title: 2001/272/EF: Kommissionens beslutning af 14. marts 2000 om ny afgrænsning af støtteberettigede områder i henhold til "Gemeinschaftsaufgabe" — Forbedring af den regionale økonomiske struktur i Tyskland for perioden 1. januar 2000 til 31. december 2003 — Vesttyskland og Berlin (EØS-relevant tekst.) (meddelt under nummer K(2000) 809)

eurovoc_concepts:
European Commission
Germany
State aid
control of State aid
exchange of information
regional aid

text: 6. 4. 2001 DA De Europæiske Fællesskabers Tidende L 97/27 KOMMISSIONENS BESLUTNING af 14. marts 2000 om ny afgrænsning af støtteberettigede områder i henhold til »Gemeinschaftsaufgabe« — Forbedring af den regionale økonomiske struktur i Tyskland for perioden 1. januar 2000 til 31. december 2003 — Vesttyskland og Berlin (meddelt under nummer K(2000) 809) (Kun den tyske udgave er autentisk) (EØS-relevant tekst) (2001/272/EF) KOMMISSIONEN FOR DE EUROPÆISKE FÆLLESSKABER HAR — under henvisning til traktaten om oprettelse af Det Europæiske Fællesskab, særlig artikel 88, stk. 2, første afsnit, under henvisning til aftalen om Det Europæiske Økonomiske Samarbejdsområde, særlig artikel 62, stk. 1, litra a), efter opfordring til interesserede parter om at fremsætte deres bemærkninger i overensstemmelse med ovennævnte artikler (1) og under hensyntagen til disse bemærkninger, og ud fra følgende betragtninger: I. SAGSFORLØB (1) Tyskland fremsendte den 30. marts 1999 en tolvsiders telefax og meddelte, at der pr. brev var fremsendt to tyske regionale bilag vedrørende anmeldelsen af det støttekort (2). Bilagene indgik i Generalsekretariatet den 23. april 1999. Kommissionen fik en mundtlig redegørel- se ved et møde den 11. og 12. maj 1999 i Bonn og anmodede om supplerende skriftlige oplysninger. Tyskland fremsendte yderligere oplysninger vedrørende anmeldelsen den 19. maj 1999. (2) Ved brev af 17. august 1999 meddelte Kommissionen Tyskland sin beslutning om at erklære de under EF- traktatens artikel 87, stk. 3, litra a), foreslåede regioner (de fem nye delstater — støttesag N 195/99) og det relevante støtteintensitetsloft for forenelig med fællesmar- kedet. Med hensyn til støttesag C 47/99 vil den imidlertid (1) EFT C 340 af 27. 11. 1999, s. 8. (2) En definition af »regionalstøttekort« findes i punkt 5. 1 i Retnings- linjer for statsstøtte til foranstaltninger med regionalt sigte (EFT C 74 af 10. 3. 1998, s. 9). indlede proceduren efter EF-traktatens artikel 88, stk. 2, for at undersøge, om det regionale støttekort er i overens- stemmelse med fællesmarkedet for så vidt angår de vesttyske støtteberettigede områder og byen Berlin. (3) Kommissionens beslutning om at erklære en del af det regionale støttekort i overensstemmelse med fællesmarke- det og indlede den formelle procedure vedrørende en anden del af kortet blev offentliggjort i De Europæiske Fællesskabers Tidende (3). Kommissionen har opfordret in- teresserede parter til at fremsætte bemærkninger vedrø- rende anden del af beslutningen. (4) Kommissionen modtog fem bemærkninger. Disse be- mærkninger er videresendt til Tyskland, som ved telefax af 21. januar 2000 fremsatte sine bemærkninger hertil. (5) Tyskland fremsendte en skriftlig udtalelse den 17. septem- februar 2000 blev der fremsendt ber 1999. Den 2. supplerende oplysninger og bemærkninger. Der var drøf- telser mellem repræsentanter for Kommissionen og Tysk- land den 12. , 18. og 23. november 1999 i Bruxelles og den 2. december 1999 i Berlin. II. NÆRMERE BESKRIVELSE AF DE STØTTEBERETTIGEDE OMRÅDER, TYSKLAND HAR FORESLÅET UNDER HENVISNING TIL EF-TRAKTATENS ARTIKEL 87, STK. 3, LITRA C) (6) Ifølge tysk lovgivning udvælger det planlægningsudvalg, der er nedsat i henhold til den tyske lov om »Gemeins- chaftsaufgabe« — Forbedring af den regionale økonomi- ske struktur (i det følgende »Gemeinschaftsaufgabe«), hvilke områder der kan komme i betragtning med henblik på regionalstøtte efter hvilke undtagelsesbestemmelser i EF-traktaten. Denne beslutning blev truffet den 25. marts 1999 og anmeldt til Kommissionen den 23. april 1999. (3) EFT C 340 af 27. 11. 1999, s. 8. L 97/28 DA De Europæiske Fællesskabers Tidende 6. 4. 2001 Sachsen, Brandenburg, (7) Beslutningen af 25. marts 1999 vedrørende de fem nye delstater Sachsen-Anhalt, Thüringen og Mecklenburg-Vorpommern, der er foreslået i henhold til EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra a), samt de respektive støtteintensiteter for perioden 1. januar 2000 til 31. december 2003, blev erklæret forenelig med fællesmarkedet. Med hensyn til de støtteområder, der er foreslået i henhold til EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra c), blev den formelle procedure indledt efter EF- traktatens artikel 88, stk. 2, og artikel 4, stk. 4, i Rådets forordning (EF) nr. 659/1999 (4). (8) Ved procedurens indledning gav Kommissionen udtryk for tvivl med hensyn til, hvorvidt nedenstående punkter i anmeldelsen er i overensstemmelse med fællesmarkedet: som er foreslået under EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra c), og som har en højere BNP/KKF pr. indbygger og en lavere arbejdsløshedsprocent end fællesskabsgennemsnittet, og som ikke grænser op til et litra a)-støtteområde. 6. Tvivl med hensyn til, om de tre regioner Kronach, Hersfeld-Rotenburg og Göttingen samt Passau og Wunsiedel er anmeldt af Tyskland på grundlag af undtagelsesbestemmelserne i punkt 4. 8, stk. 4, i retningslinjerne. 7. Tvivl med hensyn til, om princippet om modulering i punkt 4. 8, stk. 5, i retningslinjerne er overholdt. 1. 2. 3. Tvivl med hensyn til forenelighed med punkt 3. 10. 1 og 3. 10. 2 i retningslinjerne for statsstøtte med regionalt sigte (i det følgende »retningslinjerne«), da der ikke redegøres klart og detaljeret for, hvilken metode der er anvendt ved udvælgelsen af regioner under EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra c). Kom- missionen anmoder Tyskland om at beskrive den metode, der skal anvendes på regioner under EF- traktatens artikel 87, stk. 3, litra c) og alle aspekter i forbindelse hermed. (9) Denne beslutning vedrører udelukkende de støtteområder og de tilladte støtteintensiteter, som falder ind under undtagelsen i EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra c), og som er anført i det tyske forslag, der er ændret under procedure. a. Homogen geografisk måleenhed Tvivl med hensyn til forenelighed med punkt 3. 10. 3, første tankestreg, i retningslinjerne og med hensyn til, hvorvidt kommuner, som ikke tilhører de ar- bejdsmarkedsregioner der er foreslået under EF- traktatens artikel 87, stk. 3, litra c), kan modtage regional støtte (se også bilaget til denne beslutning). (10) I overensstemmelse med punkt 3. 10. 3, første tankestreg, i retningslinjerne foreslår Tyskland begrebet »arbejdsmar- kedsregion«. Dette begreb anvendes som statistisk måleen- hed og beskriver mere et funktionelt økonomisk område frem for en administrativ enhed. Tyskland har valgt arbejdsmarkedsregionen som homogen geografisk måle- enhed i stedet for NUTS III-niveauet. Tvivl med hensyn til forenelighed med punkt 3. 10, stk. 2, i retningslinjerne, da Tyskland har fastsat et befolkningsloft for litra c)-regioner på 23,4 % af den samlede befolkning. Derfor går Kommissionen ud fra, at det loft, som Tyskland har anmeldt, overskri- der grænsen for, hvad der kan accepteres som værende i fælles interesse, hvilket på nuværende tidspunkt ikke er foreneligt med fællesmarkedet. 4. Da byen Berlin ikke entydigt defineres som et område omfattet af EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra a) eller c), har Kommissionen ingen anden mulighed end at udtrykke tvivl med hensyn til byens status. (11) Dette valg begrundes med, at de økonomiske problemer, der skal løses, normalt ikke svarer til de administrative grænser. Endvidere har det været vanskeligt at finde frem til de udvalgte indikatorer (jf. betragtning 12) og der ville fremkomme et forvrænget billede, hvis de skulle overføres til NUTS III-niveau. Tyskland har valgt en geografisk måleenhed, der bedst afspejler den økonomiske realitet — pendlingsmønster og tilgængelighed til arbejdspladser. I det mest ideelle tilfælde vil denne geografiske enhed udgøre en funktionel indbyrdes afhængig arbejdsmar- kedsregion med størst mulig intern og mindst mulig ekstern indbyrdes afhængighed. En arbejdsmarkedsregion vil mindst være lige så stor, normalt større, end et område på NUTS III-niveau. 5. Tvivl med hensyn til forenelighed med punkt 4. 8, stk. 4, i retningslinjerne, da de regionale støtteinten- siteter ikke overholdes i de arbejdsmarkedsregioner, b. Metodologi og indikatorer (4) EFT L 83 af 27. 3. 1999, s. 1. (12) Arbejdsmarkedsregionerne i Vesttyskland inddeles ved hjælp af en syntetisk indikator, der er baseret på følgende fire vejede underindikatorer: 6. 4. 2001 DA De Europæiske Fællesskabers Tidende L 97/29 Indikator Gennemsnitlig arbejdsløshedsprocent 1996- 1998 Indkomst pr. capita for beskæftigede, der er omfattet af socialsikringsordninger i 1997 Infrastrukturindikator Prognose over erhvervsaktive indtil 2004 Vægt 40 % 40 % 10 % 10 % (13) På grundlag af disse indikatorer udarbejdes et nøjagtigt billede over de regionale problemer i Vesttyskland og de områder, der har behov for regionaludviklingsstøtte. De ifølge den syntetiske indikator struktursvageste regioner kommer på førstepladsen, og de andre følger derefter i rækkefølge. e. Støtteintensiteter (16) Under proceduren anmeldte Tyskland følgende maksi- mumsstøttesatser for de vesttyske arbejdsmarkedsregio- ner, som er foreslået med henblik på en undtagelsesbe- stemmelse efter EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra c): — 28 % (brutto) for små og mellemstore virksomheder, og — 18 % (brutto) for store virksomheder. (17) For fremtiden skal det udtrykkeligt være fastsat i ramme- planen (jf. afsnit II i punkt 2. 5. 1 i forbindelse med fodnote 11), at de under betragtning 16 nævnte støttein- tensiteter hverken må overstige de i planen fastsatte bruttostøtteintensiteter eller det støtteintensitetsloft, som Kommissionen har godkendt (udtrykt i NSÆ). (18) Tyskland har anmeldt følgende støttelofter for Berlin: — 43 % (brutto) for små og mellemstore virksomheder, c. Arbejdsmarkedsregion Berlin og (14) Arbejdsmarkedsregionen Berlin består af byen Berlin og det omkringliggende område, som hører til delstaten Brandenburg, og som omslutter Berlin. Brandenburg opfylder støttekriterierne i EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra a), og er anerkendt af Kommissionen som støtteberet- tiget område. Derfor har Tyskland kun foreslået byen Berlin som område under EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra c), selv om man har forpligtet sig til at behandle hele arbejdsmarkedsregionen som om den i sin helhed er et støtteberettighet område i henhold til EF-traktatens litra c). Tyskland anfører, at det artikel 87, stk. 3, indebærer, at støttemulighederne i det brandenburgske område omkring Berlin ikke udnyttes fuldt ud (5). d. Oversigt over støtteberettigede områder og be- folkningsloft (15) Under proceduren fremlagde Tyskland den 2. februar 2000 en oversigt over 41 arbejdsmarkedsregioner inklusi- ve byen Berlin (se bilaget) (6). Med 14 546 097 indbyggere tegner disse regioner sig for 17,7 % af den samlede tyske befolkning (7) og klassificeres af Tyskland som områder med førsteprioritet i regionalpolitisk henseende. — 28 % (brutto) for store virksomheder. f. Mulighed for kumulering (19) For fremtiden skal det være udtrykkeligt fastsat i ramme- planen (afsnit II, punkt 2. 5. 1 i forbindelse med fodno- te 11), at de højst tilladte støtteintensiteter også i tilfælde af kumulering hverken må overskride de i rammeplanen fastsatte bruttostøttesatser eller de af Kommissionen i NSÆ godkendte lofter for støtteintensiteter. III. INTERESSEREDE PARTERS BEMÆRKNINGER (20) Kommissionen har modtaget fem bemærkninger fra interesserede parter. Alle fem bemærkninger, der er indsendt af de berørte delstater og regioner, vedrører den såkaldte ombytning af støtteområder (8) (»Fördergebiets- austausch«). De anførte argumenter kan sammenfattes som følger: (21) Det anføres, at Kommissionen, inden retningslinjerne blev vedtaget, accepterede en ombytning af støtteområ- derne, og at regioner og kommuner, som grænser op til regionale støtteområder under EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra a) og c), står over for problemet med forskellige støtteintensiteter. (5) Tysklands udtalelse vedrørende beslutning om indledning af procedurer, telefax af 17. september 1999, s. 10. (6) Den oprindelig anmeldte oversigt omfattede 60 arbejdsmarkedsre- gioner og 23,4 % af den samlede tyske befolkning. (7) Den samlede tyske befolkning var den 31. december 1997 på 82 057 379. (8) Jf. betragtning 12 og 38 i beslutning om procedurens indledning (EFT C 340 af 27. 11. 1999, s. 8); heri anføres, at Tyskland har slettet nogle kommuner fra de foreslåede arbejdsregioner og erstattet dem med kommuner, der ikke hører til den foreslåede arbejdsmarkedsregion. L 97/30 DA De Europæiske Fællesskabers Tidende 6. 4. 2001 (22) Det anføres endvidere, at den tvivl, som Kommissionen har rejst i forbindelse med procedurens indledning, ville i, at disse områder ville være blevet have resulteret ekskluderet fra »Gemeinschaftsaufgabe«. Det bemærkes endvidere, at Kommissionen også burde være aktiv i områder, som ifølge »Gemeinschaftsaufgabe« ikke længere har status som arbejdsmarkedsregion, hvis der foreligger tilsvarende socioøkonomiske data. (23) I en bemærkning hedder det, at delstaterne, som følge af ombytningen af områderne, vil få mulighed for at afvige fra de kriterier, der er fastsat for alle delstater, og for at behandle særlige strukturproblemer på en mere fleksibel måde. I denne forbindelse nævnes argumentet om subsidi- aritet. Delstaterne burde medvirke ved udvælgelsen af områder på grundlag af deres egne kriterier. (28) Med hensyn til befolkningsloftet fastholder Tyskland, at 23,4 % af den samlede tyske befolkning skal kunne komme i betragtning som støtteområder efter EF-trakta- tens artikel 87, stk. 3, litra c), og beklager, at Kommissio- nen fastholder det befolkningsloft, der blev fastsat den januar 1999. Selv om det forstat er opfattelsen, 21. af befolkningsloftet for Tyskland (se Kommissionens beslutninger, som Tyskland fik meddelelse om ved brev af 24. februar 1998 (SG(98) D/1670) og 30. december 1998 (SG(98) D/12384)), er i strid med princippet om ligebehandling, har Tyskland i løbet af proceduren fremlagt en ændret oversigt over støtteområder (bilaget), som respekterer det befolkningsloft, Kommissionen har fastsat. Regionalstøtten spiller en meget stor rolle for de nødvendige strukturændringer i Tyskland (9). Derfor har Tyskland af rent praktiske grunde ændret regionalstøtte- kortet, men holder fast i sin opfattelse af befolkningsloftet. IV. TYSKLANDS BEMÆRKNINGER TIL DE INTERESSEREDE PARTERS BEMÆRKNINGER (29) Det undersøges under betragtning 14 og 44 til 47, om byen Berlin kan komme i betragtning som regionalstøtte- område. (24) Tyskland har følgende kommentarer til de fremsatte bemærkninger: Der henvises endnu en gang til, at ombyt- ningen af støtteområder er meget vigtig for regionalpoli- tikken. Den omfatter udelukkende usædvanlige økonomi- ske situationer, som ikke kan løses ved hjælp af den metode, der er fastsat i forbindelse med »Gemeinschafts- aufgabe«. Endvidere er der i den senere tid dukket nogle strukturproblemer op, som ikke er omfattet af indikatorerne. Ombytningen er endvidere nødvendig for at reducere virkningerne af forskellige støtteniveauer i grænseområder. Endelig anfører Tyskland, at selv om ombytningen ikke er dækket ind i retningslinjernes ordlyd, er den i overensstemmelse med deres ånd. Regio- nalstøttekortet er ændret af rent praktiske grunde, men Tyskland fastholder sin opfattelse af, at ombytning af støtteområder er et vigtigt redskab ved udvælgelsen af støtteberettigede områder. (30) Spørgsmålet om støtteintensiteter i regioner, som har en højere BNP/KKS pr. indbygger og en lavere arbejdsløs- hedsprocent end fællesskabsgennemsnittet, og som ikke grænser op til et område under EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra a), behandles i betragtning 57, 58, 61 og 62. (31) Princippet om modulering behandles i betragtning 67 og 68. (32) Kumuleringsreglerne behandles i betragtning 64 ff. V. TYSKLANDS BEMÆRKNINGER TIL PROCEDURENS IND- LEDNING (25) Proceduren er indledt med hensyn til otte punkter (jf. betragtning 8). (33) Tyskland anmeldte det regionale støttekort den 23. april 1999. Kommissionen har godkendt regionalstøttekortet for perioden 1. januar 2000 til 31. december 2003 for de regioner, der er omfattet af EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra a). VI. VURDERING (26) Betragtning 12, 13, 41, 42 og 43 omfatter Tysklands syn på den anvendte metode og Kommissionens vurdering heraf. (34) Ved nærværende beslutning godkendes regionalstøttekor- tet for perioden 1. januar 2000 til 31. december 2003 (27) De tyske bemærkninger vedrørende ombytningen af støtteområder er anført i betragtning 24. Kommissionens svar herpå findes i betragtning 69 ff. (9) Tysklands bemærkninger vedrørende beslutningen om procedu- rens indledning, telefax af 2. februar 2000, s. 2. 6. 4. 2001 DA De Europæiske Fællesskabers Tidende L 97/31 for de regioner, der er omfattet af EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra c), hvis Tyskland opfylder betingelserne i artikel 2. Begge beslutninger udgør tilsammen det tyske regionale støttekort som defineret i punkt 5. 1 i retnings- linjerne. (35) Tysklands ændrede anmeldelse af 2. februar 2000 vedrø- rende områder, der er omfattet af EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra c), behandles på grundlag af EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra c), og især under hensyntagen til retningslinjerne. a. Homogen geografisk måleenhed (36) I overensstemmelse med punkt 3. 10. 3, første tankestreg, i retningslinjerne skal de under EF-traktatens artikel 87, stk. 3, foreslåede områder svare til NUTS- klassifikationens niveau III-enhed eller i begrundede til- fælde en anden homogen geografisk måleenhed. Hver medlemsstat kan kun benytte én geografisk måleenhed. litra c), b. Metodologi og indikatorer (41) Ifølge punkt 3. 10. 3 og 3. 10. 2 i retningslinjerne skal metoderne og indikatorerne for de under EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra c), foreslåede områder opfylde en række betingelser. (42) Tyskland redegør klart og tydeligt for sin metode, således at Kommissionen kan vurdere dens fordele. Hver indika- tor opstilles på grundlag af pålidelige statistiske kilder. Arbejdsløshed, indkomst, infrastruktur og beskæftigelse indtil 2004 kan betragtes som relevant for undersøgelse af de socioøkonomiske forhold i en arbejdsmarkedsre- gion. Alle indikatorer er baseret på statistiske oplysninger, der går mindst tre år tilbage forud for anmeldelsen, eller er baseret på den seneste optælling, medmindre de relevante statistikker er udarbejdet på årsbasis. Den fjerde indikator er baseret på en statistisk projektionsmetode, hvor dataene stammer fra tidsserierne, som omfatter mindst de tre foregående år. (37) Som nævnt betragtning 11 begrunder Tyskland sin afgivelse fra NUTS III-niveauet med, at de regionale økonomiske problemer i Tyskland ikke gengives hensigts- mæssigt på dette niveau. (43) Ved hjælp af objektive delindikatorer identificeres de socioøkonomiske uligevægte i de berørte regioner. Kom- missionen går derfor ud fra, at Tyskland opfylder alle betingelserne i punkt 3. 10. 1 og 3. 10. 2 i retningslinjerne. (38) Kommissionen fastslår, at Eurostat anvender NUTS III- niveauet ved indsamling af regionale statistikker i Fælles- skabet. Afgrænsningen er næsten udelukkende baseret på de administrative afgrænsninger af grænserne, som de forskellige medlemsstater meddeler Eurostat. I Tyskland svarer NUTS III-enhederne til forvaltningsenheden »Kreis«. Ud fra en statistisk synsvinkel og i sammenligning med de øvrige 15 medlemsstater er der tale om små enheder, både med hensyn til befolkningen og det geografiske areal. (39) Derfor anvender Tyskland et koncept, der — i sammenlig- ning med NUTS III-niveauet, dækker et større geografisk område og en større befolkning. Alle arbejdsmarkedsre- gioner består af en eller flere NUTS III-regioner. Grund- idéen er funktionelle økonomiske områder, som defineres på grundlag af pendlermønstre og tilgængelighedsanaly- ser. Ifølge tysk opfattelse afspejler de således fremkomne statistiske enheder bedst de regionale problemer, der skal løses ved hjælp af regionalpolitiske foranstaltninger. c. Arbejdsmarkedsregionen Berlin (44) Som selvstændig delstat svarer byen Berlin på én gang til de statistiske måleenheder NUTS I, II og III. Berlin danner sammen med det omkringliggende område, der hører til delstaten Brandenburg, en arbejdsmarkedsregion. NUTS II-regionen Brandenburg opfylder undtagelsesbe- tingelserne i EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra a), hvilket Kommissionen anerkender. (45) Tysklands argument går ud på, at det vil være uretfærdigt, hvis byen Berlin ikke kan foreslås i henhold til EF- traktatens artikel 87, stk. 3, litra c), fordi en del af arbejdsmarkedsregionen opfylder de socioøkonomiske kriterier for klassifikation som litra a)-støtteområde. (40) Kommissionen accepterer, at Tyskland anvender arbejds- markedsregionerne som homogen geografisk måleenhed, og erklærer denne fremgangsmåde som forenelig med punkt 3. 10. 3, første tankestreg, i retningslinjerne. (46) Kommissionen anerkender, at byen Berlin udgør et tilfælde i geografisk henseende. Tyskland er specielt under alle omstændigheder forpligtet til at behandle hele arbejdsmarkedsregionen Berlin som støtteområde under L 97/32 DA De Europæiske Fællesskabers Tidende 6. 4. 2001 EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra c). Det betyder, at støttemulighederne i det omkringliggende brandenburg- ske område ikke udnyttes fuldt ud (10). Som fastslået af Kommissionen betyder dette, at støtteintensiteterne i de dele af Brandenburg, der hører til arbejdsmarkedsregionen Berlin, ikke må overskride de satser, der er godkendt for byen Berlin, og at der ikke kan ydes driftsstøtte. (47) På grundlag af disse betragtninger kommer Kommissio- nen til den konklusion, at byen Berlin falder under undtagelsesbestemmelserne i EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra c). artikel 87, stk. 3, litra c). De foreslåede områder, der tilsammen har 14 546 097 indbyggere, svarer til en andel på 17,7 % af den samlede tyske befolkning, og kan derfor erklæres forenelige med fællesmarkedet. (51) I henhold til punkt 3. 10. 3, tredje tankestreg, skal listen over områder opstilles på basis af de valgte indikatorer. De foreslåede regioner skal udvise betydelige afvigelser (en halv standardafvigelse) i forhold til gennemsnittet af potentielle litra c)-områder med hensyn til en af de indikatorer, der er fastlagt i metoden. d. Oversigt over støtteberettigede områder, befolk- ningslofter og standardafvigelser (52) Kommissionen har undersøgt rangordenen og den fore- skrevne afgivelse og har konkluderet, at dette kriterium er opfyldt med hensyn til bilaget. (48) Den oprindelige anmeldelse af det regionale støttekort var ikke i overensstemmelse med retningslinjerne og de befolkningslofter, som Kommissionen har fastsat for de støtteberettigede områder. Befolkningsloftet blev over- skredet (se betragtning 44 i beslutning om procedurens indledning), og Tyskland har ikke overholdt princippet om en enkelt homogen geografisk måleenhed, da de støtteberettigede områder er blevet ombyttet (se betragt- ning 38 i denne beslutning). (49) For at bringe anmeldelsen i overensstemmelse med retningslinjerne fremsendte Tyskland under proceduren en oversigt over områder, som blev reducerede til det befolkningsloft, der er fastsat af Kommissionen, og som opfyldte princippet om en enkelt homogen geografisk måleenhed. (50) Ved udvælgelsen af områder til bilaget har Tyskland ikke foretaget nogen ombytning. Endvidere overholdes det befolkningsloft, der er fastsat for Tyskland. Kommissio- nen offentliggjorde den 21. januar 1999 de nationale lofter for de støtteberettigede områder inden for rammer- ne af undtagelsesbestemmelserne i traktatens artikel 87, stk. 3, litra a) og c), for perioden 2000-2006 (EFT C 16, s. 5). Tyskland blev underrettet herom ved brev af 30. december 1998 (SG(98) D/12384). Befolkningsloftet for Tyskland er fastsat til 34,9 %. Det gælder for hele forbundsområdet og for regioner, der er omfattet af EF- traktatens artikel 87, stk. 3, litra a) og c). I anmeldelsen af 23. april 1999 foreslog Tyskland 17,16 % af sin samlede befolkning med henblik på undtagelsesbestemmelserne i EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra a). Kommissionen erklærede dette for foreneligt med fællessmarkedet. Tysk- land råder derfor over et befolkningsloft på 17,7 % for støtteberettigede områder i henhold til EF-traktatens (10) Tysklands bemærkninger vedrørende beslutningen om procedu- rens indledning, telefax af 17. september 1999, s. 10. (53) Den af Tyskland forelagte liste over støtteberettigede regioner, der gengives i bilag 1 til denne beslutning, kan herefter betragtes som forenelig med fællesmarkedet, jf. EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra c). (54) Kommissionen finder det endvidere nødvendigt, at Tysk- land på nationalt plan træffer foranstaltninger for klart at skelne mellem de regioner, der falder under EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra a), og de regioner, der falder under EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra c), og for at præcisere, at det kun er de regioner, der er berettiget til at modtage regionalstøtte i medfør af retningslinjerne. Kommissionen finder det derfor hensigtsmæssigt at indføje et krav herom i beslutningen. e. Støtteintensiteter (55) I henhold til punkt 3. 10 i retningslinjerne skal medlems- staterne meddele de relative støtteintensiteter i litra c)- støtteregionerne i overensstemmelse med punkt 4. 8 og 4. 9 i retningslinjerne. I overensstemmelse med punkt 4. 8, stk. 2, i retningslinjerne må støtteintensiteten principielt ikke overstige 20 % NSÆ. Hvis den foreslåede litra c)- støtteregion på NUTS II-niveau både har et højere BNP pr. indbygger (målt i købekraftstandarder) samt en lavere arbejdsløshed end det tilsvarende EU-gennemsnit, skal loftet for støtteintensitet reduceres til 10 % NSÆ, jf. punkt 4. 8, stk. 4, i retningslinjerne. I undtagelsestilfælde kan der indrømmes en maksimal støtteintensitet på 20 % NSÆ i regioner med en regional støtteintensitet på 10 % NSÆ (NUTS III-niveau eller mindre), der grænser op til en litra a)-region. I henhold til punkt 4. 9 i retningslinjerne kan der ydes en supplerende støtte på 10 procentpoint brutto i forbindelse med SMV. Det gælder dog ikke for virksomheder i transportsektoren. 6. 4. 2001 DA De Europæiske Fællesskabers Tidende L 97/33 (56) Tyskland anmelder for støtteberettigede regioner i Vest- tyskland 28 % (brutto) til SMV og 18 % (brutto) til store virksomheder og for regionen Berlin 43 % (brutto) til SMV og 28 % (brutto) til store virksomheder (jf. betragtning 16 og 18). retningslinjerne, da der i fodnote 11 til punkt 2. 5. 1 i del II i rammeplanen ikke udtrykkeligt henvises til Berlin. Støtteintensiteterne for byen Berlin kan derfor kun betrag- tes som forenelige med retningslinjerne, hvis følgende NSÆ-satser ikke overskrides: (57) Det fremgår af en sammenligning mellem Kommissio- nens brev til Tyskland af 30. december 1998 (SG(98)D/12384) og oversigten over regioner i bilaget, at følgende NUTS III-områder både har et højere BNP pr. indbygger i købekraftstandarder samt en lavere arbejds- løshed end EU-gennemsnittet og ikke støder op til litra a)- regioner: Hameln-Pyrmont, Stadt Hof og Stadt Passau. (58) Følgende områder, der er foreslået i bilaget: Wunsiedel, Hersfeld-Rotenburg, Göttingen og byen Berlin, er omfat- tet af undtagelsesbestemmelserne i punkt 4. 8, stk. 4, i retningslinjerne. (59) Tyskland anfører, at støtteintensiteterne ikke angives i NSÆ, men som bruttoværdier på grund af omstændighe- der, der er specifikke for de pågældende Länder. Tyskland forpligter sig dog til at overholde bruttostøtteintensiteter- ne og accepterer, at Kommissionen godkender støttein- tensiteterne i NSÆ af hensyn til sammenligneligheden mellem medlemsstaterne. Da nettosubventionsækvivalen- ten på ingen måde kan ligestilles med bruttoværdien af til at en bestemt støtte, er Kommissionen nødsaget godkende støtteintensiteterne i det tyske støttekort i NSÆ, selv om anmeldelsen er angivet i bruttoværdi. Tillægget for SMV udtrykkes i brutto. (60) For de støtteområder, for hvilke der ifølge retningslinjerne gælder en maksimal støtteintensitet på 10 % NSÆ, i rammeplanen (fodnote 11 til udtrykkes det klart punkt 2. 5. 1 i del II), at loftet for NSÆ ikke må overskrides. (61) Kommissionen konkluderer, at følgende lofter for støt- teintensiteter for Vesttyskland er forenelige med retnings- linjerne. — I regionerne Hameln-Pyrmont, Stadt Hof, Stadt Passau: — 10 % NSÆ med tillæg af 10 % brutto i forbindelse med SMV. — For de øvrige vesttyske støtteområder, bortset fra byen Berlin: — 18 % NSÆ med tillæg af 10 % brutto i forbindelse med SMV. — 20 % NSÆ med tillæg af 10 % brutto i forbindelse med SMV. (63) Tyskland opfylder kriteriet om, at der ikke indrømmes tillæg for SMV inden for transportsektoren, da rammepla- nen generelt ikke finder anvendelse på transportvirksom- heder. f. Kumuleringsmuligheder (64) Punkt 4. 18 i retningslinjerne bestemmer, at støtteintensi- tetsloftet, udtrykt i NSÆ, gælder for den samlede støtte, uanset om støtten ydes med lokale, regionale, nationale eller fællesskabsmidler. Denne regel sikrer, at regionalstøt- te, når den tildeles en virksomhed, vedrører de samme støtteberettigede omkostninger, og at de samlede beløb ikke må overskride det støtteloft, der er fastsat for en region. Punkt 4. 20 i retningslinjerne vedrører kumulering med støtte til andre formål. I dette tilfælde anvendes den gunstigste støttesats (11). (65) Kapitel II, punkt 2. 5. 1, i rammeplanen vedrører kumule- ring af regionalstøtte. I forbindelse med fodnote 11 til punkt 2. 5. 1 i rammeplanen bestemmes det udtrykkeligt, at de tilladte lofter, også i tilfælde af kumulering med andre støttemidler, hverken må overskride den i ramme- planen fastsatte bruttostøttesats eller de støtteintensitets- lofter udtrykt i NSÆ, der er godkendt af Kommissionen. (66) Som nævnt under betragtning 62 finder fodnote 11 ikke anvendelse på byen Berlin. Derfor er kumuleringsreglerne ikke i overensstemmelse med retningslinjerne. Hvis den indenlandske lovgivning klart bestemmer, at støtteintensi- tetslofterne på 20 % NSÆ og 20 % NSÆ med tillæg af 10 % brutto for SMV også skal overholdes i tilfælde af kumulering af regional støtte, kan Kommissionen betrag- te kumuleringsreglerne som værende forenelige med retningslinjerne. (62) Bruttostøtteintensiteterne for byen Berlin (43 %/28 % jf. betragtning 58) overskrider det loft, der er fastsat i (11) I anmeldelsen af den 29. rammeplan (se N 767/99) fastlægger Tyskland reglerne for kumulering af regionalstøtte med støtte til andre formål. Derfor behandles dette aspekt inden for rammerne af anmeldelsen under N 767/99. L 97/34 DA De Europæiske Fællesskabers Tidende 6. 4. 2001 g. Moduleringsprincippet (67) Kommissionen accepterer Tysklands argument om, at de tyske støttelofter, når der ses bort fra byen Berlin, ligger under de lofter, der er fastsat i retningslinjerne. Under disse lofter foretager Tyskland en yderligere differentie- ring (se betragtning 61). Denne graduering og den kendsgerning, at lofterne i regionalstøttekortet kun kan udnyttes i enkelttilfælde, og når der foreligger specielle struktureffekter, får Kommissionen til at konkludere, at regionalstøttekortet i rimeligt omfang tager hensyn til kriterierne i punkt 4. 8 i retningslinjerne. ombytning kun berører meget små geografiske enheder (kommuner) og kun en lille procentdel af befolkningen (2 %)« samt at »en sådan ombytning kun bidrager til at mildne virkningerne af forskellen i støtten mellem forskellige regioner« kan ganske vist føre til den konklu- sion, at der kun er tale om en mindre graverende overtrædelse af punkt 3. 10 i retningslinjerne. (73) Tysklands argument om, at overtrædelsen af retnings- linjernes ordlyd retfærdiggøres af, at ombytningen af regionerne er i overensstemmelse med retningslinjernes ånd, uddybes ikke nærmere og deles ikke af Kommis- sionen. (68) Kommissionen konstaterer endvidere, at støttelofterne ikke er blevet hævet i sammenligning med det tidligere tyske regionalstøttekort (se statsstøtte N 613/96). (74) Under alle omstændigheder har Tyskland ændret oversig- ten over støtteområder, der falder under EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra c), uden at anvende metoden med ombytning af regioner. Dette ændrede forslag betragtes som foreneligt med fællessmarkedet. h. »Ombytning af støtteområder« VII. KONKLUSIONER (69) Punkt 3. 10 i retningslinjerne indeholder de vigtigste rammebetingelser, som medlemsstaterne skal overholde ved udvælgelse af de områder, som de foreslår som regionale støtteområder i henhold til EF-traktatens arti- kel 87, stk. 3, litra a) og c). »Ombygning af støtteområder« går helt klart ud over disse rammebetingelser og medfører, at der ad omveje fastsættes en ny indikator. (70) Indikatorerne og de valgte metoder skal give medlemssta- terne mulighed for at udvælge områder, der befinder sig i en særlig vanskelig socioøkonomisk situation og derfor har brug for statslig intervention i overensstemmelse med retningslinjerne. (71) Medlemsstaterne kan fastsætte deres egne prioriteringer ved valg af metode og indikatorer. Kommissionen griber ikke ind i disse beslutninger og har heller ikke beføjelse til at korrigere resultatet, hvis begge er acceptable. Selv om de regionale støtteområder udvælges på forbundsplan, er delstaterne inddraget for så vidt som de kan medvirke ved fastlæggelsen af indikatorerne og de anvendte metoder. Regionalstøttekortet kan efter Kommissionens opfattelse betragtes som foreneligt med fællesmarkedet, hvis føl- gende betingelser opfyldes: 1. 2. 3. Tyskland træffer foranstaltninger, på nationalt plan, hvorved der klart sondres mellem de områder, der falder under EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra a), og de områder, der falder under EF-traktatens arti- kel 87, stk. 3, litra c), og hvorved det udtrykkeligt fastslås, at det kun er disse områder, der er berettiget til regionalstøtte i overensstemmelse med retnings- linjerne. Støtteintensiteterne for byen Berlin begrænses til loftet på 20 % NSÆ med et eventuelt tillæg af 10 % brutto i forbindelse med SMV. Kumuleringsmulighederne begrænses til de regiona- le støttelofter, der er fastsat af Kommissionen. TRUFFET FØLGENDE BESLUTNING: Artikel 1 (72) De forskellige argumenter, der er anført som begrundelse for denne ombytning af regionerne, f. eks. at »indbygger- fordi de litra c)-støtteområder ikke forhøjes, tallet kommuner, der er berørt af dette ombytningsprogram, »denne overholder det nationale befolkningsloft«, at i Regionalstøttekortet for perioden 1. januar 2000 til 31. decem- ber 2003 vedrørende de områder, der er støtteberettigede i medfør af EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra c), er foreneligt med fællesmarkedet med forbehold af de i artikel 2 nævnte betingelser. 6. 4. 2001 DA De Europæiske Fællesskabers Tidende L 97/35 Artikel 2 Artikel 3 1. Tyskland træffer foranstaltninger på nationalt plan, som klart afgrænser de områder, der er omfattet af EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra a), fra de områder, der er omfattet af EF- traktatens artikel 87, stk. 3, litra c), og som klart præciserer, at det kun er disse områder, der er berettiget til regional støtte i medfør af retningslinjerne for statsstøtte med regionalt sigte. 2. Støtteintensitetslofterne for byen Berlin begrænses også i tilfælde af kumulering til 20 % NSÆ med tillæg på 10 % brutto i forbindelse med SMV. Tyskland underretter senest to måneder efter meddelelsen af denne beslutning Kommissionen om, hvilke foranstaltninger der er truffet for at efterkomme beslutningen. Artikel 4 Denne beslutning er rettet til Forbundsrepublikken Tyskland. Bruxelles, den 14. marts 2000. På Kommissionens vegne Mario MONTI Medlem af Kommissionen L 97/36 DA De Europæiske Fællesskabers Tidende 6. 4. 2001 BILAG Fortegnelse over støtteberettigede områder i henhold til EF-traktatens artikel 87, stk. 3, litra c), med et befolkningsloft på 17,73 % Løbenum- mer Delstat Arbejdsmarkedsregion (AMR) Klassi- ficering Navn 1 Berlin Berlin I alt Befolkning i støtteområdet: 3 425 759. AMR bestående af by/ Landkreis(en) Byen Berlin samt Branden- burg-kommunerne i ag- glomerationen Berlin heraf: byen Berlin Indbyggere (pr. 31. december 1997) Kreis AMR Kumuleret (%) 4 253 418 3 425 759 3 425 759 4,18 Løbenum- mer Delstat Arbejdsmarkedsregion (AMR) Klassi- ficering Navn AMR bestående af by/ Landkreis(en) Indbyggere (pr. 31. december 1997) Kreis AMR Kumuleret (%) 2 Schleswig- Holstein 14 18 Husum Lübeck LK Nordfriesland St. Lübeck 162 084 215 376 LK Ostholstein 199 229 414 605 22 Flensburg St. Flensburg 85 547 LK Schleswig-Flensburg 192 895 278 442 33 Heide LK Dithmarschen I alt Befolkning i støtteområdet: 990 904. 135 773 990 904 1,21 Løbenum- mer Delstat 3 Niedersach- sen Arbejdsmarkedsregion (AMR) Klassi- ficering Navn AMR bestående af by/ Landkreis(en) Indbyggere (pr. 31. december 1997) Kreis AMR Kumuleret (%) 1 2 4 5 6 8 9 Wilhemsha- ven St. Wilhemshaven LK Friesland LK Wittmund Helmstedt LK Helmstedt 88 950 99 419 56 057 244 426 100 900 Uelzen LK Lüchow-Dannenberg 52 129 Leer LK Uelzen LK Leer Bremerhaven LK Cuxhaven Osterode LK Osterode am Harz Goslar LK Goslar 96 541 148 670 157 051 200 636 87 531 158 979 6. 4. 2001 DA De Europæiske Fællesskabers Tidende L 97/37 Løbenum- mer Delstat Arbejdsmarkedsregion (AMR) Klassi- ficering Navn 10 Emden AMR bestående af by/ Landkreis(en) St. Emdem LK Aurich LK Northeim LK Hameln-Pyrmont Einbeck Hameln Göttingen LK Göttingen Cloppenburg LK Cloppenburg Westerstede LK Ammerland Celle LK Celle Nordenham LK Wesermarsch Holzminden LK Holzminden Nordhorn LK Grafschaft-Bentheim Indbyggere (pr. 31. december 1997) Kreis AMR Kumuleret (%) 51 546 182 991 234 537 152 988 163 723 268 099 144 526 106 688 180 269 94 551 83 008 127 470 I alt 2 654 052 3,23 Befolkning i støtteområdet: 2 654 052. Løbenum- mer Delstat Arbejdsmarkedsregion (AMR) Klassi- ficering Navn AMR bestående af by/ Landkreis(en) 4 Bremen 6 Bremerhaven St. Bremerhaven I alt Befolkning i støtteområdet: 126 997. Indbyggere (pr. 31. december 1997) Kreis AMR Kumuleret (%) 126 997 126 997 0,15 Løbenum- mer Delstat 5 Nordrhein- Westfalen Arbejdsmarkedsregion (AMR) Klassi- ficering Navn AMR bestående af by/ Landkreis(en) Indbyggere (pr. 31. december 1997) Kreis AMR Kumuleret (%) Hagen St. Hagen 209 027 Gelsenkir- chen St. Gelsenkirchen St. Bottrop St. Herne 286 432 121 565 177 863 Kreis Recklinghausen 662 309 1 248 169 Heinsberg Kreis Heinsberg Duisburg St. Duisburg St. Oberhausen Kreis Wesel 243 796 529 062 223 399 469 980 1 222 441 594 866 181 194 427 067 1 203 127 4 126 560 5,03 40 Dortmund St. Dortmund St. Hamm Kreis Unna I alt Befolkning i støtteområdet: 4 126 560. 12 15 16 23 26 27 31 34 37 17 24 28 32 L 97/38 DA De Europæiske Fællesskabers Tidende 6. 4. 2001 Løbenum- mer Delstat 6 Hessen Arbejdsmarkedsregion (AMR) Klassi- ficering Navn AMR bestående af by/ Landkreis(en) Indbyggere (pr. 31. december 1997) Kreis AMR Kumuleret (%) 7 19 35 38 Eschwege Werra-Meißner-Kreis Hersfeld LK Hersfeld Rotenburg St. Kassel LK Kassel Kassel Schwalm- Eder 116 580 132 618 199 453 244 192 443 645 Schwalm-Eder-Kreis 193 802 I alt 886 645 1,08 Befolkning i støtteområdet: 886 645. Løbenum- mer Delstat Arbejdsmarkedsregion (AMR) Klassi- ficering Navn AMR bestående af by/ Landkreis(en) Indbyggere (pr. 31. december 1997) Kreis AMR Kumuleret (%) 7 Rheinland- Pfalz 3 Pirmasens St. Pirmasens St. Zweibrücken 47 184 35 885 11 21 Idar- Oberstein Kaiserslau- tern LK Südwestpfalz 105 843 188 912 LK Birkenfeld 90 746 St. Kaiserslautern Donnersbergkreis LK Kaiserslautern 101 315 77 279 109 917 LK Kusel 79 611 368 122 I alt 647 780 0,79 Befolkning i støtteområdet: 647 780. Løbenum- mer Delstat 8 Saarland Klassi- ficering 30 39 Arbejdsmarkedsregion (AMR) Navn AMR bestående af by/ Landkreis(en) Indbyggere (pr. 31. december 1997) Kreis AMR Kumuleret (%) Merzig LK Merzig-Wadern 106 138 Saarbrücken Stadtverband Saarbrücken 355 865 LK Saarlouis 215 216 LK Neunkirchen 149 719 720 800 I alt 826 938 1,01 Befolkning i støtteområdet: 826 938. 6. 4. 2001 DA De Europæiske Fællesskabers Tidende L 97/39 Løbenum- mer Delstat 9 Bayern Klassi- ficering 13 20 Arbejdsmarkedsregion (AMR) Navn AMR bestående af by/ Landkreis(en) Indbyggere (pr. 31. december 1997) Kreis AMR Kumuleret (%) Freyung LK Freyung-Grafenau 82 080 Marktredwitz LK Wunsiedel 88 378 LK Tirschenreuth 80 544 168 922 25 Hof 29 36 41 Regen- Zwiesel Cham Passau St. Hof LK Hof LK Regen LK Cham St. Passau LK Passau I alt Befolkning i støtteområdet: 860 462. 51 781 110 340 162 121 82 573 130 325 50 468 183 973 234 441 860 462 1,05


eurovoc_concepts:
approximation of laws
restriction on competition
single market
social security
tax system

formats: html pdf

text: COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 14. 3. 2000 COM(2000) 114 definitief. MEDEDELING VAN DE COMMISSIE Aanvullende bijdrage van de Commissie aan de intergouvernementele conferentie over institutionele hervorming Stemming met gekwalificeerde meerderheid over internemarktaspecten op het gebied van het belastingbeleid en de sociale zekerheid 1. Inleiding Door de toekomstige uitbreiding van de Unie tot mogelijk 28 lidstaten zullen we veel talrijker zijn en zal de economische en juridische verscheidenheid aanzienlijk toenemen. Het aantal openbare en particuliere marktdeelnemers in de interne markt zal bijna verdubbelen. Bovendien zal ook de prestatiekloof tussen de economieën van de lidstaten de diversiteit in de interne markt vergroten. Aangezien een groot aantal nieuwe lidstaten langlopende structurele veranderingen zal ondergaan, zal de situatie in de Unie in voortdurende ontwikkeling zijn. Deze drie factoren samen zullen duidelijk maken waar de interne markt nog tekortschiet en deze tekortkomingen accentueren, met name op sociaal en fiscaal gebied. Een ongelijke toepassing van het Gemeenschapsrecht, en concurrentieverstoringen kunnen de interne markt dusdanig beïnvloeden dat een gecoördineerde reactie namens de Gemeenschap noodzakelijk is. onverenigbare voorschriften nationale Met de Economische en Monetaire Unie is de behoefte aan een betere coördinatie van het fiscale en structurele beleid toegenomen. Bovendien is er door de mondialisering meer kans dat ontwikkelingen zich in alle lidstaten doen gevoelen, waardoor de werking van de interne markt zou kunnen worden verstoord. Men moet zich er evenwel van bewust en structuren op belastinggebied en op het terrein van de sociale zekerheid ook een weerspiegeling kunnen zijn van uiteenlopende productiviteits- en inkomensniveaus per hoofd van de bevolking en derhalve niet noodzakelijkerwijs schadelijk hoeven te zijn voor de concurrentie in de interne markt. zijn dat de verschillende niveaus De Unie kan deze uitdaging alleen aan met een doeltreffender besluitvormingsproces. Het is dus noodzakelijk om, voor zover de totstandbrenging en werking van de interne markt dat vereisen, meer gebruik te maken van stemmingen met gekwalificeerde meerderheid. Deze verandering in de wijze van besluitvorming zal geen invloed hebben op de huidige verdeling van bevoegdheden, zoals die in het Verdrag is vastgelegd. De overschakeling van unanimiteit naar gekwalificeerde meerderheid zal er slechts voor zorgen dat de instellingen beter in staat zijn om tot besluiten te komen. In haar advies "De instellingen aanpassen om de uitbreiding te doen slagen" van 26 januari 2000 heeft de Commissie aangekondigd dat zij een verdere bijdrage zou leveren over de toepassing van het stemmen met gekwalificeerde meerderheid op sociaal en fiscaal gebied. De door de Commissie voorgestelde aanpak houdt in dat de toepasselijke artikelen van het Verdrag in detail worden bestudeerd om vast te stellen welke besluiten met gekwalificeerde meerderheid van stemmen moeten worden genomen en voor welke het unanimiteitsvereiste moet worden gehandhaafd. 2 2. De richtsnoeren voor de besluitvorming op fiscaal gebied en op het gebied van de sociale zekerheid Nationale bepalingen op fiscaal gebied en inzake de sociale zekerheid weerspiegelen de fundamentele beleidsvoorkeuren van de nationale wetgever op economisch en sociaal terrein. Het niveau van de sociale bescherming en de sociale uitkeringen en de wijze waarop die uit belastinginkomsten worden gefinancierd, vormen de kern van de soevereiniteit van de nationale parlementen. In algemene bewoordingen zijn deze bepalingen dus een uiting van de mate van solidariteit en steun tussen overheidsorganen en burgers waarvoor in het land is gekozen. Dergelijke keuzen zijn gewoonlijk "neutraal" voor de Europese dimensie. Er zijn echter een paar duidelijk afgebakende gevallen waarin nationale bepalingen op het gebied van het belastingbeleid en de sociale zekerheid niet als "neutraal" voor de werking van de interne markt kunnen worden beschouwd en door hun inhoud of door hun aard gevolgen voor de interne markt kunnen hebben. Deze gevolgen kunnen grofweg in twee categorieën worden onderverdeeld, namelijk voorschriften die onverenigbaar met de doelstellingen van de interne markt zijn en voorschriften die tot concurrentieverstoringen in de interne markt leiden. a. Onverenigbaarheid van nationale voorschriften met de doelstellingen van de interne markt een van strikt kader definitie nationaal toepassing. Per Nationale voorschriften inzake belastingen en sociale zekerheid zijn van oudsher binnen spelen grensoverschrijdende overwegingen hierbij geen rol. Als met deze overwegingen echter geen rekening wordt gehouden, kan het voorkomen dat deze nationale voorschriften in de weg staan van de uitoefening van de vier in het Verdrag verankerde fundamentele vrijheden (vrij verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal). Ondanks de voltooiing van de interne markt en de totstandbrenging van de Economische en Monetaire Unie is doorgaans maar langzaam vooruitgang geboekt bij de opheffing van grensoverschrijdende belemmeringen. Vele van die belemmeringen bestaan dan ook nog altijd. Het daardoor ontstane vacuüm is steeds meer opgevuld door het Hof van Justitie dat in talrijke arresten heeft geoordeeld dat aspecten van nationale voorschriften op deze beide gebieden onverenigbaar waren met de Verdragsbepalingen inzake de vier fundamentele vrijheden van de interne markt. In die gevallen moeten de lidstaten hun wetgeving aanpassen zodat het Verdrag wordt nageleefd en niet meer op grond van nationaliteit kan worden gediscrimineerd. Dergelijke unilaterale of bilaterale wijzigingen zijn echter niet voldoende en bieden vaak geen oplossing voor situaties waarbij meer dan twee landen zijn betrokken. Voor de burger is het onbevredigend om naar het gerecht te moeten voor erkenning van in de Verdragen verankerde rechten. Tegelijkertijd is het voor de lidstaten ook niet ideaal, als het Gemeenschapsrecht op deze gebieden op een ad-hocbasis door uitspraken van het Hof en niet via het politieke proces wordt ontwikkeld. Deze situatie leidt bovendien tot onzekerheid en mogelijk tot een, over het geheel genomen, inconsequente toepassing van de Gemeenschapsregels. Het gevolg hiervan is dat burgers en bedrijven door de administratieve kosten en rechtsonzekerheid niet ten volle gebruik kunnen maken van hun rechten om zich in een andere lidstaten te vestigen of daar te investeren. 3 Door een communautaire oplossing zou in vele gevallen kunnen worden vermeden dat de coherente toepassing van de internemarktwetgeving afhankelijk is van het initiatief van één marktdeelnemer die - mogelijk op basis van een uitspraak van het Europese Hof van Justitie - de autoriteiten van één bepaalde lidstaat overreedt om één bepaald aspect van de nationale wetgeving te wijzigen. Communautaire oplossingen hebben het voordeel dat de beleidsvorming op ordelijke wijze en niet op ad-hocbasis geschiedt. b. Concurrentieverstoringen in de interne markt Ook in de huidige interne markt worden nationale voorschriften inzake belastingen en sociale zekerheid vaak al beïnvloed door beleidskeuzen in andere lidstaten. Naarmate het aantal lidstaten toeneemt, zullen ook de ontwikkelingsverschillen tussen de lidstaten van de Unie groter worden. Dergelijke verschillen leiden waarschijnlijk tot een bredere kloof tussen de diverse nationale economieën. Recente gegevens1 wijzen erop dat het voor koopkracht gecorrigeerde gemiddelde BNP per hoofd van de bevolking voor de tien kandidaat-lidstaten van Midden- en Oost-Europa een derde bedraagt van het EU-gemiddelde; wat de Midden- en Oost-Europese landen onderling betreft, bedraagt het niveau van het slechtst presterende land een derde van dat van het best presterende land. Naarmate de graad van ontwikkeling van de nationale economieën uiteenloopt, zullen er ook verschillen zijn tussen de beleidsoverwegingen die ten grondslag liggen aan de beslissingen van de nationale wetgever over de mate van sociale bescherming en het aandeel ervan dat uit belastinginkomsten wordt gefinancierd. Beleidskeuzen in zulke uiteenlopende omstandigheden kunnen een nadelige invloed hebben op het algemene streven naar een harmonische en evenwichtige ontwikkeling van de economische activiteit, een duurzame groei en een hoge graad van convergentie van economische prestaties (artikel 2 van het EG-Verdrag). Er zal dus voor moeten worden gezorgd dat een gecoördineerde aanpak op communautair niveau mogelijk blijft om eventuele verstoringen van de concurrentie in de interne markt aan te pakken. c. Conclusie Kort samengevat is de Commissie dus van mening dat, als het aantal lidstaten van de Unie in de nabije toekomst vrijwel verdubbelt, de resterende tekortkomingen van de interne markt duidelijker naar voren zullen komen en zullen worden geaccentueerd, met name op sociaal en fiscaal gebied. Niveauverschillen en concurrentieverstoringen vereisen een communautaire oplossing. Als de Gemeenschap niet over efficiënte instrumenten beschikt om deze problemen op communautair niveau aan te pakken, zullen de negatieve neveneffecten een de harmonische ontwikkeling van de Unie in de weg staan. 1 Zie "Change and Choice in social protection. The experience of Central and Eastern Europe, Consensus 1999". 4 3. Beschikbare instrumenten De Commissie stelt voor dat bij de vaststelling van dergelijke instrumenten wordt uitgegaan van de ervaring die al bij de totstandbrenging van integratie op het gebied van de sociale zekerheid en de belastingen is opgedaan. a. Type maatregelen De regelgevende maatregelen van de Gemeenschap om de interne markt te voltooien kunnen min of meer ingrijpend zijn. Het EG-Verdrag maakt ruwweg onderscheid tussen de coördinatie van wetgeving, de goedkeuring van minimumvoorschriften en de harmonisatie van voorschriften. Bij de coördinatie van nationale voorschriften door middel van communautaire wetgeving blijven de nationale regelingen als zodanig intact, maar wordt een "interface" voor de grensoverschrijdende elementen van de nationale regelingen vastgesteld. Voorbeelden van een dergelijke coördinatie zijn Verordening nr. 1408/712 op het gebied van de sociale zekerheid en de richtlijnen inzake moedermaatschappijen en dochterondernemingen en fusies3 op het gebied van de directe belastingen. Deze richtlijnen laten de nationale bepalingen inzake groepen ondernemingen en reorganisaties van bedrijven ongemoeid en stellen slechts regels vast voor transacties waarbij ondernemingen uit meer dan een lidstaat zijn betrokken. Een ander type maatregel is de goedkeuring van minimumvoorschriften. Hierbij beperkt men zich tot het vaststellen van een gemeenschappelijke basis van regels in de verschillende nationale wetgevingen. In principe wordt hierbij dus, evenals bij de coördinatie, een koppeling tot stand gebracht tussen de verschillende nationale wetten. type maatregel is Richtlijn 92/77/EEG4 betreffende de Een voorbeelden van dit BTW-tarieven. In de richtlijn worden minimumtarieven vastgesteld, maar worden geen specifieke tarieven voorgeschreven. Wat de sociale zekerheid betreft, wordt in artikel 137, lid 3, van het EG-Verdrag in de goedkeuring van minimumvoorschriften voorzien. Dergelijke minimumvoorschriften hebben natuurlijk in de eerste plaats tot doel om voor een toereikende sociale bescherming te zorgen, maar daarnaast voorkomen zij ook concurrentievervalsingen. Tot slot kan een volledige harmonisatie noodzakelijk zijn, als de coördinatie van nationale bepalingen of de goedkeuring van minimumvoorschriften niet voldoende zijn om de interne markt tot stand te brengen. De Zesde BTW-richtlijn is een voorbeeld van een dergelijke harmonisatie, ook al staat zij daarnaast vele afwijkingen en uitzonderingen toe. 2 3 4 Verordening (EEG) nr. 1408/71 van de Raad van 14 juni 1971 betreffende de toepassing van de socialezekerheidsregelingen op loontrekkenden en hun gezinnen, die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen. PB L 225 van 20. 8. 1990, blz. 6 en blz. 1. Richtlijn 92/77/EEG van de Raad van 19 oktober 1992 tot aanvulling van het gemeenschappelijk stelsel van de belasting over de toegevoegde waarde en tot wijziging van Richtlijn 77/388/EEG (onderlinge aanpassing van de BTW-tarieven), PB L 316 van 31. 10. 1992, blz. 1-4 5 b. De besluitvorming Door het unanimiteitsvereiste was het de afgelopen jaren moeilijk om op een aantal gebieden vooruitgang te boeken, ook al bestaat hierop dringend behoefte aan maatregelen om een goede werking van de interne markt en een onbelemmerde uitoefening van de vrijheden van het Verdrag te waarborgen. Sinds de voltooiing van de interne markt en de invoering van de Economische en Monetaire Unie konden geen verdere stappen worden ondernomen om fiscale belemmeringen voor grensoverschrijdende transacties uit de weg te ruimen. Op het gebied van de sociale zekerheid hebben de lidstaten nog geen overeenstemming bereikt over maatregelen op basis van artikel 137, lid 3, eerste streepje, betreffende de sociale zekerheid en de sociale bescherming van werknemers. De Commissie is van mening dat het voor een efficiëntere besluitvorming noodzakelijk is dat het unanimiteitsvereiste, zoals dat thans in het Verdrag is vervat, wordt beperkt. c. Conclusie De Commissie stelt voor om voortaan met gekwalificeerde meerderheid te stemmen over instrumenten ter coördinatie van nationale voorschriften en ter invoering van minimumvoorschriften over de hieronder behandelde aspecten van het fiscaal beleid en de sociale zekerheid. Wat de indirecte belastingen betreft, is al een aanzienlijke mate van harmonisatie bereikt en zijn andere specifieke overwegingen van toepassing. 4. a. Praktische consequenties van deze aanpak op belastinggebied: Coördinatie van nationale voorschriften met het oog op de opheffing van directe belemmeringen voor de uitoefening van de vier vrijheden (zorgen dat de nationale voorschriften verenigbaar zijn met het doel van de interne markt) De Commissie is van oordeel dat alle communautaire maatregelen die nodig zijn om een directe belemmering voor de uitoefening van de vier vrijheden uit de weg te ruimen, voortaan met gekwalificeerde meerderheid van stemmen moeten worden aangenomen. Deze maatregelen zullen tot doel hebben om een koppeling tussen stand te brengen en daarbij extra lasten voor de nationale systemen tot belastingbetaler bij grensoverschrijdende transacties, met name door discriminatie en dubbele belasting, te voorkomen. De wetgevende maatregelen van de Gemeenschap zullen dan ook een coördinatie beogen. Deze maatregelen zullen niet gericht zijn op belemmeringen die alleen ontstaan omdat men zich aan meer dan één belastingstelsel moet houden of omdat de belastingstelsels verschillend zijn. Bijvoorbeeld, besluiten over de harmonisatie van de vennootschapsbelastingstarieven moeten ook verder met eenparigheid van stemmen worden genomen. Voorts zou de werkingssfeer van de met gekwalificeerde meerderheid van stemmen aangenomen maatregelen beperkt blijven tot situaties die meer dan een lidstaat aangaan. Het unanimiteitsvereiste blijft gehandhaafd voor communautaire maatregelen met het oog op de werking van de interne markt die ook gevolgen hebben voor zuiver interne aangelegenheden. 6 is de ander voorbeeld voorgestelde Een maatregel die erin voorziet dat door een migrerende werknemer in zijn land van herkomst betaalde aanvullende pensioenbijdragen in het gastland aftrekbaar zijn, is een voorbeeld van een onderwerp waarover met gekwalificeerde meerderheid zou moeten worden gestemd. Bilaterale oplossingen bieden wellicht geen oplossing voor alle problemen van personen die tijdens hun loopbaan in meer dan twee landen werken. Een een gemeenschappelijke belastingregeling inzake betalingen van rente en royalty's tussen verbonden ondernemingen in verschillende lidstaten. Dit voorstel is bedoeld om een einde te maken aan belastingen die aan de bron worden geheven op betalingen van rente en royalty's tussen verbonden ondernemingen in verschillende lidstaten om zo dubbele belastingheffing te voorkomen. Een communautaire oplossing heeft in dit geval het dubbele voordeel dat, enerzijds, een punt wordt gezet achter de bronbelasting bilaterale belastingovereenkomsten wordt geheven en, anderzijds, dat het probleem van de aangepakt, waarvoor bilaterale dubbele belasting in driehoeksituaties wordt overeenkomsten per definitie niet toereikend zijn. Daarentegen zou voor bepalingen ter harmonisatie van de belasting op rente- en royaltybetalingen nog altijd eenparigheid van stemmen vereist zijn. sommige richtlijn kader altijd voor nog van die het nu in b. De bijzondere situatie van het vrije verkeer van goederen en diensten Belasting over de toegevoegde waarde Het vrije verkeer van goederen en diensten is een bijzonder geval omdat vraagstukken in verband met het vrije verkeer van goederen reeds in detail aan de orde zijn gekomen, met name in de Zesde BTW-richtlijn5 die een gemeenschappelijke heffingsgrondslag voor de belasting over de toegevoegde waarde heeft vastgesteld. Sinds zijn goedkeuring in 1977 heeft het gemeenschappelijke BTW-stelsel echter geen belangrijke ontwikkelingen doorgemaakt, afgezien van de wijzigingen van 1992 ter afschaffing van de fysieke controles aan de grenzen. Het stelsel werd in het begin van jaren zeventig, vóór de komst van de interne markt en vóór de groei van de dienstensector, opgezet. Dit stelsel voldoet nauwelijks aan de eisen die door de huidige economische situatie worden gesteld. De voltooiing van de interne markt heeft tot een grootschalige liberalisatie van economische activiteiten geleid. Diensten van openbaar nut waren bijvoorbeeld van BTW vrijgesteld of waren uitgezonderd omdat tot concurrentieverstoringen in het huidige klimaat van liberalisatie (bv. over de verzending van een brief via een particuliere postdienst moet BTW worden betaald, terwijl de door een staatsbedrijf uitgegeven postzegel, waarmee voor een soortgelijke dienst wordt betaald, van BTW is vrijgesteld). Bovendien zijn de bestaande regels niet goed afgestemd op nieuwe vormen van economische activiteit, zoals de elektronische handel, wat dan weer leidt tot belastingontwijking en daardoor tot uitholling van de belastinggrondslag. De richtlijn sluit niet meer aan bij de behoeften van de marktdeelnemers die een eenvoudige, moderne en uniformere regelgeving in de interne markt nodig hebben. Een ontoereikende regelgeving kan voor de interne markt even schadelijk zijn als een totaal gebrek aan regelgeving. overheid werden verleend. Deze situatie door leidt zij de 5 Richtlijn 77/388/EEG van 17 mei 1977, PB L 145, blz. 1. 7 Aangezien de harmonisatie op het gebied van de BTW al vergevorderd is, moeten nieuwe instrumenten voor aanpassing van de bestaande voorschriften zorgen, zodat geen afbreuk wordt gedaan aan het acquis. De Commissie stelt voor om precies aan te geven over welke aspecten van de BTW-regelgeving voortaan met gekwalificeerde meerderheid moet worden gestemd. De volgende besluiten zouden met gekwalificeerde meerderheid van stemmen moeten worden aangenomen: (cid:1) besluiten ter modernisering en vereenvoudiging van bestaande communautaire voorschriften teneinde concurrentieverstoringen op te heffen; (cid:1) besluiten ter waarborging van een uniforme toepassing van bestaande belastingvoorschriften en de eenvoudige en transparante toepassing van die voorschriften. Het besluit om over te gaan op een nieuw gemeenschappelijk BTW-systeem, dat ingrijpende gevolgen heeft voor de lokalisatie van transacties en de herverdeling van BTW-inkomsten tussen de lidstaten, zou duidelijk met eenparigheid van stemmen moeten worden genomen. Hetzelfde geldt voor de regels inzake de vaststelling van het tarief en gereduceerd tarief, de facultatieve aard van het gereduceerde tarief) en voor regels die van land tot land verschillen maar die op zich zijn (bv. de geen belemmering voor de werking van de vrijstellingsregelingen of sociale voor opleidingssector). interne markt of onroerendgoedtransacties (normaal tarief de in Accijnzen De problemen betreffende de BTW-regels, die hierboven worden uiteengezet, doen zich ook voor bij de communautaire voorschriften op het gebied van de accijnzen. Aangezien de producten waarop de communautaire accijnzen van toepassing zijn, een snelle ontwikkeling doormaken, moeten deze heffingen voortdurend worden aangepast, wat met het huidige unanimiteitsvereiste niet mogelijk is. De lijst van producten waarop accijnzen van toepassing zijn werd in feite al tien jaar geleden opgesteld en komt niet meer overeen met de ontwikkeling van de marktvereisten (smaak, mode). Op het gebied van alcohol en alcoholhoudende dranken valt een aantal nieuwe producten niet onder de categorieën die in de richtlijn zijn vastgesteld. De vraag of een nieuw product tot een bepaalde categorie behoort is dus voor belastingdoeleinden wel degelijk van belang. Bij gebrek aan duidelijke regels zullen de concurrentieverstoringen en mogelijk ook de fraude verder toenemen. Bij tabaksproducten en minerale oliën doet zich een soortgelijke situatie voor. De Commissie stelt voor dat de volgende besluiten voortaan met gekwalificeerde meerderheid van stemmen worden aangenomen: (cid:1) besluiten ter modernisering en vereenvoudiging van bestaande communautaire voorschriften teneinde concurrentieverstoringen op te heffen; (cid:1) toepassing van bestaande besluiten ter waarborging van een uniforme belastingvoorschriften en de eenvoudige en transparante toepassing van die voorschriften. 8 Uiteraard zullen voorschriften betreffende de plaats van heffing en de vaststelling van tarieven voor onder de accijnsregeling vallende producten ook verder met eenparigheid van stemmen worden aangenomen. Belastingmaatregelen die de milieubescherming als hoofddoel hebben algemene De bescherming van het milieu is een van de topprioriteiten van de Unie (de artikelen 2 en 6 van het Verdrag). In het recente verleden werd door lidstaten steeds vaker gebruik gemaakt van belastingmaatregelen om in te spelen op bezorgdheid over het milieu; op deze wijze werd getracht het bedrijfsleven te dwingen meer rekening te houden met milieueffecten. Hoewel door middel van dergelijke maatregelen een een betere bijdrage kan worden geleverd tot het milieubescherming, kan een dergelijke wetgeving als neveneffect hebben dat belemmeringen voor de werking van de interne markt worden opgeworpen. Door de toetreding van nieuwe lidstaten die een ingrijpende structurele verandering van hun economie doormaken, zal meer behoefte bestaan aan efficiënte maatregelen, waaronder ook belastingmaatregelen, om de milieudoelstellingen van het Verdrag na te streven, te weten bevordering van duurzame ontwikkeling (artikel 6 van het EG-Verdrag) en behoud, bescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu (artikel 174 van het EG-Verdrag). De Commissie meent dat belastingmaatregelen die in de eerste plaats op de bescherming van het milieu zijn gericht en die een direct en belangrijk effect op het milieu hebben, met gekwalificeerde meerderheid van stemmen moeten worden aangenomen. streven naar dan ook Een heffing op basis van het zwavelgehalte van bepaalde fossiele producten heeft een duidelijk milieudoel, daar zwavelemissies een belangrijke oorzaak van de verzuring zijn. Een belasting op zwavelhoudende producten zou het gebruik en de verspreiding van dergelijke producten afremmen. Een gedifferentieerd tarief op basis van het gehalte aan zwavel zou derhalve met gekwalificeerde meerderheid van stemmen kunnen worden aangenomen. Anderzijds wordt met een uniforme verhoging van de accijnzen voor minerale oliën op zich geen milieudoel nagestreefd, ook al kan een dergelijke maatregel secundaire gevolgen voor het milieu hebben. Voor een dergelijk besluit zou dan ook verder unanimiteit vereist blijven. De Commissie herinnert eraan dat een dergelijke verandering in de wijze van besluitvorming geen invloed heeft op de verdeling van bevoegdheden, zoals die momenteel in het Verdrag is vastgelegd. Een dergelijke wijziging kan met name niet worden beschouwd als een mogelijkheid om communautaire belastingmaatregelen ten behoeve van de begroting in te voeren. In artikel 269, tweede alinea, van het EG-Verdrag is duidelijk bepaald dat bepalingen inzake het stelsel van eigen middelen met eenparigheid van stemmen worden aangenomen. 9 c. Regels belastingontwijking voor de bestrijding van fraude, belastingontduiking en Bepalingen die rechtstreeks de heffing van directe of indirecte belasting regelen en die tot doel hebben fraude, belastingontduiking6 of belastingontwijking7 te voorkomen, zijn noodzakelijk om te vermijden dat bij grensoverschrijdende transacties in geen van beide betrokken landen belasting wordt betaald en dat bestaande voorschriften, met name op BTW-gebied, worden omzeild. Dergelijke transacties kunnen de belastinggrondslagen in de betrokken lidstaten uithollen. Er bestaat al de mogelijkheid voor afzonderlijke lidstaten om van communautaire voorschriften af te wijken teneinde belastingontduiking en -ontwijking te bestrijden. Hiervan werd soms gebruik gemaakt als mechanisme om verscheidene lidstaten toe te staan van dezelfde bepaling af te wijken. In dergelijke gevallen zou het de voorkeur verdienen om de bepalingen van de Zesde Richtlijn8 zelf met gekwalificeerde meerderheid van stemmen te wijzigen. Wat de directe belastingen betreft, zou een nieuwe Verdragsbepaling een effectievere aanpak mogelijk maken van situaties waarbij in beide landen geen belasting wordt betaald, met name als coördinerende communautaire maatregelen voortaan met gekwalificeerde meerderheid van stemmen worden goedgekeurd. Het voorstel van de Commissie inzake de belastingheffing op inkomsten uit spaargelden pakt de ontduiking van directe belastingen aan9. Dergelijke maatregelen hebben niet tot doel om afbreuk te doen aan de vrijheid van ondernemingen en burgers om van de verschillende nationale belastingtarieven te profiteren en zo minder belastingen te betalen. d. Wederzijdse bijstand en samenwerking tussen belastingdiensten De algemene rechtsgrondslag voor maatregelen inzake wederzijdse bijstand en samenwerking tussen belastingdiensten is thans artikel 95 van het EG-Verdrag; deze maatregelen worden dus al met gekwalificeerde meerderheid van stemmen aangenomen. Een voorbeeld van een dergelijke maatregel is het Fiscalis-programma dat op grond van artikel 95 van het EG-Verdrag werd aangenomen. Een ander voorbeeld is het voorstel voor een richtlijn tot wijziging van Richtlijn 76/308/EEG betreffende de wederzijdse bijstand inzake de invordering van schuldvorderingen met betrekking tot bepaalde heffingen, accijnzen, belastingen en andere maatregelen, dat krachtens artikel 95 werd ingediend. Om wille van een grotere rechtszekerheid en een beter begrip van de bepalingen in kwestie geeft de Commissie er echter de voorkeur aan om dergelijke maatregelen in een apart hoofdstuk van het Verdrag onder te brengen waarin belastingmaatregelen en maatregelen inzake de wederzijdse bijstand en samenwerking tussen belastingdiensten worden samengenomen. 6 7 8 9 Belastingontduiking is het zich op illegale wijze onttrekken aan de betaling van belastingen aan de staat. Belastingontduiking is per definitie illegaal volgens het nationale recht dat op de belaste transactie van toepassing is. Belastingontwijking is het construeren van een economische transactie zodat hierover zo min mogelijk belasting hoeft te worden betaald door gebruik te maken van de bestaande mazen in de toepasselijke wetgeving. Belastingontwijking is per definitie legaal. Richtlijn 77/388/EEG van 17 mei 1977, PB L 145, blz. 1. COM (98) 295 def. en PB C 150 van 28. 5. 1999, blz. 184. 10 5. a. Praktische consequenties van de aanpak van de sociale zekerheid door de Commissie Opheffing van directe belemmeringen voor de interne markt (zorgen dat de nationale voorschriften verenigbaar zijn met het doel van de interne markt) zodat kan worden verkeer van werknemers. Het Artikel 42 van het EG-Verdrag, waarop reeds de medebeslissingsprocedure van toepassing is, betreft de goedkeuring van maatregelen die noodzakelijk zijn voor de totstandkoming van het vrije belangrijkste rechtsinstrument dat op basis van dit artikel is aangenomen is Verordening (EEG) in wezen de coördinatie van nationale nr. 1408/71. Deze verordening regelt socialezekerheidsvoorschriften gehouden met rekening grensoverschrijdende aspecten. Naarmate de nationale voorschriften ontwikkelen, moet ook het communautaire instrument worden aangepast om geen afbreuk te doen aan de voordelen die hieruit voor het vrije verkeer van werknemers voortvloeien. De talrijke aanpassingen van Verordening nr. 1408/71 hebben door het in artikel 42 vervatte unanimiteitsvereiste niet altijd het gewenste effect gehad. Bovendien moet dit instrument vereenvoudigd en gemoderniseerd worden. Al in 1992 werd erkend dat de toen de Europese Raad van wetgeving aan een algemene herziening toe was, Edinburgh opriep tot een vereenvoudiging van de coördinatieregels. In haar mededeling "Een actieplan voor het vrij verkeer van werknemers"10 uit 1997 erkende ook de Commissie dat een modernisering en vereenvoudiging van de regels inzake de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels van essentieel belang is om deze "efficiënter en gebruiksvriendelijker" te maken. Hiertoe heeft de Commissie op 21 december 1998 een voorstel voor een nieuwe, vereenvoudigde coördinatieverordening aangenomen11. De onderhandelingen hierover in de Raad verlopen uiterst moeizaam door het in artikel 42 vastgelegde unanimiteitsvereiste. De Commissie stelt dus voor dat besluiten die een communautaire coördinatie en daarmee de bevordering van het vrije verkeer van werknemers beogen, voortaan met gekwalificeerde meerderheid van stemmen worden aangenomen12. Daarnaast acht de Commissie het noodzakelijk dat de groep van begunstigden wordt uitgebreid tot anderen dan werknemers. De rechtsinstrumenten die op basis van artikel 42 zijn aangenomen (Verordening nr. 1408/71, Verordening nr. 574/72 en Richtlijn 98/49) hebben artikel 308 als tweede rechtsgrondslag. Deze grondslag is met name toegevoegd om Verordening nr. 1408/71 uit te breiden tot zelfstandigen (door middel van Verordening nr. 1390/81). Er bestaat namelijk geen specifieke rechtsgrondslag voor niet-werknemers. Op basis van artikel 308 kon de coördinatieverordening later ook worden uitgebreid tot studenten (door middel van Verordening nr. 307/1999). Als de toepassing van artikel 42 niet wordt uitgebreid tot andere personen, blijft de regel dat op dit artikel gebaseerde besluiten met gekwalificeerde meerderheid van stemmen kunnen worden aangenomen, louter theorie. Bepalingen inzake de sociale zekerheid socialezekerheidsstelsels coördinatie voor van de 10 11 12 COM (97) 586 def. COM (1998) 779 def. Zie ook de uitdrukkelijke verwijzing naar Verordening nr. 1408/71 in de mededeling van 26 januari 2000 (COM (2000) 34, punt 10, onder iii). 11 van andere personen dan werknemers zouden nog altijd op artikel 308 moeten worden gebaseerd en zouden dus unanimiteit vereisen. Dit artikel moet dus worden herzien en niet alleen van toepassing zijn op migrerende werknemers maar op al degenen die van hun rechten van vrij verkeer en vrije vestiging in de Europese Unie gebruik maken13. Tot slot zou de Raad de mogelijkheid moeten hebben om de krachtens het herziene artikel aangenomen rechtsinstrumenten geheel of gedeeltelijk uit te breiden tot onderdanen van niet-EU-landen die legaal in een lidstaat verblijven. Dit komt overeen met de conclusies van de Europese Raad van Tampere waarin wordt opgeroepen tot goedkeuring van een algemeen statuut voor onderdanen van derde landen die legaal in een van de lidstaten verblijven. De Raad van Tampere benadrukte ook dat dergelijke regels zo veel mogelijk moeten aansluiten bij de regels die voor onderdanen van de Unie gelden. De verwezenlijking van dit doel wordt gehinderd door het ontbreken van een duidelijk omschreven rechtsgrondslag. Artikel 63 van het EG-Verdrag kan in dit verband geen dienst doen, daar het alleen betrekking heeft op de toelating en het verblijf van onderdanen uit derde landen. De Commissie is dan ook van mening dat uitbreiding van artikel 42 de beste oplossing is, zodat dit artikel als rechtsgrondslag kan dienen voor voorschriften die, voor zover nodig, een afspiegeling zijn van de voorschriften die voor burgers van de Unie gelden14. b. Voorkoming van concurrentieverstoringen Artikel 137, lid 3, eerste streepje, is de rechtsgrondslag voor maatregelen op het gebied van de sociale zekerheid. Maatregelen die op basis van artikel 137 worden genomen moeten beperkt zijn tot minimumvoorschriften voor geleidelijke toepassing en mogen niet tot volledige harmonisatie leiden. De Commissie acht het noodzakelijk dat dergelijke minimumvoorschriften met gekwalificeerde meerderheid van stemmen worden aangenomen zodat op effectieve wijze gebruik kan worden gemaakt van het recht van vrij verkeer en concurrentieverstoringen kunnen worden voorkomen. Een dergelijke uitbreiding van stemmingen met gekwalificeerde meerderheid tot de sociale zekerheid en de sociale bescherming van werknemers is volledig in overeenstemming met de doelstellingen van artikel 136. De Commissie herinnert eraan dat zij in haar advies van 26 januari 2000 heeft voorgesteld om als algemene regel te stellen dat besluiten uit hoofde van het EG-Verdrag met gekwalificeerde meerderheid van stemmen worden aangenomen. Hieruit volgt dat besluiten krachtens artikel 137, lid 3, tweede tot en met vijfde streepje, met gekwalificeerde meerderheid van stemmen moeten worden aangenomen, omdat dergelijke besluiten niet voldoen aan de criteria op grond waarvan volgens de Commissie in haar advies van 26 januari 13 14 Zie voetnoot ** van bijlage 2 van de mededeling van 26. 1. 2000. In het huidige Verdrag is al de mogelijkheid opgenomen om met gekwalificeerde meerderheid van stemmen te besluiten bepalingen uit te breiden tot dienstverrichters die onderdaan van een derde lan zijn en in de Gemeenschap zijn gevestigd. (“De Raad kan met gekwalificeerde meerderheid van stemmen op voorstel van de Commissie de bepalingen van dit hoofdstuk van toepassing verklaren ten gunste van de onderdanen van een derde staat die diensten verrichten en binnen de Gemeenschap zijn gevestigd. ”). 12 2000 handhaving van het unanimiteitsvereiste gerechtvaardigd zou zijn. Blijft de vraag wat voor artikel 137, lid 3, eerste streepje, moet gelden. Sociale zekerheid en sociale bescherming zijn nauw en onlosmakelijk verbonden met de meeste doelstellingen op het gebied van het sociaal beleid (bv. verbetering van de levensomstandigheden, adequate sociale bescherming, ontwikkeling van menselijke hulpbronnen, bestrijding van uitsluiting). Er zijn dus goede argumenten voor om het besluitvormingsmechanisme dat reeds van kracht is voor de verbetering op andere gebieden die verband houden met het concurrentievermogen en de interne markt, zoals de gezondheid en veiligheid, de arbeidsomstandigheden, de integratie van personen die van de arbeidsmarkt zijn uitgesloten en aspecten van de gelijkheid van mannen en vrouwen tot dit gebied uit te breiden. De maatregelen op het gebied van de sociale zekerheid en sociale bescherming zijn natuurlijk beperkt door de in artikel 136 vastgelegde verplichtingen om rekening te houden met nationale gebruiken en het concurrentievermogen te handhaven en door de duidelijke grenzen die in artikel 137, lid 2, aan de aard en het effect van de maatregelen worden gesteld. 6. Conclusie Kort samengevat, stelt de Commissie de Conferentie voor om over de volgende aspecten voortaan met gekwalificeerde meerderheid van stemmen te beslissen: (cid:1) goedkeuring van coördinerende voorschriften die tot doel hebben een directe belemmering voor de uitoefening van de vier vrijheden op te heffen en met name discriminatie en dubbele belasting te voorkomen; (cid:1) (cid:1) (cid:1) (cid:1) (cid:1) (cid:1) maatregelen die tot doel hebben om bestaande communautaire voorschriften op het gebied van de indirecte belastingen te moderniseren en te vereenvoudigen teneinde concurrentieverstoringen op te heffen; maatregelen die een uniforme toepassing van bestaande voorschriften op het gebied van de indirecte belastingen en de eenvoudige en transparante toepassing van die voorschriften beogen; belastingmaatregelen die de milieubescherming als hoofddoel hebben en die directe, belangrijke gevolgen hebben voor het milieu; goedkeuring van maatregelen die rechtstreeks de belastingheffing regelen en die tot doel hebben fraude, belastingontduiking en belastingontwijking te voorkomen teneinde te vermijden dat in geen van de betrokken landen belasting wordt betaald en dat bestaande bepalingen, met name op BTW-gebied worden omzeild; maatregelen voor de coördinatie van socialezekerheidsstelsels teneinde het vrije verkeer van personen te vergemakkelijken; maatregelen die minimumvoorschriften vaststellen die vereist zijn voor een effectief vrij verkeer van personen of om concurrentieverstoringen door middel van een kunstmatige verlaging van de normen van sociale bescherming te voorkomen. Daarnaast stelt de Commissie met het oog op een versterking van het Verdrag en de opstelling van duidelijkere voorschriften voor om 13 (cid:1) (cid:1) de toepassing van artikel 42 van het EG-Verdrag niet meer te beperken tot werknemers maar deze uit te breiden tot alle personen die een recht van vrij verkeer uitoefenen en de Raad de mogelijkheid te geven om de bestaande instrumenten geheel of gedeeltelijk uit te breiden tot onderdanen van derde landen; in het belastinghoofdstuk maatregelen op te nemen betreffende de wederzijdse bijstand en samenwerking tussen belastingdiensten die nu nog op bepalingen in een ander hoofdstuk van het Verdrag moeten worden gebaseerd. 14 Huidige tekst van het EG-Verdrag Ontwerpamendment BijlageI ARTIKEL 93 ARTIKEL 93 De Raad stelt op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité met eenparigheid van stemmen de bepalingen vast die betrekking hebben op de harmonisatie van de wetgevingen inzake de omzetbelasting, de accijnzen en de andere indirecte belastingen, voorzover deze harmonisatie noodzakelijk is om de instelling en de werking van de interne markt binnen de in artikel 14 gestelde termijn te verzekeren. 1. De Raad stelt op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Europee Parlement en het Economisch en Sociaal Comité met eenparigheid van stemmen d bepalingen vast die betrekking hebben op de wettelijke en bestuursrechtelijk voorschriften der lidstaten inzake [. ] directe en indirecte belastingen, voorzove deze bepalingen noodzakelijk zijn om de instelling en de werking van de intern markt binnen de in artikel 14 gestelde termijn te verzekeren. 2. In afwijking van lid 1 stelt de Raad volgens de procedure van artikel 251 e na raadpleging van het Economisch en Sociaal Comité: - Maatregelen de wettelijke coördinatie voor vast van de e of het zijn vast voor gevolg diensten lidstaten die bestuursrechtelijke bepalingen der tot doel hebben rechtstreekse belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen van kapitaal, welke personen, belastingmaatregelen, weg te nemen en met name discriminatie en dubbel belastingheffing te voorkomen; en maatregelen de bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten op het gebied van de direct belastingen, die o belastingontduiking te voorkomen; maatregelen vast betreffende belasting op toegevoegde waarde, accijnzen e van de Gemeenschap kapitaalbelasting, die de bestaande moderniseren of vereenvoudigen of die een eenvormige of eenvoudige en doorzichtige toepassing van deze regels waarborgen, anders dan die welk de belastingtarieven bepalen of die tot een algemene verandering van he systeem van belastingheffing leiden; tot doel hebben fraude, belastingontwijking de wettelijke coördinatie regels van 15 - - maatregelen vast betreffende indirecte belastingen, die tot doel hebbe fraude, belastingontduiking of belastingontwijking te voorkomen en he ontduiken van bestaande bepalingen te vermijden; belastingmaatregelen vast die zijn op he verwezenlijken van de milieudoelstellingen van het Verdrag, zoals me name vervat in artikel 173, en die een onmiddellijk en aanmerkelijk effec op het milieu hebben. 15 voornamelijk gericht 3. De Raad stelt, volgens de procedure van artikel 251 en na raadpleging van het Economisch en Sociaal Comité, bepalingen vast met het oog op d wederzijdse bijstand, samenwerking en de uitwisseling van inlichtingen tussen belastingautoriteiten in de Gemeenschap, ten einde met name fraude belastingontduiking of belastingontwijking te bestrijden. 15 Artikel 175, lid 2, zou moeten worden geschrapt, omdat de resterende aangelegenheden onder de algemene regel van gekwalificeerde meerderheid zouden vallen, zoals de Commissie in haar Mededeling van 26 januari 2000 uiteen heeft gezet. 16 - - ARTIKEL 42 ARTIKEL 42 De Raad stelt volgens de procedure van artikel 251 de maatregelen vast welke op het gebied van de sociale zekerheid noodzakelijk zijn voor de totstandkoming van het vrije verkeer van werknemers met name door een stelsel in te voeren waardoor het mogelijk is voor migrerende werknemers en hun rechthebbenden te waarborgen: a) dat, met het oog op het verkrijgen en het behoud van het recht op uitkeringen alsmede voor de berekening daarvan, al die tijdvakken worden bijeengeteld welke door de verschillende nationale wetgevingen in aanmerking worden genomen, dat de uitkeringen aan personen die op het grondgebied van de lidstaten verblijven, zullen worden betaald. b) De Raad stelt volgens de procedure van artikel 251 de maatregelen vast welke op he gebied van de sociale zekerheid noodzakelijk zijn voor de totstandkoming van he vrije verkeer van personen met name door een stelsel in te voeren waardoor he mogelijk is voor migrerende werknemers en hun rechthebbenden te waarborgen: a) dat, met het oog op het verkrijgen en het behoud van het recht op uitkeringe alsmede voor de berekening daarvan, al die tijdvakken worden bijeengetel welke door de verschillende nationale wetgevingen in aanmerking worde genomen, dat de uitkeringen aan personen die op het grondgebied van de lidstate verblijven, zullen worden betaald. b) De Raad besluit tijdens de gehele procedure van artikel 251 met eenparigheid van stemmen. [geschrapt] De Raad kan, volgens dezelfde procedure, de toepassing van dit systeem gehee of gedeeltelijk uitbreiden tot onderdanen van een derde land die legaal op he grondgebied van een lidstaat verblijven. ARTIKEL 137 ARTIKEL 137 16 1. Ter verwezenlijking van de doelstellingen van artikel 136 wordt het optreden van de lidstaten op de volgende gebieden door de Gemeenschap ondersteund en aangevuld: — de verbetering van met name het arbeidsmilieu, om de veiligheid en de 1. Ter verwezenlijking van de doelstellingen van artikel 136 wordt het optreden va de lidstaten op de volgende gebieden door de Gemeenschap ondersteund e aangevuld: — de verbetering van met name het arbeidsmilieu, om de veiligheid en d gezondheid van de werknemers te beschermen; — de arbeidsvoorwaarden; — de informatie en de raadpleging van de werknemers; gezondheid van de werknemers te beschermen; — de arbeidsvoorwaarden; — de informatie en de raadpleging van de werknemers; 16 Het voorgestelde ontwerp omvat mede de elementen die vervat zijn in het standpunt van de Commissie van 26 januari 2000. 17 — de integratie van personen die van de arbeidsmarkt zijn uitgesloten, — de integratie van personen die van de arbeidsmarkt zijn uitgesloten onverminderd artikel 150; onverminderd artikel 150; — de gelijkheid van mannen en vrouwen wat hun kansen op de arbeidsmarkt en de — de gelijkheid van mannen en vrouwen wat hun kansen op de arbeidsmarkt en d behandeling op het werk betreft. behandeling op het werk betreft. - de sociale zekerheid en sociale bescherming van werknemers; van werknemers - de beëindiging bij de bescherming arbeidsovereenkomst; van hun - de vertegenwoordiging en collectieve bescherming van de belangen van van medezeggenschap en werkgevers, met inbegrip werknemers onverminderd lid 5; 2. Te dien einde kan de Raad door middel van richtlijnen minimumvoorschriften vaststellen die geleidelijk van toepassing zullen worden, met inachtneming van de in elk van de lidstaten bestaande omstandigheden en technische voorschriften. In deze richtlijnen wordt vermeden zodanige administratieve, financiële en juridische verplichtingen op te leggen dat de oprichting en ontwikkeling van kleine en middelgrote ondernemingen daardoor zou kunnen worden belemmerd. De Raad neemt een besluit volgens de procedure van artikel 251, na raadpleging van het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s. De Raad kan volgens dezelfde procedure maatregelen aannemen die erop gericht zijn de samenwerking tussen de lidstaten aan te moedigen door middel van initiatieven ter verbetering van de kennis, ontwikkeling van de uitwisseling van informatie en optimale praktijken, bevordering van innoverende benaderingswijzen en evaluatie van ervaringen teneinde de sociale uitsluiting te bestrijden. - de arbeidsvoorwaarden voor onderdanen van derde landen die legaal op he - grondgebied van de Gemeenschap verblijven; financiële bijdragen voor de bevordering van de werkgelegenheid en he creëren van arbeidsplaatsen, onverminderd de bepalingen betreffende he Sociaal Fonds. 2. Te dien einde kan de Raad door middel van richtlijnen minimumvoorschrifte vaststellen die geleidelijk van toepassing zullen worden, met inachtneming van de i elk van de lidstaten bestaande omstandigheden en technische voorschriften. In dez richtlijnen wordt vermeden zodanige administratieve, financiële en juridisch verplichtingen op te leggen dat de oprichting en ontwikkeling van kleine e middelgrote ondernemingen daardoor zou kunnen worden belemmerd. De Raad neemt een besluit volgens de procedure van artikel 251, na raadpleging va het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s. De Raad kan volgens dezelfde procedure maatregelen aannemen die erop gericht zij de samenwerking tussen de lidstaten aan te moedigen door middel van initiatieve ter verbetering van de kennis, ontwikkeling van de uitwisseling van informatie e optimale praktijken, bevordering van innoverende benaderingswijzen en evaluati van ervaringen teneinde de sociale uitsluiting te bestrijden. 3. Op de volgende gebieden neemt de Raad evenwel, op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s, een besluit met eenparigheid van stemmen: — de sociale zekerheid en de sociale bescherming van werknemers; [geschrapt ] 18 — de bescherming van werknemers bij beëindiging van de arbeidsovereenkomst; — de vertegenwoordiging en collectieve verdediging van de belangen van inbegrip van de medezeggenschap, onder werknemers en werkgevers, met voorbehoud van lid 6; — de werkgelegenheidsvoorwaarden voor onderdanen van derde landen die op wettige wijze op het grondgebied van de Gemeenschap verblijven; — de financiële bijdragen ter bevordering van de werkgelegenheid en het scheppen van arbeidsplaatsen, onverminderd de bepalingen betreffende het Europees Sociaal Fonds. 4. Een lidstaat kan de sociale partners, indien zij gezamenlijk daarom verzoeken, belasten met de tenuitvoerlegging van de krachtens de leden 2 en 3 vastgestelde richtlijnen. In dat geval verzekert de lidstaat zich ervan dat de sociale partners, uiterlijk op de datum waarop een richtlijn overeenkomstig artikel 249 moet zijn omgezet, de nodige maatregelen bij overeenkomst hebben ingevoerd; de betrokken lidstaat moet zelf alle maatregelen treffen om de in de betrokken richtlijn voorgeschreven resultaten te allen tijde te kunnen waarborgen. 5. De uit hoofde van dit artikel vastgestelde bepalingen beletten niet dat een lidstaat maatregelen met een hogere graad van bescherming handhaaft of invoert welke met dit Verdrag verenigbaar zijn. 6. Dit artikel is niet van toepassing op de beloning, het recht van vereniging, het stakingsrecht of het recht tot uitsluiting. 3. Een lidstaat kan de sociale partners, indien zij gezamenlijk daarom verzoeken belasten met de tenuitvoerlegging van de krachtens de leden 2 en 3 vastgesteld richtlijnen. In dat geval verzekert de lidstaat zich ervan dat de sociale partners, uiterlijk op d datum waarop een richtlijn overeenkomstig artikel 249 moet zijn omgezet, de nodig maatregelen bij overeenkomst hebben ingevoerd; de betrokken lidstaat moet zelf all maatregelen treffen om de in de betrokken richtlijn voorgeschreven resultaten t allen tijde te kunnen waarborgen. 4. De uit hoofde van dit artikel vastgestelde bepalingen beletten niet dat een lidstaa maatregelen met een hogere graad van bescherming handhaaft of invoert welke me dit Verdrag verenigbaar zijn. 5. Dit artikel is niet van toepassing op de beloning, het recht van vereniging, he stakingsrecht of het recht tot uitsluiting. 19