambukizi ya pamoja ya VVU/malaria huleta dalili zisizo kali zaidi zikilinganishwa na maambukizi ya pamoja ya VVU na TB, VVU na malaria huchangia kuenea kwa kila mmojawapo. Athari hii hutokana na malaria kuongeza wingi wa virusi mwilini huku VVU ikiongeza uwezekano wa mtu kuambukizwa malaria. [96]
Kupenyeza kwa ubongo
upenyezi ya ubongo, pia inajulikana kama obliteration sisteni , ni jeraha la upande athari za juu shinikizo ndani ya ubongo ambapo ubongo unahama kutoka katika sehemu yake ya kawaida hususani ubongo katika fuvu la kichwa. Ubongo huweza kuhama na miundo vile kama falksi ya ubongo, tentoriumu serebeli, na hata kwa njia ya tundu liitwalo forameni magnamu katika mwisho wa kitako cha fuvu la kichwa (ambapo uti wa mgongo unaunganishwa na ubongo). kujipenyeza kwa ubongo husababishwa na mambo kadhaa ambayo husababisha athari ya molekuli na kuongeza shinikizo ndani ya ubongo (ICP): ambayo inajumuisha{2,}kiwewe,kuumia ubongo, kiharusi, au kusababisha uvimbe kwenye ubongo. [2] Kwa sababu kupenyeza kwa ubongo kunaweka shinikizo kubwa katika sehemu ya ubongo na hivyo kupunguza mzunguko wa damu katika sehemu mbalimbali ya ubongo, mara nyingi hii ina madhara kwa mwili. Kwa hiyo, hatua madhubuti zinachukuliwa katika hospitalini ili kuzuia hali ili kupunguza shinikizo la ndani ya fuu la kichwa. kujipenyeza kwa ubongo pia kunaweza pia kutokea vilevile pasipo ongezeko la ICP kwa mfano wakati hematomas umetendeka kwa mpaka katika sehemu moja ya ubongo. [4]
Mfupa
Mfupa ni tishu ngumu katika mwili mwa binadamu na wanyama wenye uti wa mgongo. Mifupa inahimili ogani nyingine mwilini na kuuwezesha kusimama. Mifupa ni pia kinga kwa sehemu muhimu sana kama vile mifupa ya fuvu inakinga ubongo na ubavu wa kifua unaokinga moyo na mapafu.
Mmenyuko wa mzio
Kuna uwezekano mkubwa wa kupona wakati kiini kinajulikana na mtu kupata matibabu ya haraka.[31] Hata kama kiini hakijulikana, kama tiba ya kuzuia mmenyuo ipo, mtu-husika kwa kawaida hupata nafuu ya haraka.[4] Kama mtu atakufa, kwa kawaida huwa ni kutokana na tatizo la kupumua (haswa kufungika kwa mkondo-ewa) au mshtuko wa moyo.[10][22] Anaphylaxis husababisha kifo kwa asilimia 0.7–20% ya visa.[4][9] Baadhi ya vifo vimetokea baina ya dakika chache tu.[5] Watu wanaougua anaphylaxis inayotokana na kufanya mazoezi mara nyingi huwa na matokeo mazuri, huku wakipata visa kidogo na visivyokuwa hatari kadri wanavyoendelea kuzeeka.[32]
Dawa za mfadhaiko
Katika mwaka wa 1951, watu wawili kutoka Hospitali ya Sea View katika kisiwa cha Staten, Irving Selikoff na Edward Robitzek, walianza kufanya utafiti wa kiafya kwa vikolezo viwili vipya vya kupambana na kifua kikuu kutoka Hoffman-LaRoche, isoniazidi na iproniazidi. Ni wagonjwa waliolemewa na ugonjwa pekee waliotibiwa hapo awali; hata hivyo, hali yao iliendelea kuwa bora kwa kasi kikubwa. Selikoff na Robitzek waligundua "mchangamsho mpole kwa ujumla...wagonjwa walionekana kuwa na nguvu mpya na kwa kweli, mara kwa mara jambo hili lilisababisha matatizo ya kinidhamu." [9] Matumaini ya tiba ya kifua kikuu katika majaribio ya hospitali ya Sea View yalijadiliwa kwa msisimuko katika vyombo vikuu vya habari. Katika mwaka wa 1952, baada ya kujifunza kuhusu madhara ya uchochezi ya isoniazidi, mtaalamu wa saikolojia kutoka Cincinnati, Max Lurie, aliijaribu kuitumia kwa wagonjwa wake. Katika mwaka uliofuata, yeye na Harry Salzer waliripoti kuwa isoniazidi ilipunguza mfadhaiko katika theluthi mbili ya wagonjwa wao na wakaunda neno dawamfadhaiko kuelezea kitendo hiki. [10] Tukio sawa na hili lilifanyika Paris, ambako Jean Delay, mkuu wa taaluma ya tiba ya magonjwa ya akili katika hospitali ya Sainte-Anne, aligundua madhara ya isoniazidi kutoka kwa wenzake wa taaluma ya magonjwa ya mpumuo katika hospitali ya Cochin. Katika mwaka wa 1952, kabla ya Lurie na Salzer, Delay, pamoja na mkaazi Jean-Francois Buisson, alitoa taarifa kuhusu athari chanya ya isoniazidi kwa wagonjwa waliofadhaika. [11] Kwa sababu zisizohusiana na ufanisi wake, matumizi ya isoniazidi kama dawamfadhaiko hatimaye yalitolewa maanani na kubadilishwa na dawa yenye sumu zaidi ya iproniazid, [10] ingawa bado ni msingi wa matibabu ya kifua kikuu. Njia ya utendakazi ya dawamfadhaiko ya isoniazidi bado haieleweki vyema. Inakisiwa kwamba athari zake zinatokana na kuzuiliwa kwa oksidesi diamini, pamoja na uzuiaji dhaifu wa oksidesi ya monoamini A. [12]
Jeraha la moto
Prognosisi huwa duni zaidi kwa waliochomeka sehemu kubwa, wazee, na wanawake. Kuwepo kwa jeraha kwa kuvuta moshi, majeraha mengine makubwa kama vile kuvunjika kwa mafupa marefu, na magonjwa mengine makali yanayoambatana (kwa mfano ugonjwa wa moyo, kisukari, ugonjwa wa akili, na nia ya kujiua) pia huchochea prognosisi. Takriban, asilimia 4 hufa, kwa waliolazwa kwa vituo vya majeraha ya moto nchini Marekani, matokeo hutegemea kiwango cha jeraha. Kwa mfano, walazwao na jeraha chini ya asilimia 10 ya mwili walikuwa na uwezekano wa kufa wa chini ya asilimia 1, ilhali walio na zaidi ya asilimia 90 walikuwa na uwezekano asilimia 85 wa kufa. Nchini Afuganistan, ni nadra kwa watu walio na majeraha zaidi ya asilimia 60 kuishi. Baux score imetumika kwa muda mrefu kuamua prognosisi ya majeraha makubwa; hata hivyo, kwa sababu ya utunzaji bora, sio hivyo tena Alama hubainishwa kwa kuongeza ukubwa wa jeraha (asilimia  ya mwili) kwa umri wa mtu ambaye huwa karibu au sawa na hatari ya uwezekano wa kifo.
Kifua kikuu
Dalili za kawaida za maambukizi ya kifua kikuu kinacholeta madhara ni kikohozi sugu na kukohoa damu, Kohozi, homa, kutokwa na jasho usiku, na kukonda. Maambukizi ya viungo vingine husababisha dalili mbalimbali. Njia ya kitaalamu ya utambuzi wa kifua kikuu kwa kutumia eksirei ya kuchunguza ugonjwa hujulikana kama eksirei ya kifua na pia wanatumia hadubini na kufanya uchunguzi wa vimelea maradhi vya majimaji ya mwilini. Uchunguzi wa kifua kikuu kisicholeta madhara hutumia kipimo kiitwacho kipimo cha ngozi (TST) na vipimo vya damu.
Shinikizo la ndani ya fuvu
ICP iliyoongezeka sana, kama imesababishwa na kidonda kwenye sehemu moja (km kidonda kwa ubongo) inaweza kusababisha kusonga kwa ubongo kutoka katikati, taratibu hatari ambapo ubongo unasonga upande mmoja kutokana na uvimbe mkubwa kwenye tuve ya ubongo. Kuhama kwa ubongo kutoka katikati kunaweza kubana vyumba na kusababisha maji kukusanyika kwenye ubongo.[11] Kisio ni hatari sana kwa wagonjwa walio na ubongo iliyosonga kutoka katikati kuliko wasio nayo. Tokeo jingine la kutisha la kuongezeka ICP ikijumuishwa na njia ya mchakato niubongo kusonga (kawaida ndani kabisa au chini). Katika kusonga ndani, mtindo wa kusonga ndani hubanwa dhidi ya nafasi wazi ya kifuniko cha ubongo, mara nyingi kusababisha shina la ubongo kubanwa. Ikiwa kubanwa kwa shina la ubongo kunahusika, hii inaweza kusababisha matatizo ya kupumua hata kifo. Kusongea huku mara nyingi hujulikana kama "kunyata".
Kifua kikuu
Kifua kikuu kwa kawaida kinaathiri mapafu, lakini pia kinaweza kuathiri sehemu nyingine za mwili.
Kifua kikuu
Albert Calmette na Camille Guérin mafanikio ya kwanza ya kweli mafanikio katika utoaji wa chanjo dhidi ya kifua kikuu katika 1906. kwa kutumia mnachuja ya ngombe kufikika kifua kikuu. Ilikuwa inaitwa (bacillus of Calmette and Guérin) (BCG). Chanjo ya BCG mara ya kwanza kutumika juu ya binadamu katika 1921 nchini Ufalansa.[106] Lakini tu kupokea kukubalika kuenea katika Marekani, Uingereza, and Ujerumani na baada ya Vita Kuu ya II. [107]
Kifua kikuu
Katika Ulaya, viwango vya ugonjwa wa kifua kikuu ulianza kupanda katika miaka ya 1600 mapema kwa ngazi kilele katika miaka ya 1800, wakati unasababishwa karibu 25% ya vifo vyote.[108] Vifo vya kisha ilipungua karibu 90% kwa miaka ya 1950.[109] Maboresho katika afya ya umma alianza kwa kiasi kikubwa kupunguza viwango vya ugonjwa wa kifua kikuu hata kabla ya kuwasili kwa [[streptomycin] na kiviujasumu nyingine. Ingawa ugonjwa alibakia tishio kubwa kwa afya ya umma ambao vile. Wakati Medical Council Utafiti iliundwa katika Uingereza katika 1913, lengo yake ya awali ilikuwa kifua kikuu utafiti. [110]
Kifua kikuu
Katika mwaka 1946, maendeleo yastreptomycin Kiviujasumu alifanya matibabu ya ufanisi na tiba ya TB ukweli. Kabla ya kuanzishwa kwa dawa hii, matibabu tu (isipokuwa sanatoria) alikuwa upasuaji kuingilia, ikiwa ni pamoja na "“mbinu pneumothorax”, ambayo wanaohusika kuanguka uvimbe walioambukizwa na "kupumzika" ni na kuruhusu vidonda tuberculous kuponya. [111] kuibuka wa MDR-TB ina tena ilianzisha upasuaji kama chaguo ndani ya kiwango kukubalika kwa ujumla wa huduma katika kutibu magonjwa ya TB. Hali kwa sasa hatua za upasuaji kuhusisha kuondolewa makijishimo ya patholojia ya kifua ("bullae") katika mapafu ya kupunguza idadi ya bakteria na kuongeza mfiduo wa bakteria iliyobaki kwa madawa katika mfumo wa damu, na hivyo ukipungua jumla bakteria mzigo na kuongeza ufanisi wa utaratibu ya tiba ya Kivuijasumu.[112] Matumaini ya TB kabisa kuondoa (cf. smallpox), walikuwa kwa kimbilio baada ya kupanda ya Matatizo sugu katika miaka ya 1980. Liofufuka baadae ya kifua kikuu ilisababisha tamko la dharura ya afya ya kimataifa na Shirika la Afya Duniani mwaka 1993. [113]
Shinikizo la juu la damu
Shinikizo la damu lililo juu kupita kiasi (sawa au zaidi ya 180 au diastolic ya 110, wakati mwingine huitwa shinikizo la damu linaloweza kuleta kifo au linaloharakisha kifo) inatambulika kama "hali ya hatari ya shinikizo la juu la damu." Shinikizo la damu vinavyozidi vipimo hivi vinaonyesha hali kubwa ya hatari ya ugonjwa huu. Watu wenye viwango hivi vya shinikizo la damu wanaweza wasiwe na dalili zozote, ila wanaweza kulalamika kuumwa kwa kichwa (asilimia 22% ya wagonjwa)[11] na kuwa na kizunguzungu kuliko watu wa kawaida.[8] Dalili zingine za hali ya hatari ya shinikizo la damu ni kutoona vizuri au kutopumua vizuri kwa sababu moyo haufanyi kazi vizuri au kutojisikia vizuri uchovu kwa sababu mafigo yanashindwa kufanya kazi.[10] Watu wengi wenye hali ya hatari ya shinikizo la damu wanatambulika kuwa na msukumo mkubwa wa damu, lakini vichocheo vingine vinaweza kuongezea msukumo.[12]
Maambukizo
Njia za maambukizo zinatofautiana. Mafua husababishwa na virusi zinazoweza kutoka mwilini mwa mgonjwa anayekohoa au virusi zinaweza kuvuka umbali mdogo kwa hiyo watu wa karibu wanaweza kupokea vidubini hivi bila kumgusa mtu. 
Kiharusi
Kiharusi, ambacho pia hujulikana kama ajali ya ubongo na mishipa (CVA), chukizo la ubongo na mishipa chukizo (CVI), au shambulizi la ubongo, ni pale ambapo hali duni ya mtiririko wa damu kwenye ubongo husababisha kufa kwa kiini uhai.
Mkanda wa jeshi
Kirusi cha Zoster Varisela kina kiwango cha juu cha uambukizaji na kimeenea duniani kote, [48] na kina kiwango imara sana chha maambukizi kutoka kizazi kimoja hadi kingine. [49] VZV ni ugonjwa hafifu kwa mtoto mwenye afya nzuri katika nchi zilizoendelea. Hata hivyo, varisela inaweza kusababisha kifo kwa watu wanaoambukizwa baadaye maishani au walio na kiwango cha chini cha kinga. Idadi ya watu katika kundi hili la hatari kuu imeongezeka, kutokana na janga la VVU na ongezeko la matibabu ya kukandamiza kinga. [50] Maambukizi ya varisela katika taasisi kama vile hospitali pia ni tatizo kubwa, hasa katika hospitali zinazowahudumia watu hawa wenye hatari kuu. [51]
Kifua kikuu
Chanjo tu sasa inapatikana kama ya 2011 ni bacillus Calmette– Guérin (BCG). Ambayo, wakati ni ufanisi dhidi ya ugonjwa kusambazwa katika utoto, unampa ulinzi dhidi ya kuambukizwa TB haiendani mapafu. [65] Hata hivyo, ni wengi sana kutumika chanjo duniani kote, na zaidi ya 90% ya watoto wote kuwa chanjo. [6]Hata hivyo, kinga ni kuvuta itapungua baada ya miaka kumi.[6] Kama kifua kikuu ni kawaida katika zaidi ya Canada, Uingereza, na Marekani, BCG ni tu unasimamiwa na watu katika hatari ya juu. [66][67][68] Sehemu ya hoja akisema dhidi ya matumizi ya chanjo ni kwamba inafanya ngozi tuberculin mtihani uongo chanya, na kwa hiyo, hakuna wa matumizi katika uchunguzi.[68] idadi ya chanjo mpya ni sasa katika maendeleo[6]
Sepsisi
Sepsisi husababishwa na mwitikio wa kinga unaochochewa na maambukizi.[3][4] Maambukizi haya mara nyingi husababishwa na bakteria, lakini pia yanaweza kusababishwa na kuvu, virusi, au vimelea.[3] Viungo vinavyoathiriwa na maambukizi makuu mara nyingi vinajumuisha: mapafu, ubongo, kibofu cha mkojo, ngozi na viungo vya fumbatio. Vipengele vya hatari vinajumuisha umri mchanga au uzee, mfumo wa kinga uliodhoofishwa na hali kama vile saratani au kisukari, na jeraha kuu au maunguzo.[2] Utambuzi hutegemea kutimiza angalau vigezo viwili vya sindromu ya kimfumo ya mwitikio wa inflamesheni (SIRS) kutokana na maambukizi tarajiwa. Uchunguzi wa damu hupendekezwa ikiwezekana kabla ya kuanza kutumia antibiotiki; hata hivyo maambukizi ya damu si muhimu ili kudhibitisha ugonjwa huu.[3] Upigaji picha za kimatibabu unapaswa kufanywa ili kufahamu eneo la maambukizi.[1] Visababishi vingine vinavyoweza kusababisha ishara na dalili sawa na hizi zinajumuisha: anafilaksisi, kushindwa kwa utendakazi wa tezi za adrenali, kiasi cha chini cha damu, kushisndwa kwa moyo, na uemboli wa mapafu na kadhalika .[3]
Jeraha sugu
Kiasi kikubwa zaidi cha rishai na tishu iliokufa katika jeraha huongeza uwezekano wa kuambukizwa kwa kuwa kama kitoa huduma kwa ukuaji wa bakteria mbali na kinga ya mwili.[8] Kwa kuwa bakteria hustawi kwenye tishu zilizokufa, majeraha mara nyingi huondolewa tishu kwa upasuaji ili kuondoa tishu iliyo dhoofishwa.[25] Kuondolewa tishu iliyokufa na kutoa maji ya jeraha ni sehemu muhimu ya matibabu ya vidonda vya wagonjwa wa kisukari, ambavyo vinaweza kulazimu kukatwa sehemu ya mwili kama maambukizi yatakithiri. Kuondolewa kimitambo kwa bakteria na tishu zilizodhoofika ndio wazo nyuma umwagiliaji wa jeraha , ambayo hutimizwa kwa kutumia umwagiliaji wa kutumia mtambo.[8]
Kifua kikuu
Kwa watu wengi, maambukizi ya nta na hafifu. Uharibifu wa tishu na nekrisisi mara nyingi husawazishwa na adilifu. [47] Tishu zilizoathirika hubadilishwa kuwa kovu na matundu huujazwa kwa kisiesheni ya nekritiki. Wakati wa kuugua, baadhi ya mashimo hayo huungana na mapito ya hewa bronchi na nyenzo hii inaweza kutoka kwa kikohozi. Ni aina ya bakteria hai, na hivyo inaweza kueneza maambukizi. Tiba sahihi kiviujasumu inaua bakteria na inaruhusu uponyaji. Juu ya tiba, maeneo yaliyoathirika hatimaye kubadilishwa na tishu kovu. [47]
Shambulio la mfululizo la kifafa
Kisababishi, umri wa mtu, na muda ambao tukutiko hudumu ni vipengele muhimu katika matokeo. Shambulio la mfululizo la kifafa hutokea katika hadi watu 40 kati ya watu 100,000 kila mwaka. Hufikisha hadi asilimia 1 ya watu ambao hutembelea kitengo cha dharura. Kati ya asilimia 10 hadi 30 ya watu walio na shambulio la mfululizo la kifafa hufariki katika muda wa siku 30.
Kifua kikuu
Shirika la Afya Duniani alitangaza TB "ya afya ya kimataifa dharura" katika 1993. [6] na katika 2006, TB Stop Ushirikiano maendeleo Mpango wa Kimataifa Stop kifua kikuu kwamba lengo la kuokoa maisha ya milioni 14 kati ya uzinduzi wake na 2015.[69] idadi ya malengo ya wana kuweka si uwezekano wa kupatikana kwa 2015, hasa kutokana na ongezeko katika kifua kikuu HIV-kuhusishwa na kuibuka wa kifua kikuu sugu nyingi (MDR-TB).[6] [[ mfumo wa kifua kikuu] uainishaji maendeleo na Jamii ya Marekani Thoracic hutumiwa hasa katika mipango ya afya ya umma. .[70]
Ukimwi
Manufaa ya matibabu hujumuisha upungufu wa hatari ya kuendelezwa kwa VVU na kupunguka kwa hatari ya kifo.[130]Katika mataifa yaliyostawi matibabu pia huboresha afya ya mwili na ya akili.[131] Matibabu hupelekea kupunguza kwa 70% hatari ya kupata kifua kikuu.[126] Manufaa ya nyongeza hujumuisha upungufu wa hatari ya kusambazwa kwa ugonjwa huu hadi kwa wenzi kingono, na upungufu wa kusambazwa kwa maambukizi kutoka kwa mama hadi mtoto. [126]
Kikohozi kikuu
Inakadiriwa kwamba kifaduro huwaathiri watu milioni 16 kote duniani kila mwaka.[13] Idadi kubwa ya visa hutokea katika mataifa yanayostawi na watu wa umri wowote wanaweza kuathiriwa[9][13] Mwaka wa 2013, ugonjwa huu ulisababisha vifo 61,000 – vilivyoshuka kutoka vifo 138,000 mwaka wa 1990.[14] Karibu 2% ya watoto wanaoambukizwa wakiwa wa chini ya mwaka mmoja hufa.[4] Maelezo ya mizuko ya ugonjwa huu yalitolewa kwa mara ya kwanza katika karne ya 16. Bakteria inayosababisha ugonjwa huu ilitambuliwa mwaka wa 1906. Chanjo yake ilipatikana katika miaka ya 1940.[5]
Kisukari aina ya 2
Upasuaji wa kupunguza uzito wa mwili ni hatua bora ya kutibu kisukari kwa watu wanene kupita kiasi.[48]Wengi wao huweza kudumisha viwango vya kawaida vya sukari ya damu kwa kutumia kiasi kidogo cha dawa au kutotumia matibabu yoyote baada ya upasuaji,[49] hivyo idadi ya muda mrefu ya vifo hupungua.[50] Hata hivyo, kuna hatari ya muda mfupi ya chini ya asilimia 1, ya kufa kutokana na upasuaji.[51] Kizingiti cha kielezo cha uzani wa mwili cha wakati mwafaka wa upasuaji hakijulikani vyema.[50]Hata hivyo, inapendekezwa kuwa chaguo hili lizingatiwe kwa watu wasioweza kudhibiti uzito na sukari ya damu.[52]
Kifua kikuu
tiba si rahisi na inabidi kupewa dawa nyingi za kinga mwili kwa kipindi kirefu. Mawasiliano ya kijamii pia yanapimwa na kutibiwa kama inavyotakiwa. Dawa zinazoshindwa kutibu magonjwa ni tatizo kubwa la maambukizi sugu mengi ya kifua kikuu]] (MDR-TB).
Moyo kushindwa kusambaza damu kwa ghafla
Baadhi ya matukio itahitaji ushauri unaoibuka na upasuaji wa kifua na moyo. Kushindwa kwa moyo kutokana na urudishaji damu ukiwa wa ghafla unatakiwa upasuaji wa dharura uanaohusiana na vifo kwa wingi. Kushindwa kwa Moyo huweza kutokea baada ya kupasuka kwa aneurisimu ya chumba cha moyo[[]]. Hayo huweza kutengenezwa baada ya uinifarakti wa maiokaridiali,utakuwa umesababisha kizuizi cha damu inayoathiri moyo,kama mpasuko katika ukuta huru. Kama mpasuko uko kwenye septamu ya ndani ya chumba cha moyo, inaweza kuunda ulemavu wa septali ya chumba cha moyo. Sababu nyingine za kuzuia damu inayoathiri moyo pia zinahitaji kuingilia kati kwa kutumia upasuaji, ingawa matibabu ya haraka pembeni mwa kitanda yanaweza kutosha. Ni lazima pia kuamua kama mgonjwa alikuwa na historia ya ugonjwa wa moyo tangu kuzaliwa kwa jinsi mara kwa mara anavyopata matatizo ya kuathiriwa kwa ndani kwa umbo la moyo pamoja na tishu hai za bandia na sehemu zinazopitisha damu nje ya mfumo wake ili kuendeleza uharibifu, na hivyo kusababisha moyo kushindwa kusambaza damu kwa ghafla.
Magonjwa ya kuku
Ugonjwa huu unapomjia kuku kwa nguvu, hufa ghafla. Unapomjia taratibu kuku husinzia na manyoya yake huvurugika. Shingo huinamia nyuma. Upanga na ndevu hupanuka. Kuku huishiwa hamu ya kula chakula, na kuharisha kinyesi cheupe. Baadhi ya kuku huvuta pumzi kwa shida na kutoa sauti ya mkwaruzo. Mfugaji amwarifu bwana mganga wa wanyama aliye karibu naye, na atamshauri dawa za kutumia. Usafi wa nyumba na uwanya wa kuku ndiyo msingi wa kuzuia ugonjwa huu. Kuku walioshikwa na ugonjwa huu watengwe haraka na baadaye wachomwe moto. Kuku wachanjwe dawa mapema kwenye sehemu ambazo ugonjwa huu hutokea mara kwa mara.
Kifua kikuu
Maambukizi mengi hayana dalili wala hayaleti madhara. Lakini moja kati ya maambukizo kumi yasiyoleta madhara hatimaye huendelea na kuwa ugonjwa kamili. Kama kifua kikuu kisipotibiwa, kinaua zaidi ya 50% ya watu walioambukizwa.
Mmenyuko wa mzio
Watu wenye magonjwa kali kama vile pumu, ukurutu, au mzio wa usumbufu wana hatari kubwa ya mmenyuko kali ya mzio kutoka kwa vyakula, mpira, na mawakala wa kutofautisha miali. Watu hawa hawana hatari kubwa ya kutumia madawa ya kutumia sindano au miiba.[5][10] Utafiti moja katika watoto walio na mmenyuko kali ya mzio waligundua kuwa asilimia 60 walikuwa na historia ya magonjwa kali ya awali. Zaidi ya asilimia 90 ya watoto ambao hufariki kutokana na mmenyuko kali ya mzio wana pumu.[10] Watu ambao wana matatizo yanaosababishwa na mlingoti wa chembechembe nyingi sana katika tishu zao (mastocytosis) au ambao matajiri wako katika ongezeko la hatari.[5][10] Jinsi kuwa na mrefu zaidi tangu mfiduo wa mwisho kwa wakala ambaye alisababisha mmenyuko kali ya mzio, kupunguwa kwa hatari ya mmenyuko mpya.[4]
Saratani ya mapafu
Ulimwenguni, saratani ya mapafu ni ya kawaida katika swala la tukio na kifo. Katika 2008, kulikuwa na milioni 1.61 za hali mpya, na vifo milioni 1.38 kwa sababu ya saratani ya mapafu. Viwango vilivyo juu sana kiko Uingerezani na Kaskazini Marekani.[11] Sehemu ya watu wanaoweza kupata saratani ya mapafu zaidi ni wale waliozidi umri wa miaka 50 wanao historia ya uvutaji wa sigara. Kwa kutofautisha kiwango cha vifo kwa wanaume, iliyoanza kushuka zaidi miaka ishirini iliyopita, viwango vya vifo kutokana na saratani ya mapafu kwa wanawake vimeongezeka zaidi katika kipindi cha miaka kumi zilizopita, na vinaanza kutulia.[109] Nchini Marekani, hatari ya kupata saratani ya mapafu ni asilimia 8 kwa wanaume na asilimia 6 kwa wanawake. [1]
Ugonjwa sugu wa njia za pumzi zilizofungana
Katika ugonjwa sugu wa mapafu yaliyofungana, inaweza kuchukua muda mrefu zaidi kutoa pumzi kuliko kuivuta.[16] Kubanwa kifua kunaweza kutokea[9] ingawa hakutokei sana na kunaweza kusababishwa na tatizo lingine.[10] Watu walio na njia za pumzi zilizofungana wanaweza kuwa na kukorota au sauti ndogo pumzi inapoingia mapafuni, wanapochunguzwa kwa stethoskopu.[16] Kifua cha duara ni dalili bayana ya ugonjwa sugu wa mapafu yaliyofungana lakini huwa nadra.[16] Hali ya kiweko chenye miguu mitatuinaweza kutokea ugonjwa unapozidi.[2] Ugonjwa huu ukizidi husababishashinikizo kwenye ateri za mapafu, ambayo hushinikiza ventrikali ya kulia ya moyo.[4][17][18] Hali hii huitwa ugonjwa wa moyo na mapafu, na husababisha dalili za kufura miguu[9] na kufura kwa mishipa ya shingo.[4] Ugonjwa sugu wa mapafu yaliyofungana hutokea zaidi kuliko ugonjwa mwingine wowote wa mapafu kama kisababishi cha ugonjwa wa moyo na mapafu.[17] Ugonjwa wa moyo na mapafu umekuwa nadra tangu kuvumbuliwa kwa oksijeni ya mtungi. [2] Mara nyingi ugonjwa sugu wa mapafu yaliyofungana hutokea pamoja na magonjwa mengine kufuatia vipengele vinavyosababisha magonjwa haya yote.[3] Magonjwa haya ni pamoja na: ugonjwa wa moyo wenye iskemia, shinikizo la juu la damu, kisukari melitasi, kuharibika kwa misuli, osteoporosisi, saratani ya mapafu, hali ya wasiwasi na mfadhaiko.[3] Hisia ya kuwa na kuchoka kila wakati hutokea sana kwa watu walio na ugonjwa mkali.[9] Kucha za vidole kurungungika ni hali isiyotokea katika ugonjwa sugu wa mapafu yaliyofungana pekee, hivyo inapaswa kuchunguzwa mara moja ili kubaini hali fiche ya saratani ya mapafu.[19]
Ugonjwa sugu wa njia za pumzi zilizofungana
File:Ramani ya dunia ya ugonjwa sugu wa kufungana kwa njia za hewa - DALY – Shirika la Afya Duniani2004.svg Ugonjwa sugu wa kufungana kwa njia za hewa huzidi polepole na hatimaye unaweza kusababisha kifo. Inakadiriwa kuwa asilimia 3 ya ulemavu wote inahusiana na ugonjwa sugu wa kufungana kwa njia za hewa. [101] Sehemu ya ulemavu unaotokana na ugonjwa sugu wa kufungana kwa njia za hewa ulimwenguni imepungua tangu mwaka wa 1990 hadi 2010 kutokana na kuboreshwa kwa hali ya hewa ndani ya nyumba hasa Asia.[101] Idadi ya miaka ya kuishi na ulemavu unaotokana na ugonjwa sugu wa kufungana kwa mapafu, hata hivyo, imeongezeka. [102] Kiwango ambacho ugonjwa sugu wa kufungana kwa njia za hewa huzidi hutofautiana kulingana na kuwepo kwa mambo yanayoashiria matokeo mabaya kama vile: kufungana sana kwa kupita kwa hewa, uwezo duni wa kufanya mazoezi, upungufu wa pumzi, uzani wa chini au wa juu Zaidi, matatizo ya moyo yanayotokana na msongamano, uvutaji unaoendelea, na maumivu zaidi ya mara kwa mara.[4] Matokeo ya muda mrefu ya ugonjwa sugu wa kufungana kwa njia za hewa yanaweza kukadiriwa kwa kutumia kielezo cha KUASHIRIA ambayo hutoa alama ya sufuri hadi kumi kulingana na Kiasi cha hewa inayopumuliwa nje kwa lazima1, kielezo cha uzito wa mwili, umbali aliotembea kwa dakika 6, na kipimo cha disnia kilichobadilishwa cha Halmashauri ya Utafiti wa Tiba.[103] Kupoteza uzani sana ni ishara mbaya. [2] Matokeo ya upimaji wa pumzi pia ni kibashiri kizuri cha hali ya baadaye ya ugonjwa lakini si bora kama kielezo cha KUASHIRIA.[2][10]
Kifua kikuu
Chanjo ya BCG ina mapungufu, na utafiti wa kuendeleza chanjo ya TB mpya ni unaoendelea.[119] idadi ya wagombea uwezekano ni sasa katika majaribio ya awamu ya I na II kliniki .[119] Mbili mbinu kuu ni kuwa kutumika kujaribu kuboresha ufanisi wa chanjo zinapatikana. Moja inahusisha mbinu kuongeza chanjo subunit kwa BCG, wakati mkakati mwingine ni kujaribu kujenga mpya na bora chanjo hai. [119] MVA85A, mfano wa chanjo subunit, sasa katika majaribio nchini Afrika Kusini, ni msingi juu ya virusi vya vinasaba kufura ngozi.[120] Chanjo ni unaotarajiwa kuwa na jukumu muhimu katika matibabu ya wote fiche na ugonjwa hai.[121]
Mmenyuko wa mzio
Sumu kutoka wadudu wanaochoma au kuuma wadudu kama vile nyuki na nyigu (Hymenoptera) au wadudu wanaobusu (Triatominae) wanaweza kusababisha mmenyuko kali ya mzio.[3][18] Kama mtu alikuwa na mmenyuko kwa sumu katika siku za nyuma, na ilikuwa zaidi ya mmenyuko wa mitaa karibu na eneo la kuumwa, wao wana hatari kubwa kwa mmenyuko kali ya mzio katika siku zijazo.[19][20] Hata hivyo, nusu ya watu ambao wanakufa kutokana na anaphylaxis hawakuwa na maenezi (utaratibu) kwa mmenyuko hapo awali.[21]
Kifua kikuu
Kuzuia Kifua kikuu na kudhibiti juhudi kimsingi kunategemea chanjo ya watoto wachanga na kugundua matibabu sahihi ya matukio hai. [6] Shirika la Afya Duniani (WHO) imepata baadhi ya mafanikio mazoezi kuboresha tiba, na kupungua kwa idadi ndogo ya kesi. [6]
Kifua kikuu
Mycobacteria zingine zinazojulikana ni pamoja na "M. leprae," "M. avium," na "M. kansasii". Hizi aina mbili za mwisho zinajulikana kama "nontuberculous mycobacteria "(NTM). NTM hazisababishi kifua kikuu au ukoma, lakini husababisha magonjwa ya mapafu yanayofanana na kifua kikuu [29]
Kifua kikuu
India ilikuwa ya juu jumla ya idadi ya wagonjwa wa TB duniani kote katika 2010, kwa sehemu kutokana na usimamizi mbovu ugonjwa ndani ya sekta binafsi ya afya. Mipango kama vile Programu ya Taifa ya Kifua Kikuu karatasi ya kufikiria tena ni kusaidia kupunguza viwango vya TB miongoni mwa watu wanaopata huduma ya afya ya umma.[117][118]
Ubongo
Maoni ya awali yaligawanyika ikiwa makao makuu ya nafsi yako katika ubongo au moyo. Kwa upande mmoja, ilikuwa vigumu kutoona ukweli kwamba ufahamu unahisiwa kuwa katika kichwa, na kwamba kupigwa kwa kishindo kikubwa katika kichwa kunaweza kusababisha kupoteza fahamu kwa urahisi zaidi kuliko kupigwa kifuani, na kwamba kichwa kutikisa kichwa husababisha kizunguzungu. Kwa upande mwingine, uchunguzi wa juujuu wa ubongo unadhihirisha kiungo ajizi, ukilinganishwa na moyo ambao hupigapiga kila wakati. Kukoma kwa mpigo wa moyo unamaanisha kifo; hisia kali huleta mabadiliko katika mpigo wa moyo, na mara nyingi hisia za huzuni husababisha hisia ya maumivu katika sehemu za moyo ("maumivu ya moyo"). Aristotle alipendelea moyo, na kudhania kwamba kazi ya ubongo ilikuwa tu kupoesha damu. Democritus, mvumbuzi wa nadharia ya atomiki ya dutu, alipendelea nafsi yenye sehemu tatu, akili ikiwa katika kichwa, hisia katika moyo, na tamaa katika sehemu karibu na ini.[98] Haipokrates, "baba wa matibabu" , alikuwa aliupendelea ubongo kabisa. Katika On the Sacred Disease, maelezo yake kuhusu kifafa, aliandika:
Kiharusi
Kipengele cha hatari kikuu cha kiharusi ni shinikizo la juu la damu. Vipengele vingine vya hatari ni pamoja na kvuta tumbako, unene, wingi wa kolesteroli ya damu, kisukari, TIA ya awali, na mipigo ya moyo isiyo ya kawaida na kadhalika. Kiharusi cha iskemia kwa kawaida husababishwa na kuzibwa kwa mshipa wa damu. Kiharusi cha kuvuja damu husababishwa na kuvuja damu moja kwa moja kwenye ubongo au kwenye mwanya unaozunguka ubongo. Damu inaweza kuvuja kufuatia kuvimba kwa msihipa ya ubongo. Kwa kawaida utambuzi hufanywa kwa upigaji picha wa kimatibabu kama vile mchanganuo wa CT or mchanganuo wa MRI pamoja na uchunguzi wa kimwili. Vipimo vingine kama vile elektrokadiogramu (ECG) na vipimo vya damu hufanywa ili kubaini vipengele vya hatari na kuondoa visababishi tarajiwa. Viwango vya chini vya damu vinaweza kusababisha dalili sawa.
Kifua kikuu
Watu wenye TB kwa muda mrefu akiwa, mara kwa mara, au karibu na watu na TB ni hatari hasa juu ya kuambukizwa, na kiwango cha wastani 22% ya kuambukiza.[39] Mtu aliye na kifua kikuu hai, lakini hajatibiwa anaweza kuambukiza 10-15 (au zaidi) watu wengine kwa mwaka.[3] Maambukizi lazima huwepo tu kutoka kwa watu wenye TB hai. Wale wenye maambukizi ya fiche hawadhaniwi kuambukiza. [1] uwezekano wa maambukizi kutoka kwa mtu mmoja hadi mwingine inategemea sababu kadhaa, ikiwa ni pamoja na idadi ya matone ya kuambukiza kufukuzwa na mwenezaji, ufanisi wa uingizaji hewa, muda wa mfiduo, ukali wa M. kifua kikuu, kiwango cha kinga katika mtu ambaye hajaambukizwa na wengine.[40] ili kupunguza maenezi ya mtu-kwa-mtu tenga watu wenye TB hai ("ya wazi") na kuweka kwenye regimenti dawa za kupambana na TB. Baada ya wiki mbili ya matibabu ya ufanisi, masomo na maambukizi kutokana-upinzani maambukizi kwa ujumla hayazidi kuenea kwa wengine.[39]
Kupenyeza kwa ubongo
Tiba unahusisha kuondolewa kwa wingi wa somo la kiini na upasuaji wa gandamua. upenyezi wa ubongo unaweza kusababisha na ulemavu kali au kifo. Kwa kweli, wakati upenyezi ni wazi juu ya skani ya CT, kwa maana ya prognosi ahueni ya kazi kuhusu neva ni maskini. mgonjwa huweza kuwa aliyepooza tarehe hiyo upande wa kama lesion kusababisha athari ya mvuke, au uharibifu wa sehemu ya ubongo unaosababishwa na upenyezi inaweza kusababisha kupooza upande kinyume kidonda Uharibifu wa ubongokati, ambayo ina mtandao ilyo wavu inleda (fastställ) fahamu mapenzi kuleta kukosa fahamu. Uharibifu wa moyo-upumuaji vituo katika medula oblongata mapenzi kusababisha kupumua na ugonjwa wa moyo kukamatwa. uchunguzi unaendelea sasa ni kuhusu matumizi ya mawakala neuroprotective wakati wa kipindi cha muda mrefu baada ya kiwewe ya ubongo kuhisi kupita kiasi yanayohusiana na dalili za ugonjwa.
Kifua kikuu
Mwendelezo na maambukizi ya TB na ugonjwa wazi ya TB hutokea wakati bacilli kushinda ulinzi mfumo wa kinga na kuanza kuzidisha. Katika ugonjwa wa TB ya msingi (baadhi 1-5% ya kesi), hii hutokea mara baada ya maambukizi ya awali. [219] Hata hivyo, katika matukio mengi ya, maambukizi sioonekana hutokea na hakuna dalili za wazi. [1] Hizi bacilli kulala kuzalisha kifua kikuu kazi katika% 5-10 ya kesi hizi sioonekana, mara nyingi miaka mingi baada ya kuambukizwa. [8] hatari ya kuongezeka kwa muathiriko immunosuppression, kama vile kuwa husababishwa na maambukizi ya VVU. Katika watu kuambukiza pamoja na M. kifua kikuu na VVU, hatari ya muathiriko inaongezeka hadi 10% kwa mwaka. [1] Mafunzo kutumia DNA ya alama ya kidole ya M. kifua kikuu Matatizo umeonyesha kuambukiza tena inachangia zaidi kikubwa kwa TB ya kawaida zaidi kuliko ilivyodhaniwa hapo awali,[79]na makadirio ili akaunti kwa zaidi ya 50% ya kesi ku hai tena katika maeneo ambapo TB ni ya kawaida.[80] nafasi ya kifo kutokana na kesi ya kifua kikuu ni kuhusu 4% kama ya 2008, kutoka 8% mwaka 1995.[6].
Jeraha sugu
Kiwewe cha mwili kinachorudiarudia huchangia katika ukuaji wa vidonda sugu kwa kuanzisha kila wakati mfululizo wa uvimbe. Kiwewe kinaweza kutokea kwa ajali, kwa mfano wakati mguu jigonga dhidi ya kipumziko cha kiti cha magurudumu, au inaweza kuwa kutokana na vitendo vya kimakusudi. Watumiaji wa heroini ambao hupoteza uwezo wa kufikia vena wanaweza kuanza 'kutoboa ngozi', au kujidunga madawa ya kulevya chini ya ngozi, jambo ambalo uharibu sana tishu na mara kwa mara husababisha vidonda sugu.[17] Watoto ambao huonekana mara nyingi kwa sababu ya vidonda visivyopona wakati mwingine hupatikana kuwa wanaathiriwa na mzazi ambaye ni mgonjwa wa Dalili fiche za Munchausen, ni ugonjwa ambao mtesi humdhuru mtoto mara nyingi ili apate usikizi.[18]
Mafua ya kawaida
Dalili za mafua ya kawaida zinaaminika kuwa zinajitokeza wakati kinga mwili ikipambana na virusi Jinsi kinga mwili inavyopambana na virusi inategemea na aina ya virusi.Kwa mfano, ni kawaida rhinovirus kuenezwa kwa kugusana. Inajifunga katika vipokezi vya binadamu I viitwavyo CAM-1 receptor kwa njia isiojulikana na kusababisha kutolewa kwa vichochezi. Vichochezi hivyo ndivyo vinaleta dalili. Kwa kawaida haileti madhara puani Kwa upande mwingine, virusi vya njia ya hewa (RSV) vinaenezwa kwa kugusana na kwa vitone vinavyopeperuka hewani. Ni kisha vinazaana katika pua na koo kabla ya kuenea sehemu ya chini ya kupitisha hewa RSV inasababisha uharibifu wa ukuta wa pua. Virusi vya binadamu vya parainfluenza vinasababisha uvimbi wa pua, koo, na njia za hewa. Eccles Pg.122  Vikiathiri bomba la pumzi la watoto wadogo vinaweza kusababisha kifaduro, kikohozi cha sauti na shida ya kupumua. Hii ni kwa sababu njia ya hewa ya watoto inazidi kuwa ndogo .
Saratani ya mapafu
Uchunguzi ni matumizi ya uchunguzi wa matibabu ili kubaini ugonjwa kwa watu wanaoonyesha dalili. Uwezekano wa vipimo vya kuchuja saratani ya mapafu ni pamoja na sputum saitolojia, radiografu ya kifua, na tomografia ya digitali. Utaratibu wa uchunguzi unaotumia radiografu ya kifua au saitologia haijaleta manufaa.[60] Kuchuja walio katika hatari kuu (yaani, miaka 55 hadi 79 waliovuta zaidi ya pakiti 30 kwa mwaka au wale wamewahi kupata saratani ya mapafu hapo awali) kwa mwaka na dozi iliyo chini ya uchunguzi wa picha inaweza kupunguza uwezekano wa kifo kutokana na saratani ya mapafu kwa kiasi kamili ya asilimia 0.3 (hatari kiasi ya asilimia 20).[61][62] Hata hivyo, kuna kiwango cha juu ya matokeo duni kinachoweza kusababisha utaratibu wa upasuaji vile vile gharama kubwa ya fedha.[63] Kwa kila tokeo la kipimo halisi kuna zaidi ya 19 ya matokeo duni.[64] Kuwa wazi kwa mnururisho ni njia nyingine ya madhara inayoweza kuwa kutokana na kuchuja.[65]
Kifua kikuu
Kadri ya 15-20% ya madhara yanayoletwa na ugonjwa yanaletwa na maambukizi yanayoenea nje ya viungo vya kupumua, na husababisha aina nyingine ya kifua kikuu.[11] Kifua kikuu kinachotokea nje ya viungo vya kupumua kinaitwa "extrapulmonary tuberculosis".[12] Extrapulmonary TB hutokea zaidi kwa wagonjwa wenye upungufu wa kingamwili na watoto wadogo. ExtrapulmonaryTB hutokea kwa zaidi ya 50% ya wagonjwa wenye VVU [12] Sehemu zinazoathiriwa na extrapulmonary TB ni pamoja na sehemu za nje ya mapafu pleura (au pleurisy tuberculous), mfumo wa neva (au kifua kikuu cha uti wa mgongo), na mfumo wa limfu (katika scrofula ya shingo).Extrapulmonary TB pia hutokea katika [mfumo wa [mkojo na sehemu za siri]] (au kifua kikuu cha sehemu za siri) katika mifupa na viungo (au Pott's disease wa mgongo), na maeneo mengine. Inapoenea katika mifupa, inajulikana kama "kifua kikuu cha mifupa",[13] ambayo ni aina ya maambukizi ya mifupa au osteomyelitis [1] Aina hatari zaidi ya Extrapulmonary TB inaitwa TB ya "kueneza", inajulikana kama kifua kikuu inayoenea mwilini [9] Asilimia 10% ya kifua kikuu kinachotokea nje ya viungo vya kupumua, husababisha kifua kikuu inayosamba mwilini. [14]
Saratani ya mapafu
Saratani ya mapafu hutokea kama nodu moja ya mapafu katika radiografu ya kifua. Hata hivyo, utambuzi wa kutofautisha ni mpana. Magonjwa mengine yanaweza kujitokeza hivi, pamoja na kifua kikuu, maambukizi ya kuvu, saratani ya metastasisi, au nimonia. Kisababishi kisicho cha kawaida cha nodu moja ya mapafu hujumuisha hamartoma, bronchogenic cyst, adenoma, ulemavu wa ateri na vena , pulmonary sequestration, rheumatoid nodule, Wegener's granulomatosis, au limfoma.[42] Saratani ya mapafu pia inaweza kuwa utambuzi wa dharura, kama kifundo kimoja cha mapafu katika radiografu ya kifua au ukaguzi wa CT uliotekelezwa kwa sababu isiyohusiana.[43] Utambuzi wa kufafanua saratani ya mapafu huzingatia histolojia uchunguzi wa tishu inayodhaniwa katika muktadha wa sifa za kliniki na radiolojia.[1]
Thrombosi ya kina cha mishipa
Thrombosi ya kina cha mshipa kwa kawaida huathiri mishipa ya mguu (kama vile mshipa wa fupa la paja au vena ya poplitili) au mishipa ya kina cha fupanyonga. Mara kwa mara mishipa ya mkono huathiriwa (ikitokea ghafla, hali hii hujulikana kama ugonjwa wa Paget-Schrötter). DVT inaweza kutokea bila dalili, lakini katika matukio mengi, viungo vilivyoathiriwa huwa ni uchungu, huvimba, huwa nyekundu, zenye joto na mishipa ya juu juu na wakati mwingine hujaa damu. Matatizo makubwa zaidi ya DVT ni kuwa damu iliyoganda inaweza kutoka mahali pake na kusafiri hadi kwenye mapafu, hali inayojulikana kama uzibaji wa ateri ya mapafu (PE). DVT uhitaji matibabu ya dharura. Wakati inapotokea katika viungo vya upande wa chini wa mwili, kuna uwezekano wa 3% wa PE kumuua mgonjwa.[1] Tatizo la DVT likiendelea kwa muda huleta hali ya baada ya thrombosi, ambayo inaweza kujitokeza kama uvimbegiligili, maumivu au usumbufu na matatizo ya ngozi.
Kifua kikuu
Kwa kutumia vipimo vya kimaabara vya kansa histological kwa kuweka madoa juu ya sampuli ya mate yaliyotoka kwenye makohozi, wanasayansi wanaweza kutambua MTB chini ya makroskopi (nyepesi) ya kawaida. (Phlegm pia inaitwa "kohozi.") MTB huacha madoa hata baada ya kuchanganywa na asidi, na hivyo hujulikana kama Acid-fast bacillus (AFB)[1][18] acid-fast bacillus. Kuna njia mbili zinazotumia vipimo vya asidi:. Kipimo kinachojulikana kama Ziehl - Neelsen stain, kinageuza rangi ya vimelea AFB na kuwa vyekundu na vinaonekana wazi wazi dhidi ya sehemu ya bluu,[20] na auramine-rhodamine stain ambayo hufuatiwa na makroskopi yenye kuakisi mwanga.[21]
Mafua ya kawaida
Mafua ya kawaida yanaambukiza kirahisi kwa kupitia njia ya hewa. Virusi aina ya rhinovirus ndio vinavyosababisha mafua ya kawaida. Ndio vinavyosababisha asilimia 30% hadi 80% ya mafua ya kawaida. Virusi aina ya rhinovirus vina RNA ya familia ya Picornaviridae. Kuna aina 99 inayojulikana ya virusi katika familia hii ya virusi Virusi nyingine pia husababisha mafua ya kawaida. Coronavirus husababisha asilimi 10% hadi 15% ya mafua. Mafua (homa) husababisha 5% hadi 15% ya mafua Mafua mengine yanaweza kusababishwa na virusi vya binadamu vya parainfluenza, virusi vya binadamu vya njia ya hewa viitwavyo syncytial virusi aina ya adenoviruses, enterovirus, na metapneumovirus. Mara nyingi, huwa kuna zaidi ya aina moja ya virusi vinavyosababisha maambukizi Kawaida huwa kuna zaidi ya aina mia mbili ya virusi tofauti vinavyohusiana na homa. 
Kiharusi
Matatizo hayo ni ama kuzibwa ama kupasuka kwa mishipa ya damu. Seli za ubongo hufa haraka zisipopata oksijeni na lishe ya kawaida ambayo yote haya hufika kwa njia ya damu.
Kiharusi ni hali ya dharura inayoweza kutibiwa kama tatizo linatambuliwa na kutibiwa haraka. Lisipotibiwa husababisha viwango mbalimbali vya kipooza mwilini.
Shinikizo la juu la damu
"Shinikizo la damu la ghafla", zamani ilikuwa inajulikana kama "shinikizo la damu inayodhuru", hutokea ikiwa kuna ithibati ya madhara yanayotokea katika ogani za mwili kwa sababu ya shinikizo la juu la damu. Madhara haya yanaweza kuwa hypertensive encephalopathy au shinikizo kichwani, inasababishwa na uvimbe wa ubongo na kutofanya kazi vizuri, na husababisha kichwa kuumwa na kupoteza fahamu (kuchanganyikiwa au kusinzia). Retinal papilloedema and fundal kuvuja damu kutokana na mpasuko wa mishipa midogo ya macho na kutoa usaha au maji ni dalili nyingine ya madhara ya ogani. Maumivu ya kifua yanaweza kuwa ni dalili ya uharibifu wa misuli ya moyo (ambayo baadaye yanaleta upungufu wa damu kati ya misuli ya moyo) au wakati mwingine ukuta wa ndani wa aorta huchanika na damu, kuchanika kwa ukuta wa mshipa mkuu uitwao aota/mkole. Kukosa pumzi, kukohoa, na kukohoa makohozi yenye damu ni dalili ya pulmonary edema au mapafu kujaa maji. Hali hii inaleta uvimbe wa seli za mapafu unaosababishwa na udhaifu wa upande wa kushoto wa moyo, na uwezo mdogo wa upande wa kushoto wa moyo kusukuma damu kutoka kwenye mapafu hadi mishipa ya damu.[12] Figo kupoteza uwezo wake wa kufanya kazi upesi (figo kushindwa kufanya kazi kwa ghafla) na microangiopathic hemolytic anemia au upungufu wa damu (uharibifu wa seli za damu) unaweza kutokea.[12] Katika hali hizi, shinikizo la chini la damu ni muhimu ili kupunguza madhara ya ogani.[12] Kwa upande mwingine, hakuna ushahidi unaonyesha kuwa shinikizo la damu linatakiwa kupunguzwa kwa kasi wakati wa matatizo ya dharura ya shinikizo la juu la damu iwapo kuna ogani iliyoathirika. Upunguzaji wa ghafla wa shinikizo la damu unaweza kuwa ni hatari.[10] Matumizi ya dawa ya kushusha shinikizo la damu hatua kwa hatua zaidi ya masaa 24 hadi 48 yanapendekezwa wakati wa dharura inayotokana na shinikizo la juu la damu.[12]
Kifua kikuu
Tiba ya TB anatumia kiuvijasumu na kuua vimelea. Ufanisi kutibu TB ni vigumu, kutokana na muundo wa kawaida na cha kemikali katika ukuta mycobacterial kiini, ambayo inazuia kuingia ya madawa ya kulevya na hufanya kiuvijasumu wengi ufanisi. [71] kiuvijasumu mbili ya kawaida kutumika ni isoniazid na rifampicin, na matibabu yanaweza ziongezwe, kuchukua miezi kadhaa. [40] kutibu ya sioonekana TB kawaida inaajiri antibiotic moja, [72] wakati kazi ugonjwa wa Kifua Kikuu ni bora kutibiwa na mchanganyiko wa kiuvijasumu kadhaa ili kupunguza hatari ya bakteria kuendeleza upinzani antibiotiki. [6]. Watu wenye maambukizi ya latent pia kutibiwa kuwazuia inaendelea kwa ugonjwa kazi TB baadaye katika maisha.[72] Moja kwa moja aliona tiba, yaani kuwa na huduma ya afya mtoa kuangalia mtu kuchukua dawa zao, ni ilipendekeza na WHO katika jitihada za kupunguza idadi ya watu si ipasavyo kuchukua antibiotiki.[73] ushahidi wa kuunga mkono kitendo hiki juu ya watu tu kutumia dawa zao kwa kujitegemea ni maskini. [74] Mbinu ya kuwakumbusha watu kuhusu umuhimu wa tiba wala hata hivyo kuonekana ufanisi.[75]
Ukimwi
Kipindi cha kwanza kufuatia maambukizi ya VVU huitwa VVU vikali, VVU vya kimsingi au dalili kali za kudhibiti virusi. [3][5] Watu wengi hupata maradhi ya mfano wa mafua au maambukizi ya mfano wa mononukleosi wiki 2 - 4 baada ya kuambukizwa ilhali wengine hawana dalili zozote kuu.[6][7]Dalili hutokea katika asilimia 40-90 ya visa vyote na mara nyingi hujumuisha homa, tezi kubwa na chungu za limfu, inflamesheni ya koo, upele, maumivu ya kichwa, na/au vidonda vya kinywa na sehemu za uzazi.[5][7]Upele huu, unaotokea katika asilimia 20 - 50 ya visa, hutokea katika kiwiliwili, na kwa kawaida huwa wa makiulopapula.[8]
Mafua ya kawaida
Kinga ya kikundi, ni kinga ambayo hutokea wakati kikundi kizima cha watu kina kinga ya mwili na maambukizi haswa baada ya kupata maambukizo awali.Hivyo watoto wana uwezo mkubwa wa kuambukizwa na maradhi yanayohusiana upumuaji na watu wazima wana uwezo mdogo wa kuambukizwa na maradhi yanayohusiana upumuaji Upungufu wa kinga pia unaongeza hatari ya kuambukizwa ugonjwa Ukosefu wa usingizi na lishe duni pia zinaleta hatari kubwa ya kuendeleza maambukizi yanayoletwa na rhinovirus. Hii inatokana na athari inayoletwa na virusi ya kupunguza kinga ya mwili 
Mafua ya kawaida
Mafua pia yanajulikana kama nasopharyngitis, rhinopharyngitis, mafua ya kuku, au mafua. Ni ugonjwa unaombukiza kirahisi sehemu ya juu ya mfumo wa kupumua ambao huathiri zaidi pua. Dalili ni pamoja kikohozi, koo, ana mafua (rhinorrhea), na homa. Dalili kwa kawaida hupotea baada ya siku saba hadi kumi. Ingawa baadhi ya dalili zake zinaweza zikakaa hadi wiki tatu. Kuna zaidi ya virusi mia mbili zinazoweza kusababisha mafua ya kawaida. Virusi jamii ya rhinovirus ndio vinasababishi vikuu.
Kichaa cha mbwa
Mara dalili hizi zinapoonekana maana yake ugonjwa umeshaanza kuharibu ubongo na neva na mgonjwa hawezi kupona tena. Kifo kinafuata.