title: Άνακοίνωση της Επιτροπής - Κοινωνικές τάσεις: προοπτικές και προκλήσεις

eurovoc_concepts:
employment statistics
population statistics
social policy
socioeconomic conditions
statistics

formats: html pdf

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες , 1. 3. 2000 τελικό COM(2000) 82 ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ : ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ : ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ. 4 ΘΕΜΕΛΙΩ∆ΕΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ. 5 Ποιες είναι οι κυριότερες εξελίξεις 2. 1. ;. 5 µε σηµαντικές αλλαγές στη δοµή των νοικοκυριών 2. 2. … …. 6 Η συµµετοχή των γυναικών στην αµειβόµενη εργασία εξακολουθεί να 2. 3. αυξάνεται …. 6 αλλά ορισµένες ανισότητες παραµένουν 2. 4. …. 7 Όλο και µεγαλύτερη συµµετοχή στις κοινωνικές δραστηριότητες 2. 5. 7 ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ∆ΙΑΒΙΩΣΗΣ ΣΗΜΕΡΑ. 8 ∆ιαθέσιµο εισόδηµα : 3. 1. η απασχόληση παραµένει η κύρια πηγή. 8 Οι ανισότητες ως προς το εισόδηµα έχουν αυξηθεί στα περισσότερα κράτη 3. 2. µέλη. 8 3. 3. … 3. 4. αλλά η κοινωνική πρόνοια µειώνει τις ανισότητες. 8 υπάρχουν και περιφερειακές ανισορροπίες. 9 Εκπαίδευση : ο δρόµος για καλύτερες συνθήκες ζωής για τον καθένα. 9 Τα καλύτερα προσόντα τείνουν να µειώνουν τον κίνδυνο της ανεργίας …. 10 3. 5. 3. 6. και να αυξάνουν τις αποδοχές 3. 7. …. 10 Η νέα γενιά έχει καλύτερα εφόδια 3. 8. 10 ΑΠΑΝΤΩΝΤΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ. 12 2 1. 2. 3. 4. Η συρρίκνωση της συµµετοχής εργαζοµένων µεγαλύτερης ηλικίας και το 4. 1. µέλλον της απασχόλησης. 12 Ανθρώπινοι πόροι : ακρογωνιαίος λίθος για την κοινωνία της γνώσης. 12 Οι σχέσεις µεταξύ των γενεών και η πρόκληση της γήρανσης. 13 Να ικανοποιηθεί η ανάγκη για παροχή φροντίδων. 14 Να ληφθεί υπόψη η ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων στις θέσεις εργασίας καλύτερης ποιότητας 4. 2. 4. 3. 4. 4 4. 5. …. 14 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 5. 16 3 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 21 ο αιώνα 1. Καθώς εισερχόµαστε στον ο ρόλος µιας συνεκτικής ευρωπαϊκής , κοινωνίας αναγνωρίζεται όλο και πιο πολύ ως µια σηµαντική προϋπόθεση για την επίτευξη της ανταγωνιστικότητας και της µεγέθυνσης η παρούσα. ανακοίνωση αντλεί στοιχεία από το έγγραφο Η κοινωνική κατάσταση στην Ευρωπαϊκή Ένωση το και παρουσιάζει τις κυριότερες κοινωνικές τάσεις 2000», στην Ένωση µε σκοπό να προβάλει τα αναδυόµενα ζητήµατα άσκησης πολιτικής σε σχέση µε τις εξελισσόµενες κοινωνικές ανάγκες του αύριο. Στο πλαίσιο αυτό « , Είναι αξιοσηµείωτος ο ταχύς ρυθµός µε τον οποίο συνέβησαν ορισµένες κοινωνικές εξελίξεις τα τελευταία χρόνια και αυτό µάλλον θα συνεχιστεί Οι δηµογραφικές και. η επανάσταση στις τεχνολογίες των κοινωνικές τάσεις η παγκοσµιοποίηση , , πληροφοριών και των επικοινωνιών και η νέα οικονοµία που αναδύεται αποτελούν , τις κύριες κινητήριες δυνάµεις που θέτουν καινούριες προκλήσεις αλλά προσφέρουν η εκπαίδευση και η κοινωνική συνοχή και ευκαιρίες , αναγνωρίζονται ως επίτευξη οικονοµικής τα θεµελιώδη στοιχεία για την αποτελεσµατικότητας και υψηλότερων επιπέδων ευηµερίας. Οι τεχνολογικές εξελίξεις. Η Ευρώπη πρέπει να διασφαλίσει ότι το κοινωνικό της µοντέλο έχει την ευελιξία και την ευρωστία που απαιτείται για να ανταποκριθεί αποτελεσµατικά σε αυτές τις νέες προκλήσεις και ταυτόχρονα ότι κινείται προς τους στόχους της µεγαλύτερης ανταγωνιστικότητας και της συνοχής. Οι οικονοµικές και κοινωνικές εξελίξεις µπορούν να εξετασθούν στο πλαίσιο τριών την πεδίων που παρουσιάζουν πρωταρχικό ενδιαφέρον για τη χάραξη πολιτικής : αυξανόµενη µακροοικονοµική µας αλληλεξάρτηση τις δεσµεύσεις και τη συνεργασία µας για τα θέµατα της απασχόλησης και τις συνεχείς εργασίες µας για την προώθηση της κοινωνικής προόδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση Αυτοί οι τρεις παράγοντες. συνδέονται στενά και δεν µπορούν να θεωρηθούν ως µεµονωµένοι στόχοι. · Η Ένωση και τα κράτη µέλη βρίσκονται µπροστά σε ένα τρίπτυχο αλληλένδετων πολιτικών στόχων να διαµορφώσουν για τη νέα δεκαετία και πέρα από αυτή µια : ένα παραγωγικό εργατικό δυναµικό και ένα δυναµική ευρωπαϊκή οικονοµία κοινωνικό περιβάλλον που θα είναι αποτελεσµατικό και στο οποίο θα εντάσσονται όλοι. , οικονοµική Η έκτακτη σύνοδος κορυφής της Λισσαβώνας µε θέµα προς µια Ευρώπη της καινοτοµίας και της µεταρρύθµιση και κοινωνική συνοχή γνώσης αποτελεί µια ευκαιρία για να αναγνωριστεί η σηµασία που έχουν οι δεσµοί µεταξύ αυτών των διαφόρων πτυχών στην πορεία προς µια συνεκτική ευρωπαϊκή κοινωνία µε θέσεις εργασίας καλύτερης ποιότητας και βιώσιµη οικονοµική µεγέθυνση Απασχόληση « » - ,. 4 ΘΕΜΕΛΙΩ∆ΕΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 2. Η Ευρώπη αλλάζει ως προς τη δοµή του πληθυσµού της Η µεταβαλλόµενη ισορροπία της δοµής ως προς την ηλικία και το φύλο και οι σχετικές συνέπειες για τις γενιές έχουν επίσης αντίκτυπο στην ανθρώπινη συµπεριφορά Σε ορισµένες. περιπτώσεις οι αλλαγές αυτές γίνονται τόσο γρήγορα που µπορεί να έχουν σοβαρότατες συνέπειες σε ό τι αφορά τη δηµιουργία νέων κοινωνικών αναγκών και , τον αντίκτυπο στην προσφορά των κοινωνικών υπηρεσιών. Προκειµένου να διασφαλιστεί η οικονοµική µεγέθυνση της Ευρώπης και η ανταγωνιστικότητά της σε παγκόσµιο επίπεδο στο µέλλον αποκτά όλο και , µεγαλύτερη σηµασία να ληφθούν υπόψη οι κοινωνικές εξελίξεις στο συνολικό πλαίσιο πολιτικής. Ποιες είναι οι κυριότερες εξελίξεις ; 2. 1. η πληθυσµιακή ισορροπία Η γήρανση του ευρωπαϊκού πληθυσµού. µεταβάλλεται ταχύτατα ως αποτέλεσµα δύο κύριων δηµογραφικών εξελίξεων Στα. περισσότερα κράτη µέλη της ΕΕ εµφανίζεται µείωση των ποσοστών και της γονιµότητας και της θνησιµότητας γεννιούνται λιγότερα παιδιά και οι άνθρωποι ζουν περισσότερο και καλύτερα Το αποτέλεσµα είναι ένας. », µια γενική τάση που έχει επιταχυνθεί µε τη µεταπολεµική θεαµατική αύξηση των Η τάση αυτή θα συνεχιστεί για αρκετές δεκαετίες γεννήσεων πληθυσµός που γηράσκει « Στην Ευρώπη , : ("baby boom"). κλειδιά εκατοµµύρια περίπου ο αριθµός των παιδιών που γεννήθηκαν Παραθέτουµε ορισµένα στοιχεία : - πρόκειται για ένα νέο σε στην ΕΕ µειώθηκε το 4 1998 το συνολικό ποσοστό γονιµότητας για την Πράγµατι µεταπολεµικό χαµηλό ρεκόρ. , και είναι σήµερα ένα από τα ΕΕ µειώθηκε από το σε το 1,45 1998, 1960 Κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου χαµηλότερα ποσοστά γονιµότητας στον κόσµο. στον πληθυσµό αυξήθηκε από ετών και άνω η αναλογία των ηλικιωµένων σε χρόνια θα είναι διπλάσιος ο αριθµός των ηλικιωµένων το Όλα δείχνουν ότι η τάση αυτή θα συνεχιστεί και τον επόµενο αιώνα. 11% Σε δέκα σε σχέση µε εκατοµµύρια εκατοµµύρια 16%. 2,59 (65 (69 ) ) - 1960 (34 ). 40% 30% 20% 10% 0% -10% ∆ηµογραφικές αλλαγές στις κύριες ηλικίες. Σύγκριση 1998-2010 31% 15% 11% -3% 0-14 -7% 15-24 -2% 25-49 50-64 65-79 80+ 5. Το Σηµειώθηκε σχετική επιβράδυνση της αύξησης του πληθυσµού στην Ένωση τα τελευταία το ποσοστό αδρής αύξησης του πληθυσµού ήταν χρόνια 1998, σύγκριση µε τον ετήσιο µέσο όρο των φυσικής αύξησης 35 άτοµα σε 2 Την ίδια περίοδο το ποσοστό σε περίπου ανά η διεθνής µετανάστευση 0,8 απέκτησε ταχύτατα σηµασία ως ο µείζων καθοριστικός παράγοντας για την αύξηση του πληθυσµού όλο που το µερίδιό της µειώθηκε στη διάρκεια των τελευταίων τεσσάρων , ένα από τα υψηλά µεταπολεµικώς ποσοστά ετών οι γεννήσεις µείον θάνατοι Από τα µέσα της δεκαετίας του Εάν δεν υπήρχε µεταναστευτικό πλεόνασµα Η συµβολή της ήταν σχεδόν και µειώθηκε ελαφρά σε µειώθηκε σταθερά από 1960. και µετά στη δεκαετία του 75% το 1998. 1980 1000 1000 παρ ανά το το 8 8 ’ ( ). , – πληθυσµοί της Ελλάδας 1995 – της Ιταλίας και της Σουηδίας θα έφθιναν. 1998. 62% , , µε σηµαντικές αλλαγές στη δοµή των νοικοκυριών … 2. 2. Οι αλλαγές στο είδος του νοικοκυριού και το µέγεθος και τη δοµή της οικογένειας ήταν Οι άνθρωποι παντρεύονται όλο και λιγότερο και σε µεγαλύτερη επίσης πολύ σηµαντικές. ηλικία Τα διαζύγια είναι τι στο παρελθόν συχνότερα από ό Επιπλέον επιλέγουν να κάνουν παιδιά σε µεγαλύτερη ηλικία. …. ,. Συνδυαζόµενες µε τα χαµηλά ποσοστά γονιµότητας οι αλλαγές αυτές δείχνουν αποµάκρυνση , από το συµβατικό µοντέλο του παντρεµένου ζευγαριού µε παιδιά προς µορφές νοικοκυριών τα νοικοκυριά µε µικρότερο µέγεθος και ευµετάβλητες , ενός ατόµου και οι µονογονεϊκές οικογένειες. όπως είναι τα ζευγάρια χωρίς παιδιά , , δεδοµένου του αυξηµένου προσδόκιµου ζωής , δεν είναι ασυνήθιστο να συναντάµε Ωστόσο ενώ µε την αυξανόµενη δηµογραφική τρεις ή και τέσσερις γενιές εν ζωή ταυτόχρονα , Μέσα στην οικογένεια είναι γήρανση αυτό θα συµβαίνει στο µέλλον όλο και πιο συχνά. όταν αυτοί έχουν ανάγκη συνήθως η γυναίκα εκείνη που φροντίζει τους ηλικιωµένους , καθώς στις Στο µέλλον το βάρος αυτής της ευθύνης είναι πιθανόν να αυξηθεί φροντίδας ,. µικρές οικογένειες αυτό σηµαίνει ότι τα καθήκοντα αυτά κατανέµονται σε λιγότερα άτοµα Η. εξέλιξη αυτή θα αυξήσει την πίεση για την ανάγκη εξωτερικών µορφών κοινωνικής στήριξης. Η συµµετοχή των γυναικών στην αµειβόµενη εργασία εξακολουθεί να αυξάνεται 2. 3. … Μια σηµαντική τάση στις συµπεριφορές ήταν ο µεταβαλλόµενος ρόλος των γυναικών στην Τις προηγούµενες δεκαετίες παρατηρήθηκε µεγαλύτερη οικονοµική και κοινωνική ζωή. σύγκλιση µεταξύ των µοντέλων εκπαίδευσης και απασχόλησης για τους άνδρες και τις Περισσότερες γυναίκες εισήλθαν στην αµειβόµενη απασχόληση και κατοχύρωσαν γυναίκες περισσότερα εξατοµικευµένα κοινωνικά δικαιώµατα Το κατωτέρω γράφηµα δείχνει την. αύξηση της αναλογίας των γυναικών στην απασχόληση µεταξύ και. 1987 1998. 6 Ποσοστό συµµετοχής των γυναικών στην απασχόληση και 1998 1987 , 1987 1998 % * 60 50 40 30 20 10 0 EU15* B DK D* EL E F IRL* I L NL A P FIN S UK ∆ Ο. (*) Πηγή το Γ. το Για την στοιχεία αντί 1987, D 1998. IRL 1997 1998 Έρευνα Εργατικού ∆υναµικού της ΕΕ και ΟΟΣΑ :Eurostat-. Ωστόσο , οι γυναίκες αντιµετωπίζουν ακόµα ειδικά προβλήµατα σε ό , Σε ευρωπαϊκό επίπεδο αυτή η αυξανόµενη συµµετοχή των γυναικών το πιθανότερο είναι να συνεχιστεί τι αφορά την τις αποδοχές και τον ίση πρόσβαση στην αγορά εργασίας αρµονικό συνδυασµό επαγγελµατικής και οικογενειακής ζωής όλο που οι καθαρές. πρόσθετες θέσεις εργασίας που δηµιουργήθηκαν την τελευταία δεκαετία καλύφθηκαν σχεδόν αυτή η αύξηση δεν µπόρεσε να καλύψει τον αυξανόµενο αριθµό των όλες από γυναίκες , τα ποσοστά απασχόλησης για τις γυναίκες γυναικών που επιθυµούν να εργαστούν. Επιπλέον µια στις τρεις παραµένουν συστηµατικά χαµηλότερα από ό ενώ το αντίστοιχο ποσοστό γυναίκες στην ΕΕ εργάζεται µε σύµβαση µερικής απασχόλησης για τους άνδρες είναι µόνο την επαγγελµατική σταδιοδροµία Παρ τι αυτά για τους άνδρες. Συνεπώς , ’ , , , , 6%. αλλά ορισµένες ανισότητες παραµένουν … παρά την πρόοδο που επετεύχθη τα τελευταία τι αφορά τις αποδοχές , Το 2. 4. χρόνια Σε ό , , τι αφορά θέσεις εργασίας που παραµένουν ακόµα σηµαντικές ανισότητες , κατά µέσο όρο οι ακαθάριστες µηνιαίες αποδοχές µιας απαιτούν υψηλά προσόντα Οι µικρότερες διαφορές γυναίκας ήταν 26% το Λουξεµβούργο τα ανατολικά κρατίδια της Γερµανίας συναντώνται στο Βέλγιο , και τη Σουηδία Συνήθως οι διαφορές αυτές στις αποδοχές εξηγούνται από το γεγονός ότι οι γυναίκες τείνουν να υπερεκπροσωπούνται στους τοµείς όπου οι θέσεις εργασίας είναι χαµηλά αµειβόµενες λιγότερες από τις αποδοχές ενός άντρα. τη ∆ανία , ιδίως σε ό , 1995, 20 ,. , η δοµή των ανισοτήτων στις αποδοχές κατά ηλικία δείχνει ότι οι διαφορές στις Επιπλέον αµοιβές µεταξύ ανδρών και γυναικών αυξάνονται ταχύτατα µε την ηλικία Αυτό οφείλεται κυρίως στη δοµή της απασχόλησης των γυναικών µεγαλύτερης ηλικίας που συγκεντρώνονται σε χαµηλότερα αµειβόµενες µη επιτελικές θέσεις εργασίας από το µέσο όρο. Όλο και µεγαλύτερη συµµετοχή στις κοινωνικές δραστηριότητες 2. 5. Ο εθελοντισµός είναι µια µορφή κοινωνικής συµµετοχής και δέσµευσης σε µια τοπική Παρόλο που δεν υπάρχουν στοιχεία για την πραγµατική κοινότητα οµάδα ή οργάνωση. οι διαθέσιµες πληροφορίες έκταση των εθελοντικών δραστηριοτήτων στα κράτη µέλη δείχνουν ότι είναι εκτεταµένες και αυξάνονται ,. ,. άτοµα σε όλη την Ευρώπη κατέληξε στο συµπέρασµα ότι Μια έρευνα µε αντικείµενο ένας στους τέσσερις Ευρωπαίους αναλαµβάνει µη αµειβόµενη εργασία για φιλανθρωπικούς εθελοντικές σκοπούς και συµµετέχει σε οµάδες Οι πλέον δηµοφιλείς 20. 000 εθελοντών. 7 δραστηριότητες είναι ο αθλητισµός και η ψυχαγωγία , εκπαιδευτικές και πολιτιστικές δραστηριότητες νέων. , οι οι υπηρεσίες πρόνοιας και η εργασία των οι θρησκευτικές οµάδες , οι εθελοντές Χαρακτηριστικό τους τι αφορά τη συµµετοχή του πολίτη στα Η έρευνα έδειξε ότι τα άτοµα αυτά εµφανίζουν επίσης σηµαντικά υψηλότερα επίπεδα Ο εθελοντισµός δεν αποτελεί τυπικό δείγµα του πληθυσµού στο σύνολό του είναι συνήθως άτοµα µέσης ηλικίας , είναι επίσης ότι είναι πολύ ευαισθητοποιηµένοι σε ό , κοινά ψυχολογικής ευεξίας από ό , µε καλύτερο επίπεδο µόρφωσης. τι ο πληθυσµός γενικά. :. ΟΙ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ∆ΙΑΒΙΩΣΗΣ ΣΗΜΕΡΑ 3. Οι τάσεις που περιγράψαµε παραπάνω έχουν σηµαντικό αντίκτυπο στις συνθήκες διαβίωσης Οι συνολικές συνθήκες διαβίωσης µπορούν να συσχετισθούν µε των ευρωπαίων πολιτών µεγάλο εύρος µεταβλητών Στο τµήµα αυτό επιλέγονται ορισµένες από τις θεµελιώδεις. πτυχές που αναπτύσσονται στο έγγραφο ειδικότερα η εργασία « το ύψος του εισοδήµατος και η εκπαίδευση Η κοινωνική κατάσταση στην ΕΕ το 2000»,. , ∆ιαθέσιµο εισόδηµα : η απασχόληση παραµένει η κύρια πηγή 3. 1. Κατά µέσο όρο το εργασία και αυτοαπασχόληση οικογένειες , , οµάδες που κινδυνεύουν περισσότερο από τις άλλες να έχουν χαµηλό εισόδηµα. του διαθέσιµου εισοδήµατος απορρέει από την εργασία Όσον αφορά την κατανοµή του εισοδήµατος , µισθωτή ( οι µονογονεϊκές τα άτοµα που ζουν µόνα τους και οι άνεργοι είναι οι οι πολύτεκνες οικογένειες 70% ). Οι ανισότητες ως προς το εισόδηµα έχουν αυξηθεί στα περισσότερα κράτη µέλη ύστερα από µια µείωση που σηµειώθηκε στις δεκαετίες πριν από το 3. 2. Η συνολική εισοδηµατική ανισότητα αυξήθηκε στα περισσότερα κράτη µέλη την περίοδο αλλά η 1980-1995 Οι ανισότητες ως προς το πρόσφατη αύξηση της ανισότητας αυτής δεν είναι καθολική. εισόδηµα συνδέονται στενά µε τους κινδύνους κοινωνικού αποκλεισµού και τις κακές Εάν οι ανισότητες ως προς το εισόδηµα διευρυνθούν όπως αναµένεται συνθήκες διαβίωσης , το ποσοστό των ατόµων που αποτελούν τις οµάδες χαµηλού εισοδήµατος όπως οι , Οι οµάδες χαµηλού ηλικιωµένοι και οι µονογονεϊκές οικογένειες Τείνουν να έχουν κακής ποιότητας υγεία και µικρότερη εισοδήµατος είναι ευάλωτες Αυτό µπορεί να αυξήσει τη ζήτηση των υπηρεσιών πρόσβαση στην υγειονοµική περίθαλψη. των συστηµάτων πρόνοιας. θα αυξηθεί και αυτό. 1980,. , αλλά η κοινωνική πρόνοια µειώνει τις ανισότητες το … ανέρχονταν στο 3. 3. του κοινοτικού Οι δαπάνες για την κοινωνική προστασία το 28,7 % δαπανάται για συντάξεις ΑΕγχΠ σε σύγκριση µε 25,4% Τα υψηλότερα ποσοστά συναντώνται στα τρία σκανδιναβικά και υγειονοµική περίθαλψη. κράτη µέλη την Ιρλανδία και την Πορτογαλία ενώ στην Ελλάδα , οι δαπάνες για καταγράφονται τα χαµηλότερα ποσοστά (19-23%). την κοινωνική προστασία τείνουν να συγκλίνουν στα κράτη µέλη και οι µεγαλύτερες αυξήσεις τα τελευταία χρόνια παρατηρούνται στις χώρες που είχαν τα χαµηλότερα επίπεδα δαπανών. Παρά τις διαφορές αυτές , την Ισπανία , Ο κύριος όγκος τους (32-35%), (63%) 1990. 1996 Οι κοινωνικές παροχές εξαιρουµένων των συντάξεων , σε όλα τα κράτη µέλη αλλά σε διαφορετικό βαθµό. και του την Ιταλία και την Πορτογαλία : µεταξύ του 7% , 15%. µειώνουν το ποσοστό των φτωχών » « Η µείωση είναι µικρότερη στην Ελλάδα , Σε κανένα άλλο κράτος µέλος 8 δεν είναι µικρότερη από οι δύο χώρες έχουν το χαµηλότερο παροχών. 25%, ενώ στη ∆ανία και τις Κάτω Χώρες ανέρχεται στο αυτές ύστερα από την καταβολή των 60% - ποσοστό φτώχειας « » Στην Ιρλανδία και το Ηνωµένο Βασίλειο µεγάλο είναι το ποσοστό των ατόµων που ζουν µε χαµηλά ισοδύναµα εισοδήµατα τόσο πριν όσο και µετά την καταβολή των παροχών Ωστόσο , το µεγαλύτερο ποσοστό αυτών που βρίσκονται σε ύστερα από την καταβολή των παροχών , κατάσταση φτώχειας το έχει η Πορτογαλία Το γεγονός ότι στην Ιταλία το ποσοστό των παρά τη χαµηλή επίπτωση που έχουν οι φτωχών « » εξηγείται από το ότι η Ιταλία έχει το χαµηλότερο ποσοστό φτώχειας πριν κοινωνικές παροχές από την καταβολή παροχών βρίσκεται κοντά στο µέσο όρο της ΕΕ , ,. Ποσοστό πληθυσµού µε χαµηλό εισόδηµα πριν και µετά τις κοινωνικές εκροές , πλην των συντάξεων 0% 25% P E D A L F DK EL I NL IRL 50% B UK 75% Πριν τις εκροές 10 20 30 40 % % 40 ές ο εκρ τις ετά Μ 30 20 10 0 0 Τα συστήµατα κοινωνικής πρόνοιας έχουν σηµαντικό ρόλο να διαδραµατίσουν σε όλη την στη ζωή των ατόµων και των οικογενειών και διαγράφουν την εξέλιξη Ευρωπαϊκή Ένωση , της κοινωνίας και της οικονοµίας Ο ρόλος τους στην ανακατανοµή του εισοδήµατος θα. συνεχίσει να έχει κρίσιµη σηµασία στο µέλλον. υπάρχουν και περιφερειακές ανισορροπίες. 3. 4. Τα υπάρχοντα στοιχεία δείχνουν ότι οι περιφέρειες της ΕΕ δεν επηρεάζονται όλες το ίδιο από τις δηµογραφικές τάσεις και τις οικονοµικές αλλαγές Αυτός ο ασύµµετρος κοινωνικο -. οικονοµικός αντίκτυπος έρχεται να προστεθεί στον ήδη διαφοροποιηµένο χάρτη των περιφερειών Οι διαφορές στα δηµογραφικά και οικονοµικά χαρακτηριστικά των περιφερειών συνεπάγονται ότι πρέπει να δοθεί έµφαση στην περιφερειακή διάσταση στον τοµέα της οικονοµικής πολιτικής κοινωνικο -. Εκπαίδευση ο δρόµος για καλύτερες συνθήκες ζωής για τον καθένα : 3. 5. Η εκπαίδευση διαδραµατίζει σηµαντικό ρόλο στη διαµόρφωση των γενικών συνθηκών ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη ότι έχει επίδραση στις επαγγελµατικές ευκαιρίες και διαβίωσης στη διαµόρφωση του ύψους του εισοδήµατος Οι πολίτες που έχουν υψηλό µορφωτικό. επίπεδο έχουν µεγάλες πιθανότητες να απολαύσουν καλύτερες συνθήκες διαβίωσης. , 9 Τα υψηλότερα προσόντα τείνουν να µειώνουν τον κίνδυνο της ανεργίας 3. 6. Γενικά πιθανότητες ανεργίας σε όλα τα κράτη µέλη. ανεργίας των ατόµων που έχουν πτυχίο τριτοβάθµιας εκπαίδευσης βρισκόταν στο το υψηλότερο µορφωτικό επίπεδο τείνει να µειώνει , Στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 15 , αν και σε διαφορετικό βαθµό , τις το ποσοστό το για τα άτοµα που είχαν ολοκληρώσει τον για τα άτοµα που είχαν 6% ενώ το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 10% 1997, ανώτερο κύκλο της δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης και ολοκληρώσει µόνο την υποχρεωτική εκπαίδευση 14% …. Ποσοστά ανεργίας κατά φύλο και µορφωτικό επίπεδο , ΕΕ -15, 1997 18 16 14 12 10 8 6 4 2 0 Επίπεδο χαµηλότερο του δεύτερου κύκλου δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης ∆εύτερος κύκλος δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης Τριτοβάθµια εκπαίδευση Άνδρες Γυναίκες και να αυξάνουν τις αποδοχές … 3. 7. Οι αποδοχές είναι συνήθως υψηλότερες για τα άτοµα που έχουν περισσότερα προσόντα Σε όλα τα κράτη µέλη οι εργαζόµενοι πλήρους απασχόλησης που έχουν ολοκληρώσει την τριτοβάθµια εκπαίδευση κερδίζουν περισσότερα κατά µέσο όρο από εκείνους που έχουν Η διαφορά είναι πάνω ολοκληρώσει τον ανώτερο κύκλο της δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης. Η διαφορά από των αποδοχών µεταξύ εκείνων που έχουν ολοκληρώσει τον ανώτερο κύκλο της τριτοβάθµιας εκπαίδευσης και εκείνων που έχουν ολοκληρώσει τον πρώτο κύκλο της δευτεροβάθµιας στις περισσότερες χώρες και αµελητέα στην εκπαίδευσης ήταν µάλλον µικρότερη Ελλάδα στην Πορτογαλία. τη Γαλλία και την Αυστρία και στη Γερµανία (10-20%) 100% 50%. , τη Γαλλία , την Ιρλανδία και τη Φινλανδία. , Η νέα γενιά έχει καλύτερα εφόδια. 3. 8. Το µορφωτικό επίπεδο του πληθυσµού έχει βελτιωθεί σηµαντικά τα τελευταία τριάντα Εάν συγκρίνουµε το ποσοστό των ατόµων που εγκαταλείπουν σήµερα το χρόνια εκπαιδευτικό σύστηµα µε το ίδιο ποσοστό στις παλαιότερες γενιές είναι δυνατόν να , των ατόµων το παρακολουθήσουµε τις τάσεις σε µακροχρόνια προοπτική. 1997, ηλικίας είχε ολοκληρώσει µόνο τον πρώτο κύκλο της δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης στην ηλικιακή οµάδα των Το ποσοστό αυτό µειώθηκε σε νέων ηλικίας ετών στην ΕΕ των 55-64 59% 32% Το 15. 25-34. Οι βελτιώσεις αυτές µπορούν να εξηγηθούν από το γεγονός ότι αυξήθηκαν οι περίοδοι υποχρεωτικής εκπαίδευσης µεγάλωσε το εύρος των θεµάτων που διδάσκονται στα σχολεία , Ωστόσο αλλά και χάρη στην πρόσφατη προώθηση στρατηγικών για τη δια βίου µάθηση εξακολουθούν να υφίστανται δυσκολίες για την πρόσβαση στις κατάλληλες εκπαιδευτικές οι οικογένειες υπηρεσίες για ορισµένες κοινωνικές οµάδες , Οι χαµηλού εισοδήµατος µε µικρά παιδιά οµάδες αυτές έχουν µεγάλες πιθανότητες να ζουν κάτω από κακές συνθήκες διαβίωσης και , Καθώς η Ευρώπη βαδίζει τέλος τα άτοµα µε ειδικές ανάγκες όπως για παράδειγµα οι νέοι διατρέχουν µεγαλύτερο κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισµού. οι µετανάστες ,. , , ,. 10 προς µια κοινωνία που θα βασίζεται στη γνώση κοινωνικών οµάδων µπορεί να γίνουν ακόµα πιο έντονες. , αυτές οι ειδικές ανάγκες ορισµένων 11 ΑΠΑΝΤΩΝΤΑΣ ΣΤΙΣ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ 4. Στο τµήµα αυτό σκιαγραφούνται οι κυριότερες ανάγκες στον τοµέα των κοινωνικών υπηρεσιών σε σχέση µε τις τάσεις που περιγράφονται στα προηγούµενα κεφάλαια. 4. 1. Η συρρίκνωση της συµµετοχής εργαζοµένων µεγαλύτερης ηλικίας και το µέλλον της απασχόλησης 1986 και του Μεταξύ του εργατικό δυναµικό µειώθηκε περισσότερο από αντίστοιχο ποσοστό για τις γυναίκες αυξήθηκε ελαφρώς κατά το σηµείο αφετηρίας ήταν χαµηλότερο. το ποσοστό των ανδρών ηλικίας 1997, 4 6 εκατοστιαίες µονάδες. που συµµετείχαν στο Αντιθέτως το αν και 55-64 ποσοστιαίες µονάδες , , τι αφορά τον πληθυσµό θα τροποποιήσουν τη δοµή και το Οι µελλοντικές αλλαγές σε ό , πράγµα που µε τη σειρά του µπορεί να αυξήσει περαιτέρω τα µέγεθος του πληθυσµού ποσοστά εξάρτησης των ατόµων µεγαλύτερης ηλικίας και τις κοινωνικές δαπάνες Με τη. εάν η Ένωση διατηρήσει τα τρέχοντα ηλικιακά όρια γήρανση του εργατικού δυναµικού , πρώιµης συνταξιοδότησης θα σηµειωθεί έλλειµµα εργατικού δυναµικού και θα επιδεινωθούν , σηµαντικά οι επιβαρύνσεις που σχετίζονται µε την εξάρτηση της τρίτης ηλικίας Ο κύριος λόγος για τα χαµηλά ποσοστά απασχόλησης των ανδρών που έχουν περάσει µια κάποια Πράγµατι µια έρευνα του Ευρωβαροµέτρου ηλικία είναι η βιοµηχανική αναδιάρθρωση. έδειξε ότι τουλάχιστον το των εργαζοµένων που συνταξιοδοτήθηκαν πρόωρα θεωρεί την έξοδό του από την αγορά εργασίας ως µη εκούσια σε µεγάλο βαθµό και θα ήθελε να Ένας µεγάλος αριθµός υγιών ατόµων που συνεχίσει να εργάζεται µε κάποια ιδιότητα. διανύουν την πέµπτη και έκτη δεκαετία της ζωής τους θα ήθελαν να συνεχίζουν να εργάζονται µε κάποια µορφή εργασίας ή να συνεχίσουν να έχουν κάποιο είδος ανάµειξης στα κοινά αφότου τελειώσει επίσηµα ο επαγγελµατικός τους βίος 40%. απαιτείται Για να παραµένουν ενεργά όλο και περισσότερα άτοµα µεγαλύτερης ηλικίας , επένδυση στις δεξιότητές τους και παροχή κινήτρων Η εργασία σε πρωτοβουλίες τοπικής. εµβέλειας και σε επιχειρήσεις του τριτογενούς τοµέα είναι ένα πεδίο όπου τα άτοµα µεγαλύτερης ηλικίας παραµένουν ενεργά και αυτό θα µπορούσε να γίνεται σε µεγαλύτερο Εάν γίνει αυτό θα µπορέσουν ίσως να ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις για παράταση του βαθµό ενεργού βίου και σταδιακή συνταξιοδότηση. Ανθρώπινοι πόροι ακρογωνιαίος λίθος για την κοινωνία της γνώσης : 4. 2. Μέσα στο γενικότερο πλαίσιο µιας κοινωνίας βασισµένης στη γνώση είναι σαφές ότι τα , εκπαιδευτικά συστήµατα και τα συστήµατα διά βίου µάθησης σε όλη την Ένωση θα χρειαστεί να ανταποκριθούν στις εξελισσόµενες ανάγκες της κοινωνίας σε ένα ταχύτατα µεταβαλλόµενο περιβάλλον ώστε να διασφαλιστεί η δυνατότητα πρόσβασης στην Παρά τη σηµαντική πρόοδο στην αύξηση του εκπαίδευση για όλες τις κοινωνικές οµάδες. ορισµένες κοινωνικές οµάδες συνεχίζουν να µορφωτικού επιπέδου τις τελευταίες δεκαετίες , διατρέχουν τον κίνδυνο να λάβουν ανεπαρκή εκπαίδευση των νέων. ετών δεν συνεχίζουν την εκπαίδευση µε αποτέλεσµα να διαθέτουν ηλικίας Ο κίνδυνος ανεργίας πιστοποιητικό σπουδών χαµηλότερο από τη δευτεροβάθµια εκπαίδευση. και κοινωνικού αποκλεισµού που υφίσταται γι αυτήν την οµάδα αποτελεί µείζον µέληµα της κοινωνικής πολιτικής. Εκτός από τους νέους , οικογένειες µε χαµηλό εισόδηµα και µικρά παιδιά , άλλες οµάδες που βρίσκονται σε µειονεκτική θέση όπως είναι οι οι τα άτοµα µε ειδικές ανάγκες Για παράδειγµα 18-24 22% το , , ' 12. όπως είναι η ικανότητα επικοινωνίας ικανότητες ανάληψης ευθυνών τις δυνατότητες µετανάστες και άλλες µειονότητες αντιµετωπίζουν παρόµοιους κινδύνους Αυτές οι οµάδες. του πληθυσµού χρειάζονται υποστήριξη σε πολλά και διαφορετικά επίπεδα και η υποστήριξη αυτή σπάνια παρέχεται από το επίσηµα εκπαιδευτικά συστήµατα οι οµάδες αυτές Πρώτον , χρειάζονται µια ευκαιρία να αποκτήσουν ορισµένες κοινωνικές δεξιότητες που απαιτούνται στον εργασιακό χώρο αρχηγικές συλλογικής εργασίας , ∆εύτερον υπάρχει ανάγκη για πρακτική ικανότητες και επαγγελµατικής σταδιοδροµίας που να πληροφόρηση σχετικά µε ανταποκρίνονται στα ενδιαφέροντά τους και τις ικανότητές τους Πολλά άτοµα από αυτές τις. οµάδες επισηµαίνουν ότι η επιλογή της κατάλληλης επαγγελµατικής δραστηριότητας είναι στην πράξη το πιο δύσκολο έργο που πρέπει να φέρουν σε πέρας και ότι όλα φαίνεται να παίρνουν το δρόµο τους από τη στιγµή που έχει ληφθεί η απόφαση Τρίτον για να. αποφευχθεί ο φαύλος κύκλος έχει ζωτική σηµασία να δεν έχεις πείρα , " προσφερθεί στις οµάδες αυτές η ευκαιρία να αποκτήσουν πραγµατική εµπειρία σε ένα εργασιακό χώρο περνώντας από διάφορες θέσεις εργασίας και καθήκοντα. δεν βρίσκεις δουλειά " , , ,. ένα όλο και µεγαλύτερο µέρος κυρίως εργάτες εργαζόµενοι Επιπλέον , προσωρινά απασχολούµενοι και µεγαλύτερης ηλικίας , εργαζόµενοι µερικής απασχόλησης αντιµετωπίζουν µεγάλες δυσκολίες εφόσον δεν ανήκουν στις παραδοσιακές στοχευόµενες οµάδες των υφιστάµενων συστηµάτων επαγγελµατικής κατάρτισης Στο µέλλον οι στρατηγικές για τη διά βίου µάθηση πρέπει να είναι καλύτερα. προετοιµασµένες να ανταποκριθούν σ αυτοαπασχολούµενοι , του εργατικού δυναµικού αυτές τις νέες ανάγκες ) ( , ’. Οι σχέσεις µεταξύ των γενεών και η πρόκληση της γήρανσης 1995 2010, 1960 (34 4. 3. Από το Έως το ό εκατοµµύρια τι το ). , ετών και άνω θα αυξηθεί κατά µάλλον η µεγαλύτερη αύξηση είναι ακόµα πιο έντονη. θα αυξηθεί κατά την Ελλάδα Στο Βέλγιο , αναµένεται να σηµειωθεί η µεγαλύτερη αύξηση 13% (24%). 36%. η εξάρτηση αυξάνει πάλι λόγω της δηµογραφικής γήρανσης του πληθυσµού. από θα είναι διπλάσιος ο αριθµός των ηλικιωµένων ατόµων εκατοµµύρια Ακόµα και την επόµενη δεκαετία ο αριθµός των ατόµων (69 ) Την τελευταία δεκαετία ο αριθµός των περίπου στην ΕΕ των Η αύξηση του πληθυσµού ηλικίας 15. 65 Στη Γερµανία θα παρατηρηθεί ετών και άνω 80 πολύ ηλικιωµένων ατόµων " " την Ιταλία και το Λουξεµβούργο τη Γαλλία , , (50%). 13 Μέγεθος και ποσοστό συµµετοχής των νέων των ηλικιωµένων (0-14) στο συνόλο του πληθυσµού και (65+). τ α εκ ε Σ 140 120 100 80 60 40 20 0 εκατ. 46,8 13,3 % εκατ. 57,1 15,4 % εκατ. 68,8 17,9 % εκατ. 82,4 23,5 % εκατ. 65,4 17,6 % εκατ. 62,2 16,1 % 1975 1995 2010 65+ 0-14 Παρ ανάγκη µακροπρόθεσµης φροντίδας , µακροχρόνια φροντίδα των ηλικιωµένων όλο που δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία για τον αριθµό των ηλικιωµένων που έχουν στην έκθεσή της για τη των ατόµων ηλικίας η Ευρωπαϊκή Επιτροπή , εκτιµά ότι έως και ' (1998), ετών και άνω εξαρτώνται άµεσα από συνεχή κοινωνική φροντίδα και περίπου το 5% 65 έχουν µερική εξάρτηση ατόµων ηλικίας Η εξάρτηση αυξάνεται κατακόρυφα µε την ηλικία : ετών και άνω έχουν άµεση εξάρτηση ενώ το µερική. το 10% 15% των 75 25%. Να ικανοποιηθεί η ανάγκη για παροχή φροντίδων , τόσο για τους νέους όσο και για τους ηλικιωµένους , 4. 4 Η ανάγκη των ηλικιωµένων για παροχή φροντίδων και οι µεγαλύτερες περίοδοι οικονοµικής αυξάνουν τις πιέσεις στα εξάρτησης Το φαινόµενο αυτό εγείρει ερωτήµατα για τον άτοµα που βρίσκονται σε ηλικία εργασίας. καταµερισµό δηµόσιας και ιδιωτικής ευθύνης και για τα όρια µεταξύ τους Η συζήτηση. επικεντρώνεται εν πολλοίς στο πώς θα µειωθούν οι εντάσεις στις σχέσεις µεταξύ των γενεών ενώ θα διασφαλίζονται υψηλής ποιότητας υπηρεσίες για την ικανοποίηση των αναγκών των µε δεδοµένο τις κοινωνικές τάσεις που Ωστόσο ατόµων που έχουν ανάγκη φροντίδας. παρατηρούνται το ζήτηµα των ατόµων που αναλαµβάνουν αυτήν την παροχή φροντίδων , , µπορεί να αποκτήσει µεγαλύτερη σηµασία ,. 4. 5. Να ληφθεί υπόψη η ισόρροπη εκπροσώπηση των φύλων στις θέσεις εργασίας καλύτερης ποιότητας … 15 χρόνια , όπως είναι η αύξηση της µερικής απασχόλησης οι γυναίκες θα είναι µάλλον η ∆εδοµένων των δηµογραφικών τάσεων τα τελευταία Ωστόσο οι καθιερωµένες µορφές κύρια πηγή αύξησης της προσφοράς εργατικού δυναµικού. διακριτικής µεταχείρισης στην αγορά εργασίας σε συνδυασµό µε τις πλέον πρόσφατες όπου είναι µεγαλύτερο το ποσοστό τάσεις ( , διαιωνίζουν τους στερεότυπους ρόλους των φύλων µε αποτέλεσµα οι των γυναικών γυναίκες να επωµίζονται το µεγαλύτερο µέρος από το βάρος της παροχής φροντίδων Καθώς. αυξάνεται η ζήτηση για την παροχή φροντίδων και όλο και πιο πολλές γυναίκες επιθυµούν να συµµετάσχουν στην αγορά εργασίας µπορούν να δηµιουργηθούν εντάσεις µεταξύ των οικογενειακών υποχρεώσεων και της αµειβόµενης εργασίας. ), , , 14 Έχει ήδη συντελεστεί µεγάλη πρόοδος αλλά το µεταβαλλόµενο µοντέλο της σύνθεσης του νοικοκυριού και των µορφών της οικογένειας µπορούν να προκαλέσουν νέες εντάσεις ο : επαγγελµατικός βίος και η οικογενειακή ζωή πρέπει να συνδυάζονται αρµονικά τόσο για τις γυναίκες όσο και για τους άνδρες Καινοτοµικά και βιώσιµα συστήµατα µπορεί να. συντελέσουν στην επίτευξη του συνδυασµού της εργασιακής ζωής µε τις ανάγκες των ώστε να εξασφαλιστεί ότι δεν µετατοπίζεται οικογενειών των νοικοκυριών και των ατόµων , ολόκληρο το βάρος της παροχής φροντίδας στις οικογένειες Τέλος η στροφή προς την. εξατοµίκευση των δικαιωµάτων µπορεί να βοηθήσει στην ισόρροπη εκπροσώπηση ανδρών και γυναικών και να µειώσει την πίεση στα συνταξιοδοτικά συστήµατα ,. 15 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 5. Στις προηγούµενες σελίδες , κατάσταση στην ΕΕ το προσδιορίστηκαν τα ζητήµατα που παρουσιάζουν ενδιαφέρον σε ό , πολιτικής για το µέλλον. Η κοινωνική σκιαγραφήθηκαν οι κυριότερες κοινωνικές εξελίξεις και τι αφορά τη χάραξη που βασίστηκαν στα ευρήµατα της έκθεσης 2000", " τις νέες µορφές εργασίας και οικογενειακής ζωής τις Ο ρυθµός των αλλαγών που συντελούνται σε σχέση µε την παγκοσµιοποίηση , δηµογραφικές αλλαγές τη µετάβαση σε , δηµιουργεί σοβαρές ανησυχίες για τη χάραξη της µια κοινωνία που θα βασίζεται στη γνώση κοινωνικής πολιτικής Η έκθεση αυτή παρουσιάζει µια συνολική εικόνα της τρέχουσας. κοινωνικής κατάστασης βάσει µιας εναρµονισµένης σειράς κοινωνικών δεικτών υψηλού επιπέδου τι αφορά τις κυριότερες κοινωνικές εξελίξεις τις αλλαγές στο , µέγεθος των νοικοκυριών και της δοµής της οικογένειας και το µεταβαλλόµενο ρόλο των , γυναικών στην οικονοµική και κοινωνική ζωή Με τον τρόπο αυτό παρέχει το πλαίσιο για την. ανάπτυξη της µελλοντικής κοινωνικής πολιτικής και συζήτησης µεταξύ των κρατών µελών. Παρέχει επίσης µια προοπτική εικόνα της κοινωνικής κατάστασης σε ό ειδικότερα τη δηµογραφική γήρανση. , , , , Το κύριο συµπέρασµα της έκθεσης είναι ότι , συνθηκών διαβίωσης προβλήµατα δηµιουργούν νέες και αυξανόµενες ανάγκες για κοινωνική υποστήριξη , την ανάληψη έγκαιρων και πρόσφορων πολιτικών ενεργειών. ενώ υπάρχει γενικότερη βελτίωση των ορισµένες οµάδες της κοινωνίας αντιµετωπίζουν ακόµα κοινωνικά οι δηµογραφικές τάσεις και οι τάσεις στη συµπεριφορά που θα απαιτήσουν , Την ίδια στιγµή ,. 16


title: Scambio di informazioni sulla qualità dell'aria.

eurovoc_concepts:
EU environmental policy
air quality
atmosphere
dissemination of EU information
exchange of information
public awareness campaign
quality of the environment


title: Komission direktiivi 2000/10/EY, annettu 1 päivänä maaliskuuta 2000, tehoaineen (fluroksipyyrin) sisällyttämisestä kasvinsuojeluaineiden markkinoille saattamisesta annetun neuvoston direktiivin 91/414/EY liitteeseen I (ETA:n kannalta merkityksellinen teksti)

eurovoc_concepts:
marketing
plant health product

formats: html pdf print

text: L 57/28 FI Euroopan yhteisöjen virallinen lehti 2. 3. 2000 KOMISSION DIREKTIIVI 2000/10/EY, annettu 1 päivänä maaliskuuta 2000, tehoaineen (fluroksipyyrin) sisällyttämisestä kasvinsuojeluaineiden markkinoille saattamisesta annetun neuvoston direktiivin 91/414/EY liitteeseen I (ETA:n kannalta merkityksellinen teksti) EUROOPAN YHTEISÖJEN KOMISSIO, joka ottaa huomioon Euroopan yhteisön perustamissopimuksen, joka toimi asetuksen (EY) N:o 933/94 mukaisesti kerto- muksen antavana jäsenvaltiona, jätti 27 päivänä syys- kuuta 1996 kyseisen arviointikertomuksen komissiolle. ottaa huomioon kasvinsuojeluaineiden markkinoille saattami- sesta 15 päivänä heinäkuuta 1991 annetun neuvoston direk- tiivin 91/414/ETY (1), sellaisena kuin se on viimeksi muutettuna komission direktiivillä 1999/80/EY (2), sen 6 artiklan 1 kohdan ja 8 artiklan 2 kohdan neljännen alakohdan, erityisesti ja sekä katsoo seuraavaa: (1) (2) (3) (4) Komission asetuksessa (ETY) N:o 3600/92 (3), sellaisena kuin se on viimeksi muutettuna asetuksella (EY) N:o 1972/1999 (4), säädetään direktiivin 91/414/ETY (jäljem- pänä ’direktiivi’) 8 artiklan 2 kohdassa tarkoitetun työoh- jelman, ensimmäisen vaiheen täytäntöönpanoa koske- vista yksityiskohtaisista säännöistä. Mainitun asetuksen mukaisesti komission asetuksessa (EY) N:o 933/94 (5), sellaisena kun se on viimeksi muutettuna asetuksella (EY) N:o 2230/95 (6), vahvistetaan arvioitavien kasvinsuoje- luaineiden tehoaineiden luettelo niiden sisällyttämiseksi mahdollisesti direktiivin liitteeseen I. Kyseiset tehoaineet olisi sisällytettävä mainittuun liittee- seen, jos voidaan olettaa, että niiden käytöllä ei ole haitallisia vaikutuksia ihmisten tai eläinten terveyteen tai haittavaikutuksia pohjaveteen ympäristölle. kohtuuttomia taikka Aine voidaan sisällyttää liitteeseen enintään kymmenen vuoden ajaksi. Direktiivin 8 artiklan 2 kohdan mukaan sen jälkeen, kun tehoaine on sisällytetty direktiivin liitteeseen I, jäsenval- tioiden on tarvittaessa myönnettävä, muutettava tai peruutettava tehoainetta sisältäviä kasvinsuojeluaineita koskevat luvat säädetyn määräajan kuluessa. Erityisesti ja 13 artiklan direktiivin 4 artiklan 1 kohdassa 1 kasvinsuojeluaineita koskevat luvat myönnetään ainoastaan tehoaineen liit- teeseen I sisällyttämiseen liittyvien edellytysten ja direk- tiivin liitteessä VI säädettyjen yhdenmukaisten periaat- teiden mukaisesti direktiivin 13 artiklassa säädetyt tieto- vaatimukset täyttävien asiakirjojen perusteella. edellytetään, kohdassa että (5) Fluroksipyyrin osalta vaikutukset ihmisten terveyteen ja ympäristöön on arvioitu asetuksessa (ETY) N:o 3600/92 annettujen säännösten mukaisesti ilmoituksen tekijöiden ehdottamien tiettyjen käyttötarkoitusten osalta. Saksa, (1) EYVL L 230, 19. 8. 1991, s. 1. (2) EYVL L 210, 10. 8. 1999, s. 13. (3) EYVL L 366, 15. 12. 1992, s. 10. (4) EYVL L 244, 16. 9. 1999, s. 41. (5) EYVL L 107, 28. 4. 1994, s. 8. (6) EYVL L 225, 22. 9. 1995, s. 1. (6) (7) (8) (9) Tarkastus kasvinsuojelukomiteassa. Jäsenvaltiot ja komissio ovat tarkastaneet kertomuksen pysyvässä on saatettu päätökseen 30 päivänä marraskuuta 1999 fluroksipyyriä koskevalla komission tarkastuskertomuk- saattaa sella. Ajoittain saattaa olla kertomus ajan tasalle teknisen ja tieteellisen kehityksen huomioon ottamiseksi. Tällaisessa tapauksessa edelly- tykset, fluroksipyyrin sisällyttämistä direktiivin 91/414/ETY liitteeseen I, on myös muutettava kyseisen direktiivin 6 artiklan 1 kohdan mukaisesti. Asiakirjat toimitettiin myös kasveja käsittelevään tiedekomiteaan lausuntoa varten. ja kertomuksesta saadut jotka koskevat välttämätöntä tiedot Tehdyistä arvioinneista on käynyt ilmi, että kyseistä tehoainetta sisältävien kasvinsuojeluaineiden voidaan yleisesti olettaa täyttävän direktiivin 5 artiklan 1 kohdan a ja b alakohdassa säädetyt edellytykset erityisesti tutkit- tujen käyttötarkoitusten osalta. Näin ollen on tarpeen sisällyttää kyseinen tehoaine liitteeseen I sen varmistami- seksi, että kaikissa jäsenvaltioissa fluroksipyyriä sisältäviä kasvinsuojeluaineita koskevien lupien myöntäminen, muuttaminen tai peruuttaminen voidaan järjestää direk- tiivissä säädetyllä tavalla ja ettei tämä toiminta enää lykkäänny. Kasveja käsittelevä tiedekomitea totesi lausunnossaan, että tiettyjen maaperässä ja vedessä esiintyvien fluroksi- pyyrin ympäristön kannalta on tarpeen vahvistaa lisätietojen avulla. hajoamistuotteiden turvallisuus Direktiivin 91/414/ETY 5 artiklan 5 kohdassa säädetään, että tehoaineen sisällyttämistä liitteeseen I voidaan tarkistaa milloin tahansa, jos on syytä epäillä, että sisäl- lyttämisperusteita ei enää täytetä. Näin ollen komissio tarkastelee liitteeseen I jos tarkastuskertomuksen 7 kohdassa edellytettyjen lisäko- keiden tulokset osoittavat, että mahdollisia haittavai- tai edellytettyjä lisätuloksia ja kutuksia on olemassa, tietoja ei ole toimitettu. sisällyttämistä uudelleen, (10) Kohtuullinen määräaika on tarpeen ennen tehoaineen sisällyttämistä liitteeseen I, ja asian- omaiset osapuolet voivat valmistautua sisällyttämisestä seuraaviin uusiin vaatimuksiin. Kohtuullinen määräaika on lisäksi tarpeen sisällyttämisen jälkeen, jotta jäsenval- tiot voivat panna direktiivin täytäntöön ja erityisesti jotta jäsenvaltiot 2. 3. 2000 FI Euroopan yhteisöjen virallinen lehti L 57/29 tarvittaessa muuttaa olemassa olevia lupia tai peruuttaa ne tai myöntää uusia lupia direktiivin 91/414/ETY sään- nösten mukaisesti. Olisi säädettävä pidemmästä ajanjak- sosta liitteessä III tarkoitetun jokaista kasvinsuojeluai- netta koskevan täydellisen asiakirja-aineiston jättämistä ja arviointia varten direktiivin liitteessä VI säädettyjen yhdenmukaisten periaatteiden mukaisesti. Yhdenmu- kaisten periaatteiden perusteella tapahtuva kokonaisar- viointi voidaan useita tehoaineita sisältävien kasvien osalta kuitenkin suorittaa vasta sitten, kun kaikki kyseessä olevat tehoaineet on sisällytetty direktiivin liit- teeseen I. Tämän direktiivin täytäntöönpanoa varten vahvistetut määräajat eivät rajoita määräaikoja, jotka vahvistetaan muiden tehoaineiden sisällyttämiseksi direktiivin liittee- seen I. Tarkastuskertomus on välttämätön, jotta jäsenvaltiot voivat asianmukaisesti panna täytäntöön direktiivin liit- säädettyjen yhdenmukaisten periaatteiden teessä VI monet osat, joissa viitataan niiden liitteen II mukaisten tietojen arviointiin, jotka on toimitettu tehoaineen sisäl- lyttämiseksi direktiivin liitteeseen I. (11) (12) (13) Tässä direktiivissä säädetyt toimenpiteet ovat pysyvän kasvinsuojelukomitean lausunnon mukaiset, sisältäviä kasvinsuojeluaineita koskevat voimassa olevat luvat tämän määräajan kuluessa. 2. Edellä 1 kohdassa vahvistettua määräaikaa direktiivin 91/ 414/ETY liitteessä VI säädettyjen yhdenmukaisten periaatteiden mukaisesti tapahtuvalle, kyseisen direktiivin liitteessä III olevat edellytykset täyttävien asiakirjojen arvioinnille ja niitä koskevan päätöksen tekemiselle jatketaan kuitenkin seuraavasti: — ainoastaan fluroksipyyriä sisältävien kasvinsuojeluaineiden osalta neljäksi vuodeksi tämän direktiivin voimaantulosta, — fluroksipyyriä ja muita direktiivin 91/414/ETY liitteeseen I kuuluvia tehoaineita sisältävien kasvinsuojeluaineiden osalta neljäksi vuodeksi jolla viimeinen näistä aineista sisällytetään liitteeseen I. sen direktiivin voimaantulosta, Jäsenvaltioiden edellä 1 kohdan mukaisesti antamissa 3. säädöksissä on viitattava tähän direktiiviin tai niitä virallisesti julkaistaessa niihin on liitettävä viittaus tähän direktiiviin. Jäsenvaltioiden on säädettävä siitä, miten viittaukset tehdään. 3 artikla Jäsenvaltioiden on ilmoitettava komissiolle, jos tarkastuskerto- muksen 7 kohdassa edellytettyjen lisäkokeiden tuloksia ja tietoja ei ole toimitettu 1 päivään joulukuuta 2000 mennessä. 4 artikla ON ANTANUT TÄMÄN DIREKTIIVIN: Tämä direktiivi tulee voimaan 1 päivänä joulukuuta 2000. 1 artikla 5 artikla Sisällytetään tehoaine fluroksipyyri direktiivin 91/414/ETY liit- teeseen I tämän direktiivin liitteen mukaisesti. Tämä direktiivi on osoitettu kaikille jäsenvaltioille. 2 artikla Tehty Brysselissä 1 päivänä maaliskuuta 2000. 1. Jäsenvaltioiden on saatettava tämän direktiivin noudatta- misen edellyttämät lait, asetukset ja hallinnolliset määräykset voimaan viimeistään 1 päivänä kesäkuuta 2001. Erityisesti tarvit- jäsenvaltioiden on direktiivin 91/414/ETY mukaisesti taessa muutettava tai peruutettava fluroksipyyriä tehoaineenaan Komission puolesta David BYRNE Komission jäsen L 57/30 FI Euroopan yhteisöjen virallinen lehti 2. 3. 2000 LIITE FLUROKSIPYYRI 1 Tunnistus: Nimi: fluroksipyyri IUPAC-nimi: 4-amino-3,5-dikloori-6-fluori-2-pyridyylioksietikkahappo 2 Erityisehdot, joiden on täytyttävä: 2. 1 Tehoaineen, sellaisena kuin se on valmistettuna, puhtauden on oltava vähintään 950 g/kg. 2. 2 Lupa voidaan myöntää ainoastaan rikkakasvien torjunta-aineena käyttöä varten. 2. 3 Liitteessä VI vahvistettujen yhdenmukaisten periaatteiden täytäntöönpanemiseksi on otettava huomioon pysyvän kasvinsuojelukomitean 30 päivänä marraskuuta 1999 päätökseen saattaman komission fluroksipyyriä koskevan tarkastuskertomuksen loppupäätelmät ja erityisesti sen lisäykset I ja II. Tässä yleisarvioinnissa jäsenvaltioiden on — otettava huomioon tarkastuskertomuksen 7 kohdassa edellytetyt lisätiedot, — kiinnitettävä erityistä huomiota tehoaineen vaikutuksiin pohjaveteen, — kiinnitettävä erityistä huomiota tehoaineen vaikutuksiin vesieliöihin ja varmistettava, että lupaedellytyksiin sisältyy tarvittaessa riskinhallintatoimenpiteitä. 3 Liitteeseen sisällyttämisen päättymispäivä on 30 päivä marraskuuta 2010


title: Kompletterande bidrag från kommissionen till regeringskonferensen om institutionella reformer - Reform av gemenskapsdomstolarna

eurovoc_concepts:
Court of Justice of the European Union
General Court (EU)
application of EU law
institutional reform
jurisdiction

text: EUROPEISKA GEMENSKAPERNAS KOMMISSION Bryssel den 1. 3. 2000 KOM(2000) 109 slutlig Kompletterande bidrag från kommissionen till regeringskonferensen om institutionella reformer Reform av gemenskapsdomstolarna Kompletterande bidrag från kommissionen till regeringskonferensen om institutionella reformer Reform av gemenskapsdomstolarna Inledning Kommissionen anser, att det är av grundläggande vikt för Europeiska unionen att den är och förblir en rättsgemenskap. De europeiska medborgarna skall, när de vänder sig till domstolarna, kunna förlita sig på att domstolssystemet garanterar en rättvis, enhetlig och effektiv tillämpning av gemenskapsrätten. I kommissionens yttrande av den 26 januari 2000 till regeringskonferensen, Institutionella reformer – en förutsättning för utvidgningen, angav kommissionen att den skulle komma med ett särskilt bidrag om reform av gemenskapsdomstolarna. För att förbereda reformarbetet inrättade kommissionen i maj 1999 en reflektionsgrupp, bestående av före detta ledamöter av EG-domstolen och förstainstansrätten samt framstående specialister, alla med praktisk erfarenhet av gemenskapsdomstolarna. Gruppen skulle finna lösningar som kan genomföras på kort och lång sikt. Gruppens rapport lades fram för kommissionens ordförande den 4 februari i år. Rapporten har på många punkter tjänat som inspirationskälla för kommissionen. I. Behovet av en genomgripande reform EG-domstolen fyller en grundläggande funktion i unionen: den skall säkerställa att lag och rätt följs vid tolkning och tillämpning av fördraget (artikel 220 i EG-fördraget). Genom Europeiska enhetsakten inrättades dessutom en förstainstansrätt. I en utvidgad union måste man säkerställa att gemenskapsdomstolarna är effektiva och deras praxis enhetlig. Detta är ett oeftergivligt krav för att gemenskapsrätten skall tillämpas på samma sätt i ett mer heterogent Europa. Unionens utvidgning kommer att innebära en ökning av antalet mål rent kvantitativt. Men tvistefrågorna kommer också att bli av annat slag, eftersom domstolarna i de nya medlemsstaterna kommer att behöva göra sig förtrogna med gemenskapsrätten. Det är därför av vikt att sätta upp vissa riktmärken, i synnerhet behovet av att garantera en effektiv domstolsprövning och att bibehålla kvalitet och enhetlighet hos rättspraxis samt att denna praxis följs i hela unionen. Redan idag, förstainstansrätten får allt svårare att fullgöra sina uppgifter. i en union med 15 medlemsstater, visar statistiken att EG-domstolen och Situationen är huvudsakligen en följd av att de gemenskapsrättsliga målen stadigt ökar i antal (på nio år har antalet mål om förhandsavgöranden ökat med 87 procent1, på sju år har antalet 1 141 mål om förhandsavgöranden under 1990, 264 under 1998. 2 mål väckta vid förstainstansrätten fördubblats2) och visar sig i form av alltför långa handläggningstider3 och av en betydande ökning av antalet mål som väntar på att avgöras4. tio år efter det att Endast förstainstansrätten inrättades måste man konstatera att domstolssystemets nuvarande uppbyggnad inte längre är anpassad till de krav som ställs idag, och att det krävs genomgripande reformer om inte gemenskapens karaktär av rättsgemenskap skall gå förlorad. Handläggningstiderna vid EG-domstolen och förstainstansrätten, såsom de framgår av domstolarnas egen statistik, visar att domstolarna har nått taket för sin kapacitet, trots alla sina ansträngningar. Vid utvidgningen kommer de helt klart inte längre vara i stånd att hantera den ökade arbetsbördan inom rimliga handläggningstider. Detta är en oroväckande situation inom tio år, som sagt, efter det att förstainstansrätten inledde sin en rättsgemenskap, endast verksamhet och på tröskeln till nästa utvidgning. Kommissionen föreslår först och främst en förändring av domstolarnas behörighet. Detta mot bakgrund av att EG-domstolen och förstainstansrätten inte kan fullgöra sina uppgifter på ett tillfredsställande sätt med behörighetsområdenas nuvarande utformning. För det andra bör gemenskapsdomstolarnas sammansättning och arbetssätt ändras utifrån deras respektive arbetsbörda. Kommissionen anser, att antalet domare i första hand bör bestämmas av domstolarnas behov. II. Förtydligande och omfördelning av domstolarnas behörighet i ett smidigt system Kommissionen anser, att den överbelastning av EG-domstolen och förstainstansrätten som nu råder skulle kunna minskas betydligt genom tre åtgärder: • • • förtydligande av EG-domstolens och de nationella domstolarnas respektive Ett uppgifter, med målet att öka de sistnämndas ansvar för mål om förhandsavgöranden. En ny fördelning av EG-domstolens och förstainstansrättens behörighet vid direkt talan. EG-domstolen bör, i egenskap av unionens högsta dömande instans, bara pröva frågor som bedöms vara väsentliga för gemenskapens rättsordning. Förstainstansrätten bör i princip fungera som allmän domstol vid direkt talan. En avlastning av EG-domstolen och förstainstansrätten genom att vissa specialmål prövas av andra instanser. 2 116 mål under 1992, 238 under 1998. 3 21 månader i genomsnitt i EG-domstolen, 30 månader i genomsnitt i förstainstansrätten. 4 EG-domstolens ärendebalans: 433 mål i slutet av 1993, 748 mål i slutet av 1998; förstainstansrättens ärendebalans: 171 mål i slutet av 1992, 1007 mål i slutet av 1998. 3 a. Förhandsavgöranden (i) EG-domstolens behörighet Förhandsavgörandena är utan tvekan hörnstenen i gemenskapens rättsordning. Fyrtio års erfarenhet visar att förhandsavgörandena utgör det effektivaste medlet för att säkerställa en enhetlig tillämpning av gemenskapsrätten i hela unionen, och att de utgör ett oöverträffat instrument för att skapa samhörighet. Detta tack vare den raka och direkta dialog som upprättas mellan domstolarna i medlemsstaterna och EG-domstolen. Kommissionen anser att EG-domstolen även hädanefter i princip bör vara exklusivt behörig att hantera denna övervakande uppgift, som är så väsentlig för gemenskapens rättsordning. Detta är också vad reflektionsgruppen har kommit fram till. Gruppen föreslår att den sista meningen i artikel 225. 1 i EG-fördraget skall strykas. Det skulle göra det möjligt att, som ett undantag, ge förstainstansrätten behörighet att meddela förhandsavgöranden inom mycket speciella gemenskapsrättsliga områden5. Gruppen anser att inklusive förhandsavgöranden, inom speciella rättsområden bör avgöras av förstainstansrätten. EG- domstolen bör, anser gruppen, i egenskap av unionens högsta dömande instans endast avgöra överklaganden av betydelse för rättstillämpningen, ingivna av kommissionen6. samtliga mål, Förslaget bör granskas inom ramen för en särskild behörighetsfördelning som eventuellt kan bli aktuell för vissa typer av mål, till exempel immaterialrättsliga mål. (ii) Förtydligande av EG-domstolens och nationella domstolars uppgifter För att förhandsavgörandena skall kunna handläggas på ett effektivt sätt även i fortsättningen är det viktigt att EG-domstolen kan koncentrera sig på frågor som verkligen är nya och meddela avgörandena inom betydligt kortare tid. Därför anser kommissionen det nödvändigt att ändra artikel 234 (tidigare artikel 177) i fördraget och förtydliga behörighetsfördelningen mellan EG-domstolen och domstolarna i medlemsstaterna. 1. Den första ändring som föreslås syftar till att göra domstolarna i medlemsstaterna ansvariga i deras egenskap av allmänna domstolar i gemenskapsrättsliga mål. För närvarande framgår inte denna de nationella domstolarnas uppgift uttryckligen av fördraget. Den framgår endast indirekt av artikel 234 jämförd med artikel 240. Denna brist måste således åtgärdas genom att överst i artikel 234 klart ange, att det i första hand ankommer på domstolen i medlemsstaten att tillämpa gemenskapsrätten i de tvister som den handlägger, och vidare att den domstolen har möjlighet att vända sig till EG-domstolen om ett särskilt tolkningsproblem uppstår. 2. En ändring i samma syfte av artikel 234 andra stycket kan tänkas, varigenom nationella domstolar som inte dömer i sista instans förpliktas att närmare ange skälen till att de tvekar om innehållet i gemenskapsrätten och varför de anser det nödvändigt att vända sig till EG- domstolen. En sådan bestämmelse skulle kunna kompletteras i rättegångsreglerna. 3. I förtydligande syfte synes det slutligen nödvändigt att i artikel 234 skriva in den princip som utvecklats råder om giltigheten av en gemenskapsrättsakt, är alla nationella domstolar tvungna att vända sig till EG-domstolen, rättspraxis, nämligen att om tvivel i 5 T. ex. immaterialrätt (varumärken, patent, mönster, modeller m. m. ). 6 Som föreskrivs t. ex. i 68. 3 i fördraget. 4 eftersom den domstolen har exklusiv behörighet att kontrollera lagligheten hos gemenskapens handlingar. Kommissionen anser det olämpligt att mjuka upp skyldigheten för domstolar som dömer i sista instans att begära förhandsavgörande, en skyldighet som nu är inskriven i artikel 234 tredje stycket i fördraget. En sådan uppmjukning skulle innebära att dessa domstolar måste vända sig till EG-domstolen endast om frågan är av tillräcklig betydelse för gemenskapsrätten och om det efter prövningen i lägre instans kvarstår rimligt tvivel om svaret på frågan. Kommissionen anser att fördelarna – i form av minskad arbetsbörda för EG- domstolen – med en sådan uppmjukning av skyldigheten att begära förhandsavgörande skulle vara mycket liten7, samtidigt som hotet mot en enhetlig tillämpningen av gemenskapsrätten skulle vara påtagligt, i synnerhet med tanke på utvidgningen. Kommissionen anser det därför i fördraget. nödvändigt att behålla den nuvarande lydelsen av artikel 234 tredje stycket Naturligtvis skall den flexibla tolkning som EG-domstolen givit åt denna bestämmelse i praxis8 även fortsättningsvis gälla. Kommissionen frågar sig också om det inte vore lämpligt att låta förhandsavgöranden om fri rörlighet för personer (avdelning IV i fördraget) meddelas enligt regler som är mer lika dem som gäller för "vanliga" förhandsavgöranden. Utkastet till ny lydelse av artikel 234 återfinns i bilagan. b. Direkt förstainstansrätten talan: ny behörighetsfördelning mellan EG-domstolen och EG-domstolen prövar för närvarande mål väckta genom direkt talan av medlemsstaterna och EU-institutionerna. Förstainstansrätten avgör direkt talan från enskilda fysiska eller juridiska personer. EG-domstolen har redan framhållit det dubbelarbete och de omständliga förfaranden denna fördelning ger upphov till, och begärt att direkt talan inom vissa rättsområden enbart skall handläggas av förstainstansrätten. Kommissionen anser att denna regel bör utsträckas till att omfatta alla mål väckta genom direkt talan. Förstainstansrätten ges i princip allmän behörighet på detta område och EG-domstolen skall endast avgöra frågor som är av väsentlig betydelse för gemenskapens funktion och som därför kräver att EG-domstolen handlägger dem i egenskap av unionens högsta dömande instans. Det skulle främst röra sig om mål om medlemsstaternas fördragsbrott, interinstitutionella mål, mål om normativa rättsakter med allmän räckvidd samt mål som rör grundläggande rättigheter och artikel 309 i fördraget, närmare samarbete, EMU, budgeten, avdelning IV i EG-fördraget och avdelning VI i EU- fördraget. 9 Överföringen av en väsentlig del av mål väckta genom direkt talan till förstainstansrätten kommer endast att minska EG-domstolens arbetsbörda på ett märkbart sätt om den kombineras med en ändring av bestämmelserna om överklagande av förstainstansrättens avgöranden. Kommissionen anser, att det för rätten att överklaga i framtiden bör krävas 7 Tre fjärdedelar av målen om förhandsavgörande härrör från lägre domstolsinstanser. 8 EG-domstolens dom av den 6 oktober 1982, CILFIT-domen, Rec. 1982, s. 3415; svensk specialutgåva, volym VI, s. 513. 9 EG-domstolen skulle också behålla exklusiv behörighet i fråga om inhämtande av yttranden enligt artikel 300 (tidigare artikel 228) i EG-fördraget och vid tvister mellan medlemsstaterna enligt artikel 35 i EU- fördraget. 5 prövningstillstånd från EG-domstolen. Närmare bestämmelser kan införas i protokollet om stadgan för Europeiska gemenskapernas domstol. avgöranden En ändrad fördelning av behörigheten mellan EG-domstolen och förstainstansrätten när det gäller direkt talan kan göras inom ramen för artikel 225. 2 i fördraget, som således bör ändras. Enligt artikeln skall rådet, på begäran av EG-domstolen och efter att ha hört Europaparlamentet och kommissionen, bestämma de grupper av ärenden där rätt att överklaga förstainstansrättens eftersom tankegången när den infördes var att man till EG-domstolen skulle knyta en förstainstansrätt10 och att till senare förstainstansrätten. Nu är det fråga om att ändra hela domstolssystemet genom att fördela behörigheten på ett sätt som förvandlar EG-domstolen till unionens högsta dömande instans i verklig mening, och att ge förstainstansrätten en självständig ställning och allmän behörighet som vanlig domstol. Den sekundärrättsakt genom vilken den nya behörighetsfördelningen fastställs bör antas enligt ett förfarande där EG-domstolen och Europaparlamentet hörs. tillfälle delegera viss behörighet låta EG-domstolen vid ett föreligger. Bestämmelsen var motiverad, Slutligen anser kommissionen det värdefullt att, som reflektionsgruppen föreslagit, utreda frågan om en reform av målen om fördragsbrott, särskilt i fråga om uppenbara fall av underlåtenhet att införliva gemenskapsrättsakter. Reflektionsgruppens förslag grundas på ett en stor del, rentav en övervägande del, av de mål som förs inför EG-domstolen enligt artikel 226 i fördraget avser fördragsbrott av detta slag, där medlemsstaterna inte egentligen bestrider talan. Det vore möjligt att, efter mönster av artikel 88 i EKSG-fördraget, låta kommissionen besluta om att fördragsbrott föreligger. Medlemsstaten kan sedan överklaga beslutet om den önskar se det ogiltigförklarat. Frågan kräver en djupare granskning, där man tar hänsyn till samtliga föreliggande omständigheter, i synnerhet följande: • Att en så stor del av fördragsbrotten inte i praktiken bestrids efter det att det administrativa förfarandet har avslutats visar på svårigheterna att få gemenskapsrätten att respekteras ens i klara fall. • Den administrativa arbetsbörda (ärendehantering, översättningar med mera) som dessa mål innebär för EG-domstolen är oproportionerligt stor, och kan inte avhjälpas med eventuella förenklingar av handläggningen som gör det möjligt att snabbare avgöra denna typ av mål. • Gemenskapsdomstolarna, som oundvikligen kommer att ställas inför en ökning av mål till följd av kommande utvidgningar, bör koncentrera sig på verkliga tvister. Man skulle kunna börja med att befria domstolarna från till exempel mål om fördragsbrott som gäller underlåtenhet att i rätt tid genomföra direktiv. 11 10 Som framgår av artikel 225. 1. 11 År 1998 utgjorde mål om fördragsbrott 80 % av mål väckta genom direkt talan vid EG-domstolen (118 mål om fördragsbrott av totalt 147 mål väckta genom direkt talan). 6 c. Tvister inom speciella rättsområden (i) Gemenskapsrättens tillämpningsområde har utvidgats till att omfatta mycket specialiserade rättsområden, främst varumärken, mönster och modeller, växtförädlarrätt och, inom en snar framtid, patent. Dessa rättsområden synes ge upphov till en stor mängd ärenden12 och därför drog reflektionsgruppen slutsatsen att man borde föra över denna typ av mål från förstainstansrätten till oavhängiga specialdomstolar. Förstainstansrätten, som redan är hårt belastad, skulle inte klara av den tredubbling av ärenden som skulle bli den sammantagna följden av en utvidgad behörighet till samtliga mål väckta genom direkt talan (som föreslagits ovan), unionens utvidgning och en stor tillströmning av specialmål. För att omedelbart minska förstainstansrättens arbetsbörda föreslår reflektionsgruppen att rätten befrias från mål om varumärken och personalmål, den andra stora gruppen av specialärenden. • När det gäller varumärken innebär detta att överklagandenämnderna vid Byrån för harmonisering inom den inre marknaden (varumärken, mönster och modeller) i Alicante får ställning av domstol med uppgift att i första instans pröva och avgöra överklaganden av beslut av byråns avdelningar. • När det gäller personalmål föreslås att Europaparlamentets och EG-domstolens likartade förslag följs, nämligen att skapa en interinstitutionell klagonämnd som skulle ha till uppgift att försöka förlika parterna innan nämnden fattar beslut. Även denna nämnd skulle få ställning av oavhängig domstol13. Dessa nya rättskipande organs beslut skulle endast kunna överklagas i rättsfrågor av parterna. (ii) Kommissionen anser att man måste finna en helhetslösning för specialmålen, vilkas mängd riskerar att bli gemenskapsdomstolarna övermäktig. Flera alternativ kan tänkas för att nå en sådan lösning: 1) Fler domare i förstainstansrätten. i fördraget artikel 225. 2 Enligt förstainstansrättens skall sammansättning och rådet kan följaktligen öka antalet domare, så att de överstiger medlemsstaternas antal. Kommissionen anser att man bör undersöka om inte ett sådant beslut vore tillräckligt för att hålla förstainstansrättens arbetsbörda inom hanterbara gränser, till en början åtminstone i fråga om varumärkesmål14. bestämma rådet Ett andra alternativ skulle vara att förstainstansrätten inte längre prövade 2) specialmål, eftersom de är av så särskild art, utan att dessa handlades av oavhängiga och specialiserade domstolar såsom reflektionsgruppen föreslår. 12 Enbart tvisterna om varumärken skulle kunna ge upphov till 400 överklaganden om året till förstainstansrätten. 13 Detta innebär att artikel 236 (tidigare artikel 179) i fördraget måste upphävas och motsvarande bestämmelser i EU-tjänstemännens tjänsteföreskrifter ändras. 14 En begäran från EG-domstolen med detta innehåll behandlas för närvarande vid rådet. 7 Om man beslutar att inrätta sådana domstolar, bör möjligheten att överklaga deras avgöranden begränsas till rättsfrågor och omfattas av systemet med prövningstillstånd som nämnts ovan. Reflektionsgruppen föreslår att förstainstansrätten15 skall få behörighet att pröva sådana överklaganden och detta av följande skäl: • Förstainstansrätten skulle med den behörighet den har idag vara i stånd att kontrollera den praxis som de nya domstolarna utvecklar. • Den nya behörighetsfördelningen mellan EG-domstolen och förstainstansrätten syftar till att befria EG-domstolen från att handlägga mål som är både speciella och talrika. Blotta mängden immaterialrättsliga mål gör, att man kan förutspå att antalet överklaganden kommer att förbli högt, trots systemet med prövningstillstånd. • EG-domstolen skulle utöva sin uppgift som kontrollant av rättspraxis på ett effektivare sätt vid överklaganden av betydelse för rättstillämpningen, som kan anhängiggöras utan tidsfrist av kommissionen i egenskap av garant för gemenskapens intresse. Kommissionen anser snarare att EG-domstolen, i princip och åtminstone till en början, bör behålla sin behörighet vid överklaganden. Kommissionen föreslår emellertid att en bestämmelse införs i fördraget som gör det möjligt att, om så blir nödvändigt, överföra alla mål inom dessa rättsområden till specialiserade, oavhängiga första instans, dels som domstolar som skulle fungera dels som domstolar kassationsdomstolar. i Om den 3) behörigheten att meddela förhandsavgöranden i mål om intrång i rättigheter som handläggs vid nationella domstolar. sistnämnda lösningen skulle EG-domstolen väljs, behålla immateriella I fråga om gemenskapsrättslig intellektuell äganderätt, och i synnerhet med sikte på det framtida gemenskapspatentet, anser kommissionen följaktligen att man kan se framför sig inrättandet av en specialiserad gemenskapsdomstol med behörighet att handlägga mål om giltighet av och intrång i gemenskapspatent. Syftet är att säkra rättsligt skydd genom en enda form av patent som är giltigt i hela gemenskapen. På samma gång avlastas EG-domstolen och förstainstansrätten slutgiltigt från samtliga mål på detta mycket specialiserade rättsområde. (iii) Om en oavhängig specialdomstol får behörighet att pröva överklaganden, anser i sin tur överklaga den domstolens kommissionen att det måste finnas möjlighet att avgöranden till EG-domstolen i frågor som är av betydelse för rättstillämpningen. 15 Förstainstansrätten skulle därvid byta namn. 8 III. Gemenskapsdomstolarnas rättegångsregler sammansättning, arbetssätt och a. EG-domstolens och förstainstansrättens sammansättning och arbetssätt Enligt förslagen ovan skulle EG-domstolen alltså fungera som första och sista instans i vissa fall vid direkt talan och därutöver i huvudsak ha till uppgift att övervaka praxis genom rättstillämpningen16. förhandsavgöranden, överklaganden och talan av betydelse Förstainstansrätten, som skulle få en självständig ställning, skulle få sin behörighet utsträckt till att omfatta alla mål väckta genom direkt talan. för Antalet domare i förstainstansrätten skulle bestämmas utifrån dess nya behörighet på ett sätt som säkrar att den fungerar effektivt. Antalet skulle inte vara kopplat till hur många medlemsstaterna är. För EG-domstolens del framhöll reflektionsgruppen att det ställs två skilda krav. Dels måste de olika rättsordningarna vara företrädda i domstolen, dels måste gemenskapens rättskipning fungera effektivt. Gruppen försöker lösa denna ekvation genom att föreslå att man bibehåller ordningen med en domare per medlemsstat, begränsar antalet domare i plenum till högst 13 av och avdelningsordförandena får en överordnad ställning17. ger EG-domstolen uppbyggnad, ordföranden hierarkisk biträdd där en Ett annat alternativ, som också skulle säkra EG-domstolens effektivitet och en enhetlig praxis, vore att begränsa antalet domare i EG-domstolen till högst 13. Att öka antalet ledamöter i EG- domstolen skulle nämligen medföra att domstolen dömde i fler sammansättningar. Detta skulle kunna göra det svårare för domstolen att fullgöra sina uppgifter. Andra alternativ kan också tänkas. Vid konferensen måste man överväga frågan i dess helhet. En viktig aspekt är i vart fall att EG-domstolens avgöranden även framdeles når ett sådant inte skall urholkas. erkännande som krävs för att domstolens ställning som auktoritet för hur Slutligen måste man ta hänsyn till de alternativ som konferensen väljer gemenskapsinstitutionerna i stort skall vara uppbyggda. Kommissionen stödjer reflektionsgruppens förslag om att minska antalet generaladvokater vid EG-domstolen. Man bör också överväga gruppens övriga förslag, i synnerhet när det gäller mandattiden för gemenskapsdomstolarnas ledamöter och hur de utnämns av rådet. fråga om utnämningen av EG-domstolens och förstainstansrättens ledamöter anser I kommissionen att det vore önskvärt att man i rådet inrättar ett system som säkrar att ledamöternas juridiska kompetens är av högsta klass. Man kan tänka sig att de väljs från förteckningar med flera kandidater som medlemsstaterna föreslår. Kommissionen föreslår att beslut om utnämning av EG-domstolens och förstainstansrättens ledamöter hädanefter skall fattas med kvalificerad majoritet. 16 Se fotnoten sidan 9. 17 En liknande ordning bör även införas vid förstainstansrätten för att säkerställa en enhetlig praxis vid rätten. 9 b. EG-domstolens och förstainstansrättens rättegångsregler Kommissionen anser att EG-domstolens och förstainstansrättens respektive rättegångsregler bör fastställas med användande av liknande förfaranden som gäller i medlemsstaterna för att anta processrättslig lagstiftning. Kommissionen föreslår att rättegångsreglerna skall antas av rådet med kvalificerad majoritet, antingen på förslag av kommissionen, efter att ha hört EG- domstolen, eller av EG-domstolen efter att ha hört kommissionen. Man bör dessutom stryka andra stycket i artikel 245 och göra en klar åtskillnad mellan de bestämmelser som måste vara kvar i EG-domstolens stadga och de som i stället bör intas i de nya rättegångsreglerna. *** Sammanfattningsvis föreslår kommissionen regeringskonferensen • • • • • att klargöra EG-domstolens och de nationella domstolarnas respektive uppgifter för att ge de sistnämnda ett större ansvar i handläggningen av mål om förhandsavgöranden, att göra en ny behörighetsfördelning mellan EG-domstolen och förstainstansrätten när det gäller direkt talan och därvidlag begränsa EG-domstolens roll, i egenskap av till att omfatta endast frågor som anses vara unionens högsta dömande instans, i princip ge förstainstansrätten väsentliga för gemenskapens rättsordning, och att mål, behörighet allmän sådana i att ändra reglerna för EG-domstolens och förstainstansrättens uppgifter när det gäller mål inom vissa speciella rättsområden, att föreskriva att domare skall utses av rådet med kvalificerad majoritet och att inrätta ett system som gör det möjligt att kontrollera de föreslagna kandidaternas juridiska kompetens, att överväga frågan om en reform av reglerna om fördragsbrottstalan mot medlemsstaterna, fastställa EG-domstolens och förstainstansrättens att domstolarnas respektive uppgifter. sammansättning utifrån 10 Fördragens nuvarande lydelse ARTIKEL 234 EG Föreslagen lydelse ARTIKEL 234 EG 1. Medlemsstaternas domstolar skall, med förbehåll behöriga för vad som avgöra föreskrivs att gemenskapsrättsliga frågor som de ställs inför vid utövandet av sin nationella behörighet. artikel, denna vara i 2. Domstolen skall vara behörig att meddela förhandsavgöranden angående a) tolkningen av detta fördrag, b) giltigheten och tolkningen av rättsakter som beslutas av gemenskapens institutioner och av ECB, c) tolkningen av stadgar för organ som upprättats genom rättsakter som beslutats av rådet, när stadgarna föreskriver detta. 3. När en sådan fråga uppkommer i ett ärende vid en domstol i en medlemsstat får den domstolen, om den anser att ett beslut i frågan är nödvändigt för att döma i saken, begära att domstolen meddelar ett förhandsavgörande. I så fall skall den nationella domstolen ange skälen till varför tolkningen eller giltigheten av tillämpliga gemenskapsbestämmelser ger upphov till problem i det ärende som anhängiggjorts vid den domstolen. 4. När en sådan fråga uppkommer i ett ärende vid en domstol i en medlemsstat, mot vars avgöranden det inte finns något rättsmedel enligt nationell lagstiftning, skall den nationella domstolen föra frågan vidare till domstolen. 5. En domstol i en medlemsstat skall vända sig till domstolen när den avser att inte tillämpa en rättsakt från gemenskapen på den grunden att rättsakten är ogiltig. Domstolen skall vara behörig att meddela förhandsavgöranden angående a) b) tolkningen av detta fördrag, giltigheten och gemenskapens institutioner och av ECB, tolkningen av stadgar för organ som upprättats genom rättsakter som beslutats av rådet, när stadgarna föreskriver detta. som beslutas av rättsakter tolkningen c) av När en sådan fråga uppkommer i ett ärende vid en domstol i en medlemsstat får den domstolen, om den anser att ett beslut i frågan är nödvändigt för att döma i saken, begära att domstolen meddelar ett förhandsavgörande. När en sådan fråga uppkommer i ett ärende vid en domstol i en medlemsstat, mot vars avgöranden det rättsmedel enligt nationell inte finns något lagstiftning, skall den nationella domstolen föra frågan vidare till domstolen. 11


title: Parere del Comitato economico e sociale in merito al «Progetto preliminare di regolamento (CE) della Commissione relativo all'applicazione dell'articolo 81, paragrafo 3, del Trattato a talune categorie di accordi, di decisioni e di pratiche concordate tra compagnie di trasporto marittimo di linea (consorzi), in forza del Regolamento (CEE) n. 479/92 del Consiglio»

eurovoc_concepts:
competition
consortium
economic concentration
maritime law
maritime transport

text: 26. 4. 2000 IT Gazzetta ufficiale delle Comunità europee C 117/19 Parere del Comitato economico e sociale in merito al «Progetto preliminare di regolamento (CE) della Commissione relativo all’applicazione dell’articolo 81, paragrafo 3, del Trattato a talune categorie di accordi, di decisioni e di pratiche concordate tra compagnie di trasporto marittimo di linea (consorzi), in forza del Regolamento (CEE) n. 479/92 del Consiglio (1)» (2000/C 117/04) Il Comitato economico e sociale, in data 20 dicembre 1999, ha deciso, conformemente al disposto dell’articolo 23, comma 2, e dell’articolo 25 del Regolamento interno, di elaborare un supplemento di parere in merito al progetto preliminare di regolamento di cui sopra. La Sezione «Trasporti, energia, infrastrutture, società dell’informazione», incaricata di preparare i lavori in materia, ha formulato il parere sulla base del rapporto introduttivo della relatrice Bredima Savopoulou, in data 3 febbraio 2000. Il Comitato economico e sociale ha adottato il 1o marzo 2000, nel corso della 370a sessione plenaria, con 121 voti favorevoli, un voto contrario e un’astensione, il seguente parere. 1. Introduzione 1. 1. Nel 1986, al momento dell’adozione dei quattro regolamenti relativi al settore dei trasporti marittimi che hanno rappresentato la prima fase di una politica comune della Comunità in materia di navigazione, il Consiglio aveva invitato la Commissione a valutare se fosse necessario sottoporre nuove proposte circa la concorrenza per quanto riguarda, tra l’altro, linea. La i consorzi nei trasporti marittimi di Commissione si era impegnata a riferire entro un anno al Consiglio se fosse necessario prevedere esenzioni di categoria per i consorzi nei linea. Allora il Consiglio aveva osservato che il divieto di cui all’articolo 85, paragrafo 1, del Trattato non si applica ai consorzi e alle joint-ventures quando hanno l’obiettivo e l’effetto di realizzare cooperazione o miglioramenti tecnici conformemente all’arti- colo 2 del regolamento o quando consorzi comportanti stretti legami interessano solo quote di mercato ristrette. trasporti marittimi di 1. 2. Nel rapporto intitolato «Un’avvenire per l’industria comunitaria dei trasporti marittimi — Misure intese a migliora- re le condizioni operative dei trasporti marittimi comunitari» (2) la Commissione ha giudicato che uno dei provvedimenti fattivi per accrescere la competitività della flotta comunitaria consistesse nel chiarire la posizione dei consorzi in relazione alle regole di concorrenza. Nel parere formulato sulle misure sopra citate il Comitato aveva riconosciuto «l’importanza di arrivare ad una soluzione rapida ed accettabile del problema (dei consorzi), analoga a quella raggiunta per le conferenze marittime nella prima fase della politica dei trasporti marit- timi» (3). 1. 3. Dopo aver ricevuto nuove informazioni sui consorzi la Commissione ha effettuato un lungo esame al termine del quale, nel giugno 1990, ha pubblicato una «Relazione sulla possibilità di un’esenzione per categoria a favore degli accordi di consorzio del trasporto marittimo di linea» (4) cui è allegata una proposta di «Regolamento del Consiglio relativo all’appli- cazione dell’articolo 85, paragrafo 3, del Trattato a talune categorie di accordi, di decisioni e di pratiche concordate tra compagnie di trasporto marittimo». 1. 4. Il 25 febbraio 1992 il Consiglio ha adottato il Regola- mento (CEE) n. 479/92 (5) che abilitava la Commissione ad applicare l’articolo 85, paragrafo 3, del Trattato mediante un regolamento in modo da esonerare i consorzi tra compagnie di trasporto marittimo di linea dal divieto previsto al paragrafo 1 dell’articolo 85 relativo alle pratiche contrarie alla concor- renza. Il Comitato ha adottato un parere (6) in merito al 1. 5. regolamento di abilitazione, nel quale condivideva il giudizio positivo della Commissione in merito ai consorzi e sottolineava l’esigenza di evitare oneri burocratici. Il Comitato osservava che i consorzi di trasporti marittimi di linea possono essere definiti, in generale, come «accordi di cooperazione (. ) nel settore dei trasporti marittimi di linea in cui le compagnie di linea interessate intraprendono congiuntamente una serie (. ) di attività per conseguire i necessari vantaggi delle economie di scala e della razionalizzazione dei servizi in un determinato settore, combinando cosı` i concetti di ripartizione dei costi e di messa in comune dei carichi». Notava inoltre che il valore e l’utilità dei consorzi come strumenti per la razionalizzazione sono stati ampiamente riconosciuti nell’epoca dei container e condivideva l’osservazione della Commissione secondo cui «l’industria dei trasporti marittimi della Comunità deve realiz- zare le necessarie economie di scala per essere concorrenziale sul mercato dei trasporti marittimi di linea mondiali» e «i consorzi possono essere utili strumenti per fornire i mezzi necessari a migliorare la produttività dei servizi di trasporto marittimo di linea e a promuovere il progresso tecnico ed economico». (1) GU C 379 del 31. 12. 1999, pag. 13. (2) COM(89) 266 def. del 3. 8. 1989. (3) GU C 56 del 7. 3. 1990, pag. 70. (4) COM(90) 260 def. (5) GU L 55 del 29. 2. 1992, pag. 3. (6) GU C 69 del 18. 3. 1991, pag. 16. C 117/20 IT Gazzetta ufficiale delle Comunità europee 26. 4. 2000 1. 6. Avendo constatato che in relazione alle regole di concorrenza un’esenzione per categoria era già stata concessa alle conferenze di linea nel Regolamento del Consiglio (CEE) n. 4056/86 (1), il Comitato aveva concluso che era necessario adottare una regolamentazione per i consorzi delle compagnie di trasporto marittimo di linea e che occorreva un nuovo regolamento indipendente che garantisse l’esenzione per cate- goria, perché i consorzi sono sostanzialmente differenti dalle conferenze, sia per struttura che per tipo di attività. Il Comitato aveva tuttavia affermato che la Commissione dovrebbe dire con maggiore chiarezza quali orientamenti intenda seguire circa i termini e le condizioni dell’esenzione. Tali condizioni dovrebbero comportare la trasparenza e la salvaguardia della libertà di concorrenza a tre livelli: nell’ambito del consorzio, della conferenza e del settore. Il Comitato ha auspicato che i consorzi vengano disciplinati assicurando opportuna garanzia e controlli ed evitando di dare carta bianca alla Commissione o agli stessi consorzi. La principale obiezione del Comitato riguardava l’inclusione dei trasporti multimodali nel campo di applicazione del regolamento sui consorzi. A suo giudizio, tale complesso settore andava disciplinato con un regolamento a parte. Il Regolamento di abilitazione 479/92 concordava con le conclusioni del menzionato parere del Comitato. 1. 7. Il 20 aprile 1995, la commissione adottava il Regola- mento (CEE) n. 870/95 (2), relativo all’applicazione dell’artico- lo 85, paragrafo 3 del Trattato ai consorzi di linea. Tale regolamento prevede un’esenzione per tutti gli accordi il cui obiettivo consista nell’esercizio in comune di servizi di linea, a condizione che soddisfino alle condizioni e agli obblighi stabiliti dal regolamento stesso. Esso stabilisce inoltre una quota massima di traffico per i consorzi ammessi a beneficiare dell’esenzione per categoria. Vengono distinti tre livelli di quota di traffico: — una quota di traffico compresa tra il 30 e il 35 % comporta l’esenzione automatica per il consorzio; — i consorzi la cui quota è compresa tra il 30/35 % e il 50 % possono chiedere l’esenzione nell’ambito di una procedura di opposizione semplificata; — i consorzi la cui quota è superiore al 50 % devono richiedere un’esenzione individuale. 1. 8. Il regolamento contiene condizioni e obblighi ulteriori, ad esempio evitare discriminazioni tra porti nell’UE e consulta- re gli utenti dei trasporti. Infine, esso prevede disposizioni relative alla «anzianità» per gli accordi tra consorzi già esistenti al momento della sua entrata in vigore. (1) GU L 378 del 31. 12. 1986, pag. 4. (2) GU L 89 del 21. 4. 1995, pag. 7. Il Comitato ha adottato un parere (3) 1. 9. in merito al Regolamento (CEE) n. 870/95, giungendo alla conclusione che interessi dei fosse necessario stabilire un equilibrio tra gli caricatori e quelli dei consorzi e salvaguardare la posizione concorrenziale di quanti non sono membri di consorzi. Bisognava garantire ai consorzi la flessibilità necessaria affinché possano far fronte alle esigenze dei loro utenti. Il Comitato ha infine osservato che occorreva chiarire alcuni termini e riesaminare determinati punti del progetto di regolamento. 2. La proposta di regolamento presentata dalla Commis- sione 2. 1. Nella relazione in merito all’applicazione del Regola- mento (CEE) n. 870/95 (4), la Commissione si compiace dei risultati del regolamento stesso ed esamina varie opzioni in materia di politiche per quanto riguarda il regime giuridico successivo alla scadenza del regolamento, il 20 aprile 2000. La Commissione giunge alla conclusione che, sulla base dell’esperienza acquisita e ai fini della certezza del diritto, l’azione più opportuna sarebbe quella di rinnovare il Regola- mento (CEE) n. 870/95, con alcune modifiche, fino al 21 aprile 2005. Le modifiche principali previste nella proposta di 2. 2. regolamento sono le seguenti: — passaggio dalla quota di traffico alla quota di mercato (per ciascuno dei mercati sui quali opera il consorzio); — esenzione della clausole di esclusività sul nolo di spazi; — dieci consorzi che beneficiano dell’esenzione in base alla procedura di opposizione mantengono detta esenzione; — le notifiche in corso sulla base del Regolamento (CEE) n. 870/95 vengono automaticamente trattate in base al nuovo regolamento; — chiara soppressione delle precedenti clausole di anzianità; — semplificazione della formulazione dove opportuno. 3. Osservazioni generali A otto anni dall’adozione dei primo regolamento (5) 3. 1. sui consorzi, il Comitato osserva i vasti e rapidi cambiamenti che avvengono nel mercato internazionale dei trasporti maritti- mi di linea. I regolamenti sui consorzi si applicano a consorzi che assicurano «regolari servizi marittimi internazionali di linea per il trasporto di sole merci, principalmente in container». (3) GU C 195 del 18. 7. 1994, pag. 20. (4) 20 gennaio 1999. (5) H. Kreis «European Community Competition Policy and Interna- tional Shipping» (Politica comunitaria della concorrenza e trasporti marittimi internazionali) Fordham International Law Journal (1989-90), 411; J. Temple Lang: European Transport Law Review (1993), 405; P. Ruttley: European Competition Law Review (1991), 9; EMLO Report 1993. 26. 4. 2000 IT Gazzetta ufficiale delle Comunità europee C 117/21 L’impiego di container si estende sempre di più nel settore dei trasporti marittimi di linea. I trasporti effettuati a mezzo di navi portacontainer sono raddoppiati nel periodo 1989-1998 da 249 a 509 milioni di tonnellate. Cio` corrisponde ad un incremento annuo dell’11 %. Le più recenti stime approssima- tive prevedono una crescita ancor più rapida del settore dei container. Cio` è dovuto principalmente all’aumento dei trasporti di prodotti finiti e semilavorati. E` previsto inoltre che nei prossimi anni talune merci (ad esempio granaglie, fertilizzanti, zucchero) saranno sempre più trasportate a mezzo container invece che alla rinfusa. E` estremamente improbabile che vi sia un’inversione di In particolare, dall’adozione del primo regolamento sui consorzi, nel periodo 1993-1997, i trasporti marittimi a mezzo container sono cresciuti di ben il 44 % (1) (in tonnellate). Tali cambiamenti «hanno consentito ad un settore prima ad alta intensità di manodopera di trasformarsi in un settore ad alta intensità di capitale» (2). Se, da un lato, essi hanno comportato dei vantaggi per quanto riguarda il livello dei servizi forniti ai caricatori, dall’altro, hanno significato una riorganizzazione del lavoro in mare e a terra. In effetti, il container è divenuto un fattore essenziale del processo di globalizzazione, che sta comportan- do cambiamenti sociali ed economici generalizzati tanto nei paesi sviluppati quanto in quelli in via di sviluppo (3). tale tendenza. la contrazione del ruolo delle conferenze, 3. 2. Contemporaneamente alla suddetta tendenza di merca- to, nel settore dei trasporti marittimi si sono avuti ulteriori cambiamenti che hanno rilevanza ai fini della legislazione sulla la concorrenza: crescente importanza dei consorzi e la loro concentrazione/- consolidamento in unità più grandi. I trasporti marittimi di linea sono stati recentemente caratterizzati da continue fusioni e acquisizioni, da cui sono risultati dei colossi del settore, ognuno dei quali gestisce centinaia di navi e dispone di reti di distribuzione di scala mondiale. Tale sviluppo dei cosiddetti megavettori contrasta con la situazione del mercato dei trasporti marittimi alla rinfusa, dove la piccola dimensione la regola. delle imprese non costituisce l’eccezione bensı` Sebbene i consorzi costituiscano un fenomeno positivo, che facilita la sopravvivenza di piccole e medie imprese è evidente che occorre salvaguardare gli interessi dei membri di piccole dimensioni nei confronti dei megavettori che fanno parte del consorzio. Altrimenti i consorzi possono divenire uno dei fattori che acuiscono la tendenza alla concentrazione. 3. 3. Dal punto di vista della politica e della legislazione future, i suddetti sviluppi dovranno essere tenuti sotto osserva- zione e valutati in base alle loro conseguenze per gli armatori, gli utenti (caricatori/ricevitori) e i porti. Il Comitato invita la Commissione a tenere conto della «natura dinamica ed evoluti- va dei consorzi» (2) nell’elaborazione delle future politiche relative al fenomeno dei consorzi. (1) Dati contenuti nell’indagine Howe Robinson n. 9 del gennaio 1999, intitolata «Containerization and Dry Bulk Trades». (2) GU C 195 del 18. 7. 1994, pag. 20. (3) «Container Market Outlook», Drewry, ottobre 1999. 3. 4. Per le suddette ragioni, pur riconoscendo «l’importanza dei consorzi per il progresso economico e tecnologico del settore dei trasporti marittimi» (2), il Comitato ribadisce, in linea con i suoi precedenti pareri (4), l’esigenza di salvaguardare la trasparenza e la concorrenza con gli altri membri di consorzi, con i non membri e con gli operatori estranei ai traffici di linea in questione, come è stato fatto con gli articoli 5 e 8 del progetto di regolamento. Occorrerebbe inoltre inserire la salvaguardia degli interessi degli utenti e dei porti nei futuri strumenti legislativi. In futuro le precauzioni menzionate più sopra dovrebbero essere convertite in parametri giuridici nell’ambito delle norme dell’UE in materia di concorrenza tra consorzi. 3. 5. Tenendo conto delle considerazioni sopra illustrate, il Comitato ritiene che, al momento attuale, rinnovare il Regolamento (CEE) n. 870/95 fino al 2005, fatta riserva delle modifiche proposte, costituisca la migliore linea di azione possibile. Sostiene pertanto pienamente la proposta della Commissione. 4. Osservazioni specifiche 4. 1. Definizioni (articolo 1) In linea generale, il Comitato ritiene opportuno che 4. 1. 1. nella definizione dei consorzi vengano menzionati i consorzi che operano su più traffici, al fine di tenere conto delle recenti tendenze del mercato, con consorzi che operano su più traffici. Si tratta di un utile chiarimento del testo. 4. 2. Accordi esentati (articolo 3) 4. 2. 1. Il regolamento (articolo 3, numero 2, lettera g) preve- de l’esenzione per le attività accessorie a quelle dei consorzi. Viene fornito un chiarimento in merito all’applicabilità dell’e- senzione per categoria alle clausole di esclusività (obbligo per i membri del consorzio di utilizzare le navi assegnate al consorzio, astenendosi dal noleggiare spazio su navi apparte- nenti a terzi) e alle clausole relative a terzi (obbligo per i membri del consorzio di non cedere né noleggiare spazio ad altri vettori, salvo previo consenso dei membri del consorzio). Si tratta di un utile chiarimento alla luce dell’esperienza risultante dall’applicazione del Regolamento (CEE) n. 870/95. Si prevede che esso accrescerà la certezza giuridica. 4. 3. Quota di mercato (articolo 6) Il Comitato osserva che una delle condizioni di 4. 3. 1. applicazione dell’esenzione consiste in specifiche limitazioni della quota di mercato, dipendenti dalla particolare natura del consorzio, rispettivamente al 30, 35 e 50 % del volume di (4) GU C 69 del 18. 3. 1991, pag. 16. C 117/22 IT Gazzetta ufficiale delle Comunità europee 26. 4. 2000 merci trasportate. Si tratta di un cambiamento molto positivo, in effetti il cambiamento principale rispetto al Regolamento (CEE) n. 870/95, che menzionava «quota del traffico diretto per i vari porti che il consorzio serve». Nella pratica si è rivelato molto difficile calcolare la «quota del traffico». In generale, un criterio riferito alla quota del mercato è più appropriata, sebbene possano esservi comunque difficoltà di applicazione. Occorrerebbe ricercare un chiarimento della descrizione dello specifico mercato coinvolto. 4. 3. 2. L’esperienza fatta con il Regolamento a partire dal 1995 dimostra che l’approccio alla quota del traffico basato sulle coppie di porti non è praticabile. Le statistiche relative alle coppie di porti spesso non erano disponibili o, se disponibili erano, errate e/o superate. Inoltre la maggior parte delle statistiche sono basate sulle importazioni/esportazioni provenienti da un porto/paese e dirette ad un paese e non ad un porto. Per tali ragioni, e dato che spesso i porti vengono scelti per ragioni puramente operative, le informazioni basate sulla quota del traffico/coppie di porti hanno spesso fornito un quadro distorto e/o fuorviante. Sulla maggior parte delle rotte marittime, la concorrenza si basa su differenti combina- zioni di porti. Un approccio basato sulla quota di mercato costituisce più o meno la regola generale nell’applicazione della politica della concorrenza. L’approccio basato sulla quota del traffico era un’eccezione. Pertanto, il cambiamento proposto armonizzerebbe il regolamento sui consorzi con altri regolamenti in materia di esenzioni per categoria. 4. 3. 3. Il Comitato ha già criticato l’uso impreciso delle frasi «vari porti» e «traffico diretto». L’adozione del termine «quota di mercato» elimina una fonte di ambiguità in merito ai relativi calcoli. Tuttavia il Comitato ritiene che la Commissione debba chiarire «se intende far rientrare nel calcolo relativo alla quota di mercato anche i trasbordi» (1). 4. 4. Procedura di opposizione (articolo 7) Le stesse considerazioni fatte a proposito della sosti- 4. 4. 1. tuzione del criterio della quota del traffico con quello della quota di mercato valgono per la procedura di opposizione. E` da notare che dieci consorzi che beneficiavano dell’esenzione (1) GU C 195 del 18. 7. 1994, pag. 20. Bruxelles, 1o marzo 2000. nell’ambito della procedura di opposizione di cui al Regola- mento (CEE) n. 870/95 continuano a beneficiarne. Inoltre le notifiche in corso a norma del Regolamento (CEE) n. 870/95 saranno automaticamente trattate secondo il regolamento proposto. Occorre tuttavia verificare di tanto in tanto che i consorzi continuino a rispettare i livelli di soglia. 4. 5. Condizioni supplementari — Periodi di preavviso (articolo 8) 4. 5. 1. L’articolo 8 prevede un periodo massimo iniziale di 18 mesi dalla stipula di un accordo, prima che le compagnie che sono membri del consorzio possano notificare l’intenzione di recedere dal consorzio stesso, ovvero un periodo iniziale di trenta mesi (durante il quale le linee sono vincolate all’alleanza) per i consorzi fortemente integrati. 4. 5. 2. Il Comitato invita la commissione a riconsiderare tale periodo al fine di prolungarlo, tenendo conto, da un lato, dell’esigenza di recuperare gli investimenti fatti e dall’altro, dell’esigenza di flessibilità nel recedere da un consorzio. 4. 6. Disposizioni finali (articolo 13) La clausola di anzianità del Regolamento (CEE) 4. 6. 1. n. 870/95, riferita ai consorzi già «esistenti» nel 1995, è evidentemente soppressa. 5. Conclusioni 5. 1. Il Comitato ritiene che il Regolamento (CEE) n. 870/95 sia stato efficace nella pratica e abbia stabilito il giusto loro equilibrio tra gli clienti. Si compiace pertanto della proposta di rinnovare detto regolamento fino al 20 aprile 2005, fatte salve le modifiche proposte. interessi degli armatori e quelli dei Tuttavia, in considerazione dei rapidi cambiamenti nel 5. 2. settore dei trasporti di linea, occorre studiare e osservare la questione dei consorzi in una prospettiva più ampia. Nelle future valutazioni del regime giuridico della concorrenza tra consorzi occorrerà tenere conto degli sviluppi e delle esperien- ze ulteriori. La Presidente del Comitato economico e sociale Beatrice RANGONI MACHIAVELLI