title: Indice cronologicoIndice alfabetico.

eurovoc_concepts:
EU act
directory


title: Πράσινη Βίβλος της Επιτροπής Νομική συνδρομή σε αστικές υποθέσεις: προβλήματα που αντιμετωπιίζουν οι διάδικοι διασυνοριακής διαφοράς

eurovoc_concepts:
EU national
civil law
judicial cooperation
lawyer
legal aid

formats: html pdf

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες , 9. 2. 2000 τελικό COM (2000) 51 ΠΡΑΣΙΝΗ ΒΙΒΛΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Νοµική συνδροµή σε αστικές υποθέσεις : διασυνοριακής διαφοράς Προβλήµατα που αντιµετωπίζουν οι διάδικοι ΠΡΑΣΙΝΗ ΒΙΒΛΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Νοµική συνδροµή σε αστικές υποθέσεις : διασυνοριακής διαφοράς Προβλήµατα που αντιµετωπίζουν οι διάδικοι Μέρος I: Γενική παρουσίαση των θεµάτων , : Συνεπακόλουθο της αυξηµένης άσκησης των δικαιωµάτων που κατοχυρώνονται από τη αγαθών και υπηρεσιών είναι η αύξηση συνθήκη για ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων του ενδεχόµενου αριθµού των διασυνοριακών διαφορών Αυτές οι διαφορές δεν προκύπτουν. µπορούν να αφορούν µικρές επιχειρήσεις ή ιδιώτες αναγκαστικά µεταξύ µεγάλων εταιρειών , οι οποίοι ενδεχοµένως διαθέτουν περιορισµένα µέσα οι ιδιώτες µπορούν να. εµπλακούν σε ατύχηµα κατά τη διάρκεια των διακοπών ή κατά τη διάρκεια ταξιδιού στο τα οποία ή µπορεί ενδεχοµένως να αγοράσουν αγαθά εξωτερικό µε σκοπό τα ψώνια , , αργότερα διαπιστώνουν ότι είναι ελαττωµατικά ή επικίνδυνα Η σύζυγος µπορεί να. εγκατέλειψε τον συζυγικό οίκο µε τα παιδιά που προέρχονται από το συγκεκριµένο γάµο και Μπορεί ενδεχοµένως να χρειάζεται να ασκήσουν αγωγή να εγκαταστάθηκε σε άλλη χώρα. στη χώρα στην οποία προέκυψε η διαφορά ή να απειλούνται εκεί µε την ακόµα χειρότερα , Μια µικρή εταιρεία µπορεί να πωλήσει προϊόντα στο άσκηση αγωγής εις βάρος τους. Ο καταναλωτής εξωτερικό και αργότερα να απειληθεί µε δίκη στη χώρα του αγοραστή. τα οποία ουδέποτε θα µπορεί να παραγγείλει , αποσταλούν ή θα αποδειχθούν ελαττωµατικά προϊόντα στο εξωτερικό , Για παράδειγµα µέσω του Internet, Ο / , ,. νοµικής συνδροµής Η έκταση της " Πράσινης Βίβλου , από τα ακόλουθα : " η Επιτροπή αντιλαµβάνεται µε την έκφραση µπορεί να διαφέρει σε κάθε κράτος Στο πλαίσιο της κάποιο. νοµική συνδροµή " " – – – παροχή δωρεάν ή χαµηλού κόστους νοµικών συµβουλών ή εκπροσώπησης στο δικαστήριο από δικηγόρο · µερική ή ολική απαλλαγή από άλλα έξοδα θα επιβάλλονταν κανονικά · όπως είναι τα δικαστικά έξοδα τα οποία άλλως , , άµεση οικονοµική βοήθεια για να καλυφθούν όλα τα έξοδα που έχουν σχέση µε τη υποχρέωση του δικαστικά έξοδα διαφορά ηττηθέντος διαδίκου να καταβάλει τα έξοδα του δικαιωθέντος , έξοδα µαρτύρων , κλπ όπως έξοδα δικηγόρου , , ,. Πρόσωπο το οποίο απειλείται µε την άσκηση αγωγής ή επιθυµεί να ασκήσει δίωξη στο εξωτερικό µπορεί να χρειάζεται νοµική συνδροµή σε τρία διαφορετικά στάδια : παροχή νοµικών συµβουλών προ της δικαστικής αµφισβήτησης συνδροµή δικηγόρου κατά τη διάρκεια δίκης και απαλλαγή από τα , Πρώτον , ∆εύτερον , δικαστικά έξοδα (1) (2) 2 (3) Τρίτον , βρίσκεται στο στάδιο της εκτέλεσης συνδροµή στη φάση που µία ξένη απόφαση έχει κηρυχθεί εκτελεστή ή. Εδώ και πολλά έτη σειρά ερωτήσεων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και αλληλογραφία που απεστάλη στην Επιτροπή έφεραν στο φως ορισµένα προβλήµατα που υπάρχουν όσον αφορά την πρόσβαση στη νοµική συνδροµή για πρόσωπα που ενέχονται σε διαφορές σε κράτος µέλος διαφορετικό από το δικό τους Μία συγκριτική µελέτη για τα νοµικά συστήµατα. νοµικής συνδροµής δείχνει ότι πράγµατι αυτά τα συστήµατα διαφέρουν σηµαντικά φέρνοντας τον διάδικο διασυνοριακής διαφοράς αντιµέτωπο µε σοβαρές δυσκολίες από τον καθηγητή. Για παράδειγµα ο Η Επιτροπή έχει ήδη υποστηρίξει πρωτοβουλίες στο συγκεκριµένο τοµέα. που καταρτίσθηκε Οδηγός για την παροχή νοµικής συνδροµής και συµβουλών στον ΕΟΧ " " το εξ ονόµατος της Επιτροπής και υπό την αιγίδα του Συµβουλίου των ∆ικηγορικών Συλλόγων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και το σεµινάριο που διεξήχθη στο πανεπιστήµιο της Α το , Πρόσβαση στη οποίο βασίσθηκε στην έκθεση του καθηγητή " το οποίο νοµική συνδροµή στα κράτη µέλη της ΕΕ έτυχε οικονοµικής υποστήριξης από το πρόγραµµα προβλήµατα και απόπειρες επίλυσης περί νοµικής συνδροµής τον Απρίλιο του Adrian Wood µε τον τίτλο D. Walters 1998, ngers 1996 ", : , , GROTIUS. Η Επιτροπή ενδιαφέρεται επίσης για το σχετικό πρόβληµα της ανάκτησης των δικαστικών Θα δηµοσιεύσει Έγγραφο Εργασίας για το θέµα αυτό εξόδων και των δικηγορικών αµοιβών κατά το πρώτο ήµισυ του. 2000. , Όσον αφορά τη φιλοσοφία των συστηµάτων κόµα και µια επιφανειακή εξέταση αποκαλύπτει ότι υπάρχουν θεµελιώδεις διαφορές στη A διοργάνωση και διαχείριση των συστηµάτων νοµικής συνδροµής στα κράτη φιλοσοφία ο ευρύτερος στόχος σε ορισµένα κράτη µέλη. µέλη είναι όπως φαίνεται να καταστούν γενικά διαθέσιµες οι νοµικές υπηρεσίες και η ενώ σε άλλα το σύστηµα νοµικής συνδροµής µπορεί να θεωρηθεί πρόσβαση στη δικαιοσύνη , ως πλεονέκτηµα κοινωνικού δικαίου , το οποίο προσφέρεται µόνο στους πολύ πτωχούς ,. Σε ορισµένες χώρες υπάρχει ένα καλά Αυτές οι διαφορές έχουν επίσης πρακτικές επιπτώσεις. στο οποίο το κράτος ή κάποια υπηρεσία χορηγεί απευθείας εύλογη ανεπτυγµένο σύστηµα , αµοιβή στους δικηγόρους που συµµετέχουν ενώ σε άλλες οι ίδιοι οι δικηγόροι προσφέρουν υπηρεσίες χωρίς καµία επιβάρυνση ή υπηρεσίες για τις οποίες εθελοντικά ή υποχρεωτικά ( ) ανταµείβονται µε ποσά χαµηλότερα των κανονικών. Ορισµένα κράτη µέλη έχουν προβεί σε ριζικές µεταρρυθµίσεις ή πρόκειται να προβούν στο άµεσο µέλλον. Λαµβάνοντας υπόψη ότι κάθε εθνικό σύστηµα εφαρµόζεται καταρχήν µόνο σε διαδικασίες κάποιος προσφεύγων από το κράτος που διεξάγονται στην επικράτεια του σχετικού κράτους ο οποίος χρειάζεται νοµική συνδροµή στο κράτος µέλος Β µέλος Α θα αντιµετωπίσει πολλά , ορισµένα των οποίων θα οφείλονται στο γεγονός ότι ο προσφεύγων κατοικεί στο εµπόδια , εξωτερικό , ,. Αυτά τα εµπόδια µπορούν ενδεχοµένως να οφείλονται στους ακόλουθους λόγους : (cid:1) Υποχρέωση κατοικίας ή παρουσίας στο κράτος µέλος στο οποίο ζητείται η συνδροµή (cid:1) Όροι που συνδέονται µε τα οικονοµικά µέσα του προσφεύγοντος (cid:1) Όροι που συνδέονται µε την εξέταση του βάσιµου ή των πιθανοτήτων επιτυχίας της δίκης για την οποία ζητείται νοµική συνδροµή 3 (cid:1) Απουσία πληροφόρησης για την ύπαρξη νοµικής συνδροµής σε άλλα κράτη µέλη ή για τον τρόπο διαβίβασης των αιτήσεων για τη χορήγηση νοµικής συνδροµής σε άλλα κράτη µέλη (cid:1) Το γεγονός ότι τα εθνικά συστήµατα νοµικής συνδροµής δε λαµβάνουν υπόψη τα διπλή παροχή µετάφραση εγγράφων επιπρόσθετα έξοδα των διασυνοριακών διαφορών νοµικών γνωµοδοτήσεων , επίδοση πράξεων κλπ. ). ( , (cid:1) Γλωσσικές δυσκολίες Ενώ είναι αληθές ότι το δεύτερο και το τρίτο εµπόδιο µπορούν να υπάρχουν ακόµα και στην περίπτωση υπηκόων που ασκούν προσφυγή τα εµπόδια αυτά γίνονται πιο πολύπλοκα στην , περίπτωση ξένων. Αυτές οι δυσκολίες αναλύονται κατωτέρω. , Αποτελεί απόρροια των ελευθεριών που κατοχυρώνονται από τη συνθήκη ΕΚ η δυνατότητα προκειµένου να επιλύει διαφορές που προκύπτουν από τις δραστηριότητές που του πολίτη αναπτύσσει κατά την άσκηση κάποιας εξ αυτών των ελευθεριών να ενάγει ή να ενάγεται , ενώπιον των δικαστηρίων κάποιου κράτους µέλους κατά τον ίδιο τρόπο µε τους υπηκόους αυτού του κράτους µέλους αυτό το δικαίωµα πρόσβασης στη. δικαιοσύνη µπορεί να ασκηθεί πραγµατικά µόνον όταν παρέχεται νοµική συνδροµή υπό δεδοµένες προϋποθέσεις Σε πολλές περιπτώσεις ,. Λόγω της απουσίας κοινοτικής νοµοθεσίας εναπόκειται στο νοµικό σύστηµα κάθε κράτους , µέλους να ορίσει τους λεπτοµερείς διαδικαστικούς κανόνες για να κατοχυρώσει τα συµπεριλαµβανοµένων δικαιώµατα που απορρέουν για τους ιδιώτες από το κοινοτικό δίκαιο , των δικαιωµάτων που αφορούν τη νοµική συνδροµή αυτοί οι κανόνες δεν Εντούτοις ,. µπορούν ούτε να εισάγουν διακρίσεις εις βάρος εκείνων στους οποίους το κοινοτικό δίκαιο παρέχει το δικαίωµα ίσης µεταχείρισης ούτε να περιορίζουν τις θεµελιώδεις ελευθερίες που κατοχυρώνονται από το κοινοτικό δίκαιο. Ακόµα και σύµφωνα µε τις διατάξεις του τίτλου συνθήκη του Μάαστριχ ( θέµα κοινού ενδιαφέροντος , απαιτείτο συνεργασία ο τίτλος VI οικοδόµηση λειτουργούσα Ευρώπη. της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση ή δικαστική συνεργασία σε αστικές υποθέσεις θεωρείτο ήδη ως ανεξάρτητα από το χαρακτήρα των δικαιωµάτων για τα οποία ), Με την επιφύλαξη των αρµοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας VI. " ", απέβλεπε να συµπληρώσει τις αρµοδιότητες αυτές και να συµβάλει στην δηλαδή να υπερβεί την απλά ως αγορά ολοένα και στενότερης ένωσης " ", , στις 65). της άσκησης αστικών αξιώσεων Σύµφωνα µε τη συνθήκη του Άµστερνταµ υποθέσεις µε διασυνοριακές επιπτώσεις υπάγεται στον τίτλο το θέµα της δικαστικής συνεργασίας σε αστικές άρθρο IV Το Συµβούλιο θεσπίζει στο εξής µέτρα για την εξάλειψη των εµποδίων στην οµαλή ροή Στα συµπεράσµατα της ειδικής συνόδου που διεξήχθη στο για τη δηµιουργία ενός χώρου ελευθερίας , Tampere το Ευρωπαϊκό Συµβούλιο κάλεσε το ασφάλειας και δικαιοσύνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση , να θεσπίσει στοιχειώδη πρότυπα που θα Συµβούλιο , εξασφαλίζουν επαρκές επίπεδο νοµικής αρωγής σε υποθέσεις µε διασυνοριακές διαστάσεις σε ολόκληρη την Ένωση Η παρούσα Πράσινη Βίβλος αποτελεί το πρώτο βήµα προς την. επίτευξη αυτού του στόχου. στη βάση προτάσεων της Επιτροπής , της συνθήκης ΕΚ. Οκτωβρίου 1999 και 16 15 ( Στις υποχρεώσεις που απορρέουν απευθείας από το κοινοτικό δίκαιο προστίθενται και εκείνες της ευρωπαϊκής που προβλέπονται από άλλες διεθνείς πράξεις. που ισχύει σε όλα τα κράτη µέλη της Κοινότητας σύµβασης ανθρωπίνων δικαιωµάτων Ιδιαίτερα το άρθρο παρ. 3, 6, , ) ( 4 παρέχει το δικαίωµα σε οποιονδήποτε κατηγορείται για ποινικό αδίκηµα να ζητεί δωρεάν όταν αυτό επιβάλλεται από νοµική συνδροµή εάν δεν διαθέτει επαρκή µέσα για να πληρώσει , το συµφέρον της δικαιοσύνης η οποία ισχύει µόνο. , για την αρχή των δικαιωµάτων της σε ποινικές υποθέσεις 6 , υπεράσπισης ανεξαρτήτως µε το χαρακτήρα της δίκης υπό ορίσθηκε για να συµπεριλάβει , ορισµένες προϋποθέσεις , το δικαίωµα για τη χορήγηση νοµικής συνδροµής Επιπλέον προς αυτή την ειδική διάταξη ο γενικός τίτλος του άρθρου. , Το πεδίο της παρούσας Πράσινης Βίβλου η οποία επικεντρώνεται κυρίως στη νοµική , συνδροµή σε αστικές υποθέσεις έγκειται στο να αναλύσει τα εµπόδια που προκύπτουν για , όταν αυτοί την πραγµατική πρόσβαση των ευρωπαίων πολιτών στη νοµική συνδροµή , συµµετέχουν σε δικαστικές διαδικασίες σε διαφορετικό κράτος µέλος από το δικό τους Προβαίνει στη συνέχεια σε ορισµένες προτάσεις αναθεώρησης Ο πρωταρχικός στόχος εντούτοις , είναι να συγκεντρώσει τις αντιδράσεις των ενδιαφεροµένων µερών. ,. Για να ολοκληρωθούν τα αποτελέσµατα της συζήτησης που ξεκίνησε µε την παρούσα Πράσινη Βίβλο η Επιτροπή καλεί όλα τα ενδιαφερόµενα µέρη να υποβάλουν γραπτά τις παρατηρήσεις τους το αργότερο µέχρι τις Μαΐου , 31 στην ακόλουθη διεύθυνση : 2000 The Director General Directorate General Justice and Home Affairs European Commission Rue de la Loi 200 B-1049 Brussels Fax: (+32 2) 2967481 5 Μέρος διαδίκου διασυνοριακής διαφοράς στη νοµική συνδροµή Ανάπτυξη κοινοτικής πολιτικής για τη βελτίωση της πρόσβασης του II: είναι κυρίως ιστορικοί και µικρής σηµασίας στο συγκεκριµένο πλαίσιο. Οι λόγοι των διαφορών µεταξύ των εθνικών συστηµάτων , προβλήµατος , λόγοι που εµποδίζουν την αλλαγή είναι κυρίως πολιτικοί και οικονοµικοί , προσδιορισθεί επακριβώς µελέτη των διαφόρων εθνικών συστηµάτων : οι οποίοι αποτελούν τη ρίζα του Οι και σπανίως έχουν Μπορούν εύκολα να διαπιστωθούν από σύντοµη συγκριτική. (cid:2) Οποιαδήποτε τροποποίηση των παρόντων συστηµάτων θα αυξήσει τα έξοδα των και συνεπώς των φορολογουµένων υπευθύνων κυβερνήσεων , (cid:2) Κάθε βελτίωση της πρόσβασης στη νοµική συνδροµή µπορεί να αυξήσει τον αριθµό των υπάρχουν συζητήσεις για το κατά πόσον η δαπάνη για νοµική δικαστικών διαδικασιών ( συνδροµή στηρίζεται στην προσφορά ή στη ζήτηση ) (cid:2) Μπορούν να προκύψουν ζητήµατα σχετικά µε την ποιότητα των υπηρεσιών νοµικής το έναυσµα για αιτήµατα συνδροµής και µια βελτίωση µπορεί να αποτελέσει συµπληρωµατικών βελτιώσεων (cid:2) Υπάρχει φόβος ότι οποιαδήποτε ολοκληρωµένη πολιτική εµπεριέχει τουλάχιστον κάποιο βαθµό εναρµόνισης. , υπάρχει επί του παρόντος συζήτηση για τον καλύτερο δυνατό Σε ορισµένα κράτη µέλη τρόπο που µπορεί να εξασφαλίσει πρόσφορη από οικονοµική άποψη πρόσβαση στη Αυτή η συζήτηση µπορεί να εµπεριέχει λύσεις που να υπερβαίνουν τη νοµική δικαιοσύνη Μπορεί να συνεπάγεται την υποστήριξη λύσεων βασισµένων στην καθιέρωση ή συνδροµή. στη σύναψη ασφάλειας είτε από τον πελάτη είτε από τον ανάπτυξη υπό αίρεση αµοιβών , δικηγόρο Η νοµική , συνδροµή θα συνεχίσει εν τούτοις να διαδραµατίζει σηµαντικό ρόλο στον τοµέα αυτόν. ή σε λύσεις προορισµένες να µειώσουν τις αµοιβές των δικηγόρων. Η Κοινότητα πρέπει να εξετάσει σε κοινοτικό επίπεδο και να αναπτύξει κοινοτική πολιτική για τη νοµική συνδροµή προκειµένου να εξασφαλίσει ότι δεν θα παραµεληθούν τα συµφέροντα του διαδίκου διασυνοριακής διαφοράς και οι εξαιρετικές δυσκολίες τις οποίες αντιµετωπίζει. Θα µπορούσε κανείς να προτείνει σειρά ενεργειών για την εξάλειψη κάθε διακριτικής µεταχείρισης εις βάρος κοινοτικών υπηκόων και , για την εξάλειψη ή την ελαχιστοποίηση των εµποδίων που δηµιουργούνται από τα συµπληρωµατικά έξοδα που συνεπάγονται οι διασυνοριακές διαφορές και από τις διαφορές που υπάρχουν στα εθνικά συστήµατα όσον αφορά τα οικονοµικά ανώτατα όρια και την εξέταση του βάσιµου της αίτησης. στη βάση της κατοικίας ή της υπηκοότητας , ∆ικαίωµα χορήγησης νοµικής συνδροµής Η παρούσα κατάσταση στα κράτη µέλη A. 1. 6 Ένας κοινοτικός υπήκοος ο οποίος αντιµετωπίζει νοµικό πρόβληµα σε κάποιο κράτος µέλος πέραν αυτού στο οποίο κατοικεί πρέπει να υπερβεί διάφορα εµπόδια ακόµα και αν υποτεθεί , ότι µπορεί να έχει πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά µε το δίκαιο και µε τις δυνατότητες του να τύχει νοµικής συνδροµής στο συγκεκριµένο κράτος. Το πρώτο ζήτηµα είναι να καθορισθεί το κατά πόσον εµπίπτει στις κατηγορίες των δυνάµει δικαιούχων της εν λόγω συνδροµής σύµφωνα µε τη νοµοθεσία του κράτους στο οποίο επιθυµεί να τύχει νοµικής συνδροµής. ’ αρχήν τα συστήµατα νοµικής συνδροµής των κρατών µελών είναι εθνικά , κατά την Κατ έννοια ότι νοµική συνδροµή χορηγείται µόνο σε σχέση µε δικαστικές διαδικασίες που διεξάγονται στο συγκεκριµένο κράτος υπάρχουν ορισµένες περιορισµένες εξαιρέσεις από ( τον κανόνα αυτό στη Σκανδιναβία µόνο σε ειδικές περιπτώσεις όπως η διασυνοριακή , κάποιος κοινοτικός υπήκοος που κατοικεί στο κράτος Κατά συνέπεια επιµέλεια παιδιού , µέλος Α αλλά εµπλέκεται σε διαφορά στο κράτος µέλος ανεξάρτητα από το αν είναι ενάγων ή εναγόµενος αντ , αυτού οφείλει να ζητήσει νοµική συνδροµή από το ισχύον σύστηµα του κράτους µέλους Β είναι απίθανο να µπορεί να τύχει συνδροµής από το κράτος Α B, ). ’ ·. δεν εξασφαλίζεται από όλα τα κράτη µέλη ίση µεταχείριση όσον αφορά τους Εν τούτοις , ή την αιτούντες νοµική συνδροµή ανεξάρτητα από την υπηκοότητα τους , Η κατάσταση γίνεται πιο πολύπλοκη και παρουσία τους στο κράτος της διαφοράς. επηρεάζεται από διεθνείς συνθήκες και συµβάσεις στις οποίες έχουν προσχωρήσει τα κράτη µέλη Τα κράτη µέλη µπορούν να χωριστούν σε τέσσερις βασικές οµάδες : την κατοικία τους. , (cid:3) Ορισµένα κράτη µέλη χορηγούν νοµική συνδροµή χωρίς να απαιτούν υπηκοότητα ή κατοικία (cid:3) Ένα κράτος µέλος χορηγεί νοµική συνδροµή σε ξένους µόνο στη βάση της αµοιβαιότητας (cid:3) Ένα κράτος µέλος χορηγεί νοµική συνδροµή µόνο στους κατοίκους , γεγονός που καταλήγει να στερεί από το ευεργέτηµα της νοµικής συνδροµής τους δικούς του υπηκόους που δεν είναι κάτοικοι (cid:3) Ορισµένα κράτη µέλη χορηγούν νοµική συνδροµή στους υπηκόους τους , ανεξάρτητα από και εξοµοιώνουν αυτούς που δεν έχουν την υπηκοότητα οι οποίοι την κατοικία τους , διαµένουν και σε ορισµένες περιπτώσεις , είναι παρόντες στην επικράτειά τους. , Όσον αφορά τις τελευταίες δύο κατηγορίες κρατών , από αυτά τα κράτη αλλά πρόκειται εκεί να ενάγει ή να εναχθεί , νοµικής συνδροµής στο κράτος αυτό. Είναι σαφές από τα ανωτέρω ότι σε ορισµένα κράτη µέλη ο διάδικος διαφοράς ευρίσκεται µετέωρος · του κράτος ούτε στο κράτος υποδοχής. διασυνοριακής δεν έχει δικαίωµα να λάβει νοµική συνδροµή ούτε στο δικό ένας ιδιώτης που δεν διαµένει σε κάποιο δε µπορεί να επωφεληθεί της Ένα άλλο ζήτηµα είναι το γεγονός ότι σε ορισµένα κράτη µέλη το δικαίωµα νοµικής συνδροµής παρέχεται σε νοµικά πρόσωπα σύµφωνα µε την ισχύουσα εθνική νοµοθεσία Σε αυτό το θέµα µπορεί να έχει σοβαρή επίπτωση στον τρόπο µε τον διασυνοριακό πλαίσιο ΕΚ σχετικά µε τις αγωγές οποίο εφαρµόζεται από τα κράτη µέλη η οδηγία παραλείψεως Η νοµική συνδροµή µπορεί της οποίας προθεσµία εφαρµογής είναι η , να επιλύσει το πρόβληµα που φαίνεται να αντιµετωπίζουν συχνά οι ενώσεις καταναλωτών όταν προσπαθούν να επωφεληθούν πλήρως του που τους αναγνωρίζει η οδηγία δικαίωµα παράστασης 98/27/ 1/1/2001. locus standi ( ) ,. το οποίο είναι η σπάνις οικονοµικών πόρων. , 7 Η επίπτωση του κοινοτικού δικαίου σε αυτές τις προϋποθέσεις 2. Η νοµιµότητα αυτών των προϋποθέσεων επικράτεια κλπ κατοικία σε σχέση µε το κοινοτικό δίκαιο αποτελεί ένα πολύπλοκο θέµα. υπηκοότητα ( , , ,. ) ή ακόµα παρουσία στην Το ∆ικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων δεν είχε ποτέ την ευκαιρία να αποφανθεί σχετικά µε το θέµα της νοµικής συνδροµής η νοµολογία που υπάρχει σε ανάλογα θέµατα επιτρέπει να συναχθούν ορισµένα σαφή συµπεράσµατα Εν τούτοις. ,. , Πρώτον φαίνεται εντελώς σαφές ότι ο τυπικός κανόνας που περιορίζει την πρόσβαση στη νοµική συνδροµή σε υπηκόους του κράτους στο οποίο προέκυψε ή ενδέχεται να προκύψει διαφορά δεν µπορεί να τύχει επίκλησης κατά κοινοτικών υπηκόων που εργάζονται στο κράτος υποδοχής ή κατά των συντηρουµένων από αυτούς µελών της οικογενείας τους 1. ανεξάρτητα από το αν κατοικούν ή όχι εκεί ) Κράτος υποδοχής (" ") ( , Τρίτον ∆εύτερον , η πιο πρόσφατη νοµολογία ορίζει ότι κοινοτικός υπήκοος που διαµένει στο ίσης µεταχείρισης µε τους υπηκόους του κράτους αυτού ` κράτος υποδοχής δικαιούται ανεξάρτητα από το κατά πόσον είναι εργαζόµενος 2. το ∆ικαστήριο απεφάνθη ότι το δικαίωµα µετάβασης σε κάποιο κράτος µέλος ´ , δικαίωµα το οποίο απλά και µόνο ως αποδέκτης υπηρεσιών ακόµα και σε προσωρινή βάση ( , συνεπάγεται το δικαίωµα µεταχείρισης στην ίδια κατοχυρώνεται από το κοινοτικό δίκαιο βάση µε τους υπηκόους ή τους κατοίκους αυτού του κράτους όσον αφορά την προστασία της ακεραιότητας του προσώπου το ∆ικαστήριο έκρινε ότι αποτελεί συνακόλουθο των ελευθεριών που αναγνωρίζονται από το κοινοτικό δίκαιο η δυνατότητα των δικαιούχων αυτών των ελευθεριών να ασκούν αγωγή ενώπιον των δικαστηρίων κάποιου κράτους µέλους στην ίδια βάση µε τους υπηκόους αυτού του κράτους βλέπε απόφαση Πιο πρόσφατα , βλέπε απόφαση Cowan)3. ), ( Data Delecta 4Aktibolag). Τέλος , το ∆ικαστήριο έκρινε στην απόφαση ότι το δικαίωµα διεξαγωγής ποινικής Bickel5, δίκης σε άλλη γλώσσα από την κύρια γλώσσα του σχετικού κράτους εµπίπτει στο πεδίο αυτό τον τρόπο στην απαγόρευση διακριτικής εφαρµογής της συνθήκης και υπόκειται κατ ’ πρώην άρθρο µεταχείρισης λόγω ιθαγένειας που αναφέρεται στο άρθρο της συνθήκης 12 ( 6 ), υπόθεση συλλογή Mutsch ( Αυτό απορρέει από την απόφαση στην οποία το ∆ικαστήριο απεφάνθη ότι το δικαίωµα του διακινούµενου εργαζόµενου να ζητήσει τη διεξαγωγή της δίκης στη δική του γλώσσα συµβάλει ουσιαστικά στην ένταξή του στο κράτος υποδοχής και αποτελεί κατ αυτό ’ τον τρόπο Οι κατά την έννοια του άρθρου κοινωνικό πλεονέκτηµα " " κοινοτικοί υπήκοοι που εργάζονται εκεί απολαύουν αυτού του δικαιώµατος υπό τις ίδιες προϋποθέσεις µε τους υπηκόους του κράτους υποδοχής. όσον αφορά τη νοµική συνδροµή. συνοριακούς εργαζόµενους βλέπε οικογενείας τους τα οποία εξαρτώνται από αυτόν a fortiori Η νοµολογία καθιστά σαφές ότι αυτό το δικαίωµα παρέχεται επίσης σε και στα µέλη της και Αυτή η συλλογιστική φαίνεται να µπορεί να εφαρµοσθεί 1985 2681-2697) του κανονισµού. I-6689 ) συλλογή 1612/68. C-57/96, υπόθεση συλλογή υπόθεση 137/84, Meints, βλέπε 1997, 7(2) σ σ ( , ( Deak, 94/84, συλλογή σ. υπόθεση σ συλλογή C-85/96, 1992 Martinez Sala, Bernini, C-3/90, Βλέπε απόφαση πρόσβαση σε κοινωνικά οφέλη στην ίδια βάση µε υπηκόους του κράτους µέλους , δεν υπήρξε εργαζόµενος. Απόφαση της ας Φεβρουαρίου δικαίωµα αποζηµιώσεως για σωµατική βλάβη σύµφωνα µε το γαλλικό εθνικό σύστηµα. του Ην. την ιδιότητά του ως τουρίστας ούτε κατοικούσε στη Γαλλία το σχετικό χρονικό διάστηµα. Απόφαση της συλλογή υπόθεση Απόφαση της Αυτή η υπόθεση αφορούσε το υπήκοος Ο ενάγων ( κρίθηκε ότι δικαιούται να τύχει ίσης µεταχείρισης µε τους γάλλους υπηκόους απλά υπό παρά το γεγονός ότι ούτε εργαζόταν και να θεωρηθεί αποδέκτης υπηρεσιών ) ( ης Σεπτεµβρίου ης Νοεµβρίου Βασιλείου ) συλλογή σ. I-2694. C-43/95, υπόθεση υπόθεση. I-4661. 186/87,. 195. 1989, 1996, 1998 σ 2. 1873 1985 Η υπόθεση αυτή αφορά την ακόµα και όταν ο αιτών 1998, Bickel & Franz, 1996, C-274/96 26 24 8 ( 1 2 3 4 5 (cid:192) ﬂ ( στη συγκεκριµένη περίπτωση η επαρχία µε αποτέλεσµα ότι κοινοτικός υπήκοος ο οποίος συµµετέχει σε ποινική δίκη στο κράτος υποδοχής είχε δικαίωµα να χρησιµοποιεί τη δική του γλώσσα σαν να ήταν όχι απλά ιταλός υπήκοος αλλά γερµανικά ) ιταλός υπήκοος που κατοικεί στην επαρχία του όπου αυτό το προνόµιο χορηγείται από το ιταλικό δίκαιο χωρίς να χρειάζεται να αποδείξει ότι είναι σε αυτή τη χώρα ) εργαζόµενος ή κάτοικος. της Ιταλίας Bolzano, ( Bolzano ), ( Αυτή η νοµολογία στο σύνολό της αποδεικνύει ότι οποιοσδήποτε δικαιούχος δικαιώµατος σύµφωνα µε το κοινοτικό δίκαιο συµπεριλαµβανοµένου του αποδέκτη διασυνοριακών ( έχει δικαίωµα ίσης µεταχείρισης µε τους υπηκόους της υπηρεσιών ή του αγοραστή αγαθών ) τόσο όσον αφορά το δικαίωµα του να ασκήσει αγωγή όσο και τις πρακτικές χώρας υποδοχής , προϋποθέσεις υπό τις οποίες µπορούν να ασκηθούν τέτοιες αγωγές ανεξάρτητα από το κατά , πόσον είναι Είναι λογικό ότι το ή ήταν κάτοικος ή φυσικά παρών σε αυτή τη χώρα , ,. το πραγµατικό δικαίωµα πρόσβασης στα δικαίωµα άσκησης αγωγής περιλαµβάνει δικαστήρια και ως εκ τούτου το δικαίωµα νοµικής συνδροµής όταν ο υπήκοος του κράτους έχει το δικαίωµα αυτό υπό ανάλογες συνθήκες. Αυτό θα συνεπαγόταν όχι µόνον ότι κανόνες που περιορίζουν το δικαίωµα για τη χορήγηση νοµικής συνδροµής σε υπηκόους του κράτους υποδοχής αλλά εξίσου οι προϋποθέσεις που , επιβάλουν στους ξένους υπηκόους να είναι κάτοικοι ή παρόντες στην εθνική επικράτεια για να εξοµοιωθούν µε υπηκόους του κράτους µέλους θα καθίσταντο άκυροι από το άρθρο 12 της συνθήκης ΕΚ και τέτοιοι όροι δεν θα µπορούσαν να τύχουν επίκλησης κατά κοινοτικών υπηκόων που αποτελούν µέρη διαφοράς στο κράτος υποδοχής. Ακόµα και ένας όρος ο οποίος δεν εισάγει τυπικά διακρίσεις ( της παρουσίας που ισχύει για υπηκόους και ξένους εξίσου ) κεκαλυµµένη διάκριση ικανοποιήσουν τον όρο αυτό από τους ξένους εκτός αν µπορούσε να δικαιολογηθεί για αντικειµενικούς λόγους. κράτος µέλος να επικαλεσθεί αυτούς τους λόγους σε δεδοµένη υπόθεση , δύσκολο να προβλεφθεί τι θα συνέβαινε όπως ο όρος της κατοικίας ή θα µπορούσε να αποτελεί δεδοµένου ότι οι υπήκοοι είναι περισσότερο σε θέση να και θα ήταν ως εκ τούτου ασυµβίβαστος Θα εναπόκειτο σε κάποιο είναι a priori αλλά )6 (. Ένα περαιτέρω σηµείο που ενδιαφέρει στο συγκεκριµένο πλαίσιο είναι ότι ο διάδικος διασυνοριακής διαφοράς µπορεί πρακτικά να χρειασθεί δύο δικηγόρους έναν στο κράτος , καταγωγής για να του χορηγήσει προκαταρκτικές συµβουλές και έναν στο κράτος υποδοχής Οποιοσδήποτε κανόνας του κράτους υποδοχής καθιστά για τον για τη διεξαγωγή της δίκης διάδικο δυσχερέστερη τη λήψη νοµικής συνδροµής για γνωµοδότηση που χορηγείται από σε σχέση µε τη γνωµοδότηση τοπικού δικηγόρου µπορεί εξίσου δικηγόρο σε σχέση µε την ελευθερία του να αποτελεί κεκαλυµµένη διάκριση τόσο κατά του διαδίκου εκτός κράτους " ". ( 6 Bickel ανωτέρω. Στη συγκεκριµένη υπόθεση οι αµφισβητούµενοι Βλέπε στο σηµείο αυτό την απόφαση εθνικοί κανόνες που εισήγαγαν άµεσα και έµµεσα διακρίσεις κατά την έννοια ότι µόνο οι γερµανόφωνοι , ιταλοί υπήκοοι που κατοικούσαν στην επαρχία του διέθεταν το δικαίωµα να χρησιµοποιούν τη Bolzano γερµανική γλώσσα κατά τη διεξαγωγή ποινικής δίκης πρώην. άρθρο παρέχει το δικαίωµα όχι µόνο στους µη ιταλούς κοινοτικούς υπηκόους που διαµένουν στην περιοχή του αλλά επίσης σε εκείνους που βρίσκονται σε προσωρινή βάση να τυγχάνουν της ίδιας µεταχείρισης µε ιταλούς υπηκόους που κατοικούν σ στη βάση ότι οι περισσότεροι από αυτή την περιοχή , ’ τους ιταλούς υπηκόους που επιθυµούν να χρησιµοποιήσουν αυτή τη δυνατότητα είναι πράγµατι κάτοικοι του Το ∆ικαστήριο υποστήριξε ότι το άρθρο 6) Bolzano 12 ( Bolzano ενώ οι περισσότεροι γερµανόφωνοι µη ιταλοί δεν µπορούν. 9 να είναι αποδέκτης υπηρεσιών να παρέχει υπηρεσίες )7. ) όσο και κατά του δικηγόρου ( σε σχέση µε την ελευθερία του αλλά άµεσα σχετιζόµενη µε τη νοµική συνδροµή Μια διάταξη περιορισµένης εµβέλειας , βρίσκεται στο άρθρο σύµβαση για τη διεθνή δικαιοδοσία της σύµβασης των Βρυξελλών και την αναγνώριση και εκτέλεση των αποφάσεων σε αστικές και εµπορικές υποθέσεις του 44 ( στην οποία συµµετέχουν όλα τα κράτη µέλη όπως έχει τροποποιηθεί περιοδικά , 1968, ). Αυτό το άρθρο εφαρµόζεται όταν ο δικαιωθείς διάδικος αναζητεί την εκτέλεση σε κάποιο συµβαλλόµενο κράτος απόφασης που εξεδόθη σε κάποιο άλλο συµβαλλόµενο κράτος. Προβλέπει ότι κάποιο πρόσωπο που έλαβε νοµική συνδροµή ή απαλλαγή από τα έξοδα στο κράτος όπου εξεδόθη η απόφαση έχει αυτοµάτως το δικαίωµα να τύχει της πλέον ευνοϊκής νοµικής συνδροµής ή της πλέον εκτεταµένης εξαίρεσης από τα έξοδα που προβλέπονται από το δίκαιο του κράτους στο οποίο επιδιώκει την εκτέλεση της απόφασης Αν και. περιορισµένης εφαρµογής αυτή η διάταξη µπορεί να έχει ως επακόλουθο για τον , προσφεύγοντα να τυγχάνει πιο ευνοϊκής µεταχείρισης από τους υπηκόους του κράτους υποδοχής που διεξάγουν δίκη στο συγκεκριµένο κράτος. Η επίπτωση άλλων διεθνών πράξεων 3. Πέραν των αξιώσεων του κοινοτικού δικαίου , εξίσου επίδραση η Ευρωπαϊκή σύµβαση ανθρωπίνων δικαιωµάτων 8. 6, ορίζει ειδικές αξιώσεις για τη προασπιζόµενο το δικαίωµα για τη διεξαγωγή δίκαιης δίκης , χορήγηση νοµικής συνδροµής σε ποινικές υποθέσεις Το συγκεκριµένο άρθρο παράγρ έχει επίσης ερµηνευθεί κατά την έννοια ότι η αιτούµενη νοµική συνδροµή µπορεί να όταν αυτό το επιβάλει το συµφέρον της χορηγηθεί σε άπορους σε αστικές υποθέσεις δικαιοσύνης το οποίο ισχύει σε όλα τα κράτη µέλη , κατά Ιρλανδίας Το άρθρο βλέπε ασκεί. 3). ( ( Airey , A32-1979). Παρά την ιδιαίτερη σηµασία την οποία έχει το συγκεκριµένο άρθρο , το άρθρο σε αστικές υποθέσεις απέχει από το να είναι σαφής. αυτό έχει επίπτωση στα συστήµατα νοµικής συνδροµής των συµβαλλοµένων κρατών ο βαθµός κατά τον οποίο της Ευρωπαϊκής σύµβασης ανθρωπίνων δικαιωµάτων επιβάλει τέτοια υποχρέωση Είναι εν τούτοις σαφές ότι το άρθρο 6. , O , ης XXIX κτωβρίου τη Γερµανία η Σύµβαση ΙΙ του Μαρτίου αξίζει να αναφερθούν οι δύο συµβάσεις της Χάγης της 1980 Η Σύµβαση ΙΙ επικυρώθηκε από την Αυστρία , 1954 για τη διεθνή τη το Βέλγιο ,. τις Κάτω τη Γαλλία , την Ισπανία και τη Σουηδία και περιλαµβάνει ένα τµήµα περί Στην ουσία αξιώνει από τα συµβαλλόµενα κράτη να Τέλος , περί πολιτικής δικονοµίας και η σύµβαση πρόσβαση στη δικαιοσύνη τη Φινλανδία ∆ανία , , την Πορτογαλία Χώρες , δωρεάν νοµικής συνδροµής. επεκτείνουν την εθνική µεταχείριση σε υπηκόους άλλων συµβαλλοµένων κρατών. Η Σύµβαση Ισπανία και Σουηδία , προχωρεί περισσότερο και αξιώνει για τους υπηκόους των συµβαλλοµένων κρατών και τα άτοµα που κατοικούν σε κάποιο συµβαλλόµενο κράτος να τυγχάνουν ενώπιον των δικαστηρίων κάθε συµβαλλόµενου κράτους της ίδιας µεταχείρισης σαν να ήταν υπήκοοι και που επικυρώθηκε από τη Φινλανδία , 25 την Ιταλία , το Λουξεµβούργο , Κάτω Χώρες , XXIX, , 7 8 ής Νοεµβρίου Βλέπε ειδικότερα την απόφαση της ελευθερία εγκατάστασης. Ι σ 30 -1905 ( Συλλογή την απόφαση της 28 ( ελευθερία παροχής υπηρεσιών ) 1996 C-158/96, Η σχέση µεταξύ κοινοτικού δικαίου και σύµβασης ανθρωπίνων δικαιωµάτων είναι πολύπλοκη Αρκεί να. ειπωθεί στο συγκεκριµένο πλαίσιο ότι όλα τα κράτη µέλη έχουν προσυπογράψει τη σύµβαση αυτή και ως εκ τούτου δεσµεύονται από τις διατάξεις της. ης Μαρτίου και την απόφαση της 1995, Gebhard, C-55/94, 1996, Guiot, 1995 C-272/94, - 1998, Kohll, ελευθερία λήψης υπηρεσιών Υπόθεση ης Απριλίου -1831 ( 1998 ), σ 28 ). Ι. Ι σ. -4165 Συλλογή Υπόθεση Συλλογή 10 κάτοικοι αυτού του κράτους Η ίδια αρχή ισχύει για την προ της δικαστικής αµφισβήτησης. παροχή νοµικών συµβουλών υπό τον όρο ότι το σχετικό πρόσωπο είναι παρόν στο κράτος όπου ζητείται η παροχή νοµικών συµβουλών. για τη διεθνή Η γενική επικύρωση και η ορθή εφαρµογή της σύµβασης της Χάγης του Η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για την έκδοση πρόσβαση στη δικαιοσύνη είναι ευκταία σύστασης στο Συµβούλιο το Αυτή η πρόταση έτυχε ευνοϊκής υποδοχής από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Οικονοµική και Κοινωνική Επιτροπή αλλά δεν είχε συνέπειες στο επίπεδο του Συµβουλίου ή των κρατών µελών. 1986 (COM(86) 610 , 13. 11. 1986). τελικό 1980 ,. Πιθανές λύσεις Προς το παρόν οι διεθνείς και κοινοτικές υποχρεώσεις που διέπουν το ευεργέτηµα της , νοµικής συνδροµής που παρέχεται σε διαδίκους διασυνοριακής διαφοράς στην ίδια βάση µε τους υπηκόους του κράτους υποδοχής αποτελούν ένα συγκεχυµένο σύνολο το οποίο δηµιουργεί στον πολίτη σηµαντικές αµφιβολίες σχετικά µε τα δικαιώµατά του. 1980 για τη διεθνή πρόσβαση στη δικαιοσύνη είναι σαφής αλλά Η σύµβαση της Χάγης του έχει επικυρωθεί µόνο από µειοψηφία κρατών µελών Το πεδίο εφαρµογής της Ευρωπαϊκής. σύµβασης ανθρωπίνων δικαιωµάτων είναι ασαφές όσον αφορά την επίπτωση του στις Οι υποχρεώσεις των συµβαλλοµένων κρατών για τη χορήγηση νοµικής συνδροµής. υποχρεώσεις που απορρέουν από το άρθρο της συνθήκης ΕΚ ισχύουν οµοιόµορφα αλλά δεν δηλώνονται µε σαφήνεια Το γεγονός ότι πρέπει να συναχθούν από τη νοµολογία τις. καθιστά απρόσιτες για τον πολίτη. 12 Πριν να υπάρξει νοµοθεσία στο συγκεκριµένο τοµέα θα ήταν ορθό να διευκρινιστούν οι και να τους υποχρεώσεις των κρατών µελών σύµφωνα µε το άρθρο για τη γίνει η υπενθύµιση ότι πρέπει να επικυρώσουν τη Σύµβαση της Χάγης του ∆ιεθνή Πρόσβαση στη ∆ικαιοσύνη πρώην άρθρο 1980 ΕΚ 12 6) (. η Επιτροπή αναµένει τις παρατηρήσεις των ενδιαφεροµένων µερών όσον αφορά Εν τούτοις , ιδιαίτερα την ενδεδειγµένη στρατηγική που πρέπει να υιοθετηθεί στο συγκεκριµένο τοµέα , για το ζήτηµα του κατά πόσον είναι απαραίτητο να υπάρξει κοινοτική νοµοθεσία Η Επιτροπή θεωρεί δεδοµένο ότι το συµφέρον της διαφάνειας αξιώνει για τις αρχές αυτές να εκτίθενται µε µορφή εύκολα προσιτή και δεσµευτική Η Επιτροπή θα εξετάσει κατά συνέπεια το κατά πόσον πρέπει να προτείνει νοµοθεσία που να ορίζει µε σαφήνεια την υποχρέωση των κρατών µελών να µην µεταχειρίζονται διακριτικά τους άµεσα ή έµµεσα , , υπηκόους άλλων κρατών µελών κατά τη χορήγηση νοµικής συνδροµής ή µερικής ή συνολικής απαλλαγής από τα δικαστικά έξοδα. Η Επιτροπή αναµένει επίσης τις παρατηρήσεις των ενδιαφεροµένων µερών για το κατά πόσον αυτή η αρχή πρέπει να επεκταθεί στους υπηκόους τρίτων χωρών οι οποίοι κατοικούν στο Είναι όπως συµβαίνει στην περίπτωση της σύµβασης της Χάγης του κράτος µέλος , επίσης ευπρόσδεκτες παρατηρήσεις για το κατά πόσον τα κράτη µέλη βλέπουν στην επέκταση του πεδίου της νοµοθεσίας περί νοµικής συνδροµής µια δυνατότητα επίλυσης των οικονοµικών προβληµάτων των ενώσεων καταναλωτών όταν δρουν ως νοµιµοποιούµενοι " φορείς σύµφωνα µε την προαναφερόµενη οδηγία για τις αγωγές παραλείψεως. 1980. " 11 Ουσιαστική επιλεξιµότητα B. Ακόµα και αν υποτεθεί ότι ο αιτών πληροί τα προσωπικά κριτήρια που ισχύουν στο κράτος ότι πληροί τις προϋποθέσεις επιλεξιµότητας υποδοχής πρέπει εξίσου να αποδείξει , ιδιαίτερα όσον αφορά τις οικονοµικές του που προβλέπονται από τη νοµοθεσία του κράτους , ευκαιρία της οποίας ζητείται νοµική προϋποθέσεις και το συνδροµή ότι παρέχεται νοµική συνδροµή για το είδος διαδικασίας στο , οποίο ενέχεται ’ της υπόθεσης επ βάσιµο " ετέρου και αφ ενός αφ " ’ ’ , ,. α Προϋποθέσεις οικονοµικής επιλεξιµότητας ) ( Ορισµένα κράτη µέλη εφαρµόζουν ένα οικονοµικό ανώτατο όριο το οποίο µπορεί να ποικίλλει ανάλογα µε την οικογενειακή διάρθρωση του αιτούντος ή το εισόδηµά του και την περιουσία του Αν κερδίζει πάνω από αυτό το ανώτατο όριο δεν µπορεί να τύχει νοµικής. Παρά το γεγονός ότι αυτά τα ανώτατα όρια φαίνονται να είναι ουδέτερα συνδροµής ,. δεδοµένου ότι δεν εισάγουν διακρίσεις βασισµένες στην υπηκοότητα ή την κατοικία δεν χωρίς να αναφερθεί η λαµβάνουν υπόψη τα διάφορα επίπεδα εισοδηµάτων στα κράτη µέλη περίπτωση κατά την οποία αυτό το ανώτατο όριο µειώνεται σε σχέση µε το ελάχιστο εθνικό εισόδηµα του κράτους στο οποίο κατοικεί ο αιτών. , , , , δεν έχει για το λόγο αυτό δικαίωµα σε νοµική συνδροµή. κάποιος αιτών εγκατεστηµένος σε χώρα µε υψηλό κόστος ζωής , του οποίου οι Συνεπώς πόροι πληρούν τα οικονοµικά κριτήρια στο κράτος στο οποίο κατοικεί αλλά υπερβαίνουν το ανώτατο όριο του κράτους µε χαµηλό κόστος ζωής στο οποίο πρόκειται να διεξαχθεί η διαδικασία , Από την άλλη πλευρά Ο αιτών οφείλει ορισµένα κράτη µέλη δεν καθορίζουν ειδικό ποσό. µάλλον να αποδείξει ότι δεν είναι σε θέση να χρηµατοδοτήσει τα έξοδα της δίκης γενικά στη το οποίο εκδίδεται από τις αρχές της βάση πιστοποιητικού των οικονοµικών πόρων του , χώρας κατοικίας επιτρέπει στις αρχές να λάβουν υπόψη τόσο τους πόρους του αιτούντος όσο και το ενδεχόµενο κόστος της δίκης Αυτή η ιδιαίτερη µέθοδος , αν εφαρµοσθεί σωστά , , ,. , Η απουσία οµοιογένειας όσον αφορά τις προϋποθέσεις αυτές µεταξύ των κρατών µελών αποτελεί αποτρεπτικό παράγοντα για οποιονδήποτε επιθυµεί να ξεκινήσει διαδικασία για ιδιαίτερα για κάποιο πρόσωπο από χώρα µε υψηλό βιοτικό επίπεδο ο διασυνοριακή διαφορά και ως εκ τούτου οποίος ενέχεται σε διαφορά σε χώρα µε χαµηλότερο βιοτικό επίπεδο , αποτελεί συµπληρωµατικό εµπόδιο για την πραγµατική πρόσβαση στη δικαιοσύνη Ένας περαιτέρω επιβαρυντικός παράγοντας είναι ότι σε ορισµένα κράτη η νοµική συνδροµή που χορηγείται πρέπει να επιστραφεί αργότερα αν η οικονοµική κατάσταση του αιτούντος βελτιωθεί εντός ορισµένου χρονικού διαστήµατος. βάσιµο " Προϋποθέσεις που συνδέονται µε το νοµική συνδροµή της διαδικασίας για την οποία ζητείται β " ) (. Τα κράτη µέλη γενικά προσπαθούν να αποθαρρύνουν τις αβάσιµες αιτήσεις νοµικής συνδροµής προβαίνοντας σε ελέγχους της ουσίας της υπόθεσης Οι αβάσιµες αιτήσεις µπορούν να απορριφθούν αλλά ο βαθµός υποκειµενικότητας των αρµοδίων για την έκδοση αυτής της απόφασης µπορεί να δηµιουργήσει µεγάλες δυσκολίες για τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την άποψη της πρόσβασης στο δικαστικό σύστηµα κάποιου άλλου κράτους πλην του δικού τους. , Η πλειοψηφία των κρατών µελών ελέγχει το βάσιµο της προσφυγής , κριτηρίων που αφήνουν χώρο για ευρύτερα υποκειµενικά περιθώρια εκτίµησης. στη βάση διαφόρων Ερωτάται 12 το κατά µερικές φορές το κατά πόσον η προσφυγή έχει εύλογες πιθανότητες επιτυχίας " υπάρχουν βάσιµες πιθανότητες ότι ο αιτών θα κερδίσει την υπόθεση το κατά πόσον πόσον " κάποιο µέρος σε διαφορά το οποίο δεν λαµβάνει νοµική συνδροµή µπορεί να ρισκάρει δικά " Αυτός ο έλεγχος είναι σχετικά τυπικός σε ορισµένα του χρήµατα κράτη µέλη αλλά σε άλλα ο έλεγχος µπορεί να εξελιχθεί σε αυθεντική προδικαστική , εξέταση ή παρόµοιοι έλεγχοι. ", ", ",. γ ) ( Προϋποθέσεις που σχετίζονται µε το είδος της διαδικασίας για την οποία ζητείται νοµική συνδροµή Πρέπει να σηµειωθεί ότι στην πλειοψηφία των κρατών µελών , χορηγηθεί σε σχέση µε όλα τα δικαστήρια εµπορικά τούτοις , δικαστηρίων είδη αγωγής νοµική συνδροµή µπορεί να Εν διοικητικά ή ποινικά , ορισµένα κράτη αποκλείουν τη νοµική συνδροµή για υποθέσεις ενώπιον ορισµένων για παράδειγµα ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων ή σε σχέση µε ορισµένα για παράδειγµα την αγωγή δυσφήµισης. αστικά , , , ,. Πιθανές λύσεις Το θέµα συνίσταται στο να διερευνηθούν οι τρόποι για την εξάλειψη ή τη µείωση των δυσχερειών τις οποίες αντιµετωπίζουν οι διάδικοι διασυνοριακών διαφορών χωρίς να καταπατηθεί η αρµοδιότητα των κρατών µελών να διοργανώνουν τα συστήµατά τους νοµικής συνδροµής όπως επιθυµούν. (cid:4) Όσον αφορά τα οικονοµικά κριτήρια , , , , , ενδέχεται κάθε σύστηµα θεµελιώνεται µε βάση το κόστος της Κάποιο πρόσωπο που διαφοράς και τα επίπεδα εισοδήµατος στη συγκεκριµένη χώρα. το οποίο θα µπορούσε εκεί να πληροί τα κατοικεί σε κράτος µε υψηλό κόστος ζωής αν εµπλακεί σε διαφορά σε χώρα µε χαµηλό κόστος ζωής οικονοµικά κριτήρια , Εν να έχει πολύ υψηλό εισόδηµα για να µπορέσει να τύχει εκεί νοµικής συνδροµής. τούτοις οι διαφορές που παρατηρούνται όσον αφορά τα οικονοµικά κριτήρια µπορούν να αντικατοπτρίζουν όχι µόνον αυτά τα επίπεδα κόστους και εισοδήµατος αλλά εξίσου δεδοµένου ότι τα διαφορετικές πολιτικές όσον αφορά την πρόσβαση στη δικαιοσύνη είναι κριτήρια ορισµένων κρατών , πιο γενναιόδωρα από άλλα ∆εν θα ήταν οπωσδήποτε λογικό να αναµένεται από το. κράτος της διαφοράς να εφαρµόζει απλά τα κριτήρια του κράτους κατοικίας του επειδή αυτό θα µπορούσε να καταλήξει στο να αντιµετωπίζεται στο κράτος Β αιτούντος , πιο ευνοϊκά κάποιος διάδικος από το κράτος Α από τους κατοίκους αυτού του κράτους. Εν τούτοις µια πιο στοχοθετηµένη λύση θα ήταν να προσαρµοσθούν τα κριτήρια της , χώρας της διαφοράς ή που θα ελάµβανε υπόψη τις διαφορές του κόστους ζωής των δύο χωρών ή στάθµισης , " " εναλλακτικά να εφαρµοσθούν πιο ευέλικτοι και αντικειµενικοί έλεγχοι που να επιτρέπουν στις αρχές να λαµβάνουν υπόψη τόσο το διαθέσιµο εισόδηµα του αιτούντος όσο και το πιθανό κόστος της αγωγής ακόµα και αν ληφθούν υπόψη οι διαφορές εισοδήµατος , διορθωτικού συντελεστή “ αλλά να προσαρµοσθούν µέσω ενός ” , ,. Αυτό µπορεί να συµπεριλαµβάνει (cid:4) Όσον αφορά τον έλεγχο του βάσιµου , χρειάζεται τουλάχιστον να υπάρχει µεγαλύτερη διαφάνεια την υποχρέωση εξειδίκευσης και δηµοσίευσης των κριτηρίων όχι µόνο στο κράτος της , Αυτό θα µπορούσε να γίνει µέσω των διαφοράς αλλά εξίσου και στα άλλα κράτη µέλη αρµοδίων αρχών που ορίζονται σύµφωνα µε τη συµφωνία του Συµβουλίου της Ευρώπης του οι µηχανισµοί µέσω των οποίων µπορούν να διαβιβάζονται αιτήσεις για τη χορήγηση νοµικής συνδροµής σε διασυνοριακές διαφορές οι αρµόδιες αρχές µπορούν να αναλάβουν την υποχρέωση να παρέχουν λεπτοµερείς εξηγήσεις για την απόρριψη για τη ∆ιαβίβαση των Αιτήσεων ∆ικαστικής Αρωγής τα οποία λαµβάνονται υπόψη που συζητείται κάτωθι Επιπλέον 1977 ). ( , ,. , 13 αίτησης για τη χορήγηση νοµικής συνδροµής λόγω του ότι ο έλεγχος επί της ουσίας δεν υπήρξε ικανοποιητικός. ο πρόβληµα των συµπληρωµατικών εξόδων που προκύπτουν από το γεγονός ότι η Γ διαφορά είναι διασυνοριακή. T Ακόµα και αν ο αιτών υπερβεί τα νοµικά εµπόδια που συναντά και θεµελιώσει δικαίωµα για τη χορήγηση νοµικής συνδροµής στη χώρα της διαφοράς ή της δικαστικής αµφισβήτησης είναι πολύ πιθανόν παρά ταύτα να διαπιστώσει ότι το σύστηµα είναι οργανωµένο για αµιγώς εκ τούτου δεν υπάρχει πρόβλεψη για την κάλυψη των εγχώριες δίκες και ως συµπληρωµατικών δαπανών που προκύπτουν από το γεγονός ότι η υπόθεση έχει διασυνοριακό χαρακτήρα Αυτές οι δαπάνες µπορούν να περιλαµβάνουν τα ακόλουθα :. (1) (2) (3). ( ) Εν τούτοις , Οι οδηγίες για την παροχή υπηρεσιών και για την Ανάγκη δύο δικηγόρων. διευκολύνει τη εγκατάσταση δικηγόρων στα κράτη µέλη έχουν ασφαλώς ο διάδικος είναι διασυνοριακή πρόσβαση των δικηγόρων πρακτικά , πιθανό να χρειάζεται ένα δικηγόρο στο κράτος καταγωγής στο κράτος στο οποίο κατοικεί για να ζητήσει βασικές συµβουλές για το δίκαιο και τη διαδικασία στο κράτος υποδοχής και έναν δικηγόρο στο κράτος υποδοχής για πιο λεπτοµερείς συµβουλές και αν χρειασθεί για εκπροσώπηση στο δικαστήριο Στις περισσότερες υποθέσεις το κράτος καταγωγής δεν θα χορηγήσει νοµική συνδροµή αν η παροχή νοµικών συµβουλών αφορά ξένο δίκαιο ή αν αφορά διαφορά που πρόκειται να εκδικασθεί στο εξωτερικό το κράτος υποδοχής δεν θα χορηγήσει ,. ενδεχοµένως νοµική συνδροµή για συµβουλές που παρέχονται από δικηγόρο άλλου ακόµα και αν οι συµβουλές αυτές αφορούν διαφορά που θα εκδικασθεί στο κράτους , κράτος υποδοχής και αν το ισχύον στο κράτος αυτό σύστηµα καλύπτει σε κάθε περίπτωση τα έξοδα ενός µόνο δικηγόρου Η νοµιµότητα τέτοιων όρων συζητείται. αλλά καθόσον συνεχίζουν να υπάρχουν είναι πολύ πιθανό ο ανωτέρω στο σηµείο Α αιτών να βρεθεί µετέωρος και να χρειασθεί να αναλάβει το συµπληρωµατικό κόστος του δικηγόρου στο κράτος καταγωγής Αντίστροφα. Μπορεί να χρειασθεί διερµηνεία για την Έξοδα µετάφρασης και διερµηνείας. προσφυγή στο δικαστήριο ή και για τις διαβουλεύσεις µεταξύ του πελάτη και του δικηγόρου του στο κράτος υποδοχής αν δεν σταθεί δυνατόν να εξευρεθεί δικηγόρος που να οµιλεί την ίδια γλώσσα µε τον αιτούντα Μπορεί επίσης να χρειασθεί η µετάφραση εγγράφων. , όπως έκτακτα έξοδα ταξιδίου των διαδίκων , µαρτύρων ,. ∆ιάφοροι παράγοντες , δικηγόρων κλπ. Πιθανές λύσεις ; Ποια είναι τα βέλτιστα µέσα για να κατοχυρωθεί ότι τα συµπληρωµατικά έξοδα που συνεπάγεται η διασυνοριακή διαφορά δεν θα αποτελέσουν εµπόδιο για την πρόσβαση στη δικαιοσύνη Είναι το κράτος καταγωγής του αιτούντος αυτό το οποίο οφείλει να αναλάβει τουλάχιστον τα έξοδα της προς της δικαστικής αµφισβήτησης παροχής συµβουλών που παρέχονται σε αυτό το κράτος ακόµα και όταν η δίκη διεξάγεται σε άλλο κράτος Ακόµα και αυτό θα είναι ενδεχοµένως µικρής χρησιµότητας για τον διάδικο δεδοµένου ότι ο δικηγόρος στο κράτος , του αιτούντος δεν θα είναι πιθανόν σε θέση να χορηγήσει ικανοποιητικές συµβουλές για το δίκαιο και τις διαδικασίες κάποιου άλλου κράτους ώστε να απαλλάξει τον διάδικο από την ανάγκη να απευθυνθεί σε δικηγόρο στο εν λόγω κράτος ; ( ). 14 Πρόσβαση σε δεόντως εξειδικευµένο δικηγόρο ∆. Ο διάδικος διασυνοριακής διαφοράς ο οποίος δεν είναι φυσικά παρών στο κράτος , µπορεί να βρεθεί αντιµέτωπος µε το ιδιαίτερα δύσκολο πρακτικό διεξαγωγής της δίκης , πρόβληµα να βρει στο κράτος αυτό δικηγόρο για να διαχειριστεί την υπόθεση Χρειάζεται. δικηγόρο που να µπορεί να τον υπερασπισθεί στο δικαστήριο το οποίο είναι αρµόδιο να εκδικάσει την υπόθεση κατέχοντα έµπειρο στο σχετικό τοµέα και σε ιδανική περίπτωση , , κοινή γλώσσα µε το διάδικο. για να ζητήσει προκαταρκτικά νοµικές συµβουλές , να Μπορεί εξίσου ενδεχοµένως , χρειάζεται δικηγόρο στη χώρα καταγωγής του ο οποίος να διαθέτει κάποια γνώση του δικαίου και του νοµικού συστήµατος της χώρας διεξαγωγής της δίκης και να οµιλεί τη γλώσσα αυτής της χώρας ώστε να µπορεί να τον βοηθήσει κατά τις επαφές του µε το δικηγόρο της χώρας υποδοχής. , Εθνικές και κοινοτικές βάσεις δεδοµένων. ( π χ. Grotius CCBE ( Γερµανία ) Συµβούλιο των ∆ικηγορικών Συλλόγων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας υπάρχει ήδη τέτοια βάση σε εθνικό επίπεδο. Σε Η Επιτροπή καλωσορίζει τη δηµιουργία βάσεων δεδοµένων των νοµικών επαγγελµάτων. ορισµένες χώρες Η Επιτροπή σχέδιο το οποίο αναθέτει έχει ειδικότερα χρηµατοδοτήσει µέσω του προγράµµατος στο την πραγµατοποίηση µελέτης για την σκοπιµότητα να δηµιουργηθεί µια ευρωπαϊκή βάση η οποία θα παρέχει πρόσβαση στο ευρύ κοινό σε όλα τα κράτη δεδοµένων των δικηγόρων Οι πληροφορίες που θα διατίθενται από κάθε βάση δεδοµένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης λόγω των διαφορών των δεοντολογικών και µπορεί να µην είναι ακριβώς οι αλλά µπορούν να προσδιορίζουν τα επαγγελµατικών κανόνων που ισχύουν σε κάθε χώρα , τους τοµείς δικαστήρια ενώπιον των οποίων δικαιούται να υποστηρίξει υπόθεση ο δικηγόρος , τις γλώσσες τις οποίες κατέχει και στους οποίους διαθέτει εµπειρογνωµοσύνη και εµπειρία , το κατά πόσον διατίθεται να διαχειριστεί υποθέσεις στη βάση νοµικής συνδροµής. σε εθελοντική βάση ή αυτοµάτως ) ίδιες ( ). , Θα µπορούσε κανείς να προτείνει για τους εθνικούς δικηγόρους στο πλαίσιο ενός , ευρωπαϊκού δικτύου δικηγόρων να ορίζονται ως ανταποκριτές για ένα ή περισσότερα κράτη , Αυτοί οι ανταποκριτές θα είναι δικηγόροι που επιθυµούν να µέλη πέραν του δικού τους. διαχειριστούν υποθέσεις στις οποίες ενέχονται περισσότερα του ενός κράτη µέλη αν ως εκ χρειασθεί στη βάση νοµικής συνδροµής ή και δωρεάν. τούτου , να είναι σε θέση να κατευθύνουν τους εθνικούς πελάτες τους στα ακόλουθα Οι ανταποκριτές πρέπει : , (cid:5) (cid:5) (cid:5) άσκηση ένδικης προσφυγής σε άλλο κράτος µέλος αναγκαστική εκτέλεση µέλος , στη χώρα του πελάτη , απόφασης που εξεδόθη σε άλλο κράτος λήψη νοµικής συνδροµής σε άλλο κράτος µέλος , και τους ξένους πελάτες τους στην (cid:5) (cid:5) άσκηση ένδικης προσφυγής στη χώρα του δικηγόρου αναγκαστική εκτέλεση ξένης απόφασης σε αυτήν την χώρα 15 (cid:5) λήψη νοµικής συνδροµής σε αυτήν την χώρα. Οι ανταποκριτές πρέπει να είναι σε θέση να προβαίνουν στις απαραίτητες διατυπώσεις µεταξύ των σχετικών δικαιοδοτικών αρχών και να προωθούν την υπόθεση στην αρµόδια ξένη αρχή πρέπει να είναι σε θέση να συνεργάζεται µε άλλον δικηγόρο του δικτύου για τη συνέχιση της υπόθεσης σε άλλο δικαιοδοτικό σύστηµα Όταν τελειώσει η δυνατότητα δράσης του δικηγόρου ,. Προκειµένου η ιδέα του δικτύου να καταστεί ελκυστική για τα νοµικά επαγγέλµατα και εύκολα προσδιορίσιµη για τους δικαιούχους και προκειµένου επίσης να κατοχυρωθεί η ποιότητα των προσφεροµένων υπηρεσιών θα µπορούσε να προβλεφθεί η ανάλογη εφαρµογή ενός συστήµατος παρόµοιου µε το σύστηµα σύµφωνα µε το οποίο οι δικηγόροι του δικτύου θα µπορούν για παράδειγµα να χρησιµοποιούν ιδιαίτερο έµβληµα ή λογότυπο Μόνον αυτοί οι δικηγόροι θα συµπεριλαµβάνονται στους επίσηµους µαζί µε το δικό τους. καταλόγους οι οποίοι θα διανέµονται σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση και θα διατίθενται στο , κοινό στις Αντιπροσωπείες και στα Γραφεία της Επιτροπής στις πρωτεύουσες των κρατών µελών. µεταξύ άλλων , ISO, – – , , Η Επιτροπή θα καλωσορίσει τις προτάσεις των ενδιαφεροµένων µερών σχετικά µε τον τρόπο εφαρµογής αυτών των ιδεών. Τεχνικές διαδικασίες E. Πέραν των άλλων αναφερθέντων θεµάτων οι µηχανισµοί υποβολής αίτησης νοµικής , συνδροµής στο εξωτερικό µπορούν εξίσου να αποτελούν εµπόδιο για την πρόσβαση στη δικαιοσύνη των διαδίκων διασυνοριακής διαφοράς. , εξαιρουµένης της Γερµανίας τουλάχιστον θεωρητικά , Το θέµα του τρόπου µε τον οποίον πρέπει να υποβληθεί αίτηση για τη χορήγηση νοµικής σχετικά εύκολο να επιλυθεί συνδροµής στο εξωτερικό είναι , έχουν δεδοµένου ότι όλα τα κράτη µέλη της Ένωσης , επικυρώσει τη Συµφωνία του Συµβουλίου της Ευρώπης του για τη διαβίβαση των αιτήσεων για τη χορήγηση νοµικής συνδροµής γνωστή ως συµφωνία του Στρασβούργου. , Αυτή η συµφωνία καθιερώνει ένα σύστηµα σύµφωνα µε το οποίο οι αιτήσεις µπορούν να µέσω ενός συστήµατος αρχών διαβίβασης και γίνονται σε ένα κράτος και να αποστέλλονται , παραλαβής που ορίζονται προς το σκοπό αυτό από τα Συµβαλλόµενα Κράτη στο Σκοπός αυτής της συµβαλλόµενο κράτος από το οποίο ζητείται νοµική συνδροµή. συµφωνίας είναι να διευκολύνει τους αιτούντες νοµική συνδροµή αντί να οι οποίοι , αυτόν χρειάζεται να εντοπίζουν τις αρµόδιες αρχές ενός άλλου κράτους τον τρόπο στο να υποβάλλουν αίτηση στην αρχή διαβίβασης της δικής τους χώρας κατοικίας , η οποία τους επικουρεί στη συγκέντρωση των εγγράφων τους και στη , πριν να προωθήσει την αίτηση στην αρχή παραλαβής του µετάφραση σχετικών τµηµάτων κράτους υποδοχής περιορίζονται κατ όπου χρειάζεται 1977 ’ , , , , , ,. αρχήν η αίτηση και τα υποστηρικτικά έγγραφα καταρτίζονται Κατ επιλογήν του ’ , αιτούντος είτε στη γλώσσα της χώρας της αρχής παραλαβής ή στα Αγγλικά ή στα Γαλλικά ,. Τα συµβαλλόµενα κράτη µπορούν εν τούτοις να διατυπώσουν επιφύλαξη αναιρώντας τη , δυνατότητα χρήσης των Αγγλικών ή των Γαλλικών και επιµένοντας στο γεγονός ότι οι αιτήσεις θα γίνονται δεκτές στη γλώσσα του κράτους υποδοχής κατ ’ ,. 16 • • Η συµφωνία συµπληρώνεται από οδηγό των διαδικασιών καιρού εις καιρό , καθώς επίσης από Συστάσεις της Επιτροπής Υπουργών ο οποίος ενηµερώνεται από και επί του παρόντος κυκλοφορεί µόνον µεταξύ των αρµοδίων αρχών , αριθ. περιλαµβάνει συστάσεις µεταξύ άλλων για την ταχεία διεκπεραίωση των το οποίο καλούνται να R(97) 6) αιτήσεων και υπό µορφήν παραρτήµατος ένα υπόδειγµα αίτησης χρησιµοποιήσουν και να δεχτούν τα κράτη µέλη Η ισχύουσα τώρα σύσταση ( , ,. Η εφαρµογή της συµφωνίας ελέγχεται από πολυµερή επιτροπή των συµβαλλοµένων κρατών η οποία υποβάλλει έκθεση στην Επιτροπή Υπουργών και υποβάλλει προτάσεις βελτίωσης της λειτουργίας της συµφωνίας ,. , , εντούτοις Φαίνεται ότι αυτή η συµφωνία τυγχάνει συγκριτικά περιορισµένης εφαρµογής. Αυτή η περιορισµένη εφαρµογή φαίνεται να αντανακλά την ανεπαρκή γνώση τόσο της ύπαρξης δικαιώµατος νοµικής συνδροµής στο εξωτερικό όσο και του µηχανισµού που 9 ορίζεται από τη Σύµβαση Φαίνεται επίσης ότι οι κεντρικές αρχές δεν ενηµερώνονται επαρκώς για την ισχύουσα σε άλλα κράτη νοµοθεσία και για τυχόν τροποποιήσεις. λόγω των καθυστερήσεων κατά τη διαβίβαση της να µειωθούν οι πιθανότητες έγκαιρης εξέτασης της αίτησης χορήγησης νοµικής , Υπάρχει επίσης σοβαρός κίνδυνος αίτησης , συνδροµής. Πιθανές λύσεις Η συµφωνία του 1977 έχει επικυρωθεί από όλα τα κράτη µέλη γλωσσικές επιφυλάξεις για τη διαβίβαση των αιτήσεων χορήγησης νοµικής συνδροµής δεν ορισµένα κράτη έχουν εκφράσει Επιπλέον γεγονός που δηµιουργεί δυσκολίες για τα µέρη διαφοράς ,. ,. Χρειάζεται να εξετασθεί το ζήτηµα του κατά πόσον η προσοχή πρέπει να επικεντρωθεί στον υπάρχοντα µηχανισµό της συµφωνίας του Στρασβούργου ή αν τα κράτη µέλη της Ένωσης πρέπει να αναλάβουν χωριστή δράση στο επίπεδο της Ένωσης. Η πρώτη δυνατότητα πρέπει να περιλαµβάνει τουλάχιστον σύσταση επικύρωσης της Η δυνατότητα αυτή παρέχει το συµφωνίας του Στρασβούργου από όλα τα κράτη µέλη προτέρηµα της οικοδόµησης στο ήδη υπάρχον και της αποφυγής περιττής επανάληψης Αυτή. η λύση εντούτοις προσφέρει σχετικά µικρή προστιθέµενη αξία δεδοµένου ότι από τη µία κράτη µέλη έχουν προσυπογράψει τη συµφωνία και από την άλλη πλευρά 14 συµβάλλει ελάχιστα στην επίλυση των προβληµάτων που σχετίζονται µε τη λειτουργία της συµφωνίας , ιδιαίτερα µε την περιορισµένη χρήση και την καθυστέρηση που παρατηρείται από τα 15. Η δεύτερη δυνατότητα θα µπορούσε να υιοθετηθεί στο πλαίσιο πιο φιλόδοξης και ολοκληρωµένης δράσης σε επίπεδο Ένωσης Θα µπορούσε για παράδειγµα να περιλαµβάνει. την εγκαθίδρυση αρχών παραλαβής µε ενισχυµένο τοπικό χαρακτήρα και να προβλέπει εξίσου ένα υπόδειγµα εντύπου καθώς επίσης καθήκον αιτιολόγησης της απόρριψης αιτήσεων και µηχανισµό έφεσης Θα µπορούσε επίσης να ενθαρρύνει τη µεγαλύτερη χρήση νέων. τεχνολογιών για τη διαβίβαση εντύπων και πληροφοριών και να προωθεί τις επαφές µεταξύ Θα µπορούσε εξίσου να προβλεφθεί η κατάρτιση και τακτική των αρµοδίων αρχών. ενός εγχειριδίου ή οδηγού απευθυνόµενου στις αρχές ενηµέρωση , Αυτό θα συνέβαλε στους δυνάµει δικαιούχους νοµικής συνδροµής και στους δικηγόρους. ενδεχοµένως στο Internet, , 9 Αν και σε ορισµένα κράτη οι αιτήσεις µπορούν να αποστέλλονται απευθείας στο σχετικό όργανο , παρακάµπτοντας έτσι το µηχανισµό της Σύµβασης. 17 στην αύξηση της διαφάνειας και στον περιορισµό των καθυστερήσεων που θα απέβαινε ιδιαίτερα επωφελής στο συγκεκριµένο τοµέα όπου το θέµα του χρόνου είναι ουσιαστικό. Η πρόσφατα υπογραφείσα Σύµβαση για την επίδοση ή κοινοποίηση δικαστικών και εξωδίκων εγγράφων σε αστικές και εµπορικές υποθέσεις της ης θα µπορούσε να Αυγούστου χρησιµεύσει ως υπόδειγµα για ένα τέτοιο σύστηµα 1997 ( που προτείνεται τώρα ως σχέδιο κανονισµού ) ης Μαΐου C 261 1997) της ΕΕ 27 26 (. Η αρχή διαβίβασης θα είναι υποχρεωµένη να εξασφαλίζει την ορθότητα των εγγράφων που αποστέλλονται στο κράτος υποδοχής. Τέλος είναι αξιοσηµείωτο ότι η πληθώρα των ερωτηµάτων που φτάνουν σε ευρωπαϊκό , επίπεδο σχετικά µε ένα πρόβληµα που ρυθµιζόταν µέχρι τώρα µόνον εθνικά φαίνεται να Προβλήµατα που αντικατοπτρίζει την αδυναµία συνεργασίας των αρχών των κρατών µελών. αφορούν τις αρχές δύο κρατών µελών θα µπορούσαν πράγµατι να επιλύονται απλά µε ανταλλαγή επιστολών ή µε τηλεφωνική επικοινωνία. Ενηµέρωση και κατάρτιση ΣΤ. Όσον αφορά την ενηµέρωση είναι σαφές ότι οποιαδήποτε βελτίωση της νοµικής βάσης για , την πρόσβαση στη δικαιοσύνη είναι περιορισµένης αξίας αν δεν γνωστοποιηθεί δεόντως Οι πληροφορίες για τα δικαιώµατα και τις διαδικασίες στους δυνάµει δικαιούχους. διανέµονταν µέχρι τώρα κυρίως σε εθνικό επίπεδο και κανονικά αφορούσαν µόνον τις προσφυγές και τις µορφές συνδροµής σε εθνικό επίπεδο Σπανίως ετίθετο σαν στόχος η. παρουσίαση των δικαιωµάτων που έχει ο κοινοτικός πολίτης σε όλη την Κοινότητα και σπανίως διενέµετο η πληροφορία σε συνάρτηση µε τους όπως θα έπρεπε να αποδέκτες " Πρέπει να γίνει ως εκ τούτου διάκριση ανάµεσα στα συµβαίνει για να είναι αποτελεσµατική διάφορα είδη ενηµέρωσης : της , ". (1) (2) (3) Ενηµέρωση του κοινού για την ύπαρξη δικαιωµάτων και διαδικασιών που ισχύουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση δυνάµει δικαιούχοι νοµικής συνδροµής. · Ενηµέρωση των σχετικών επαγγελµάτων για τον τρόπο µε τον οποίο πρέπει να καθοδηγήσουν τους αιτούντες νοµική συνδροµή. Ενηµέρωση των επαγγελµάτων που καλούνται να εκτελέσουν αποφάσεις για τη χορήγηση νοµικής συνδροµής. από τον καθηγητή Ένας οδηγός χορήγησης νοµικής συνδροµής και παροχής νοµικών συµβουλών στον εξ Ευρωπαϊκό Οικονοµικό Χώρο συντάχθηκε το ονόµατος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και υπό την αιγίδα του Συµβουλίου των ∆ικηγορικών Αυτός ο οδηγός περιλαµβάνει πληροφορίες για τους Συλλόγων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικούς κανόνες που ισχύουν στον Ευρωπαϊκό Οικονοµικό Χώρο , και στη Νορβηγία αλλά καλύπτει κυρίως τις ανάγκες της Ισλανδία και Λιχτενστάιν , , Λόγω των συνεχών δηλαδή κυρίως τα νοµικά επαγγέλµατα κατηγορίας (2) τροποποιήσεων της νοµοθεσίας στα κράτη µέλη αυτός ο οδηγός χρειάζεται επίσης πιο συχνή ∆εδοµένου ότι καµία κεντρική αρχή των συµµετεχόντων κρατών δεν φαίνεται ενηµέρωση να κάνει χρήση αυτού του οδηγού θα ήταν επίσης σκόπιµο να γίνει µεγαλύτερη διαφήµιση D. Walters ανωτέρω 1995. , ,. ,. Ένας οδηγός µε τον τίτλο Αγορά " µε τον οποίον οι ∆ιεκδίκηση των δικαιωµάτων σας στην Ενιαία Ευρωπαϊκή " συντάχθηκε για να καλύψει την ανάγκη µεγαλύτερης πληροφόρησης για τον τρόπο όσον αντιµετωπίζουν ιδιώτες µπορούν να ζητήσουν επανόρθωση εφ ’ 18 δυσκολίες κατά την άσκηση των δικαιωµάτων που έχουν στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς. ∆ιάλογος µε τους Πολίτες και τις Αυτός ο οδηγός στηρίχθηκε στην πρωτοβουλία " Επιχειρήσεις τα διάφορα µέσα προσφυγής σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο , συµπεριλαµβανοµένης της νοµικής συνδροµής. µε απλούς όρους και περιγράφει " , , , τα οποία συνοδεύουν τον οδηγό. στα οποία Αυτά τα φυλλάδια παρέχουν για Αναφέρουν επίσης Κάθε φυλλάδιο επίσηµες γλώσσες της ΕΕ έτσι ώστε καθένας να µπορεί να βρει Η νοµική συνδροµή περιγράφεται λεπτοµερέστερα στα ανά κράτος φυλλάδια συµµετείχαν τα κράτη µέλη βασικές πληροφορίες για τον τρόπο µε τον οποίο µπορεί να ζητηθεί νοµική συνδροµή , τους όρους επιλεξιµότητας και τα διαθέσιµα είδη νοµικής συνδροµής. διευθύνσεις στις οποίες µπορούν να ζητηθούν περαιτέρω πληροφορίες. µεταφράζεται στις πληροφορίες για οποιοδήποτε κράτος µέλος στη γλώσσα του. Ο οδηγός και τα φυλλάδια θα είναι διαθέσιµα στις αρχές του αναζητηθούν στη θέση στο Τα φυλλάδια µπορούν να στη διεύθυνση ∆ιάλογος µε 2000. τους 11 , πολίτες " Web " http://europa. eu. int/citizens 19 Πιθανές λύσεις Προκειµένου να κατοχυρωθεί η αποτελεσµατική πρόσβαση στις πληροφορίες για τα συστήνεται η κατάρτιση ενός ενηµερωτικού φυλλαδίου για την δικαιώµατα των πολιτών , Πρόσβαση στη ∆ικαιοσύνη το οποίο θα διανεµηθεί µέσω των αρµοδίων αρχών στις , στα γραφεία παροχής συµβουλών στους πολίτες και στους οργανώσεις καταναλωτών , εθνικούς συλλόγους δικηγόρων ∆εδοµένου ότι αυτή η µέθοδος δράσης έχει ήδη δοκιµασθεί ,. θα προκύψουν ενδεχοµένως τα βέλτιστα αποτελέσµατα αν στηριχθούµε στο ήδη υπάρχον , κυρίως στον Οδηγό για τη χορήγηση νοµικής συνδροµής. Στην αναθεωρηµένη του µορφή το φυλλάδιο µπορεί να περιλαµβάνει όχι µόνον το είδος των πληροφοριών που περιλαµβάνονταν στην αρχική έκδοση κυρίως διαδικασίες χορήγησης , νοµικής συνδροµής και σχετικές διευθύνσεις αλλά µπορεί εξίσου να συνδυασθεί µε τις πληροφορίες που διατίθενται από τις προτεινόµενες δικηγορικές βάσεις δεδοµένων και το Μπορεί ως εκ τούτου να εγχειρίδιο που συζητήθηκαν ανωτέρω στα σηµεία ∆ και Ε. προσδιορίζει αρµόδιους νοµική συνδροµή Αυτές οι πληροφορίες θα υπάρχουν σε όλες τις προερχόµενη από άλλα κράτη µέλη της ΕΕ. ∆ιάλογος µε τους επίσηµες γλώσσες ". Πολίτες και τις Επιχειρήσεις Πρόσβαση στη " δικαιοσύνη Μπορεί επίσης να διατίθενται ηλεκτρονικά και να " ενηµερώνονται τακτικά Μπορούν να διανέµονται στο πλαίσιο της εκστρατείας και στο πλαίσιο του ειδικού οδηγού " που ήδη υπάρχει. να διαχειρίζονται δικηγόρους ικανούς. που να µπορεί Μπορεί επίσης να γίνει µια έκδοση συνταγµένη σε απλή γλώσσα ενδεχοµένως να προσαρτηθεί στο διαφηµιστικό φυλλάδιο ταξιδιωτικού γραφείου Αυτός ο. οδηγός θα περιέχει πρακτικές πληροφορίες για το δικαίωµα το οποίο διαθέτουν οι ξένοι για τη χορήγηση νοµικής συνδροµής για τα διαβήµατα που πρέπει να γίνουν και για τις , διευθύνσεις των αρµοδίων αρχών. – ∆ιεκδίκηση των δικαιωµάτων σας στην Ενιαία Ευρωπαϊκή Αγορά " που Ο οδηγός και ειδικότερα τα συντάχθηκε µε βάση την πρωτοβουλία ∆ιάλογος µε τους Πολίτες " " φυλλάδια περί νοµικής συνδροµής µπορούν να προωθηθούν ευρύτερα Οι εθνικές αρχές. ενθαρρύνονται στην προώθηση αυτού του υλικού το οποίο παρέχει χρήσιµες πληροφορίες στους αιτούντες νοµική συνδροµή Για το λόγο αυτό οι πολίτες πρέπει να γνωρίζουν την. ύπαρξή τους. " Αυτές οι πρωτοβουλίες µπορούν να συµπληρωθούν µε ενέργειες προώθησης της κατάρτισης καθώς και µε εκστρατείες ενηµέρωσης προς όφελος εκείνων των επαγγελµάτων που συµµετέχουν στη χορήγηση νοµικής συνδροµής αστυνοµικοί δικαστές , , Μια τέτοια ενέργεια µπορεί επίσης να κοινωνικοί λειτουργοί αναφέρεται στις διάφορες µεθόδους που καθιστούν δυνατή την στο συγκεκριµένο πλαίσιο , παροχή της σχετικής κατάρτισης στο πλαίσιο διεθνών µαθηµάτων Θα µπορούσε επίσης να. προταθεί η σύσταση ενός µόνιµου κέντρου πληροφόρησης που να παρέχει συνεχώς ενηµερωµένες πληροφορίες στους δικηγόρους που συµφωνούν να εργάζονται σύµφωνα µε το σύστηµα νοµικής συνδροµής. µεταναστευτικές αρχές δικηγόροι ). ( , , , Η κοινοτική υποστήριξη θα αποτελέσει δικηγόρους να κινηθούν κατ διεθνικούς ενθαρρύνει νέους ’ " " τον παραδοσιακό τρόπο των µεγάλων δικηγορικών δικτύων. ανυπαρξία συνδροµής σε ορισµένα κράτη µέλη , εργασίας ισχυρό κίνητρο για νέους δικηγόρους Θα. αυτόν τον τρόπο και όχι κατά ή ακόµα και η Η ανεπάρκεια , ανταµοιβής για τους δικηγόρους που ορίζονται σύµφωνα µε το σύστηµα νοµικής επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα της παρεχόµενης ,. 20 Εκστρατείες ενηµέρωσης αποσκοπούν να αναθέσουν την ευθύνη της καλύτερης ενηµέρωσης οι οποίοι περισσότερο στον ίδιο τον ιδιώτη παρά στα δηµόσια όργανα και στους υπαλλήλους , έχουν συµβουλευτικό ρόλο όπως για Η Επιτροπή έχει καθιερώσει προγράµµατα κατάρτισης ,. παράδειγµα για τους τελωνειακούς υπαλλήλους στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης. Παρόµοια προγράµµατα κατάρτισης µπορούν να προβλεφθούν για δηµόσιους λειτουργούς που ασχολούνται µε τα συστήµατα νοµικής συνδροµής. Μεταρρύθµιση των εθνικών συστηµάτων νοµικής συνδροµής και εναλλακτικά µέσα Ζ κατοχύρωσης της πρόσβασης στη δικαιοσύνη. Στο πλαίσιο οποιασδήποτε εξέτασης των προβληµάτων που αντιµετωπίζουν τα µέρη διασυνοριακής διαφοράς για την παροχή νοµικής συνδροµής δεν πρέπει να αγνοηθεί το , γεγονός ότι ορισµένα κράτη µέλη έχουν διαπιστώσει ότι ένα αποδοτικό σύστηµα νοµικής συνδροµής είναι δαπανηρό και για το λόγο αυτό δοκιµάζουν λιγότερο δαπανηρά εναλλακτικά µέσα Υπό συζήτηση ή ήδη εφαρµοσθείσες εναλλακτικές λύσεις προβλέπουν :. , (cid:1) υπό αίρεση ή υπό όρους αµοιβή. Συγκεκριµένα το Ηνωµένο Βασίλειο δοκιµάζει την υπό όρους αµοιβή ένα σύστηµα κατά το οποίο οι δικηγόροι συµφωνούν να παραιτηθούν από την αµοιβή τους σε περίπτωση ήττας του πελάτη τους αλλά δικαιούνται να λαµβάνουν ποσοστό της χορηγούµενης αποζηµίωσης αν ο πελάτης Ένα κερδίσει την υπόθεση. Συνεχίζει όµως σύστηµα αυτού του είδους µπορεί να παρουσιάζει ορισµένα προτερήµατα. να εκθέτει τον διάδικο στον κίνδυνο να οφείλει να καταβάλλει τα έξοδα του αντίδικου σε περίπτωση ήττας και σε περίπτωση που οι εθνικοί κανόνες αξιώνουν από αυτόν να Επιπλέον υπάρχει περιορισµένο επωµισθεί τα έξοδα του επικρατήσαντος διαδίκου κίνητρο για κάποιον δικηγόρο ώστε να δεχθεί υπόθεση σε αυτήν την βάση εκτός αν θεωρεί εύλογα ότι πρόκειται να κερδίσει την υπόθεση. πλην της καλής θέλησης , , ,. , (cid:1) Για παράδειγµα Σε ορισµένα κράτη µέλη ασφάλεια νοµικής προστασίας η ασφάλεια νοµικής. προστασίας υποστηρίζεται ως µέσο κατοχύρωσης της πρόσβασης σε οικονοµικά προσιτή στη Γερµανία είναι σύνηθες για τις περισσότερες δικαιοσύνη οικογένειες να συνάπτουν τέτοιου είδους ασφάλιση οι πρόσφατες µεταρρυθµίσεις δηµιούργησαν µια κατάσταση σύµφωνα µε την οποία η νοµική συνδροµή χορηγείται µόνο αν οι συνθήκες δικαιολογούν το ενδεχόµενο ο αιτών να µην καλύπτεται από ασφάλεια νοµικής προστασίας Στη Σουηδία. , ,. ,. , Ενώ αυτή η τάση µπορεί να έχει θετικά αποτελέσµατα στο βαθµό που επιτρέπει ευρύτερη πρόσβαση σε οικονοµικά προσιτή δικαιοσύνη πρέπει να αναφερθούν ορισµένες επιφυλάξεις. , φαίνεται να υπάρχει περιορισµένος ενθουσιασµός εκ µέρους των κρατών Κατά κύριο λόγο µελών όσον αφορά την καθιέρωση ενός γενικού προβλεπόµενου από το νόµο συστήµατος , αυτόν Κάθε ασφάλεια θα περιοριζόταν κατ υποχρεωτικής ασφάλισης νοµικής προστασίας. τον τρόπο σε εµπορική ασφάλεια και θα όφειλε να είναι ελκυστική για να είναι επιτυχής , Είναι πιθανόν ότι το επίπεδο τόσο για τις ασφαλιστικές εταιρίες όσο και για τους ιδιώτες. αυτός που έχει κάλυψης θα ποικίλει από κράτος σε κράτος και πραγµατικά οικονοµική ανάγκη δεν θα είναι σε θέση να συνάψει τέτοια ασφάλεια Φαίνεται. ως εκ τούτου ενδεχόµενο ότι όλα τα κράτη µέλη θα πρέπει να διατηρήσουν κάποια µορφή νοµικής συνδροµής για να καλύψουν τουλάχιστον τους άπορους. σε κάθε περίπτωση ’ , , , Κάθε γενικευµένη τάση ασφάλειας νοµικής προστασίας µπορεί επίσης να συνεπάγεται εξαιρουµένης της κινδύνους για τον διάδικο διασυνοριακής διαφοράς ο περίπτωσης που αυτή η ασφάλεια καλύπτει ειδικά τον κίνδυνο διαφοράς στο εξωτερικό διάδικος διασυνοριακής διαφοράς θα συνεχίσει να χρειάζεται να στραφεί στο σύστηµα νοµικής συνδροµής του κράτους υποδοχής Αν κάποιος διάδικος κατοικεί σε κράτος όπου η. Για παράδειγµα , ,. 21 ασφάλεια νοµικής προστασίας δεν συνηθίζεται και εµπλακεί σε διαφορά σε κράτος όπου αυτή η ασφάλεια υπάρχει µπορεί να βρεθεί αντιµέτωπος µε τον κίνδυνο είτε το εκ του νόµου , σύστηµα νοµικής συνδροµής να έχει σε µεγάλο βαθµό αποδυναµωθεί σε αυτό το κράτος είτε να µπορεί να λάβει νοµική συνδροµή µόνον αν σύµφωνα µε τα κριτήρια τους κράτους υποδοχής δικαιολογείται από τις περιστάσεις να µην έχει καλυφθεί από ασφάλεια νοµικής , προστασίας. Σε µια περίοδο κατά την οποία το Ευρωπαϊκό Συµβούλιο κάλεσε πρόσφατα το Συµβούλιο να ορίσει ελάχιστες προδιαγραφές που να κατοχυρώνουν εύλογο επίπεδο νοµικής συνδροµής σε διασυνοριακές υποθέσεις δεν θα ήταν παραδεκτό αυτός ο στόχος να τίθεται σε κίνδυνο από , µεταρρυθµίσεις που γίνονται σε εθνικό επίπεδο Τα κράτη µέλη που προβλέπουν. αναθεώρηση των συστηµάτων της νοµικής συνδροµής χρειάζεται ως εκ τούτου να εξασφαλίσουν ότι δεν θα υπάρξει σύγκρουση µεταξύ αυτών των µεταρρυθµίσεων και της κοινοτικής πολιτικής. Πιθανές λύσεις Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να κατοχυρωθεί ότι οι µεταρρυθµίσεις των κρατών µελών δεν θα θέσουν σε κίνδυνο το στόχο που αποβλέπει στο να εξασφαλισθεί ικανοποιητικό επίπεδο νοµικής συνδροµής σε διασυνοριακές υποθέσεις ; Πως µπορεί να κατοχυρωθεί σε τέτοιες υποθέσεις η πολιτική καθιέρωσης ελάχιστων προδιαγραφών ; 22