title: 2003/813/ΕΚ: Απόφαση της Επιτροπής, της 21ης Μαρτίου 2000, με την οποία μια συγκέντρωση κηρύσσεται συμβιβάσιμη με την κοινή αγορά και την εφαρμογή της συμφωνίας ΕΟΧ (Υπόθεση IV/M.1636 - MMS/Dasa/Astrium) [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθμό Ε(2000) 693] (Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

eurovoc_concepts:
economic concentration
launch vehicle
merger control
satellite

text: 28. 11. 2003 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 314/1 (Πράξεις για την ισχύ των οποίων δεν απαιτείται δηµοσίευση) ΙΙ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 21ης Μαρτίου 2000 µε την οποία µια συγκέντρωση κηρύσσεται συµβιβάσιµη µε την κοινή αγορά και την εφαρµογή της συµφωνίας ΕΟΧ (Υπόθεση IV/M. 1636 – MMS/Dasa/Astrium) [κοινοποιηθείσα υπό τον αριθµό Ε(2000) 693] (Το κείµενο στην αγγλική γλώσσα είναι το µόνο αυθεντικό) (Κείµενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ) (2003/813/ΕΚ) Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ, Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, νεοσυσταθείσας εταιρείας που δραστηριοποιείται στον τοµέα της διαστηµικής και θα της µεταβιβάσουν όλες τις δραστη- ριότητες της MMS και τις περισσότερες από τις δραστηριό- τητες της DASA που συνδέονται µε τα διαστηµικά συστή- µατα. τη συµφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονοµικό Χώρο, και ιδίως το άρθρο 57, (2) τον κανονισµό (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 του Συµβουλίου, της 21ης ∆εκεµβρίου 1989, για τον έλεγχο των συγκεντρώσεων µεταξύ επι- χειρήσεων (1), όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισµό (ΕΚ) αριθ. 1310/97 (2) και ιδίως το άρθρο 8 παράγραφος 2, Με απόφαση της 3ης ∆εκεµβρίου 1999, η Επιτροπή έκρινε ότι η κοινοποιηθείσα πράξη δηµιουργεί σοβαρές αµφιβολίες ως προς το συµβιβάσιµό της µε την κοινή αγορά. Κατά συνέπεια, η Επιτροπή κίνησε τη διαδικασία δυνάµει του άρθρου 6 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισµού περί συγκεντρώσεων. την απόφαση της Επιτροπής της 3ης ∆εκεµβρίου 1999 να κινήσει διαδικασία στην παρούσα υπόθεση, I. ΤΑ ΜΕΡΗ ΚΑΙ Η ΠΡΑΞΗ τη γνώµη της συµβουλευτικής επιτροπής συγκεντρώσεων (3), Εκτιµώντας τα ακόλουθα: (1) Στις 29 Οκτωβρίου 1999, η Επιτροπή έλαβε, βάσει του άρθρου 4 του κανονισµού (ΕΟΚ) αριθ. 4064/89 («κανονι- σµός περί συγκεντρώσεων»), κοινοποίηση σχεδιαζόµενης συγκέντρωσης µε την οποία η Matra Marconi Space NV (MMS) και η DaimlerChrysler Aerospace AG (DASA), µέσω της θυγατρικής της DASA Dornier Raumfahrt Hol- ding GmbH (DDRH), αποκτούν κοινό έλεγχο της Astrium, (1) ΕΕ L 395 της 30. 12. 1989, σ. 1· διορθωτικό ΕΕ L 257 της 21. 9. 1990, σ. 13. (2) ΕΕ L 180 της 9. 7. 1997, σ. 1. (3) ΕΕ C 285 της 28. 11. 2003. (3) (4) Η MMS ελέγχεται από κοινού από την Matra Hautes Tech- nologies SAS (MHT) και την Marconi Electronic Systems Limited (Marconi). Οι βασικές δραστηριότητες της MMS είναι η παραγωγή και προµήθεια διαστηµικών συστηµάτων, περιλαµβανοµένων των δορυφόρων και του ωφέλιµου φορ- τίου τους, υποσυστηµάτων για εκτοξευτές και επανδρωµέ- νων πτήσεων διαστηµικών σκαφών, επίγειων σταθµών και διαφόρων υποσυστηµάτων και τεχνολογιών. Η MHT ανήκει στην Aérospatiale-Matra, γαλλική εταιρεία που δραστηριοποιείται κυρίως στον τοµέα της αεροδιαστη- µικής για εµπορικούς και στρατιωτικούς σκοπούς, των κατευθυνόµενων όπλων, της ενηµέρωσης και των τηλεπικοι- νωνιών. Στον τοµέα της διαστηµικής, συµπληρωµατικά προς τη συµµετοχή της στην MMS, η Aérospatiale-Matra κατέ- L 314/2 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 28. 11. 2003 (5) (6) (7) (8) χει, ιδίως, ελέγχουσα συµµετοχή σε εταιρείες που δραστη- ριοποιούνται στους εκτοξευτές, σε διαστηµική υποδοµή και τον εξοπλισµό διαστηµικών σκαφών. Η Aérospatiale-Matra ελέγχεται από το γαλλικό κράτος και τον Lagardère, γαλ- λικό όµιλο που δραστηριοποιείται επίσης στους τοµείς των αυτοκινήτων και των µέσων µαζικής επικοινωνίας. Η Marconi, που ανήκε προηγουµένως στην General Elec- tric Company («GEC»), έχει συγχωνευθεί µε την British Aerospace plc, που µετονοµάστηκε σε BAe Systems plc («BAe Systems»). Η BAe Systems είναι ένας όµιλος µε έδρα το Ηνωµένο Βασίλειο που δραστηριοποιείται κατά κύριο λόγο στους τοµείς των πολεµικών και εµπορικών αεροσκα- φών, των κατευθυνόµενων όπλων, της ναυπηγικής µηχανο- λογίας και αρχιτεκτονικής και της αµυντικής ηλεκτρονικής. Στον τοµέα της διαστηµικής, εκτός από τη συµµετοχή της στην MMS, η BAe Systems διαθέτει ελέγχουσα συµµετοχή σε ορισµένες εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τοµέα του εξοπλισµού διαστηµικών σκαφών. Η DDRH ελέγχεται αποκλειστικά από τη DASA, γερµανική εταιρεία η οποία συνδυάζει τις δραστηριότητες της αερο- πλοΐας και του τµήµατος διαστηµικών συστηµάτων του οµί- λου DaimlerChrysler. Στον τοµέα της διαστηµικής, εκτός από τις δραστηριότητες που θα µεταβιβασθούν στην Ast- rium, η DASA κατέχει, ιδίως, ελέγχουσα συµµετοχή στην Eurockot Launch Services GmbH, η οποία δραστηριοποι- είται στον τοµέα των υπηρεσιών εκτόξευσης. Η DASA ανή- κει στον όµιλο Daimler Chrysler, ο οποίος δραστηριοποι- είται επίσης στους τοµείς των αυτοκινήτων και της εξυπηρέ- τησης πελατών µετά την πώληση. Βάσει συµφωνίας των µετόχων, η Astrium θα είναι κοινή επιχείρηση που θα ανήκει εξ ηµισείας στις MMS και DDRH. Η Astrium θα συνδυάζει όλες τις δραστηριότητες της MMS (προµήθεια διαστηµικών συστηµάτων και υποσυστη- µάτων) και όλες τις δραστηριότητες της DASA οι οποίες ασκούνται σήµερα από τη θυγατρική της Dornier Satelli- tensysteme GmbH (προµήθεια δορυφορικών συστηµάτων και υποσυστηµάτων) και το τµήµα της Raumfahrt-Infra- struktur (προµήθεια διαστηµικής υποδοµής και εκτοξευτών). Η διαχείριση της Astrium θα ασκείται όπως αυτή µιας πολυεθνικής επιχείρησης µε τµήµατα διασυνοριακών δρα- στηριοτήτων. Η Astrium θα λειτουργεί κυρίως µέσω τριών νοµικών προσώπων εγκατεστηµένων στη Γαλλία, τη Γερµανία και το Ηνωµένο Βασίλειο. II. ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ Η Astrium θα ελέγχεται από κοινού από την MMS και τη DASA (στο εξής αναφερόµενες ως «τα µέρη»). Με οµόφωνη απόφαση των µετόχων διορίζεται διοικητικό συµβούλιο αποτελούµενο από τέσσερα µέλη, δύο από το κάθε µέρος. Όλες οι σηµαντικές αποφάσεις σχετικά µε την εµπορική πολιτική και στρατηγική της Astrium, όπως ο ενδιάµεσος σχεδιασµός (που ισοδυναµεί µε το επιχειρηµατικό σχέδιο), ο ετήσιος προϋπολογισµός και ο διορισµός και η ανάκληση των νοµίµων εκπροσώπων των επιχειρήσεων, λαµβάνονται µε οµοφωνία από την MMS και τη DASA. Με τον τρόπο αυτό, η MMS και η DASA αποκτούν κοινό έλεγχο της Astrium, εφόσον τα µέρη πρέπει να καταλήγουν σε συµφωνία για τις σηµαντικές αποφάσεις που αφορούν την εµπορική στρατη- γική της Astrium. (9) Η Astrium θα έχει επιπλέον, σε µόνιµη βάση, όλες τις λει- τουργίες µιας αυτόνοµης οικονοµικής οντότητας, εφόσον θα συνδυάζει όλες τις δραστηριότητες της MMS και τις περισσότερες από τις δραστηριότητες της DASA στον δια- στηµικό τοµέα και θα έχει, κατά συνέπεια, πρόσβαση στα αναγκαία στοιχεία ενεργητικού, στο προσωπικό, στις βιοµη- χανικές εγκαταστάσεις και στα δίκτυα εµπορικής προώθησης και εξυπηρέτησης, προκειµένου να ασκεί σε µόνιµη βάση τις επιχειρηµατικές της δραστηριότητες. (10) Βάσει των ανωτέρω, είναι σαφές ότι η προτεινόµενη πράξη αποτελεί συγκέντρωση κατά την έννοια του άρθρου 3 παρά- γραφος 1 στοιχείο β) του κανονισµού περί συγκεντρώσεων. III. ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ∆ΙΑΣΤΑΣΗ (11) Ο συνδυασµένος συνολικός παγκόσµιος κύκλος εργασιών των µερών της συγκέντρωσης υπερέβη τις 5 000 εκατ. ευρώ (4) το 1998 και ο συνολικός κοινοτικός κύκλος εργα- σιών της κάθε επιχείρησης υπερέβη τα 250 εκατ. ευρώ. Καµία από τις επιχειρήσεις δεν πραγµατοποίησε άνω των δύο τρίτων του συνολικού της κύκλου εργασιών σε ένα και το αυτό κράτος µέλος. Συνεπώς, η κοινοποιηθείσα πράξη έχει κοινοτική διάσταση κατά την έννοια του άρθρου 1 παράγραφος 2 του κανονισµού περί συγκεντρώσεων. ∆εν αποτελεί συνεργασία βάσει της συµφωνίας για τον ΕΟΧ. IV. ΣΥΜΒΙΒΑΣΙΜΟ ΜΕ ΤΗΝ ΚΟΙΝΗ ΑΓΟΡΑ (12) Η Astrium θα δραστηριοποιείται στην κατασκευή και προ- µήθεια διαστηµικών συστηµάτων και των υποσυστηµάτων και του εξοπλισµού τους. Όπως αναφέρεται σε προηγού- µενες αποφάσεις της Επιτροπής (5), τα διαστηµικά συστή- µατα περιλαµβάνουν γενικά δύο βασικά τµήµατα: ένα δια- στηµικό τµήµα (δορυφόρος, τροχιακή εξέδρα, εκτοξευτής κ. λπ. ) και ένα επίγειο τµήµα το οποίο είτε δίνει εντολή και ελέγχει το διαστηµικό τµήµα (τροχιά, παράµετροι απο- στολής κ. λπ. ) είτε εξασφαλίζει τη διεπαφή (όπως η µετά- δοση φωνής και σηµάτων δεδοµένων) µε το διαστηµικό τµήµα. Το διαστηµικό τµήµα µπορεί να χωριστεί περαιτέρω στους δορυφόρους, τη διαστηµική υποδοµή και τους εκτο- ξευτές. (4) Ο κύκλος εργασιών υπολογίστηκε βάσει του άρθρου 5 παράγραφος 1 του κανονισµού περί συγκεντρώσεων και την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά µε τον υπολογισµό του κύκλου εργασιών (ΕΕ C 66 της 2. 3. 1998, σ. 25). Στο βαθµό που τα στοιχεία περιλαµβάνουν τον κύκλο εργασιών για την περίοδο πριν από την 1η Ιανουαρίου 1999, έχουν υπολογισθεί βάσει της θέσης ισοτιµίας του Ecu και µετατραπεί σε ευρώ µε την ισοτιµία ένα προς ένα. (5) Βλέπε υπόθεση IV/M. 437 — Matra Marconi Space/British Aerospace Space Systems (EE C 245 της 1. 9. 1994, σ. 9), ή υπόθεση IV/M. 1185 — Alcatel/Thomson-CSF-SCS (ΕΕ C 272 της 1. 9. 1998, σ. 5). 28. 11. 2003 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 314/3 (13) (14) Η συγκέντρωση δεν δηµιουργεί προβλήµατα ανταγωνισµού στις αγορές των δορυφόρων επικοινωνιών για πολιτική χρήση, των δορυφόρων επίγειων συστηµάτων και των υπηρε- σιών εκτόξευσης. Και τα δύο µέρη δραστηριοποιούνται στους τοµείς των δορυφόρων παρατήρησης και επιστηµονικών δορυφόρων, των διαστηµικών ανιχνευτών, της διαστηµικής υποδοµής και του εξοπλισµού εκτοξευτών. Η Επιτροπή, σε απόφαση που εξέδωσε στις 3 ∆εκεµβρίου 1999 βάσει του άρθρου 6 παράγραφος 1 στοιχείο γ) του κανονισµού περί συγκεντρώ- σεων, εξέφρασε σοβαρές αµφιβολίες σχετικά µε αυτές τις αγορές. Στην εν λόγω απόφασή της, η Επιτροπή εξέφρασε επίσης σηµαντικές αµφιβολίες για τις αγορές συστηµάτων και προϊόντων εξοπλισµού εκτοξευτών. Εντούτοις, για τους λόγους που αναφέρονται στα τµήµατα Α έως Γ στη συνέ- χεια, δεν υφίστανται προβλήµατα ανταγωνισµού για τις αγορές αυτές. (15) Τέλος, τα µέρη δραστηριοποιούνται και σε ορισµένα προ- ϊόντα εξοπλισµού δορυφόρων και σε στρατιωτικούς δορυ- φόρους και υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι η εξεταζόµενη πράξη θα δηµιουργήσει ή θα ενισχύσει δεσπόζουσα θέση στους τοµείς: ειδικές λειτουργίες για τις οποίες έχει τεθεί σε τροχιά ο δορυφόρος. (18) Ο τοµέας των δορυφόρων χωρίζεται συνήθως στο εµπορικό τµήµα της αγοράς, που περιλαµβάνει τους δορυφόρους (κυ- ρίως δορυφόρους επικοινωνιών) που πωλούνται σε εµπορι- κούς πελάτες, και στο θεσµικό τµήµα (που αποτελείται κυρίως από δορυφόρους παρατήρησης και επιστηµονικούς δορυφόρους) που πωλούνται κυρίως σε οργανισµούς δια- στήµατος όπως η NASA, το γαλλικό κέντρο εθνικών δια- στηµικών ερευνών («CNES») ή ο Ευρωπαϊκός Οργανισµός ∆ιαστήµατος («ΕΟ∆»). Οι εµπορικές επιχειρήσεις αποκτούν κυρίως δορυφόρους που βασίζονται σε δοκιµασµένα σχέδια και τους προµηθεύονται µέσω διαδικασιών διεθνών διαγωνι- σµών. Αντίθετα, οι θεσµικοί πελάτες αγοράζουν συνήθως ειδικούς δορυφόρους (κυρίως κατασκευασµένους για τις δικές τους ανάγκες) και ο ανταγωνισµός περιορίζεται συνήθως στους εγχώριους κύριους εργολήπτες δορυφόρων. Ειδικότερα, οι προµήθειες του ΕΟ∆ υπόκεινται στην αρχή της γεωγραφικής κατανοµής «juste retour» που απαιτεί την τήρηση ισορροπίας ανάµεσα στη χρηµατοδοτική συνεισφορά των κρατών µελών στον ΕΟ∆ και το µερίδιο των βιοµηχανι- κών εργασιών οι οποίες ανατίθενται σε κατασκευαστές αυτών των κρατών µελών. — των µηχανικών σπονδύλων (τροχών) για δορυφόρους στην Ευρώπη (6) (τµήµα Α)· (19) — των στρατιωτικών δορυφόρων επικοινωνιών στη Γαλλία (τµήµα Γ). Α. ∆ΟΡΥΦΟΡΟΙ ΑΓΟΡΕΣ ΣΧΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Το επίπεδο της κύριας εργοληψίας Τα µέρη υποστηρίζουν ότι πρέπει να γίνει διάκριση ανάµεσα στους δορυφόρους επικοινωνιών και στους δορυφόρους παρατήρησης και επιστηµονικούς δορυφόρους, επειδή δεν έχουν τα ίδια τεχνολογικά χαρακτηριστικά και δεν απευθύ- νονται στους ίδιους πελάτες. Η άποψη αυτή έχει επιβεβαι- ωθεί σε µεγάλο βαθµό από τα αποτελέσµατα της έρευνας της Επιτροπής και ενισχύεται περισσότερο από το γεγονός ότι, για τους προαναφερθέντες λόγους, οι όροι ανταγωνι- σµού είναι διαφορετικοί ανάµεσα στο εµπορικό και το θεσµικό τµήµα της αγοράς. Συνάγεται, συνεπώς, ότι οι δορυφόροι επικοινωνιών, αφενός, και οι δορυφόροι παρατή- ρησης και επιστηµονικοί δορυφόροι, αφετέρου, ανήκουν σε διαφορετικές αγορές προϊόντος. (16) Οι δορυφόροι είναι περίπλοκα διαστηµικά σκάφη που έχουν τεθεί σε τροχιά ή περιστρέφονται γύρω από ένα ουράνιο σώµα. Όπως αναφέρεται σε προηγούµενες αποφάσεις της Επιτροπής (7), διακρίνονται τέσσερις βασικές κατηγορίες: δορυφόροι επικοινωνιών, δορυφόροι ναυσιπλοΐας, δορυφό- ροι παρατήρησης (τηλεανίχνευσης) και επιστηµονικοί δορυ- φόροι. Οι δορυφόροι είναι δυνατό να χρησιµοποιούνται για πολιτικές και στρατιωτικές εφαρµογές. (17) Σε γενικούς όρους, ένας συνήθης δορυφόρος αποτελείται από δύο βασικά µέρη: την εξέδρα και το ωφέλιµο φορτίο. Η εξέδρα (ή όχηµα) είναι η φυσική κατασκευή του δορυφό- ρου που εξασφαλίζει τη σταθερότητα και τον θερµικό του έλεγχο, ενώ το ωφέλιµο φορτίο διέπει τις βασικές παραµέ- τρους της εξέδρας και είναι σχεδιασµένο για να εκτελεί τις (6) Για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, µε τον όρο «Ευρώπη» νοεί- ται ο ΕΟΧ και η Ελβετία (περιλαµβάνονται συνεπώς όλα τα κράτη µέλη του Ευρωπαϊκού Οργανισµού ∆ιαστήµατος). (7) Βλέπε υπόθεση IV/M. 1185 — Alcatel/Thomson-CSF-SCS: υποσηµεί- ωση 5. (20) Για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης, δεν είναι απα- ραίτητο να οριοθετηθούν περαιτέρω οι αγορές σχετικού προϊόντος για τους δορυφόρους ναυσιπλοΐας, εφόσον αυτό το τµήµα της αγοράς εξακολουθεί να βρίσκεται σε πρώιµο στάδιο ανάπτυξης στην Ευρώπη και επειδή κανένα από τα µέρη δεν κατασκευάζει παρόµοιους δορυφόρους. (21) Οι εµπορικοί δορυφόροι επικοινωνιών περιλαµβάνουν δορυ- φόρους γεωσύγχρονης τροχιάς (GEO), µέσης γήινης τρο- χιάς (MEO) ή χαµηλής γήινης τροχιάς (LEO). Κατά την άποψη των µερών, σηµαντική εξέλιξη στο τµήµα της αγοράς των δορυφόρων επικοινωνιών είναι η εισαγωγή δορυφόρων επικοινωνιών πολυµέσων, ιδίως συγκροτηµάτων δορυφόρων LEO (όπως οι Iridium και Globalstar) που χρηµατοδοτού- νται και αποτελούν αντικείµενο εκµετάλλευσης από ιδιω- τικές κοινοπραξίες. Σε προηγούµενη απόφασή της (8), η Επι- τροπή έκανε διαχωρισµό ανάµεσα στους δορυφόρους GEO και MEO/LEO βάσει του κόστους, της λειτουργίας και (8) Βλέπε υπόθεση IV/35. 518 — Iridium (ΕΕ L 16 της 18. 1. 1997, σ. 87). L 314/4 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 28. 11. 2003 άλλων παραγόντων. Εντούτοις, για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης, δεν είναι απαραίτητο να οριοθετηθούν περαιτέρω οι αγορές σχετικού προϊόντος για τους εµπορι- κούς δορυφόρους επικοινωνιών διότι, εξετάζοντας όλους τους εναλλακτικούς ορισµούς της αγοράς, δεν θα εµποδιζό- ταν σοβαρά ο πραγµατικός ανταγωνισµός στον ΕΟΧ ή σε σηµαντικό τµήµα του. (22) Οι θεσµικοί πελάτες (κατά κύριο λόγο οι οργανισµοί δια- στήµατος) προµηθεύονται κυρίως δορυφόρους παρατήρησης και επιστηµονικούς δορυφόρους και διαστηµικούς ανι- χνευτές (επιστηµονικά διαστηµικά σκάφη για τη διερεύνηση του ηλιακού συστήµατος και πέρα από αυτό). Τα προϊόντα αυτά είναι προϊόντα που κατασκευάζονται για ειδικές χρή- σεις και προορίζονται να εκτελέσουν ειδικές αποστολές, περιλαµβανοµένων µεταξύ άλλων της µετεωρολογίας, της χαρτογραφίας, της αστρονοµίας, της µελέτης των ηλιακών ανέµων κ. λπ. (23) Τα µέρη υποστηρίζουν ότι οι δορυφόροι παρατήρησης και οι επιστηµονικοί δορυφόροι και οι διαστηµικοί ανιχνευτές (που στη συνέχεια θα αποκαλούνται συλλογικά «δορυφόροι θεσµικών φορέων») είναι δυνατό να ενταχθούν σε µια ενιαία αγορά προϊόντος. Η άποψη αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι, κατά τις ενδείξεις, υπάρχει ουσιαστική δυνατότητα υπο- κατάστασης από την πλευρά της προσφοράς ανάµεσα σε αυτές τις δύο κατηγορίες προϊόντος, εφόσον οι ευρωπαίοι κύριοι εργολήπτες δραστηριοποιούνται συνήθως σε όλα τα τµήµατα της αγοράς, καθώς και από το γεγονός ότι οι όροι ανταγωνισµού στο εσωτερικό των θεσµικών αγορών είναι ουσιαστικά παρόµοιοι, εφόσον όλα τα προϊόντα αγοράζο- νται από τους ίδιους πελάτες και µέσω παρόµοιων διαδικα- σιών προµήθειας. Αντίθετα, εκτιµάται ότι δηµιουργείται ειδική εµπορική αγορά για δορυφόρους παρατήρησης και, για τους προαναφερθέντες λόγους, συνάγεται ότι δεν υπάρ- χει δυνατότητα υποκατάστασης από την πλευρά της ζήτησης ανάµεσα στις διάφορες κατηγορίες προϊόντος. Εντούτοις, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, δεν είναι απαραίτητο να οριοθετηθούν περαιτέρω οι αγορές σχε- τικού προϊόντος για τους πολιτικούς δορυφόρους θεσµικών φορέων διότι, εξετάζοντας όλους τους εναλλακτικούς ορι- σµούς της αγοράς, δεν θα εµποδιζόταν σοβαρά ο πραγµα- τικός ανταγωνισµός στον ΕΟΧ ή σε σηµαντικό τµήµα του. (24) Οι δορυφόροι επικοινωνιών και παρατήρησης µπορεί να χρησιµοποιούνται για πολιτικές ή στρατιωτικές εφαρµογές. Από την έρευνα της Επιτροπής συνάγεται ότι οι στρατιωτι- κοί δορυφόροι χρησιµοποιούν συνήθως τις ίδιες εξέδρες µε τους πολιτικούς δορυφόρους, αλλά απαιτούν ειδικές προ- σαρµογές που αφορούν την ασφάλεια του δορυφόρου, την προστασία των δεδοµένων και άλλα. Υπάρχουν επίσης ενδεί- ξεις ότι οι όροι ανταγωνισµού είναι διαφορετικοί ανάµεσα εφόσον οι στις στρατιωτικές και πολιτικές εφαρµογές, κυβερνήσεις είναι δυνατό να προσπαθούν να περιορίσουν την πρόσβαση στις στρατιωτικές προµήθειες µόνο σε εθνι- κούς προµηθευτές. Κατά συνέπεια, τα αποτελέσµατα της έρευνας της Επιτροπής συνηγορούν υπέρ του διαχωρισµού των αγορών προϊόντων για στρατιωτικές εφαρµογές. Το επίπεδο του εξοπλισµού (25) Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 17, ένας συνήθης δορυφόρος αποτελείται βασικά από µια εξέδρα και ένα ωφέ- λιµο φορτίο. Η εξέδρα είναι η φυσική κατασκευή του δορυ- φόρου και τυπικά εξασφαλίζει τη σταθερότητα και το θερ- µικό του έλεγχο, διατηρεί την τροχιά του και τον εφοδιάζει µε ηλεκτρική ενέργεια. Το ωφέλιµο φορτίο διέπει τις βασικές παραµέτρους της εξέδρας και είναι σχεδιασµένο να εκτελεί τις ειδικές λειτουργίες για τις οποίες ο δορυφόρος έχει τεθεί σε τροχιά. Ως εκ τούτου, η ίδια εξέδρα είναι δυνατό να χρησιµοποιείται για διαφορετικές εφαρµογές, ενώ το ωφέλιµο φορτίο συνήθως προορίζεται ειδικά για την αποστολή την οποία πρέπει να διεκπεραιώσει ο δορυφόρος. (26) (27) (28) (29) Τόσο η εξέδρα όσο και το ωφέλιµο φορτίο, µε τη σειρά τους, αποτελούνται από ορισµένα υποσυστήµατα (όπως οι µονάδες προώθησης δορυφόρου ή τα συστήµατα ελέγχου του προσανατολισµού και της τροχιάς για την εξέδρα ή τα βασικά όργανα για το ωφέλιµο φορτίο) και εξοπλισµό (όπως οι αισθητήρες γης και αστέρων, οι ηλιακές γεννήτριες και οι κεραίες). Από τα αποτελέσµατα της έρευνας της Επιτροπής συνάγεται ότι καθένα από τα προϊόντα αυτά θα µπορούσε να αποτελέσει ειδική αγορά προϊόντος. Ειδικότερα, θα µπορούσε να συναχθεί ότι υπάρχει ειδική αγορά προϊόντος για τους µηχανικούς σπονδύλους (τρο- χούς), οι οποίοι χρησιµοποιούνται για τη σταθεροποίηση του προσανατολισµού του δορυφόρου. Και τούτο διότι, αν και είναι δυνατό να χρησιµοποιηθούν και άλλα στοιχεία εξο- πλισµού για τον ίδιο σκοπό (δηλαδή συστήµατα προώθησης και µαγνητικοί σπόνδυλοι), κανένα από τα προϊόντα αυτά δεν συνάγεται ότι θα µπορούσε να υποκαταστήσει τους µηχανικούς σπονδύλους (τροχούς). Πρώτον, αν και τα συστήµατα προώθησης είναι δυνατό να χρησιµοποιούνται για τον έλεγχο προσανατολισµού του δορυφόρου, η χρησιµοποίησή τους συνεπάγεται την κατανά- λωση του καυσίµου που είναι αποθηκευµένο στον δορυ- φόρο. Αν λάβουµε υπόψη ότι οι ποσότητες καυσίµου στον δορυφόρο είναι περιορισµένες, ενώ αντίθετα οι µηχανικοί και µαγνητικοί σπόνδυλοι βασίζονται στην ηλεκτρική ενέρ- γεια που παράγεται σε επαρκείς ποσότητες από τις ηλιακές γεννήτριες, τα συστήµατα προώθησης είναι στην πράξη προ- σαρµοσµένα µόνο για συστήµατα πολύ µικρής διάρκειας ζωής (µικρότερης τους ενός έτους) και για τον λόγο αυτό χρησιµοποιούνται σπάνια. Τα συστήµατα προώθησης βασί- ζονται επίσης σε πολύ διαφορετικές τεχνολογίες και τεχνο- γνωσίες από αυτές των µηχανικών και µαγνητικών σπονδύ- λων και συνήθως δεν παράγονται από τους ίδιους κατα- σκευαστές. ∆εύτερον, αν και οι µαγνητικοί και µηχανικοί σπόνδυλοι (τροχοί) λειτουργούν σύµφωνα µε τις ίδιες βασικές αρχές, εκτιµάται ότι οι µαγνητικοί σπόνδυλοι έχουν σηµαντικά υψηλότερες επιδόσεις και κόστος σε σχέση µε τους µηχανι- κούς σπονδύλους και, κατά συνέπεια, χρησιµοποιούνται ουσιαστικά για τις εφαρµογές εκείνες (π. χ. σε δορυφόρους παρατήρησης) έλεγχο προσανατολισµού υψηλής ακρίβειας. Οι µαγνητικοί και µηχανικοί τροχοί βασίζονται επίσης σε διαφορετικές τεχνολογίες και τεχνο- γνωσίες και, στην Ευρώπη, δεν παράγονται συνήθως από τους ίδιους κατασκευαστές. που απαιτούν 28. 11. 2003 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 314/5 (30) Συνολικά, βάσει των αποτελεσµάτων της έρευνας της Επι- τροπής, συνάγεται ότι υπάρχει χωριστή αγορά προϊόντος για τους µηχανικούς σπονδύλους (τροχούς). ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Εµπορικοί δορυφόροι επικοινωνιών (31) Προηγούµενες αποφάσεις της Επιτροπής (9) έκριναν ότι οι αγορές για τους δορυφόρους επικοινωνιών και τον εξοπλι- σµό δορυφόρων επικοινωνιών είναι παγκόσµιες, διότι οι εµπορικοί πελάτες αγοράζουν τα προϊόντα αυτά χωρίς να υπόκεινται σε κριτήρια γεωγραφικής κατανοµής. Τα µέρη υποστηρίζουν ότι οι όροι ανταγωνισµού στον τοµέα των δορυφόρων επικοινωνιών είναι αρκετά οµοιογενείς, ώστε η γεωγραφική αγορά να θεωρηθεί παγκόσµια, εφόσον οι πελάτες ζητούν προσφορές τιµών από και κάνουν παραγγε- λίες σε ευρύ φάσµα προµηθευτών στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. (32) Όπως αναφέρεται στην απόφαση της 28ης Απριλίου 1999 για την Aérospatiale/Matra (10), οι δορυφόροι, τα εξαρτή- µατα διαστηµικού εξοπλισµού και τα υποσυστήµατα που παράγονται από εταιρείες των ΗΠΑ υπόκεινται σε άδεια εξαγωγής που εκδίδεται από το Υπουργείο Άµυνας των ΗΠΑ. Πρόσφατη τροποποίηση του κανονισµού των ΗΠΑ για το διεθνές εµπόριο όπλων (ITAR) µετέβαλε το εν λόγω σύστηµα έκδοσης αδειών τη δικαιοδοσία στο θέµα των εξαγωγών εµπορικών δορυφόρων επικοινωνιών και εξοπλισµού από το Υπουργείο Εµπορίου στο Υπουργείο Εξωτερικών. Είναι απαραίτητο να εξετασθεί κατά πόσον αυτή η µεταβολή είναι δυνατό να επηρεάσει τους όρους ανταγωνισµού στον τοµέα των εµπορικών δορυ- φόρων. εξαγωγής, µεταφέροντας (33) Ορισµένα από τα τρίτα µέρη που απάντησαν στην έρευνα το της Επιτροπής εξέφρασαν ορισµένες ανησυχίες ότι γεγονός αυτό συνεπάγεται ένα αυστηρότερο σύστηµα αδειών εξαγωγής το οποίο θα µπορούσε να προκαλέσει καθυστερήσεις στην προµήθεια κατασκευαστικών στοιχείων δορυφόρων από τις ΗΠΑ και θα καθιστούσε ενδεχοµένως περισσότερο δυσχερή και ριψοκίνδυνη τη χρησιµοποίηση παρόµοιων εξαρτηµάτων από κύριους εργολήπτες εκτός των ΗΠΑ. Άλλοι ανέφεραν ότι ένα αυστηρότερο σύστηµα αδειών εξαγωγής θα µπορούσε να δηµιουργήσει περισσότερες δυσκολίες στους ευρωπαίους προµηθευτές να προσφέρουν ορισµένα εξαρτήµατα σε πελάτες στις ΗΠΑ, επειδή οι προ- διαγραφές των προϊόντων τα οποία προµηθεύουν οι κύριοι εργολήπτες που είναι εγκατεστηµένοι στις ΗΠΑ θα ήταν δυνατό να µην διατίθενται εύκολα σε προµηθευτές εξοπλι- σµού εκτός των ΗΠΑ. (34) Όµως, λαµβανοµένων υπόψη όλων των παραµέτρων, εκτιµά- ται ότι, προς το παρόν, η αλλαγή αυτή δεν µπορεί να θεω- ρηθεί ως σοβαρός φραγµός του εµπορίου µεταξύ της Ευρώπης και των ΗΠΑ (µε εξαίρεση ορισµένες ευαίσθητες τεχνολογίες) και τα περισσότερα από τα τρίτα µέρη που απάντησαν στην έρευνα της Επιτροπής δήλωσαν ότι εξακο- (9) Βλέπε υπόθεση IV/M. 437 — Matra Marconi Space/British Aerospace Space Systems υποσηµείωση 5. (10) Βλέπε υπόθεση IV/M. 1309 — Matra/Aérospatiale. λουθούσαν να πιστεύουν ότι οι αγορές δορυφόρων επικοι- νωνιών και εξαρτηµάτων δορυφόρων επικοινωνιών είναι πα- γκόσµιες. Είναι, συνεπώς, δυνατό να συναχθεί ότι οι αγορές των δορυφόρων επικοινωνίας και των εξαρτηµάτων των δορυφόρων επικοινωνίας είναι παγκόσµιες. ∆ορυφόροι θεσµικών φορέων για πολιτικές εφαρµογές (35) Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 22, οι δορυφό- ροι παρατήρησης και οι επιστηµονικοί δορυφόροι και οι διαστηµικοί ανιχνευτές αγοράζονται κατά κύριο λόγο από οργανισµούς διαστήµατος και ο ανταγωνισµός περιορίζεται συνήθως στους εγχώριους κύριους εργολήπτες δορυφόρων. (36) (37) (38) Ειδικότερα, στην περίπτωση του ΕΟ∆, οι συµβάσεις προµή- θειας δορυφόρων και προϊόντων εξοπλισµού διέπονται από την αρχή της γεωγραφικής κατανοµής («juste retour») που εµπεριέχεται στη σύµβαση του ΕΟ∆, η οποία επιβάλλει στον ΕΟ∆ i) «να παραχωρεί τη µεγαλύτερη δυνατή προτίµηση στη βιοµηχανία όλων των κρατών µελών του [ΕΟ∆]» και ii) «να εξασφαλίζει τη δίκαιη συµµετοχή όλων των κρατών µελών του [ΕΟ∆], ανάλογα µε τη χρηµατοδοτική τους συνεισφορά». Εκ των ανωτέρω συνάγεται ότι υπάρχει ευρω- παϊκή αγορά για τους δορυφόρους παρατήρησης και τους επιστηµονικούς δορυφόρους και τους διαστηµικούς ανι- χνευτές καθώς και για τις αγορές του σχετικού εξοπλισµού (περιλαµβανοµένων των µηχανικών σπονδύλων). Υπάρχουν, ενδεχοµένως, και εθνικές αγορές για τους δορυ- φόρους παρατήρησης και τους επιστηµονικούς δορυφόρους και τους διαστηµικούς ανιχνευτές στα κράτη µέλη εκείνα των οποίων οι οργανισµοί διαστήµατος εφαρµόζουν παρό- µοιες διαδικασίες προµήθειας στο επίπεδο των κύριων εργο- ληπτών. Είναι επίσης δυνατό να υφίσταται παγκόσµια αγορά για τους δορυφόρους παρατήρησης που πωλούνται σε εµπορικούς πελάτες ή σε θεσµικούς πελάτες, σε περίπτωση που δεν υπάρχει εγχώριος παραγωγός (όπως στην Ασία), εφόσον οι πελάτες αυτοί φαίνεται να προµηθεύονται τα συστήµατα αυτά µε τη διαδικασία διεθνών διαγωνισµών. Εντούτοις, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, δεν είναι απαραίτητο να οριοθετηθούν περαιτέρω οι γεωγρα- φικές αγορές αναφοράς ούτε οι αγορές για προϊόντα εξο- πλισµού δορυφόρων διότι, στην περίπτωση των εθνικών ή παγκόσµιων αγορών, δεν θα εµποδιζόταν σοβαρά ο ουσια- στικός ανταγωνισµός στον ΕΟΧ ή σε σηµαντικό τµήµα του. Στρατιωτικοί δορυφόροι Τέλος, τα µέρη υποστηρίζουν ότι οι γεωγραφικές αγορές για τους στρατιωτικούς δορυφόρους είναι τουλάχιστον αγορές σε επίπεδο ΕΟΧ, κυρίως λόγω της ανάπτυξης διµε- ρών και πολυµερών ευρωπαϊκών προγραµµάτων (όπως ο στρατιωτικός αναγνωριστικός δορυφόρος Helios 1, στον οποίο συµµετέχουν η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία). Παρο- µοίως, συνάγεται ότι ορισµένα κράτη µέλη προµηθεύονται στρατιωτικούς δορυφόρους µέσω ανοιχτών διαγωνισµών, στους οποίους συµµετέχουν κύριοι εργολήπτες από την Ευρώπη και τις Ηνωµένες Πολιτείες της Αµερικής: παραδείγ- µατος χάρη, στον τοµέα των δορυφόρων επικοινωνιών, η Hughes φαίνεται ότι έχει συµµετάσχει σε όλους τους δια- I, γωνισµούς για τους ισπανικούς δορυφόρους Hispasat ενώ η Lockheed Martin συµµετέχει στον διαγωνισµό για L 314/6 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 28. 11. 2003 την προµήθεια του δορυφόρου Skynet 5B του Ηνωµένου Βασιλείου. (39) Όµως, από την άλλη πλευρά, ορισµένα κράτη µέλη φαίνεται ότι εξακολουθούν να προµηθεύονται στρατιωτικούς δορυ- φόρους από εγχώριους παραγωγούς. Ειδικότερα, η γαλλική MOD δήλωσε ότι προµηθεύτηκε στρατιωτικούς δορυφό- ρους µέσω ανοικτού διαγωνισµού µεταξύ των MMS και Alcatel Space Industries (Alcatel Space). Αν λάβουµε υπόψη ότι οι όροι του ανταγωνισµού περιορίζονται στους εγχώριους κύριους εργολήπτες, συνάγεται ότι στη Γαλλία εξακολουθεί να υφίσταται εθνική γεωγραφική αγορά για την προµήθεια στρατιωτικών δορυφόρων. (40) Όσον αφορά τον εξοπλισµό δορυφόρων για στρατιωτική χρήση, εκτιµάται ότι δεν εφαρµόζεται αυστηρώς ο κανόνας της γεωγραφικής κατανοµής «juste retour» (εκτός από ορι- σµένα ειδικά και κρίσιµης σηµασίας προϊόντα). Ειδικότερα, οι στρατιωτικοί δορυφόροι χρησιµοποιούν συνήθως την ίδια εξέδρα µε τους πολιτικούς δορυφόρους και τα εξαρτήµατα εξέδρας που προµηθεύεται ο κύριος εργολήπτης είναι δυνατό να αγοράζονται από τους ίδιους προµηθευτές που προσφέρουν προϊόντα πολιτικών εφαρµογών. Ως εκ τούτου, ανάλογα µε τον χρησιµοποιούµενο εξοπλισµό, οι γεωγρα- φικές αγορές για τον εξοπλισµό στρατιωτικών δορυφόρων θα µπορούσαν να είναι είτε εθνικές, είτε παγκόσµιες αγορές. Εντούτοις, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, δεν είναι απαραίτητο να οριοθετηθούν περαιτέρω αυτές οι γεω- γραφικές αγορές διότι, εξετάζοντας όλους τους εναλλακτι- κούς ορισµούς για τις γεωγραφικές αγορές, δεν θα εµποδι- ζόταν σοβαρά ο πραγµατικός ανταγωνισµός στον ΕΟΧ ή σε τµήµα του. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟ ΠΛΕΥΡΑΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥΣ ∆ΟΡΥΦΟΡΟΥΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ (41) ∆εν υπάρχουν επικαλύψεις µεταξύ των δραστηριοτήτων των µερών (και των µητρικών τους εταιρειών) στον τοµέα των δορυφόρων επικοινωνιών, ούτε στο επίπεδο του κύριου εργολήπτη (εφόσον δραστηριοποιείται µόνον η MMS) ούτε στο επίπεδο του εξοπλισµού (όπου δραστηριοποιούνται και η Aérospatiale-Matra και η MMS και η DASA, αλλά κάθε εταιρεία πωλεί διαφορετικό εξοπλισµό). Εντούτοις, η εξετα- ζόµενη πράξη θα επιφέρει κάθετη ολοκλήρωση των δραστη- ριοτήτων της MMS στο επίπεδο του κύριου εργολήπτη και των δραστηριοτήτων της DASA στο επίπεδο του εξοπλι- σµού. (42) Ορισµένοι τρίτοι προµηθευτές έχουν δηλώσει ότι τα κάθετα χαρακτηριστικά της πράξης θα µπορούσαν να οδηγήσουν στον αποκλεισµό ανταγωνιστικών προµηθευτών εξοπλισµού ή ανταγωνιστών κύριων εργοληπτών. Εντούτοις, στο επίπεδο των κύριων εργοληπτών, τα µέσα µερίδια της αγοράς (σε αξία) της MMS από το 1994 έως το 1998 δεν υπερέβησαν το [10-15 %]* (*), και η Astrium θα εξακολουθήσει να υφί- σταται τον ανταγωνισµό άλλων µεγάλων κατασκευαστών, κυρίως των Hughes, Loral και Lockheed Martin που έχουν έδρα τις ΗΠΑ· στο επίπεδο του εξοπλισµού, τα µέσα µερί- δια της αγοράς της DASA κατά την περίοδο 1995-1997 δεν υπερέβησαν το [20-30 %]* σε παγκόσµιο επίπεδο για όλη την αγορά εξοπλισµού δορυφόρων. (*) Μέρη του κειµένου έχουν ανασκευαστεί για να εξασφαλιστεί ότι δεν αποκαλύπτονται εµπιστευτικές πληροφορίες· τα µέρη αυτά περικλείονται σε αγκύλες. (43) Με βάση τα ανωτέρω, συνάγεται ότι η κοινοποιηθείσα πράξη δεν δηµιουργεί ούτε ενισχύει δεσπόζουσα θέση στον τοµέα των δορυφόρων και εξοπλισµού επικοινωνιών που θα µπορούσε να αποτελέσει σοβαρό εµπόδιο του ουσιαστικού ανταγωνισµού στον ΕΟΧ ή σε σηµαντικό τµήµα του. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟ ΠΛΕΥΡΑΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ∆ΟΡΥΦΟΡΟΥΣ ΤΩΝ ΘΕΣΜΙΚΩΝ ΦΟΡΕΩΝ (44) Και η MMS και η DASA δραστηριοποιούνται ως κύριοι εργολήπτες για τους δορυφόρους παρατήρησης και τους επιστηµονικούς δορυφόρους και τους διαστηµικούς ανι- χνευτές που πωλούνται σε εθνικούς οργανισµούς διαστή- µατος και στον ΕΟ∆ στην Ευρώπη. Οι Aérospatiale-Matra, MMS και DASA παράγουν επίσης ορισµένα στοιχεία εξο- πλισµού για τα συστήµατα αυτά, περιλαµβανοµένων των χηµικών προωστήρων (που χρησιµοποιούνται σε συστήµατα χηµικής προώθησης), των ηλιακών συστοιχιών (χρησιµοποι- ούνται σε ηλιακές γεννήτριες), µηχανικών σπονδύλων (τρο- χών) και αισθητήρων γης και ηλίου. (45) Η πράξη θα έχει, συνεπώς, σαν αποτέλεσµα την οριζόντια ολοκλήρωση στο επίπεδο του κυρίου εργολήπτη και κάθετη ολοκλήρωση στο επίπεδο του κύριου εργολήπτη και των δραστηριοτήτων των µερών και της Aérospatiale-Matra στο επίπεδο του εξοπλισµού. Χαρακτηριστικά της αγοράς (46) Οι δορυφόροι παρατήρησης και οι επιστηµονικοί δορυφόροι και οι διαστηµικοί ανιχνευτές συνήθως σχεδιάζονται, ανα- πτύσσονται, παράγονται και τίθενται σε λειτουργία στο πλαίσιο έργων κατά φάσεις, όπου ο ανταγωνισµός λειτουρ- γεί σε συγκεκριµένα στάδια. Ο τοµέας των δορυφόρων θεσµικών φορέων λειτουργεί µε βάση την υποβολή προσφο- ρών και ο ανταγωνισµός στις αγορές αυτές καθορίζεται από την παρουσία προσφερόντων µε ικανότητα να προσφέρουν αξιόπιστες εναλλακτικές δυνατότητες στα προϊόντα των µερών. (47) (48) Ένα άλλο σηµαντικό χαρακτηριστικό των αγορών αυτών είναι ότι, όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 36, η προµήθεια του ΕΟ∆ υπόκειται στην αρχή της γεωγραφικής κατανοµής «juste retour». Σε γενικούς όρους, η αρχή αυτή επιβάλλει στον ΕΟ∆ i) να αγοράζει κατά προτίµηση από εταιρείες των κρατών µελών του ΕΟ∆ και ii) να εξασφαλίζει ισορροπία ανάµεσα στη χρηµατοδοτική συνεισφορά των κρατών µελών του ΕΟ∆ και στο µερίδιο βιοµηχανικών εργα- σιών που ανατίθενται σε κατασκευαστές αυτών των κρατών µελών. Επιτρέπεται ορισµένος βαθµός ευελιξίας για κάθε επιµέρους πρόγραµµα. Παραδείγµατος χάρη, στην περίπτωση επιστη- µονικών δορυφόρων και διαστηµικών ανιχνευτών, η αρχή της γεωγραφικής κατανοµής «juste retour» εφαρµόζεται σε βάση περιόδων τριών ετών: αυτό σηµαίνει ότι δεν εφαρµόζε- ται αναγκαστικά το κριτήριο της γεωγραφικής κατανοµής για κάθε δορυφόρο ή αποστολή εντός αυτής της περιόδου, εφόσον επιτυγχάνεται µια ελάχιστη ανταπόδοση στο τέλος κάθε τριετούς περιόδου. Παροµοίως, στην περίπτωση των δορυφόρων παρατήρησης, αν και τίθενται στόχοι γεωγρα- φικής κατανοµής για κάθε αποστολή, η αντιστάθµιση στην 28. 11. 2003 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 314/7 πράξη που εξασφαλίζεται µε την ανάθεση βιοµηχανικών εργασιών είναι δυνατό να αποκλίνει µέχρι και 20 % από τους αρχικούς στόχους. Συνέπειες της πράξης στο επίπεδο των κύριων εργοληπτών στην Ευρώπη (49) Εντούτοις, συνολικά, αυτό το περιθώριο ευελιξίας περιορίζε- ται, εφόσον θα πρέπει να υπάρξει εξισορρόπηση και, για ένα ορισµένο διάστηµα, τα µέσα εθνικά µερίδια βιοµηχανικής εργασίας θα πρέπει να αντιστοιχούν στη γεωγραφική κατα- νοµή βάσει των συνεισφορών των ενδιαφερόµενων κρατών µελών. Φορείς της αγοράς (50) Είναι γενικά παραδεκτό ότι µόνον τέσσερις εταιρείες στην Ευρώπη µπορούν να ανταγωνιστούν για την κύρια εργολη- ψία µεγάλων ή περίπλοκων δορυφόρων: οι MMS, DASA, Alcatel Space Industries (Alcatel Space, γαλλική εταιρεία το κεφάλαιο της οποίας κατέχεται από την Alcatel, όµιλο εξοπλισµού τηλεπικοινωνιών, και την Thomson-CSF, όµιλο του αµυντικού τοµέα της επαγγελµατικής ηλεκτρονικής) και Alenia Aerospazio (Alenia, ιταλική εταιρεία που ανήκει στον όµιλο Finmeccanica). Όσον αφορά τα µικρότερα έργα, στους άλλους πιθανούς κύριους εργολήπτες περιλαµ- βάνονται οι Kayser-Threde, OHB Systems και SSTL. Σε παγκόσµιο επίπεδο, υπάρχουν ορισµένοι ακόµα σηµαντικοί ανταγωνιστές, όπως οι εταιρείες TRW, Lockheed και Ball Aerospace, µε έδρα τις ΗΠΑ. Συνέπειες της πράξης στις δυνητικές εθνικές ή παγκόσµιες αγορές (51) Εάν υπήρχαν εθνικές αγορές στο επίπεδο του κύριου εργο- λήπτη ή/και του εξοπλισµού για τους δορυφόρους παρατή- ρησης και επιστηµονικούς δορυφόρους στα κράτη µέλη εκείνα οι οργανισµοί διαστήµατος των οποίων προµηθεύουν δορυφόρους σε θεσµικούς φορείς σε εθνικό επίπεδο, η εξε- ταζόµενη πράξη δεν θα δηµιουργούσε επικαλύψεις, εφόσον οι DASA και MMS δεν δραστηριοποιούνται στα ίδια κράτη µέλη. Για τους ίδιους λόγους, ούτε η κάθετη ολοκλήρωση που προκύπτει από την εν λόγω πράξη θα δηµιουργούσε προβλήµατα ανταγωνισµού. (52) Παροµοίως, εάν υπήρχαν παγκόσµιες αγορές για την προµή- θεια δορυφόρων παρατήρησης σε εµπορικούς πελάτες ή σε θεσµικούς πελάτες όταν δεν υφίσταται εγχώριος παραγωγός, τα µερίδια των µερών στην αγορά (σε όρους όγκου παραγ- γελιών) δεν θα υπερέβαιναν το [25-35 %]* και θα εξακο- λουθούσαν να υφίστανται τον ανταγωνισµό από άλλους µεγάλους κύριους εργολήπτες δορυφόρων, περιλαµβανο- µένης της TRW [60-70 %]*. (53) Βάσει των ανωτέρω, όσον αφορά τις εθνικές ή παγκόσµιες αγορές για τους δορυφόρους που πωλούνται σε θεσµικούς φορείς, συνάγεται ότι η κοινοποιηθείσα πράξη δεν δηµιουρ- γεί ούτε ενισχύει δεσπόζουσα θέση που θα µπορούσε να εµποδίσει σηµαντικά τον πραγµατικό ανταγωνισµό στον ΕΟΧ ή σε σηµαντικό τµήµα του. (54) (55) (56) (57) Λόγω του µικρού αριθµού των δορυφόρων παρατήρησης και των επιστηµονικών δορυφόρων και διαστηµικών ανιχνευ- τών που εκτοξεύονται κάθε έτος στην Ευρώπη, τα µερίδια της αγοράς που υπολογίζονται σε µικρό χρονικό διάστηµα δεν είναι δυνατό να αποτυπώσουν επαρκώς τα πραγµατικά µερίδια της αγοράς των ανταγωνιζόµενων κύριων εργολη- πτών. Για τον λόγο αυτό, τα µέσα µερίδια αγοράς (βάσει της αξίας) υπολογίστηκαν για την περίοδο 1994-1998. Σε αυτή τη βάση, η Astrium θα είναι σαφώς ο σηµαντικό- τερος κύριος εργολήπτης για τους δορυφόρους που πωλούνται σε θεσµικούς φορείς. Σε όρους αξίας, τα µέλη της Astrium αντιπροσωπεύουν το [45-55 %]* των πωλή- σεων δορυφόρων σε θεσµικούς φορείς από το 1994 έως το 1998 (MMS: [25-35 %]* και DASA: [15-25 %]*), ενώ οι επόµενοι µεγαλύτεροι ανταγωνιστές είναι οι Alcatel Space [30-35 %]* και Alenia Aerospazio [5-10 %]*. Η Alenia θα είναι πραγµατικός ανταγωνιστής, αν και για περιορισµένο αριθµό έργων Από την έρευνα της Επιτροπής συνάγεται ότι είναι περιορι- σµένος ο αριθµός έργων του ΕΟ∆ στα οποία η Alenia θα µπορούσε να λειτουργήσει ως κύριος εργολήπτης. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η µέση ιταλική συνεισφορά (12 %) στα θεσµικά δορυφορικά προγράµµατα του ΕΟ∆ είναι πολύ χαµηλότερη από το σύνηθες µερίδιο εργασιών (20-25 %) που ανατίθενται σε έναν κύριο εργολήπτη και στο ότι η αρχή της γεωγραφικής κατανοµής «juste retour» επιβάλλει το εθνικό µερίδιο βιοµηχανικών εργασιών να είναι ανάλογο µε τη συνεισφορά της χώρας στο σχετικό πρό- γραµµα. Αν και τα πραγµατικά επίπεδα ανταπόδοσης (και κατά συνέπεια η ανταγωνιστική ικανότητα της Alenia στο επίπεδο του κύριου εργολήπτη) είναι δυνατό να παρουσιά- ζουν διακυµάνσεις από µια αποστολή στην άλλη και να απο- κλίνουν από τα ποσοστά της πλήρους αντιστοιχίας, το ασφαλές συµπέρασµα είναι ότι η ανταγωνιστική ικανότητα της Alenia θα είναι περιορισµένη στο επίπεδο του κύριου εργολήπτη για τις θεσµικές δορυφορικές αποστολές του ΕΟ∆. Εντούτοις, συνάγεται ότι η Alenia θα εξακολουθήσει να διαθέτει υψηλή ανταγωνιστικότητα για ορισµένους ευρωπαϊ- κούς δορυφόρους θεσµικών φορέων. Και τούτο διότι η Ale- nia θα εξακολουθήσει και να είναι σε θέση να ασκεί σηµα- ντικές λειτουργίες (όπως η ολοκλήρωση ωφέλιµου φορτίου ή εξέδρας) για θεσµικά δορυφορικά προγράµµατα του ΕΟ∆ και να ενεργεί ως κύριος εργολήπτης για ιταλικά προγράµ- µατα (υπό την αιγίδα του ιταλικού οργανισµού διαστή- µατος). Θεωρείται ότι οι δραστηριότητες αυτές είναι επαρ- κείς ώστε να διατηρήσει η Alenia την ανταγωνιστικότητά της και να παραµείνει στην αγορά, άποψη που ενισχύεται από το γεγονός ότι η Alenia ορίσθηκε κύριος εργολήπτης του επιστηµονικού δορυφόρου Integral του ΕΟ∆ (που θα εκτοξευθεί το 2001). (59) (60) (61) L 314/8 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 28. 11. 2003 Η Alcatel Space θα είναι σηµαντικός ανταγωνιστής της Astrium για τα περισσότερα έργα (58) Με βάση τα ανωτέρω, θα υπάρχει µεγάλος ανταγωνισµός µεταξύ της Alcatel Space και της Astrium, αλλά η Alenia θα διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της ως κύριος εργο- λήπτης για ορισµένα προγράµµατα του ΕΟ∆. Συνάγεται επίσης ότι η Alcatel Space διαθέτει σηµαντική ανταγωνιστική ικανότητα έναντι της Astrium: πρώτον, η Alcatel Space διαθέτει σήµερα τις απαραίτητες βασικές ικα- νότητες να ενεργεί ως κύριος εργολήπτης για όλα τα είδη δορυφόρων· και, δεύτερον, η ικανότητά της αυτή δεν θα περιοριστεί από την αρχή της γεωγραφικής κατανοµής «juste retour», εφόσον η γαλλική συνεισφορά στα θεσµικά δορυφορικά προγράµµατα του ΕΟ∆ (περίπου 23 %) είναι παραπλήσια µε το µέσο µερίδιο εργασιών που πραγµατοποι- είται από έναν κύριο εργολήπτη. Astrium θα εξαρτιόταν περισσότερο από την Alenia από ό,τι η Alenia θα εξαρτιόταν από την Astrium και, επο- µένως, η Astrium δεν θα ήταν σε θέση να προκαλέσει αύξηση των δαπανών της Alenia. (62) Η κατάσταση θα µπορούσε να είναι διαφορετική για την Alcatel Space. Αυτό οφείλεται στο ότι η Alcatel Space θα έπρεπε να αποσπάσει από την Astrium συγκεκριµένο ποσο- στό των µεριδίων εργασιών της Γερµανίας και του Ηνωµένου Βασιλείου, ενώ η Astrium θα υπόκειται στους ίδιους περιο- ρισµούς σε πολύ µικρότερο βαθµό, εφόσον µπορεί να ανα- λάβει σε εθνικό επίπεδο το αναλογούν µερίδιο της Γαλλίας (µέσω της πρώην MMS-France). Εντούτοις, συνολικά, το επιχείρηµα ότι η Astrium θα µπορούσε να αυξήσει ουσια- στικά τις δαπάνες τής Alcatel Space θα πρέπει να απορρι- φθεί στην παρούσα περίπτωση. ∆εν υπάρχει δυνατότητα αύξησης των δαπανών των ανταγωνιστών µέσω του κανόνα της γεωγραφικής κατανοµής «juste retour» (63) Έχει διατυπωθεί το επιχείρηµα ότι η Astrium ήταν ενδεχο- µένως σε θέση να αυξήσει σηµαντικά τις δαπάνεις των αντα- γωνιστών της για τα θεσµικά προγράµµατα του ΕΟ∆. Ο συλλογισµός αυτός βασίζεται στα επιχειρήµατα ότι: i) λόγω της αρχής της γεωγραφικής κατανοµής, ένα συγκεκριµένο ποσοστό κάθε συµβατικής αξίας πρέπει να αντιτίθεται στη Γερµανία και το Ηνωµένο Βασίλειο (που από κοινού αντι- προσωπεύουν ποσοστό περίπου 29 %), ii) η θέση της Astrium σε αυτά τα κράτη µέλη θα ήταν τέτοια που θα καθιστούσε άλλους κύριους εργολήπτες εξαρτηµένους από το µερίδιο βιοµηχανικών εργασιών που αναλαµβάνει η Ast- rium από τη Γερµανία και το Ηνωµένο Βασίλειο, το οποίο είναι ανάλογο της συνεισφοράς τους στον ΕΟ∆, iii) η Ast- rium θα µπορούσε να αυξήσει τις τιµές της γι αυτά τα µερίδια εργασιών, είτε καθιστώντας µη ανταγωνιστικές τις προσφορές των ανταγωνιστών της ή περιορίζοντας τα περι- θώρια κέρδους των ανταγωνιστών της σε τέτοιο βαθµό που να µην είναι βιώσιµες οι προσφορές τους. ∆εν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Astrium θα µπορούσε να προκαλέσει µεγάλη αύξηση του κόστους της Alenia µέσω αυτού του µηχανισµού. Αυτό διότι, πρώτον, στις περιπτώ- σεις στις οποίες η Alenia θα µπορούσε να είναι ανταγωνι- στική στο επίπεδο του κύριου εργολήπτη, το µερίδιό της (και κατά συνέπεια το αναλογούν µερίδιο της Ιταλίας) θα ανερχόταν ή θα υπερέβαινε το µερίδιο εργασιών που ανατί- θεται σε έναν κύριο εργολήπτη (20-25 %). Κατά συνέπεια, στις περιπτώσεις αυτές, το µερίδιο της Ιταλίας θα υπερέ- βαινε το µέσο ποσοστό του 12 % που αναλογεί συνολικά στη συνεισφορά της. ∆εδοµένου ότι τα µέρη δεν δραστηριο- ποιούνται στην Ιταλία και θα εξαρτώνταν από την Alenia όσον αφορά το µεγαλύτερο µέρος του ιταλικού µεριδίου, αυτό συνεπάγεται ότι τα µέρη θα εξαρτώνται από τη συνει- σφορά της Alenia για το µεγαλύτερο µέρος του ποσοστού 20-25 %. Από την άλλη πλευρά, η Alenia θα είναι σε θέση να αναλάβει την εκτέλεση του γαλλικού µεριδίου εργασιών για λογαριασµό της Alcatel Space και επίσης η Alenia θα ήταν σε θέση να αναλάβει και ένα ορισµένο ποσοστό των µεριδίων του Ηνωµένου Βασιλείου και της Γερµανίας για λογαριασµό ορισµένων τρίτων προµηθευτών σε αυτά τα κράτη µέλη. Συνολικά, η Alenia δεν θα εξαρτιόταν από την Astrium για ποσοστό άνω του 20 % της συνολικής συµβα- τικής αξίας. Εξυπακούεται ότι, σε τέτοιες περιπτώσεις, η (64) (65) Πρώτον, πρέπει να επισηµανθεί ότι, λόγω του κανόνα της γεωγραφικής κατανοµής και της σηµαντικής παρουσίας της Alcatel Space σε ορισµένα κράτη µέλη του ΕΟ∆ (όπως το Βέλγιο, η Ισπανία, η ∆ανία ή η Νορβηγία), η Astrium θα πρέπει επίσης να επιδιώξει την απόκτηση µεριδίου από την Alcatel Space. Αυτό καθιστά επίσης την Astrium εξαρτώ- µενη από την Alcatel Space για ένα ορισµένο ποσοστό των συµβάσεών της και θα περιορίσει, συνεπώς, τη δυνατότητα της Astrium να αυξήσει τα κόστη των ανταγωνιστών της (όπως και η Alcatel Space θα µπορούσε επίσης να αυξήσει τα κόστη της Astrium, αν και σε µικρότερο βαθµό). ∆εύτερον, αν και οι δορυφόροι θεσµικών φορέων υπόκεινται σε ειδικές συµβάσεις, οι συνολικές τιµές των οποίων είναι δύσκολο να εκτιµηθούν, φαίνεται ότι ο ΕΟ∆ διαθέτει επαρκή εµπειρία και έλεγχο στην κατανοµή των τιµών καθώς και µοντέλα εκτίµησης του κόστους, ώστε να εντοπί- ζει οποιαδήποτε ουσιαστική αύξηση των τιµών. Η ικανότητα αυτή ενισχύεται περαιτέρω από το γεγονός ότι, όπως αναφέ- ρεται στην αιτιολογική σκέψη 46, ο ΕΟ∆ διενεργεί απο- στολές στο πλαίσιο έργων κατά φάσεις, όπου οι εκτιµήσεις των τιµών πραγµατοποιούνται σε διαφορετικά στάδια της διαδικασίας. Σε µια παρόµοια περίπτωση, ο ΕΟ∆ θα διέθετε επίσης επαρκή αντισταθµιστική αγοραστική ισχύ, ώστε να είναι σε θέση να προκαλέσει µείωση των τιµών. Αυτό θα περιόριζε περαιτέρω τη δυνατότητα της Astrium να αυξήσει τις τιµές της για τα µερίδια εργασιών της Γερµανίας και του Ηνωµένου Βασιλείου και µε τον τρόπο αυτό να οδηγήσει στην αύξηση των δαπανών της Alcatel Space. Συνολικά, µε βάση τα συµπεράσµατα που βασίζονται στα δεδοµένα τα οποία προέκυψαν κατά την έρευνα της Επι- τροπής, συνάγεται ότι, ακόµη και αν η Astrium διέθετε την ικανότητα να αυξήσει τα κόστη της Alcatel Space, οποι- αδήποτε πιθανή αύξηση θα είχε περιορισµένες επιπτώσεις (της τάξης του 2-3 % της συνολικής συµβατικής αξίας). Αυτό δεν θα µπορούσε να βλάψει σηµαντικά την ανταγωνι- στικότητα της Alcatel Space και, αν λάβουµε υπόψη ότι τα συνήθη περιθώρια κέρδους ενός κυρίου εργολήπτη ανέρχον- ται σε […]* της συνολικής συµβατικής αξίας, η Alcatel Space θα µπορούσε να αντισταθµίσει µια παρόµοια αύξηση των τιµών. Κατά συνέπεια, συνάγεται ότι η Astrium δεν θα ήταν σε θέση να προκαλέσει σηµαντική αύξηση των δαπα- νών της Alcatel Space. 28. 11. 2003 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 314/9 (66) (67) ∆εν υπάρχει δυνατότητα αποκλεισµού άλλων κύριων εργοληπτών από τις αγορές Έχει επίσης διατυπωθεί το επιχείρηµα ότι η Astrium θα µπορούσε να αποτελέσει σηµαντικό προµηθευτή ορισµένων στοιχείων εξοπλισµού (όπως τα δίκτυα ηλιακών συστοιχιών, οι µηχανικοί σπόνδυλοι, οι χηµικοί προωστήρες, οι κρυο- στάτες). Στον βαθµό που άλλοι κύριοι εργολήπτες είναι αναγκασµένοι να προµηθευτούν τα στοιχεία εξοπλισµού από την ελεύθερη αγορά, είναι απαραίτητο να εξετασθεί αν, µετά την ολοκλήρωση της πράξης, η Astrium θα ήταν σε θέση να αποκλείσει τους εν λόγω ανταγωνιστές της. Πρέπει να επισηµανθεί ότι η Astrium δεν θα είναι σε θέση να περιορίσει τη δυνατότητα προµήθειας ανταγωνιστών κύριων εργοληπτών: εφόσον η επιλογή προµηθευτών πραγ- µατοποιείται συνήθως µετά την επιλογή του κύριου εργολή- πτη, εκτιµάται ότι η Astrium δεν θα είχε κίνητρα να το πράξει, εφόσον οποιοσδήποτε περιορισµός της προσφοράς δεν θα είχε επίπτωση στην επιλογή του κύριου εργολήπτη, αλλά αντίθετα θα περιόριζε τις πωλήσεις της Astrium και, εν πάση περιπτώσει, ο ΕΟ∆ θα εντόπιζε κατά πάσα πιθανό- τητα τον οποιοδήποτε περιορισµό προµηθειών εκ µέρους της Astrium και θα λάµβανε διορθωτικά µέτρα. Εκ των ανωτέρω συνάγεται ότι η βασική εν δυνάµει επίπτωση της πράξης θα αφορούσε την ικανότητα της Astrium να αυξή- σει τις δαπάνες των ανταγωνιστών της µέσω της αύξησης των τιµών του εξοπλισµού. (68) Πρώτον, εκτιµάται εντούτοις ότι τα περισσότερα από τα εξε- ταζόµενα στοιχεία εξοπλισµού (όπως τα δίκτυα ηλιακών συστοιχιών, οι χηµικοί προωστήρες, οι κρυοστάτες και οι µαγνητικοί σπόνδυλοι (11) παράγονται αποκλειστικά µέσω της Astrium από τη DASA ή την MMS ή την Aéro- spatiale-Matra). Επειδή και η MMS και η DASA δραστηριο- ποιούνται ήδη στο επίπεδο του κύριου εργολήπτη, η πράξη δεν θα επηρεάσει ουσιαστικά τους όρους ανταγωνισµού για τα εν λόγω προϊόντα εξοπλισµού. (69) (70) ∆εύτερον, ορισµένα από τα εξεταζόµενα προϊόντα (όπως οι κρυοστάτες) δεν είναι στην πραγµατικότητα τυποποιηµένα στοιχεία εξοπλισµού που µπορούν να ταιριάξουν σε όλους τους δορυφόρους, αλλά, αντιθέτως, είναι προϊόντα υψηλού βαθµού ειδίκευσης που αναπτύσσονται µε προγράµµατα τεχνολογικής έρευνας και ανάπτυξης του ΕΟ∆. Για τα προ- ϊόντα αυτά, εκτιµάται ότι η Astrium δεν θα είναι σε θέση να αποκλείσει τους ανταγωνιστικές κύριους εργολήπτες, εφόσον ο ΕΟ∆ µπορεί είτε να απαιτήσει τη γνωστοποίηση των αποτελεσµάτων αυτών των προγραµµάτων τεχνολογικής έρευνας και ανάπτυξης σε όλους τους διαγωνιζόµενους ή να αποφασίσει να αγοράσει απευθείας το εξεταζόµενο προ- ϊόν και να το παραχωρήσει στον επιλεγέντα κύριο εργολή- πτη. Τέλος, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Astrium θα µπορούσε να αποκλείσει άλλους κύριους εργολήπτες µέσω οποιουδή- ποτε προϊόντος του οποίου δεν θα υπήρχε άλλος εναλλα- κτικός ανταγωνιστικός προµηθευτής της Astrium στην Ευρώπη. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα προϊόντα αυτά είναι τυποποιηµένα στοιχεία εξοπλισµού για τα οποία επι- κρατούν ήδη οι συνήθεις όροι των τιµών και στο ότι τα µέρη δεν θα µπορούσαν να αυξήσουν σηµαντικά τις τιµές τους χωρίς αυτό να γίνει αντιληπτό από τον ΕΟ∆, ο οποίος (11) Βλέπε στοιχεία που παρατίθενται στις αιτιολογικές σκέψεις 78 έως 83, κατωτέρω. θα ελάµβανε διορθωτικά µέτρα. Και, εν πάση περιπτώσει, τα προϊόντα αυτά αντιπροσωπεύουν µόνον µικρό µέρος της αξίας ενός δορυφόρου. (71) Με βάση τα ανωτέρω, συνάγεται ότι η κοινοποιηθείσα πράξη δεν δηµιουργεί ούτε ενισχύει δεσπόζουσα θέση στον τοµέα των δορυφόρων θεσµικών φορέων, στο επίπεδο του κύριου εργολήπτη στην Ευρώπη που θα µπορούσε να εµπο- δίσει σοβαρά τον ανταγωνισµό στον ΕΟΧ ή σε σηµαντικό τµήµα του. Συνέπειες της πράξης σε επίπεδο εξοπλισµού στην Ευρώπη (72) Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 44, οι MMS, DASA και Aérospatiale-Matra κατασκευάζουν ορισµένα στοιχεία εξοπλισµού για δορυφόρους θεσµικών φορέων (όπως τα δίκτυα ηλιακών συστοιχιών, οι µηχανικοί σπόνδυ- λοι, οι χηµικοί προωστήρες ή οι κρυοστάτες). Η πράξη δεν θα προκαλέσει επικαλύψεις στο επίπεδο του εξοπλισµού, εφόσον τα µέρη και η Aérospatiale-Matra δεν προµηθεύουν παρόµοια προϊόντα. Εντούτοις, η πράξη θα επιφέρει κάθετη ολοκλήρωση µεταξύ των δραστηριοτήτων των µερών στις αγορές βασικού εξοπλισµού δορυφόρων και στις δραστηριό- τητές τους στις αγορές τελικών προϊόντων για τους δορυ- φόρους θεσµικών φορέων. (73) Είναι, συνεπώς, απαραίτητο να εξετασθεί η επίπτωση της κοινοποιηθείσας πράξης στο επίπεδο του εξοπλισµού. Ειδι- κότερα, ορισµένοι τρίτοι προµηθευτές έχουν εκφράσει ανη- συχίες ότι η συγχωνευθείσα επιχείρηση (που αποτελεί και βασικό πελάτη και ανταγωνιστή τους) θα µπορούσε να εξα- σθενίσει την ανταγωνιστική τους θέση, παραδείγµατος χάρη ευνοώντας προµηθευτές στο εσωτερικό του οµίλου για τις συµβάσεις εκείνες στις οποίες η Astrium ενεργεί ως κύριος εργολήπτης ή/και επιβάλλοντας αυστηρότερους συµβατι- κούς όρους σε τρίτους προµηθευτές. Άλλα στοιχεία εξοπλισµού, πλην των µηχανικών σπονδύλων (τροχών) (74) Οι ανησυχίες αυτές αφορούν εν δυνάµει όλα τα στοιχεία εξοπλισµού τα οποία παράγει κάποιο από τα µέρη ή οι µητρικές τους εταιρείες και τα οποία το άλλο µέρος (ή και τα δύο µέρη) αγοράζουν επίσης από ανεξάρτητους προµη- θευτές. Ο εξοπλισµός αυτός περιλαµβάνει µηχανικούς σπον- δύλους, ηλιακές γεννήτριες, αισθητήρες γης και ηλίου, εξο- πλισµό χηµικής προώθησης (προωθητικούς κινητήρες απο- γείου, δεξαµενές, προωστήρες) και άλλα. Εντούτοις, µε εξαί- ρεση τους µηχανικούς σπονδύλους, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η πράξη θα µπορούσε να δηµιουργήσει δεσπόζουσα θέση των µερών. (75) Πρώτον, οποιαδήποτε προσπάθεια της Astrium να ευνοήσει τους προµηθευτές που ανήκουν στον όµιλό της, θα περιορι- ζόταν σηµαντικά από το γεγονός ότι, σύµφωνα µε τους κανόνες προµηθειών του ΕΟ∆, η επιλογή προµηθευτών πραγµατοποιείται συνήθως µε διαδικασία ανοικτού διαγωνι- σµού που παρακολουθείται από τον ΕΟ∆. Η οποιαδήποτε προσπάθεια να ευνοηθούν οι προµηθευτές που ανήκουν στον όµιλο θα ήταν ακόµη δυσκολότερη επειδή, σε περί- πτωση που ο κύριος εργολήπτης επιθυµεί να υποβάλει προ- σφορά για οποιοδήποτε στοιχείο του εξοπλισµού, συνήθως L 314/10 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 28. 11. 2003 αποκλείεται ο κύριος εργολήπτης από την επιλογή του εξε- ταζόµενου εξοπλισµού και η επιλογή τίθεται υπό την ευθύνη οµάδας αξιολόγησης που διορίζεται από τον ΕΟ∆. (82) (76) (77) (78) (79) ∆εύτερον, τα περισσότερα από τα εξεταζόµενα προϊόντα προσφέρονται επίσης από επιχειρήσεις εκτός της Γαλλίας, της Γερµανίας και του Ηνωµένου Βασιλείου (όπου δραστη- ριοποιείται η Astrium). ∆εδοµένης της εφαρµογής του κανόνα της γεωγραφικής κατανοµής που διέπει τις προµή- θειες του ΕΟ∆, σύµφωνα µε τον οποίο απαιτείται ένα ορι- σµένο ποσοστό της συµβατικής αξίας να ανατίθεται σε προ- µηθευτές σε όλες τις συµµετέχουσες χώρες, θα περιοριζόταν σηµαντικά η ικανότητα της Astrium να ευνοήσει προµη- θευτές που ανήκουν στον όµιλό της ή να επιβάλει αδικαιο- λόγητους συµβατικούς όρους για την προµήθεια του εξετα- ζόµενου εξοπλισµού. δεν Τέλος, εκτιµάται ότι για τα περισσότερα από τα εξεταζόµενα πραγµατοποιούν προµηθευτές προϊόντα ορισµένοι σήµερα σηµαντικές πωλήσεις στην MMS και τη DASA. Οι προµηθευτές αυτοί θα εξακολουθούσαν να διατηρούν την ανταγωνιστική τους ικανότητα, ακόµη και αν η Astrium κατόρθωνε να ευνοήσει προµηθευτές που ανήκουν στον όµιλό της. Είναι ακόµα δυνατό να ενισχυθεί περαιτέρω η ανταγωνιστική θέση των προµηθευτών µετά την εν λόγω πράξη, εφόσον οι ανταγωνιζόµενοι κύριοι εργολήπτες (όπως η Alcatel Space και η Alenia) θα προτιµήσουν πιθανώς να προµηθευτούν τα προϊόντα από ανεξάρτητους προµηθευτές. Βάσει των ανωτέρω, και λαµβανοµένης υπόψη της συνδυα- σµένης επίπτωσης των τριών προαναφερόµενων στοιχείων, εκτιµάται ότι η κοινοποιηθείσα πράξη δεν δηµιουργεί ούτε ενισχυει δεσπόζουσα θέση στις ευρωπαϊκές αγορές για στοι- χεία εξοπλισµού δορυφόρων, πλην των µηχανικών σπονδύ- λων, εξαιτίας της οποίας θα εµποδιζόταν σηµαντικά ο απο- τελεσµατικός ανταγωνισµός στον ΕΟΧ ή σε σηµαντικό τµήµα του. Μηχανικοί σπόνδυλοι (τροχοί) Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, είναι δυνατό να εντοπισθούν µόνο δύο παραγωγοί µηχανικών σπονδύλων (τροχών): η MMS, η οποία δεν πραγµατοποιεί πωλήσεις µηχανικών σπονδύλων αλλά τους χρησιµοποιεί για τις δικές της ανάγκες, και η Teldix, γερµανική εταιρεία η οποία πραγµατοποιεί πωλήσεις στους εργολήπτες ευρωπαίους (αλλά και σε πελάτες εκτός Ευρώπης). περισσότερους κύριους (80) Η Teldix επιτυγχάνει σηµαντικό τµήµα των πωλήσεών της µέσω των µερών και ανέφερε ότι οι οικονοµίες κλίµακας έχουν µεγάλη σηµασία στον τοµέα των µηχανικών σπονδύ- λων. Κατά συνέπεια, εκτιµάται ότι, εάν η συγχωνευθείσα επι- χείρηση αποφάσιζε να περιορίσει τις αγορές της από την Teldix και να προµηθεύεται το προϊόν από την MMS, θα προκαλούνταν σηµαντική ζηµία στην ανταγωνιστικότητα της Teldix. (81) Εκτιµάται επίσης ότι η Teldix δεν θα προστατευόταν ουσια- στικά από τους κανόνες προµηθειών του ΕΟ∆ (εφόσον οι περισσότερες πωλήσεις της Teldix αφορούν δορυφόρους επικοινωνιών στους οποίους δεν εφαρµόζονται οι κανόνες του ΕΟ∆), ούτε από την εφαρµογή της αρχής της γεωγρα- φικής κατανοµής (εφόσον η Teldix είναι γερµανική επιχεί- ρηση). Συνεπώς, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι υπάρχουν σοβαροί κίν- δυνοι, µετά την εξεταζόµενη πράξη, να προκαλέσουν τα µέρη σηµαντική ζηµία στην ανταγωνιστική ικανότητα του µοναδικού τους ανταγωνιστή στον τοµέα των µηχανικών σπονδύλων. Αυτό θα οδηγούσε στη δηµιουργία δεσπό- ζουσας θέσης στις πωλήσεις µηχανικών σπονδύλων στην Ευρώπη, η οποία θα εµπόδιζε σηµαντικά τον πραγµατικό ανταγωνισµό στο εσωτερικό του ΕΟΧ. (83) Όταν κοινοποιήθηκαν στα µέρη αυτές οι ανησυχίες, τα µέρη πρότειναν διορθωτικό µέτρο που παρατίθεται λεπτοµερώς στο παράρτηµα. Το διορθωτικό µέτρο συνίσταται στο ότι η MMS παρατηρείται από τη δραστηριότητα στον τοµέα των µηχανικών σπονδύλων (περιλαµβανοµένων των ενσώµατων πάγιων στοιχείων ενεργητικού, των συµβάσεων προµήθειας και πωλήσεων, των δικαιωµάτων βιοµηχανικής ιδιοκτησίας και του προσωπικού). (84) Βάσει αυτού του διορθωτικού µέτρου, η MMS θα παύσει τις δραστηριότητές της στον τοµέα των µηχανικών σπονδύ- λων. Κατά συνέπεια, εάν η εν λόγω ανάληψη δέσµευσης υλοποιηθεί, θα αρθούν οι ανησυχίες της Επιτροπής ότι η προτεινόµενη συγκέντρωση θα µπορούσε να δηµιουργήσει δεσπόζουσα θέση στην αγορά µηχανικών σπονδύλων στην Ευρώπη. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΤΟΥΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥΣ ∆ΟΡΥΦΟΡΟΥΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟ (85) Οι στρατιωτικοί δορυφόροι πραγµατοποιούν συνήθως παρό- µοιες αποστολές µε αυτές των εµπορικών δορυφόρων ή των δορυφόρων θεσµικών φορέων. Συνήθως χρησιµοποιούν τις ίδιες εξέδρες µε τους πολιτικούς δορυφόρους, αλλά απαι- τούν ειδικές προσαρµογές που συνδέονται µε την ασφάλεια του δορυφόρου, την προστασία των δεδοµένων κ. λπ. ∆εδο- µένης αυτής της τεχνικής συγγένειας, του χαµηλού όγκου πωλήσεων στρατιωτικών δορυφόρων και της παρουσίας σηµαντικών οικονοµιών κλίµακας στον διαστηµικό τοµέα, εκτιµάται ότι για να εξασφαλιστεί η ανταγωνιστικότητα στο επίπεδο του κύριου εργολήπτη ια τους στρατιωτικούς δορυ- φόρους απαιτούνται συνήθως σηµαντικές δραστηριότητες στον τοµέα των πολιτικών εφαρµογών. Αυτό αφορά ιδίως τους στρατιωτικούς δορυφόρους επικοινωνιών, οι οποίοι βασίζονται κυρίως στις ίδιες εξέδρες µε τους πολιτικούς δορυφόρους όπου, λόγω της χρησιµοποίησης «τυποποι- ηµένων» εφαρµογών, οι οικονοµίες κλίµακας είναι εξαιρετικά σηµαντικές. (86) Για τους ίδιους µε τους προαναφερθέντες λόγους, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η εξεταζόµενη πράξη θα µπορούσε να έχει δυσµενείς επιπτώσεις στον ανταγωνισµό στον τοµέα δορυφόρων παρατήρησης και επιστηµονικών δορυφόρων στρατιωτικής χρήσης ή στην ελεύθερη αγορά των στρατιωτι- κών δορυφόρων επικοινωνιών. Ούτε υπάρχουν ενδείξεις ότι η πράξη θα µπορούσε να δηµιουργήσει ή να ενισχύσει δεσπόζουσα θέση στο επίπεδο του εξοπλισµού. Πρώτον, επειδή ούτε η MMS ούτε η DASA δραστηριοποιούνται στα ίδια κράτη µέλη, η πράξη δεν θα αλλοιώσει ουσιαστικά τους όρους ανταγωνισµού για τα προϊόντα αυτά (κυρίως για τα κρίσιµα στοιχεία εξοπλισµού) των οποίων η γεωγραφική 28. 11. 2003 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 314/11 (87) (88) (89) αγορά είναι εθνική αγορά. ∆εύτερον, για τα προϊόντα εξο- πλισµού των οποίων η γεωγραφική αγορά είναι παγκόσµια, τα µερίδια αγοράς το [20-30 %]*. των µερών δεν υπερβαίνουν Εντούτοις, η Επιτροπή έχει εντοπίσει σοβαρούς κινδύνους ότι η πράξη θα µπορούσε να δηµιουργήσει ή να ενισχύσει δεσπόζουσα θέση της MMS στη γαλλική αγορά για τους στρατιωτικούς δορυφόρους επικοινωνιών, αγορά στην οποία η προµήθεια βασίζεται στον ελεύθερο ανταγωνισµό µεταξύ της MMS και της Alcatel Space στο επίπεδο του κύριου εργολήπτη. Σε αυτή την αγορά, τα τρέχοντα σχέδια της Alcatel Space βασίζονται σε τυποποιηµένη εξέδρα µε την ονοµασία Spa- cebus 3000. Η DASA προµηθεύει ορισµένα υποσυστήµατα και στοιχεία εξοπλισµού γι αυτή την εξέδρα και, κατά τις ενδείξεις, είναι η µοναδική πηγή προµήθειας για συστήµατα του σκάφους (12), για τα ενοποιηµένα διαχείρισης επί προ- τους συστήµατα ωστήρες (14). προώθησης (13) χηµικούς και Από την έρευνα της Επιτροπής προκύπτει ότι η Alcatel Space θα αντιµετώπιζε δυσκολία στην ανεύρεση εναλλα- κτικής πηγής προµήθειας των ανωτέρω προϊόντων (κυρίως όσον αφορά τα συστήµατα διαχείρισης επί του σκάφους, τα οποία δεν πωλούνται συνήθως στην ελεύθερη αγορά αλλά σχεδιάζονται συνήθως απευθείας από τον κύριο εργολήπτη στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του για τα συστήµατα) ή/και θα επιβαρύνονταν µε σηµαντικά πρόσθετα κόστη και καθυστερήσεις. Κατά συνέπεια, βραχυπρόθεσµα, η Alcatel Space εξαρτάται από τις προµήθειες της DASA για τη δρα- στηριότητά της στον τοµέα των στρατιωτικών δορυφόρων επικοινωνίας. (90) Μετά την πράξη, η συγχωνευθείσα επιχείρηση θα αποτελεί πλέον και προµηθευτή και ανταγωνιστή της Alcatel Space. Αυτό θα έδινε κίνητρα στη DASA να περιορίσει, να αυξήσει την τιµή ή να υποβαθµίσει την ποιότητα των προµηθειών της στην Alcatel Space, εξασθενίζοντας µε τον τρόπο αυτό την ανταγωνιστική της θέση και αποκλείοντας, ενδεχοµένως, την Alcatel Space από το επίπεδο του κύριου εργολήπτη. ∆εδοµένου του ότι η Alcatel Space είναι ο µοναδικός αντα- γωνιστής της MMS στο επίπεδο του κύριου εργολήπτη στη Γαλλία, θα αποκλειόταν κάθε εναλλακτική δυνατότητα στην Astrium µετά την εξεταζόµενη πράξη. Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις ότι αυτό θα οδηγούσε στη δηµιουργία δεσπό- ζουσας θέσης στον τοµέα των στρατιωτικών δορυφόρων επι- κοινωνιών στη Γαλλία, εξαιτίας της οποίας θα εµποδιζόταν σηµαντικά ο αποτελεσµατικός ανταγωνισµός σε αυτό το κράτος µέλος. (12) Το σύστηµα διαχείρισης επί του σκάφους περιλαµβάνει λογισµικό και υλικό για την επεξεργασία δεδοµένων που αφορούν το σύστηµα ελέγχου του προσανατολισµού και της τροχιάς του δορυφόρου. Είναι σηµαντικό στοιχείο της εξέδρας και θεωρείται συνήθως ότι αποτελεί µέρος των βασικών τεχνολογιών τις οποίες οφείλει να κατέχει οκύριος εργολήπτης για να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά του. (13) Τα ενοποιηµένα συστήµατα προώθησης είναι το υποσύστηµα προ- ώθησης ενός δορυφόρου. Οδηγεί τον δορυφόρο στην τροχιά του και χρησιµοποιείται για να διατηρεί ο δορυφόρος τον προσανατολισµό και την τροχιά του κατά τη διάρκεια ζωής του. Το υποσύστηµα προ- ώθησης, από την πλευρά του, αποτελείται από ορισµένα στοιχεία εξο- πλισµού, περιλαµβανοµένων των κινητήρων, προωστήρων και δεξαµε- νών. (14) Οι χηµικοί προωστήρες είναι τµήµα του υποσυστήµατος προώθησης. (91) Όταν οι ανωτέρω ανησυχίες κοινοποιήθηκαν στα µέρη, αυτά πρότειναν διορθωτικό µέτρο που παρουσιάζεται λεπτοµερώς στο παράρτηµα. Το διορθωτικό µέτρο συνίσταται στο ότι η DASA αναλαµβάνει τη δέσµευση να χορηγήσει άδειες µη αποκλειστικής κατασκευή και πώληση συστηµάτων διαχείρισης επί του σκάφους, ενοποι- ηµένων συστηµάτων προώθησης και χηµικών προωστήρων. εκµετάλλευσης για την (92) Το εν λόγω διορθωτικό µέτρο θα επιτρέψει τη δηµιουργία εναλλακτικής πηγής προµήθειας των εξεταζόµενων προ- ϊόντων και θα αποτρέψει τις πιθανές δυσµενείς επιπτώσεις της πράξης. Κατά συνέπεια, εάν η εν λόγω ανάληψη δεσµεύ- σεων υλοποιηθεί, θα αρθούν οι ανησυχίες της Επιτροπής ότι η προτεινόµενη συγκέντρωση θα µπορούσε να δηµιουργήσει δεσπόζουσα θέση στη γαλλική αγορά για τους στρατιωτι- κούς δορυφόρους επικοινωνιών. Β. ∆ΙΑΣΤΗΜΙΚΗ ΥΠΟ∆ΟΜΗ ΑΓΟΡΕΣ ΣΧΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (93) (94) Η διαστηµική υποδοµή περιλαµβάνει συστήµατα επανδρωµέ- νων και µη επανδρωµένων δορυφόρων που χρησιµοποιού- νται αρκετές φορές για διαφορετικές αποστολές, κυρίως στον τοµέα της έρευνας σε συνθήκες διαστήµατος (µικροβα- ρύτητα, κενό αέρος, ακτινοβολία) αλλά και για εφαρµο- σµένη τεχνολογία και δοκιµές σε τροχιά. Σε αντίθεση µε τους δορυφόρους, τα συστήµατα διαστηµικής υποδοµής δεν σχεδιάζονται για µία ειδική αποστολή, αλλά για αρκετές διαδοχικές αποστολές µε τα ίδια βασικά συστήµατα και, σε ορισµένες περιπτώσεις (όπως οι επανδρωµένοι διαστηµικοί σταθµοί), πρέπει να παρέχουν τη δυνατότητα παρουσίας και λειτουργίας ανθρώπων. Επειδή η διαστηµική υποδοµή χρησι- µοποιείται κυρίως για επιστηµονικούς σκοπούς και σπάνια έχει άµεσες εµπορικές εφαρµογές, οι πελάτες διαστηµικής υποδοµής είναι κυρίως οργανισµοί διαστήµατος όπως η NASA, ο ΕΟ∆ ή ευρωπαϊκοί εθνικοί οργανισµοί. Η διαστηµική υποδοµή µπορεί να χωριστεί σε πέντε βασικές κατηγορίες προϊόντων: i) µη επανδρωµένες επαναχρησιµο- ποιήσιµες/ανακτήσιµες εξέδρες (όπως οι θαλαµίσκοι για έρευνα και ανάπτυξη µικροβαρύτητας), ii) επανδρωµένα ή χειριζόµενα από τον άνθρωπο εργαστήρια ή περιβάλλοντα (όπως οι διαστηµικοί σταθµοί), iii) συστήµατα εξυπηρέτησης (όπως συστήµατα που χρησιµοποιούνται για τον εφοδιασµό διαστηµικών σταθµών µε στοιχεία εξοπλισµού ή αναλώσιµα), iv) στοιχεία ωφέλιµου φορτίου (όπως στοιχεία πειραµατι- σµού στο εσωτερικό ενός διαστηµικού συστήµατος που χρη- σιµοποιούνται για τη διερεύνηση δραστηριοτήτων σε συν- θήκες διαστήµατος) και v) εξωτερική υποδοµή (όπως στοι- χεία υποδοµής για επανδρωµένες πλανητικές και διαπλανη- τικές διερευνήσεις, όπως περιβάλλοντα, πλανητικά οχήµατα και άλλα). (95) Τα µέρη υποστηρίζουν ότι η διαστηµική υποδοµή υπάγεται σε αγορές προϊόντος που πρέπει να διακριθούν από τους δορυφόρους, διότι η διαστηµική υποδοµή, σε αντίθεση µε τους για επαναλαµβανόµενη χρήση και πρέπει, κατά συνέπεια, να παρέχει τη δυνατότητα συντήρησης ή να ανταποκρίνεται σε ειδικές προδιαγραφές ασφάλειας σε περίπτωση επανδρωµένων διαστηµικών συστη- δορυφόρους, σχεδιάζεται L 314/12 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 28. 11. 2003 µάτων. Η άποψη αυτή έχει επιβεβαιωθεί σε µεγάλο βαθµό από τα αποτελέσµατα της έρευνας της Επιτροπής. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟ ΠΛΕΥΡΑΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ (96) (97) Τα µέρη υποστηρίζουν επίσης ότι δεν είναι απαραίτητο να γίνει διάκριση µεταξύ των ανωτέρω κατηγοριών προϊόντος, εφόσον όλοι οι συντελεστές της αγοράς είναι σε θέση να δράσουν ως κύριοι εργολήπτες σε όλα αυτά τα τµήµατα της αγοράς. Εντούτοις, αν και σύµφωνα µε τις ενδείξεις οι βασικοί κύριοι εργολήπτες (π. χ. MMS, DASA και Alenia) έχουν την ικανότητα να δραστηριοποιούνται σε όλες τις κατηγορίες προϊόντος, από τα αποτελέσµατα της έρευνας της Επιτροπής συνάγεται ότι πρέπει να γίνει διάκριση ανάµεσα στις κατη- γορίες µικρότερων προϊόντων (µη επανδρωµένες επαναχρησι- µοποιήσιµες/ανακτήσιµες εξέδρες και στοιχεία ωφέλιµου φορτίου, µε συνολική συµβατική αξία που είναι συνήθως κατώτερη των 50 εκατ. ευρώ) και στις κατηγορίες µεγαλύτε- ρων προϊόντων (ιδίως επανδρωµένα ή κατευθυνόµενα από τον άνθρωπο εργαστήρια ή περιβάλλοντα, συνολικής συµβα- τικής αξίας που υπερβαίνει συνήθως τα 500 εκατ. ευρώ). Και τούτο διότι οι κύριοι εργολήπτες που δραστηριοποιού- νται στις κατηγορίες µικρότερων προϊόντων (π. χ. οι Kayser- Threde, Carlo Gavazzi ή OHB System) είναι πιθανό να µην διαθέτουν τις ικανότητες ή τους αναγκαίους χρηµατο- δοτικούς πόρους για την παραγωγή µεγαλύτερων συστηµά- των και συνήθως εστιάζουν την επιχειρηµατική δραστηριό- τητα του κύριου εργολήπτη στις κατηγορίες µικρότερων προϊόντων. Αυτό οφείλεται επίσης στο γεγονός ότι οι συν- θήκες ανταγωνισµού είναι, κατά τις ενδείξεις, διαφορετικές ανάµεσα στα µεγαλύτερα και στα µικρότερα προϊόντα: ειδι- κότερα, ενώ οι εργολήπτες µικρότερων προϊόντων υποδοµής επιλέγονται µε ανοιχτούς διαγωνισµούς προµηθειών, η επι- λογή των κύριων εργοληπτών µεγαλύτερων προϊόντων διέπε- ται, κατά τις ενδείξεις, σε µεγάλο βαθµό από κριτήρια εθνικής βιοµηχανικής πολιτικής. (98) Εντούτοις, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, δεν είναι απαραίτητο να οριοθετηθούν περαιτέρω οι αγορές σχε- τικού προϊόντος για τη διαστηµική υποδοµή διότι, εξετά- ζοντας όλους τους εναλλακτικούς ορισµούς της αγοράς, δεν θα εµποδιζόταν σοβαρά ο αποτελεσµατικός ανταγωνι- σµός στον ΕΟΧ ή σε σηµαντικό τµήµα του. ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ (99) Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 93, οι πελάτες για τη διαστηµική υποδοµή είναι οργανισµοί διαστήµατος, και κυρίως ο ΕΟ∆. Η προµήθεια συστηµάτων διαστηµικής υποδοµής και εξοπλισµού υπόκειται, συνεπώς, στην αρχή της γεωγραφικής κατανοµής «juste retour» και ο ανταγωνι- σµός ανάµεσα στους προµηθευτές συστηµάτων διαστηµικής υποδοµής οργανώνεται βάσει προγραµµάτων ευρωπαϊκής εµβέλειας. (101) Τα συστήµατα διαστηµικής υποδοµής αφορούν συνήθως εξειδικευµένα προϊόντα που αναπτύσσονται και κατασκευά- ζονται για εφαρµογές υψηλής ειδίκευσης, µέσω εθνικών ή διεθνών προγραµµάτων που ανατίθενται από οργανισµούς διαστήµατος. Στην πράξη, όλα τα τρέχοντα και τα εγκρι- θέντα µελλοντικά προγράµµατα διαστηµικής υποδοµής του ΕΟ∆ αφορούν την ανάπτυξη του διεθνούς διαστηµικού σταθµού (∆∆Σ) από τις Ηνωµένες Πολιτείες της Αµερικής, τη Ρωσία, την Ευρώπη, την Ιαπωνία, τον Καναδά και τη Βρα- ζιλία. Ειδικότερα, ο ΕΟ∆ θα προµηθεύσει το Columbus Facility (εργαστήριο κατευθυνόµενο από τον Orbital άνθρωπο) για τον ∆∆Σ. Τα πρώτα µέρη του ∆∆Σ εκτοξεύθη- καν και συναρµολογήθηκαν τον ∆εκέµβριο του 1998 και ο σταθµός εκτιµάται ότι θα ολοκληρωθεί µέχρι το 2005. (102) Οι αγορές διαστηµικής υποδοµής έχουν ορισµένα κοινά χαρακτηριστικά µε τις αγορές δορυφόρων θεσµικών φορέων. Πρώτον, επειδή τα προϊόντα διαστηµικής υποδοµής ανα- πτύσσονται και παράγονται σε έργα κατά φάσεις που ανατί- θενται από οργανισµούς διαστήµατος, αποτελούν αγορές που λειτουργούν µε βάση την υποβολή προσφορών και οι όροι του ανταγωνισµού καθορίζονται από την παρουσία διαγωνιζοµένων που έχουν τη δυνατότητα να προσφέρουν αξιόπιστες εναλλακτικές προσφορές προς τα προϊόντα των µερών. ∆εύτερον, όπως και στην περίπτωση των δορυφόρων θεσµικών φορέων, τα προγράµµατα διαστηµικής υποδοµής υπόκεινται στον κανόνα της γεωγραφικής κατανοµής «juste retour». (103) Εντούτοις, οι αγορές διαστηµικής υποδοµής µπορεί να δια- φέρουν από τις αγορές των δορυφόρων θεσµικών φορέων από αρκετές απόψεις. Πρώτον, εκτιµάται ότι η εφαρµογή της αρχής της γεωγραφικής κατανοµής είναι λιγότερο ευέλι- κτη σε σχέση µε την αγορά δορυφόρων θεσµικών φορέων και ότι οι εθνικές συνεισφορές µπορεί να είναι πολύ υψηλό- τερες σε σχέση µε τους δορυφόρους θεσµικών φορέων (έως 59 % στην περίπτωση της συνεισφοράς των Κάτω Χωρών στο ευρωπαϊκό ροµποτικό όπλο). Συνολικά, αυτό σηµαίνει ότι η ανταγωνιστική ικανότητα των κύριων εργοληπτών σε αρκετά κράτη µέλη είναι περιορισµένη σε σχέση µε την αγορά των δορυφόρων θεσµικών φορέων. Αυτό επιβεβαι- ώνεται περαιτέρω από το γεγονός ότι, σύµφωνα µε τα απο- τελέσµατα της έρευνας της Επιτροπής, η διενέργεια διαγωνι- σµών στο πλαίσιο του προγράµµατος ανάπτυξης του ∆∆Σ περιορίστηκε ουσιαστικά σε µελέτες σκοπιµότητας, σε µικρότερα στοιχεία υποδοµής και στις υπηρεσίες. (100) Κατά συνέπεια, εκτιµάται ότι οι αγορές για τη διαστηµική υποδοµή είναι ευρωπαϊκές. Εντούτοις, για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης, δεν είναι απαραίτητο να οριοθετηθούν περαιτέρω οι γεωγραφικές αγορές αναφοράς για τη διαστη- µική υποδοµή διότι, ακόµη και αν οι γεωγραφικές αγορές ήταν εθνικές, δεν θα εµποδιζόταν σηµαντικά ο αποτελεσµα- τικός ανταγωνισµός στον ΕΟΧ ή σε σηµαντικό τµήµα του. (104) Επιπλέον, εκτιµάται ότι τα προγράµµατα διαστηµικής υπο- δοµής (κυρίως µεγαλύτερα προϊόντα όπως τα επανδρωµένα περιβάλλοντα) είναι πολύ λιγότερα σε αριθµό και µεγαλύ- τερα (κόστους έως 700 εκατ. ευρώ) από τα προγράµµατα δορυφόρων θεσµικών φορέων. Τα προϊόντα διαστηµικής υποδοµής που θα κατασκευασθούν ή θα αναπτυχθούν στο προβλεπτό µέλλον θα προκύψουν από τα ελάχιστα υφιστά- µενα ή επόµενα προγράµµατα του ΕΟ∆ και, κατά συνέπεια, 28. 11. 2003 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 314/13 πρέπει να εκτιµηθεί η ανταγωνιστική επίπτωση της πράξης στο πλαίσιο αυτών των προγραµµάτων. Μεγαλύτερα συστήµατα διαστηµικής υποδοµής (105) Οι MMS, Aérospatiale-Matra και DASA προµηθεύουν τα περισσότερα από τα βασικά ευρωπαϊκά στοιχεία στον ∆∆Σ (π. χ. η DASA είναι ο γενικός κύριος εργολήπτης για το Columbus Orbital Facility). Για τους λόγους αυτούς, τα µέρη και η Aérospatiale-Matra αντιπροσώπευσαν συλλογικά το [60-70 %]* της αξίας των ευρωπαϊκών προγραµµάτων διαστηµικής υποδοµής κατά την περίοδο 1996-1998. Άλλοι κύριοι εργολήπτες είναι η Alenia (περίπου 30 %), η οποία είναι επίσης σε θέση να προσφέρει προϊόντα όλων των κατη- γοριών, και σε µικρότερο βαθµό οι Kayser Threde, OHB Systems, Fokker Space και Carlo Gavazzi για τα µικρό- τερα προϊόντα (κυρίως στοιχεία ωφέλιµου φορτίου). (106) Εντούτοις, εκ πρώτης απόψεως, εκτιµάται ότι ο ρόλος των ανοιχτών διαγωνισµών στο πλαίσιο του προγράµµατος ανά- πτυξης του ∆∆Σ περιοριζόταν στην πράξη σε µελέτες σκοπι- µότητας, σε µικρότερα στοιχεία υποδοµής και σε υπηρεσίες. Ειδικότερα, για τα µεγαλύτερα συστήµατα, η επιλογή των κύριων εργοληπτών φαίνεται ότι βασίστηκε περισσότερο σε κριτήρια εθνικής πολιτικής και στη συσχέτιση της νέας µε προηγούµενη εργασία, παρά στον ελεύθερο ανταγωνισµό. Σε αυτό το πλαίσιο, εκτιµάται ότι τα συνδυασµένα µερίδια πωλήσεων των µερών και της Aérospatiale-Matra αντανα- κλούν κυρίως το επίπεδο της γαλλικής και γερµανικής συνεισφοράς ∆∆Σ [65-75 %]*, παρά τις προηγούµενες ανταγωνιστικές τους επιδόσεις. πρόγραµµα ανάπτυξης του στο (107) ∆εύτερον, εκτιµάται ότι η πράξη δεν θα έχει δυσµενείς επι- πτώσεις στα υφιστάµενα προγράµµατα για τα µεγαλύτερα προϊόντα διαστηµικής υποδοµής, για τα οποία έχουν ήδη επιλεγεί οι κύριοι εργολήπτες και προµηθευτές και έχουν ήδη καθοριστεί οι συµβατικοί όροι. Πρέπει, συνεπώς, να εκτιµηθεί η ανταγωνιστική επίπτωση της πράξης στο πλαίσιο των µελλοντικών προϊόντων, τα οποία θα αναπτυχθούν µέσω υφισταµένων αναπτυξιακών προγραµµάτων και των επόµενων αναπτυξιακών προγραµµάτων στο προβλεπτό µέλλον. (108) Τρίτον, η πράξη δεν θα επηρεάσει τους όρους ανταγωνισµού στο επίπεδο του κύριου εργολήπτη για τα επόµενα ευρωπα- ϊκά προγράµµατα διότι, σύµφωνα µε τον ΕΟ∆, η κατανοµή των αρµοδιοτήτων κύριου εργολήπτη για τα προγράµµατα αυτά είναι ήδη προκαθορισµένη. Τα µεγαλύτερα προγράµ- µατα διαστηµικής υποδοµής που είναι πιθανό να παραγγελ- θούν µέχρι το 2005 αφορούν την εκµετάλλευση του ∆∆Σ και την ανάπτυξη επανδρωµένου οχήµατος µε επιστροφή. Εκτιµάται ότι έχει δηµιουργηθεί κοινοπραξία για το πρό- γραµµα εκµετάλλευσης του ∆∆Σ στο οποίο συµµετέχουν οι σηµαντικότεροι κύριοι εργολήπτες για την ανάπτυξη του ∆∆Σ (Aérospatiale-Matra, DASA, MMS και Alenia) και ότι άλλα µέρη αυτών των προγραµµάτων αποτελούν στην πράξη συνέχεια προηγούµενων προγραµµάτων. (109) Τέλος, η εξεταζόµενη πράξη εκτιµάται ότι δεν θα περιορίσει τη δυνατότητα επιλογής του ΕΟ∆ για άλλα προγράµµατα. Και τούτο διότι, σύµφωνα µε τη µέχρι τώρα εµπειρία, η επι- λογή της εθνικότητας των κύριων εργοληπτών θα βασίζεται κατά πάσα πιθανότητα σε κριτήρια εθνικής πολιτικής (και οι Aérospatiale-Matra και MMS, αφενός, και η DASA, αφετέ- ρου, δεν ανήκουν στα ίδια κράτη µέλη) και στη συσχέτιση της νέας µε την προηγούµενη εργασία. (110) Βάσει των ανωτέρω, εκτιµάται ότι η κοινοποιηθείσα πράξη δεν θα δηµιουργήσει ούτε θα ενισχύσει δεσπόζουσα θέση στις αγορές των µεγάλων συστηµάτων διαστηµικής υπο- δοµής η οποία θα εµπόδιζε σοβαρά τον ουσιαστικό ανταγω- νισµό στον ΕΟΧ ή σε σηµαντικό τµήµα του. Μικρότερα συστήµατα διαστηµικής υποδοµής (111) Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική σκέψη 97, εκτιµάται ότι οι όροι ανταγωνισµού για τα µικρότερα συστήµατα διαστη- µικής υποδοµής είναι διαφορετικοί από τους όρους που διέ- πουν τα µεγαλύτερα προϊόντα διαστηµικής υποδοµής, και ιδίως εκτιµάται ότι υπόκεινται, σε µεγαλύτερο βαθµό, σε ελεύθερο ανταγωνισµό. Στο πλαίσιο αυτών των συστηµάτων, η εξεταζόµενη πράξη θα δηµιουργήσει επικαλύψεις στα στοιχεία ωφέλιµου φορτίου διότι, σύµφωνα µε τα στοιχεία που έδωσαν τα µέρη, τα µέρη και η Aérospatiale-Matra αντιπροσώπευαν από κοινού το [35-45 %]* (σε όρους όγκου) και το [55-65 %]* (σε όρους συµβατικής αξίας) των αναπτυξιακών προγραµµάτων που ανέθεσε ο ΕΟ∆ από το 1996 και µετά. (112) Εντούτοις, πρώτον, η πράξη δεν θα έχει, κατά τις ενδείξεις, δυσµενή επίπτωση στα υφιστάµενα προγράµµατα, διότι η βιοµηχανική οργάνωση και οι συµβατικοί όροι αυτών των προγραµµάτων έχουν ήδη καθορισθεί. (113) ∆εύτερον, για τα µελλοντικά προϊόντα για τα οποία η εφαρ- µογή του κανόνα γεωγραφικής κατανοµής «juste retour» παρέχει τη δυνατότητα ανταγωνισµού, σε κάποιο βαθµό, τα µέρη θα εξακολουθήσουν να υπόκεινται σε ανταγωνιστικές προσφορές άλλων κύριων εργοληπτών, περιλαµβανοµένης της Alenia ([20-25 %]* του όγκου της σύµβασης και [20-25 %]* της συµβατικής αξίας) και των Carlo Gavazzi, OHB και Kayser-Threde. Όλες αυτές οι εταιρείες εκτιµάται ότι κατέχουν επαρκή τεχνογνωσία και ειδικές ικανότητες να υποβάλουν προσφορά µε την ιδιότητα του κύριου εργολή- πτη για τα στοιχεία ωφέλιµου φορτίου και ότι όλοι έχουν προσφάτως αναλάβει συµβάσεις κύριου εργολήπτη σε αυτό τον τοµέα. (114) Με βάση τα ανωτέρω, εκτιµάται ότι η κοινοποιηθείσα πράξη δεν θα δηµιουργήσει ούτε θα ενισχύσει δεσπόζουσα θέση στις αγορές µικρότερων συστηµάτων διαστηµικής υποδοµής η οποία θα µπορούσε να εµποδίσει σηµαντικά τον πραγµα- τικό ανταγωνισµό στον ΕΟΧ ή σε σηµαντικό τµήµα του. L 314/14 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 28. 11. 2003 Γ. ΕΚΤΟΞΕΥΤΕΣ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΕΚΤΟΞΕΥΣΗΣ ΑΓΟΡΕΣ ΤΟΥ ΣΧΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ Υπηρεσίες εκτόξευσης (115) Τα διαστηµικά συστήµατα τίθενται σε σταθερή τροχιά µέσω πυραυλοκίνητων εκτοξευτών πολλαπλών βαθµίδων που χρη- σιµοποιούν υγρά ή στερεά συστήµατα προώθησης. Εν γένει, διακρίνονται δύο τύποι εκτοξευτών: τα αναλώσιµα οχήµατα εκτόξευσης (ELVs), τα οποία καταστρέφονται κατά τη διάρ- κεια της διαδικασίας εκτόξευσης, και οι µερικώς ή ολικώς επαναχρησιµοποιούµενοι εκτοξευτές (RLVs). Οι ELVs µπορεί επίσης να χωριστούν σε τρεις οµάδες προϊόντων ανάλογα µε τη µάζα ωφέλιµου φορτίου την οποία είναι ικανός ο εκτο- ξευτής να θέσει σε τροχιά: οι µικροί εκτοξευτές µπορούν να θέσουν σε χαµηλή γήινη τροχιά (LEO) ωφέλιµο φορτίο µέχρι 2 000 χιλιόγραµµα· οι µεσαίοι εκτοξευτές έχουν την ικανότητα να θέσουν σε χαµηλή και µέση γήινη τροχιά (LEO και ΜΕΟ) ωφέλιµα φορτία το βάρος των οποίων κυµαίνεται από 2 000 έως 6 000 χιλιόγραµµα· τέλος, οι εκτοξευτές βαρέων φορτίων έχουν την ικανότητα να θέτουν σε γεωσύγχρονη τροχιά (GEO) ωφέλιµα φορτία άνω των 4 000 χιλιογράµµων ή να εκτοξεύουν αρκετούς µικρούς δορυφόρους σε χαµηλή γήινη τροχιά. (116) Στην απόφαση Astrolink (15) (της 25ης Ιουνίου 1999), η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι εµπορικοί εκτοξευτές πρέπει να διαχωριστούν από τους στρατιωτικούς ή άλλους κυβερνητι- κούς εκτοξευτές ειδικής χρήσης, οι οποίοι δεν διατίθενται συνήθως σε ελεύθερο ανταγωνισµό, έστω και αν τα χρησιµο- ποιούµενα οχήµατα είναι παρόµοια. Η Επιτροπή ανέφερε επίσης ότι οι αγορές για τις εµπορικές υπηρεσίες εκτό- ξευσης είναι δυνατό να αντιστοιχούν σε παγκόσµιες αγορές, διότι η ανάθεση συµβάσεων για την παροχή εµπορικών υπη- ρεσιών εκτόξευσης πραγµατοποιείται µε διεθνή διαδικασία υποβολής προσφορών. (117) Ορισµένα από τα τρίτα µέρη που απάντησαν στην έρευνα της Επιτροπής υποστήριξαν ότι οι υπηρεσίες εκτόξευσης που εκτελούνται αντίστοιχα από τους µικρούς εκτοξευτές, τους µεσαίους εκτοξευτές και τους εκτοξευτές βαρέων φορ- τίων αποτελούν χωριστές αγορές προϊόντος. Ειδικότερα, ανέφεραν ότι οι υπηρεσίες εκτόξευσης δορυφόρων γεωσύγ- χρονης τροχιάς (GEO) απαιτούν εκτοξευτές πολύ µεγάλης ισχύος, το βάρος των οποίων κυµαίνεται από 500 έως 800 τόνους. (118) Εντούτοις, για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης, δεν είναι απαραίτητο να οριοθετηθούν περαιτέρω οι αγορές σχε- τικού προϊόντος για τις υπηρεσίες εκτόξευσης, εφόσον, µε κανέναν από τους εξεταζόµενους εναλλακτικούς ορισµούς της αγοράς, δεν θα εµποδιζόταν σοβαρά ο αποτελεσµατικός ανταγωνισµός στον ΕΟΧ ή σε σηµαντικό τµήµα του. Συστήµατα εκτόξευσης, υποσυστήµατα και εξοπλισµός ρίζουν ότι δεν υπάρχει αγορά για τα συστήµατα αυτά ή υποσυστήµατα, µε το επιχείρηµα ότι τα προϊόντα αυτά σχε- διάζονται ειδικά για τον Ariane και ότι, κατά συνέπεια, δεν υπάρχει ελεύθερη αγορά για αυτά. (120) Οι εκτοξευτές Ariane αναπτύσσονται στο πλαίσιο διεθνών προγραµµάτων (που χρηµατοδοτούνται από κυβερνήσεις) στα οποία συµµετέχουν ορισµένα ευρωπαϊκά κράτη (τα κράτη µέλη του Ariane). Μετά τις αρχικές µελέτες έρευνας και ανάπτυξης και σκοπιµότητας, τα προγράµµατα αυτά αποτελούνται κυρίως από ένα αναπτυξιακό στάδιο και, στη συνέχεια, στάδιο παραγωγής και λειτουργίας, κατά τα οποία οι πύραυλοι Ariane που βασίζονται σε ειδικό σχέδιο παρέ- χουν υπηρεσίες εκτόξευσης. Αποφασίστηκε ότι η φάση ανά- πτυξης αυτών των προγραµµάτων θα τεθεί υπό την ευθύνη του ΕΟ∆, ο οποίος έχει αναθέσει, για τα προηγούµενα προ- γράµµατα, στο CNES τον ρόλο του φορέα σχεδιασµού· αποφασίστηκε επίσης ότι το στάδιο της παραγωγής καθώς και της διάθεσης στην αγορά και λειτουργίας των εκτοξευ- τών Ariane θα ανατεθεί στην Arianespace SA, εταιρεία περιορισµένης ευθύνης σύµφωνα µε τη γαλλική νοµοθεσία. (121) Η επιλογή των προµηθευτών συστηµάτων και υποσυστηµά- των για τους εκτοξευτές Ariane πραγµατοποιείται κυρίως κατά το στάδιο της ανάπτυξης και οι προµηθευτές είναι γενικά οι ίδιοι και για το στάδιο της παραγωγής. Επειδή το στάδιο ανάπτυξης είναι υπό την ευθύνη του ΕΟ∆, η διαδι- κασία προµηθειών διέπεται από την αρχή της γεωγραφικής κατανοµής «juste retour» και η επιλογή προµηθευτών πραγ- µατοποιείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο. (122) Από την έρευνα της Επιτροπής συνάγεται ότι, λόγω του ειδικού χαρακτήρα και της σηµασίας της τεχνογνωσίας και των σηµαντικών επενδύσεων για τα κρίσιµα µέρη του εκτο- ξευτή (όπως οι κινητήρες), η επιλογή των ολοκληρωτών συστηµάτων και των προµηθευτών ορισµένων υποσυστηµά- των δεν πραγµατοποιείται µε ανοικτές διαδικασίες υποβολής προσφορών, αλλά βάσει πραγµατογνωµοσύνης, τεχνογνω- σίας, ειδικών ικανοτήτων και των χρηµατοδοτικών συνεισφο- ρών των κρατών µελών του Ariane. Αυτό σηµαίνει ότι ενδε- χοµένως δεν υφίσταται ελεύθερη αγορά στο επίπεδο συστη- µάτων ή για ορισµένα κρίσιµα υποσυστήµατα. Εντούτοις, εκτιµάται επίσης ότι υφίσταται ενδεχοµένως ανταγωνισµός στο επίπεδο του εξοπλισµού, όπως και για ορισµένα υποσυ- στήµατα. Εξυπακούεται ότι κάθε ένα από τα προϊόντα των οποίων η προµήθεια πραγµατοποιείται µέσω ανοικτών διαδι- κασιών υποβολής προσφορών ανήκει σε αγορές σχετικού προϊόντος. (123) Εντούτοις, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, δεν είναι απαραίτητο να οριοθετηθούν περαιτέρω οι αγορές σχε- τικού προϊόντος για τα συστήµατα και υποσυστήµατα για τους εκτοξευτές Ariane, διότι, εξετάζοντας όλους τους εναλλακτικούς ορισµούς της αγοράς, δεν θα εµποδιζόταν σοβαρά ο ανταγωνισµός στον ΕΟΧ ή σε σηµαντικό τµήµα του. (119) Οι Aérospatiale-Matra, MMS και DASA δραστηριοποιού- νται στην παροχή συστηµάτων (όπως οι βαθµίδες), υποσυ- στηµάτων (όπως ο εξοπλισµός προώθησης, τα προϊόντα ελέγχου του προσανατολισµού και άλλα) και προϊόντων εξοπλισµού για τους εκτοξευτήρες Ariane. Τα µέρη υποστη- ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ Υπηρεσίες εκτόξευσης (15) Βλέπε υπόθεση IV/M. 1564 — Astrolink. (124) Τα µέρη υποστηρίζουν ότι οι αγορές για τις εµπορικές υπη- ρεσίες εκτόξευσης είναι διεθνείς, επειδή ο ανταγωνισµός για 28. 11. 2003 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 314/15 τις υπηρεσίες εκτόξευσης πραγµατοποιείται σε παγκόσµιο επίπεδο και οι πελάτες έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν ανάµεσα σε εκτοξευτές που ανήκουν σε θεσµικούς φορείς (όπως η Arianespace) ή σε ιδιωτικές εταιρείες. Το συµπέρα- σµα αυτό έχει επιβεβαιωθεί σε µεγάλο βαθµό από τα αποτε- λέσµατα της έρευνας της Επιτροπής, σύµφωνα µε τα οποία η προσφορά εµπορικών υπηρεσιών εκτόξευσης πραγµατο- ποιείται σε παγκόσµιο επίπεδο: παραδείγµατος χάρη, ποσο- στό άνω των δύο τρίτων των εµπορικών πωλήσεων της Aria- nespace πραγµατοποιείται σε πελάτες εκτός του ΕΟΧ. Κατά συνέπεια, οι αγορές για τις εµπορικές υπηρεσίες εκτόξευσης είναι παγκόσµιες. (129) Παροµοίως, ακόµη και αν υπήρχε µία µόνον αγορά προ- ϊόντος για τις υπηρεσίες εκτόξευσης, η εξεταζόµενη πράξη δεν θα δηµιουργούσε δεσπόζουσα θέση, επειδή το µερίδιο αγοράς της Eurockot (σε όρους παραγγελιών) είναι κατώ- τερο του [< 10]* % και το µερίδιο της Starsem κυµαίνεται περίπου στο [5-15 %]*. (130) Με βάση τα ανωτέρω, εκτιµάται ότι η κοινοποιηθείσα πράξη δεν δηµιουργεί ούτε ενισχύει δεσπόζουσα θέση στις αγορές των υπηρεσιών εκτόξευσης που θα µπορούσε να εµποδίσει σηµαντικά τον ανταγωνισµό στον ΕΟΧ ή σε σηµαντικό τµήµα του. Συστήµατα εκτόξευσης, υποσυστήµατα και εξοπλισµός (125) Όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 121, η επιλογή προµηθευτών υποσυστηµάτων και εξοπλισµού για τους εκτοξευτές Ariane πραγµατοποιείται κυρίως κατά το στάδιο της ανάπτυξης και υπόκειται στην αρχή της γεωγραφικής κατανοµής «juste retour». Από αυτό συνάγεται ότι ο αντα- γωνισµός για τα προϊόντα αυτά λειτουργεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟ ΠΛΕΥΡΑΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ Υπηρεσίες εκτόξευσης (126) Οι Aérospatiale-Matra, MMS και DASA δραστηριοποιού- νται στον τοµέα των υπηρεσιών εκτόξευσης µέσω της συµ- µετοχής τους στην Arianespace Participations SA (η οποία ελέγχει την Arianespace SA, την εταιρεία που είναι υπεύ- θυνη για το στάδιο παραγωγής του εκτοξευτή Ariane και για τη διάθεση στην αγορά και εκτόξευση της οικογένειας εκτοξευτών Ariane). Επιπλέον, η DASA ασκεί κοινό έλεγχο στην Eurockot Launch Service GmbH, εταιρεία που δηµι- ουργήθηκε το 1998 για την παροχή υπηρεσιών εκτόξευσης για δορυφόρους χαµηλής γήινης τροχιάς µε µικρούς ρωσι- κούς εκτοξευτές Rockot. Τέλος, η Aérospatiale-Matra ασκεί κοινό έλεγχο στη Vega Spazio SpA, εταιρεία που προτίθεται να αναπτύξει µικρό εκτοξευτή, ο οποίος σχεδιά- ζεται για να συµπληρώσει τη σειρά προϊόντων της Ariane- space, και κατέχει ίση συµµετοχή στην Starsem, εταιρεία που δηµιουργήθηκε για την εµπορική αξιοποίηση υπηρεσιών εκτόξευσης από ρωσικούς µεσαίους εκτοξευτές Soyuz για δορυφόρους χαµηλής και µέσης γήινης τροχιάς. (127) Εντούτοις, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι τα µέρη και οι µητρικές τους εταιρείες θα µπορούσαν να έχουν κοινό έλεγχο της Arianespace. […]*. (128) Με βάση τα ανωτέρω, εάν οι υπηρεσίες εκτόξευσης που εκτελούνται από µικρούς εκτοξευτές, µέσους εκτοξευτές και εκτοξευτές βαρέως φορτίου αποτελούσαν χωριστές αγορές προϊόντος, η εξεταζόµενη πράξη θα δηµιουργούσε επικαλύ- ψεις στον τοµέα των µικρών εκτοξευτών, στον οποίο δρα- στηριοποιούνται οι Eurockot Launch Service GmbH και Vega Spazio. Επιπλέον, σε αυτό τον τοµέα, η Eurockot Launch Service GmbH έχει αρχίσει τις εργασίες της µόλις πρόσφατα, ενώ η Vega Spaziο δεν έχει ακόµη αναπτύξει κανέναν εκτοξευτή και η θέση της οποίας έχει τεθεί σε κίν- δυνο µετά την πρόσφατη ανακοίνωση της CNES, ενός σηµαντικού χρηµατοδότη, ότι δεν θα συµµετάσχει πλέον στο εν λόγω έργο. Συστήµατα εκτόξευσης, υποσυστήµατα και εξοπλισµός (131) Συνάγεται ότι δύο εκτοξευτές έχουν αναπτυχθεί στην Ευρώπη κατά τα τελευταία 25 έτη: η οικογένεια εκτοξευτών Ariane 1 έως 4 (που τέθηκαν για πρώτη φορά σε λειτουρ- γία το 1979) και ο εκτοξευτής Ariane 5 (η εµπορική αξιο- ποίηση του οποίου άρχισε τον ∆εκέµβριο του 1999). (132) Εκτός από την ισότιµη συµµετοχή στον όµιλο Arianespace, τα µέρη και οι µητρικές εταιρείες τους συµµετέχουν σε ορι- σµένες δραστηριότητες για τους εκτοξευτές Ariane. Πρώ- τον, στο επίπεδο του κύριου εργολήπτη, η Aérospatiale- Matra είναι ο «βιοµηχανικός σχεδιαστής» των εκτοξευτών Ariane και παρέχει, ιδίως, τεχνική βοήθεια στην CNES (την αρµόδια για το σχεδιασµό αρχή για το στάδιο ανάπτυξης των εκτοξευτών Ariane) ή την Arianespace (υπεύθυνη για την παραγωγή, διάθεση στην αγορά και εκτόξευση των εκτοξευτών Ariane). ∆εύτερον, σε επίπεδο συστήµατος, οι Aérospatiale-Matra, MMS και DASA είναι υπεύθυνες για την ολοκλήρωση των περισσότερων σταδίων των σηµερινών εκτοξευτών Ariane 4 και Ariane 5. Τέλος, σε επίπεδο υπο- συστήµατος, καθεµία από τις Aérospatiale-Matra, MMS και DASA προµηθεύει ορισµένα στοιχεία εξοπλισµού για τους εκτοξευτές Ariane 4 και Ariane 5. (133) Όπως εξηγείται στην αιτιολογική σκέψη 120, οι εκτοξευτές Ariane αναπτύσσονται και παράγονται µέσω διεθνών προ- γραµµάτων (χρηµατοδοτούµενων από κυβερνήσεις), όπου οι προµηθευτές επιλέγονται κατά το στάδιο ανάπτυξης και συνήθως παραµένουν οι ίδιοι κατά το επόµενο στάδιο παρα- γωγής και εκτόξευσης. Η πράξη δεν θα έχει καµία αρνητική επίπτωση στους υπάρχοντες εκτοξευτές, εφόσον οι προµη- θευτές έχουν ήδη επιλεγεί κατά το στάδιο ανάπτυξης και έχουν ήδη συναφθεί οι συµβάσεις παραγωγής. Η ανταγωνι- στική επίπτωση της πράξης πρέπει, συνεπώς, να εκτιµηθεί για τα µελλοντικά προϊόντα, τα οποία θα αναπτυχθούν στο πλαίσιο υφισταµένων προγραµµάτων ανάπτυξης και των µελλοντικών προγραµµάτων ανάπτυξης που θα υλοποιηθούν στο προσεχές µέλλον. (134) Όσον αφορά τα υφιστάµενα προγράµµατα ανάπτυξης, εκτι- µάται ότι η µοναδική αναµενόµενη δραστηριότητα κατά το ορατό µέλλον αφορά το πρόσφατο πρόγραµµα «Ariane- plus», το οποίο έχει στόχο την αναβάθµιση της ικανότητας εκτόξευσης ωφέλιµου φορτίου του εκτοξευτή Ariane 5 και το οποίο αναµένεται να διαρκέσει έως το 2006. Το εν λόγω L 314/16 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 28. 11. 2003 πρόγραµµα αφορά κυρίως την ανάπτυξη κρυοστατικού θαλαµίσκου αλλαγής τροχιάς (που αποκαλείται ESC) για τον Ariane 5 και την ανάπτυξη ενός νέου κρυοστατικού κινητήρα (που αποκαλείται VINCI) για το παρόν στάδιο. (135) Συνάγεται ότι έχουν ήδη καθορισθεί οι βασικές αρµοδιό- τητες για το εν λόγω πρόγραµµα (περιλαµβανοµένης της επιλογής του ολοκληρωτή ESC και του προµηθευτή του VINCI). Εντούτοις, δεδοµένου ότι δεν έχει πραγµατοποιηθεί ακόµη η επιλογή ορισµένων προµηθευτών υποσυστηµάτων και στοιχείων εξοπλισµού, ότι η DASA είναι ο ολοκληρωτής ESC και η Aérospatiale-Matra συµµετέχει σε ορισµένους από τους διαγωνισµούς που λαµβάνουν χώρα για την επι- λογή προµηθευτών υποσυστήµατος και εξοπλισµού (κυρίως της δεξαµενής υγροποιηµένου οξυγόνου για το νέο θαλαµί- σκο αλλαγής τροχιάς και το περίβληµα µεταξύ δεξαµενών), είναι απαραίτητο να εξετασθεί κατά πόσον η εξεταζόµενη πράξη θα οδηγούσε ενδεχοµένως στην επιλογή της Aéros- patiale-Matra από την DASA σε βάρος άλλων ανταγωνι- στών προµηθευτών και κατά πόσον η επιλογή αυτή θα µπο- ρούσε να δηµιουργήσει ή να ενισχύσει δεσπόζουσα θέση. (136) Εντούτοις, εκτιµάται ότι η DASA διαθέτει εξαιρετικά περιο- ρισµένες δυνατότητες να ευνοήσει την Aérospatiale-Matra. Και τούτο διότι οι σηµαντικότερες δυνατότητες που παρέ- χονται στην DASA να επιφέρει παρόµοια στρέβλωση θα αφορούσαν τον ορισµό των προδιαγραφών προϊόντος και τα κριτήρια αξιολόγησης που θα ευνοούσαν προµηθευτές οι οποίοι ανήκουν στον όµιλό της, πράγµα το οποίο δεν είναι πλέον δυνατό, επειδή τα στοιχεία αυτά έχουν ήδη καθορι- στεί. Επιπλέον, εκτιµάται ότι είναι δύσκολο για την DASA είτε να µεταβάλει τα εν λόγω κριτήρια ή τις προδιαγραφές ή να αλλοιώσει τα αποτελέσµατα της αξιολόγησης, επειδή η επιλογή προµηθευτών εξοπλισµού κατά το στάδιο της ανά- πτυξης υπόκειται στην έγκριση του CNES, το οποίο εκτιµά- ται ότι διαθέτει επαρκή πραγµατογνωµοσύνη για να εντοπί- ζει παρόµοιες πιθανές στρεβλώσεις. (137) Τέλος, σε κάθε περίπτωση (ακόµα και για άλλα πιθανά µελ- λοντικά προγράµµατα ανάπτυξης εκτοξευτών), οι προµη- θευτές εξαρτώνται από πολύ περιορισµένο αριθµό ειδικευµέ- νων πελατών (οι πελάτες αυτοί περιορίζονται σήµερα µόνο στο CNES και την Arianespace για τους εκτοξευτές Ariane) και εκτιµάται ότι θα υπάρξει επαρκής ανταγωνισµός στον τοµέα των υπηρεσιών εκτόξευσης, στοιχείο το οποίο επιβεβαιώνεται από τις µεγάλες διακυµάνσεις των µεριδίων αγοράς και τη µεγάλη πτώση των κατά µονάδα προϊόντος τιµών των εκτοξευτών. Υπό αυτές τις συνθήκες, το CNES και η Arianespace εκτιµάται ότι διαθέτουν επαρκή αντι- σταθµιστική αγοραστική ικανότητα να περιορίσουν την ανταγωνιστική συµπεριφορά των προµηθευτών τους και δια- θέτουν ισχυρά κίνητρα να χρησιµοποιήσουν αυτή την εξου- σία (η οποία επιβεβαιώνεται επιπλέον από τις προσπάθειες που καταβάλλουν για να αυξήσουν τις επιδόσεις και να µει- ώσουν το κόστος του εκτοξευτή Ariane 5), µε αποτέλεσµα να µην έχουν οι προµηθευτές τη δυνατότητα ούτε να αυξή- σουν τις τιµές ούτε να επιβάλουν απαράδεκτους συµβατι- κούς όρους. (138) Στο ορατό µέλλον, θα µπορούσαν ενδεχοµένως να υπάρ- ξουν ορισµένες δυνατότητες για την ανάπτυξη και άλλου εκτοξευτή στην Ευρώπη, συµπληρωµατικά προς την οικογέ- νεια εκτοξευτών Ariane. Μέχρι σήµερα, τη σηµαντικότερη δυνατότητα για ένα τέτοιο πρόγραµµα παρουσιάζει ο Vega Spaziο, ένας µικρός εκτοξευτής. Η Aérospatiale-Matra συµµετέχει σε αυτό το πρόγραµµα µέσω του κοινού ελέγ- χου (από κοινού µε την Fiat Aviο) της Vega Spazio SpA, της εταιρείας που προτίθεται να αναπτύξει αυτό τον εκτο- ξευτή. Εντούτοις, όπως εξηγήθηκε στην αιτιολογική σκέψη 128, το πρόγραµµα Vega Spaziο τίθεται σε σοβαρό κίνδυνο επειδή το CNES, που αποτελεί σηµαντικό χρηµατοδότη, έχει ανακοινώσει πρόσφατα ότι δεν συµµετέχει πλέον στο έργο. Επιπλέον, δεν υπάρχει ένδειξη ότι η εξεταζόµενη πράξη θα µπορούσε να έχει οποιαδήποτε ουσιαστική επίπτωση σε αυτό το πρόγραµµα, επειδή η προµήθεια και η επιλογή προ- µηθευτών για κάθε νέο εκτοξευτή θα υπόκειται κατά πάσα πιθανότητα στην αρχή της γεωγραφικής κατανοµής «juste retour» και ούτε η Γαλλία ούτε η Γερµανία συµµετέχουν πλέον σε αυτό το πρόγραµµα. Τέλος, σε κάθε περίπτωση, οι ανωτέρω εκτιµήσεις ως προς την ύπαρξη ουσιαστικού αντα- γωνισµού στον τοµέα του τελικού σταδίου των υπηρεσιών εκτόξευσης εκτιµάται ότι ισχύουν και για τους µικρούς εκτοξευτές και, κατά συνέπεια, πιθανώς θα περιόριζαν σηµαντικά οποιαδήποτε άσκηση εξουσίας στην αγορά από κάποιον προµηθευτή εξοπλισµού ή ολοκληρωτή συστή- µατος. (139) Με βάση τα ανωτέρω, εκτιµάται ότι η κοινοποιηθείσα πράξη δεν δηµιουργεί ούτε ενισχύει δεσπόζουσα θέση στον τοµέα των συστηµάτων, υποσυστηµάτων και εξοπλισµού εκτό- ξευσης που θα µπορούσε να εµποδίσει σοβαρά τον ανταγω- νισµό στον ΕΟΧ ή σε σηµαντικό τµήµα του. ∆. ΕΠΙΓΕΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΑΓΟΡΕΣ ΣΧΕΤΙΚΟΥ ΠΡΟΪΟΝΤΟΣ (140) Τα επίγεια συστήµατα περιλαµβάνουν όλες τις ειδικές εγκα- ταστάσεις εδάφους που στηρίζουν τις λειτουργίες του δια- στηµικού τµήµατος. Στην περίπτωση της διαστηµικής υπο- δοµής, οι λειτουργίες αυτές περιλαµβάνουν την υλικοτε- χνική υποδοµή, τη συντήρηση και επισκευή, την ολοκλή- ρωση του ωφέλιµου φορτίου και τη λειτουργία και τον έλεγχο της διαστηµικής υποδοµής· στην περίπτωση των δορυφόρων, τα επίγεια συστήµατα µπορεί να καλύψουν είτε τον χειρισµό και τον έλεγχο του διαστηµικού σκάφους, είτε εναλλακτικά την παροχή διεπαφής (δηλαδή τη µετάδοση φωνής και σηµάτων δεδοµένων) µε δορυφόρους ή οχήµατα που βρίσκονται σε τροχιά. (141) Αν και τα επίγεια συστήµατα είναι δυνατό να αγοράζονται µαζί µε τον διαστηµικό εξοπλισµό, κυρίως στο πλαίσιο συνολικών προσφορών «ετοιµοπαράδοτου έργου», τα επίγεια συστήµατα και οι δορυφόροι µπορεί να πωλούνται και χωρι- στά: παραδείγµατος χάρη, πελάτες που έχουν ήδη θέσει σε λειτουργία διάφορους δορυφόρους συχνά δεν αγοράζουν νέα επίγεια συστήµατα, αλλά απλώς αναβαθµίζουν τους υφισταµένους σταθµούς ή αντικαθιστούν τον πεπαλαιωµένο εξοπλισµό. Παροµοίως, πελάτες που προµηθεύονται και δια- στηµικό εξοπλισµό και επίγεια συστήµατα µπορεί να επιλέ- γουν διαφορετικούς προµηθευτές για κάθε τµήµα. Κατά συνέπεια, εκτιµάται ότι τα επίγεια συστήµατα και τα διαστη- µικά συστήµατα ανήκουν σε διαφορετικές αγορές προ- ϊόντος. (142) Τα µέρη υποστηρίζουν ότι πρέπει να γίνει διάκριση ανάµεσα στα επίγεια συστήµατα διαστηµικής υποδοµής και στα επί- 28. 11. 2003 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 314/17 γεια συστήµατα δορυφόρων, επειδή τα επίγεια συστήµατα διαστηµικής υποδοµής πρέπει να ικανοποιούν προδιαγραφές υψηλής ειδίκευσης σε όρους επικοινωνιών και ασφάλειας (ιδίως στην περίπτωση συστηµάτων που προορίζονται να λειτουργήσουν σε σύνδεση µε χειριζόµενο από τον άνθρωπο περιβάλλον) και, ως εκ τούτου, γενικά αποτελούνται από µεγαλύτερα συστήµατα µε ειδική λειτουργικότητα, λογι- σµικό εφαρµογής, διεπαφές χρηστών και εξοπλισµό. (143) Σύµφωνα µε προηγούµενες αποφάσεις της Επιτροπής (16), τα µέρη υποστηρίζουν επίσης ότι οι επίγειοι σταθµοί υπά- γονται σε δύο κατηγορίες: πρώτον, στους σταθµούς χειρι- σµού και ελέγχου διαστηµικών σκαφών και, δεύτερον, στους σταθµούς που παρέχουν διεπαφή (µετάδοση φωνής και σηµάτων δεδοµένων) µε το διαστηµικό τµήµα. (144) Οι ορισµοί αυτοί έχουν επιβεβαιωθεί σε µεγάλο βαθµό από τα αποτελέσµατα της έρευνας της Επιτροπής,. Εντούτοις, για τους σκοπούς της παρούσας απόφασης, δεν είναι απα- ραίτητο να οριοθετηθούν περαιτέρω οι αγορές σχετικού προϊόντος για τα επίγεια συστήµατα διότι, εξετάζοντας όλους τους εναλλακτικούς ορισµούς της αγοράς, δεν θα εµποδιζόταν σηµαντικά ο ουσιαστικός ανταγωνισµός στον ΕΟΧ ή σε σηµαντικό τµήµα του. ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΓΟΡΕΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ (145) Τα µέρη αναφέρουν ότι οι επίγειοι σταθµοί για εµπορικούς δορυφόρους επικοινωνιών παρέχονται σε κύριους εργολή- πτες δορυφόρων ή φορείς εκµετάλλευσης δορυφόρων από προµηθευτές της Ευρώπης και των ΗΠΑ και, κατά συνέπεια, υποστηρίζουν ότι η αγορά για τα επίγεια συστήµατα για τους εµπορικούς δορυφόρους επικοινωνιών είναι παγκόσµια. Τα µέρη υποστηρίζουν επίσης ότι, επειδή η προµήθεια δια- στηµικής υποδοµής ή δορυφόρων παρατήρησης και επιστη- µονικών δορυφόρων στον ΕΟ∆ υπόκειται στην αρχή της γεωγραφικής κατανοµής «juste retour», οι αγορές των επί- γειων συστηµάτων για τη διαστηµική υποδοµή ή για τους δορυφόρους παρατήρησης και τους επιστηµονικούς δορυ- φόρους είναι συνήθως αγορές της κλίµακας του ΕΟΧ. Τέλος, τα µέρη υποστηρίζουν ότι, στον στρατιωτικό τοµέα, η προµήθεια των επίγειων συστηµάτων πραγµατοποιείται κυρίως σε περιορισµένη γεωγραφική βάση, η οποία θα µπο- ρούσε να είναι εθνική ή διακρατική για ορισµένα προγράµ- µατα. (146) Αυτό είναι σύµφωνο µε τις προηγούµενες αποφάσεις της Επιτροπής (17), στις οποίες διαπιστώθηκε ότι οι βασικές κατηγορίες πελατών για επίγεια συστήµατα πολιτικής χρήσης είναι οι εθνικοί ή διεθνείς οργανισµοί διαστήµατος, καθώς και ιδιωτικοί φορείς εκµετάλλευσης, και ότι οι βασι- κοί πελάτες για επίγειους σταθµούς στρατιωτικής χρήσης είναι εθνικά Υπουργεία Άµυνας (ΥπΑ). Ενώ οι οργανισµοί και οι οργανώσεις διαστήµατος και οι στρατιωτικοί πελάτες προµηθεύονται συνήθως επίγεια συστήµατα από εγχώριους κύριους εργολήπτες, οι εµπορικοί φορείς εκµετάλλευσης προµηθεύονται τα συστήµατά τους από την παγκόσµια αγορά. ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΑΠΟ ΠΛΕΥΡΑΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΥ (147) Τα συστήµατα ελέγχου δορυφόρων αποτελούνται από δύο βασικά υποσυστήµατα, ένα κέντρο ελέγχου δορυφόρου (γε- νικά βρίσκεται στις εγκαταστάσεις του φορέα εκµετάλ- λευσης του δορυφόρου και περιλαµβάνει λογισµικό, ηλε- κτρονικούς υπολογιστές και διεπαφές χειρισµού) και από έναν ή περισσότερους σταθµούς ελέγχου (που εξασφαλίζουν τη σύνδεση µε τον δορυφόρο και περιλαµβάνουν κυρίως εξοπλισµό ραδιοσυχνότητας). (148) Σε αυτό τον τοµέα, η MMS δραστηριοποιείται στο επίπεδο του κύριου εργολήπτη προµηθεύοντας ολοκληρωµένα συστήµατα ελέγχου, καθώς και στο επίπεδο υποσυστηµάτων προσφέροντας κέντρα ελέγχου που ενσωµατώνονται σε συστήµατα ελέγχου δορυφόρων επικοινωνιών. Η DASA δραστηριοποιείται επίσης στο επίπεδο υποσυστηµάτων, όπου κατασκευάζει το τµήµα ραδιοσυχνότητας των σταθµών ελέγχου δορυφόρων επικοινωνιών µέσω της συµµετοχής της στη Nortel DASA Network Systems, κοινή επιχείρηση µε τη Nortel Networks Corporation. (149) Η εξεταζόµενη πράξη, κατά συνέπεια, οδηγεί σε κάθετη ολοκλήρωση ανάµεσα στις δραστηριότητες της MMS στον τοµέα της προµήθειας συστηµάτων ελέγχου για δορυφό- ρους επικοινωνιών και στις δραστηριότητες της DASA στον των συστηµάτων ελέγχου. τοµέα της ραδιοσυχνότητας Εντούτοις, ο ανταγωνισµός για την προµήθεια δορυφόρων επικοινωνιών (και κατά συνέπεια επίγειων συστηµάτων για δορυφόρους επικοινωνιών, η προµήθεια των οποίων πραγµα- τοποιείται στο πλαίσιο συνολικών προσφορών «ετοιµοπαρά- δοτου έργου») πραγµατοποιείται σε παγκόσµιο επίπεδο όπου το µερίδιο της MMS στην αγορά ολοκληρωµένων επίγειων συστηµάτων και το µερίδιο της DASA στο σκέλος της ραδιοσυχνότητας εξακολουθούν να είναι κατώτερα του [5-15 %]*. (150) Η πράξη θα µπορούσε επίσης να οδηγήσει σε ολοκλήρωση ετερογενών δραστηριοτήτων στο επίπεδο υποσυστήµατος ανάµεσα στις δραστηριότητες της MMS στον τοµέα των κέντρων ελέγχου και τις δραστηριότητες της DASA στο σκέλος της ραδιοσυχνότητας των συστηµάτων ελέγχου. Εντούτοις, για κανένα από τα τµήµατα αυτά τα µερίδια της αγοράς των µερών δεν υπερβαίνουν το [5-15 %]*, είτε σε ευρωπαϊκό είτε σε παγκόσµιο επίπεδο. (151) Όσον αφορά τις αγορές των συστηµάτων χρηστών δορυφό- ρου, η εξεταζόµενη πράξη θα δηµιουργήσει ορισµένες επι- καλύψεις ανάµεσα στην MMS και τη Nortel DASA Net- work Systems στα VSATs (µικροτερµατικά) (που εξασφαλί- ζουν τη διεπαφή µε τον τελικό συνδροµητή) και τα κινητά τερµατικά (που παρέχουν την ίδια υπηρεσία µε τα VSATs, αλλά σχεδιάζονται για κινητή χρήση). Εντούτοις, σε καµία από τις αγορές αυτές τα συνδυασµένα µερίδια πωλήσεων αυτών των εταιρειών δεν υπερβαίνουν [5-15 %]*, είτε σε παγκόσµιο είτε σε ευρωπαϊκό επίπεδο. (16) Βλέπε π. χ. υπόθεση IV/M. 496 — Marconi-Finmeccanica (ΕΕ C 253 της 10. 9. 1994, σ. 10) ή υπόθεση IV/M. 1185 — Alcatel/Thomson- CSF-SCS (EE C 272 της 1. 9. 1998, σ. 5). (17) Βλέπε π. χ. υπόθεση IV/M. 1185 — Alcatel/Thomson-CSF-SCS: υποση- µείωση 16. (152) Με βάση τα ανωτέρω, εκτιµάται ότι η κοινοποιηθείσα πράξη δεν δηµιουργεί ούτε ενισχύσει δεσπόζουσα θέση στις αγορές των επίγειων συστηµάτων δορυφόρων, η οποία θα µπορούσε να εµποδίσει σηµαντικά τον ανταγωνισµό στον ΕΟΧ ή σε σηµαντικό τµήµα του. L 314/18 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 28. 11. 2003 V. ΑΝΑΛΗΨΗ ∆ΕΣΜΕΥΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΚΤΙΜΗΣΗ VII. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ (153) Στις 24 Ιανουαρίου 2000, τα µέρη πρότειναν να αναλάβουν ορισµένες δεσµεύσεις για την επίλυση των προβληµάτων ανταγωνισµού που είχε διαπιστώσει η Επιτροπή. Στις 25 Φεβρουαρίου 2000, τα µέρη υπέβαλαν τροποποιηµένες δεσµεύσεις λαµβάνοντας υπόψη ορισµένες προσαρµογές τις οποίες ζήτησε η Επιτροπή, κυρίως κατόπιν της αξιολόγησης µε βάση τα κριτήρια τα σχετικά µε την αγορά. Το πλήρες κείµενο της εν λόγω ανάληψης δεσµεύσεων προσαρτάται στην παρούσα απόφαση. (154) Όπως περιγράφεται στις αιτιολογικές σκέψεις 84 και 92, εάν υλοποιηθούν οι εν λόγω δεσµεύσεις, θα αρθούν οι ανη- συχίες της Επιτροπής για τη σχεδιαζόµενη συγκέντρωση, όσον αφορά τη δηµιουργία δεσπόζουσας θέσης στη γαλλική αγορά στρατιωτικών δορυφόρων επικοινωνιών και στην ευρωπαϊκή αγορά µηχανικών σπονδύλων (τροχών). VI. ∆ΕΥΤΕΡΕΥΟΝΤΕΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΙ (155) Τα µέρη και οι τελικές µητρικές εταιρείες τους (Lagardère, Aérospatiale Matra, DaimlerChrysler και BAe) έχουν συνάψει συµφωνία µη ανταγωνισµού βάσει της οποίας δεν θα εξακολουθήσουν ορισµένες δραστηριότητες (όπως η κατασκευή δορυφόρων, διαστηµικής υποδοµής και ορισµέ- νων µερών και υποσυστηµάτων δορυφόρου), οι οποίες θα ασκούνται από την Astrium. Η ρήτρα αυτή ισχύει για όσο διάστηµα οι εν λόγω εταιρείες διαθέτουν συµµετοχή στον όµιλο Astrium ή σε οποιαδήποτε από τις µητρικές εταιρείες της. (156) Με τον περιορισµό αυτό υπογραµµίζεται η διαρκής αποχή από την άσκηση των επιχειρηµατικών δραστηριοτήτων που έχουν εκχωρηθεί κατ' αποκλειστικότητα στην Astrium από τα µέρη και τις µητρικές τους εταιρείες. Εντούτοις, το πεδίο εφαρµογής της εν λόγω συµφωνίας εκτιµάται ότι υπερβαίνει ό,τι είναι άµεσα συνδεόµενο και αναγκαίο για την εφαρµογή της κοινοποιηθείσας συγκέντρωσης, εφόσον η συµφωνία µη ανταγωνισµού θα παραµείνει σε ισχύ ακόµη και αν τα µέρη ή οι µητρικές τους εταιρείες διαθέτουν µόνο µη ελέγχουσες συµµετοχές στην Astrium ή στις µητρικές της εταιρείες και, κατά συνέπεια, και στις περιπτώσεις κατά τις οποίες οι εν λόγω εταιρείες δεν θα έχουν καµία απολύτως δυνατότητα να ασκήσουν αποφασιστική επιρροή στην Astrium. (157) Η εξεταζόµενη συµφωνία µη ανταγωνισµού συνδέεται άµεσα και είναι αναγκαία για την εφαρµογή της κοινοποιηθείσας συγκέντρωσης και κατά συνέπεια καλύπτεται από την παρούσα απόφαση µόνο στον βαθµό που τα µέρη ή οι µητρικές τους εταιρείες διαθέτουν ελέγχουσα συµµετοχή στην Astrium ή στις µητρικές της εταιρείες. (158) Η Επιτροπή συµπεραίνει ότι οι δεσµεύσεις που ανέλαβαν τα µέρη είναι επαρκείς για την άρση των προβληµάτων ανταγω- νισµού που εντόπισε κατά την έρευνα της εξεταζόµενης πράξης και τα οποία αναλύθηκαν ανωτέρω. (159) Σύµφωνα µε το άρθρο 8 παράγραφος 2 του κανονισµού περί συγκεντρώσεων και υπό τον όρο ότι θα υλοποιηθούν οι δεσµεύσεις που περιγράφονται ανωτέρω και προσαρτώ- νται στην παρούσα απόφαση, η πράξη πρέπει να κηρυχθεί συµβιβάσιµη µε την κοινή αγορά και µε την εφαρµογή της συµφωνίας ΕΟΧ, ενισχύει δεσπόζουσα θέση η οποία θα παρακώλυε σοβαρά τον απο- τελεσµατικό ανταγωνισµό στον ΕΟΧ ή σε σηµαντικό τµήµα του, εφόσον δεν δηµιουργεί ούτε ΕΞΕ∆ΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΑΠΟΦΑΣΗ: Άρθρο 1 Η συγκέντρωση που κοινοποιήθηκε στις 29 Οκτωβρίου 1999 και συνίσταται στη δηµιουργία της Astrium κηρύσσεται συµβιβάσιµη µε την κοινή αγορά και την εφαρµογή της συµφωνίας ΕΟΧ, υπό τον όρο ότι θα υλοποιηθούν πλήρως οι δεσµεύσεις που συνοψίζο- νται ανωτέρω και παρατίθενται λεπτοµερώς στο παράρτηµα. Άρθρο 2 Η παρούσα απόφαση απευθύνεται στις: Matra Marconi Space NV c/o Price Waterhouse Vooren Koninginnegracht NL-2514AA The Hague Κάτω Χώρες DaimlerChrysler D-70546 Stuttgart Γερµανία. Βρυξέλλες, 21 Μαρτίου 2000. Για την Επιτροπή Mario MONTI Μέλος της Επιτροπής 28. 11. 2003 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 314/19 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΑΝΑΛΗΨΗ ∆ΕΣΜΕΥΣΕΩΝ Σύµφωνα µε τις κατωτέρω διατάξεις και µε την επιφύλαξη των δικαιωµάτων τους βάσει εφαρµοστέων νόµων και κανονισµών, η Dasa Dornier Raumfahrt Holding GmbH («DDRH») και η Matra Marconi Space NV («MMS») (στο εξής αναφερόµενες ως «τα µέρη») αναλαµβάνουν τις ακόλουθες δεσµεύσεις (η «ανάληψη δεσµεύσεων») όσον αφορά την πράξη της Astrium που κοινο- ποιήθηκε στην Επιτροπή στις 29 Οκτωβρίου 1999 («η πράξη»). Η παρούσα ανάληψη δεσµεύσεων παράγει αποτελέσµατα από την παραλαβή της απόφασης της Επιτροπής σχετικά µε την έγκριση της πράξης («ηµεροµηνία εφαρµογής»). Τα µέρη αναλαµβάνουν, συνεπώς, τις ακόλουθες δεσµεύσεις: 1. Ενοποιηµένα συστήµατα προώθησης («ΕΣΠ») Η Astrium NV ή οποιαδήποτε από τις θυγατρικές της («Astrium») χορηγεί σε ειδικευµένο κατασκευαστή υποσυστή- µατος/εξοπλισµού, […]*, µακράς διαρκείας µη αποκλειστική άδεια εκµετάλλευσης δυνάµει όλων των σχετικών δικαιωµάτων βιοµηχανικής ιδιοκτησίας της Dasa (περιλαµβανοµένης της τεχνολογίας, της τεχνογνωσίας, των µεθόδων κατασκευής, δια- δικασιών και συναφών διπλωµάτων ευρεσιτεχνίας), σύµφωνα µε τη διαδικασία που ορίζεται στα παραρτήµατα 1 έως 4, να κατασκευάζει και να πωλεί ΕΣΠ, όπως κατασκευάζονται σήµερα από την Dasa ή τις θυγατρικές της εταιρείες, για τη χρησι- µοποίηση της εξέδρας του Spacebus 3000· βάσει αυτής της άδειας, τα µέρη εξασφαλίζουν εκ µέρους της Astrium, κατό- πιν αιτήσεως του δικαιοδόχου και µε καταβολή τελών, κατά τη διάρκεια επαρκούς χρονικού διαστήµατος από την ηµερο- µηνία χορήγησης της αδείας, την παροχή κάθε τεχνικής βοήθειας που είναι ευλόγως αναγκαία για να είναι σε θέση ο δικαιοδόχος να κατασκευάζει ανεξάρτητα από την Astrium το σχετικό προϊόν ή/και να παρέχει υπηρεσίες ολοκλήρωσης µε το δικό του προσωπικό. 2. Χηµικοί προωστήρες Συµπληρωµατικά προς την άδεια κατασκευής ΕΣΠ ή µεµονωµένα, η Astrium χορηγεί σε ειδικευµένο κατασκευαστή υποσυ- στήµατος/εξοπλισµού, […]*, µη αποκλειστική άδεια εκµετάλλευσης µακράς διαρκείας βάσει του συνόλου των συναφών δικαιωµάτων βιοµηχανικής ιδιοκτησίας της Dasa (περιλαµβανοµένης της τεχνολογίας, τεχνογνωσίας, µεθόδων κατασκευής, διαδικασιών και συναφών διπλωµάτων ευρεσιτεχνίας, σύµφωνα µε τη διαδικασία που ορίζεται στα παραρτήµατα 1 έως 4, να κατασκευάζει και να πωλεί προωστήρες διπλού προωστικού για τους ίδιους σκοπούς µε αυτούς που αναφέρονται στο σηµείο 1· βάσει της άδειας, τα µέρη εξασφαλίζουν εκ µέρους της Astrium, κατόπιν αιτήσεως του δικαιοδόχου και µε καταβολή τελών, κατά τη διάρκεια επαρκούς χρονικού διαστήµατος από την ηµεροµηνία χορήγησης της άδειας, την παροχή κάθε τεχνικής βοήθειας που είναι ευλόγως αναγκαία για να είναι σε θέση ο δικαιοδόχος να κατασκευάζει ανεξάρ- τητα από την Astrium το σχετικό προϊόν µε το δικό του προσωπικό. 3. Μηχανικοί σπόνδυλοι (τροχοί) Η Astrium εκχωρεί σε κατάλληλο αγοραστή την επιχειρηµατική δραστηριότητα κατασκευής µηχανικών σπονδύλων της MMS στο Ηνωµένο Βασίλειο, όπως περιγράφεται στο παράρτηµα 2. Η εκχώρηση πραγµατοποιείται σύµφωνα µε τη διαδικα- σία που ορίζεται στα παραρτήµατα 3 και 4. Μέχρι να πραγµατοποιηθεί η εν λόγω εκχώρηση, η Astrium µεριµνά ώστε η επιχειρηµατική δραστηριότητα κατασκευής µηχανικών σπονδύλων της MMS να πραγµατοποιείται κατά τη συνήθη και φυσιολογική ροή της επιχείρησης σύµφωνα µε την προηγούµενη επιχειρηµατική πρακτική και µε την επιµέλεια συνετού επι- χειρηµατία και να λαµβάνονται όλα τα εύλογα µέτρα για την προστασία και τη διατήρηση της αξίας των σχετικών στοι- χείων ενεργητικού. Για περίοδο […]* µετά την εκποίηση, η Astrium αναλαµβάνει τη δέσµευση σε σχέση µε την επιχειρηµατική δραστηριότητα κατασκευής µηχανικών σπονδύλων να µην ανταγωνίζεται τον αγοραστή αυτής της επιχείρησης και να µην απασχολήσει προσωπικό της αγοράστριας εταιρείας. 4. Συστήµατα διαχείρισης επί του δορυφόρου Η Astrium χορηγεί, στο πλαίσιο των συναφών δικαιωµάτων βιοµηχανικής ιδιοκτησίας της Dasa (περιλαµβανοµένων των διπλωµάτων ευρεσιτεχνίας) άδεια µη αποκλειστικής εκµετάλλευσης µακράς διαρκείας, σύµφωνα µε τη διαδικασία που ορί- ζεται στα παραρτήµατα 1 έως 4, σε ειδικευµένο κατασκευαστή υποσυστήµατος/εξοπλισµού, […]*, να κατασκευάζει (βάσει προκαθορισµένου σχεδίου) και να πωλεί το Dasa Attitude and Orbit Control System (AOCS – σύστηµα ελέγχου προσα- νατολισµού και τροχιάς) που χρησιµοποιείται στην εξέδρα του διαστηµικού οχήµατος Spacebus 3000, περιλαµβανοµένων του µηχανογραφηµένου συστήµατος επί του σκάφους και του λογισµικού συστήµατος επί του σκάφους που χρησιµοποι- είται στην εξέδρα του διαστηµικού οχήµατος Spacebus 3000· βάσει της άδειας, τα µέρη εξασφαλίζουν εκ µέρους της Ast- rium, κατόπιν αιτήσεως του δικαιοδόχου και µε καταβολή τελών, κατά τη διάρκεια επαρκούς χρονικού διαστήµατος από την ηµεροµηνία χορήγησης της αδείας, την παροχή κάθε τεχνικής βοήθειας που είναι ευλόγως αναγκαία για να είναι σε L 314/20 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 28. 11. 2003 θέση ο δικαιοδόχος να κατασκευάζει ανεξάρτητα από την Astrium το σχετικό προϊόν µε το δικό του προσωπικό. Matra Marconi Space NV Dasa Dornier Raumfahrt Holding GmbH Όνοµα: Τίτλος: Όνοµα: Τίτλος: 28. 11. 2003 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 314/21 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 Α∆ΕΙΕΣ ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗΣ Τα µέρη συµφωνούν να χορηγήσουν τις άδειες εκµετάλλευσης που αναφέρονται στα σηµεία 1, 2 και 4 της ανάληψης δεσµεύ- σεων («άδειες εκµετάλλευσης») σύµφωνα µε την ακόλουθη διαδικασία: Τα µέρη εξασφαλίζουν την εκ µέρους της Astrium χορήγηση της σχετικής άδειας εκµετάλλευσης, µε καταβολή εύλογων τελών, σε κατάλληλο δικαιοδόχο που θα εγκριθεί από την Επιτροπή (ο «δικαιοδόχος») εντός διαστήµατος […]* από την ηµεροµηνία εφαρµογής των δεσµεύσεων. 1. Ο δικαιοδόχος πρέπει να έχει την ικανότητα να κατασκευάζει επιτυχώς και ανεξαρτήτως το σχετικό προϊόν ή/και να παρέ- χει τις σχετικές υπηρεσίες ολοκλήρωσης. Ειδικότερα, ο δυνητικός δικαιοδόχος πρέπει να διαθέτει επαρκείς ικανότητες, εγκαταστάσεις παραγωγής και δοκιµών στον σχετικό επιχειρηµατικό τοµέα. 2. Για να βοηθήσουν την Επιτροπή να διαπιστώσει την καταλληλότητα του προτεινόµενου δικαιοδόχου, τα µέρη υποβάλλουν πλήρως τεκµηριωµένη και αιτιολογηµένη πρόταση που παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να επαληθεύσει κατά πόσον: i) τα µέρη δεν κατέχουν σηµαντικό ποσοστό συµµετοχής (άµεσης ή έµµεσης) επί του δικαιοδόχου, ii) η άδεια εκµετάλ- λευσης επιτρέπει στον δικαιοδόχο να ενεργεί ως βιώσιµη ανταγωνιστική µονάδα στην αγορά και iii) η άδεια εκµετάλλευσης είναι κατάλληλη και επαρκής, ιδίως όσον αφορά τη διάρκειά της και την παροχή τεχνικής βοήθειας, ώστε να είναι σε θέση ο δικαιοδόχος να κατασκευάζει επιτυχώς και ανεξαρτήτως το σχετικό προϊόν ή/και να παρέχει τις συναφείς υπηρεσίες ολο- κλήρωσης. 3. Τα µέρη λαµβάνουν την εκ των προτέρων έγκριση της Επιτροπής για το τελικό σχέδιο της άδειας εκµετάλλευσης, η οποία δεν αίρεται αδικαιολογήτως. Η σχετική αίτηση υποβάλλεται ταυτόχρονα µε την αίτηση για έγκριση του δικαιοδόχου. 4. 5. Εντός δέκα (10) ηµερών από την ηµεροµηνία εφαρµογής των δεσµεύσεων, τα µέρη ορίζουν ανεξάρτητο και έµπειρο διαχει- ριστή («προσωρινός διαχειριστής») για να επιβλέπει και να ελέγχει αν τα µέρη συµµορφώνονται µε τους όρους της παρούσας ανάληψης δεσµεύσεων. Εάν τα µέρη δεν έχουν χορηγήσει τη σχετική άδεια εκµετάλλευσης εντός […]* από την ηµεροµηνία εφαρµογής των δεσµεύσεων, παρέχουν στον προσωρινό διαχειριστή αµετάκλητη εντολή, σύµφωνα µε τις διατάξεις του παραρτήµατος 4, να χορηγήσει την άδεια εκµετάλλευσης υπό τους καλύτερους δυνατούς όρους εντός διαστήµατος […]*. 6. Το συντοµότερο δυνατόν µετά τον ορισµό του προσωρινού διαχειριστή, τα µέρη µεριµνούν ώστε ο τελευταίος αυτός να λάβει προηγούµενη έγκριση εκ µέρους της Επιτροπής για ένα κατάλογο δυνητικών δικαιοδόχων µετά από προκαταρκτικές συζητήσεις µε τα µέρη, βάσει των κριτηρίων που ορίζονται ανωτέρω στα σηµεία 1 και 2. Τα µέρη εξασφαλίζουν την εκ µέρους του προσωρινού διαχειριστή τακτική ενηµέρωση της Επιτροπής για τις συνοµιλίες που διεξάγει µε τους δυνητικούς δικαιοδόχους. 7. Ο διορισµός του προσωρινού διαχειριστή πραγµατοποιείται σύµφωνα µε τη διαδικασία που ορίζεται στο παράρτηµα 4. L 314/22 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 28. 11. 2003 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 (Επιχειρησιακό Απόρρητο) ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΤΗΣ MMS ΣΤΟΝ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ ΣΠΟΝ∆ΥΛΩΝ (ΤΡΟΧΩΝ) Η επιχειρηµατική δραστηριότητα της MMS στον τοµέα των µηχανικών σπονδύλων περιλαµβάνει τα ακόλουθα: 1. Τα ενσώµατα πάγια στοιχεία ενεργητικού της MMS που προορίζονται ειδικά για την επιχειρηµατική δραστηριότητα κατα- σκευής µηχανικών σπονδύλων («επιχειρηµατική δραστηριότητα»), περιλαµβάνουν: — […]*. 2. Όλα τα δικαιώµατα για τη σύναψη σχετικών συµβάσεων που αφορούν την εν λόγω επιχειρηµατική δραστηριότητα και λεπτοµερή στοιχεία για τις επαφές µε τους πελάτες και τους προµηθευτές. 3. Όλα τα δικαιώµατα βιοµηχανικής ιδιοκτησίας που κατέχει η MMS όσον αφορά τον σχεδιασµό µηχανικών σπονδύλων και τις περιγραφές του σχεδίου κατασκευής καθώς και τους φακέλους και τις µεθόδους κατασκευής για την εν λόγω επιχειρη- µατική δραστηριότητα. 4. […]*. 28. 11. 2003 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 314/23 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 ΕΚΠΟΙΗΣΗ ∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ Τα µέρη συµφωνούν να εφαρµόσουν τις δεσµεύσεις που αναφέρονται στο σηµείο 3 της ανάληψης δεσµεύσεων, σύµφωνα µε την ακόλουθη διαδικασία: 1. Τα µέρη εξασφαλίζουν την εκ µέρους της Astrium εκχώρηση σε κατάλληλο αγοραστή (ο «αγοραστής») που θα εγκριθεί από την Επιτροπή, της επιχειρηµατικής δραστηριότητας της MMS στον τοµέα των µηχανικών σπονδύλων (η «επιχειρηµατική δραστηριότητα») εντός διαστήµατος […]* από την ηµεροµηνία ενάρξεως ισχύος (χρονικό διάστηµα 1). 2. Ο αγοραστής θα πρέπει να διαθέτει την ικανότητα να κατασκευάζει επιτυχώς και ανεξαρτήτως το εξεταζόµενο προϊόν. Ειδι- κότερα, ο δυνητικός αγοραστής θα πρέπει να διαθέτει επαρκείς ικανότητες, εγκαταστάσεις παραγωγής και δοκιµών στον σχετικό τοµέα επιχειρηµατικής δραστηριότητας. 3. 4. 5. Για να βοηθήσουν την Επιτροπή να διαπιστώσει την καταλληλότητα του προτεινόµενου αγοραστή, τα µέρη υποβάλλουν πλήρως τεκµηριωµένη και αιτιολογηµένη πρόταση που παρέχει στην Επιτροπή τη δυνατότητα να επαληθεύσει κατά πόσον: i) τα µέρη δεν κατέχουν σηµαντικό ποσοστό συµµετοχής (άµεσης ή έµµεσης) επί του αγοραστή ii) οι πωλήσεις παρέχουν στον αγοραστή τη δυνατότητα να κατασκευάζει επιτυχώς και ανεξαρτήτως το σχετικό προϊόν και iii) κατά την ολοκλήρωση της συµφωνίας αγοράς της επιχειρηµατικής δραστηριότητας, ο αγοραστής διαθέτει, ή αναµένεται ευλόγως ότι θα αποκτή- σει, όλες τις απαραίτητες για την εξαγορά εγκρίσεις από τις αρµόδιες για τον ανταγωνισµό αρχές στην Ευρωπαϊκή Κοινό- τητα. Εντός δέκα (10) ηµερών από την ηµεροµηνία εφαρµογής των δεσµεύσεων, τα µέρη ορίζουν ανεξάρτητο και έµπειρο διαχει- ριστή (τον «προσωρινό διαχειριστή») για να επιβλέπει και να ελέγχει αν τα µέρη συµµορφώνονται µε τους όρους της παρούσας δέσµευσης κατά την περίοδο 1. Εάν ο αγοραστής της σχετικής επιχειρηµατικής δραστηριότητας δεν έχει εγκριθεί από την Επιτροπή εντός […]* από την ηµεροµηνία ενάρξεως ισχύος, τα µέρη δίνουν στον προσωρινό διαχειριστή αµετάκλητη εντολή, σύµφωνα µε τις διατάξεις του παραρτήµατος 4, για την πώληση της επιχειρηµατικής δραστηριότητας. Η ισχύς της εντολής διαρκεί […]* από τη λήξη της περιόδου 1 (περίοδος 2). 6. Το συντοµότερο δυνατόν από τον ορισµό του, ο προσωρινός διαχειριστής λαµβάνει την εκ των προτέρων έγκριση της Επι- τροπής για έναν κατάλογο δυνητικών αγοραστών µετά από προκαταρκτικές συζητήσεις µε τα µέρη. Ο προσωρινός διαχειρι- στής ενηµερώνει τακτικά την Επιτροπή για τις συνοµιλίες που διεξάγει µε τους δυνητικούς αγοραστές. 7. Ο διορισµός του προσωρινού διαχειριστή πραγµατοποιείται σύµφωνα µε τη διαδικασία που ορίζεται στο παράρτηµα 4. L 314/24 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 28. 11. 2003 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 ΓΕΝΙΚΕΣ ∆ΙΑΤΑΞΕΙΣ 1. Τα µέρη προτείνουν στην Επιτροπή έναν ανεξάρτητο και έµπειρο θεσµικό φορέα τον οποίο θεωρούν κατάλληλο να οριστεί ως διαχειριστής. Η πρόταση αυτή υποβάλλεται εντός δέκα (10) εργάσιµων ηµερών από την ηµεροµηνία ενάρξεως ισχύος της υποχρέωσης ορισµού διαχειριστή. Η Επιτροπή διαθέτει τη διακριτική ευχέρεια να εγκρίνει ή να απορρίψει τον προτα- θέντα φορέα, σύµφωνα µε το σηµείο 10 κατωτέρω. Σε περίπτωση απόρριψης του προταθέντος θεσµικού φορέα, τα µέλη υποβάλλουν τα ονόµατα τουλάχιστον δύο άλλων θεσµικών φορέων, εντός πέντε (5) εργάσιµων ηµερών από την ενηµέρωσή τους για την απόρριψη. Εάν η Επιτροπή εγκρίνει περισσότερα από ένα ονόµατα, τα µέρη είναι ελεύθερα να επιλέξουν τον διαχειριστή που θα ορίσουν µεταξύ των εγκριθέντων ονοµάτων. Σε περίπτωση που η Επιτροπή απορρίψει εκ νέου τα προτα- θέντα ονόµατα, υποδεικνύει τον διαχειριστή που θα ορίσουν τα µέρη. 2. Ο διαχειριστής διορίζεται ενός πέντε (5) εργάσιµων ηµερών από τη ρητή ή σιωπηρή έγκριση της Επιτροπής, σύµφωνα µε τα σηµεία 1, 8 και 10 του παρόντος παραρτήµατος. 3. Ταυτόχρονα µε την αίτησή τους για έγκριση από την Επιτροπή του προτεινόµενου διαχειριστή, τα µέρη προτείνουν σχέδιο εντολής που καθορίζει λεπτοµερώς το περιεχόµενο της εντολής (περιλαµβανοµένου κινήτρου του διαχειριστή να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την ταχεία σύναψη συναλλαγής µε τους καλύτερους δυνατούς όρους) και τα καθήκοντα του φορέα στον οποίο παρέχεται η εντολή. Μετά από εύλογη αίτηση της Επιτροπής, τα µέρη τροποποιούν την προταθείσα εντολή, για να εξασφαλιστεί η συµφωνία της µε τις διατάξεις της παρούσας δέσµευσης. Μετά την εκτέλεση της εντολής, τα µέρη δεν έχουν τη δυνατότητα να επιφέρουν τροποποιήσεις στην εν λόγω εντολή χωρίς προηγούµενη έγκριση της Επι- τροπής. 4. Η εντολή του διαχειριστή περιλαµβάνει τα ακόλουθα καθήκοντα: i) ii) να παρακολουθεί κατά πόσον τα µέρη εκπληρώνουν ικανοποιητικά τις υποχρεώσεις που περιλαµβάνονται στην παρούσα ανάληψη δέσµευσης (στο βαθµό που αυτές εµπίπτουν στο πεδίο της εντολής του διαχειριστή)· να υποβάλλει στην Επιτροπή γραπτές εκθέσεις σχετικά µε την πρόοδο της εκπλήρωσης της εντολής του, προσδιορί- ζοντας τα θέµατα για τα οποία ο διαχειριστής δεν ήταν σε θέση να εκπληρώσει την εντολή του. Οι εκθέσεις αυτές υποβάλλονται στην αγγλική γλώσσα εντός δέκα (10) εργάσιµων ηµερών από τη λήξη κάθε περιόδου δύο (2) µηνών από το διορισµό του διαχειριστή ή άλλων περιόδων τις οποίες µπορεί να καθορίσει η Επιτροπή, και καλύπτουν τις εξε- λίξεις του προηγούµενου διµήνου. Τα µέρη θα λαµβάνουν ταυτόχρονα αντίγραφο µη εµπιστευτικού χαρακτήρα των εκθέσεων του διαχειριστή και iii) να υποβάλει, ανά πάσα στιγµή, στην Επιτροπή, εάν το ζητήσει, γραπτή ή προφορική έκθεση για θέµατα που εµπίπτουν στην εντολή του διαχειριστή. Τα µέρη λαµβάνουν ταυτόχρονα αντίγραφο µη εµπιστευτικού χαρακτήρα αυτών των συµπληρωµατικών γραπτών εκθέσεων και ενηµερώνονται δεόντως για το µη εµπιστευτικό περιεχόµενο των προφορικών εκθέσεων. 5. Εάν η παρούσα ανάληψη δέσµευσης απαιτεί να περιλαµβάνει η εντολή του διαχειριστή την ευθύνη διενέργειας διαπραγµα- τεύσεων και πρότασης δικαιοδόχου ή, κατά περίπτωση, αγοραστή, ο διαχειριστής οφείλει: i) να γνωστοποιήσει στην Επιτροπή, το συντοµότερο δυνατόν, την ταυτότητα των δυνητικών δικαιοδόχων ή αγοραστών, κατόπιν συζητήσεων µε τα µέρη, και να εξηγήσει στην Επιτροπή γιατί κατά τη γνώµη του είναι κατάλληλοι οι εν λόγω δικαιοδόχοι ή αγοραστές, µε βάση τα κριτήρια που προσδιορίστηκαν ανωτέρω· ii) να παύσει τις διαπραγµατεύσεις µε κάθε δυνητικό αγοραστή, σε περίπτωση που η Επιτροπή κρίνει ότι οι διαπραγµα- τεύσεις διενεργούνται µε ακατάλληλο αγοραστή· και iii) να διενεργήσει τις διαπραγµατεύσεις για τη σύναψη δεσµευτικής συµφωνίας (εφόσον ολοκληρωθεί η συναλλαγή) που λαµβάνει υπόψη το οικονοµικό συµφέρον των µερών (δηλαδή να εξασφαλίσει την καλύτερη δυνατή τιµή και τους όρους στο πλαίσιο του περιεχοµένου της εντολής του διαχειριστή). 6. Τα µέρη παρέχουν στον διαχειριστή κάθε αναγκαία βοήθεια και πληροφορία, περιλαµβανοµένων αντιγράφων όλων των σχε- τικών εγγράφων, που ευλόγως ζητεί ο διαχειριστής για την εκτέλεση της εντολής του µε την επιφύλαξη ορισµένων περιορι- σµών για λόγους ασφαλείας, ο διαχειριστής πρέπει να έχει πλήρη και απρόσκοπτη πρόσβαση στο προσωπικό, τα βιβλία, τα µητρώα, τα έγγραφα, τις εγκαταστάσεις και τις τεχνικές πληροφορίες της Astrium όσον αφορά την κατασκευή των προ- ϊόντων για τα οποία χορηγείται η άδεια εκµετάλλευσης, ή σε κάθε άλλη σχετική πληροφορία, την οποία µπορεί ευλόγως να ζητήσει ο διαχειριστής, υπό τον όρο ότι η πρόσβαση αυτή περιορίζεται πάντοτε στην έκταση της εντολής του διαχειρι- στή. 28. 11. 2003 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 314/25 7. Αµέσως µετά την εφαρµογή του ειδικού διορθωτικού µέτρου η λήψη του οποίου έχει ανατεθεί στον διαχειριστή, παύει η εντολή του διαχειριστή όσον αφορά αυτό το ειδικό διορθωτικό µέτρο, µε προηγούµενη έγκριση της Επιτροπής. Εντούτοις, η Επιτροπή µπορεί ανά πάσα στιγµή να ζητήσει τον επαναδιορισµό του διαχειριστή, εάν στη συνέχεια προκύψει ότι το σχε- τικό διορθωτικό µέτρο δεν εφαρµόστηκε πλήρως και µε τον κατάλληλο τρόπο. 8. Εάν η Επιτροπή δεν απορρίψει εγγράφως εντός δεκαπέντε (15) εργάσιµων ηµερών από τη λήψη πλήρως τεκµηριωµένης και αιτιολογηµένης αίτησης, την πρόταση που της υποβάλλεται να εγκρίνει σύµφωνα µε την παρούσα ανάληψη δέσµευσης, η πρόταση θεωρείται ότι έχει εγκριθεί. 9. Σε περίπτωση έκτακτων περιστάσεων που καθιστούν αδύνατη ή εξαιρετικά δυσχερή την τήρηση του προβλεπόµενου χρονο- διαγράµµατος και για τις οποίες τα µέρη παρέχουν στην Επιτροπή τα αναγκαία αποδεικτικά στοιχεία, τα χρονικά διαστή- µατα που ορίζονται στα παραρτήµατα 1 και 3 για την εφαρµογή της δέσµευσης είναι δυνατόν να παραταθούν µε αµοιβαία συµφωνία µεταξύ των µερών και της Επιτροπής. 10. Όλες οι αιτήσεις ή οι προτάσεις που απαιτούν έγκριση της Επιτροπής υποβάλλονται στον ∆ιευθυντή της διεύθυνσης B της Γενικής διεύθυνσης Ανταγωνισµού της Επιτροπής (150 Avenue de Cortenberg, B-1000 Brussels). Όλες οι ανακοινώσεις προς τα µέρη πρέπει να απευθύνονται στα πρόσωπα που ορίζονται και κοινοποιούνται στην Επιτροπή πριν από την ηµερο- µηνία εφαρµογής των δεσµεύσεων