title: Έκθεση της Επιτροπής για το δεύτερο στάδιο επισκέψεων των υπηρεσιών της Επιτροπής στα κράτη μέλη δυνάμει του άρθρου 5 της οδηγίας 93/99/ΕΟΚ του Συμβουλίου ενόψει της αξιολόγησης των εθνικών συστημάτων επίσημου ελέγχου των τροφίμων

eurovoc_concepts:
food inspection
foodstuff
health control
import
research body

formats: html pdf

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες , 12. 01. 2000 τελικό COM(1999) 751 ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ∆ΕΥΤΕΡΟ ΣΤΑ∆ΙΟ ΕΠΙΣΚΕΨΕΩΝ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ∆ΥΝΑΜΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ ΤΗΣ Ο∆ΗΓΙΑΣ 5 93/99/ ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΝΟΨΕΙ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. 3 ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΥΣΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΡΧΙΚΕΣ 2. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ. 4 ∆ΟΜΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ 2. 1 2. 2 ΣΤΑ ΚΡΊΣΙΜΑ ΣΗΜΕΊΑ ΕΛΈΓΧΟΥ ) ΥΓΙΕΙΝΗΣ. 4 ΑΝΆΛΥΣΗ ΚΙΝ∆ΎΝΟΥ HACCP (HAZARD ANALYSIS CRITICAL CONTROL POINTS - ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ Ο∆ΗΓΟΣ ΟΡΘΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ ∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ , : ∆ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ Ι∆ΡΥΜΑΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ∆ΥΝΑΜΙΚΟ. 5. 5. 5. 6 ΕΛΕΓΧΟΙ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΟΜΕΝΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΗ ΖΩΊΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ. 6 ΕΛΕΓΧΟΙ ΣΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΕΙΣΟ∆ΟΥ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΦΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΑΥΤΟΕΛΕΓΧΟΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ. 6. 8 3. 1 3. 2 3. 3 ΕΛΕΓΧΟΥ. 9 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ. 12 ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΕΛΕΓΧΟΙ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΟΜΕΝΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΗ ΖΩΙΚΗΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ. 12. 12 2. 3 2. 4 2. 5 3. 4. 4. 1 4. 2 ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ∆ΕΥΤΕΡΟ ΣΤΑ∆ΙΟ ΕΠΙΣΚΕΨΕΩΝ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ∆ΥΝΑΜΕΙ ΤΟΥ ΑΡΘΡΟΥ ΤΗΣ Ο∆ΗΓΙΑΣ ΕΟΚ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΝΟΨΕΙ ΤΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΕΘΝΙΚΩΝ 5 93/99/ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. 5 93/99/ της οδηγίας Το άρθρο ΕΟΚ του Συµβουλίου σχετικά µε τα πρόσθετα µέτρα που αφορούν τον επίσηµο έλεγχο των τροφίµων προβλέπει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ελέγχει και αξιολογεί την ισοδυναµία και την αποτελεσµατικότητα των συστηµάτων επίσηµου ελέγχου των τροφίµων που εφαρµόζονται από τις αρµόδιες αρχές των κρατών µελών. Ύστερα από τις αρχικές επισκέψεις µε στόχο την κατάρτιση έκθεσης του 1997, αποφασίστηκε ότι το δεύτερο στάδιο θα επικεντρωνόταν σε ενηµέρωση των πληροφοριών που συγκεντρώθηκαν στο πλαίσιο των αρχικών επισκέψεων καθώς , και στη µελέτη του συγκεκριµένου θέµατος των ελέγχων των εισαγόµενων τροφίµων µη ζωικής προέλευσης. Οι οδηγίες που αφορούν τον επίσηµο έλεγχο των τροφίµων ΕΟΚ και ΕΟΚ ) αποτέλεσαν την κύρια βάση για την αναζήτηση των πληροφοριών (89/397/ 93/99/ Οι υπηρεσίες ελέγχου των τροφίµων παρείχαν ακριβείς πληροφορίες σε ό , τα παρακάτω θέµατα. τι αφορά : I. Εξελίξεις στον τοµέα του επίσηµου ελέγχου των τροφίµων ύστερα από την αρχική επίσκεψη · 1999 Έλεγχος των εισαγόµενων τροφίµων µη ζωικής προέλευσης. II. έως το Μάρτιο Οι επισκέψεις πραγµατοποιήθηκαν από το Φεβρουάριο του 1998 Πραγµατοποιήθηκαν από δύο του µε συνήθη διάρκεια µίας εβδοµάδας Πολιτική για τους υπαλλήλους της Επιτροπής που συνοδεύονταν στις περισσότερες καταναλωτές και προστασία της υγείας τους περιπτώσεις από εθνικό εµπειρογνώµονα προερχόµενο από κράτος µέλος ο οποίος είχε αυτό στο οποίο πραγµατοποιείτο η επίσκεψη διαφορετικό απ , ’ επιλεγεί από τους καταλόγους που είχαν διαβιβάσει τα κράτη µέλη. Γενική ∆ιεύθυνση XXIV- ( ). Προηγουµένως είχαν συλλεγεί πληροφορίες από τα κράτη µέλη για τους προαναφερθέντες τοµείς µέσω ενός ερωτηµατολογίου που είχε αποσταλεί στις µόνιµες αντιπροσωπίες. Οι επισκέψεις έγιναν παντού µε τον ίδιο τρόπο δηλαδή ως εξής , : I. II. Αρχική σύσκεψη µε τις αρµόδιες κεντρικές αρχές · εργαστήρια · επίσκεψη στα κεντρικά Σύσκεψη µε τις περιφερειακές και τοπικές αρχές ελέγχου διοικητική δοµή της χώρας οδικού δικτύου και εργαστήρια , επισκέψεις σε λιµάνια )· , επισκέψεις σε εγκαταστάσεις εισαγωγέων , ανάλογα µε τη σηµεία του ( αεροδρόµια · 3 III. IV. V. Τελική σύσκεψη αξιολόγησης µε τις αρµόδιες αρχές · Κατάρτιση σχεδίου έκθεσης που υποβάλλεται στις αρµόδιες αρχές του ενδιαφερόµενου κράτους µέλους · φόρτωση της έκθεσης στον ιστοχώρο της Γ∆ Τα συµπεράσµατα των εκθέσεων που καταρτίστηκαν για κάθε κράτος επισυνάπτονται στην παρούσα έκθεση. Internet. XXIV στο Οι πληροφορίες συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια των συσκέψεων και επισκέψεων σύµφωνα µε ερωτηµατολόγιο που χρησιµοποιούσαν οι υπάλληλοι της Επιτροπής. Οι επισκέψεις διευκολύνθηκαν από την πλήρη συνεργασία όλων των αρχών µε τις οποίες πραγµατοποιήθηκε συνάντηση. 2. ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΥΣΤΕΡΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΡΧΙΚΕΣ ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ Οι παρατηρήσεις αφορούν διάφορες πτυχές του επίσηµου ελέγχου που αναλύονται στην έκθεση για τις αρχικές επισκέψεις. ∆ΟΜΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ 2. 1 Ενώ στα µισά κράτη µέλη δεν υπήρξαν ουσιαστικές τροποποιήσεις σε ότι στα υπόλοιπα κράτη µέλη παρατηρούνται οι εξής αφορά τις δοµές στο που στοχεύουν ιδίως στην οµαδοποίηση σηµαντικές µεταβολές , των επιδόσεων συντονισµό υπαρχουσών δοµών στη συνέργια και στη βελτίωση των , , , : I. II. III. IV. V. Οµαδοποίηση των δραστηριοτήτων ελέγχου των διαφόρων τοµέων τροφίµων στο πλαίσιο ενός υπουργείου · Ενίσχυση της συνεργασίας των υπουργείων σε κεντρικό και περιφερειακό επίπεδο καθώς και µε τις τοπικές αρχές · , σύσταση ενός νέου ενιαίου οργανισµού ελέγχου των τροφίµων που συγκεντρώνει τις υπάρχουσες υπηρεσίες · σύσταση φορέα για την υγειονοµική ασφάλεια των τροφίµων που θα επικεντρώνεται ιδίως στην αξιολόγηση των οργανισµών ελέγχου και στην αξιολόγηση των κινδύνων · µεταβίβαση αρµοδιοτήτων ελέγχου των τροφίµων από τις τοπικές αρχές στις κεντρικές αρχές. 4 2. 2 2. 3 2. 4 ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ Ανάλυση κινδύνου στα κρίσιµα σηµεία ελέγχου ) Ο∆ΗΓΟΣ ΟΡΘΗΣ ΠΡΑΚΤΙΚΗΣ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ∆ΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΕΛΕΓΧΟΥ HACCP (Hazard Analysis Critical Control Points - ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ , ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ ΚΑΙ : Η έκθεση όσον αφορά τις αρχικές επισκέψεις ανέφερε καθυστέρηση κατά για την ασφάλεια των τροφίµων την εφαρµογή του συστήµατος από τις επιχειρήσεις HACCP. Το δεύτερο στάδιο επισκέψεων έδειξε ότι έχει σηµειωθεί κάποια πρόοδος που είναι ωστόσο περιορισµένη στον εν λόγω τοµέα ,. Η κατάρτιση των ελεγκτών για το σύστηµα παραµένει θέµα προτεραιότητας στα κράτη µέλη µε την οργάνωση κύκλων µαθηµάτων που σε ορισµένα κράτη µέλη είναι ωστόσο περιορισµένα στις βασικές αρχές , ενώ σε άλλα κράτη µέλη επεκτείνονται και λαµβάνουν τη µορφή διεπιστηµονικής ειδικής κατάρτισης για διάφορους κλάδους του τοµέα των τροφίµων HACCP. Η καθυστερηµένη µεταφορά της οδηγίας ΕΟΚ για την υγιεινή των τροφίµων σε πολλά κράτη µέλη και στην προκειµένη περίπτωση των διατάξεών της που αφορούν το αιτιολογεί κατά κάποιον τρόπο την καθυστέρηση στην εφαρµογή του συστήµατος από τις επιχειρήσεις. HACCP 93/43/ Οι πληροφορίες που συγκεντρώθηκαν αναφέρουν ως επί το πλείστον µια ενώ το πιο προηγµένη εφαρµογή στον τοµέα των µεγάλων επιχειρήσεων , ίδιο παρατηρείται συχνά στους τοµείς της οµαδικής εστίασης και της Αντιθέτως αναγνωρίζεται ότι οι µικρές και διανοµής µεγάλης κλίµακας. µεσαίες επιχειρήσεις και ιδίως ο τοµέας του λιανικού εµπορίου σηµειώνουν µεγαλύτερη καθυστέρηση. Η επεξεργασία οδηγών ορθής πρακτικής της υγιεινής χρήσιµο εργαλείο για την εφαρµογή του συστήµατος µε διαφορετικούς ρυθµούς στα κράτη µέλη που θεωρούνται προοδεύει , HACCP,. Οι ενέργειες των αρχών ελέγχου δεν φαίνεται σε γενικές γραµµές να περιλαµβάνουν µέχρι στιγµής κατασταλτικά µέτρα σε περίπτωση που οι επιχειρήσεις δεν εφαρµόζουν το σύστηµα HACCP. ∆ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΤΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ης Νοεµβρίου Η πρόοδος της διαδικασίας διαπίστευσης ήταν άνιση στα κράτη µέλη προθεσµία της Η που προβλέπεται από την οδηγία ΕΟΚ για τη διαπίστευση όλων των εργαστηρίων που είναι αρµόδια 93/99/ τηρήθηκε σε πολλά κράτη µέλη σε αντίθεση µε για τον επίσηµο έλεγχο άλλα όπου µόνον ορισµένα εργαστήρια ήταν διαπιστευµένα και άλλα βρίσκονταν σε στάδιο διαπίστευσης 1998 1. ,. ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΩΝ Ι∆ΡΥΜΑΤΩΝ συγκεκριµένα σε Επισηµάνθηκαν µέτρα βελτίωσης στον εν λόγω τοµέα , κράτος µέλος όπου πλέον απαιτείται έγκριση για κάθε ίδρυµα του τοµέα 5 των τροφίµων ιδρυµάτων καταχωρούνται σταδιακά σε συστήµατα πληροφορικής καθώς και σε άλλα κράτη µέλη όπου οι κατάλογοι ,. ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ∆ΥΝΑΜΙΚΟ 2. 5 τουλάχιστον ένα κράτος µέλος πραγµατοποιήθηκαν προσλήψεις ενώ σε άλλο κράτος µέλος η Σε επιπρόσθετου ελεγκτικού προσωπικού συγχώνευση υπηρεσιών είχε ως αποτέλεσµα περισσότερους ελεγκτές. , Αντίθετα σε ορισµένα κράτη οι δηµοσιονοµικοί περιορισµοί δεν επέτρεψαν την αύξηση του εργατικού δυναµικού παρά το γεγονός ότι ο αριθµός του είναι περιορισµένος. 3. ΕΛΕΓΧΟΙ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΟΜΕΝΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΗ ΖΩΙΚΗΣ επισκέψεις οδήγησαν στην διαπίστωση ότι τα κράτη µέλη Οι αρχικές ακολουθούσαν τους εξής τρεις διαφορετικούς τρόπους για την πραγµατοποίηση των εν λόγω ελέγχων : I. II. III. έλεγχοι στα σηµεία εισόδου στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα · έλεγχοι των εν λόγω τροφίµων όταν κυκλοφορούν στην αγορά · εφαρµογή της αρχής της κατ ’ των αυτοελέγχων που πραγµατοποιούν οι εισαγωγείς. αρχήν ευθύνης του εισαγωγέα µε επαλήθευση ΕΛΕΓΧΟΙ ΣΤΑ ΣΗΜΕΙΑ ΕΙΣΟ∆ΟΥ 3. 1 Ο εν λόγω τρόπος επελέγη βασικά από πέντε κράτη µέλη έκτο ). επίσης όταν κυκλοφορούν στην αγορά εισαγωγέων και εν µέρει από ένα ( ∆εν αποκλείει την πραγµατοποίηση ελέγχων των εισαγόµενων τροφίµων ούτε τους ελέγχους στις εγκαταστάσεις των ,. Ο εν λόγω τρόπος συνεπάγεται στενή συνεργασία των υπηρεσιών ελέγχου των οι οποίες είναι οι ίδιες αρµόδιες για τροφίµων και των τελωνιακών υπηρεσιών τους ελέγχους σε ένα κράτος µέλος ,. , ). Στα άλλα δύο κράτη µέλη , οι αρµοδιότητες Σε δύο κράτη µέλη όπου οι δοµές βρίσκονται στην περιφέρεια για τους ελέγχους στα σύνορα εξακολουθούν να βρίσκονται στα χέρια του υπουργείου Υγείας που διαθέτει περιφερειακά σηµεία υγειονοµικού ελέγχου που περιλαµβάνουν σε ένα κράτος µέλος τα παραµεθόρια σηµεία κτηνιατρικού τους ελέγχους πραγµατοποιούν οι ελέγχου αποκεντρωµένες υπηρεσίες ενός υπουργείου ή δύο υπουργείων Γεωργίας και Οικονοµικών , ( Η διεξαγωγή των ελέγχων απορρέει στα πέντε κράτη µέλη από τη δέσµευση εκ µέρους του εισαγωγέα για δήλωση της εισαγωγής των ) ( τροφίµων προς υποβολή στις αρχές ελέγχου µε εξαίρεση το κράτος όπου τα ή να γίνει τελωνεία είναι αρµόδια για τον έλεγχο ( απόρριψη Στη συνέχεια οι τελωνειακές υπηρεσίες ζητούν την εν λόγω έγκριση για να τεθούν τα τρόφιµα σε ελεύθερη κυκλοφορία. µετά από τον έλεγχο. ανάλογα µε το είδος των τροφίµων µε στόχο να δοθεί έγκριση ή του αντιπροσώπου του Γεωργία ). ( ( ( ) ) ) 6 Ενώ σε τρία κράτη απαιτείται δήλωση για όλα τα τρόφιµα το ίδιο για τα δηµητριακά και τα αλκοολούχα ποτά στο τέταρτο κράτος για τα υλικά που έρχονται σε επαφή µε τα τρόφιµα στο πέµπτο δεν φαίνεται να ισχύει καθώς και , ,. , , - ( ), και και 35% 25% 0,5% Η ανάγκη της δήλωσης έχει ως αποτέλεσµα συστηµατικό έλεγχο της τεκµηρίωσης εάν και σε ορισµένο βαθµό οπτικούς φυσικούς ελέγχους που συνοδεύονται , Οι συντρέχει περίπτωση από δειγµατοληψίες και αναλύσεις εργαστηρίου. αποφάσεις όσον αφορά την επιθεώρηση τις αναλύσεις , βασίζονται σε ανάλυση κινδύνου που λαµβάνει υπόψη τις στατιστικές της τον επιθεώρησης ( εισαγωγέα που προέρχονται από τις εθνικές υπηρεσίες και από το κοινοτικό σύστηµα έγκαιρης προειδοποίησης , τη χώρα προέλευσης , σχετικά µε το προϊόν τη δειγµατοληψία τον παραγωγό οπτικοί έλεγχοι ) κυµαίνονται µεταξύ δειγµατοληψίας για ανάλυση. τα ποσοστά Ανάλογα µε τις χώρες και ανάλογα µε τα σηµεία επιθεώρησης , και τα ποσοστά επιθεώρησης 100% απλής δειγµατοληψίας κυµαίνονται ή απλή εξέταση ) ( / Τα ποσοστά των τροφίµων που κρίθηκαν απορριπτέα µεταξύ 4%. ανεξάρτητα από κατηγορία δηλωµένων και κυµαίνονται µεταξύ 1% - τροφίµων Οι διαφορές που εντοπίζονται µπορούν να στις διάφορες χώρες συσχετιστούν σε ορισµένο βαθµό µε τον αριθµό των εργαζοµένων στα σηµεία Εξάλλου το κόστος ελέγχου που σε ορισµένες περιπτώσεις θεωρείται ανεπαρκής. των επιθεωρήσεων και των αναλύσεων γενικότερα βαρύνει τις επίσηµες αρχές χαµηλή πάγια εισφορά που όµως εισπράττεται σε ένα κράτος µέλος σε στον καθορισµό των προτεραιοτήτων επιθεώρησης που Πέρα από τις συγκεκριµένα τρόφιµα ( οι χώρες γενικότερα επέλεξαν τους καρπούς τα επίπεδα ( Η προαναφερθείσα ανάλυση κινδύνου στο πλαίσιο των ελέγχων συντέλεσε όλες αυτές τις χώρες συνδέονται µε ορισµένα συναφή κριτήρια στα διάφορα κράτη µέλη υποχρεώσεις που απορρέουν από την κοινοτική νοµοθεσία όπως τα φιστίκια προέλευσης Ιράν ), µε κέλυφος για την ανίχνευση αφλατοξινών ως κύρια προτεραιότητα της δειγµατοληψίας είναι ωστόσο κυµαινόµενα ανάλογα µε το είδος του καρπού - µεταξύ των κρατών µελών ή ανάλογα π. και σε µικρότερο βαθµό επικεντρώθηκαν στην ανίχνευση µε τα σηµεία ελέγχου καθώς και στην ανίχνευση µυκοτοξινών στον καφέ και τον χυµό µήλου , έλεγχος που δεν συνεπάγεται µε καταλοίπων εντοµοκτόνων στα οπωροκηπευτικά την πρώτη ευκαιρία τη δέσµευση του προϊόντος µέχρι να ληφθούν τα αποτελέσµατα του εργαστηριακού ελέγχου σε αντίθεση µε τους υπόλοιπους ελέγχους η αραχίδα είναι ο µεγαλύτερος στόχος ). χ ) ( - - - (. ,. ). χώροι αποθήκευσης εµπορευµατοκιβωτίων Οι επισκέψεις απέδειξαν ότι σε τρία κράτη οι επιθεωρήσεις και οι δειγµατοληψίες δεν πραγµατοποιούνται στην πλειονότητα των περιπτώσεων υπό κατάλληλες προστασία από την συνθήκες οι οποίες να προσφέρουν ικανοποιητική εικόνα οι έλεγχοι γίνονται κακοκαιρία και αντιπροσωπευτική δειγµατοληψία και αφορούν γενικά στις αποβάθρες ( τα τρόφιµα στα οποία η πρόσβαση είναι άµεση µε το άνοιγµα του Ακόµα και στη χώρα όπου το προσωπικό είναι επίσης εµπορευµατοκιβωτίου έλεγχοι αρµόδιο για πραγµατοποιούνται µέλος , χρησιµοποιούνται οι εγκαταστάσεις των εν λόγω σηµείων ελέγχου όπου αλλά η πλήρης εκφόρτωση των δηµιουργήθηκαν ξεχωριστές διευκολύνσεις εµπορευµατοκιβωτίων είναι µόνον η έσχατη λύση Αντίθετα σε δύο κράτη οι. τα µεθοριακά σηµεία Στην πράξη ,. επίσης ελέγχου , οι κράτος κτηνιατρικού αποβάθρες άλλο στις σε ), ) (. · , 7 σε συµφωνία µε διεξάγονται , έλεγχοι στις εγκαταστάσεις των εισαγωγέων κάτω από καλύτερες συνθήκες ύστερα από εκφόρτωση των Ωστόσο η εν λόγω δυνατότητα. προσφέρεται υπό ορισµένες συνθήκες σε ένα από τα δύο κράτη και δεν είναι συστηµατική. τελωνειακές υπηρεσίες , εµπορευµατοκιβωτίων τις µετά από έλεγχο της Οι έλεγχοι στα σηµεία εισόδου δεν εξαιρούν τη δυνατότητα να γίνεται επιθεώρηση ή έλεγχος συµµόρφωσης τεκµηρίωσης ή φυσικό έλεγχο , στο µέρος του τελικού προορισµού από την σε περιπτώσεις επισήµανσης ( ) επιτόπου αρµόδια αρχή ελέγχου Η σύµφωνα µε το σύστηµα άδειας διέλευσης. εµπειρογνωµοσύνη της αρµόδιας αρχής στο µέρος προορισµού και οι πληροφορίες που έχει στην κατοχή της µπορούν ωστόσο να µην είναι του ιδίου επιπέδου µε αυτές που διαθέτουν οι αρχές στα σηµεία εισόδου , ,. Η επικοινωνία µεταξύ των διάφορων µεθοριακών σηµείων ελέγχου βρίσκεται σε περισσότερο ή λιγότερο προηγµένο στάδιο ανάλογα µε το κράτος Οι καλύτερες πληροφορίες σε ένα συγκεκριµένο κράτος απορρέουν από τη λειτουργία αυτοµατοποιηµένου συστήµατος που συνδέει την κεντρική υπηρεσία µε όλα τα σηµεία ελέγχου ιδίως όλα τα µηνύµατα συναγερµικής , ειδοποίησης για τα προϊόντα και τα χαρακτηριστικά των προϊόντων που κρίθηκαν απορριπτέα και ως εκ τούτου ελέγχεται κάθε αίτηση για εισαγωγή προϊόντων. στο οποίο εισάγονται. ΕΟΚ του κανονισµού Οι τελωνειακές υπηρεσίες συνεργάζονται µε τις αρχές ελέγχου των τροφίµων στο µέτρο που οι υπηρεσίες αυτές χρειάζονται έγκριση που προέρχεται από τις εν λόγω αρχές για την ελεύθερη κυκλοφορία των προϊόντων Ωστόσο δεν φαίνεται να παρεµβαίνουν µε δική τους πρωτοβουλία για τη δέσµευση ενός προϊόντος , σύµφωνα µε το άρθρο του Συµβουλίου σχετικά 2 µε τους ελέγχους συµµόρφωσης των προϊόντων που εισάγονται από τρίτες χώρες εκτός από τη χώρα όπου οι εν µε τους κανόνες για την ασφάλεια των προϊόντων , Οι τελωνειακές υπηρεσίες λόγω υπηρεσίες ευθύνονται οι ίδιες για τους ελέγχους αιτιολογούν την εν λόγω κατάσταση ιδίως λόγω έλλειψης εκτεταµένων γνώσεων τι αφορά την υγειονοµική ασφάλεια των και εξειδικευµένων πληροφοριών σε ό , τροφίµων που λαµβάνονται από τις αρχές ελέγχου Οι αρχές ελέγχου δεν έχουν. πρόσβαση στα αυτοµατοποιηµένα συστήµατα δήλωσης τροφίµων στο τελωνείο , ή καθώς και στα αυτοµατοποιηµένα συστήµατα δήλωσης φορτίου των πλοίων των αεροπλάνων Σε ένα κράτος έχουν αναληφθεί πρωτοβουλίες για να επιτραπεί η εν λόγω πρόσβαση όταν πρόκειται για τρόφιµα ) 339/93 ), ( (. Τα τρόφιµα που υπάγονται στο τελωνειακό καθεστώς εξωτερικής διαµετακόµισης και προορίζονται για κράτος µέλος άλλο από αυτό του σηµείου εισόδου δεν υποβάλλονται κατ ’ αρχήν σε έλεγχο από τις αρχές του σηµείου εισόδου. 3. 2 ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΑΦΟΥ ΚΥΚΛΟΦΟΡΗΣΟΥΝ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ Οι επισκέψεις έδειξαν ότι από τα επτά κράτη µέλη αναφέρεται ήδη εν µέρει στην παράγραφο ως προτεραιότητα σε ελέγχους στα σηµεία εισόδου για ορισµένα εισαγόµενα τρόφιµα και από το όγδοο που που έθεσαν τους εν λόγω ελέγχους αλλά σε µικρότερο βαθµό - τέσσερα κράτη προβαίνουν επίσης 3. 1) ( - ,. 8 Πολλά κράτη µέλη επικεντρώνουν τους εν λόγω ελέγχους στην αγορά στις εγκαταστάσεις των εισαγωγέων και στις αγορές χονδρικής πώλησης. , ,. ( ( ( για την στα 3. 1, Οι έλεγχοι που διεξάγονται στα σηµεία εισόδου συνεπάγονται κυρίως συµφωνία µεταξύ των αρχών ελέγχου και των τελωνειακών υπηρεσιών για τα συγκεκριµένα επιπλέον συνάπτονται συµφωνίες για τους ελέγχους που κρίνονται τρόφιµα υποχρεωτικοί από τις σχετικές κοινοτικές αποφάσεις τέτοιου είδους συµφωνία )· ενώ στο τέταρτο η συµφωνία συνήφθη µεταξύ των συνήφθη σε τρία κράτη , Τα συγκεκριµένα τρόφιµα αντιστοιχούν εισαγωγέων και των αρχών ελέγχου. γενικά στις προτεραιότητες που αναφέρονται στην παράγραφο δηλαδή πρόκειται κυρίως για καρπούς µε κέλυφος αλλά µε µικρότερη ότι στις χώρες που διεξάγουν ελέγχους κατά συχνότητα δειγµατοληψίας απ ’ προτεραιότητα στα σηµεία εισόδου αλλά επίσης και αποξηραµένα σύκα για την ανίχνευση αφλατοξινών και πιπεριά συγκεκριµένης προέλευσης , για αφλατοξίνες και άγρια µανιτάρια Ανατολικής Ευρώπης για ραδιενέργεια. Επίσης ανίχνευση οπωροκηπευτικά έλεγχοι εντοµοκτόνων Σε ένα από τα τέσσερα κράτη η εισαγωγή των τροφίµων που αλλά ιδίως ινδική θεωρούνται επικίνδυνα εξαρτάται καρύδα σε σκόνη και κακάο σε σκόνη για τον εντοπισµό σαλµονέλας ) από τη χορήγηση άδειας από τις αρχές ελέγχου στον εισαγωγέα κατόπιν µεταξύ , για αφλατοξίνες που άλλων , ή βακτηριολογικών αναλύσεων πραγµατοποιήθηκαν στο κράτος σαλµονέλα της υποβολής πιστοποιητικών αναλύσεων που έγιναν κατά την εισαγωγή αποξηραµένα σύκα καρποί µε κέλυφος ), σε ένα κράτος βασικά αραχίδες διεξάγονται εξαγωγέα ( Πέρα από τη συνεργασία που προαναφέρθηκε οι τελωνειακές υπηρεσίες των κρατών µελών που προτιµούν να διεξάγουν ελέγχους στα τρόφιµα αφού αυτά δεν φαίνεται να παρεµβαίνουν µε δική τους κυκλοφορήσουν στην αγορά τι αφορά τα πρωτοβουλία στο πλαίσιο του κανονισµού εισαγόµενα τρόφιµα µη ζωικής προέλευσης για τους ίδιους λόγους που Οι αρχές ελέγχου των τροφίµων δεν έχουν πρόσβαση στα προαναφέρονται αυτοµατοποιηµένα συστήµατα δήλωσης τροφίµων στο τελωνείο και δήλωσης Ωστόσο στο κράτος που αναφέρεται εν φορτίου µέρει στην παράγραφο το υπουργείο Εµπορίου και Βιοµηχανίας ανέλαβε πρωτοβουλία που περιορίζεται ωστόσο στα λιµάνια και επιτρέπει πρόσβαση σε πληροφορίες αυτού του είδους µε στόχο τη διευκόλυνση της ροής των εµπορευµάτων και της λήψης αποφάσεων υγειονοµικού ελέγχου. όταν πρόκειται για τρόφιµα ) 339/93, σε ό ΕΟΚ 3. 1, ( - ) ,. ,. , , , , , 3. 3 ΑΥΤΟΕΛΕΓΧΟΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΑΛΗΘΕΥΣΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΕΛΕΓΧΟΥ Η αρχή της καταρχήν ευθύνης του εισαγωγέα παρέµεινε ο κύριος άξονας των ελέγχων κυρίως σε δύο κράτη µέλη. Η εν λόγω αρχή δεν αποκλείει ωστόσο τους επίσηµους ελέγχους που διεξάγονται στα εισαγόµενα προϊόντα σε ένα κράτος οι έλεγχοι πραγµατοποιήθηκαν στην αγορά µε διαβίβαση των πληροφοριών στις αρµόδιες αρχές ελέγχου της τοποθεσίας του εισαγωγέα και στο άλλο κράτος διεξήχθησαν στις ίδιες τις αποθήκες Επίσης είναι δυνατή η διοργάνωση ειδικών εκστρατειών ελέγχου των προϊόντων. των εισαγωγέων ). ( 9 Ωστόσο τα δύο κράτη µέλη αναγνωρίζουν το γεγονός ότι οι αυτοέλεγχοι καθιερώνονται σταδιακά από τους εισαγωγείς µε άνισο ρυθµό που εξαρτάται ιδίως από τις απαιτήσεις των αγοραστών καθώς και των επαγγελµατικών οµοσπονδιών. Οι τοπικές αρχές ελέγχου του ενός από τα δύο κράτη εξέφρασαν την επιθυµία τους να λάβουν µεγαλύτερη βοήθεια από την κεντρική αρχή για την αξιολόγηση των αυτοελέγχων των εισαγωγέων ,. Οι τελωνειακές υπηρεσίες των δύο ενδιαφερόµενων κρατών δεν φαίνεται επίσης για τους ίδιους λόγους που να παρεµβαίνουν µε δική τους πρωτοβουλία , παρατίθενται στην παράγραφο σε ΕΟΚ στο πλαίσιο του κανονισµού ότι αφορά τα εισαγόµενα τρόφιµα µη ζωικής προέλευσης Οι υπηρεσίες ελέγχου. δεν έχουν πρόσβαση στα αυτοµατοποιηµένα συστήµατα δήλωσης στο τελωνείο , ούτε στα αυτοµατοποιηµένα συστήµατα δήλωσης φορτίου όταν πρόκειται για τρόφιµα Ωστόσο σε ένα από τα δύο κράτη οι τελωνειακές υπηρεσίες διαβιβάζουν. τις στατιστικές για τις εισαγωγές στις κεντρικές αρχές ελέγχου ανά τρίµηνο. ) 339/93, 3. 1, ( , ·. Επίσης οι επισκέψεις κατέστησαν δυνατή τη συγκέντρωση πληροφοριών για τους αυτοελέγχους που διεξάγουν οι εισαγωγείς στα υπόλοιπα κράτη µέλη. ∆ιαπιστώνεται ότι οι έλεγχοι αυτού του είδους αποτελούν ήδη µέρος των εµπορικών συναλλαγών σε πολλά κράτη µέλη και αφορούν τις µεγάλες Ωστόσο οι τρόποι και η συχνότητα των αναλύσεων ποικίλλουν από επιχειρήσεις αρκετά συχνά περιορίζονται σε αποστολές από την τη µία επιχείρηση στην άλλη Τίθεται αρχή της εποχής συγκοµιδής και από νέους εξαγωγείς και τρίτες χώρες. είναι συχνά θέµα εµπιστοσύνης HACCP καθώς η κλίµακα των κινδύνων καλύπτεται σε γενικές γραµµές αποσπασµατική , Η πρωτοβουλία µόνο εν µέρει λόγω της έλλειψης πλήρους ανάλυσης κινδύνων που ανέλαβε ένωση εισαγωγέων διανοµέων οπωροκηπευτικών σε ένα κράτος / µέλος για τη διοργάνωση και εποπτεία των αυτοελέγχων που απαιτούνται για τα Αντίθετα φαίνεται ότι οι αυτοέλεγχοι που µέλη της κρίθηκε ως θετικό βήµα εισαγωγικές διεξάγουν οι γενικά επιχειρήσεις µικρότερου µεγέθους Στην προκειµένη περίπτωση είναι λυπηρό το γεγονός ότι υπάρχει περιορισµένοι καθυστέρηση στην επεξεργασία των οδηγών ορθής πρακτικής της υγιεινής όσον οι οποίοι θα αποτελούσαν σηµαντικό εργαλείο αφορά τα εισαγόµενα τρόφιµα , εργασίας για τους αυτοελέγχους στον εν λόγω τοµέα Η εφαρµογή του συστήµατος είναι. _________________________ 10 Ο ακόλουθος πίνακας περιλαµβάνει τις µεθόδους κάθε κράτους µέλους για τους ελέγχους των εισαγόµενων τροφίµων µη ζωικής προέλευσης. Κράτος µέλος Έλεγχοι στα σηµεία εισόδου Έλεγχοι στην αγορά Επαλήθευση των αυτοελέγχων των εισαγωγέων XX X XX X X XX XX X XX XX XX X X XX XX X XX X X X XX X X X X X X X X X ΒΕΛΓΙΟ ∆ΑΝΙΑ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΕΛΛΑ∆Α ΙΣΠΑΝΙΑ ΓΑΛΛΙΑ ΙΡΛΑΝ∆ΙΑ ΙΤΑΛΙΑ ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ ΑΥΣΤΡΙΑ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ ΦΙΝΛΑΝ∆ΙΑ ΣΟΥΗ∆ΙΑ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ X - X XX XX - X XX - X - XX XX X XX Μέθοδος προτεραιότητας ∆ευτερεύουσα µέθοδος. Μη εφαρµοζόµενη µέθοδος. XX= X = - = Ο πίνακας δεν λαµβάνει υπόψη τους υποχρεωτικούς ελέγχους στα σηµεία εισόδου που απορρέουν από ειδικές αποφάσεις της Επιτροπής φυστίκια Ιράν π χ (. ). 11 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 4. Τα συµπεράσµατα αφορούν τις δύο πτυχές στις οποίες επικεντρώθηκαν οι επισκέψεις στα κράτη µέλη. ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ 4. 1 Οι επισκέψεις έδειξαν ότι η εφαρµογή του συστήµατος επιχειρήσεις στον τοµέα των τροφίµων ( επιχειρήσεις ) προτεραιότητας προς επίλυση στα κράτη µέλη. από τις ιδίως τις µικρές και µεσαίες σηµειώνει ακόµη καθυστέρηση και ότι πρόκειται για θέµα HACCP και Η διαπίστευση των επισήµων εργαστηρίων ελέγχου δεν έχει καλυφθεί µέχρι στιγµής στον ίδιο βαθµό σε όλα τα κράτη µέλη. Οι επισκέψεις αξιολόγησης σύµφωνα µε το άρθρο ΕΟΚ θα πρέπει να συνεχιστούν σύµφωνα µε τις γραµµές που παρατίθενται στην έκθεση του για τις αρχικές επισκέψεις της οδηγίας 93/99/ 5 1997. 4. 2 ΕΛΕΓΧΟΙ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΟΜΕΝΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΜΗ ΖΩΙΚΗΣ επίσηµοι επίσηµοι έλεγχοι όταν τα τρόφιµα κυκλοφορούν στην επίσηµες επαληθεύσεις των αυτοελέγχων που εκτελούν οι εισαγωγείς · Βασικά υιοθετήθηκαν τρεις προσεγγίσεις ανάλογα µε τα κράτη µέλη : έλεγχοι στα σηµεία εισόδου αγορά καµία από τις εν λόγω προσεγγίσεις δεν απέκλεισε εξ ολοκλήρου τις υπόλοιπες. , , Η επιλογή των ελέγχων στα σηµεία εισόδου προσφέρει αναµφισβήτητα τη καθώς τα τρόφιµα που δεν µεγαλύτερη ασφάλεια από υγειονοµική άποψη συµµορφώνονται µε τις απαιτήσεις δεν τίθενται - Ωστόσο διάφορες πτυχές σε ελεύθερη κυκλοφορία στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. που επισηµάνθηκαν στα κράτη µέλη οδηγούν στη διατύπωση των ακόλουθων προτάσεων σχετικά µε τη διεξαγωγή ελέγχων αυτού του είδους : εάν προκύψει τέτοια περίπτωση - , - - - ∆εδοµένων των κινδύνων που παρουσιάζουν τόσο τα προϊόντα µη ζωικής προέλευσης όσο και τα προϊόντα ζωικής προέλευσης θα έπρεπε να υπάρξει , προσέγγιση των προδιαγραφών για τους ελέγχους κατά την εισαγωγή των εν λόγω δύο ειδών προϊόντων σε ένα γενικότερο πλαίσιο ελέγχου των τροφίµων που περιλαµβάνει ιδίως τους ακόλουθους τρόπους : Απαραίτητη συνεργασία µε τις τελωνειακές υπηρεσίες καθώς οι εν λόγω υπηρεσίες αποτελούν την αρµόδια αρχή για τη θέση σε ελεύθερη δηλώσεις που τους κυκλοφορία των προϊόντων ΕΟΚ υποβάλλονται ) , Ενδεχόµενη πρόσβαση των αρχών ελέγχου στα 339/93 αυτοµατοποιηµένα συστήµατα δήλωσης στο τελωνείο και δήλωσης φορτίου των πλοίων ύστερα από τις ιδίως στο πλαίσιο της εφαρµογής του κανονισµού όταν πρόκειται για τρόφιµα του Συµβουλίου - - (. ,. ∆ιεξαγωγή φυσικών και εργαστηριακών ελέγχων µε βάση κατάλογο τροφίµων προτεραιότητας που καταρτίζεται συναρτήσει ανάλυσης κινδύνων χωρίς ωστόσο να εξαιρούνται υπάρχει ήδη σε πολυάριθµα κράτη µέλη ( ), 12 Το περιεχόµενο ενός τέτοιου καταλόγου διαµορφώνεται ιδίως άλλα τρόφιµα. συναρτήσει των κοινοποιήσεων που διαβιβάζονται από το σύστηµα συναγερµικής προειδοποίησης για τα τρόφιµα και προέρχονται από τους εν λόγω ελέγχους καθώς και από τα αποτελέσµατα των εθνικών και , Ηλεκτρονική διαβίβαση κοινοποιήσεων κοινοτικών προγραµµάτων ελέγχου σε όλες τις αρχές ελέγχου στα σηµεία εισόδου Η διεξαγωγή ελέγχων συµµόρφωσης των τυποποιηµένων προϊόντων που πραγµατοποιείται ήδη στα σηµεία εισόδου κατ της ) 2251/92 Επιτροπής σχετικά µε των φρέσκων οπωροκηπευτικών να χρησιµεύσει , για τη λήψη δειγµάτων. εφαρµογή του κανονισµού τους ελέγχους της ποιότητας εάν συντρέχει περίπτωση ’ θα µπορούσε ΕΟΚ - - (. τη και την σωστή επιτρέπουν ∆ιεξαγωγή φυσικών ελέγχων και δειγµατοληψίας υπό κατάλληλες συνθήκες αντιπροσωπευτική εξέταση που δειγµατοληψία Οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης των εισαγωγέων φαίνεται να. προσφέρουν τις καλύτερες συνθήκες στην προκειµένη περίπτωση Ωστόσο. οι τελωνειακές υπηρεσίες πρέπει να δώσουν τη συγκατάθεσή τους ώστε να καταστεί δυνατή η µεταφορά των τροφίµων υπό καθεστώς τελωνειακού ελέγχου στις εν λόγω εγκαταστάσεις στο πλαίσιο των διαδικασιών που εφαρµόζονται στην εισαγωγή στο τελωνειακό έδαφος Η µεταφορά των τροφίµων µετά τη δειγµατοληψία έως τον τελικό προορισµό µε παρέµβαση των αρµόδιων αρχών ελέγχου στον τόπο προορισµού δεν αποκλείεται κατά την αναµονή των αποτελεσµάτων. - - Οι εγγυήσεις για τη συµµόρφωση των τροφίµων µε τα κοινοτικά πρότυπα διαβιβάζονται υποχρεωτικά από τις αρχές επίσηµου ελέγχου των τρίτων Πρέπει να πραγµατοποιούνται επίσηµες επαφές για το εν χωρών εξαγωγέων. στην πιστοποίηση εάν συντρέχει λόγος λόγω θέµα που αποσκοπούν κυρίως , ορισµένων τροφίµων Επιπλέον πρέπει οι υπηρεσίες της Επιτροπής να µπορούν να πραγµατοποιούν αποστολές αξιολόγησης των συστηµάτων επισήµου ελέγχου στις τρίτες χώρες. Όµως οι εν λόγω συστάσεις συνεπάγονται ενίσχυση της ισχύουσας κοινοτικής νοµοθεσίας στο πλαίσιο της διαδικασίας απλοποίησης που πραγµατοποιείται για τους κανόνες υγιεινής και ελέγχου των τροφίµων ,. Ωστόσο η εποπτεία από τις αρχές ελέγχου των διαδικασιών ελέγχου που εφαρµόζουν οι εισαγωγείς παραµένει σηµαντικό στοιχείο του ελέγχου Οι επισκέψεις επισήµαναν τις προσπάθειες που αποµένουν να καταβληθούν σε πολλές περιπτώσεις σε ότι αφορά το εν λόγω θέµα Η εγγραφή των εισαγωγέων σε µητρώο θα έπρεπε να είναι απαραίτητη προϋπόθεση για το σύνολο της κοινότητας. ___________________________ 13 ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ∆ΕΥΤΕΡΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΤΟ ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑ∆Α ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΗΣ ΩΠ AÏKH EYP Σ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ 02 – 06 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1998 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1. Νέες εξελίξεις όσον αφορά τη νοµοθεσία και την πολιτική για τον έλεγχο των τροφίµων από την πρώτη επίσκεψη αξιολόγησης της Επιτροπής. ,. Αρκετές αλλαγές έχουν σηµειωθεί Pennington. κυβέρνησης τόσο των υπουργείων Γεωργίας πολλές από τις οποίες ύστερα από την έκθεση Η προστασία των καταναλωτών είναι εφεξής ο κύριος στόχος της Έχει συγκροτηθεί κοινή οµάδα η οποία συνδέει τις υπηρεσίες τροφίµων Αλιείας και Τροφίµων όσο και του υπουργείου Υγείας ως ένα πρώτο βήµα προς τη δηµιουργία του Γραφείου Ποιότητας των (JFSSG) Αυτός ο οργανισµός θα είναι Τροφίµων που έχει προβλεφθεί για το τέλος του ένας ανεξάρτητος φορέας ο οποίος θα υπάγεται στο υπουργείο Υγείας και θα είναι υπεύθυνος για τον έλεγχο της εφαρµογής των διατάξεων στον τοµέα της ασφάλειας των τροφίµων στις τοπικές αρχές 1999. ,. Αρκετοί κώδικες πρακτικής έχουν τροποποιηθεί ή εκδοθεί προκειµένου να ενισχυθούν ιδίως του οι έλεγχοι και η ασφάλεια των τροφίµων και να βελτιωθεί η ενηµέρωση καταναλωτή Έχουν αναθεωρηθεί οι κανονισµοί εισαγόµενων τροφίµων ( ). Έλεγχος των εισαγόµενων τροφίµων. 2. Οι κανονισµοί των εισαγόµενων τροφίµων αποτελούν τη βασική νοµοθεσία θεσπιστεί ειδικοί κανονισµοί για τον έλεγχο της αφλατοξίνης σε ορισµένα προϊόντα άλλοι κανονισµοί για τον έλεγχο των εισαγωγών αφορούν τα πρόσθετα τροφίµων χρώµατα και τις ετικέτες στα τρόφιµα. Έχουν Οι τα. ,. Οι µη συστηµατικοί έλεγχοι πρέπει να βασίζονται στην ανάλυση των κινδύνων κυρίως κατά την κρίση κάθε αρχής ελέγχου που χρησιµοποιεί την δική της εµπειρία και τις πληροφορίες που διαδίδονται. , Αν και έχει θεσπιστεί εδώ και πολύ καιρό ένα σύστηµα για τον έλεγχο εισαγωγής τροφίµων οι έλεγχοι ενδέχεται να µην ασκούνται όµοια σε όλη την επικράτεια · ενδέχεται να διαφέρουν ανάλογα µε την υπεύθυνη αρχή και µερικούς άλλους παράγοντες , : ) φαίνεται ότι παρέχουν ικανοποιητικές εγγυήσεις. Οι έλεγχοι υπό την αρµοδιότητα των Υγειονοµικών Λιµενικών Αρχών Το προσωπικό Το σύστηµα συλλογής πληροφοριών για διευκολύνεται και ενισχύεται από τη το εµπόριο και Οι εγκαταστάσεις που χρησιµοποιούνται για Η Ένωση - θαλάσσιοι λιµένες ( είναι καλά καταρτισµένο και ενηµερωµένο εισαγόµενα προϊόντα φαίνεται χρήση ενός ηλεκτρονικού συστήµατος που έχει δηµιουργήσει χρησιµοποιείται επίσης από το τελωνείο τον έλεγχο ανήκουν στους συνοριακούς κτηνιατρικούς σταθµούς ελέγχου. ικανοποιητικό ,. 14 Λιµενικών Υγειονοµικών Αρχών ( Association of Port health Authorities - APHA) διαδραµατίζει έναν σηµαντικό ρόλο µέσω της διάδοσης χρήσιµων πληροφοριών για τους ελέγχους. Οι έλεγχοι υπό την ευθύνη των Υγειονοµικών Αρχών του Αεροδροµίου - (Airport οι οποίες έχουν προσωπικό το οποίο έχει τα ίδια προσόντα µε τις Health Authorities), δυστυχώς παρεµποδίζονται Λιµενικές Υγειονοµικές Αρχές και είναι µέλη της από µερικούς παράγοντες που συνδέονται µε το εµπόριο και τη µεταφορά δεδοµένων. Επειδή αφενός οι υγειονοµικές αρχές δεν διαθέτουν σύστηµα µηχανογράφησης το για τη συλλογή πληροφοριών πριν από την άφιξη οποίο υπάρχει µόνο για το τελωνείο των προϊόντων και αφετέρου δεν υπάρχει η υποχρέωση ειδοποίησης δεν γνωρίζουν την άφιξη πολλών προϊόντων τα οποία συνεπώς δεν ελέγχουν Πολλά από αυτά τα προϊόντα. καταλήγουν σε αποµακρυσµένες αποθήκες εκτός αεροδροµίου και πιθανώς εκτός της περιοχής ευθύνης των Λιµενικών Υγειονοµικών Αρχών. APHA, ( ) , Τα προϊόντα που δεν ελέγχονται στα λιµάνια ή τα αεροδρόµια εισόδου ενδέχεται - να ελεγχθούν στο εσωτερικό στον τόπο προορισµού σύµφωνα µε το ετεροχρονισµένο Αυτό το σύστηµα είναι πιο εύκολο να ελεγχθεί στην περίπτωση των καθεστώς εξέτασης. Λιµενικών Υγειονοµικών Αρχών παρά στην περίπτωση των Υγειονοµικών Αρχών του Αεροδροµίου διότι όπως αναφέρθηκε προηγουµένως πολλά προϊόντα δεν αναφέρονται , Η οµάδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν στις Υγειονοµικές Αρχές του Αεροδροµίου κατάφερε να αξιολογήσει της χρηµατοδότησής τους. τους ελέγχους εισαγωγής που άσκησε στο εσωτερικό η τοπική αρχή συµπεριλαµβανοµένης ( ). , Public Analysts) Στο µεταξύ Οι δαπάνες για τις χηµικές αναλύσεις τις οποίες χρεώνουν τα αναλυτικά - ενδέχεται να είναι αποφασιστικός παράγοντας για τους εργαστήρια έναν ελέγχους Ο προϋπολογισµός ελέγχου για κάθε αρχή ελέγχου συγκεκριµένο αριθµό δειγµάτων χρηµατοδοτείται ξεχωριστά από την κεντρική κυβέρνηση και το υπόλοιπο από τοπικούς ενώ κάθε τοπική αρχή είναι ελεύθερη να αποφασίσει που θα διατεθούν τα φόρους , χρήµατα ( εξετάσεις οι βακτηριολογικές είναι δωρεάν έως. ,. Οι επίσηµοι έλεγχοι των εισαγόµενων αγαθών είναι δωρεάν για τους εισαγωγείς. ______________________ 15 ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ∆ΕΥΤΕΡΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΙΣΠΑΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑ∆Α ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Φεβρουαρίου 23 - 27 1998 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1418/1986, που ορίζει τα καθήκοντα του Υπουργείου Υγιεινής και το διάταγµα του Υπουργείου αποτελούν τη βασική νοµοθεσία Εφαρµόζεται επίσης η και οι εθνικοί τεχνικοί και υγειονοµικοί σχετικά µε προϊόντα για τα οποία δεν υπάρχει εναρµονισµένη νοµοθεσία της Το βασιλικό διάταγµα και Κατανάλωσης σε θέµατα εξωτερικής υγιεινής , Υγιεινής και Κατανάλωσης της 1994, για τον υγειονοµικό έλεγχο των εισαγόµενων τροφίµων. κοινοτική νοµοθεσία κανόνες , Ευρωπαϊκής Ένωσης. 20 οριζόντια και κάθετη ) ής Ιανουαρίου ( Ο έλεγχος δεν καλύπτει τα υλικά που έρχονται σε επαφή µε τα τρόφιµα. τροποποίηση αναµένεται Ιανουαρίου συµπεριληφθούν τα υλικά αυτά καθώς και τα χύδην προϊόντα. διατάγµατος Στην προσεχή να 1994 του της 20 ής. είτε είναι Το σύστηµα ελέγχου των εισαγωγών ισχύει για όλες τις κατηγορίες τροφίµων , Ο έλεγχος πραγµατοποιείται από το ίδιο προσωπικό και µε ζωικής προέλευσης είτε όχι Οι τα ίδια µέσα που χρησιµοποιούνται στις υπηρεσίες εξωτερικής υγιεινής. εγκαταστάσεις επιθεώρησης που λειτουργούν στα συνοριακά σηµεία επιθεώρησης δεν Οι χρησιµοποιούνται για την επιθεώρηση των προϊόντων µη ζωικής προέλευσης. σε εξωτερικό χώρο επιθεωρήσεις πραγµατοποιούνται δίπλα στο εµπορευµατοκιβώτιο , γεγονός που δηµιουργεί προβλήµατα πρόσβασης στο σύνολο του περιεχοµένου και Οι υπηρεσίες ελέγχου διαθέτουν ευελιξία για τον προβλήµατα υγιεινής των προϊόντων καθορισµό προτεραιοτήτων µολονότι επικεντρώνονται κυρίως στις περιπτώσεις , συναγερµού και προηγούµενων απορρίψεων. Το προσωπικό που διεξάγει τον έλεγχο είναι καλά καταρτισµένο και ενηµερώνεται εθνική εγκύκλιοι και νοµοθεσία κ οδηγίες συστηµατικά µε κάθε νέα πληροφορία , , και κοινοτική είναι ένα ιδιαίτερα χρήσιµο SISAEX εργαλείο για τη µόνιµη επαφή µεταξύ διαφορετικών µονάδων ελέγχου και των κεντρικών υπηρεσιών καθορίζεται µια σειρά προτεραιοτήτων. που επιτρέπουν τον ενιαίο χαρακτήρα των συναγερµοί ( ελέγχων βρίσκεται σε φάση προσαρµογής και ανανέωσης που λειτουργεί εδώ και τέσσερα χρόνια ορισµός επιπέδων δειγµατισµού και φίλτρων Το πρόγραµµα αυτό SISAEX απορρίψεις ) Το σύστηµα πληροφορικής Μέσω του λπ. ) ). ) ( ( (. , ,. ,. ( Λόγω του µεγάλου όγκου των προϊόντων που πρέπει να ελεγχθούν , ενδέχεται να µην επαρκεί επιθεωρητές ). ( ήδη πραγµατοποιείται διαδικασία επιλογής για το προσωπικό 15 ). παρόλο που Η πιστοποίηση των εργαστηρίων εξωτερικής υγιεινής βρίσκεται σε εξέλιξη , υπάρχουν ενδείξεις ότι σε µερικές περιπτώσεις η προθεσµία δεν θα µπορέσει να τηρηθεί. 16 , στις εγκαταστάσεις που επισκεφθήκαµε Ο έλεγχος των εισαγωγών ενιαίο τρόπο σε όλα τα σηµεία συνοριακού ελέγχου πραγµατοποίησή του κατά την εισαγωγή στη χώρα. τελωνειακού ελέγχου διευκολύνουν την ορθή διεξαγωγή των ελέγχων , εκτελωνισµό του προϊόντος απαιτείται θεώρηση της υπηρεσίας εξωτερικής υγιεινής έκθεση των τελωνειακών υπηρεσιών εξαρτάται από την υγειονοµική έκθεση. πραγµατοποιείται µε θεωρείται δε σκόπιµη η Οι σχέσεις µε τις υπηρεσίες καθώς για τον Η ,. , ισπανικές αρχές δήλωσαν ότι Οι επειδή δεν υπάρχει εναρµόνιση µεταξύ των συστηµάτων ελέγχου της δηµόσιας υγείας και της προστασίας των καταναλωτών κατά η την εισαγωγή τροφίµων µη ζωικής προέλευσης σε όλα τα κράτη µέλη , πραγµατοποίηση των ελέγχων κατά συστηµατικό τρόπο από την Ισπανία θα είχε ως συνέπεια την παράκαµψη του εµπορίου προς τις χώρες στις οποίες δεν προβλέπονται συνοριακοί έλεγχοι ,. __________________________ 17 ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ∆ΕΥΤΕΡΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΤΟ ΒΕΛΓΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑ∆Α ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΜΑΡΤΙΟΥ 23 – 27 1998 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ενηµέρωση από το 1. Γενικής Επιθεώρησης Τροφίµων 1996 και εξής νοµοθεσία πολιτική , , ( δραστηριότητες της (Inspection Générale des Denrées Alimentaires - IGDA) ) Στο Βέλγιο έχουν επέλθει διάφορες αλλαγές όσον αφορά τη νοµοθεσία και την πολιτική ύστερα από την πρώτη επίσκεψη ελέγχου των τροφίµων της Επιτροπής το µη κτηνοτροφικά προϊόντα ) ( 1996. Η µεταφορά της οδηγίας κινδύνου στα κρίσιµα σηµεία ελέγχου επεξεργασίας τροφίµων διάφορες επαγγελµατικές οργανώσεις για αξιολόγηση. Στάλθηκαν στην 93/43/ IGDA ). ΕΟΚ κατέστησε το σύστηµα Ανάλυση υποχρεωτικό στις εγκαταστάσεις διακίνησης και οδηγοί ορθής υγιεινής πρακτικής από HACCP ( , Η απαίτηση να εγκρίνονται όλες οι επιχειρήσεις του κλάδου των τροφίµων θεωρείται εφόσον αυξάνεται ο βαθµός ελέγχου των σχετικών εγκαταστάσεων και θετικό στοιχείο Ωστόσο πολλές επιχειρήσεις δεν τήρησαν την τηρούνται καλύτερα οι κανόνες υγιεινής Χρειάστηκε να πραγµατοποιηθεί χρονική προθεσµία για υποβολή αίτησης για έγκριση ιεράρχηση των επισκέψεων στις επιχειρήσεις προς έγκριση κατά προτεραιότητα , σύµφωνα µε τον κίνδυνο που ενέχουν καθώς και των τακτικών επισκέψεων. , 40 Masters), µε επίπεδο σπουδών Η πρόσληψη αγγλικού δεδοµένου ότι επιτρέπει να τριπλασιαστεί ο αριθµός ελέγχων στις επιχειρήσεις. λόγω ελεγκτές παρακολούθησαν εσωτερικό πρόγραµµα κατάρτισης αύξηση του προσωπικού ώστε να καλυφθούν οι αιτήσεις για έγκριση των επιχειρήσεων τροφίµων. αντίστοιχο του νέων ελεγκτών αντιπροσωπεύει σηµαντικό στοιχείο για τον έλεγχο των τροφίµων Οι εν Ωστόσο παρά την θα χρειαστούν δύο χρόνια για τη διεξαγωγή επιθεωρήσεων “BAC+3” ( ,. Ακολουθείται συνεχές επαγγελµατικό εκπαιδευτικό πρόγραµµα σε συνεργασία µε άλλες υπηρεσίες υπουργείων και βελτιώνεται συνεχώς το εγχειρίδιο ποιότητας της το οποίο είναι διαθέσιµο σε όλα τα µέλη του προσωπικού IGDA. Η διαπίστευση των εργαστηρίων ελέγχου σηµειώνει πρόοδο , εργαστήρια βρίσκονται στη διαδικασία διαπίστευσης Επιστηµονικού Ινστιτούτου ∆ηµόσιας Υγείας ( επί του παρόντος 20 συµπεριλαµβανοµένου του – Louis Pasteur). Ο ρόλος των άλλων υπηρεσιών ελέγχου 2. ∆ήµοι - καθώς και είκοσι µικρότερες Πέντε µεγάλες πόλεις πραγµατοποιούν υγειονοµικούς ελέγχους σε εγκαταστάσεις λιανικής πώλησης τροφίµων όπως αναφέρθηκε το 1996) ( 18 εκτός από την περίπτωση του ∆ιαδηµοτικού και τροφοδοσίας. Εργαστηρίου των Βρυξελλών δεν έχουν δικαιοδοσία για τη διεξαγωγή δειγµατοληψίας ) αλλά αυτό είναι απαραίτητα µπορεί να ζητηθεί η βοήθεια και η εµπειρογνωµοσύνη της Οι ελεγκτές τους ( ή του IEV). IGDA IGDA ( Οι σχέσεις της και των δήµων έχουν συσφιχθεί έτσι ώστε οι δηµοτικοί ελεγκτές και ζητείται η προσκαλούνται στα σεµινάρια κατάρτισης που οργανώνει η συνεργασία των δήµων σε δηλώσεις και έρευνες τροφικής δηλητηρίασης και στην πληροφόρηση για το σύστηµα γρήγορου συναγερµού για τα τρόφιµα Ωστόσο το και το εγχειρίδιο επίπεδο προσλήψεων δεν συµβαδίζει µε εκείνο που καθόρισε η ποιότητας της οι οποίοι διατηρούν ένα βαθµό αυτονοµίας δεν εφαρµόζεται στους δήµους IGDA IGDA IGDA. ,. Υπουργείο Γεωργίας περισσότερο σε επίπεδο παραγωγής - ∆ιευθύνει πρόγραµµα ελέγχου για κατάλοιπα νιτρικών αλάτων και εντοµοκτόνων στα οπωροκηπευτικά και θα ξεκινήσει πρόγραµµα διευθύνει πρόγραµµα για τα κατάλοιπα νιτρικών εισαγωγών το χονδρεµπόρους αλάτων και εντοµοκτόνων στα τρόφιµα της αγοράς δηµοπρασίες , , εισαγωγείς Συνάφθηκε συµφωνία σχετικά µε την επιθεώρηση στους µεταξύ του υπουργείου Γεωργίας και της τοµείς των γαλακτοκοµικών και των αυγών επιχειρήσεις επεξεργασίας και εµπόρους λιανικής ( 1998, ενώ η IGDA IGDA ). ( ) ,. IGDA. Υπουργείο Οικονοµικών - Οι υπάλληλοί του διεξάγουν ελέγχους σχετικά µε τη σήµανση των τροφίµων σε συνεργασία µε τους υπαλλήλους του Ινστιτούτο κτηνοτροφικής εµπειρογνωµοσύνης (IEV) - Σε συνεργασία µε το IGDA, οι ελεγκτές του διεξάγουν επιθεωρήσεις σε κρεοπωλεία. Συνάφθηκε συµφωνία µεταξύ του επιχειρήσεων του κλάδου των προϊόντων κρέατος και της IEV IGDA. σχετικά µε τις επιθεωρήσεις των Η απαίτηση για πρόσληψη µε επίπεδο σπουδών ελεγκτές του “BAC+3” αλλά προβλέπεται να ισχύσει στο µέλλον. IEV Έλεγχος εισαγωγών τροφίµων 3. δεν ισχύει ακόµα για τους α ∆ραστηριότητες του IGDA ). 3. Η IGDA εισόδου τους · δεν δίνει ιδιαίτερη έµφαση στον έλεγχο των εισαγόµενων τροφίµων στο σηµείο ο γενικός έλεγχος των τροφίµων στην αγορά είναι πιο αξιόπιστος. ( και σε ορισµένα ειδικά προϊόντα φιστίκια τύπου Αιγίνης από το Ιράν Οι έλεγχοι κατά την εισαγωγή περιορίζονται σε εκείνους που επιβάλλονται από ειδικές οπωροκηπευτικά από την κοινοτικές αποφάσεις βότανα και Ανατολική Αφρική µπαχαρικά ως αποτέλεσµα του προγράµµατος ελέγχου των εισαγωγών του οργάνου Υπεύθυνοι εφαρµογής της για το οποίο οι εισαγωγείς στο που ξεκίνησε το νοµοθεσίας περί τροφίµων ) λιµάνι της Αµβέρσας πρέπει να υποβάλλουν εκ των προτέρων δήλωση στο IGDA. Ωστόσο ο αριθµός των δειγµάτων αυτών των ειδικών προϊόντων που λαµβάνονται για , FLEP (Food Law Inforcement Practitioners - φιστίκια και αραχίδες , ξηρά σύκα 1995, ( ) ) , 19 , ( σαλµονέλα αφλατοξίνες είναι περιορισµένος ανάλυση µεταξύ ) αποστελλόµενων εµπορευµάτων από και µέσα στο εµπορευµατοκιβώτια για τις 5 71 πρώτες δέκα εβδοµάδες του Το προσωπικό που χρησιµοποιείται για αυτούς τους ελέγχους των εισαγωγών είναι επιφορτισµένο µε πολλές άλλες αιτήσεις για ελέγχους τροφίµων στις περιφέρειες της αρµοδιότητάς του πράγµα το οποίο µπορεί να αιτιολογεί , τον περιορισµένο αριθµό ελέγχου των εισαγωγών. συνολικά ( 192 1998). 1997 5 β Ο ρόλος των τελωνειακών υπηρεσιών. ). Φεβρουαρίου Ύστερα από το βασιλικό διάταγµα της 3. Ο ρόλος της υπηρεσίας των τελωνείων για τον έλεγχο των εισαγωγών είναι πολύ σχετικά µε την σηµαντικός 9 επόπτευση κατά την εισαγωγή τροφίµων και τον κανονισµό ΕΟΚ οι τελωνειακές υπηρεσίες µπορούν να ενηµερώσουν την για τυχόν ύποπτα τρόφιµα Ωστόσο πολύ λίγες περιπτώσεις αναφέρονται από τα τελωνεία στην περισσότερες περιπτώσεις µπορεί να προκαλέσουν ανακοινώσεις , ( Η εφαρµογή κοινοτικών αποφάσεων σε συγκεκριµένους ελέγχους εισαγόµενων τροφίµων έχει ως αποτέλεσµα την αποστολή οδηγιών από την κεντρική τελωνειακή υπηρεσία στα συνοριακά τελωνεία µε κάποια καθυστέρηση στην περίπτωση της τελευταίας κοινοτικής απόφασης σχετικά µε τα οπωροκηπευτικά προέλευσης Ανατολικής Αφρικής. IGDA ). για καλλυντικά 339/93, IGDA 1981 IGDA είχε πρόσβαση στο µηχανογραφηµένο σύστηµα θα ήταν Η αποτελεσµατικότητα της συνεργασίας των τελωνείων και της µεγαλύτερη εάν η για πιο διεξοδική γνώση των εισαγόµενων τροφίµων και περισσότερες ευκαιρίες για τη Αντίστροφα η πρόσβαση των τελωνειακών υπηρεσιών στα διεξαγωγή ελέγχων Η διαβίβαση των θα ενίσχυε την επικοινωνία συστήµατα κοινοποιήσεων του συστήµατος γρήγορου συναγερµού σχετικά µε εισαγόµενα τρόφιµα θα επέτρεπε αυστηρότερους ελέγχους των εισαγωγών στο σηµείο εισόδου στη χώρα. Videotex SATBEL IGDA IGDA Infana της και. _______________________ 20 ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ∆ΕΥΤΕΡΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΤΙΣ ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑ∆Α ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΉΣ Απριλίου 20 - 24 1998 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ενηµέρωση από το και µετά : 1 1998 1995 (IGB) η Σεπτεµβρίου όταν το υπουργείο Υγείας και η κτηνιατρική επιθεώρηση Ο αριθµός των περιφερειακών γραφείων 1. Μια σηµαντική αναδιάρθρωση των υπηρεσιών επιθεώρησης βρίσκεται σε εξέλιξη και η αναµένεται να τεθεί σε ισχύ από την , επιθεώρηση για την προστασία της υγείας (VI), που θα καλύπτει όλη τη συγχωνευθούν για να σχηµατίσουν την επιθεώρηση συµπεριλαµβανοµένης διατροφική αλυσίδα. δύο από αυτά της επιθεώρησης και των εργαστηρίων Το όφελος αυτής της Το κάθε ένα θα έχει την ειδίκευσή του πρέπει να συσταθούν. συγχώνευσης αναµένεται να είναι µια συνέργια ανάµεσα στα υπάρχοντα υπουργεία και τη διάθεση ενός µεγαλύτερου αριθµού ελεγκτών για τις επιθεωρήσεις καθώς και τη πιο πολύπλοκες δηµιουργία ειδικών διεπιστηµονικών οµάδων επιθεώρησης για µεγάλες , Σε κάθε γραφείο θα δηµιουργηθούν οµάδες υπεύθυνες για τη επιχειρήσεις τροφίµων για την σύνταξη εκθέσεων διατήρηση των επιστηµονικών επαφών µε τα πανεπιστήµια για τα προγράµµατα και την ανάπτυξη µεθόδων ανάλυσης για τα πέντε εργαστήρια. θα µειωθεί και θα µείνουν πέντε IW&V ). ( ) ( ,. , ) Η της IGB IGB σηµεία ΕΟΚ. Το Φεβρουάριο του 1998 ανάλυσης των τροφίµων η διαπίστευση για το σύνολο του δικτύου των εργαστηρίων από τον ολλανδικό φορέα διαπίστευσης (13 το οποίο STERLAB, πρέπει να θεωρείται ως ιδιαιτερότητα του ολλανδικού ασκεί έναν δεύτερο έλεγχο συστήµατος το οποίο σε κάθε περίπτωση έχει τηρήσει την προθεσµία που έχει επιβάλει η οδηγία σε συνεργασία µε το τµήµα Εξασφάλισης Ποιότητας της στις επιχειρήσεις τροφίµων ευθείας στον καταναλωτή ’ 93/99/ παρακολουθεί στενά την πρόοδο όσον αφορά την εφαρµογή του συστήµατος IGB µε εξαίρεση τις µικρότερες επιχειρήσεις που HACCP ( και συµπεριλαµβανοµένου του τοµέα πωλούν απ που πρέπει να ακολουθούν ειδικούς κώδικες ορθής πρακτικής όσον αφορά την υγιεινή το την οποία έχει ήδη εγκρίνει το υπουργείο Υγείας , των εταιριών που έχουν δεχτεί επίσκεψη δεν έχουν αρχίσει την ανάπτυξη ενός που 23% σχεδίου ασφάλειας HACCP χορηγούνται από τα όργανα πιστοποίησης δεν έχουν κριθεί ικανοποιητικά από τη Η λειτουργία το σχέδιο ασφάλειας των τροφίµων IGB. αποστέλλει επίσηµες προειδοποιήσεις σε εταιρίες που δεν έχουν θέσει σε HORECA Η πρόοδος είναι µάλλον αργή Επιπλέον τα πιστοποιητικά των τροφίµων IGB ). , ·. 21 Έλεγχος των εισαγόµενων τροφίµων IGB 2. δεν δίνει ειδική έµφαση στον έλεγχο των εισαγόµενων τροφίµων στο σηµείο Η εισόδου τους προτιµώντας τη διεξαγωγή γενικού ελέγχου στην αγορά Τα δύο κύρια. σηµεία εισόδου στις Κάτω Χώρες των τροφίµων από τρίτες χώρες δηλαδή το λιµάνι του και το αεροδρόµιο του Άµστερνταµ επισκέφτηκε η οµάδα αξιολόγησης της Rotterdam Ευρωπαϊκής Επιτροπή η οποία προχώρησε σε µια ικανοποιητική γενική εποπτεία των διαδικασιών που ισχύουν. , ( ). IGB φιστίκια από το Ιράν στα σηµεία εισόδου περιορίζονται σε µερικά προφίλ επιλογής , Οι έλεγχοι της βάση µια ανάλυση κινδύνου κοινοτικές αποφάσεις Αφρική εισαγωγών FLEP από µερικές ειδικές χώρες. για το δονάκιο της χολέρας δύο φορές το µήνα για να εξεταστεί η παρουσία κατάλοιπων φυτοφαρµάκων αποτελεσµάτων µέχρι σήµερα ξεπερνούν το ανώτατο όριο προϊόντα από τα οποία έχουν ληφθεί δείγµατα συνήθως δεν δεσµεύονται µε συµπεριλαµβάνοντας τις υποχρεώσεις που απορρέουν από φρούτα και λαχανικά από την ανατολική Στο Ρότερνταµ τα προφίλ που προέρχονται από ένα πρόγραµµα ελέγχου των αφορούν κυρίως ξηρούς καρπούς 1995 Στο αεροδρόµιο του Άµστερνταµ εκτός από τους ελέγχους δείγµατα οπωροκηπευτικών λαµβάνονται των τα (10% Με εξαίρεση τα φιστίκια το οποίο τέθηκε σε ισχύ το (Vibrio cholerae), ). , ,. του IGB. Η συνεργασία µε το τελωνείο είναι υποχρεωτική για την εκτέλεση αυτών των ελέγχων Έχουν συναφθεί συµφωνίες καθώς δεν απαιτείται δήλωση από τους εισαγωγείς στη οι οποίες προβλέπουν ότι τη ανάµεσα στο τελωνείο στα σηµεία εισόδου και τη IGB, πρέπει να ενηµερώνεται για όλες τις δηλώσεις για προϊόντα IGB επιλεγµένου προφίλ και ότι η απόφαση διεξαγωγής ελέγχου ή όχι για αυτά τα προϊόντα πρέπει να ληφθεί ενός τριών ωρών. ενηµερώνεται από το τελωνείο κατόπιν αιτήσεως , Τα προϊόντα που εισάγονται υπό καθεστώς από το τελωνείο IGB για την άφιξη των οπωροκηπευτικών Στο αεροδρόµιο του Άµστερνταµ , δεν ελέγχονται Rotterdam. όσον αφορά τις Φαίνεται ότι το τελωνείο ποτέ δεν έχει αναφέρει καµία υποψία στη αποστολές τροφίµων Το τελωνείο ενηµέρωσε την οµάδα αξιολόγησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για µερικές δυσκολίες που συνδέονται µε τους κωδικούς ΣΟ των εισαγόµενων τροφίµων και τις δυνατότητες αλλαγής του προορισµού ενός προϊόντος από ζωοτροφές έως τρόφιµα ( IGB στο σύστηµα µηχανογράφησης των τελωνιακών υπηρεσιών για δηλώσεις αναµένεται να οδηγήσει σε βελτίωση του ελέγχου των εισαγωγών Η οµάδα αξιολόγησης θεωρεί ότι η πρόσβαση της IGB T1 τη ). Οι επισκέψεις αποκάλυψαν κάποια έλλειψη στο προσωπικό που διατίθεται για τον λαµβάνοντας υπόψη ιδιαίτερα το γεγονός ότι η έλεγχο των εισαγόµενων τροφίµων ήδη γίνεται σύµφωνα µε τις δειγµατοληψία των καρπών µε κέλυφος στο διατάξεις της προς έγκριση οδηγίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Αναφέρθηκε ότι οι έλεγχοι πάντα εκτελούνται µυστικά στις αποθήκες Rotterdam ). (. Η επίσκεψη σε εισαγωγέα οπωροκηπευτικών έδειξε ότι δεν υπήρχε σχέδιο οποίο να περιλαµβάνει εγγυήσεις για τα εισαγόµενα προϊόντα. το HACCP ______________________ 22 ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ∆ΕΥΤΕΡΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΤΗ ∆ΑΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑ∆Α ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ πριλίου 27 - 30 A 1998 Η οµάδα αξιολόγησης της Επιτροπής εκτίµησε ιδιαίτερα το πνεύµα συνεργασίας της δανικής κυβέρνησης και των κεντρικών αλλά και τοπικών της στελεχών που κατέστησε , δυνατή την επιτυχή διεξαγωγή της αποστολής στη ∆ανία Η οργάνωση της επίσκεψης ήταν καλή και οι πληροφορίες που είχαν ζητηθεί παρασχέθηκαν ανεπιφύλακτα. πολλές Ιδιαίτερα εκτιµήθηκε το γεγονός ότι απεργίας σε , πραγµατοποιήθηκαν κανονικά και δεν υπήρξαν καθυστερήσεις. λόγω µιας υπηρεσίες , παρά τα εµπόδια στις δηµόσιες συγκοινωνίες και επισκέψεις γενικής όλες οι ∆ΟΜΗ 1. Μετά την τελευταία αποστολή αξιολόγησης το Μάιο του θεµελιώδης τροποποίηση Υγείας , Αλιείας. ονοµασία ∆ιοίκηση Κτηνιατρικών Θεµάτων και Τροφίµων Ο έλεγχος των τροφίµων , αποτελεί πλέον αρµοδιότητα του νέου Υπουργείου Τροφίµων , το Ενηµερωθήκαµε για την ίδρυση νέας διοικητικής υπηρεσίας , σηµειώθηκε µια που υπαγόταν στο Υπουργείο Γεωργίας και µε την ∆ΚΘΤ 1997, 1996. όµως , περαιτέρω διαρθρωτικές αλλαγές Προβλέπονται που έχει. προβλέπει την ενίσχυση των κεντρικών υπηρεσιών και υποβληθεί στη βουλή , αναµένεται να επιφέρει µια καλύτερα εναρµονισµένη προσέγγιση στο θέµα του ελέγχου των τροφίµων , , ( ). Η σχετική πρόταση. : 1998 ( χολέρα Η απόφαση της Επιτροπής Ορισµένες φορές τοπικών αρχών παρουσιάζει καθυστέρηση , ης Φεβρουαρίου 4 αεροπορικώς οπωροκηπευτικών καταγωγής ή προέλευσης Ουγκάντας , Τανζανίας και Μοζαµβίκης απεστάλη από τις κεντρικές υπηρεσίες στις δανική νοµοθεσία η ροή των πληροφοριών και των οδηγιών µεταξύ κεντρικών και ΟΚ της δειγµατοληψία των εισαγόµενων και µεταφερόµενων Κένυας , Η απόφαση αυτή µετά τη µεταφορά της στη η Απριλίου Η ηµεροµηνία έναρξης ισχύος της απόφασης ήταν η Κατά τη µεταφορά στη δανική νοµοθεσία δεν είχε συµπεριληφθεί το προοίµιο της ΟΚ της Επιτροπής µε συνέπεια να έχει καταργηθεί η αναφορά στα Θα ήταν σκόπιµο να 1998. απόφασης αεροπορικώς µεταφερόµενα τρόφιµα υπήρχε καλύτερη καθοδήγηση από τις κεντρικές προς τις τοπικές αρχές. άργησε να φθάσει στις τοπικές αρχές Απριλίου ρήτρα των 98/116/E 98/116/E ηµερών 1998, 21 10 ). 8 ( ). ΦΛΑΤΟΞΙΝΕΣ ΦΥΣΤΙΚΙΑ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ Η ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ ΙΡΑΝ 8 – η απόφαση Σεπτεµβρίου 2. A Κ της Επιτροπής ανέστειλε προσωρινά Στις 97/613/E την εισαγωγή φυστικιών και ορισµένων άλλων παράγωγων προϊόντων φυστικιού από το η αναστολή αυτή τροποποιήθηκε µε την απόφαση Ιράν Η Η 1997. που προβλέπει την πιστοποίηση από τις ιρανικές αρχές. 97/830/E εφαρµογή της προσωρινής αναστολής πραγµατοποιήθηκε σε κεντρικό επίπεδο. 1997, ∆εκεµβρίου Κ της Επιτροπής , Στις 11 23 εφαρµογή της προσωρινής αναστολής σε εθνικό επίπεδο στη ∆ανία πραγµατοποιήθηκε από τη ∆ΚΤΘ σε κεντρικό επίπεδο. ( 13 στις 1998). (97/830/E Ιανουαρίου πραγµατοποιήθηκε µετά ΟΚ Στη διάρκεια της επίσκεψης Η εφαρµογή της δεύτερης απόφασης 5 η τοπική µονάδα εβδοµάδες ελέγχου του περιβάλλοντος και των τροφίµων δήλωσε ότι δεν είχε (LMK) ενηµερωθεί σχετικά µε την πιστοποίηση από τις ιρανικές αρχές η οποία είχε ανακοινωθεί µε την επιστολή της Η έναρξη της ισχύος της απόφασης σε εθνικό επίπεδο στη ∆ανία επισηµάνθηκε Θεωρούµε , συµπληρωµατικό καθοδηγητικό σηµείωµα από πληροφορίες για τα εµπλεκόµενα µέρη 13 1998. , , θετική τη µεταγενέστερη ανακοίνωση , Απριλίου η Φεβρουαρίου 1 1998. η οποία περιείχε ένα µε περισσότερες για πρώτη φορά ης Ιανουαρίου ) του πάντως Århus 1998 την 7 , ,. σε µια τοπική εταιρία αποθήκευσης Κατά την επίσκεψη του επιθεωρητή του Glostrup , βρέθηκαν αποθηκευµένες σε επικίνδυνες συνθήκες συντήρησης τέσσερις παλέτες των κιλά φυστικιών χωρίς ετικέτα και πάνω από κιλών φυστικιών από το Ιράν µετά την έναρξη της αναστολής στα φυστίκια από το Ιράν 1000 Τα φυστίκια είχαν παραµείνει στις αποθήκες τους τελευταίους 1000 άγνωστης προέλευσης µήνες πραγµατοποιηθεί καµία δειγµατοληψία επικοινωνήσει µε γνωστούς εισαγωγείς του συγκεκριµένου προϊόντος. διαφορετικών κατάσταση. , 6 Έκτοτε δεν είχε. είχε , Glostrup Η µεικτή ευθύνη ελέγχου περιέπλεκε ακόµη περισσότερο την παρά το γεγονός ότι η µονάδα του τοπικών µονάδων δηλ ,. ,. Από την επίσκεψη σε ένα µεγάλο χονδρέµπορο δεν κατέστη σαφές εάν κατά τη µεταφορά των φυστικιών από τις Κάτω Χώρες στη ∆ανία ο έµπορος λιανικής πώλησης ΄Οπως ήταν υποχρεωµένος να ενηµερώσει σχετικά τις αρχές ελέγχου των τροφίµων. είναι φυσικό τα αγαθά που εισάγονται στην ΕΕ από ένα άλλο κράτος µέλος και κυκλοφορούν ελεύθερα θεωρούνται ως τρόφιµα προερχόµενα από ένα άλλο κράτος µέλος σύµφωνα µε τις αρχές της εσωτερικής αγοράς ,. ΥΤΟ ΕΛΕΓΧΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΩΝ - / 3. A κρίθηκε απαραίτητη η περαιτέρω Κατά την πρώτη αξιολόγηση το Μάιο του κατάρτιση για την εφαρµογή των αρχών του αυτο ελέγχου στο πεδίο και στα είδη των εγκαταστάσεων που καλύπτονται από την οδηγία για την υγιεινή των τροφίµων 1996 - HACCP / ΟΚ (93/43/E ). κρίθηκε απαραίτητος ο ρόλος των επιθεωρητών στην αξιολόγηση των Συγκεκριµένα αυτο µολονότι η οµάδα αξιολόγησης εκτιµά ότι θα προβλεφθεί η παροχή λεπτοµερών πληροφοριών για τις εγκαταστάσεις αυτού του είδους ελέγχων στις εγκαταστάσεις τροφοδοσίας και λιανικής πώλησης , - ,. ο κλάδος έχει αναπτύξει µια σειρά κωδίκων αυτο Η ∆ΚΤΘ πρόκειται Έκτοτε , σύντοµα να εγκρίνει κώδικες για τα σουπερµάρκετ και τα ιχθυοπωλεία λιανικής πώλησης η , , αρτοποιία σχολεία , κ ενώ αναπτύσσονται και άλλοι τοµείς όπως η µεταφορά των τροφίµων τα εστιατόρια και η τροφοδοσία στο δηµόσιο τοµέα νοσοκοµεία ελέγχου ά - ( ,. οργανώθηκαν ορισµένα µαθήµατα κατάρτισης για το πραγµατοποιήθηκαν ή αναµένεται να πραγµατοποιηθούν. ). Κατά την περίοδο σύστηµα άλλα HACCP. 1996-1997 Το 1998 διήµερα µαθηµάτων. 7 24 Από ένα σύνολο σχετικά µε το σύστηµα 700 δυνητικών ασκουµένων οι , 350 έχουν ήδη παρακολουθήσει κατάρτιση HACCP. δεν είναι σε Η κατάρτιση του προσωπικού µε διήµερα µαθήµατα σχετικά µε το Πρέπει να αφιερωθεί θέση από µόνη της να καλύψει το περίπλοκο αυτό ζήτηµα περισσότερος χρόνος σε πρακτική εξάσκηση και στη µελέτη περιπτώσεων Όταν το προσωπικό των µονάδων τοπικού ελέγχου θα κληθεί να εργασθεί µε το σύστηµα αυτο - ελέγχου των µεγάλων επιχειρήσεων για την οποία θα χρειασθεί σηµαντική επένδυση σε χρόνο και χρήµα. θα απαιτηθεί εξειδικευµένη κατάρτιση HACCP ,. , 93/43/E 1995. Η τοπική µονάδα ελέγχου του Η οδηγία ∆ανία το οδηγίες για την υγιεινή των τροφίµων ΟΚ για την υγιεινή των τροφίµων εφαρµόστηκε σε εθνικό επίπεδο στη που περιλαµβάνει πέντε Μια κοινή παγιωµένη δέσµη κανονισµών αναµένεται να εκδοθεί από την ∆ΚΤΘ µέσα στο συνήθιζε 1998. Παρόλο που να καταρτίζει προϋπολογισµό για την εφαρµογή του συστήµατος είχαν υποβληθεί αρκετά αιτήµατα σε κεντρικό επίπεδο οι τοπικές µονάδες ελέγχου και , οι εµπορικές εταιρίες εξακολουθούν να αναµένουν κατάλληλη καθοδήγηση για το θέµα αυτό από τις κεντρικές αρχές. , για πολλά χρόνια µας εξήγησε ότι , Århus HACCP. , , Η φιλοσοφία των δανικών υπηρεσιών ελέγχου των τροφίµων βασίζεται περισσότερο Βασίζεται έλεγχο παρά στο συνοριακό έλεγχο των εισαγόµενων προϊόντων στον αυτο ,. δηλαδή ο οποίος πρέπει να καθιερώσει δικό του σύστηµα αυτο στην ευθύνη του εισαγωγέα - ελέγχου , , -. Στη διάρκεια των διαφόρων επισκέψεων µειοψηφία έχει ήδη θεσπίσει ένα εγκεκριµένο σύστηµα αυτο δανικό σύστηµα ελέγχου των εισαγωγών µέσω του αυτο αποτελεσµατικό , την καθοδήγηση. έγινε σαφές ότι µόνο µια ελάχιστη Προκειµένου το ελέγχου να καταστεί πλήρως η κεντρική υπηρεσία ελέγχου των τροφίµων πρέπει να µεριµνήσει για ελέγχου πάντως - - ,. , , , - ’ ( 2 8 ό : " της 1993 ΕΟΚ ) 339/93 τι φαίνεται δεν συµµετέχει στην καθηµερινή Η δανική τελωνειακή υπηρεσία απ Ο εργασία επίσηµου ελέγχου των εισαγόµενων τροφίµων µη ζωικής προέλευσης. σχετικά µε τους ελέγχους της ης Φεβρουαρίου κανονισµός πιστότητας των προϊόντων που εισάγονται από τρίτες χώρες προς τους κανόνες που στα ισχύουν για την ασφάλεια των προϊόντων , πλαίσια των ελέγχων που πραγµατοποιούν επί των εµπορευµάτων που έχουν δηλωθεί οι τελωνειακές αρχές διαπιστώνουν την για να τεθούν σε ελεύθερη κυκλοφορία , παρουσία προϊόντος που παρουσιάζει χαρακτηριστικά τα - οποία µπορούν να δηµιουργήσουν σοβαρές υπόνοιες ως προς την ύπαρξη σοβαρού και άµεσου κινδύνου για την υγεία ή την ασφάλεια εφόσον το προϊόν χρησιµοποιηθεί υπό κανονικές και προβλεπτές συνθήκες αναστέλλουν την παράδοση του εν λόγω (. ), προϊόντος και ενηµερώνουν αµελλητί τις αρµόδιες για την - Οι διατάξεις αυτές εφαρµόστηκαν στη δανική επιτήρηση της αγοράς εθνικές αρχές νοµοθεσία µε την εγκύκλιο αριθ ή παρτίδας προϊόντων ή παρτίδας προϊόντων ης Σεπτεµβρίου ορίζει τα εξής στο άρθρο Εφόσον 14 Οι Το κεντρικό επίπεδο ενηµερώνεται µε στοιχεία για τις εισαγωγές κάθε τρίµηνο. τοπικές µονάδες ενηµερώνονται µόνο µια φορά το χρόνο οι αριθµοί Κατά συνέπεια , αυτοί δίνουν πληροφορίες µόνο για γεγονότα που συνέβησαν στο παρελθόν και όχι για εκείνα που συµβαίνουν επί του παρόντος η δυνατότητα να ζητηθεί. από τις τελωνειακές αρχές να ενηµερώσουν τις αρχές ελέγχου των τροφίµων πριν από τον εκτελωνισµό και τη διάθεση στο εµπόριο ή στην περίπτωση εισαγωγής ορισµένων Μια σύνδεση άµεσης προϊόντων που προσδιορίζονται από τους κώδικες ΣΟ. πάντως , Υπάρχει 1995. 144 ". της - , , , ( ). 25 ενδεχοµένως επικοινωνίας µεταξύ των τελωνειακών αρχών και των αρχών ελέγχου , θα µόνο για συγκεκριµένα προϊόντα ή κατηγορίες προϊόντων µε βάση τους κώδικες ΣΟ βελτίωνε ιδιαίτερα την παρούσα κατάσταση Σε περιπτώσεις όπως η χολέρα στην Ανατολική Αφρική απαιτείται στενή και ευέλικτη συνεργασία µεταξύ τελωνείων και ελέγχου των τροφίµων προκειµένου η αντιµετώπιση να είναι πλήρως αποτελεσµατική. , ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΣΗ 4. – α εργαστήρια που επισκεφθήκαµε στο διέθεταν καλό Glostrup Υπάρχουν πολλές κατηγορίες προσωπικού µε επαρκή κατάρτιση και ειδικές για χηµικό και µικροβιολογικό T εξοπλισµό γνώσεις για τη διεξαγωγή των αναλύσεων στα τρόφιµα έλεγχο και στο Århus (. ). επίσηµα εργαστήρια Από τα , άλλα περιµένουν τη χορήγηση πιστοποίησης στο εγγύς µέλλον κρίνεται ιδιαίτερα θετική ήδη διαθέτουν την πιστοποίηση 32 30 τα. α Η κατάσταση αυτή EN 45001. T. Το χηµικό εργαστήριο του , για περιβαλλοντικές αναλύσεις και όχι για αναλύσεις ελέγχου των τροφίµων. επί του παρόντος διαθέτει πιστοποίηση µόνο Το περιµένει την εφαρµογή της εξαγγελθείσας αναδιάρθρωσης των υπηρεσιών Glostrup ελέγχου των τροφίµων σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο για να ξεκινήσει η επένδυση των τοπικών αρχών πραγµατοποιούνται µόνο Όσον αφορά τις αναλύσεις ελέγχου των τροφίµων περίπου αναλύσεις το χρόνο Glostrup, όµως ,. 100. ________________________ 26 ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ∆ΕΥΤΕΡΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑ∆Α ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΜΑΪΟΥ 11–15 1998 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ενηµέρωση από το νοµοθεσία πολιτική ) 1995 ( 1. , Στο διάστηµα που µεσολάβησε από την πρώτη επίσκεψη εγκρίθηκε σειρά νόµων σχετικά κυρίως για τη µεταφορά µε τον έλεγχο των τροφίµων κοινοτικών οδηγιών. περιλαµβανοµένης της υγιεινής ), ( ης Ιουλίου Στόχος του προεδρικού διατάγµατος της είναι η καθοδήγηση - των περιοχών για το σχεδιασµό ετήσιων προγραµµάτων ελέγχου τροφίµων συνιστώντας έναν µια ελάχιστη συχνότητα επιθεωρήσεων σε διάφορες εγκαταστάσεις τροφίµων ελάχιστο αριθµό δειγµάτων από όλες τις εγκαταστάσεις και στο πλαίσιο των ελέγχων και κατά την εισαγωγή Τα κριτήρια έχει τις προτεραιότητες προγραµµατιστεί να αναθεωρούνται ανά τριετία. , εκτός από περιπτώσεις για τις οποίες υπάρχουν υπόνοιες για την ανάλυση διαφόρων τροφίµων 1995 (5%, 14 ). της 156 ης Μαΐου τροφίµων µεταφέρεται η οδηγία Με το νοµοθετικό διάταγµα 26 - ΕΟΚ περιλαµβανοµένης της υποχρέωσης για τη διαπίστευση των εργαστηρίων 93/99/ Φαίνεται πως η διαδικασία διαπίστευσης καθυστερεί στην δοκιµής πλειονότητα των εργαστηρίων και ότι υπάρχει ασυµφωνία σχετικά µε το διορισµό επίσηµων φορέων διαπίστευσης Μαΐου το ωστόσο προηγούµενες διαπιστεύσεις παραµένουν σε ισχύ 12 ). ( είναι ο επίσηµος φορέας διαπίστευσης · ( Istituto Superiore di Sanità είναι σήµερα ο µόνος Ενηµέρωση SINAL 1999, 1997 στις ο :. ). ης Μαΐου ( ) 26 της 155 1998 1998). ης Μαΐου 1997 26 Με το νοµοθετικό διάταγµα ΕΟΚ και είναι υποχρεωτικό µε βάση το διάταγµα της µεταφέρεται η οδηγία - για όλες 93/43/ εκτός από τις αγορές για τις οποίες η ηµεροµηνία τις εγκαταστάσεις τροφίµων εφαρµογής ήταν ο ∆εκέµβριος του Η καθυστέρηση αυτή στην εφαρµογή εξηγεί αναλύσεις κινδύνων και την αργή πρόοδο στην εισαγωγή του συστήµατος εξαιρούνται οι µεγάλες κρίσιµα σηµεία ελέγχου στις εγκαταστάσεις τροφίµων Μια περιοχή δηµοσίευσε επιχειρήσεις που πρέπει σήµερα να έχουν σηµειώσει πρόοδο έναν οδηγό του συστήµατος Μια σειρά οδηγών καλής υγιεινής πρακτικής έχει προετοιµαστεί από επαγγελµατικές ενώσεις του τοµέα των τροφίµων , Έλεγχοι κατά την εισαγωγή µερικές από τις οποίες εξετάζει ακόµη το υπουργείο Υγείας. για τις εγκαταστάσεις τροφίµων. HACCP ( ( ). HACCP 2. Οι έλεγχοι στα εισαγόµενα τρόφιµα πραγµατοποιούνται κυρίως στα σηµεία εισόδου περιφερειακών υπηρεσιών στην Ιταλία και πραγµατοποιούνται από ένα δίκτυο Εκπονείται µελέτη που υπάγονται στην αρµοδιότητα του υπουργείου Υγείας. (USMA) 33 27 για το συντονισµό των υπηρεσιών αυτών µε τους κτηνιατρικούς σταθµούς ελέγχου. Υπάρχει επίσης η πιθανότητα µεταφοράς εισαγόµενων προϊόντων στον τελικό χώρο προορισµού µε υγειονοµική σφραγίδα όπου ελέγχονται από την αρµόδια τοπική αρχή , (ASL). Οι έλεγχοι αποτελούν επίσης µέρος των γενικών ελέγχων στα τρόφιµα που διακινούνται στην αγορά. Η διαδικασία εκτελωνισµού των εισαγόµενων τροφίµων βασίζεται στην υποβολή στις τελωνειακές αρχές ενός εγγράφου που εκδίδεται από τις Σε πολλές περιοχές οι δηλώσεις που περιφερειακές υπηρεσίες του υπουργείου Υγείας γίνονται στο τελωνείο πραγµατοποιούνται ακόµη σε έντυπη µορφή αλλά σύντοµα θα καθιερωθεί πλήρως και η υποβολή τους σε ηλεκτρονική µορφή («Nulla Osta Sanitario»). Εκτός από τους υποχρεωτικούς ελέγχους που προβλέπονται από τις κοινοτικές αποφάσεις ορισµένες προτεραιότητες για την ανάλυση τροφίµων καθορίστηκαν , κεντρικά µε βάση την προηγούµενη εµπειρία και πληροφορίες που προσέφερε το σύστηµα έγκαιρης προειδοποίησης της ΕΕ αυτές αποτελούν κυρίως αναλύσεις για αφλατοξίνες σε καρύδια σε ορισµένες ( )· περιπτώσεις γίνεται δειγµατοληψία και ανάλυση στο των φιστικιών και των Ο εντοπισµός φυτοφαρµάκων σε φιστικιών τύπου Αιγίνης ανεξαρτήτως προελεύσεως. φρούτα και λαχανικά καθώς και οι µικροβιολογικές αναλύσεις καλύπτονται επίσης σε µικρότερη κλίµακα καθώς έλεγχοι πραγµατοποιούνται και στην αγορά σε ξηρούς µη αποφλοιωµένους καρπούς 100% :. V του υπουργείου Υγείας σε κεντρικό επίπεδο και Η επικοινωνία µεταξύ της υπηρεσίας των περιφερειακών υπηρεσιών περιλαµβάνει τη διαβίβαση της κοινοτικής νοµοθεσίας , συγκεκριµένων αποφάσεων σχετικά µε εισαγωγές κοινοποιήσεις από το σύστηµα , έγκαιρης προειδοποίησης της ΕΕ και ενηµέρωση σχετικά µε εµπορεύµατα που έχουν η οποία αναδιανέµεται κριθεί ακατάλληλα και έχουν καταστραφεί από τις υπηρεσίες , Σηµειώθηκε ότι οι στις υπόλοιπες περιφερειακές υπηρεσίες του υπουργείου Υγείας. αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά µε την εισαγωγή φιστικιών τύπου ΕΚ Αιγίνης από το Ιράν διαβιβάστηκαν ταχύτατα στις υπηρεσίες ενώ η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά µε ελέγχους για το δονάκιο της χολέρας 98/116/ (Vibrio σε φρούτα και λαχανικά από χώρες της ανατολικής Αφρικής παρουσίασε cholerae) καθυστερήσεις. , , Οι επιτόπου επισκέψεις επέτρεψαν την παρατήρηση της εφαρµογής των διαδικασιών που καθορίζονται σε κεντρικό επίπεδο µε ορισµένες διαφοροποιήσεις όσον αφορά το το ποσοστό δειγµατοληψίας καρυδιών για ποσοστό της οπτικής εξέτασης των τροφίµων τον αριθµό δειγµάτων ανά αποστολή εµπορεύµατος και τις ανάλυση για αφλατοξίνες σχέσεις µε τις τελωνειακές αρχές στο βαθµό που η συνεργασία µεταξύ των τελωνειακών αρχών και των αρµόδιων για τους ελέγχους αρχών φαίνεται πως δεν ήταν του ίδιου επιπέδου σε όλους τους χώρους όπου πραγµατοποιήθηκαν επισκέψεις Οι διαφορές που παρατηρήθηκαν µπορεί να οδηγήσουν σε µια ανισορροπία στην άσκηση πίεσης από τους επίσηµους ελέγχους που τονίστηκε από οικονοµικούς φορείς. σε Επιπλέον , σχέση µε τον αριθµό των καθηκόντων και του γεωγραφικού χώρου που πρέπει να καλυφθεί ο αριθµός του προσωπικού κρίθηκε ανεπαρκής ιδιαίτερα στη Βενετία. , , ,. ανοίγοντάς τα και Οι διαδικασίες για υγειονοµικούς ελέγχους σε εµπορευµατοκιβώτια κάνοντας δεν προσφέρουν εύκολη πρόσβαση σε όλο το περιεχόµενο του εµπορεύµατος ούτε εξασφαλίζουν επαρκές επίπεδο υγιεινής εφόσον το επιφανειακή επιθεώρηση « ») ( 28 περιεχόµενο µπορεί να αλλοιωθεί λόγω καιρικών συνθηκών Σηµειώθηκε ότι η δειγµατοληψία θα µπορούσε σε ορισµένες περιπτώσεις να πραγµατοποιηθεί σε τελωνειακές αποθήκες επιτρέποντας έτσι τον πιο αποτελεσµατικό έλεγχο αλλά ότι , συνήθως δεν υπήρχε πρόβλεψη που να επιτρέπει την πραγµατοποίηση επίσηµων ελέγχων στις αποθήκες επιθεώρησης και Οι επίσηµες αναλύσεις πρέπει να γίνονται σε δειγµατοληψίας θα ήταν καλύτερες. επίσηµα εργαστήρια ειδικά αποσπασµένα στην πράγµα το οποίο µπορεί να οδηγήσει σε καθυστερήσεις όσον αφορά τα αναλυτικά αποτελέσµατα του εισαγωγέα όπου οι συνθήκες USMA,. Στοιχεία που συγκεντρώθηκαν κατά τη διάρκεια της επίσκεψης έδειξαν ότι η χρήση συστηµάτων παρουσιάζει µεγάλα περιθώρια για βελτίωση ιδιαίτερα από τους πιο µικρούς από εισαγωγείς , HACCP ,. ______________________ 29 ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ∆ΕΥΤΕΡΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΓΑΛΛΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑ∆Α ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΙΟΥΝΙΟΥ 2-5 1998 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΤΟΥ 1. 1996 Σχέδιο για τη δηµιουργία οργανισµού υγειονοµικής ασφάλειας των τροφίµων , τι αφορά το σχέδιο νόµου για την υγειονοµική ασφάλεια 1. 1 Σηµειώθηκε πρόοδος σε ό δηµιουργηθούν τέσσερις δηµόσιοι οργανισµοί , για την υγειονοµική ασφάλεια των τροφίµων (Agence de sécurité sanitaire des aliments), που θα υπάγεται στα Υπουργεία Γεωργίας µε καθήκοντα την Οικονοµίας και Υγείας , αξιολόγηση των υπηρεσιών ελέγχου των εν λόγω τριών υπουργείων και την αξιολόγηση των κινδύνων Θα συµπεριλαµβανοµένου του οργανισµού χωρίς να έχει ωστόσο άµεση αρµόδιότητα για τον έλεγχο των τροφίµων. , ,. Ρόλος του Υπουργείου Υγείας στον έλεγχο των τροφίµων 1. 2 της υγειονοµικής Εκτός του καθήκοντος αξιολόγησης των κινδύνων για την υγεία , οι παρακολούθησης και της οργάνωσης τακτικών προγραµµάτων παρακολούθησης αποκλειστική ευθύνη δραστηριότητες ελέγχου αφορούν κυρίως τα εµφιαλωµένα νερά ) και σε µικρότερο βαθµό την υγιεινή των χώρων στα εστιατόρια και στα αρτοποιία - ζαχαροπλαστεία. ( , 1. 3 τι αφορά την καθιέρωση του συστήµατος Πρόοδος σε ό κινδύνων και κρίσιµων σηµείων για τον έλεγχ ó οδηγοί ορθών πρακτικών υγιεινής τους ) , HACCP ( στις επιχειρήσεις ανάλυση και , ∆εν υπάρχουν ακόµη διαθέσιµες στατιστικές σχετικά µε την καθιέρωση της µεθόδου Έχει εξασφαλιστεί η κατάρτιση των υπαλλήλων των Κατανάλωσης και στη µέθοδο HACCP υπηρεσιών ελέγχου (DGCCRF - Καταπολέµησης της Απάτης και Γενική ∆ιεύθυνση Ανταγωνισµού Γενική ∆ιεύθυνση Τροφίµων από τις επιχειρήσεις ,. DGAL - ) HACCP. Τα διατάγµατα σχετικά µε τη µεταφορά της οδηγίας τροφίµων , την εφαρµογή των αρχών της µεθόδου ορθών πρακτικών υγιεινής συγκεκριµένη επιχείρηση επιβολής ποινής , ΕΟΚ για την υγιεινή των που εκδόθηκαν για κάθε κλάδο του τοµέα των τροφίµων και επιβάλλοντας επιτρέπουν είτε την τήρηση οδηγιών είτε την εφαρµογή διαδικασιών ασφάλειας που ισχύουν στη , δεν οδηγεί προς το παρόν σε απόφαση Η απουσία εκτός από την περίπτωση παράβασης των κανόνων υγιεινής. HACCP, HACCP 93/43/. 30 οδηγιών ορθών Η επεξεργασία διάφορους επαγγελµατικούς κύκλους στον τοµέα των τροφίµων προχωρεί προς τη σωστή κατεύθυνση οι οποίες. προωθούν την εφαρµογή τους Έντεκα από αυτές έχουν ήδη επικυρωθεί από τις δηµόσιες αρχές , υγιεινής από τους πρακτικών. Πρόοδος σε ό τι αφορά τη διαπίστευση των εργαστηρίων , πληροφορίες της Γενικής ∆ιεύθυνσης Ανταγωνισµού 1. 4 Οι και Καταπολέµησης της Απάτης σχετικά µε τα εργαστήρια αναφέρουν τη διαπίστευση πολλών εργαστηρίων έως σήµερα από τον οργανισµό για ουσιαστικές µε αποτέλεσµα να εξετάσεις. συγκεντρωθούν οι αναλύσεις σε ορισµένα από αυτά και να συντοµευθούν οι προθεσµίες για την πραγµατοποίηση των αναλύσεων COFRAC Ο αριθµός των εργαστηρίων που λειτουργούν θα µειωθεί , Κατανάλωσης , οι οποίες είναι µερικές φορές µεγάλες. , ΕΛΕΓΧΟΙ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 2. 2. 1 ∆ραστηριότητες της Γενικής ∆ιεύθυνσης Ανταγωνισµού Κατανάλωσης και Καταπολέµησης της Απάτης , υπηρεσίες Οι Γενικής ∆ιεύθυνσης Ανταγωνισµού και Καταπολέµησης της Απάτης είναι οι αρµόδιες υπηρεσίες για τους ελέγχους κατά την εισαγωγή που προβλέπονται στην Οδηγία ΕΟΚ του Συµβουλίου Κατανάλωσης της , 89/397/. , Η Γενική ∆ιεύθυνση Ανταγωνισµού Κατανάλωσης και Καταπολέµησης της Απάτης δεν θεωρεί το σηµείο εισαγωγής ως τον τόπο που προσφέρεται για την πραγµατοποίηση αυτών των ελέγχων , αλλά ορίζει δύο άξονες στους οποίους βασίζονται αυτοί οι έλεγχοι : Έλεγχοι στο γενικό πλαίσιο του ελέγχου των προϊόντων στην αγορά και κατά τη από προώθηση διανοµή , πληροφοριών της αρµόδιας περιφερειακής υπηρεσίας της Γενικής ∆ιεύθυνσης Κατανάλωσης και Καταπολέµησης της Απάτης για τον τόπο Ανταγωνισµού , εγκατάστασης του εισαγωγέα και παροχή πληροφοριών εφόσον είναι αναγκαίο , , · Έλεγχοι των εισαγωγικών επιχειρήσεων σχετικά µε την ικανότητά τους να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις ποιότητας και ασφάλειας Η τι αφορά την καθιέρωση αυτών των αυτοελέγχων αξιολόγηση της προόδου σε ό αποτελεί κυρίως µέρος του ετήσιου προγράµµατος για τις δραστηριότητες των και υπηρεσιών Καταπολέµησης της Απάτης για το της Γενικής ∆ιεύθυνσης Ανταγωνισµού Κατανάλωσης αυτοέλεγχοι ). ( , , 1998. Η Γενική ∆ιεύθυνση Ανταγωνισµού Κατανάλωσης και Καταπολέµησης της Απάτης µπορεί επίσης να αποφασίσει τη διεξαγωγή ερευνών σχετικά µε τα εισαγόµενα τρόφιµα , Η διασυνοριακή στο πλαίσιο των προγραµµατισµένων συνεργασία µεταξύ των αρχών ελέγχου διαδραµατίζει επίσης σηµαντικό ρόλο στον έλεγχο των εισαγόµενων τροφίµων. ερευνών. τριµηνιαίων , Κατανάλωσης και Επισηµαίνεται εξάλλου ότι η Γενική ∆ιεύθυνση Ανταγωνισµού , Καταπολέµησης της Απάτης είναι αρµόδια για τους ελέγχους συµµόρφωσης των τυποποιηµένων νωπών οπωροκηπευτικών προϊόντων σύµφωνα µε τον κανονισµό Οι εν λόγω έλεγχοι ΕΟΚ ( Η πραγµατοποίηση αυτών των πραγµατοποιούνται συστηµατικά κατά την εισαγωγή. ελέγχων επιτρέπει τη δειγµατοληψία µε σκοπό την έρευνα καταλοίπων φυτοφαρµάκων που αφορά την ποιότητα αυτών των προϊόντων ) 2251/92. 31 - - χηµικές που προβλέπεται από την ευρωπαϊκή νοµοθεσία βάσει καθορισµένου προγράµµατος Οι. προθεσµίες για την απόκτηση των αποτελεσµάτων των αναλύσεων θεωρήθηκαν ωστόσο µεγάλες Με την ευκαιρία αυτή πραγµατοποιούνται επίσης ορισµένοι έλεγχοι. επισήµανσης και ραδιενέργειας οι οποίοι όµως δεν αφορούν άλλου είδους µολύνσεις βακτηριακές , ( Την ηµέρα της κοινοτικής επίσκεψης ίσχυε ακόµη η απαγόρευση εισαγωγής φιστικιού από το Ιράν στη Γαλλία Οι έλεγχοι κατά την εισαγωγή για το δονάκιο της χολέρας στα φρούτα και στα λαχανικά από την ανατολική Αφρική (Vibrio cholerae) επισηµοποιήθηκαν µε διοικητική οδηγία που εκδόθηκε πάνω από δύο µήνες µετά την έκδοση της απόφασης ΕΟΚ ). 98/116/. Ρόλος των τελωνειακών υπηρεσιών 2. 2 Οι τελωνειακές υπηρεσίες δεν φαίνεται να διαδραµατίζουν κανένα ρόλο στην ανίχνευση τροφίµων που µπορεί να παρουσιάσουν σοβαρό κίνδυνο για την υγεία σύµφωνα µε τις διατάξεις του κανονισµού επειδή η παρέµβασή τους 339/93 κυρίως κτηνιατρική περιορίζεται στις περιπτώσεις που απαιτείται ειδική πιστοποίηση , φυτοϋγειονοµική , του Συµβουλίου ποιότητας ). ), ( , Κατανάλωσης και Η πρόσβαση των υπηρεσιών της Γενικής ∆ιεύθυνσης Ανταγωνισµού , που συγκεντρώνουν Καταπολέµησης της Απάτης στο σύστηµα Γενική ∆ιεύθυνση όλες τις εισαγωγές Ανταγωνισµού Κατανάλωσης και Καταπολέµησης της Απάτης κατά τους ελέγχους της στα εισαγόµενα τρόφιµα των τελωνείων µπορεί να αποδειχθεί χρήσιµη για τη SOFI , , ,. Αυτοέλεγχοι από τους εισαγωγείς 2. 3 Η επιχείρηση εισαγωγής νωπών οπωροκηπευτικών που επιλέχθηκε για την επίσκεψη είχε λόγω της πίεσης των αγοραστών ήδη καταρτίσει πρόγραµµα αυτοελέγχων το οποίο , ήταν διεξοδικότεροι για την αγορά ενός από τα κράτη µέλη και αφορούσε κυρίως τις συνθήκες παραγωγής εισαγόµενων τροφίµων και περιελάµβαναν αναλύσεις για Η οµοσπονδία εισαγωγέων νωπών οπωροκηπευτικών κατάλοιπα φυτοφαρµάκων. παροτρύνει από την πλευρά της τα µέλη της να καθιερώσουν τέτοιου είδους αυτοελέγχους. , Αυτή η έννοια είναι ωστόσο σχετικά νέα για τον επαγγελµατικό κλάδο των εισαγωγέων και οι υπηρεσίες Κατανάλωσης και Καταπολέµησης της Απάτης φροντίζει για τη σταδιακή καθιέρωση των αυτοελέγχων ενώ οι απαιτήσεις των αγοραστών διαδραµατίζουν επίσης σηµαντικό ρόλο. Γενικής ∆ιεύθυνσης Ανταγωνισµού της , , Έχει συναφθεί ήδη σύµβαση σχετικά µε τους αυτοελέγχους µεταξύ της οµοσπονδίας Κατανάλωσης και εισαγωγέων τροφίµων και της Γενικής ∆ιεύθυνσης Ανταγωνισµού Καταπολέµησης της Απάτης η , εφαρµογή αυτών των αυτοελέγχων δεν φαίνεται ωστόσο να επεκτείνεται σε όλους τους σοβαρούς υγειονοµικούς κινδύνους. κυρίως για τις κονσέρβες φρούτων και λαχανικών · , ______________________ 32 ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ∆ΕΥΤΕΡΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΚΘΕΣΗ Π Σ I ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ Σ Λ OY HMOY Γ E Ξ EMBOYP O ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑ∆Α ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ TO ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ιουνίου Ιουλίου 29 - 2 1998 3500 Ο αριθµός των προσώπων που συµµετέχουν στους ελέγχους δεν επαρκεί για να καλύψει το σύνολο των καθηκόντων που τους ανατίθενται από τη νοµοθεσία Ο πιθανός. αριθµός των επιχειρήσεων και η ανάγκη εισαγωγής του συστήµατος ανάλυσης των κινδύνων και ελέγχου των κρίσιµων σηµείων επιβεβαιώνουν αυτήν την Η ένταξη των µηχανοκίνητων µονάδων της Υπηρεσίας έλλειψη προσωπικού Τελωνείων και Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης στον έλεγχο των τροφίµων φαίνεται πολύ θετική ωστόσο προκειµένου να είναι · αποτελεσµατική η συµµετοχή αυτή στον έλεγχο πρέπει να διατηρηθεί κάποια ειδική , κατάρτιση και να επαυξηθεί (Service des Douanes et Accises) (HACCP). ∆εν έχει πραγµατοποιηθεί ακόµη η κατάρτιση των επιθεωρητών ιδίως στον τοµέα του συστήµατος ανάλυσης των κινδύνων και ελέγχου των κρίσιµων σηµείων Οι ελλείψεις προσωπικού εµποδίζουν την παρατεταµένη απουσία των επιθεωρητών για Οι µεγάλης διάρκειας περίοδοι παρακολούθηση επιµορφωτικών µαθηµάτων εµποδίζουν επίσης τη συµµετοχή κατάρτισης που περιλαµβάνει το πρόγραµµα των λουξεµβουργιανών ελεγκτών σε αυτό το πρόγραµµα (HACCP). Karolus. το Η εφαρµογή του συστήµατος Στη συγκεκριµένη σύστηµα εφαρµόζεται µόνον σε µερικές µεγάλες επιχειρήσεις. περίπτωση της επιχείρησης που επιθεωρήθηκε πρέπει να επέλθουν βελτιώσεις στην οργάνωση και στην υγιεινή πριν αντιµετωπισθεί το ενδεχόµενο ενός συστήµατος αυτοελέγχου στις επιχειρήσεις είναι αρκετά περιορισµένη HACCP , ·. µηχανοκίνητες µονάδες , Λόγω της συµµετοχής διάφορων υπηρεσιών στο δηµόσιο έλεγχο των τροφίµων δηµόσια ταµεία (DIS, φαίνεται αναγκαίο να βελτιωθεί ο ώστε να αποφεύγονται επικαλύψεις ή κενά Εξάλλου ο συντονισµός αυτός θα επέτρεπε να ορισθούν. κατάταξη των επιχειρήσεων σε κατάλογο ανάλογα µε το βαθµό ( κινδύνου έλεγχος ή άδεια σε επιχειρήσεις πριν από την έναρξη LNS, συντονισµός µεταξύ των ενλόγω υπηρεσιών κατά τον έλεγχο προτεραιότητες υγιειονοµικού λειτουργίας τους ), , , ). ∆ιαπιστώθηκε βελτίωση στη συνεργασία µεταξύ των υπηρεσιών των Τελωνείων και των ελεγκτικών υπηρεσιών σε σχέση µε την επιθεώρηση του 1996. LNS, παραµένει το πρόβληµα της έλλειψης προσωπικού σε σχέση µε τις Ως προς τη διαδικασία διαπίστευσης δεν είναι δυνατόν Εξαιτίας της όλο ο προϋπολογισµός φαίνεται να µην Ως είναι ανεπαρκείς η κατάρτιση και ο Για το προβλεπόµενες αρµοδιότητες να τηρηθεί το προβλεπόµενο χρονικό όριο του Νοεµβρίου του και µεγαλύτερης πολυπλοκότητας των αναλύσεων επαρκεί για να καλύψει ολόκληρη την κλίµακα των απαιτούµενων αναλύσεων. αποτέλεσµα της αναπροσανατολισµός. έλλειψης προσωπικού 1998. , , 33 Ο έλεγχος κατά την εισαγωγή στο εµπορευµατικό κέντρο ποιότητα και την αυτοψία των καταλοίπων ελέγχου µε αναλύσεις. βασίζεται στην (Cargocenter) Θα πρέπει να εξετασθεί η υποστήριξη του Κρίθηκε πολύ θετικό το ενδιαφέρον που επέδειξε το προσωπικό του τελωνειακού σταθµού της Θα πρέπει να εξετασθεί η δυνατότητα κάποιας ειδικής κατάρτισης στον τοµέα των τροφίµων καθώς και της υποστήριξης µε αναλύσεις Croix de Gasperich. ,. ______________________ 34 ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ∆ΕΥΤΕΡΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΤΗ ΣΟΥΗ∆ΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑ∆Α Ξ Λ A IO O Γ ΣΗΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ H Σεπτεµβρίου 21 - 25 1998 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ενηµέρωση από το 1. 1996 ∆εν έλαβαν χώρα σηµαντικές αλλαγές στο σουηδικό σύστηµα ελέγχου τροφίµων ενώ οι αρµοδιότητες από την αρχική επίσκεψη της Επιτροπής το και των κατανέµονται µεταξύ του Εθνικού Οργανισµού Τροφίµων 1996, δήµων ’ ’ όλ. 288 Παρ αυτά προβλέπονται αλλαγές οι οποίες θα πρέπει να τεθούν σε εφαρµογή µε κυβερνητικό διάταγµα που υπεβλήθη στο σουηδικό κοινοβούλιο το και που θα πρέπει να καταλήξει στη δυνατότητα συνεργασίας µεταξύ των 1999 πράγµα το οποίο θα µεταβιβάσει την δήµων στον έλεγχο των τροφίµων αρµοδιότητα για τον έλεγχο των τροφίµων κατά την εισαγωγή από τους δήµους τέλη στο κράτος , και θα απαλλάξει τα εσωτερικά συστήµατα επαναληπτικής δειγµατοληψίας ελέγχου των εγκαταστάσεων παραγωγής και διάθεσης τροφίµων από την έγκριση εκ µέρους των αρχών ελέγχου τροφίµων το οποίο θα επεκτείνει τα τέλη ελέγχου τροφίµων ) ( , (NFA). NFA Ο προοδεύει στο πρόγραµµά του ελέγχου των δηµοτικών αρχών σε τριετή κλίµακα και ταυτόχρονα σε µια σειρά κατάρτισης αυτών των αρχών επίσης όσον αφορά την έννοια του συστήµατος HACCP. Η πρόοδος στην εφαρµογή του συστήµατος καταφανώς πολύ µεγαλύτερη στις µεγάλες βιοµηχανικές εγκαταστάσεις από ό , λιανικού εµπορίου στον τοµέα των εστιατορίων στις επιχειρήσεις είναι τι HACCP Οι οδηγοί καλής πρακτικής υγιεινής εκδοθεί είτε από τον λιανικού εµπορίου και τα προϊόντα ζωικής προέλευσης στους βιοµηχανικούς τοµείς επαγγελµατικές οργανώσεις που χρησιµοποιούνται στη Σουηδία έχουν από αυτούς σχετικά κυρίως µε τον τοµέα του είτε από ευρωπαϊκές NFA (6 , ,. ) ). / ( 2. Όλα τα επίσηµα εργαστήρια ελέγχου τροφίµων λάβει την έγκριση EN 45001. Έλεγχος τροφίµων κατά την εισαγωγή τα οποία είναι ιδιωτικά έχουν , , Ο έλεγχος των εισαγόµενων τροφίµων µη ζωικής προέλευσης συνδυάζει διάφορα µέσα : • Εµπίπτει κυρίως στο γενικό επίσηµο έλεγχο τροφίµων στην αγορά διεξάγεται από τις τοπικές αρχές. που , 35 • • • • • Συνεπάγεται επιλογή ορισµένων προφίλ που βασίζονται στην ανάλυση του κινδύνου και καταλήγουν στην απαίτηση εκ µέρους του άδειας εισαγωγής. NFA Συµπεριλαµβάνει ειδικούς επίσηµους ελέγχους που απαιτούνται σύµφωνα µε αποφάσεις της Επιτροπής φρούτα και λαχανικά από φιστίκια από το Ιράν την ανατολική Αφρική ( · ). επίσηµο πρόγραµµα Προβλέπει φυτοφαρµάκων σε εισαγόµενα φρούτα και λαχανικά , δηµητριακών και ελαιούχους σπόρους εγκαταστάσεις των εισαγωγέων κατάλοιπα προϊόντα µε δείγµατα που λαµβάνονται από τις για δηµητριακά δειγµατοληψίας , ,. Χρησιµοποιεί το µητρώο εισαγωγέων του NFA. Συµπεριλαµβάνει εσωτερικούς ελέγχους διεξάγονται από τους εισαγωγείς και εποπτεύονται από τον αρχές. βασιζόµενους στο , NFA που HACCP, ή τις τοπικές Επί τόπου επισκέψεις επέτρεψαν στην οµάδα εκτίµησης της Επιτροπής να έχει ακριβέστερη άποψη αυτών των διαφόρων µέσων ελέγχου : • • • • • Οι αποφάσεις της Επιτροπής που απαιτούν ειδικούς ελέγχους στον τόπο της εισαγωγής ανακοινώνονται από τον τα οποία πρέπει να NFA πληροφορούν την αρµόδια τοπική αρχή ελέγχου τροφίµων για την άφιξη των είδους συγκεκριµένων παρατηρήθηκε στο αεροδρόµιο της πληροφοριών Στοκχόλµη τροφίµων. στα τελωνεία Ανταλλαγή αυτού του , Arlanda ( ). , , ( τα ξερά σύκα και το βούτυρο από φιστίκι τις νιφάδες ινδικής καρύδας Η απαίτηση αδειών εισαγωγής αφορά τα φιστίκια τα ), καρύδια Βραζιλίας το κακάο σε σκόνη , τα προϊόντα που περιέχουν πρωτεΐνες σόγιας και το εµφιαλωµένο νερό Οι άδειες. έχουν σχέση µε την παρουσίαση ικανοποιητικών πιστοποιητικών αναλύσεων για σαλµονέλες αφλατοξίνες σε ορισµένα προϊόντα ή την ανάγκη ανάλυσης , από την τοπική αρχή ελέγχου τροφίµων στο σηµείο όπου δηλώνεται το αφλατοξίνες ) προϊόν στα τελωνεία Οι τελωνειακές αρχές έχουν επίγνωση αυτών των απαιτήσεων. και ενεργούν ανάλογα ελέγχοντας τις άδειες εισαγωγής και πληροφορώντας την αρµόδια αρχή ελέγχου τροφίµων ( ,. Το πρόγραµµα ελέγχου καταλοίπων φυτοφαρµάκων τρόφιµα , την κατανάλωση , προϊόντα. προληπτικό µέτρο όσον αφορά τα εισαγόµενα είναι ένα ισορροπηµένο πρόγραµµα που βασίζεται σε κριτήρια σχετικά µε την προέλευση και την προηγούµενη εµπειρία από αυτά τα Η κατάρτιση µαυροπίνακα εξαγωγέων αποτελεί αποτελεσµατικό ,. Η ανάγκη καταχώρησης των εισαγωγέων στον επιτρέπει τη µετάδοση πληροφοριών και την εποπτεία εκ µέρους του τοπικών αρχών. είναι θετικός παράγοντας που ή των NFA NFA Η συνεργασία µεταξύ των τελωνείων και των αρχών ελέγχου τροφίµων είναι αποτελεσµατική για τις ειδικές περιπτώσεις που αναφέρονται παραπάνω Το µητρώο. εισαγωγέων Φαίνεται ανακοινώνεται στα τελωνεία. δεν αναφέρονται περιπτώσεις υποψίας εντούτοις ότι εκτός του πεδίου συνεργασίας θήµερη ενηµέρωση (15 ) , 36. σχετικά µε εισαγόµενα τρόφιµα εκ µέρους των τελωνείων στις αρχές ελέγχου τροφίµων Η διαβίβαση στα τελωνεία του µαυροπίνακα εξαγωγέων που έχουν εµπλεχθεί σε παραβάσεις των κανονισµών για τα κατάλοιπα φυτοφαρµάκων µπορεί να καταστήσει τους ελέγχους κατά την εισαγωγή αυστηρότερους καθώς και να διευκολύνει ελέγχου τροφίµων στο σύστηµα πληροφορικής των τελωνείων για τα εισαγόµενα αγαθά. την πρόσβαση των αρχών 2 Οι εσωτερικοί έλεγχοι των εισαγωγέων που επιλέχθηκαν για επίσκεψη ήσαν πολύ ανεπτυγµένοι αλλά φαίνεται ότι δεν καλύπτονται όλες οι πτυχές της υγείας σε σχέση µε τις αναλύσεις που διενεργούνται κίνδυνοι. ) ( Φαίνεται εν τούτοις ότι τέτοιοι έλεγχοι είναι πολύ λιγότερο εκτεταµένοι για τους µικρούς εισαγωγείς καθόσον η εφαρµογή των αρχών ιδιαίτερα είδη διατροφής συγκεκριµένης εθνικότητας είναι προβληµατική στο σύστηµα HACCP, ), ( HACCP. • ______________________ 37 ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ∆ΕΥΤΕΡΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ∆ ΠΙΣ ΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΦΙΛ E HM AN ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑ∆Α ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ IA ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 28 - 2 1998 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ 1. • • • • 1996 Η οµάδα αξιολόγησης πληροφορείται ότι είναι πιθανόν να συγχωνευθεί ο Εθνικός Οργανισµός Τροφίµων µε το Εθνικό Ερευνητικό Ινστιτούτο Κτηνιατρικής. (NFA) και αποτελείται από µέλη του Η οµάδα αξιολόγησης πληροφορήθηκε σχετικά µε τη δηµιουργία µιας κοινής οµάδας και των επαρχιακών και που ιδρύθηκε το NFA 1997 τεκµηρίωσης και της δηµοτικών αρχών µε στόχο τη βελτίωση της ροής Η οµάδα αξιολόγησης παρατήρησε ότι ενδεχοµένως η ροή των πληροφόρησης. πληροφοριών παρακάµπτει τις αρχές σε επαρχιακό επίπεδο Αυτή η έλλειψη στην ανάλυση κινδύνου κρίσιµου σηµείου πληροφοριών και προσανατολισµού ενδέχεται να έχει ως συνέπεια µια ετερογενή εφαρµογή του ελέγχου ελέγχου των τροφίµων σε δηµοτικό επίπεδο παράγραφος βλέπε Έκθεση ΕΕ - HACCP) σελίδα 1996 21, π χ ( (. 6). Πρόκειται για το δεύτερο ήδη έτος εφαρµογής µιας συµφωνίας σχετικά µε τις δοκιµές και τη συνεργασία µεταξύ του Αλλά εξακολουθεί να υπάρχει πιθανός κίνδυνος επικαλύψεων αφενός της δειγµατοληψίας των τελωνειακών εργαστηρίων και αφετέρου της δειγµατοληψίας ελέγχου των τροφίµων που διακινούνται στην αγορά σε δηµοτικό επίπεδο. και της τελωνειακής διοίκησης NFA. Η διαβίβαση µηνυµάτων στο πλαίσιο του συστήµατος έγκαιρης προειδοποίησης σε Αντιθέτως η ανάδραση και οι όλη τη Φιλανδία παρατηρήθηκε µε ενδιαφέρον Για πληροφορίες από την πλευρά της Φιλανδίας θα µπορούσαν να βελτιωθούν παράδειγµα τα υπερβολικά υψηλά επίπεδα ωχροτοξίνης σε σπέρµατα καφέ που , ανακαλύφθηκαν από το τελωνειακό εργαστήριο δεν κοινοποιήθηκαν στις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Πρόοδος στην εισαγωγή της 1. 1 ανάλυσης κινδύνου Points) οδηγούς ορθής υγιεινής πρακτικής - (HACCP - Hazard Analysis - Critical Control κρίσιµου σηµείου ελέγχου σε εγκαταστάσεις και • την κατάρτιση που διοργανώθηκε και Ο οµάδα αξιολόγησης συντονίστηκε από τον Ωστόσο δεν έχει αποδειχθεί ότι το αρµόδιο προσωπικό συνολικά έχει λάβει σωστή καθοδήγηση όσον αφορά την όσον αφορά την επιδοκιµάζει HACCP. NFA δεν αναφέρεται ο συνολικός αριθµός των ελεγκτών τροφίµων HACCP: “ ”. 38 • • Η πείρα που αποκτήθηκε από ορισµένες δηµοτικές υπηρεσίες υγιεινής του περιβάλλοντος µπορεί να είναι χρήσιµη σε άλλες δηµοτικές αρχές µε την προϋπόθεση ότι θα συντονίζονται σε κεντρικό επίπεδο Ελσίνκι ) ( (NFA). της οδηγίας για την υγιεινή των τροφίµων Στο άρθρο ΟΚ αναφέρεται ότι 5 τα κράτη µέλη πρέπει να ενθαρρύνουν την εκπόνηση οδηγών ορθής υγιεινής πρακτικής µέχρι Από την τελευταία επίσκεψη αξιολόγησης το Σεπτέµβριο του. σήµερα δεν πραγµατοποιήθηκε καµία εξέλιξη στον τοµέα αυτό 93/43/E 1996. Πρόοδος στην διαπίστευση εργαστηρίων 1. 2 • • • Τα δηµοτικά εργαστήρια υγιεινής περιβάλλοντος επιτρέπεται να πραγµατοποιούν εργαστηριακές αναλύσεις τόσο σε επίσηµο όσο και σε ιδιωτικό επίπεδο Αυτό µπορεί. να οδηγήσει σε µια κατάσταση όπου το ίδιο το εργαστήριο λειτουργεί τόσο ως επίσηµο ελεγκτικό εργαστήριο όσο και ως συµβουλευτικό όργανο προς την ίδια επιχείρηση τροφίµων την οποία ελέγχει Συνεπώς διακυβεύεται η ανεξαρτησία της δηµοτικής υπηρεσίας υγιεινής περιβάλλοντος. Η ίδια παρατήρηση ισχύει για το τελωνειακό εργαστήριο το οποίο παρέχει συµβουλές σε ιδιωτικούς πελάτες σχετικά µε τον αυτοέλεγχο και πραγµατοποιεί προσωρινές αξιολογήσεις νέων προϊόντων που εισάγονται στη φιλανδική αγορά Αυτό επίσης µπορεί να οδηγήσει σε σύγκρουση προς όφελος αυτού του εισαγωγέα ( συµφερόντων. εισαγωγείς ). ) ( Σηµειώθηκε σηµαντική πρόοδος στη διαπίστευση αναγνωρισµένων εργαστηρίων για έτσι ώστε η Φινλανδία µπορεί να τηρήσει την προθεσµία τον έλεγχο των τροφίµων , της οδηγίας του όπως καθορίζεται στο άρθρο ης Νοεµβρίου της 1998 ΟΚ σχετικά µε τα πρόσθετα µέτρα που αφορούν τον επίσηµο Συµβουλίου 93/99/E έλεγχο των τροφίµων και άρθρο 1 9 3. ΕΛΕΓΧΟΣ ΕΙΣΑΓΩΓΩΝ Ο ρόλος των τελωνειακών αρχών 2. 2. 1 • • Η διαδικασία που εφαρµόζεται από τις τελωνειακές αρχές κατά την άφιξη τροφίµων Το σχέδιο εγχειριδίου µη ζωικής προέλευσης στη Φινλανδία είναι καλά οργανωµένη. δειγµατοληψίας που χρησιµοποιείται ήδη στο λιµένα θα χρειαστεί έτσι ώστε να προσαρµοστούν αντίστοιχα οι ελεγκτικές περαιτέρω επεξεργασία διαδικασίες Το εγχειρίδιο αυτό πρέπει να διανεµηθεί σε όλα τα σηµεία εισόδου στη. χώρα Sompasaari ,. Οι διαδικασίες δειγµατοληψίας που εφαρµόζονται προς το παρόν από το τελωνειακό εργαστήριο προβλέπουν µόνον ένα κλειστό δείγµα προς αντιπαραβολή για τη διατήρηση της. ακεραιότητας του δείγµατος ∆εν προβλέπονται µέτρα ασφαλείας και ασφράγιστο ( ). 39 Αυτοέλεγχος των εισαγωγέων 2. 2 • • • • Οι πληροφορίες που έδωσε η υπηρεσία υγιεινής περιβάλλοντος της πόλης του Ελσίνκι σχετικά µε την εφαρµογή των σχεδίων αυτοελέγχου δείχνουν ότι άνω του ήµισυ των επιχειρήσεων τροφίµων έχουν υποβάλλει ένα τέτοιο σχέδιο η. ποιότητα αυτών των σχεδίων δεν έχει αξιολογηθεί ακόµη Η πόλη του Ελσίνκι. σκοπεύει να πραγµατοποιήσει µια τέτοια αξιολόγηση που πρόκειται να περατωθεί έως τα µέσα του Η υπηρεσία υγιεινής περιβάλλοντος της πόλης του Ελσίνκι φαίνεται να γνωρίζει τον αριθµό των επιχειρήσεων τροφίµων τηρεί αρχεία σχετικά , µε τους ελέγχους σε ηλεκτρονικό υπολογιστή και ενηµερώνεται συνεχώς σχετικά µε την εφαρµογή της νοµοθεσίας για τα τρόφιµα Ωστόσο 1999. ,. Η οµάδα αξιολόγησης παρατήρησε ότι µετά από την αξιολόγηση ερωτηµατολογίου µέσω των επαρχιακών αρχών σε δηµοτικό επίπεδο που απεστάλη από τον , σηµειώθηκε ένα ποσοστό επιτυχίας ως εθνικός µέσος όρος κατά την εφαρµογή της έρευνας πρέπει να Ωστόσο των σχεδίων αυτοελέγχου καθοριστεί η ποιότητα των σχεδίων αυτοελέγχου που υποβάλλονται σε δηµοτικό επίπεδο. στη φάση 64% το , 1999, NFA 2. Οι πρωτοβουλίες που ανέλαβαν ορισµένες µεγάλες επιχειρήσεις τροφίµων στη Φιλανδία όσον αφορά τις διατάξεις του άρθρου ΟΚ του Συµβουλίου αποτελούν ένδειξη της προθυµίας των µεγαλύτερων επιχειρήσεων τροφίµων να υλοποιήσουν την φιλανδική ιδέα των σχεδίων αυτοελέγχου. Σπάνια λαµβάνονται επίσηµα µέτρα για την αναγκαστική εκτέλεση ο τρόπος που · προτιµάται για τον χειρισµό των παραβάσεων είναι η µέθοδος της διαπαιδαγώγησης στις δηµοτικές παρόµοια πορίσµατα προέκυψαν κατά την επίσκεψη το ( υπηρεσίες του της οδηγίας 93/43/E 1996 και 3 Hämeenlinna Ilomantsi). ______________________ 40 ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ∆ΕΥΤΕΡΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΟΜΟΣΠΟΝ∆ΙΑΚΗ ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑ∆Α ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 19 - 23 1999 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ενηµέρωση από το 1995: 93/43/ Η µεταφορά της οδηγίας 1. Τόσο η οδηγία 93/99/ τροφίµων όσο και η οδηγία στο γερµανικό δίκαιο αντικατάσταση ενιαίο κανονισµό για την υγιεινή των τροφίµων σύστηµα κρίσιµα σηµεία ελέγχου ) Αύγουστο του 1998, την καθυστέρηση της εφαρµογής του συστήµατος τοµέα των τροφίµων ΕΟΚ σχετικά µε τα πρόσθετα µέτρα για τον επίσηµο έλεγχο των ΕΟΚ για την υγιεινή των τροφίµων έχουν µεταφερθεί ΕΟΚ είχε ως αποτέλεσµα την. 93/43/ διαφορετικών νόµων σε επίπεδο οµόσπονδων κρατών από έναν όσον αφορά το Ωστόσο το άρθρο Ανάλυση κινδύνου στα ΕΟΚ τέθηκε σε ισχύ στη Γερµανία µόλις τον πράγµα που αιτιολογεί εν µέρει την έλλειψη ευαισθητοποίησης και σε ορισµένους κλάδους του HACCP (Hazard Analysis Critical Control Points - της οδηγίας HACCP 93/43/ 16 3. Αναφέρθηκε ότι οι µεγάλες βιοµηχανίες και τα σούπερ µάρκετ έχουν προχωρήσει στην εφαρµογή των συστηµάτων διαχείρισης της ποιότητας συµπεριλαµβανοµένων των καθώς διαδραµατίζουν ρόλο τόσο οι απαιτήσεις των πελατών όσο και η αρχών είναι αγορά πολύ πιο αργή στις µικροµεσαίες επιχειρήσεις HACCP, Ωστόσο αναγνωρίζεται ότι η πρόοδος κατά την εφαρµογή του τοµέας λιανικής πώλησης π χ. , (. HACCP ). που περιλαµβάνουν τις αρχές Η βοήθεια που προσφέρεται για την εφαρµογή του υγειονοµική πρακτική , περιορισµένη έλεγχο των τροφίµων ( στιγµή αρκετούς οδηγούς για διάφορους τοµείς πολύτιµα εργαλεία. καθώς έχουν καταρτιστεί µόνο δύο οδηγοί. σε επίπεδο οµοσπονδιακών κρατιδίων HACCP µε οδηγούς για την ορθή είναι προς το παρόν οι αρχές για τον Ωστόσο , αξιολογούν αυτήν τη οι οποίοι θα αποδειχθούν αργότερα HACCP, ) , , Οι γερµανικές αρχές θεωρούν ότι η µακροχρόνια απαίτηση του γερµανικού δικαίου για την υποχρέωση φροντίδας εκ µέρους των φορέων παραγωγής και εµπορίας τροφίµων καλύπτει ήδη κατά κάποιο τρόπο την απαίτηση για το HACCP. Από την πλευρά τους οι αρχές ελέγχου των τροφίµων στα οµόσπονδα κράτη έχουν θέσει ως προτεραιότητα τα προγράµµατα συνεχούς κατάρτισης των υπαλλήλων τους όσον αφορά το σύστηµα µέσω της και την αξιολόγησή του από τους υπαλλήλους , HACCP εφαρµογής δοκιµαστικών σχεδίων στο πλαίσιο κύκλων µαθηµάτων ολοκληρωµένης κατάρτισης για συγκεκριµένους τοµείς τροφίµων οµαδική εργασία ( ) ). ( 41 Η οµάδα αξιολόγησης της Επιτροπής ενηµερώθηκε για την αυξανόµενη χρήση της ανάλυσης κινδύνου από τις επίσηµες αρχές ελέγχου των τροφίµων κατά τον καθορισµό των προτεραιοτήτων των ελέγχων τους µε στόχο την αποτελεσµατικότερη χρήση του ανθρώπινου δυναµικού εντός των ορίων των δηµοσιονοµικών πόρων. ΕΟΚ είχε ως αποτέλεσµα να σηµειωθεί ταχύτατη ∆ηµιουργήθηκαν ο κάθε ένας από τους οποίους είναι αρµόδιος για Η µεταφορά της οδηγίας 93/99/ πρόοδος για τη διαπίστευση επισήµων εργαστηρίων δοκιµών επίσηµοι φορείς διαπίστευσης οµόσπονδα κρατίδια και παρέχει διαπίστευση σε οµάδες δοκιµών πληροφορίες που παρασχέθηκαν να έχουν λάβει διαπίστευση έως την 2 8 Σύµφωνα µε τις. όλα τα επίσηµα εργαστήρια στη Γερµανία θα πρέπει προθεσµία που προβλέπει η οδηγία 1. 11. 1998, Ένα διάταγµα που αφορά την διαπίστευση των ιδιωτικών εργαστηρίων που 93/99/. χρησιµοποιούνται για επίσηµη αντιπαραβολή αναλύσεων δειγµάτων έχει υποβληθεί για έγκριση στη ΕΟΚ , ,. Bundesrat. Έλεγχος στις εισαγωγές τροφίµων 2. Ο έλεγχος στις Οι έλεγχοι ανήκουν στην αρµοδιότητα κάθε οµόσπονδου κρατιδίου. εισαγωγές τροφίµων δεν διεξάγεται τόσο στα σηµεία εισόδου αλλά µάλλον αποτελεί , µέρος του γενικού ελέγχου της αγοράς και οι ιδίως αγορές χονδρικής πώλησης αποτελούν έναν από τους κύριους στόχους. : , ) ( Αφρική Ωστόσο , σύµφωνα µε αποφάσεις της Επιτροπής Ανατ. βάσει ανάλυσης κινδύνου , τρόφιµα και τα εµπορεύµατα και απευθύνεται στις τελωνειακές αρχές ραδιενέργειας σε µανιτάρια προερχόµενα από την Ανατ Ιουλίου συστηµατικά από τις από την Τουρκία ορισµένα συγκεκριµένα τρόφιµα ελέγχονται υποχρεωτικά στα σηµεία εισόδου , οπωροκηπευτικά από την φιστίκια από το Ιράν ή σύµφωνα µε τον κανονισµό του Οµοσπονδιακού Υπουργείου Υγείας , του Νόµου για τα ανίχνευση που ελέγχονται και περιεκτικότητα σε αφλατοξίνες σε πιπεριές 1998- που ελέγχονται υποχρεωτικά από το που εγκρίθηκε στο πλαίσιο του άρθρου 48 Ευρώπη - Πέρα από τους επίσηµους ελέγχους που διαδραµατίζουν οι εισαγωγείς µέσω των δικών τους ελέγχων απαίτησης για την υποχρέωση φροντίδας οι γερµανικές αρχές τονίζουν το σηµαντικό ρόλο στο πλαίσιο της 1994). 23 ( - ,. ,. και λιµάνι Επιτόπιες επισκέψεις στη στη επέτρεψαν στην οµάδα αξιολόγησης της Επιτροπής να αποκοµίσει λεπτοµερείς πληροφορίες για τους τελωνειακών διάφορους υπηρεσιών Frankfurt an der Oder ( ελέγχους , , της συµµετοχής συµπεριλαµβανοµένης Frankfurt am Main ( συνοριακό φυλάκιο οδικές µεταφορές στο Αµβούργο αεροδρόµιο ) των ), ( ). , Κατά την επίσκεψη στο λιµάνι του Αµβούργου διαπιστώθηκε ο πρωταρχικός του ρόλος Το Ινστιτούτο Υγιεινής σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την εισαγωγή φιστικιών από το Ιράν είναι η επίσηµη αρχή ελέγχου των τροφίµων που ευθύνεται για την αποδέσµευση των εν λόγω φιστικιών αφού οι δοκιµές εργαστηρίου δώσουν ικανοποιητικά αποτελέσµατα. Λόγω του υπερβολικού φόρτου εργασίας οι εν λόγω αναλύσεις µπορούν να Η οµάδα εκτελεστούν από ιδιωτικά εργαστήρια αντί του Ινστιτούτου Υγιεινής αξιολόγησης της Επιτροπής εκφράζει ανησυχίες για το γεγονός ότι η ακρίβεια των αποτελεσµάτων των αναλύσεων τίθεται σε αµφισβήτηση από το Ινστιτούτο Υγιεινής , λόγω των σηµαντικά χαµηλότερων επιπέδων αφλατοξινών που εντοπίστηκαν από ορισµένα ιδιωτικά εργαστήρια γεγονός το οποίο αποτέλεσε τη βάση για έρευνα µε , στόχο την αφαίρεση της άδειας ενός από τα ιδιωτικά εργαστήρια. , 42 Κατά την επίσκεψη στο συνοριακό φυλάκιο της διαπιστώθηκαν οι ουσιαστικές προσπάθειες των τοπικών αρχών ελέγχου όσον αφορά τους ελέγχους µανιταριών από την Ανατ Ευρώπη για την ανίχνευση ραδιενέργειας πριν την εισαγωγή ,. που είχαν ως αποτέλεσµα σηµαντική µείωση των απορριπτόµενων φορτίων. Frankfurt an der Oder για επίσηµη δειγµατοληψία Frankfurt am Main κατάλοιπα Η επίσκεψη στο αεροδρόµιο της έδειξε ότι εκτελούνται µόνον οι Αφρική υποχρεωτικοί έλεγχοι για τα οπωροκηπευτικά που προέρχονται από την Ανατ ·. η εισαγόµενα οπωροκηπευτικά πραγµατοποιείται στην κεντρική αγορά και όχι στο σηµείο εισόδου Η. τι αφορά τις εν λόγω επίσκεψη έδωσε τη δυνατότητα για ενηµέρωση σε ό δραστηριότητες µιας από τις δύο ενώσεις Γερµανών χονδρεµπόρων εισαγωγέων / οπωροκηπευτικών σε σχέση µε την ευθύνη των εισαγωγέων να εκτελούν οι ίδιοι ελέγχους Η εν λόγω ένωση εκτελεί πρόγραµµα δειγµατοληψίας και ανάλυσης καταλοίπων και διατηρεί στενές επαφές µε το Οµοσπονδιακό Υπουργείο Υγείας. η οποία θεωρείται θετική εντοµοκτόνων στα - - ,. , , το θα πρέπει να εφαρµόσουν σύστηµα Οι εισαγωγείς και οι εταιρείες χονδρικής πώλησης όπως και άλλοι φορείς παραγωγής και είναι καθήκον και εµπορίας τροφίµων των αρχών ελέγχου τροφίµων να επιθεωρούν και να αξιολογούν τα αποτελέσµατα των συστηµάτων καθήκοντος φροντίδας και Η απαίτηση να εφαρµόζουν οι στο πλαίσιο εισαγωγείς τροφίµων γενικότερα HACCP , , του καθήκοντος φροντίδας φαίνεται να έχει σηµειώσει µέχρι στιγµής µικρή πρόοδο. Επισηµάνθηκε ότι λαµβάνονται ωστόσο δείγµατα από εισαγωγείς ιδίως στην περίπτωση , νέων προµηθευτών και νέων τρίτων χωρών HACCP. ως φορείς εµπορίας τροφίµων HACCP. Η συνεργασία των τελωνειακών υπηρεσιών και των αρχών ελέγχου των τροφίµων φαίνεται να περιορίζεται στους προαναφερθέντες υποχρεωτικούς ελέγχους στα σηµεία Η οµάδα αξιολόγησης της Επιτροπής δεν έλαβε καµία πληροφορία σχετικά µε εισόδου ύποπτες παρτίδες τροφίµων από τις τελωνειακές υπηρεσίες προς τις αρχές ποιοτικού αριθ όσον αφορά τους ελέγχους ΕΟΚ όπως προβλέπει ο κανονισµός ελέγχου ) Η οµάδα αξιολόγησης της Επιτροπής της πιστότητας των εισαγόµενων προϊόντων. θεωρεί ότι η πρόσβαση των αρµόδιων αρχών για τον έλεγχο των τροφίµων στο αυτοµατοποιηµένο σύστηµα των τελωνειακών αρχών για τη διαβίβαση των δηλώσεων θα καθιστούσε αποτελεσµατικότερο τον έλεγχο των εισαγωγών. 339/93 ( ,. ______________________ 43 ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ∆ΕΥΤΕΡΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑ∆Α ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Νοεµβρίου 16 – 20 1998 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ενηµέρωση από το 1. 1997 Αρµόδιες αρχές 1. 1 Η αρµοδιότητα για τον έλεγχο των τροφίµων εξακολουθεί να ανήκει στα ίδια τρία υπουργεία Γεωργίας , στις αντίστοιχες περιφερειακές διοικητικές µονάδες τους , αρχές. , µε ανακατανοµή των τοµέων , Οικονοµίας και Υγείας και καθώς και στις δηµοτικές Οι οργανικοί νόµοι που διέπουν το υπουργείο Γεωργίας και τις περιφερειακές διευθύνσεις του έχουν εγκριθεί ώστε να καθοριστούν οι αρµοδιότητες των διαφόρων δεν υπάρχει όµως ακόµη κατάλογος των επίσηµων θέσεων µέσα στο τµηµάτων µε συνέπεια την έλλειψη υπουργείο και η στελέχωση εξακολουθεί να παρεµποδίζεται η οποία αντισταθµίζεται έως ένα βαθµό προσωπικού ), από τη µετακίνηση προσωπικού από τα κεντρικά γραφεία σε εκστρατείες προς τις περιφέρειες ιδιαίτερα εµφανής στο Πόρτο ( , ,. Ιδιαίτερη έµφαση έχει δοθεί στο συντονισµό µεταξύ των υπουργείων τελωνειακών υπηρεσιών του υπουργείου Οικονοµικών που προωθούνται σε κεντρικό επίπεδο από την οικονοµικών και ελέγχου της ποιότητας των τροφίµων µετάδοση των ανακοινώσεων του συστήµατος έγκαιρης προειδοποίησης της ΕΕ ισχύει και για το συντονισµό µεταξύ της του υπουργείου Γεωργίας. θα δηµιουργηθεί σύντοµα µία οµάδα εργασίας µέσα Σύµφωνα µε το ψήφισµα µε στόχο την εξέταση σε διάστηµα έξι στο πλαίσιο των ενδιαφερόµενων υπουργείων , µηνών της πιθανότητας ανακατανοµής των αρµοδιοτήτων όσον αφορά τον έλεγχο των τροφίµων και τη δηµιουργία ενός οργανισµού καθώς και των ( µέσω τακτικών συναντήσεων ), Γενική διεύθυνση DGFCQA ( του υπουργείου Γεωργίας και τη Το ίδιο και των περιφερειακών διευθύνσεων DGFCQA 104/98, ). 1. 2 Πρόοδος των συστηµάτων ανάλυσης κινδύνου και κρίσιµων στοιχείων στις εγκαταστάσεις τροφίµων και στους οδηγούς ορθής ελέγχου (HACCP) πρακτικής για την υγιεινή · κατάλογος εγκαταστάσεων 93/43/ ΕΟΚ για την υγιεινή των τροφίµων µεταφέρθηκε µόλις το λήξη Μάρτιος Η οδηγία Πορτογαλία µε χορήγηση µεταβατικής περιόδου ενός έτους ( την έναρξη ισχύος της απαίτησης για εφαρµογή των HACCP. εφαρµογή είναι ακόµη στοιχειώδης στις µικροµεσαίες επιχειρήσεις , µεγάλων επιχειρήσεων έχει σηµειωθεί µεγαλύτερη πρόοδος στην 1998 για 1999) Κατά συνέπεια η ενώ στον τοµέα των Ο αριθµός των κλάδων για ,. 44 τους οποίους έχουν ετοιµαστεί οδηγοί ορθής πρακτικής για την υγιεινή περιορίζεται έως τώρα στους 5. Οι ελεγκτές τροφίµων έχουν ήδη παρακολουθήσει βασική εκπαίδευση στα ανάλογα µε τον κάθε κλάδο ωστόσο απαιτείται εξειδικευµένη προπαρασκευή HACCP, ( ). Η αρµοδιότητα του αντίστοιχου τµήµατος µέσα στη διευθύνσεις για την εφαρµογή των αποσαφηνιστεί HACCP και στις περιφερειακές στις εγκαταστάσεις τροφίµων δεν έχει ακόµη DGFCQA. Με σκοπό τη Ο κατάλογος των εγκαταστάσεων τροφίµων δεν είναι ακόµη πλήρης. βελτίωση της κατάστασης αυτής η νοµοθεσία που αφορά τη χορήγηση αδειών για , εγκαταστάσεις στην Πορτογαλία βρίσκεται στο στάδιο της αναθεώρησης ώστε να απλοποιηθούν και να εναρµονιστούν οι διαδικασίες σε κεντρικό και περιφερειακό επίπεδο Οι διατάξεις που αφορούν την καταχώριση των εγκαταστάσεων που πωλούν απευθείας σε καταναλωτές θα δηµοσιευτούν σύντοµα. Πρόοδος στη διαπίστευση των επίσηµων εργαστηρίων 1. 3 Έως τώρα έχει γίνει η διαπίστευση του κεντρικού εργαστηρίου της εργαστηρίου του Ινστιτούτου Κρασιού Πορτό διαπίστευση µεµονωµένων ελέγχων στα περιφερειακά εργαστήρια του υπουργείου Γεωργίας εργαστηρίων των άλλων υπουργείων δεν έχει γίνει ακόµη. και του Στην Πορτογαλία εφαρµόζεται η Έχουν ξεκινήσει προπαρασκευαστικές εργασίες Η διαπίστευση των DGFCQA. Έλεγχοι εισαγωγών 2. Ο ρόλος των επίσηµων αρχών 2. 1 Οι έλεγχοι στα εισαγόµενα τρόφιµα µη ζωικής προέλευσης στην Πορτογαλία που πραγµατοποιεί το υπουργείο Γεωργίας συνδυάζουν ελέγχους κατά την εισαγωγή , που µε πραγµατοποιούν τα υπουργεία Οικονοµίας τη συνεργασία των τελωνειακών υπηρεσιών ) και και Γεωργίας ελέγχους αγοράς ( ( – IGAE – ). , – DGFCQA – ο οποίος ετοιµάζεται από το υπουργείο Γεωργίας Οι έλεγχοι στα σηµεία εισόδου διέπονται από µια διάταξη για έναν εξαντλητικό επίσηµο στον οποίο δεν περιλαµβάνονται ωστόσο τα δηµητριακά και τα κατάλογο προϊόντων ( αλκοολούχα ποτά και ) Ο κατάλογος αυτός ενηµερώνεται και ανακοινώνεται στις τελωνειακές υπηρεσίες. περιλαµβάνει τις κοινοτικές αποφάσεις σχετικά µε τους υποχρεωτικούς ελέγχους παραλείποντας ωστόσο την απόφαση που αφορά φιστίκια τύπου Αιγίνης από το Ιράν ( σε φρούτα και λαχανικά από τις αναλύσεις για το δονάκιο της χολέρας (Vibrio cholerae) προϊόντα για τα οποία δεν είχαν γίνει όµως εισαγωγές χώρες της ανατολικής Αφρικής Ανακοινώσεις µέσω του συστήµατος έγκαιρης κατά την περίοδο ισχύος της απόφασης προειδοποίησης της ΕΕ για τα τρόφιµα µεταδίδονται από την στις DGFCQA τελωνειακές υπηρεσίες ικανοποιητικός. των βαθµός συνεργασίας µεταξύ των υπηρεσιών ελέγχου των τροφίµων και Θα µπορούσε να θεωρηθεί όµως ότι οι τελωνειακές υπηρεσίες τελωνειακών υπηρεσιών. δεν διαδραµατίζουν κανένα ρόλο στην ανίχνευση των προϊόντων τα οποία σύµφωνα µε τον κανονισµό του παρουσιάζουν ίσως σοβαρό κίνδυνο για την υγεία ( Συµβουλίου δεν έχει πρόσβαση στο µηχανογραφηµένο σύστηµα των τελωνειακών υπηρεσιών για τις εισαγωγές. Οι επιτόπιες επισκέψεις έδειξαν ότι υπάρχει ) 339/93). DGFCQA ΕΟΚ Η ). ( , 45 ( ( ( ( για παράσιτα για πρόσθετα για αφλατοξίνες οι οποίοι είναι συστηµατικοί τα κονσερβοποιηµένα φρούτα και λαχανικά ), λαµβάνοντας υπόψη τη χώρα προέλευσης ) µε πιθανή δειγµατοληψία για αναλύσεις ) η τριµµένη καρύδα Οι έλεγχοι κατά την εισαγωγή βασίζονται σε µία ανάλυση κινδύνου και µπορεί να ή να περιορίζονται σε ελέγχους των παραστατικών περιλαµβάνουν φυσικούς ελέγχους για συγκεκριµένα προϊόντα όπως οι ξηροί καρποί για τα όσπρια και σαλµονέλα ), τα αποξηραµένα φρούτα τα αρχεία των εισαγωγέων και τις ανακοινώσεις του συστήµατος έγκαιρης προειδοποίησης. Οι φυσικοί έλεγχοι δεν είναι συστηµατικοί έχουν όµως διευκολυνθεί από τη σύναψη πρόσφατης συµφωνίας µεταξύ των υπηρεσιών Γεωργίας και των τελωνειακών υπηρεσιών η οποία επιτρέπει την επιθεώρηση στις εγκαταστάσεις λόγω των µη ικανοποιητικών εγκαταστάσεων του εισαγωγέα υπό ορισµένες συνθήκες , , Η συµφωνία αυτή επιτρέπει την εκφόρτωση επιθεώρησης που υπάρχουν στα λιµάνια. των εµπορευµατοκιβωτίων προκειµένου να πραγµατοποιηθεί ικανοποιητική εξέταση των προϊόντων ότι πριν από τη συµφωνία αυτή δεν στο Πόρτο. λαµβάνονταν δείγµατα από τα εισαγόµενα προϊόντα στο σηµείο εισόδου τους. Έγινε παραδεκτό , µε εξαίρεση το Πόρτο ), ), ), ( ( ( , , , Αυτοέλεγχοι που πραγµατοποιούνται από τους εισαγωγείς εφαρµογή των – 2. 2 HACCP Οι επισκέψεις στους τρεις εισαγωγείς απέδειξαν ότι ο τρόπος εφαρµογής των ∆ύο από αυτούς είχαν κάνει κάποιες αυτοελέγχων στα εισαγόµενα τρόφιµα διαφέρει. ιδιωτικές αναλύσεις για ορισµένα προϊόντα και ένας από αυτούς είχε ζητήσει για πιστοποιητικά αναλύσεων για φιστίκια τύπου Αιγίνης και αράπικα φιστίκια αφλατοξίνες αλλά ο τρίτος δεν είχε πραγµατοποιήσει καµία εργαστηριακή ανάλυση ούτε είχε ζητήσει πιστοποιητικό ). Η εµπιστοσύνη στους εξαγωγείς και η άποψη ότι οι επίσηµοι έλεγχοι πρέπει να υπερισχύουν φαίνεται ότι παίζουν σηµαντικό ρόλο οι αναλύσεις πραγµατοποιούνται από τους αγοραστές ), ( (. Η εφαρµογή ενός συστήµατος ενώ οι δύο άλλοι έδειξαν να µη γνωρίζουν ότι υπάρχει απαίτηση για την ύπαρξη ενός τέτοιου συστήµατος είχε ξεκινήσει από έναν εισαγωγέα µόνο HACCP ,. ______________________ 46 ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ∆ΕΥΤΕΡΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΟΥ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΤΗ ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΙΡΛΑΝ∆ΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑ∆Α ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 18 / 22 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1999 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1. 1. 1 Ενηµέρωση από το και εξής 1996 Νέες εξελίξεις σχετικά µε τη νοµοθεσία και την πολιτική για τον έλεγχο των τροφίµων µετά την πρώτη επίσκεψη αξιολόγησης της Επιτροπής : Υπήρξαν ουσιαστικές αλλαγές από την τελευταία αποστολή αξιολόγησης το Μάρτιο του Η κυβέρνηση της Ιρλανδίας θέσπισε τον Ιρλανδικό Φορέα Ασφάλειας Τροφίµων 1996. θα (FSAI), συντονίσει το έργο των διάφορων γραφείων που είναι επιφορτισµένα µε τον έλεγχο των τροφίµων. ο οποίος δηµιουργήθηκε επίσηµα από τον Ιανουάριο του 1999. FSAI Ο Συµβούλια Υγείας Οι κύριες παρατηρήσεις της προηγούµενης έκθεσης αφορούσαν το γεγονός ότι σε κεντρικό επίπεδο δεν υπήρχε δυνατότητα για εποπτεία της αποτελεσµατικότητας των ότι δεν υπήρχε καθοδήγηση προς τους τοπικών υπηρεσιών ), (8 υπαλλήλους που διεξήγαγαν τους ελέγχους και ότι ήταν αναγκαίος καλύτερος και τη καθορισµός των κεντρικών προτεραιοτήτων διαµόρφωση συστήµατος για την εξασφάλιση της ποιότητας των τροφίµων σε τρία τυποποιηµένες διαδικασίες περιφερειακά συµβούλια υγείας αυτή η κατάσταση βελτιώνεται λειτουργίας FSAI ,. ) η οριστική αξιολόγηση του µελλοντικού ελέγχου των τροφίµων στην είναι πρόσφατη Ιρλανδία θα είναι δυνατή µόνον αφού τεθεί σε εφαρµογή η συµφωνία συνεργασίας των Θα χρειαστεί µελλοντική επίσκεψη για την αξιολόγηση της διάφορων υπηρεσιών λειτουργίας του. Εγχειρίδιο ποιότητας λόγω του ότι η θέσπιση του Με τη δηµιουργία του Ωστόσο FSAI ( , ,. FSAI. Φαίνεται ότι η απόφαση της Επιτροπής Η ροή πληροφοριών και οδηγιών µεταξύ κεντρικών και τοπικών αρχών καθυστερεί µερικές φορές ης 4 σχετικά µε τη δειγµατοληψία για τον εντοπισµό χολέρας κατά την Φεβρουαρίου αεροπορική εισαγωγή οπωροκηπευτικών την Μοζαµβίκη και την Τανζανία στην ΕΕ δεν διαβιβάστηκε στις περιφέρειες. από την Κένυα την Ουγκάντα. 1998 ΕΟΚ της 98/116/ , , Ιδιαίτερη µνεία πρέπει να γίνει για τις προσπάθειες που καταβάλλονται για τη δηµιουργία ενιαίου φορέα τροφίµων για όλη την Ιρλανδία. Εργαστήρια διαπίστευση - 1. 2 Τα εργαστήρια που επισκέφθηκε η οµάδα αξιολόγησης στο βρέθηκαν καλά εξοπλισµένα αναλύσεων για τον έλεγχο των τροφίµων , χηµικές και µικροβιολογικές Limerick µε επαρκή κατάρτιση και τεχνογνωσία για τη διεξαγωγή Cork και στο ). ( 47. 11 επίσηµα εργαστήρια έχουν ήδη αποκτήσει την πιστοποίηση γεγονός το Τα οποίο είναι πολύ θετικό Η οµάδα της Επιτροπής σηµείωσε ότι οι ιρλανδικές αρχές έοχυ καταβάλει πολλές προσπάθειες και έχουν αφιερώσει σηµαντικούς πόρους για τη βελτίωση των συνθηκών και του εξοπλισµού στα εργαστήρια Ωστόσο φαίνεται ότι ο φόρτος εργασίας αυξάνεται ταχύτερα από ό τι επιτρέπει το ανθρώπινο δυναµικό. Εξετάζεται η δυνατότητα καλύτερου συντονισµού εργαστηρίων και κεντρικού επιπέδου για πρόγραµµα δειγµατοληψίας. EN 45001,. , Κατάρτιση σε θέµατα ανάλυσης κινδύνου στα κρίσιµα σηµεία ελέγχου 1. 3 (HACCP) Συνεχίζεται η κατάρτιση του προσωπικού περιβάλλοντος. και για το (Environmental Health Officers) προγραµµατίζεται σεµινάριο ελέγχου για το Όλοι οι υγειονοµικοί υπάλληλοι έχουν παρακολουθήσει σεµινάριο των 50% HACCP επιθεωρητών. 1999 93/43 για την υγιεινή των τροφίµων εφαρµόστηκε από την Η οδηγία 1998, 1 συνεπώς κατά την αποστολή δηλώθηκε ότι µόνον µια ελάχιστη µειονότητα είχε ήδη αποκτήσει εγκεκριµένο σύστηµα ιδίου ελέγχου Η πρόοδος στην εφαρµογή του συστήµατος στις επιχειρήσεις είναι προφανώς κατά πολύ σηµαντικότερη σε Οι αρχές τοπικής µεγάλες βιοµηχανικές µονάδες από ότι στις µικροµεσαίες επιχειρήσεις. αυτοδιοίκησης ξεκινούν σχέδιο για τους φορείς ελέγχου. η Απριλίου HACCP. Έλεγχος των εισαγωγών τροφίµων 2. Η εισαγωγή µη ζωικών τροφίµων στην Ιρλανδία είναι περιορισµένη , του µεγέθους της χώρας , υπάρχει στενή συνεργασία τελωνείων και λιµενικών υγειονοµικών αρχών , συνεργασία πρέπει να επισηµοποιηθεί τόσο σε ποικιλία όσο και σε ποσότητα :. Ένα από τα νέα καθήκοντα του είναι και η εναρµόνιση των διαδικασιών µε τον οποίο θα επιτευχθεί αυτό είναι η υπηρεσιακή σύµβαση µε τα τελωνεία. FSAI λόγω της θέσης και Παρά το γεγονός ότι αυτή η Ο τρόπος. ______________________ 48 ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ∆ΕΥΤΕΡΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΟΜΟΣΠΟΝ∆ΙΑΚΗ ∆ΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΤΗΣ ΑΥΣΤΡΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑ∆Α ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Φεβρουαρίου 8 - 12 1999 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ενηµέρωση από το 1997. 1. ∆εν υπήρξε αλλαγή από το τι αφορά τις αρµοδιότητες για την εφαρµογή και την επιβολή της νοµοθεσίας περί τροφίµων στην Αυστρία καθώς και για το συντονισµό µεταξύ της Οµοσπονδιακής Καγκελαρίας και των διοικήσεων των οµοσπονδιακών κρατών 1997 σε ό ,. 3 1 1999 93/43/ Η οδηγία νοµοθεσία στο διάστηµα που µεσολάβησε από την πρώτη επίσκεψη συστηµάτων στην Αυστρία την καθυστέρηση στην εφαρµογή του συστήµατος ΕΟΚ για την υγιεινή των τροφίµων µεταφέρθηκε στην αυστριακή περί τέθηκε σε ισχύ πράγµα το οποίο εξηγεί την ελλιπή γνώση και την ) σε ορισµένους τοµείς τροφίµων αναλύσεις κινδύνων και κρίσιµα σηµεία ελέγχου η Μαρτίου Το άρθρο HACCP ( HACCP. Αναφέρθηκε ότι οι τοµείς της βιοµηχανίας και της τροφοδοσίας έχουν προχωρήσει στην πράγµα στο οποίο έχουν συµβάλει οι απαιτήσεις των εφαρµογή των αρχών HACCP τι αφορά την Αναγνωρίστηκε εξάλλου ότι η πρόοδος σε ό πελατών και της αγοράς. , στον τοµέα χ π είναι πιο αργή στις µικροµεσαίες επιχειρήσεις εφαρµογή των HACCP. Ωστόσο οι επαγγελµατικές ενώσεις προωθούν την έγκριση των του λιανικού εµπορίου ). από τα µέλη τους HACCP. από οδηγούς για την καλή Η βοήθεια που παρέχεται για την εφαρµογή των HACCP είναι προς το παρόν υγειονοµική πρακτική που περιλαµβάνουν τις αρχές των HACCP Ωστόσο τρεις άλλοι οδηγοί περιορισµένη καθώς µόνον ένας οδηγός έχει καταρτισθεί. είναι υπό επεξεργασία από τις υπηρεσίες της Οµοσπονδιακής Καγκελαρίας και αναµένεται να αποτελέσουν πολύτιµα εργαλεία στο µέλλον. (. 1997 Από το διοργανώθηκαν σε ετήσια βάση από την Οµοσπονδιακή Καγκελαρία µαθήµατα κατάρτισης πάνω σε στον τοµέα των τροφίµων για επιθεωρητές που εργάζονται στα οµοσπονδιακά κρατίδια ορισµένα κρατίδια έχουν επίσης λάβει την Παρά το ότι τα µαθήµατα αυτά συνδυάζουν διαλέξεις και επισκέψεις πρωτοβουλία αυτή. σε εγκαταστάσεις η οµάδα αξιολόγησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κρίνει ότι πρέπει να περιλαµβάνουν περισσότερα εργαστήρια HACCP ·. Όλα τα επίσηµα εργαστήρια δοκιµής τροφίµων έχουν ήδη διαπιστευθεί ή βρίσκονται στο τελευταίο στάδιο για την τελική διαπίστευσή τους ύστερα από έλεγχο µε ευνοϊκό αποτέλεσµα ∆ύο οργανισµοί διαπίστευσης διαπίστευσαν τα οµοσπονδιακά εργαστήρια ενώ ένας ενιαίος οργανισµός διαπίστευσε τα οµοσπονδιακά κρατικά και δηµοτικά Εφαρµόστηκε η αρχή της διαπίστευσης των οµάδων ελέγχων εργαστήρια. 49 Λόγω περιορισµών στον προϋπολογισµό ή πολιτικών προτεραιοτήτων δεν είναι πάντοτε δυνατή η πρόσληψη από τα οµοσπονδιακά κράτη ενός επαρκούς αριθµού επιθεωρητών τροφίµων για την πλήρωση των στόχων της συντονισµένης ετήσιας επιθεώρησης και των σχεδίων δειγµατοληψίας που καθορίζονται συντονισµένα από την Οµοσπονδιακή Καγκελαρία για το κάθε οµοσπονδιακό κράτος Κατά συνέπεια πρέπει να δοθεί προτεραιότητα σε ορισµένους τοµείς τροφίµων για την επανόρθωση της κατάστασης αυτής. Έλεγχος εισαγωγής τροφίµων. 2. Οι έλεγχοι πραγµατοποιούνται από τα οµοσπονδιακά κρατίδια τα οποία ακολουθούν τις διαδικασίες που ορίζονται από την Οµοσπονδιακή Καγκελαρία και µπορούν να εγκρίνουν και ειδικά µέτρα Εκτός από τις υποχρεώσεις που προκύπτουν από τις. έλεγχοι των φιστικιών τύπου Αιγίνης από το αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ιράν και φρούτων και λαχανικών που εισάγονταν στο παρελθόν από την ανατολική Αφρική δεν δίνεται ιδιαίτερη έµφαση στον έλεγχο εισαγόµενων τροφίµων στο σηµείο ), Οι έλεγχοι αυτοί γίνονται κατά προτίµηση στις εγκαταστάσεις εισαγωγής τους αποτελούν εισαγωγέων και χονδρεµπόρων πράγµα που θεωρείται πιο αποτελεσµατικό · µέρος ετήσιων σχεδίων τροφίµων δειγµατοληψίας και ποικίλλουν ανάλογα µε τις εποχές. του γενικού ελέγχου αγοράς εντός των (. Οι αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περί υποχρεωτικών ελέγχων εισαγοµένων προϊόντων ανακοινώνονται από την Οµοσπονδιακή Καγκελαρία στις τελωνειακές αρχές που τις εισάγουν στους κανονισµούς τους χρησιµοποιώντας ένα µηχανογραφηµένο Φιστίκια τύπου Αιγίνης από το Ιράν σύστηµα το οποίο διατίθεται σε όλα τα τελωνεία έχουν ήδη εισαχθεί µε διαµετακόµιση σε άλλα κράτη µέλη αλλά πρόσφατα άρχισαν να αυτό είχε ως συνέπεια δυσκολίες για την εισάγονται απευθείας στην Αυστρία πραγµατοποίηση των υποχρεωτικών ελέγχων από τα επίσηµα εργαστήρια για πλευρά αφλατοξίνες διάστηµα. πραγµατοποιήθηκαν έλεγχοι για το δονάκιο της χολέρας στα φρούτα και λαχανικά προέλευσης ανατολικής Αφρικής. (Vibrio cholerae) χρονικό λογικό µέσα άλλη Από την σε. · ∆ύο οµοσπονδιακά κράτη εφαρµόζουν προς το παρόν ειδική προτεραιότητα όσον στα καρύδια πραγµατοποιείται έλεγχος για αφορά τον έλεγχο εισαγόµενων προϊόντων : µόλυνση από αφλατοξίνη στο κρατίδιο της Βιέννης και στα µανιτάρια Λευκορωσίας πραγµατοποιείται έλεγχος για ραδιενέργεια σε έναν εισαγωγέα στο κρατίδιο της Στυρίας. ∆εν αναφέρθηκε άλλη προτεραιότητα ελέγχου εισαγόµενων προϊόντων. Επιτόπου επισκέψεις στη Βιέννη αερολιµένας αγορά χονδρικής πώλησης στο ( + , ) στο και στο χερσαία σύνορα , χερσαία σύνορα µεταφορές µε φορτηγά ), µεταφορές µε φορτηγά Εργαστήρια Nickelsdorf ( + επέτρεψαν στην εισαγωγείς ) Spielfeld ( οµάδα αξιολόγησης της Επιτροπής να αποκτήσει λεπτοµερείς πληροφορίες σχετικά µε των τελωνειακών τους διάφορους ελέγχους περιλαµβανοµένης υπηρεσιών Ένα σηµαντικό µέρος της δειγµατοληψίας των εισαγόµενων τροφίµων. συνδέεται µε το σχέδιο για τον εντοπισµό καταλοίπων φυτοφαρµάκων σε φρούτα και στην περίπτωση εντοπισµού υψηλού επιπέδου Φαίνεται πως στον τοµέα αυτό λαχανικά. καταλοίπων φυτοφαρµάκων είναι περιορισµένες οι αρµοδιότητες για την κατάσχεση , µιας µελλοντικής αποστολής εµπορευµάτων της ίδιας προέλευσης από τις υπηρεσίες ελέγχου της συµµετοχής Graz ( , ),. Οι εισαγωγείς και οι επιχειρήσεις χονδρικού εµπορίου καθώς και άλλοι φορείς και εµπίπτει στην διακίνησης τροφίµων πρέπει να εφαρµόζουν ένα σύστηµα HACCP 50 αρµοδιότητα των υπεύθυνων για τον έλεγχο των τροφίµων αρχών η επιθεώρηση και η αξιολόγηση των αποτελεσµάτων µε βάση το καθήκον φροντίδας και τα συστήµατα ως φορέων διακίνησης Η υποχρέωση των εισαγωγέων τροφίµων γενικότερα , στα πλαίσια του καθήκοντος φροντίδας τους , Συµφωνήθηκε ότι σε κάθε ιδιαίτερα στις αρχές της περιόδου HACCP. τροφίµων φαίνεται πως δεν έχει σηµειώσει έως σήµερα µεγάλη πρόοδο περίπτωση οι εισαγωγείς θα έπαιρναν δείγµατα παραγωγής καθώς και στην περίπτωση νέων προµηθευτών και νέων τρίτων χωρών. για την εφαρµογή HACCP ,. ,. σχετικά µε ελέγχους συµµόρφωσης σε εισαγόµενα προϊόντα. Η συνεργασία µεταξύ των τελωνειακών υπηρεσιών και των αρµόδιων για τον έλεγχο των τροφίµων αρχών φαίνεται πως περιορίζεται συνήθως στους προαναφερόµενους υποχρεωτικούς ελέγχους στο σηµείο εισόδου Φαίνεται πως είναι σπάνιο µια υπόνοια σχετικά µε αποστολές τροφίµων να κοινοποιείται από τις τελωνειακές υπηρεσίες στις ΕΟΚ αρµόδιες για τον έλεγχο των τροφίµων αρχές όπως ορίζεται στον Κανονισµό ) Η οµάδα 339/93 αξιολόγησης της Επιτροπής κρίνει πως η πρόσβαση των αρµόδιων για τον έλεγχο των τροφίµων αρχών στο µηχανογραφηµένο σύστηµα των τελωνειακών υπηρεσιών για δηλώσεις θα βοηθήσει στην καλύτερη επιβολή του ελέγχου εισαγοµένων προϊόντων · επιπλέον η διαβίβαση των κοινοποιήσεων του Συστήµατος Έγκαιρης Προειδοποίησης για τα Τρόφιµα στις τελωνειακές υπηρεσίες θα ενισχύσει τους ελέγχους στις εισαγωγές. Οι τελωνειακές υπηρεσίες δήλωσαν ότι από το θα αποδίδουν ιδιαίτερη προσοχή στα τρόφιµα κατά την πραγµατοποίηση των ελέγχων εισαγωγών. 1999 ( ______________________ 51 ΕΚΘΕΣΗ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ∆ΕΥΤΕΡΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΟΥ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ∆Α ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΜΑ∆Α ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΩΝ ΤΡΟΦΙΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΜΑΡΤΙΟΥ 1999 15 - 19 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΑΠΟ ΤΟ 1. 1996 ΑΡΜΟ∆ΙΕΣ ΑΡΧΕΣ 1. 1 Τα ίδια Υγείας και ∆ηµόσιας Τάξης , 5 διατηρούν το µερίδιο αρµοδιοτήτων τους για τη νοµοθεσία και τον έλεγχο των τροφίµων συµπεριλαµβανοµένων των αντιπροσωπειών σε περιφερειακό και νοµαρχιακό επίπεδο υπουργεία Γεωργίας , Οικονοµικών Ανάπτυξης , ,. Έχει ξεκινήσει η λειτουργία συντονιστικών επιτροπών σε νοµαρχιακό επίπεδο συµµετοχή των διάφορων διοικήσεων και το συντονισµό των ελέγχων. µε τη µε συνεδριάσεις που αποσκοπούν στο σχεδιασµό ) ( Το Γενικό Χηµείο του Κράτους διαµόρφωσε πρόσφατα πλήρες πρόγραµµα πληροφορικής τεχνολογίας που συνδέει όλα τα εργαστήρια του δικτύου του , βελτιώνοντας το σχεδιασµό και την αποτελεσµατικότητα των ελέγχων. νόµος προς Μία ενδιαφέρουσα εξέλιξη είναι η δηµιουργία στο προσεχές µέλλον ψήφιση τον Ιούνιο υπό το 1999) υπουργείο Ανάπτυξης µε αρµοδιότητα µεταξύ άλλων τον έλεγχο των τροφίµων σε Αυτός ο φορέας αναµένεται να περιλαµβάνει διάφορα υπάρχοντα επίπεδο καταναλωτή. θα τµήµατα των αρµόδιων υπουργείων αλλά δεν θα έχει δικά του εργαστήρια χρησιµοποιεί εξωτερικά δηµόσια και ιδιωτικά εργαστήρια ενιαίου σώµατος για τον έλεγχο των τροφίµων ( ( , ). ΠΡΟΟ∆ΟΣ ΤΟΥ ΣΤΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ ΠΟΥ ΑΣΧΟΛΟΥΝΤΑΙ ΜΕ ΤΑ 1. 2 ΤΡΟΦΙΜΑ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ Ο∆ΗΓΟΥΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΛΗ ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ HACCP Η µη µεταφορά της οδηγίας παράγοντα καθυστέρησης όσον αφορά αυτό το θέµα αξιολόγηση για την πρόοδο της εφαρµογής του των υπουργείων Οικονοµικών και Γεωργίας έχει καταρτιστεί στο θέµα. ΕΟΚ έως την ηµέρα της επίσκεψης αποτέλεσε ∆εν µπόρεσε να δοθεί καµία Ωστόσο ελεγκτικό προσωπικό. HACCP. 93/43/ Ο αριθµός των οδηγών για την καλή υγειονοµική πρακτική που έχουν καταρτιστεί από τους βιοµηχανικούς επαγγελµατικούς κλάδους είναι ακόµα περιορισµένος. ΠΡΟΟ∆ΟΣ ΣΤΗ ∆ΙΑΠΙΣΤΕΥΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ 1. 3 Η τελική προθεσµία που έχει καθοριστεί για τη διαπίστευση εργαστηρίων δεν έχει λήξει. Ωστόσο έχει επιτευχθεί πρόοδος για τα εργαστήρια του υπουργείου Οικονοµικών µεταξύ των οποίων το εργαστήριο των Αθηνών δέχθηκε ήδη επίσκεψη πριν από ΓΧΚ ( τον επίσηµο έλεγχο από την υπηρεσία διαπιστεύσεων του Ηνωµένου Βασιλείου και το ), 52 εργαστήριο της Θεσσαλονίκης ολοκληρώνει διασφάλισης της ποιότητας. την τεκµηρίωση για το σύστηµα Το καθεστώς του ελληνικού φορέα διαπιστεύσεων πρέπει να καθοριστεί προκειµένου να κάνουν αίτηση για διαπίστευση τα εργαστήρια του υπουργείου Γεωργίας. ΕΛΕΓΧΟΙ ΤΩΝ ΕΙΣΑΓΩΓΩΝ 2. ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΠΙΣΗΜΩΝ ΑΡΧΩΝ 2. 1 Οι έλεγχοι των εισαγωγών στην Ελλάδα διεξάγονται κυρίως σε εξουσιοδοτηµένα σηµεία εισόδου και σε µικρότερο βαθµό στις εγκαταστάσεις των εισαγωγέων και στην αγορά. , ). του υπουργείου Γεωργίας και του Γενικού Χηµείου του Κράτους Ο έλεγχος στα σηµεία εισόδου είναι αποτέλεσµα συνεργασίας µεταξύ των τελωνειακών υπηρεσιών ) ( καθώς και του υπουργείου Υγείας σε µερικές περιπτώσεις για µικροβιολογικούς Το υπουργείο Γεωργίας πραγµατοποιεί ελέγχους σε ακατέργαστα και ελέγχους τυποποιηµένων επεξεργασµένα προϊόντα προϊόντων και τους φυτοϋγειονοµικούς ελέγχους Το ΓΧΚ πραγµατοποιεί ελέγχους σε επεξεργασµένα και ειδικότερα σε συσκευασµένα προϊόντα καθώς και ελέγχους για τον καθορισµό τελωνειακού δασµολογίου Ο εκτελωνισµός προϊόντος από τις τελωνειακές υπηρεσίες εξαρτάται από τη συµφωνία του υπουργείου Γεωργίας ή του ΓΧΚ ύστερα από τους ελέγχους. εκτός από τους ποιοτικούς ελέγχους ΓΧΚ ). ( (. , : οι οποίες Όλα τα προϊόντα υπόκεινται σε οπτική εξέταση από τις υπηρεσίες ελέγχου έχουν καθιερώσει προτεραιότητες αναλυτικού ελέγχου για συγκεκριµένα προϊόντα Η. προτεραιότητα του υπουργείου Γεωργίας είναι κατά πρώτο λόγο η ανίχνευση τις αραχίδες και τις σταφίδες στα φιστίκια τύπου Αιγίνης από το Ιράν µυκοτοξινών σύµφωνα κάθε προέλευσης γίνεται δειγµατοληψία για αφλατοξίνες σε ποσοστό µε την υπάρχουσα απόφαση της Επιτροπής 10 % ) για ωχρατοξίνη στον καφέ και πατουλίνη στο χυµό µήλου Η δειγµατοληψία για κατάλοιπα εντοµοκτόνων στα οπωροκηπευτικά καθώς και για ραδιενέργεια στα µανιτάρια από την Ανατολική Ευρώπη αποτελεί επίσης προτεραιότητα σε µικρότερο οι οποίες δεν έχουν Υπάρχουν οδηγίες για τη δειγµατοληψία των ξηρών καρπών βαθµό ακόµα ευθυγραµµιστεί µε τις µεθόδους που ισχύουν σε κοινοτικό επίπεδο Ωστόσο η. δειγµατοληψία µέσα από τα εµπορευµατοκιβώτια στα λιµάνια δεν επιτρέπει εύκολη πρόσβαση στο φορτίο και ένα επαρκώς αντιπροσωπευτικό δείγµα. ενώ το ποσοστό δειγµατοληψίας είναι 100 % (. , , Οι προτεραιότητες του ΓΧΚ καθορίζονται εν µέρει από τις πληροφορίες του Συστήµατος Γρήγορου Συναγερµού της ΕΕ που µεταδίδονται από το ΓΧΚ στα διάφορα υπουργεία πρόσθετες σε προϊόντα ψαριού ουσίες αλκοολούχα ποτά και υλικά σε επαφή µε τα τρόφιµα και περιλαµβάνουν βαρέα µέταλλα κάδµιο ) ( ) ( , ,. Το υπουργείο Υγείας διεξάγει ελέγχους ειδικότερα για σαλµονέλα σε τριµµένη καρύδα και δονάκιο της χολέρας ΕΛΕΓΧΟΙ ΠΟΥ ∆ΙΕΞΑΓΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΙΣΑΓΩΓΕΙΣ 2. 2 Οι έλεγχοι που διεξάγονται από τους ίδιους τους εισαγωγείς στο πλαίσιο της υποχρέωσής τους για την ασφάλεια των προϊόντων αποτελούν επίσης µέρος του ελέγχου Η έκταση αυτών των ελέγχων περιγράφηκε για την περίπτωση των εισαγωγών συγκεκριµένου εισαγωγέα αλλά θα ήταν θεµιτές περισσότερες πληροφορίες. 53 _________________________ 54