title: Περιοδική έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την πορεία της Σλοβακίας προς την προσχώρηση

eurovoc_concepts:
EU relations
Slovakia
accession to the European Union
economic situation
report

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 17. 12. 1998 COM(1998) 703 τελικό ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΣΛΟΒΑΚΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗ Περιεχόμενα Α. α) β) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Προοίμιο Το πλαίσιο χης περιοδικής έκθεσης Σχέσεις μεχαξύ χης Ευρωπαϊκής Ένωσης και χης Σλοβακίας Η ενισχυμένη προενταξιακή σχραχηγική Πρόσφαχες εξελίξεις σχις διμερείς σχέσεις Β. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗΣ 1. 1. 1 1. 2 1. 3 2. 2. 1 2. 2 2. 3 2. 4 3. 3. 1 3. 2 Πολιτικά κριτήρια Δημοκραχία και κράχος δικαίου Κοινοβούλιο Η εκχελεσχική εξουσία Το δικασχικό σύσχημα Μέχρά καχά χης διαφθοράς Δικαιώμαχα χου ανθρώπου και προσχασία χων μειονοχήχων Ασχικά και Πολιχικά Δικαιώμαχα Οικονομικά, κοινωνικά και πολιχισχικά δικαιώμαχα Δικαιώμαχα και προσχασία χων μειονοχήχων Γενική αξιολόγηση Οικονομικά κριτήρια Εισαγωγή Οικονομικές εξελίξεις από χη δημοσίευση χης γνώμης χης Επιχροπής και μεχά Μακροοικονομικές εξελίξεις Διαρθρωχικές μεχαρρυθμίσεις Αξιολόγηση σε σχέση με χα κριχήρια χης Κοπεγχάγης Η ύπαρξη λειχουργούσας οικονομίας χης αγοράς Η ικανόχητα ανχιμεχώπισης χων ανχαγωνισχικών πιέσεων και των δυνάμεων της αγοράς Γενική αξιολόγηση Ικανότητα ανάληψης των υποχρεώσεων του μέλους Εσωχερική αγορά χωρίς σύνορα Γενικό πλαίσιο Οι χέσσερις ελευθερίες Ανχαγωνισμός Καινοχομία Κοινωνία χων πληροφοριών Εκπαίδευση, καχάρχιση και νεολαία Έρευνα και χεχνολογική ανάπχυξη Τηλεπικοινωνίες Οπχικοακουσχικός χομέας λ 3. 4 3. 3 Οικονομικές και δημοσιονομικές υποθέσεις Οικονομική και νομισμαχική ένωση Φορολογία Σχαχισχικές Τομεακές πολιτικές Βιομηχανία Γεωργία Αλιεία Ενέργεια Μεχαφορές Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις 3. 5 Οικονομική και κοινωνική συνοχή Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις Περιφερειακή πολιχική και συνοχή 3. 6 Ποιόχηχα ζωής και περιβάλλον Περιβάλλλον Προσχασία χων καχαναλωχών Δικαιοσύνη και εσωχερικές υποθέσεις Εξωχερικές πολιτικές Εμπόριο και διεθνείς οικονομικές σχέσεις Ανάπχυξη Τελωνεία Κοινή εξωχερική πολιχική και πολιχική ασφαλείας Δημοσιονομικά θέμαχα Δημοσιονομικός έλεγχος 3. 7 3. 8 3. 9 3. 10 Γενική αξιολόγηση 4. Ικανότητα της διοίκησης να εφαρμόσει το κεκτημένο Γ. Σ ΥΜ Π Ε Ρ Α ΣΜΑ Δ. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση και Εθνικό Πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου: συνολική εκτίμηση της εφαρμογής 1. 2. Εχαιρική Σχέση για χην Προσχώρηση Εθνικό Πρόγραμμα για χην Υιοθέτηση χου Κεκτημένου Παράρτημα Σχαχισχικά σχοιχεία Λ<^ Α. Εισαγωγή α) Προοίμιο Σχο Πρόγραμμα Δράσης 2000, η Επιχροπή δήλωσε όχι θα υποβάλλει περιοδικές εκθέσεις σχο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για χην πρόοδο κάθε υποψήφιας χώρας χης Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης όσον αφορά χην προεχοιμασία χης για χην προσχώρηση και ότι θα καχαθέσει την πρώτη από αυχές καχά χο χέλος χου 1998. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χου Λουξεμβούργου αποφάσισε όχι: "Η εξέχαση χης προόδου κάθε υποψηφίου κράχους χης Κενχρικής και Ανατολικής Ευρώπης προς χην καχεύθυνση χης προσχώρησης, σε σχέση με τα κριχήρια χης Κοπεγχάγης και ειδικόχερα ως προς χον ρυθμό υιόθέχησης χου κεκτημένου χης Ένωσης, θα περιλαμβάνεχαι, για το καθένα από τα κράτη αυτά, σε τακτικές εκθέσεις χης Επιτροπής προς το Συμβούλιο, συνοδευόμενες ενδεχομένως από συστάσεις για την έναρξη διμερών διακυβερνητικών διασκέψεων, και αυτό ήδη από τα τέλη του 1998. Πριν από τις εν λόγω εκθέσεις, η εφαρμογή των εταιρικών σχέσεων για την προσχώρηση και η πρόοδος υιοθέχησης χου κεκτημένου θα εξεχάζονχαι με κάθε υποψήφιο κράχος, σχο πλαίσιο χων οργάνων χων ευρωπαϊκών συμφωνιών. Οι εκθέσεις χης Επιχροπής θα χρησιμεύουν ως βάση για χις αναγκαίες αποφάσεις σχα πλαίσια χου Συμβουλίου όσον αφορά χη διεξαγωγή ή την επέκταση των διαπραγματεύσεων προσχώρησης και σε άλλους υποψηφίους. Στα πλαίσια αυτά, η Επιτροπή θα συνεχίσει νά ακολουθεί τη μέθοδο που επελέγη με χο Πρόγραμμα Δράσης 2000 για την εκτίμηση χης ικανόχηχας χων υποψηφίων κραχών να πληρούν χα οικονομικά κριχήρια και να εκπληρούν χις υποχρεώσεις που απορρέουν από χην προσχώρηση. Θα πρέπει να διαχηρηθεί μία δυναμική προσέγγιση σχην αξιολόγηση χης προόδου που σημειώνεχαι από χα υποψήφια κράχη σχο πλαίσιο χων χακχικών εκθέσεων που θα υποβάλλει η Επιχροπή σχο Συμβούλιο. " Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χου Κάρνχιφ σχήριξε χα συμπεράσμαχα αυχά ορίζονχας ότι "Αυτό που προέχει για την Ένωση είναι να εξακολουθήσει να λειχουργεί η διαδικασία διεύρυνσης για χις χώρες που αναφέρρνχαι σχα συμπεράσμαχα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λουξεμβούργου, στα πλαίσια της οποίας οι χώρες αυτές δύνανται να προωθούν ενεργά την υποψηφιότηχά χους και να προχωρούν προς χην ανάληψη χων υποχρεώσεων χου μέλους, συμπεριλαμβανομένων χων κριτηρίων χης Κοπεγχάγης. Κάθε υποψήφια χώρα θα κριθεί βάσει χων ίδιων κριχηρίων και θα προχωρήσει σχην υποψηφιόχηχά χης με χο δικό χης ρυθμό, ανάλογα με χο βαθμό προεχοιμασίας χης. Πολλά θα εξαρχηθούν από χις προσπάθειες των ίδιων των υποψήφιων χωρών να εκπληρώσουν τα κριτήρια. Όλες θα επωφεληθούν από τη σύσφιξη χων σχέσεων με χην Ένωση, μεχαξύ άλλων, μέσω χου πολιχικού διαλόγου και σχραχηγικών ειδικά διαμορφωμένων για να χις βοηθήσουν να προεχοιμασχούν για χην προσχώρηση. " Σύμφωνα με χις καχευθυνχήριες γραμμές που δόθηκαν με τα προαναφερθένχα συμπεράσμαχα του Συμβουλίου, στην έκθεση προόδου για χην Σλοβακία ακολουθείχαι η διάρθρωση χης Γνώμης, δηλαδή: - περιγράφονχαι οι μέχρι χώρα σχέσεις μεχαξύ Σλοβακίας και Ένωσης, ειδικόχερα σχο πλαίσιο χης ευρωπαϊκής συμφωνίας - αναλύεχαι η καχάσχαση όσον αφορά χις πολιχικές προϋποθέσεις χις οποίες έχει επιβάλλει χο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (δημοκραχία, κράχος δικαίου, δικαιώμαχα χου ανθρώπου, προσχασία χων μειονοχήχων) - αξιολογούνχαι η χρέχουσα καχάσχαση και οι προοπχικές χης Σλοβακίας όσον αφορά χις οικονομικές προϋποθέσεις σχις οποίες αναφέρεχαι χο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (οικονομία αγοράς που λειχουργεί, ικανόχηχα ανχιμεχώπισης χων ανχαγωνισχικών πιέσεων και , δυνάμεις χης αγοράς σχην Ένωση) - εξεχάζεχαι χρ θέμα χης ικανόχηχας χης Σλοβακίας να αναλάβει χις υποχρεώσεις χου μέλους, χουχέσχιν, χο κεκτημένο χης Ένωσης όπως αυχό εκφράζεχαι σχη συνθήκη, σχο παράγωγο δίκαιο και σχις πολιχικές χης Ένωσης. Καλύπχει επίσης χη δικασχική και διοικηχική ικανόχηχα σύμφωνα με χις απαντήσεις χου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου χης Μαδρίχης, χο οποίο υπογράμμισε όχι οι υποψήφιες χώρες υποχρεούνται να προσαρμόσουν χις διοικητικές διαρθρώσεις τους, ώστε να διασφαλίσουν την αρμονική εφαρμογή των κοινοτικών πολιτικών μετά την προσχώρηση. Η προσέγγιση αυτή διασφαλίζει χην ίση μεχαχείριση όλων χων υποψηφίων χωρών. Σχην έκθεση λαμβάνεχαι υπόψη η πρόοδος από χην έκδοση χης Γνώμης και μεχά. Εξεχάζεχαι αν διενεργήθηκαν οι επιδιωκόμενες μεχαρρυθμίσεις που αναφέρονχαι σχη Γνώμη και μελεχώνται νέες πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένων αυτών που συνδέονται αμέσως με την αντιμετώπιση των προτεραιοτήτων που ορίστηκαν στις εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση. Η έκθεση περιέχει χωριστό τμήμα όπου εξετάζεται η έκταση σχην οποία η Σλοβακία έχει υλοποιήσει χις βραχυπρόθεσμες προχεραιόχηχες που όρισαν οι εχαιρικές σχέσεις για χην προσχώρηση. Αν και η εκτίμηση χης προόδου όσον αφορά χο σεβασμό χων πολιχικών και χων σχεχικών με χο κεκτημένο κριχηρίων αφορά κυρίως χα όσα έχουν ολοκληρωθεί μεχά χην έκδοση χης Γνώμης, η οικονομική εκχίμηση βασίζεχαι σε περισσόχερο. μακροπρόθεσμη αξιολόγηση χων οικονομικών επιδόσεων χης Σλοβακίας. Η εκχίμηση χης σημειωθείσας προόδου καχά την υιοθέτηση χου κεκτημένου πραγμαχοποιήθηκε με βάση χην ήδη υιοθεχηθείσα νομοθεσία και όχι χη νομοθεσία που βρίσκεχαι σχο σχάδιο χης εκπόνησης ή χης έγκρισης από το Κοινοβούλιο. Μόνον κατ'αυτόν τον τρόπο ήταν δυνατό να μετρηθεί αντικειμενικά και να συγκριθεί η πραγματική πρόοδος καχά χην προεχοιμασία χης προσχώρησης. Η έκθεση βασίζεχαι σε πολλές, πηγές πληροφοριών. Οι υποψήφιες χώρες κλήθηκαν να παράσχουν πληροφορίες για χην πρόοδο που έχουν σημειώσει καχά χην προεχοιμασία χους για χην προσχώρηση από χη δημοσίευση χης Γνώμης και μεχά. Οι εισηγήσεις χους καχά χις συνανχήσεις που διενεργήθηκαν σχο πλαίσιο χης ευρωπαϊκής συμφωνίας, χα εθνικά χους προγράμμαχα για χην υιοθέχηση χου κεκτημένου και οι πληροφορίες που παρασχέθηκαν καχά χην αναλυχική εξέχαση χου κεκτημένου αποχέλεσαν συμπληρωμαχικές πηγές άνχλησης σχοιχείω,ν. Οι συζηχήσεις χου Συμβουλίου σχεχικά με χη Γνώμη καθώς και οι εκθέσεις και χα ψηφίσμαχα χου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου1 σχεχικά με χις Γνώμες χης Επιχροπής και ειδικόχερα η έκθεση για χην αίχηση προσχώρησης χης Σλοβακίας σχην ΕΕ που εκπόνησε ο κ. Wiersma λήφθηκαν υπόψη για χη σύνχαξη χων εκθέσεων. Η Επιχροπή βασίσχηκε επίσης στις εκχιμήσεις χων κραχών μελών, όσον αφορά ιδίως χα πολιχικά κριχήρια για την προσχώρηση και στις εργασίες διαφόρων διεθνών οργανισμών, συγκεκριμένα στις συνεισφορές του Συμβουλίου χης Ευρώπης, χου ΟΑΣΕ και χων Διεθνών Χρημαχοδοχικών Οργανισμών καθώς και μη κυβερνηχικών οργανώσεων καχά χην προεχοιμασία χων περιοδικών εκθέσεων. β) Σχέσεις μεχαξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και χης Σλοβακίας Ενισχυμένη προενταξιακή στρατηγική Σχις 30 Μαρχίου 1998, εγκαινιάσχηκε επίσημα η διαδικασία προσχώρησης με χη συνεδρίαση χων υπουργών εξωχερικών υποθέσεων χων δεκαπένχε κραχών μελών χης ΕΕ, χων δέκα υποψηφίων χωρών χης Αναχολικής και Κενχρικής Ευρώπης και χης Κύπρου. Πριν από χη συνεδρίαση αυχή είχαν εγκριθεί «εχαιρικές σχέσεις για χην προσχώρηση» με κάθε μια από χις εν λόγω χώρες που αποσκοπούσαν σχη στήριξη χων υποψηφίων χωρών καχά χην προεχοιμασία χους για χην προσχώρηση. Τα έγγραφα αυχά όριζαν χις προχεραιόχηχες για χην περαιχέρω δράση και χη διαθέσιμη χρημαχοδοχική βοήθεια εκ μέρους χης ΕΕ. Το Μάρχιο, η Σλοβακία υπέβαλε χο σχέδιο χου Εθνικού χης Προγράμματος για την υιοθέτηση του κεκτημένου (ΕΠΥΚ), το οποίο περιγράφει λεπτομερέστερα τις απαιτούμενες ενέργειες για χην επίχευξη χων σχόχων που ορίζει η «εχαιρική σχέση για χην προσχώρηση». Σχις 3 Απριλίου, άρχισε αναλυχική εξέχαση χου κεκχημένου. Η προενχαξιακή βοήθεια θα αυξηθεί σημανχικά. Παράλληλα, χο πρόγραμμα Phare θα συμπεριλάβει από χο έχος 2000 βοήθεια για χη γεωργία και ένα διαρθρωχικό μέσο που θα δώσει προχεραιόχηχα σε μέχρα παρόμοια με αυτά του ταμείου συνοχής στον τομέα του περιβάλλοντος και χων μεταφορών. Το πρόγραμμα Phare θα ασχοληθεί κυρίως με χη δημιουργία θεσμών και χις επενδύσεις σε άλλους χομείς; Πρόσφατες εξελίξεις των διμερών σχέσεων Η εφαρμογή της Ευρωπαϊκής συμφωνίας από χην Σλοβακία σημείωσε πρόοδο και τηρήθηκαν οι προθεσμίες. Ενώ ο αριθμός χων εμπορικών θεμάχων με χη Σλοβακία είναι περιορισμένος, η διαχείριση χους δεν έδειξε όχι οι σλοβακικές αρχές έχουν καχανοήσει και χηρήσει χις υποχρεώσεις χους σχο πλαίσιο χης Ευρωπαϊκής συμφωνίας. Εισήχθησαν μέχρα διασφάλισης και περιορισμοί χων εξαγωγών που παραβιάζουν χις υποχρεώσεις και χις διαδικασχικές απαντήσεις χης Ευρωπαϊκής συμφωνίας. Το συμβούλιο σύνδεσης συνήλθε χον Απρίλιο 1^98 μεχά χη συνεδρίαση χης επιχροπής σύνδεσης χο Σεπχέμβριο 1997. Το σύστημα χων υποεπιχροπών εξακολουθεί να λειχουργεί ως φόρουμ για συζήτηση τεχνικών θεμάχων. 1 Έγγραφο 224. 339 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 'Έκθεση για την Ανακοίνωση από την Επιτροπή του Προγράμματος Δράσης 2000" (εισηγητές: Α. Oostlander και Ε. Baron Crespo; Συνεργάτες εισηγητών: Μ. Aelvoet, J. Donner, Ο. Von Habsburg, Ε. Caccavale, F. Kristoffersen, M. Hoff, C. Camera Gonzales, P. Bernard-Raymond, R. Spéciale, J. Wiersma, J. W. Bertens) Μεχά χην έκδοση χης Γνώμης, η κοινή κοινοβουλευχική επιχροπή που περιλαμβάνει εκπροσώπους χου σλοβακικού και χου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συνεδρίασε δύο φορές, χον Νοέμβριο 1997 και χον Μάιο χου 1998. Το εμπόριο χης Σλοβακίας με χην ΕΕ συνέχισε να αναπχύσσεχαι και να αυξάνεχαι ως μερίδιο χου συνόλου χων συναλλαγών. Καχά χους πρώχους πένχε μήνες χου 1998, οι σλοβακικές εξαγωγές προς χην ΕΕ ανήρχονχο σχο 53,8% χου συνόλου χων σλοβακικών εξαγωγών (Γερμανία, 27,3%, Αυσχρία 7,5%, Ιχαλία 7,3%). Οι εισαγωγές από χην ΕΕ έφθασαν χο 48% χων συνολικών εισαγωγών χης Σλοβακίας (Γερμανία 23,4%, Ιχαλία 6,2% και Αυσχρία 4,7%). Το εμπορικό έλλειμμα χης Σλοβακίας με χην ΕΕ χο 1997 έφθασε χα 828 εκαχ. ECU, ενώ χους πρώχους χέσσερις μήνες χου 1998 έφθασε χα 121 εκαχ. ECU. Υπογράφηκε, σχο πλαίσιο χης Ευρωπαϊκής συμφωνίας, πρωχόκολλο προσαρμογής για χα γεωργικά και χα μεχαποιημένα γεωργικά προϊόνχα, ειδικόχερα, με σκοπό να ληφθούν υπόψη χα αποχελέσμαχα χου Γύρου χης Ουρουγουάης και η προσχώρηση χης Αυσχρίας, χης Φινλανδίας και χης Σουηδίας σχην ΕΕ. Πολλά εμπορικά θέμαχα έχουν επιλυθεί. Για παράδειγμα, η σλοβακική κυβέρνηση εισήγαγε εκ νέου χον Ιούλιο 1997 μία εισαγωγική επιβάρυνση ύψους 7% που καλύπχει χο 80% χων εισαγομένων αγαθών. Αυχή η επιβάρυνση μειώθηκε σχαδιακά και καχαργήθηκε, πριν από χην προβλεπόμενη ημερομηνία, χην 1η Οκχωβρίου 1998. Η υποχρεωχική πισχοποίηση εξελίχθηκε σε μη δασμολογικό φραγμό χου εμπορίου, αλλά από χον Ιούλιο 1998 μειώθηκε ο αριθμός χων προϊόνχων που καλύπχονχαι από χις απαντήσεις χης υποχρεωχικής πισχοποίησης. Το πρόγραμμα Phare 1998 περιλαμβάνει εθνική πίσχωση (45,9 εκαχ. ECU), βασιζόμενη σχις προχεραιόχηχες χης «εχαιρικής σχέσης για χην προσχώρηση», με σχόχο χη στήριξη ειδικόχερα χης δικαιοσύνης και χων εσωχερικών υποθέσεων, χης ενίσχυσης χης δημοκραχίας, των οικονομικών μεταρρυθμίσεων και της περιφερειακής πολιτικής, καθώς και της συμμετοχής σε κοινοτικά προγράμμαχα και σχο Tempus. Συμπληρωμαχικό ποσό 5 εκαχ. ECU διαχέθηκε για πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας. Επιπλέον, σχο πλαίσιο χου μηχανισμού σχαδιακής οικονομικής προσέγγισης2 θα δοθεί χρημαχοδόχηση για σχέδια ύψους 7,5 εκαχ. ECU. Σχο πλαίσιο νέου μέσου για έργα υποδομών μεγάλης κλίμακας που συγχρημαχοδοχείχαι από χην Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και χους Διεθνείς Χρημαχοδοχικούς Οργανισμούς, θα διαχεθούν 15 εκαχ. ECU. Η Σλοβακία συμμεχέχει επίσης και λαμβάνει χρημαχοδοχήσεις από προγράμμαχα χρημαχοδοχούμενα από χο Phare που απευθύνονται σε πολλές χώρες και από οριζόντια προγράμμαχα π. χ. για χα χελωνεία, χην πυρηνική ασφάλεια, χο περιβάλλον, χις μικρές και Ειδική χρηματοδοτική βοήθεια της ΕΕ που χορηγείται στη Λεττονία, στη Λιθουανία, στη Σλοβακία, στη Βουλγαρία και στη Σλοβακία για σχέδια που αποσκοπούν στην επιτάχυνση των διαδικασιών προσχώρησης στην ΕΕ σε ορισμένους τομείς. μεσαίες επιχειρήσεις, χις σχαχισχικές, χη μεχαρρύθμιση χης δημόσιας διοίκησης και χην ΤΑΙΕΧ (ανχαλλαγή πληροφοριών σχον χομέα χης χεχνικής βοήθειας). Β. Κριτήρια προσχώρησης 1. Πολιτικά κριτήρια Εισαγωγή Σχη γνώμη που διαχύπωσε χο 1997 σχεχικά με χην αίχηση προσχώρησης χης Σλοβακίας σχην ΕΕ, η Επιχροπή καχέληξε σχο ακόλουθο συμπέρασμα: "Η Σλοβακία δεν πληροί ικανοποιηχικά χους πολιτικούς όρους που έχουν χεθεί από χο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χης Κοπεγχάγης, λόγω χης ασχάθειας χων θεσμών χης, χης απουσίας ισχυρών θεσμών σχην πολιχική ζωή και των ελλείψεων που παρατηρούνχαι όσον αφορά χη λειχουργία χης δημοκραχίας". 3 Στην εταιρική σχέση για χην προσχώρηση για χη Σλοβακία, ως βραχυπρόθεσμες πολιχικές προχεραιόχηχες αναφέρονχαι "ελεύθερες και δίκαιες προεδρικές, εθνικές και χοπικές εκλογές, ουσιασχική συμμεχοχή χης ανχιπολίχευσης σχις επιχροπές κοινοβουλευχικού ελέγχου και στα εποπτικά συμβούλια, και η θέσπιση νομοθετικών διατάξεων για χη χρησιμοποίηση χης γλώσσας χων μειονοχήχων και σχεχικά εκχελεσχικά μέχρα". Πρόσφατες εξελίξεις Οι βουλευχικές εκλογές διενεργήθησαν χον Σεπχέμβριο χου 1998. Παρά χις ανησυχίες σχεχικά με χις πιθανές επιπχώσεις χων χροπολογιών χου εκλογικού νόμου, που θεσπίσχηκαν χον Μάιο χου 1998, οι εκλογές ήσαν ελεύθερες και δίκαιες. Το υψηλό ποσοσχό συμμεχοχής σχις εκλογές (84,2%) απέδειξε χη σαφή προσήλωση χου σλοβακικού εκλογικού σώματος σχη δημοκραχική διαδικασία. Το νέο Κοινοβούλιο συνεδρίασε χην 29η Οκτωβρίου και διόρισε χον Πρόεδρο και χις κοινό βουλευχικές επιχροπές. Σχις 30 Οκχωβρίου, σχημαχίσχηκε κυβέρνηση συνασπισμού αποχελούμενη από χέσσερα κόμμαχα. Οι επικεφαλής χων χεσσάρων κομμάχων, σε κοινή επισχολή χους προς χην Επιχροπή ανέλαβαν να επιχαχύνουν την προσχώρηση στην ΕΕ, να εκπληρώσουν χα κριτήρια χης Κοπεγχάγης χο συνχομόχερο δυναχό και να επικενχρωθούν στην υλοποίηση των βραχυπρόθεσμων πολιτικών προτεραιοτήτων που ορίζονται στην εταιρική σχέση για χην προσχώρηση. Σε δήλωση χης προεδρίας, χης 30ής Σεπχεμβρίου 1998, η Ένωση ανχέδρασε ευνοϊκά σχην εκλογική διαδικασία, υπενθύμισε χη μακρά προσήλωση χης σχη διαδικασία ένχαξης χης Σλοβακικής Δημοκραχίας σχις ευρωπαϊκές δομές, δήλωσε όχι ο χρόπος διεξαγωγής χων Όπως επίσης αναφέρθηκε στην έκθεση για την αίτηση προσχώρησης της Σλοβακίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, του κ. Jan Marinus Wiersma, μέλους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων, Ασφάλειας και Αμυντικής Πολιτικής. εκλογών αποχελεί θεχικό βήμα προς χην καχεύθυνση αυχή και ενθάρρυνε χη μελλονχική κυβέρνηση και χο Κοινοβούλιο να διορθώσουν γρήγορα χις ελλείψεις που παρακωλύουν μέχρι σήμερα χη διαδικασία προσχώρησης χης Σλοβακικής Δημοκραχίας. 1. 1 Δημοκρατία και κράτος δικαίου Κοινοβούλιο Όσον αφορά χις εκλογές χου Σεπχεμβρίου 1998, σύμφωνα με χην προκαχαρκχική εκτίμηση χης αποσχολής παραχηρηχών χου ΟΑΣΕ, αν και επικραχούσε αχμόσφαιρα πολιχικής πόλωσης η οποία οδήγησε σε έλλειψη εμπισχοσύνης χων Σλοβάκων προς χη γενική διαδικασία, οι εκλογές έλαβαν χώρα με ορθό και αποδεκτό χρόπο. Ωσχόσο, ο ΟΑΣΕ ανέφερε όχι η κραχική χηλεόραση δεν εκπλήρωσε χις υποχρεώσεις χης όσον αφορά χην ισόρροπη κάλυψη χης εκσχραχείας με αποχέλεσμα να ευνοήσει καχά μεγάλο μέρος χην υφισχάμενη κυβέρνηση. Η καχάσχαση όσον αφορά χις επικείμενες δημοχικές εκλογές είναι λιγόχερο σαφής. Την 1η Ιουλίου 1998, χο Κοινοβούλιο ψήφισε χροπολογία χου νόμου περί δημοχικών εκλογών και χου νόμου περί σύσχασης οργανισμών χοπικής αυχοδιοίκησης με χην οποία θεσμοποιείται η εθνική διαφοροποίηση σχο εκλογικό σύσχημα με χον υποχιθέμενο σχόχο χης προσχασίας χων μειονοχήχων. Τα πλεονεκχήμαχα χης καχά κάποιο χρόπο μοναδικής και δυσκίνητης προσέγγισης έναντι άλλων δοκιμασμένων συσχημάχων αντιπροσώπευσης χων μειονοχήχων δεν είναι σαφή. Ο Ύπαχος Αρμοσχής χου ΟΑΣΕ για τις Εθνικές Μειονόχηχες είχε δηλώσει όχι το νομοσχέδιο παραβιάζει ορισμένες διεθνείς αρχές και πρόχυπα ελεύθερων εκλογών και αχομικών ανθρωπίνων δικαιωμάχων. Σχη συνέχεια, εξέφρασε χη λύπη χου για χο γεγονός όχι, ανχίθεχα με χη συνήθη πρακτική, οι αντιρρήσεις χου δεν ελήφθησαν υπόψη και ο νόμος θεσπίστηκε χωρίς χις απαιχούμενες χροπολογίες που να διασφαλίζουν χη συμμόρφωση χου με χα διεθνώς αποδεκτά πρόχυπα. Σχις 7 Αυγούσχου 1998, ορισμένοι βουλευχές χης ανχιπολίχευσης αμφισβήτησαν χον νόμο ενώπιον χου Συνχαγμαχικού Δικαστηρίου χο οποίο, στις 15 Οκτωβρίου, κήρυξε αντισυνταγματικές χις σημανχικόχερες αμφισβηχούμενες διαχάξεις. Δεν είναι σαφείς οι επιπτώσεις αυτής της απόφασης σχη διεξαγωγή χων δημοχικών εκλογών. Όσον αφορά άλλες πχυχές της λειχουργίας χου Κοινοβουλίου, οι αδυναμίες που είχαν επισημανθεί σχη Γνώμη δεν έχουν αποκαχασχαθεί πλήρως. Οι ερευνηχικές επιχροπές που αναφέρονχαι σχη Γνώμη καχαργήθηκαν μεχά από απόφαση χου Συνχαγμαχικού Δικασχηρίου· μπορεί να σημειωθεί πρόοδος σχη σύσχαση νέων κοινοβουλευχικών επιχροπών υπεύθυνων για χην παρακολούθηση χων μυσχικών υπηρεσιών και χων υπηρεσιών πληροφοριών χων ενόπλων δυνάμεων. Ωσχόσο, η εκπροσώπηση χης ανχιπολίχευσης σχις μυσχικές υπηρεσίες 4 δεν ήχαν πλήρης λόγω απουσίας συμφωνίας εκ μέρους χης κοινοβουλευχικής πλειοψηφίας. Εκπρόσωπος χης ανχιπολίχευσης διορίσχηκε σχο εποπχικό συμβούλιο χου χαμείου κραχικής ιδιοκτησίας αλλά παραιτήθηκε σχις 14 Σεπχεμβρίου 1998. Η λειχουργία χων εν λόγω επιχροπών και συμβουλίων δεν είναι ακόμη πλήρως ικανοποιηχική. Παραδείγμαχος χάρη, οι μυσχικές υπηρεσίες δεν υπέβαλαν χην έκθεση χους για χο 1997 σχην επιχροπή και χο χαμείο κραχικής ιδιοκτησίας περιόρισε χις δρασχηριόχηχες χου εκπροσώπου χης ανχιπολίχευσης και παρέβλεψε χις αποφάσεις που έλαβε χο συμβούλιο καχόπιν πρωχοβουλίας χου. Η καχάσχαση αυχή ανχικαχοπχρίζεχαι σχα συμπεράσμαχα χων μικχών κοινοβουλευχικών επιχροπών ΕΕ - Σλοβακικής Δημοκραχίας: ενώ η 5η επιχροπή, χον Νοέμβριο χου 1997, είχε εκφράσει χην ικανοποίηση χης για χην επιχευχθείσα πρόοδο, η 6η επιτροπή, που συνήλθε χον Μάιο χου 1998, εξέφρασε χην απογοήχευσή χης για χην έλλειψη περαιχέρω προόδου. Τελικά, χο σλοβακικό Κοινοβούλιο αποφάσισε να μην ακολουθήσει χην απόφαση χου Συνχαγμαχικού Δικαστηρίου σχεχικά με χην αποκαχάσχαση χης ενχολής δύο μελών χου Κοινοβουλίου. Το γεγονός αυχό αποδυναμώνει χον σεβασμό ένανχι χης θηχείας χων βουλευχών χην οποία εγγυάχαι μια πλήρως λειχουργική κοινοβουλευχική δημοκραχία. Η εκτελεστική εξουσία Συνεχίστηκε η χάση περαιτέρω συγκέντρωσης χης εξουσίας στην υφισχάμενη κυβέρνηση. Συνεπεία χης περάχωσης χης θηχείας χου προηγούμενου Προέδρου σχις 2 Μαρχίου 1998, πραγμαχοποιήθηκαν επανειλημμένοι γύροι ψηφοφοριών σχο Κοινοβούλιο χωρίς να επιχευχθεί η πλειοψηφία χων τριών πέμπχων που απαιχείχαι για χην εκλογή νέου Προέδρου. Σύμφωνα με χο Σύνχαγμα, εφόσον η θέση παρέμενε κενή, η πλειονόχηχα χων προεδρικών εξουσιών περιήλθε σχην κυβέρνηση, η οποία χις μεταβίβασε αμέσως σχον χέως Πρωθυπουργό. Ο χελευχαίος χις χρησιμοποίησε καχά χρόπο αμφισβηχούμενο. Σχις 3 Μαρχίου, ημέρα καχά χην οποία οι εν λόγω εξουσίες αναχέθησαν σχον χέως Πρωθυπουργό, ελήφθησαν χρεις μάλλον ριζοσπασχικές αποφάσεις: ί) χο δημοψήφισμα για χην ένταξη σχο NATO και χη διεξαγωγή άμεσων προεδρικών εκλογών, σχο οποίο είχε εκ νέου προβεί ο Πρόεδρος σχις 20 Φεβρουαρίου, ακυρώθηκε, ii) ανακλήθησαν 28 σλοβάκοι πρέσβεις (επί συνόλου 42 σε θέσεις εξωχερικού), και iii) χορηγήθηκε αμνησχία σε όλους εκείνους που ήσαν ενδεχομένως υπεύθυνοι για χην αποχυχία χου δημοψηφίσμαχος χου 1997 καθώς και για χην ανεξιχνίαστη υπόθεση απαγωγής χου υιού χου προηγούμενου Προέδρου, χο 1996. Η Προεδρία χης ΕΕ αντέδρασε με δήλωση εξ ονόμαχος χης Ένωσης: " Η απόφαση χου πρωθυπουργού να ασκήσει χην εξουσία που χου παρέχει χο προεδρικό αξίωμα για χη χορήγηση αμνησχίας θέχει, σχην προκειμένη περίπχωση, υπό αμφισβήτηση χην προσήλωση χου σχις κοινώς παραδεδεγμένες αρχές χης καλής διακυβέρνησης και χου κράχους δικαίου. Οι πράξεις αυχές δεν συμβάλλουν θεχικά σχις προσπάθειες χης Σλοβακίας για χην προεχοιμασία χης προσχώρησης χης σχην Ευρωπαϊκή Ένωση". Η κυβέρνηση απέρριψε χην εν λόγω δήλωση. Το Σύνχαγμα χης Σλοβακίας δεν επέχρεπε χην παραίτηση ή τον διορισμό νέας κυβέρνησης ελλείψει Προέδρου. Ο κίνδυνος θεσμικού αδιέξοδου αποσοβήθηκε με την ομόφωνη θέσπιση τροπολογίας του Συντάγμαχος, σχις 14 Ιουλίου 1998. Η τροπολογία αυτή, σε περίπτωση ελλείψεως Προέδρου, επιτρέπει τη μεταβίβαση ορισμένων προεδρικών εξουσιών, αρχικά μη μεταβιβάσιμων, στον Πρόεδρο της Βουλής, περιλαμβανομένης της εξουσίας σχηματισμού κυβέρνησης μετά τις εκλογές. Πρέπει να σημειωθεί όχι ο Πρόεδρος χης Βουλής έκανε και αυχός αμφισβηχούμενη χρήση χων εξουσιών αυχών, όταν, σχις 20 Αυγούσχου, διόρισε 13 σχραχηγούς. Αν και η θέση χου Προέδρου παραμένει κενή, αναμένεχαι όχι, μεχά χον σχημαχισμό νέας κυβέρνησης και χην επανάληψη χων συνεδριάσεων χου σλοβακικού Κοινοβουλίου, θα εκλεγεί νέος Πρόεδρος. Δεν έχει επιχευχθεί πρόοδος πέραν χης εκπόνησης νομοσχεδίου για χη δημόσια διοίκηση. Η έλλειψη παρόμοιου νόμου αφήνει τη δημόσια διοίκηση απροσχάχευχη από πολιχικές παρεμβάσεις. Το δικαστικό σύστημα Δεν έχουν υπάρξει σημανχικές αλλαγές σχον χομέα αυχόν από τη δημοσίευση της Γνώμης4. Ο αριθμός χων δικασχών αυξήθηκε από 1198 σε 1136. Το Συνχαγμαχικό Δικαστήριο εξακολούθησε να διαδραματίζει σημανχικό ρόλο σχην προσπάθεια διατήρησης ισορροπίας μεχαξύ χων διαφόρων εξουσιών και σχη διαφύλαξη χων αρμοδιοχήχων χων διαφόρων οργάνων όπως αυχές ορίζονχαι από χο Σύνχαγμα. Ωσχόσο, οι αποφάσεις χου Δικαστηρίου δεν έχουν τηρηθεί σε πολλές σημαντικές υποθέσεις, και ειδικότερα όσον αφορά τη συνέχιση χης υπόθεσης που αναφέρεχαι σχη Γνώμη, μέλους χου Κοινοβουλίου, χο οποίο απηλλάγη χων καθηκόντων χου χον Δεκέμβριο χου 1996 και ενός άλλου, μέλους χου κόμμαχος SNS, χο οποίο επαύθη από χο αξίωμα χομ οποίο εδικαιούχο, μετά χον θάναχο μέλους χου Κοινοβουλίου, καθώς και την υπόθεση χης απόφασης χου Υπουργείου Εσωχερικών, να μην περιληθεί χο ερώτημα χης άμεσης εκλογής χου Προέδρου χης Δημοκραχίας σχα ψηφοδέλχια καχά χο δημοψήφισμα χου Μαΐου 1997. Μέτρα κατά της διαφθοράς Σχη γνώμη που διαχύπωσε για χη Σλοβακία, η Επιχροπή αναφέρει όχι η καχαπολέμηση της διαφθοράς πρέπει να γίνει περισσόχερο αποχελεσμαχική. Παρά χις προσπάθειες που ανελήφθησαν, δεν έχουν υπάρξει μείζονες βελτιώσεις. Τα μέχρα που ελήφθησαν είναι χα εξής: • Τον Αύγουσχο 1997, χο Υπουργείο Εσωχερικών, σε συμφωνία με χο Υπουργείο Οικονομικών, εξέδωσε διάχαγμα για την αποχροπή χης νομιμοποίησης παράνομων προσόδων και ύποπχων χραπεζικών πράξεων. Σχις 16 Δεκεμβρίου 1997, χο Κοινοβούλιο θέσπισε νομοθεσία χροπολογίας χου Ποινικού Κώδικα και σαφέσχερου ορισμού χου χραπεζικού και χου φορολογικού απορρήχου. Το Υπουργείο Δικαιοσύνης προεχοιμάζει χην κύρωση και εφαρμογή χης συμφωνίας χου ΟΟΣΑ για χην καχαπολέμηση χης διαφθοράς χων ξένων δημοσίων υπαλλήλων σε διεθνείς επιχειρημαχικές συναλλαγές. Επίσης, ο μηχανισμός σχαδιακής οικονομικής προσέγγισης χου Phare5 περιλαμβάνει περίπου ποσό 1 εκαχ. ECU για χην πάχαξη χης διαφθοράς μέσω χης ενίσχυσης χου Ανωχάχου Ελεγκχικού Συνεδρίου. Ωσχόσο, χα εν λόγω μέχρα μπορούν να θεωρηθούν ως μερική λύση και δεν επαρκούν για χην επίλυση χου προβλήμαχος. 4 5 Το νομοσχέδιο περί διαρθρώσεως της Εισαγγελίας και του καθεστώτος των μελών της ψηφίστηκε τον Οκτώβριο του 1996, αντίθετα με ό,τι αναφέρθηκε στη Γνώμη. Ειδική χρηματοδοτική ενίσχυση της ΕΕ υπέρ της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Σλοβακίας, της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας για έργα σε ορισμένους τομείς που αποσκοπούν να επιταχύνουν την προετοιμασία προσχώρησης στην ΕΕ. 1. 2 Δικαιώματα του ανθρώπου και προστασία των μειονοτήτων Η Σλοβακία έχει ήδη προσχωρήσει σχις περισσόχερες διεθνείς συμβάσεις προσχασίας χων δικαιωμάχων χου ανθρώπου. Σχις 22 Ιουνίου 1998, η Σλοβακία επικύρωσε χον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη. Αστικά και Πολιτικά Δικαιώματα Η Σλοβακία συνεχίζει να σέβεχαι χα ασχικά και χα πολιχικά δικαιώμαχα. Οι σλοβακικές αρχές καχαβάλλουν προσπάθειες όσον αφορά τη μεχάχείριση αχόμων που κραχούνχαι από τις αστυνομικές αρχές, σύμφωνα με τις συσχάσεις της Ευρωπαϊκής Επιχροπής για χην Πρόληψη χων Βασανιστηρίων, καθώς και όσον αφορά χη μεχάχείριση χων προσφύγων. Ο χομέας χων ΜΚΟ εξακολουθεί να αναπχύσσεχαι σχη Σλοβακία παρά χις προσχριβές με χην κυβέρνηση και χο πρόγραμμα Phare παρουσιάζεχαι μεχαξύ χων κυριόχερων πηγών στήριξης σχον χομέα αυχόν. Ο νόμος σχεχικά με χους μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς (που εξεχαζόχαν όχαν εκδόθηκε η Γνώμη) και ο νόμος περί μη επενδυχικών χαμείων θεσπίστηκαν χο 1997. Η κυβέρνηση ήσκησε σε υψηλό βαθμό έλεγχο σχους κραχικούς ραδιοφωνικούς και χηλεοπχικούς σχαθμούς όπως επιβεβαιώθηκε καχά χην πρόσφαχη προεκλογική εκσχραχεία. Αναφέρθηκαν ορισμένες ανησυχηχικές περιπχώσεις εκφοβισμού δημοσιογράφων και μέσων ενημέρωσης. Οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα Παρατηρήθηκαν ορισμένες ενχάσεις σχον χομέα χου κοινωνικού διαλόγου. Ο νόμος για χη ρύθμιση χων μισθών, της 2ας Σεπχεμβρίου 1997, οδήγησε σε διακοπή χου κοινωνικού διαλόγου και ως εκ χούχου, η συμφωνία χου 1998 για χους μισθούς δεν υπεγράφη. Η καχάσχαση επιδεινώθηκε όχαν η κυβέρνηση, χον Ιανουάριο χου 1998, ενέκρινε χη δημιουργία χου οικονομικού - κοινωνικού συμβουλίου, χο οποίο ενώνει χα συνδικάχα εργαζομένων που δεν είναι μέλη χης Συνομοσπονδίας Συνδικάχων, κυβερνηχικούς εργοδόχες και ορισμένες ενώσεις πολιχών. Η κίνηση αυχή θεωρήθηκε από χη Συνομοσπονδία ως παράλληλη διάρθρωση με κυβερνηχική υποστήριξη, με προορισμό χην αμφισβήτηση χης Συνομοσπονδίας. Δικαιώματα και προστασία των μειονοτήτων Δεν έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά χη θέσπιση νομοθεσίας σχεχικά με χη γλώσσα χων μειονοχήχων ούχε έχουν υπάρξει αξιοσημείωχες αλλαγές σχο θέμα της προσχασίας χων μειονοτήχων. Παρά χις δεσμεύσεις προς την ΕΕ και χον Ύπαχο Αρμοσχή χου ΟΑΣΕ για χις Εθνικές Μειονόχηχες και παρά χην απόφαση χου Συνχαγμαχικού Δικαστηρίου χον Αύγουσχο 19976, σύμφωνα με χην οποία, η έλλειψη νόμου ο οποίος να ρυθμίζει τη χρησιμοποίηση χων γλωσσών χων μειονοχήχων είναι αντίθετη με χο Σύνχαγμα χης Σλοβακίας, ουδεμία σημαντική πρόοδος σημειώθηκε σχο συγκεκριμένο θέμα. Η σλοβακική κυβέρνηση, χον Νοέμβριο χου 1997, εξέδωσε υπόμνημα σχεχικά με χο θέμα και κάλεσε χον ΟΑΣΕ, χο Συμβούλιο χης Ευρώπης και χην Ευρωπαϊκή Επιχροπή να συμμεχάσχουν σε συζηχήσεις εμπειρογνωμόνων. Οι συνομιλίες αυχές πραγμαχοποιήθηκαν χον Μάρχιο και χον Μάιο του 1998, χωρίς ωσχόσο να υπάρξουν απχά αποχελέσμαχα. Το νομικό κενό που υπάρχει όσον αφορά χη χρησιμοποίηση χων γλωσσών χων μειονοχήχων, σε συνδυασμό με χην εφαρμογή χου νόμου περί εθνικής γλώσσας, έχει προκαλέσει χα ακόλουθα προβλήμαχα: χον Ιούνιο χου 1997, χα παραδοσιακά δίγλωσσα σχολικά ενδεικχικά ανχικαχασχάθηκαν από ενδεικχικά στη σλοβακική μόνο γλώσσα. Σε σχέση με χο θέμα αυχό, ορισμένοι δάσκαλοι παρενοχλήθηκαν και δύο γυμνασιάρχες σχολείων ουγγρικής γλώσσας απολύθηκαν σχις 15 Μαρτίου 1998. Το Υπουργείο Παιδείας, στις 20 Ιανουαρίου 1998, ανακοίνωσε όχι χα δίγλωσσα σχολικά ενδεικχικά θα εκδίδονχαι εφόσον χο ζηχούν οι γονείς χων παιδιών που ανήκουν σε μειονόχηχα, αλλά χα εν λόγω ενδεικχικά δεν θα είναι έγκυρα και θα πρέπει να χορηγούνται επί πληρωμή. Θα πρέπει να σημειωθεί ωσχόσο όχι σχις 2 Ιουλίου 1998, χο Κοινοβούλιο απέρριψε χην αμφισβηχούμενη χροπολογία χου νόμου για χην παιδεία, η οποία ενδεχομένως εισήγαγε διακρίσεις εις βάρος χων εθνικών μειονοχήχων με την απαγόρευση χης διδασκαλίας μαθημάχων όπως η γεωγραφία και η ισχορία σε γλώσσα διαφορεχική από χη σλοβακική. Οσον αφορά χην ουγγρική μειονόχηχα, δεν έχει επιχευχθεί πρόοδος σχην εφαρμογή χης βασικής συνθήκης με χην Ουγγαρία διόχι οι δύο πλευρές δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν σχεχικά με χη σύνθεση χης επιχροπής που θα επιλαμβάνεχαι χων δικαιωμάχων χων μειονοχήχων. Η συμμεχοχή εκπροσώπων χης ουγγρικής μειονόχηχας στη νέα σλοβακική κυβέρνηση θα αποτελέσει θετική ένδειξη για το καθεστώς της ουγγρικής μειονότηχας σχη Σλοβακία. Η μειονόχηχα χων Ρόμα συνεχίζει να υποφέρει από διακρίσεις και έλλειψη προσχασίας εκ μέρους χων αστυνομικών αρχών όπως αναφέρθηκε στη Γνώμη. Το Γραφείο Νομικής Προστασίας Εθνικών Μειονοχήχων σχη Σλοβακία ανέφερε συνεχείς παραβιάσεις χων δικαιωμάχων χων Ρόμα από χις αστυνομικές αρχές και διακρίσεις εκ μέρους αξιωματούχων στις περιοχές Moldava και Bodvou. Οι παρενοχλήσεις και η έλλειψη προστασίας ήσαν οι λόγοι για τους οποίους οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου χορήγησαν πολιχικό άσυλο σε ορισμένους Ρόμα χης Σλοβακίας. Από θεχική άποψη, η σλοβακική κυβέρνηση ανέλαβε ορισμένες πρωχοβουλίες για χην υποσχήριξη χων λιγόχερο ευνοημένων οικογενειών (καχάργηση χων διδάκτρων σχα Το Συνταγματικό Δικαστήριο, τον Αύγουστο του 1997, αποφάσισε ότι το άρθρο 3 τμήμα 5 του νόμου περί γλώσσας, σύμφωνα με το οποίο οι επίσημες ανακοινώσεις για δημόσια και νομικά διοικητικά θέματα πρέπει να γίνονται στην εθνική γλώσσα, είναι αντίθετο με το Σύνταγμα της Σλοβακίας. 10 νηπιαγωγεία, ειδικά μαθήμαχα, κ. λπ. )* οι οποίες ήσαν προς όφελος και χων Ρόμα. Τον Νοέμβριο 1997, η κυβέρνηση ενέκρινε σχέδιο για χην επίλυση χων προβλημάχων χων Ρόμα. Το πρόγραμμα συνοψίζει χο έργο της δημόσιας διοίκησης σχους χομείς χης παιδείας, της απασχόλησης, και της στέγασης, και προβλέπει δαπάνες ύψους 1,7 δισ. SKK (42,1 εκατ. ECU) μέχρι το 2002. Το πρόγραμμα χρειάζεται περαιχέρω μελέτη. Το πρόγραμμα συνάντησε ποίκιλλες αντιδράσεις εκ μέρους των Ρόμα και των ομάδων για τα δικαιώματα των μειονοτήχων, οι οποίοι τονίζουν όχι δεν προβλέπονχαι πόροι σχον προϋπολογισμό και όχι η πλειονόχηχα χων βασικών πρωχοβουλιών αναβάλλονχαι για μεχά χο 1999. 1. 3 Γενική αξιολόγηση Καχά χην περίοδο μεχαξύ χου Ιουλίου 1997 και χου Σεπχεμβρίου 1998, σημειώθηκε έλλειψη σταθερόχηχας χων θεσμών που εγγυώνται χη δημοκραχία, χο κράχος δικαίου και χην προσχασία χων ανθρωπίνων δικαιωμάχων, όπως ανχικαχοπχρίζεχαι σχην αδυναμία εκλογής Προέδρου, σχην αμφισβηχούμενη χρήση χων μεχαβιβαζόμενων προεδρικών εξουσιών, στη μη ικανοποιητική λειχουργία χων κοινοβουλευχικών επιτροπών και στο γεγονός ότι δεν λαμβάνονται υπόψη οι αποφάσεις χου Συνχαγμαχικού Δικαστηρίου. Σημειώθηκαν προβλήματα όσον αφορά τη μεχαχείριση χων μειονοχήχων, καθώς και έλλειψη προόδου σχεχικά με τη θέσπιση νομοθεσίας για τις γλώσσες των μειονοχήχων. Στο πλαίσιο αυχό, διεξήχθησαν κοινοβουλευχικές εκλογές σχη Σλοβακία, χον Σεπχέμβριο χου 1998, οι οποίες, παρά,τις ανησυχίες σχετικά με τον νέο εκλογικό νόμο και τη στάση της κρατικής χηλεόρασης, ήσαν, καχά τις εκτιμήσεις χου ΟΑΣΕ, ελεύθερες, δίκαιες και αποχελεσμαχικές. Επιπλέον, ο υψηλός βαθμός συμμεχοχής χου εκλογικού σώμαχος αποχέλεσε ένδειξη χης δημοκραχικής ωριμότητας του πληθυσμού. Η αποδοχή των αποτελεσμάτων από όλα τα κόμματα και η εποικοδομητική στάση των πρώην κομμάτων της αντιπολίτευσης όσον αφορά τον σχηματισμό νέας κυβέρνησης, αποτελούν ένδειξη ότι εμφανίζεται ένα διαφορετικό πολιτικό κλίμα καθώς και μια ευκαιρία για τη νέα κυβερνητική πλειοψηφία να αντιμετωπίσει τις προαναφερθείσες αδυναμίες. Νέα κυβέρνηση έχει αναλάβει την εξουσία. Μόλις παρέλθει ο απαιχούμενος χρόνος για να θέσει σε πρακτική εφαρμογή χο πρόγραμμα της, η Επιτροπή θα μπορέσει να αξιολογήσει χην ικανόχηχά χης να υπερβεί χις αδυναμίες που προσδιορίζονται σχη Γνώμη. Η νέα κυβέρνηση έχει χώρα χην ευκαιρία να αποδείξει χην προσήλωση της Σλοβακίας σχις δημοκραχικές αρχές και στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάχων και χου κράχους δικαίου. 2. Οικονομικά κριτήρια 2. 1. Εισαγωγή Σχη γνώμη που διαχύπωσε χο 1997 σχεχικά με χην αίχηση προσχώρησης χης Σλοβακίας σχην ΕΕ, η Επιχροπή κατέληξε στο ακόλουθο συμπέρασμα: "Η Σλοβακία έχει εισαγάγει τις περισσότερες από τις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται για τη δημιουργία μιας οικονομίας αγοράς· (. ) αναμένεται να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει μεσοπρόθεσμα τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς χης Ένωσης, αλλά για χούχο απαιχούνχαι πολιχικές περισσότερο διαφανείς και βασιζόμενες στην αγορά". 11 Στην εξέχαση χων οικονομικών εξελίξεων στη Σλοβακία μεχά τη δημοσίευση της Γνώμης, η προσέγγιση της Επιχροπής βασίστηκε σχα συμπεράσμαχα χου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Κοπεγχάγης χου Ιουνίου 1993, σύμφωνα με χα οποία η προσχώρηση σχην Ένωση προϋποθέχει: • χην ύπαρξη μιας οικονομίας αγοράς που να λειτουργεί· • χην ικανόχηχα ανχιμεχώπιοης χων ανχαγωνισχικών πιέσεων και χων δυνάμεων της αγοράς σχο πλαίσιο χης Ένωσης. Σχην ανάλυση που ακολουθεί, η Επιχροπή βασίσχηκε στη μεθοδολογία που εφαρμόζεχαι σχη Γνώμη. 2. 2. Οικονομικές εξελίξεις από τη δημοσίευση της Γνώμης της Επιτροπής και μετά Αν και η οικονομική ανάπτυξη παρέμεινε από τις υψηλότερες της περιοχής και το έλλειμμα εξωτερικού εμπορίου μειώθηκε από τα υψηλά επίπεδα του 1996, η γενική μακροοικονομική κατάσταση επιδεινώθηκε το 19977. Το κρατικό έλλειμμα επιδεινώθηκε σημαντικά, τα εξωτερικά ελλείμματα παρέμειναν υψηλά, και τόσο ο πληθωρισμός όσο και η ανεργία σημείωσαν άνοδο, και ανέτρεψαν μέρος της προόδου που είχε επιχευχθεί καχά χα προηγούμενα έχη. Η χώρα συνεχίζει να ανχιμεχωπίζει παρόμοιες οικονομικές δυσχέρειες το 1998. Τα βασικά προβλήματα οικονομικής πολιτικής συνίστανται στην έλλειψη επαρκούς συντονισμού χων νομισμαχικών και χων δημοσιονομικών πολιχικών, και σχην αργή πορεία χης οικονομικής αναδιάρθρωσης. Μακροοικονομικές εξελίξεις Το 1997, η Σλοβακία σημείωσε χο τέταρχο καχά σειρά έχος ένχονης οικονομικής ανάπτυξης. Η πραγμαχική ανάπτυξη χου ΑΕΠ, αφού επί δύο έχη πλησίαζε χο 7%, χο 1997 επιβραδύνθηκε μόνο οριακά, σχο 6,5%. Συνέχισε να αυξάνεχαι καχά 6,1% σχο πρώχο ήμισυ χου 1998. Το σύνολο χων οικονομικών εξελίξεων συνεχίζουν να καθορίζονχαι από χην εγχώρια ζήχηση, αν και ο ρυθμός ανάπχυξης χης μειώθηκε δρασχικά. Η εν λόγω μείωση ήχαν κυρίως αποχέλεσμα χης επιβράδυνσης χης ανάπχυξης χης κραχικής καχανάλωσης και επένδυσης. Ενχούχοις, οι επενδύσεις αυξάνονχο με χαχύ ρυθμό, αυξάνονχας περαιχέρω χο ήδη υψηλό μερίδιο χους στο ΑΕΠ. Αρχής γενομένης από το τελευταίο τρίμηνο του 1997, η αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης εξασθένησε εξαιτίας χης μείωσης χων μισθολογικών αυξήσεων, μεχά χην εισαγωγή νέων κανονισμών μισθοδοσίας για χις επιχειρήσεις. Οι άμεσες επιπχώσεις χης 7 Το 1998, η Στατιστική Υπηρεσία της Σλοβακίας άλλαξε τη μέθοδο καταγραφής των στοιχείων εξωτερικού εμπορίου για να εφαρμόσει τα διεθνή πρότυπα. Ωστόσο, δεδομένου ότι δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί τα αναθεωρημένα στοιχεία για το 1997, δεν είναι δυνατή η πλήρης σύγκριση των εμπορικών αριθμητικών στοιχείων μεταξύ των διαφόρων ετών. Η τρέχουσα έκθεση χρησιμοποίησε τα διαθέσιμα δεδομένα. Αναμένεται ότι τα στοιχεία του 1997 θα περιλαμβάνουν πιθανότατα σημαντική προς τα άνω αναθεώρηση του εμπορικού ελλείμματος. Η εν λόγω αναθεώρηση είναι δυνατόν να μειώσει την ανάπτυξη του ΑΕΠ για το 1997. Είναι επομένως πιθανό ότι η αναθεώρηση θα υποστηρίξει την άποψη ότι οι μακροοικονομικές εξελίξεις το 1997 ήσαν λιγότερο ευνοϊκές από εκείνες του 1996. 12 ρωσικής κρίσης αναμένεται να είναι περιορισμένες, δεδομένου όχι χο ποσοσχό χων εξαγωγών προς χη Ρωσία είναι μικρό (2,4%) καθώς και χο άνοιγμα χων σλοβακικών χραπεζών. Αν και η αύξηση της εγχώριας ζήτησης επιβραδύνθηκε, βελτιώθηκε η συμβολή του εξωτερικού εμπορίου σχη οικονομική ανάπτυξη ως αποτέλεσμα της οικονομικής ανάκαμψης της Ευρωπαϊκή Ένωσης. Οι πραγματικές εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών επιταχύνθηκαν κατά 16% κατά το πρώτο ήμισυ του 1998, σε σύγκριση με το 6% του 1997 και με χην αρνηχική πραγμαχική ανάπτυξη του 1996. Η ζήτηση για εισαγωγές περιορίστηκε εξαιτίας της εισαγωγής νέων επιβαρύνσεων στις εισαγωγές ύψους 7% τον Ιούλιο του 1997, και του ελέγχου χης πισχοποίησης χων εισαγόμενων εμπορευμάχων σχα σημεία διέλευσης χων συνόρων, τον Σεπτέμβριο του 1997. Ωστόσο, οι πραγματικές εισαγωγές αυξήθηκαν με χαχύ ρυθμό καχά χο πρώχο ήμισυ χου 1998. Καχά συνέπεια, χο έλλειμμα χου ισοζυγίου χρεχουσών συναλλαγών αυξήθηκε σχο 11% περίπου χου ΑΕΠ χο πρώχο ήμισυ χου 1998. Σύμφωνα με χο χρονοδιάγραμμα που ανακοινώθηκε, η επιβάρυνση καχά χην εισαγωγή μειώθηκε σχο 5%, χην 1η Ιανουαρίου 1998, σχο 3% χην 1η Απριλίου 1998, και καχαργήθηκε χην 1η Οκχωβρίου 1998. Αν και ο πληθωρισμός παραμένει σε σχεχικά χαμηλά επίπεδα σε σύγκριση με άλλες χώρες της περιοχής, η σταδιακή μείωση του αναχαιτίστηκε από τα τέλη του 1996. Το γεγονός αυτό ερμηνεύεται κυρίως από την αύξηση της εγχώριας ζήτησης, κάποιες προσαρμογές των ελεγχόμενων τιμών, αυξήσεις έμμεσων φόρων και την επιβολή πρόσθετων επιβαρύνσεων στις εισαγωγές. Ο μέσος δείκτης πληθωρισμού κατά τους πρώτους οκτώ μήνες του 1998 ήταν 7. 1 %. σε σύνκοιση ιιε το 6. 2% κατά την ίδια πεοίοδο του ποουνούιιενου έτου^ DXopaKia: Kvpicq oiKovofiiK£<; rdoen; 1994 1995 1996 1997 xthf\ 1998 PuOjio^ m>£r)OT|<; npayjiaTiKou AEI1 1 Ioaooro 7rXr|0a)pio-nou - ETf|aio<; \itaoq 6po<; - and Aeice^ppio ewq Aeiceuppio Floaooxo avepy{a<;, xekoc, tou etouq Opia\i6q xr\q AOE KaTayeypannevo 1 Iao^uyio yevucou Kpatucou 7tpou;toA. oyio"nou % % % % % 4,9 6,9 6,6 6,5 6,1 lav. -Iouv. 13,4 11,6 9,9 7,2 5,8 5,4 6,1 6,4 6,9 5,9 IOV. -SEJIT. ano SCTIT. tmq Se7tT. 13,7. 14,6 13,2 13,1 11,1 12,8 11,6 12,5 12,1 13,8 lav. -Map. Auy. %AEn Μ. Δ. M. A. M. A. M. A. lao^uyio tpexouacbv cruvaXXaycbv %ΑΕΠ δισ. ΕΟΙ! 4,8 0,6 2,3 0,3 -11,2 -1,7 -6,9 -1,2 -10,9 -1,0 lav. -Iouv. lav. -Iouv. E^coxspiKo ypeoc, A6yo$ xpeou^/e^aycoywv^ AKaOdpioro e^o)TEpiK6 xpeoq Eiapor| dneawv Zfcvwv EJtev5uoecov KaOapa; eiapotq aujKpcova \ie ETAA axotxela iao£uyiou rc^ripconcbv % δισ. ΕΟυ % ΑΕΠ εκ. ΕΟυ 48 3,6 1,7 198 53 4,4 1,1 148 72 6,1 1,1 157 90 8,7 0,3 45 96 10,3 2023 louv. louv. Πηγή: Υπηρεσίες της Επιτροπής, εθνικές πηγές, ΕΤΑΑ 1 Από τον Δεκέμβριο του 1997, ο Εθνικός Οργανισμός Εργατικού Δυναμικού άλλαξε τον ορισμό της ανεργίας. Το ποσοστό ανεργίας με βάση τον παλαιό ορισμό ήταν 13,4%, τον Δεκέμβριο του 1997. 2 Ακαθάριστο χρέος σε σκληρό νόμισμα ως ποσοστό των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών 3 Πρόβλεψη της ΕΤΑΑ για το 1998 Τα έχη 1997 και 1998, ο επίσημος αριθμός χων ανέργων αυξάνεχο διαρκώς σε σχέση με χην ανχίσχοιχη περίοδο χου προηγούμενου έχους. Τον Αύγουσχο χου 1998, ο αριθμός χων ανέργων ήχαν σχο υψηλόχερο σημείο χης χελευχαίας χεχραεχίας. Το γεγονός αυχό ανέχρεψε χην προηγούμενη χάση σύμφωνα με χην οποία η χαχεία οικονομική ανάπχυξη είχε ευνοϊκές επιπχώσεις σχην ανεργία και ο δείκτης χης ανεργίας είχε μειωθεί από χο ανώχαχο όριο χου 15,2% χον Ιανουάριο χου 1995 σχο 12,0% χον Οκχώβριο χου 1996. Ο επίσημος δείκτης ανεργίας πιθανότατα υπερεκτιμά χην χρέχουσα ανεργία: ο διεθνώς συγκρίσιμος δείκχης ανεργίας χης ΔΟΕ ήχαν 11,6% το 1997 και 12,1% στα τέλη του πρώτου τριμήνου του 1998. Λόγω των απογοητευτικών εισοδημάτων από τους φόρους επί χων καθαρών κερδών χων εχαιρειών, και χης αύξησης χων δαπανών για χην καχασκευή αυχοκινηχοδρόμων, χους μισθούς χου δημόσιου χομέα, χους χόκους και χα επιδόμαχα κοινωνικής ασφάλισης, χο γενικό έλλειμμα χης κυβέρνησης εκχιμάχαι όχι ανήλθε από 1,3% χου ΑΕΠ χο 1996, σε περίπου 5% καχά χο 19978. Μέλη χης ανχιπολίχευσης αμφισβήχησαν χην ακρίβεια χων σχαχισχικών σχοιχείων υποστηρίζοντας ότι το έλλειμμα ήταν υψηλότερο από ό,τι ανακοινώθηκε· ο προϋπολογισμός του 1998 προβλέπει κεντρικό κρατικό έλλειμμα ύψους μόνο 0,7% του ΑΕΠ, σε σύγκριση με το 1,8% του 1997. Λόγω του ότι το Υπουργείο Οικονομικών άλλαξε τον τρόπο αναφοράς της εκτέλεσης χου κραχικού προϋπολογισμού - οι αποπληρωμές κεφαλαίου δημοσίου χρέους εξαιρούνται χώρα σύμφωνα με χις διεθνείς πρακτικές - δεν είναι δυνατή η σύγκριση μεταξύ χων εχών 1997 και 1998. Ενχούχοις, σύμφωνα με χα αποχελέσμαχα όσον αφορά χον προϋπολογισμό χης κεντρικής κυβέρνησης για χους πρώχους οκχώ μήνες χου 1998, χο δημοσιονομικό έλλειμμα χου 1998 θα είναι πολύ μεγαλύχερο από χο προβλεπόμενο. Επιπλέον, ο χομέας χης περίθαλψης εμφανίζει υψηλό έλλειμμα. Η κυβέρνηση ανχιμεχωπίζει αυξανόμενες δυσχέρειες σχη χρημαχοδόχηση χου ελλείμμαχος. Τα επιχόκια χων εγχώριων χρημαχοπισχωχικών αγορών είναι πολύ υψηλά διόχι η ρευσχόχηχα χης αγοράς περιορίζεχαι από χην εφαρμοζόμενη περιορισχική νομισμαχική πολιχική, η οποία ήχαν απαραίχηχη για να ανχισχαθμίσει χην υπερβάλλουσα εγχώρια ζήχηση. Οι μεγάλες χρημαχοδοχικές ανάγκες χης κυβέρνησης παραγκωνίζουν χις πισχώσεις σχον ιδιωχικό χομέα. Επιπλέον, οι διεθνείς χρημαχοπισχωχικές αγορές ανέπχυξαν μεγαλύχερο δισχαγμό όσον αφορά χη χρημαχοδόχηση οικονομιών υπό μεχάβαση με αδύναμους χραπεζικούς χομείς μεχά τη χρηματοπιστωτική κρίση της νοτιοανατολικής Ασίας και της Ρωσίας. Η επιδείνωση της πιστοληπτικής ικανότηχας χης Σλοβακίας είχε ως αποχέλεσμα χη μείωση χης πρόσβασης της χώρας στις διεθνείς χρημαχοπισχωχικές αγορές. Ενχούχοις, καχά χο πρώχο ήμισυ χου 1998, η κυβέρνηση εξέδωσε ευρωομόλογα σε δολάρια, γεν και μάρκα, συνολικού ύψους περίπου 900 εκαχ. ECU. Η έκδοση είχε αναβληθεί πολλές φορές και η απόδοση χοκομεριδίου ήχαν χελικά σημαντικά υψηλόχερη από χην απόδοση προηγούμενων σλοβακικών ομολόγων. Το ποσοσχό χου συνολικού ακαθάρισχου εξωχερικού χρέους προς χις εξαγωγές, χο οποίο σχη Σλοβακία ήχαν καχά κανόνα χαμηλό, σχεδόν διπλασιάσχηκε από το 1995, και σήμερα πλησιάζει το 100%. Η διάρθρωση του εξωτερικού χρέους είναι όλο και περισσότερο βραχυπρόθεσμη, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα εάν συνεχιστεί η διαπιστωθείσα απροθυμία για επενδύσεις σε νέες αγορές μετά τη ρωσική κρίση. Το γενικό κρατικό έλλειμμα περιλαμβάνει τα ελλείμματα της κεντρικής κυβέρνησης, του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης και των τοπικών αυτοδιοικήσεων, καθώς και επενδύσεις εκτός προϋπολογισμού στον τομέα των έργων υποδομής και στον στεγαστικό τομέα. 14 Μέχρι χην 1η Οκχωβρίου 1998, η Σλοβακία είχε σχαθερή χιμή συναλλάγμαχος ένανχι δέσμης νομισμάχων που απαρχίζεχαι καχά 60% από γερμανικά μάρκα και καχά 40% από δολάρια ΗΠΑ, με περιθώριο διακύμανσης +/- 7%. Την ημέρα εκείνη, η Εθνική Τράπεζα χης Σλοβακίας αποφάσισε να αφήσει χην κορώνα να διακυμανθεί, διόχι δεν μπορούσε πλέον να υπερασπισθεί χο νόμισμα ένανχι χων αυξανόμενων εσωχερικών πιέσεων για υποχίμηση. Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις Η ιδιωχικοποίηση συνεχίσχηκε μέσω άμεσων πωλήσεων, συχνά με προχιμησιακούς συνχελεσχές, με δυναχόχηχα καχανομής χων πληρωμών σχο χαμείο κραχικής ιδιοκτησίας καχά χη διάρκεια περιόδου 10 εχών. Η πλειονόχηχα χων επιχειρήσεων είναι σήμερα σε χέρια ιδιωχών, και χο μερίδιο χου ιδιωχικού χομέα σχο ΑΕΠ αυξήθηκε σε περισσόχερο από 80%. Σε μεγάλο αριθμό ιδιωχικοποιήσεων παρατηρήθηκε έλλειψη διαφάνειας και δικαιοσύνης. Μετά τη δημοσίευση της Γνώμης, αναφέρθηκαν πρόσθετα παραδείγματα μη κοινοποιημένων πωλήσεων μετοχών επιχειρήσεων που έχουν εισαχθεί στο χρηματιστήριο, σε δραστικά μειωμένες τιμές, συχνά προς άγνωστους αγοραστές. Παρά το προχωρημένο σχάδιο χης ιδιωχικοποίησης, η κυβέρνηση συνεχίζει να ασκεί σημανχική επίδραση σχην οικονομία. Ομάδα "βασικών11 επιχειρήσεων αποκλείστηκε από χη διαδικασία ιδιωχικοποίησης. Εκχός από χις συνήθεις κραχικές επιχειρήσεις, όπως οι επιχειρήσεις κοινής ωφελείας, τα χαχυδρομεία και οι σιδηρόδρομοι, η ομάδα περιλαμβάνει και επιχειρήσεις σχον χομέα χων εξοπλισμών και χων μηχανών, χον χρημαχοπισχωχικό χομέα, χις τηλεπικοινωνίες, χα φαρμακευχικά προϊόντα και χα αγρο-βιομηχανικά προϊόνχα. Η πλειονόχηχα χων επιχειρήσεων αυχών θα ωφελούνχο από χην ιδιωχικοποίηση και χην ανεξάρτητη διαχείριση για χη μελλονχική χους ανάπτυξη. Ο αμφισβηχούμενος νόμος για χην αναζωογόνηση χων επιχειρήσεων, ο οποίος θεσπίστηκε μεχά χη δημοσίευση χης Γνώμης, επεικονίζει και αυχός χην παρεμβαχική πρακτική της απερχόμενης κυβέρνησης στη διαδικασία του νόμου αυτού, είναι δυνατή η αναδιαπραγμάτευση ή η διαγραφή του δημοσιονομικού ή τραπεζικού χρέους με μυστική και αδιαφανή διαδικασία, και σημαντική πολιτική παρέμβαση. ιδιωτικοποίησης. Στο πλαίσιο Τα δύο τρίτα των μεγαλύτερων επιχειρήσεων της Σλοβακίας ανέφεραν μείωση των κερδών τους το 1997 σε σχέση με το 1996. Ταυτόχρονα, η πλειονόχηχα χων ξένων επιχειρήσεων μπόρεσαν να αυξήσουν χα κέρδη χους. Οι επιχειρήσεις δεν αντιμετωπίζουν αρκετή δημοσιονομική πειθαρχία με τη μορφή "αυστηρών δημοσιονομικών περιορισμών" - οι διευθυντές επιχειρήσεων διατηρούν πάντα χην προσδοκία όχι η κυβέρνηση ή οι χράπεζες θα χους παράσχουν αυχόματη εγγύηση σε περίπχωση που σημειώσουν ζημία. Άλλοι λόγοι έλλειψης αναδιάρθρωσης σχις εγχώριες επιχειρήσεις είναι η διαρκής ανάμειξη του κράτους, ο αδύναμος τραπεζικός τομέας, και η ανεπάρκεια των άμεσων ξένων επενδύσεων. Η Σλοβακία δεν είχε αποτελεσματική νομοθεσία περί πτωχεύσεων πριν από το 1998. Ο νόμος του 1993 περιελάμβανε διαδικασίες συμβιβασμού και εξαιρέσεις που παρεμπόδιζαν μια ταχεία και δίκαιη διαδικασία. Τον Φεβρουάριο του 1998, ο νόμος περί πτωχεύσεων χροποποιήθηκε προκειμένου να καχασχεί περισσόχερο αποχελεσμαχικός. Μέχρι σήμερα, η Σλοβακία δεν έχει μπορέσει να προσελκύσει σημανχικά επίπεδα ξένων άμεσων επενδύσεων. Οι λίγες σημαντικές αλλοδαπές επιχειρήσεις έχουν γενικά καλύχερα αποχελέσμαχα από χις ημεδαπές επιχειρήσεις. Για χην αύξηση χων ροών ΑΞΕ, η κυβέρνηση 15 εισήγαγε νέες φορολογικές απαλλαγές για χους ξένους επενδυχές και σημείο επαφής για πολυεθνικές εταιρείες. LtoftaKia: Kupioi 6EIKTE<; OIKOVOIUKTJI; 6idp6p<o<n)<; (6Xa ta dedo/ieva acpopovv xo 1997, eictdg av avcupcpercu diayopexiica) nkr\Q\>an6q Kara KecpaX^v AEFI wq % xou jieaou 6pou xr\q EUR 15 Mepi5io xrji; yaopyia^ pii: xr\q iipo<mQ&\ievr\q a^iaq Tqq anaox6\r\ar\q A6yo<; ercevSuaeajv - AEn AKaGdpiCTto E^ooTepiKd wtoc/AEY! E^aytoye<; ayaOwv Kai wiT]peoi<Bv/AEn εκατ. ΤΑΔ-ΕΟυ % %(1995) % % % % ZUVOAIKO 7ioa6 dneacov ^fevcov OTevouaecovl δισ. ΕΟϋ ΕΟυ κατά κεφαλή 5,4 8900 47 6,0 18,6 39 51 56 0,9 168 Πηγή: Υπηρεσίες της Επιτροπής, εθνικές πηγές, ΕΤΑΑ 1 Η μετατροπή του συνολικού ποσού των ΑΞΕ έγινε με βάση τη συναλλαγματική ισοτιμία στα τέλη του 1997: 1 ΕΟυ •= 1,10421 Όδϋ Τα υψηλά και μεταβλητά πραγματικά επιτόκια, τα οποία ήσαν αποτέλεσμα της περιοριστικής νομισματικής πολιτικής και των συναλλαγματικών πιέσεων, δημιούργησαν επιπλέον δυσκολίες στις λιγότερο ισχυρές τράπεζες, ειδικότερα στους οργανισμούς εκείνους οι εξαρτώνται από τη διατραπεζική αγορά όσον αφορά τις χρηματοδοτήσεις. Η IRB, η ••τρίτη ισχυρότερη τράπεζα, συνάντησε σοβαρά προβλήματα ρευστότητας, με αποτέλεσμα η διαχείριση της να αναληφθεί από την Εθνική Τράπεζα της Σλοβακίας, τον Δεκέμβριο του 1997. Λόγω του ότι ο κυριότερος ιδιώτης μέτοχος (ο Όμιλος χάλυβος VSZ) αρνήθηκε να αυξήσει το κεφάλαιο, η κεφαλαιοποίηση της τράπεζας έγινε τον Ιούνιο του 1998 από την κρατική σλοβακική ασφαλιστική εταιρεία, η οποία απέκτησε την πλειοψηφία του μετοχικού κεφαλαίου. Κατόπιν σημαντικής μείωσης το 1996, το ποσοστό των επισφαλών δανείων στις τρεις μεγαλύτερες τράπεζες, οι οποίες είναι στο σύνολο τους ή εν μέρει κρατικές, αυξήθηκε και πάλι το 1997 και κατά το πρώτο τρίμηνο του 1998, και έφθασε το 39% του συνόλου των δανείων. Στα τέλη του πρώτου τριμήνου του 1998, πέντε τράπεζες δεν εκπλήρωσαν τους όρους επάρκειας των ιδίων κεφαλαίων. Οι κεφαλαιαγορές παραμένουν κατακερματισμένες και με έλλειψη ρευστότητας, και το νομοθετικό πλαίσιο χρειάζεται περαιτέρω ανάπτυξη. Η άνιση μεταχείριση των μειοψηφούντων μετόχων των εταιρειών που έχουν εισαχθεί στο χρηματιστήριο, κατά τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης, μείωσε την ελκυστικότητα του χρηματιστηρίου ιδίως για τους ξένους επενδυτές. Ως εκ τούτου, ο επίσημος δείκτης τιμών μετοχών (SAX) σημείωσε πτώση από τα υψηλά επίπεδα του 405 τον Φεβρουάριο του 1994 σε λιγότερο από 100 τον Οκτώβριο του 1998. Λόγω έλλειψης ξένων συμμετοχών, το χρηματιστήριο ελάχιστα επηρεάστηκε από τη ρωσική κρίση. 2. 3. Αξιολόγηση σε σχέση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης 16 Η ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας αγοράς Η ύπαρξη λειχουργούσας οικονομίας αγορά απαιχεί χην ελευθέρωση χων χιμών, καθώς και χων συναλλαγών, και χη θέσπιση ενός επιβληχέου νομοθεχικού συσχήμαχος χο οποίο να περιλαμβάνει χα δικαιώμαχα ιδιοκτησίας. Η μακροοικονομική σχαθερόχηχα και η συμφωνία σε θέμαχα οικονομικής πολιχικής αυξάνουν χην αποδοχικόχηχα χης οικονομίας αγοράς. Η ανάπχυξη χου χρημαχοπισχωχικού χομέα καθώς και η απουσία σημανχικών φραγμών σχην είσοδο και χην έξοδο από χην αγορά βελχιώνουν χην αποδοχικόχηχα χης οικονομίας. Το σύσχημα χιμών καθώς και χο εμπορικό και συναλλαγμαχικό καθεσχώς έχουν καχά μεγάλο μέρος ελευθερωθεί, και οι αποφάσεις χορήγησης είναι σε μεγάλο ποσοσχό αποκεντρωμένες δεδομένου όχι η διαδικασία ιδιωτικοποίησης έχει σχεδόν ολοκληρωθεί. Έχει θεσπισχεί ανεξάρτητο δικασχικό σύσχημα, χο οποίο έχει κατά καιρούς αποδείξει όχι είναι ικανό να προσχαχέψει χα δικαιώμαχα ιδιοκτησίας. Γενικά, δεν υπάρχουν σημαντικοί φραγμοί για την είσοδο στην αγορά. Ενχούχοις, σε πολλές περιπχώσεις, οι σλοβακικές αρχές έχουν ευνοήσει μηχανισμούς διαμόρφωσης χιμών και χορήγησης πόρων που δεν βασίζονχαι σχην αγορά. Παραδείγμαχα χου γεγονόχος αυχού είναι η συνεχιζόμενη χρήση μη ανταγωνιστικών και μυσχικών πωλήσεων σχη διαδικασία ιδιωχικοποίησης, η άρνηση πώλησης ορισμένων κραχικών επιχειρήσεων οι οποίες θά ωφελούνχο από χην ιδιωχικοποίηση για χην περαιχέρω ανάπχυξη χους, και η πολιτική παρέμβαση στη διαδικασία αναδιάρθρωσης χου επιχειρημαχικού χομέα με χον νόμο περί αναζωογόνησης χων επιχειρήσεων. Επίσης, οι αρχές χρησιμοποίησαν καχ'επανάληψη προσχαχευχικά διοικηχικά μέχρα για χη μείωση χων εισαγωγών, ανχί να προβούν σχις απαιχούμενες μακροοικονομικές προσαρμογές. Το ένα πέμπχο περίπου χων χιμών - ιδίως χης ενέργειας, ορισμένων υπηρεσιών κοινής ωφελείας και χων ενοικίων - είναι ακόμη καχευθυνόμενες και διαχηρούνχαι σε επίπεδα χαμηλόχερα χων χιμών χης αγοράς, γεγονός που σχρεβλώνει χις ανχίσχοιχες χιμές. Οι συνεχιζόμενες επιδοχήσεις για χην καχανάλωση οικιακής ενέργειας έχουν αρνηχικές συνέπειες σχην ενεργειακή απόδοση, και οδηγούν σχην αύξηση χης ζήτησης και σε ανώφελες υψηλές εισαγωγές ενέργειας. Οι περιορισμοί στα ενοίκια αυξάνουν με τη σειρά τους τη συγκέντρωση της οικονομικής δραστηριόχηχας σε ορισμένες περιοχές, και μειώνουν χις ιδιωχικές επενδύσεις σχην καχασκευή καχοικιών. Επιπλέον, ο περιορισχικόχερος νόμος για χις χιμές, ο οποίος εισήχθη χο 1996, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για χην επιβολή ελέγχων σχις συνήθεις ή εποχικές διακυμάνσεις χων χιμών, και με χον χρόπο αυχό να διασχρεβλώσει χον ρόλο χων μηνυμάχων χων χιμών χης αγοράς. Η συνεχιζόμενη έλλειψη διαφάνειας και ενχιμόχηχας σχη διαδικασία ιδιωχικοποίησης παραμένει προβλημαχική. Η μεχαχείριση χων διαφόρων οικονομικών φορέων είναι άνιση και σχρεβλώνει χην καχάσχαση σχις εγχώριες και ξένες αγορές. Η δυναχόχηχα που παρέχεχαι σε νέους ιδιοκχήχες να μειώσουν χις πληρωμές χους σχο χαμείο κραχικής ιδιοκτησίας μέσω των επενδύσεων έχει προκαλέσει στρέβλωση των επενδυτικών αποφάσεων και έχει οδηγήσει σε υπερβολικές και αναποτελεσματικές δαπάνες στις εν λόγω επιχειρήσεις. Αν και ο δείκτης πληθωρισμού είναι ακόμη από τους χαμηλότερους της περιοχής και ο δείκτης ανάπτυξης από τους υψηλότερους, η μακροοικονομική κατάσταση επιδεινώθηκε από το 1997. Η συνέχιση των μεγάλων εξωτερικών ελλειμάτων, σε συνδυασμό με την ταχεία επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών, έχει μειώσει σε σημαντικό βαθμό τη μακροοικονομική σταθερότηχα. Τα υψηλά και μεχαβληχά επιχόκια, τα οποία ήσαν απαραίτηχα για να ανχισχαθμίσουν χην επεκχαχική δημοσιονομική πολιχική, έχουν σημαντικά μειώσει και διαταράξει τον προγραμματισμό των οικονομικών παραγόντων. 17 Πριν από χο 1998, δεν υπήρχε αποχελεσμαχική νομοθεσία περί πχωχεύσεων. Τον Φεβρουάριο χου 1998, ο νόμος περί πχωχεύσεων χροποποιήθηκε για χην ανχιμεχώπιση χης καχάσχασης αυχής. Αν και οι αλλαγές που επήλθαν ήσαν οι δέουσες, είναι πολύ νωρίς ακόμη για να εκχιμηθεί καχά πόσον χα αρμόδια όργανα θα μπορέσουν να χον εφαρμόσουν αποχελεσμαχικά. Ο σλοβακικός χρημαχοπιστωχικός χομέας έχει ακόμη να επιλύσει σημανχικά προβλήμαχα αναδιάρθρωσης. Οι τράπεζες επιβαρύνονχαι με υψηλό ποσοσχό μη εξυπηρεχούμενων δανείων, ενώ δεσπόζουν ορισμένες κραχικές χράπεζες. Καχά συνέπεια, οι χράπεζες δεν μπορούν να διαδραμαχίσουν πλήρως χον διαμεσολαβηχικό ρόλο χους. Λόγω χης επισφαλούς καχάσχασης χου κραχικού προϋπολογισμού, χο κράχος δεν θα μπορέσει να επιλύσει χα προβλήμαχα αφερεγγυόχηχας χων κραχικών χραπεζών. Επομένως, πρέπει να σχεδιασχεί η χαχεία πώληση χων χραπεζών σε σχραχηγικούς, πιθανόχαχα ξένους επενδυχές. Η πώληση σε εγχώριους βιομηχανικούς ομίλους, όπως σχην περίπχωση χης αρχικής ιδιωχικοποίησης χης ικανόχηχα χου χρημαχοπισχωχικού χομέα για IRB, δεν βελτιώνει ουσιασχικά χην αναδιάρθρωση. Οι κεφαλαιαγορές παραμένουν καχακερμαχισμένες και χωρίς ρευσχόχηχα, και απαιχείχαι περαιχέρω πρόοδος σχην κανονισχική χους ρύθμιση. Γενικά, υπάρχει έλλειψη πεισχικού παρελθόνχος συνεπούς οικονομικής μεχαρρύθμισης. Δεν έχει σημειωθεί πρόοδος στη θέσπιση πλαισίου μεσοπρόθεσμης οικονομικής πολιχικής. Αν και η Σλοβακία εφήρμοσε χο μεγαλύχερο μέρος χων μεχαρρυθμίσεων που απαιχούνχο για χη δημιουργία οικονομίας αγοράς, η απερχόμενη κυβέρνηση συνέχισε να παρεμβαίνει στη διαμόρφωση των τιμών και χη χορήγηση χων πόρων, χρησιμοποιώντας αδιαφανείς μηχανισμούς που δεν βασίζονχο σχην αγορά. Η μακροοικονομική σχαθερόχηχα επιδεινώθηκε ενώ χα προβλήμαχα χου χρημαχοπισχωχικού χομέα είναι επιζήμια για χη συνολική απόδοση χης οικονομίας. Η εισαγωγή νομοθεσίας περί πχωχεύσεων υπήρξε θεχικό βήμα, αλλά θα πρέπει να επιβεβαιωθεί από χην καχάλληλη εφαρμογή. Καχά συνέπεια, η λειχουργία της σλοβακικής οικονομίας αγοράς θα πρέπει να βελτιωθεί. Η ικανότητα αντιμετώπισης της αγοράς στο πλαίσιο της Ένωσης των ανταγωνιστικών πιέσεων και των δυνάμεων Η ικανόχηχα χης Σλοβακίας να εκπληρώσει χο κριχήριο αυχό εξαρχάχαι από χην ύπαρξη οικονομίας αγοράς και σχαθερού μακροοικονομικού πλαισίου, που να επιχρέπει σχους οικονομικούς φορείς να λαμβάνουν αποφάσεις σε κλίμα προβλεψιμόχηχας. Επίσης, απαιχεί σημανχικό ανθρώπινο και υλικό κεφάλαιο, καθώς και υποδομή. Οι κραχικές επιχειρήσεις πρέπει να υποσχούν αναδιάρθρωση και όλες οι επιχειρήσεις χρειάζονχαι να επενδύσουν για χη βελτίωση της απόδοσης τους. Επιπλέον, όσο μεγαλύτερη πρόσβαση στην εξωτερική χρηματοδότηση έχουν οι επιχειρήσεις καθώς και επιτυχία σε θέμαχα αναδιάρθρωσης και καινοχομίας, χόσο μεγαλύχερη θα είναι η ικανόχηχα χους για προσαρμογή. Γενικά, μια οικονομία θα είναι πολύ ικανόχερη να αναλάβει χις υποχρεώσεις χου μέλους όσο μεγαλύχερος είναι ο βαθμός ολοκλήρωσης που θα επιτύχει με την Ένωση πριν από την προσχώρηση. Αυτό αποδεικνύεχαι χόσο από χον όγκο όσο και από χο φάσμα χων εμπορικών συναλλαγών με χα κράχη μέλη χης ΕΕ. Η ύπαρξη σημανχικών δημοσιονομικών και εξωχερικών ελλειμμάχων έχει μειώσει τη μακροοικονομική σχαθερόχηχα σχη Σλοβακία. Τα υψηλά και μεχαβληχά επιχόκια έχουν μειώσει χη σχαθερόχηχα και προβλεψιμόχηχα χου μακροοικονομικού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο οι οικονομικοί φορείς πρέπει να λάβουν αποφάσεις σχετικά με χην παραγωγή, χην καχανάλωση και χις επενδύσεις. Η αβεβαιόχηχα έχει αυξηθεί εξαιχίας χης έλλειψης 18 μεσοπρόθεσμου πλαισίου που να εγγυάχαι χη συνέπεια χων μακροοικονομικών και χων διαρθρωχικών πολιχικών. Η έλλειψη συνεπών οικονομικών πολιχικών αποχελεί μια από χις κυριόχερες αιχίες της διαιώνισης και επιδείνωσης χων μακροοικονομικών και διαρθρωχικών προβλημάχων στη Σλοβακία. Ωστόσο, η σλοβακική οικονομία έχει ορισμένα σημανχικά πλεονεκχήμαχα για να μπορέσει να ανχιμεχωπίσει χις ανχαγωνισχικές πιέσεις και χις δυνάμεις της ενιαίας αγοράς. Παρά χην χαχεία αύξηση χων μισθών χο περασμένο έχος, χο κόσχος μισθών παραμένει σχεχικά χαμηλό και χο εργαχικό δυναμικό είναι εξειδικευμένο. Η Σλοβακία αναβαθμίζει χην υποδομή χης για να εκμεχαλλευθεί χη θέση χης σχο σχαυροδρόμι σημανχικών διαδρόμων Βορρά-Νόχου και Αναχολής-Δύσης σχο πλαίσιο χων διευρωπαϊκών δικχύων. Οι επενδύσεις σχον ενεργειακό χομέα είναι εξίσου σημαντικές. Οι μεγάλες επενδύσεις σχα έργα υποδομής συμβάλλουν σχην αύξηση χου γενικού ποσοσχού επενδύσεων, χο οποίο έφθανε ήδη σχο 39% χου ΑΕΠ χο 1997, και ήχαν χο υψηλόχερο χης περιοχής. Αν και οι επενδύσεις σε έργα υποδομής είναι απαραίτηχες, το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους πρέπει να προσαρμοστεί για να αποφευχθούν υπέρμετρα ελλείμματα στον κραχικό προϋπολογισμό. Η πρόοδος όσον αφορά χην αναδιάρθρωση χων επιχειρήσεων είναι περιορισμένη. Υπάρχουν ενδείξεις όχι χα κέρδη σημειώνουν κάμψη χο 1997. Το εύρος αναδιάρθρωσης χων επιχειρήσεων επιβραδύνεχαι από χις συνεχείς κραχικές παρεμβάσεις, χις αδυναμίες του τραπεζικού τομέα, και χην ανεπάρκεια χων άμεσων ξένων επενδύσεων. Αν και έχουν εισαχθεί μέχρα προώθησης χων ΑΞΕ, οι χελευχαίες θα αυξηθούν σημανχικά μόνον όχαν οι αρχές παύσουν χις αδιαφανείς και αθέμιχες παρεμβάσεις χους σχην οικονομία. Σε ορισμένους σημανχικούς βιομηχανικούς χομείς (χάλυβας, πεχροχημικά προϊόντα) υπάρχει μικρό ποσοσχό εσωχερικού ανχαγωνισμού, εφόσον ο κύριος όγκος της παραγωγής συχνά συγκενχρώνεχαι σε μία επιχείρηση. Η συγκένχρωση χης παραγωγής και χων εξαγωγών σε μικρό αριθμό επιχειρήσεων καθισχά χη σλοβακική οικονομία ευάλωχη σχις συνθήκες που επικραχούν σχις εν λόγω επιχειρήσεις και σχον ανχαγωνισμό που ενδέχεχαι να ανχιμεχωπίσουν σχην ενιαία αγορά. Σε ορισμένες περιπχώσεις ο κίνδυνος αμβλύνεται καθώς οι εν λόγω επιχειρήσεις διαθέτουν υψηλή τεχνολογία και μπορούν να προμηθεύσουν ποιοτικά βασικά προϊόντα σε ανταγωνιστικές τιμές. Ωστόσο, πρέπει να καχαβληθούν προσπάθειες για χη διαφοροποίηση προς ελαφρύχερες βιο^χανίες συναρμολόγησης και υπηρεσίες, οι οποίες είναι περισσόχερο συμβαχές με χους φυσικούς πόρους χης Σλοβακίας. Ωσχόσο, η χρέχουσα ικανότηχα χης Σλοβακίας για καινοτομία και διαφοροποίηση σχην παραγωγή παρεμποδίζεται από τον περιορισμό των δαπανών για έρευνα και ανάπτυξη. Η εισαγωγή ικανοχήχων και χεχνολογίας από χο εξωχερικό παραμένει περιορισμένη εξαιχίας ανεπαρκών άμεσων ξένων επενδύσεων. Οι προσπάθειες διαφοροποίησης και αναδιάρθρωσης παρακωλύονχαι από χην έλλειψη επενδυχικών κεφαλαίων. Μέχρι σήμερα, η Σλοβακία δεν έχει κατορθώσει να προσελκύσει σημανχικό ύψος άμεσων ξένων επενδύσεων, ενώ η χρηματοδοτική ικανότηχα του εγχώριου χρηματοπιστωτικού τομέα παραμένει περιορισμένη εξαιτίας των επισφαλών δανείων και των υψηλών επιτοκίων. Η πλειονότητα των νέων ιδιοκτηχών ιδιωτικοποιημένων επιχειρήσεων δεν διαθέτουν τα χρηματοοικονομικά μέσα που απαιτούνται για την αναδιάρθρωση εφόσον χρειάστηκε ήδη να επενδύσουν για να αποκτήσουν τον έλεγχο της επιχείρησης. Κατά συνέπεια, οι επενδύσεις για αναδιάρθρωση πρέπει να παρασχεθούν αποκλειστικά από τα αδιανέμητα κέρδη των επιχειρήσεων, πράγμα το οποίο είναι δυνατό μόνο για ήδη επικερδείς επιχειρήσεις. Μόνο οι μεγαλύτερες των εν λόγω επικερδών επιχειρήσεων ενδέχεται να μπορέσουν να χρηματοδοτήσουν τις προσπάθειες αναδιάρθρωσης τους στις διεθνείς κεφαλαιαγορές. Εντούτοις, λόγω της υποβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητας της 19 Σλοβακίας, όπως εκτιμήθηκε από χους αρμόδιους οργανισμούς χο 1998, χο κόσχος χης ξένης χρημαχοδόχησης έχει αυξηθεί. Η Σλοβακία αναπροσαναχόλισε χις εξαγωγές χης προς χις δυχικοευρωπαϊκές αγορές, μεχά χην απώλεια χων παραδοσιακών εξαγωγικών αγορών χης εξαιχίας χης διάλυσης χου σοβιεχικού εμπορικού συνασπισμού και της ομοσπονδίας με την Τσεχική Δημοκρατία. Το 1998, η Γερμανία κατέστη ο κυριότερος εμπορικός εταίρος της, αντικαθιστώντας την Τσεχική Δημοκρατία. Ο μεγάλος ρυθμός αύξησης των εμπορικών συναλλαγών με την Ένωση κατά τα τελευταία έτη δεν αποτελεί μόνο ένδειξη της ανταγωνιστικότητας τουλάχιστον ορισμένων σλοβακικών επιχειρήσεων ώστε να μπορούν να εξάγουν στην ΕΕ, αλλά και της ικανότητας τους να παράγουν προϊόντα συμβατά με τους κανόνες και τους κανονισμούς της ενιαίας αγοράς. Η πορεία προς τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της Σλοβακίας δεν υπήρξε ομοιόμορφη. Η μειωμένη μακροοικονομική σταθερότητα και η έλλειψη συνεκτικής μεσοπρόθεσμης οικονομικής πολιτικής στρεβλώνουν τον ορίζοντα προγραμματισμού των οικονομικών φορέων. Ο ρυθμός των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων παρέμεινε αργός και η κατάσταση του τραπεζικού τομέα επιδεινώθηκε. Η διαρκής εφαρμογή δύο πρόσφατων πρωτοβουλιών - της τροποποίησης της αναποτελεσματικής νομοθεσίας περί πτωχεύσεων και του ανοίγματος στις άμεσες ξένες επενδύσεις - είναι απαραίτητη για να επιταχυνθεί η αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων. Αν οι μακροοικονομικές δυσχέρειες και τα λοιπά διαρθρωτικά προβλήματα αντιμετωθισθούν γρήγορα και με τρόπο διαφανή που να βασίζεται στην αγορά, η Σλοβακία αναμένεται να μπορέσει να αντιμετωπίσει μεσοπρόθεσμα τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς στο πλαίσιο της Ένωσης. 2. 4. Γενική αξιολόγηση Η Σλοβακία έχει υλοποιήσει το μεγαλύΧερο μέρος χων μεχαρρυθμίσεων που απαιχούνχαι για τη δημιουργία λειτουργούσας οικονομίας αγοράς, αλλά υπάρχει ακόμη έλλειψη διαφάνειας εξαιτίας των κρατικών παρεμβάσεων. Εντούτοις, η Σλοβακία αναμένεται να είναι σε θέσει να αντιμετωπίσει τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς στο πλαίσο της Ένωσης μεσοπρόθεσμα, υπό την προϋπόθεση ότι θα καταστεί δυνατή η λειτουργία της οικονομίας αγοράς. Μετά τη δημιοσίευση της Γνώμης και μέχρι χις πρόσφατες εκλογές, η Σλοβακία σημείωσε πολύ μικρή πρόοδο σχην επίλυση χων προβλημάχων που επισημαίνονχαι σχη Γνώμη. Οι εσωχερικές και εξωχερικές μακροοικονομικές ανισορροπίες δεν αντιμετωπίσθηκαν καχάλληλα για τη διαχήρηση της μακροοικονομικής σχαθερόχηχας. Ο ρυθμός χων διαρθωχικών μεχαρρυθμίσεων συνεχίζει να είναι αργός και η καχάσχαση χου χραπεζικού χομέα επιδεινώθηκε. Η συνεχιζόμενη έλλειψη διαφάνειας στη διαδικασία ιδιωχικοποίησης και η έλλειψη άμεσων ξένων επενδύσεων επηρέασαν αρνηχικά χην αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων. Δύο πρόσφατες πρωτοβουλίες - η τροποποίηση της αναποτελεσματικής νομοθεσίας περί πτωχεύσεων και η θεχικόχερη ανχιμεχώπιση χων άμεσων ξένων επενδύσεων - είναι δυναχόν να επιχαχύνουν σχο μέλλον χην αναδιάρθρωση χων επιχειρήσεων. Ωσχόσο, δεν σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά χη χάραξη μεσοπρόθεσμης οικονομικής πολιτικής. Η Σλοβακία θα πρέπει να αναλάβει αποφασισχικά τη δέσμευση να επιλύσει χα εναπομένονχα μακροοικονομικά και διαρθρωχικά προβλήματα με χρόπο συμβαχό με χη διαφανή λειτουργία μιας οικονομίας αγοράς. Ειδικότερα, πρέπει να δοθεί προτεραιότηχα σχην ανχιμεχώπιση χων ελλειμμάχων χου κραχικού προϋπολογισμού και χου ισοζυγίου χρεχουσών συναλλαγών, στην 20 επίλυση χων προβλημάχων χου χραπεζικού χομέα, και σχη δημιουργία χου απαραίχηχου περιβάλλονχος για χην αναδιάρθρωση χων επιχειρήσεων με βάση χις αρχές της αγοράς. Για να διασφαλίσει τη συνέπεια των μακροοικονομικών και των διαρθρωτικών πολιτικών, η Σλοβακία χρειάζεται να καθορίσει τις μεσοπρόθεσμες προτεραιότητες της οικονομικής της πολιτικής. 3. Ικανότητα ανάληψης των υποχρεώσεων του μέλους Στόχος του παρόντος τμήματος είναι η ενημέρωση της Γνώμης που διατύπωσε η Επιτροπή το 1997 όσον αφορά την ικανότητα της Σλοβακίας να αναλάβει τις υποχρεώσεις του μέλους - δηλ. το νομικό και το θεσμικό πλαίσιο, γνωστό ως κεκτημένο, μέσω του οποίου η Ένωση θέτει σε εφαρμογή τους στόχους της. Στη γνώμη που διατύπωσε το 1997 σχετικά με την αίτηση προσχώρησης της Σλοβακίας στην ΕΕ, η Επιτροπή κατέληξε στο ακόλουθο συμπέρασμα: "Η Σλοβακία έχει ξεκινήσει αποφασιστικά την υιοθέτηση του κεκτημένου, ιδίως όσον αφορά την ενιαία αγορά, παρά το γεγονός ότι απομένει να επιτευχθεί σημαντική πρόοδος για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής του" Η κατωτέρω παρουσίαση των διαφόρων θεμάτων ακολουθεί την ίδια διάρθρωση με εκείνη της Γνώμης του 1997, αλλά έχει παραλειφθεί η συνοπτική περιγραφή κάθε τομέα. Αντ'αυτής, η έκθεση εστιάζεται στην πρόοδο που έχει επιτευχθεί από τον Ιούλιο του 1997. Σε κάθε τίτλο αναφέρονται οι νομοθετικές αποφάσεις και η πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή και επιβολή της νομοθεσίας. 3. 1. Εσωτερική αγορά χωρίς σύνορα Όπως αναφέρθηκε στη Γνώμη, η ενιαία αγορά της Ένωσης καθορίστηκε με το άρθρο 7Α της Συνθήκης ως χώρος χωρίς εσωτερικά σύνορα στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων. Η ενιαία αγορά, κεντρικό ζήτημα στη διαδικασία κοινοτικής ολοκλήρωσης, στηρίζεται στην οικονομία της ελεύθερης αγοράς στην οποία συνυπάρχουν πλήρως ο ανταγωνισμός και η οικονομική και κοινωνική συνοχή. Η αποτελεσματική εφαρμογή και επιβολή των τεσσάρων ελευθεριών απαιτεί όχι μόνο την τήρηση σημαντικών αρχών όπως, π. χ. η κατάργηση των διακρίσεων ή η αμοιβαία αναγνώριση των εθνικών νομοθεσιών, αλλά επίσης και την αποτελεσματική εφαρμογή ειδικών κοινών κανόνων, οι οποίοι στοχεύουν να προσφέρουν ασφάλεια, προστασία του περιβάλλοντος και του καταναλωτή και αποτελεσματικά μέσα αποκατάστασης. Οι ίδιες αρχές ισχύουν για ορισμένους κοινούς κανόνες, π. χ. στους τομείς των δημοσίων συμβάσεων, της πνευματικής ιδιοκτησίας και της προστασίας δεδομένων, οι οποίοι είναι σημαντικοί για τη χάραξη του γενικού πλαισίου λειτουργίας της οικονομίας. Γενικό πλαίσιο 21 Ο ισχύων σλοβακικός νόμος περί δημοσίων συμβάσεων δεν περιλαμβάνει όλες χις θεμελιώδεις αρχές χου κοινοχικού συσχήμαχος δημοσίων συμβάσεων. Δεν εφαρμόζεται με ορθόχηχα όπως αποδεικνύεχαι από την υπερβολική προσφυγή σε άμεσες αγορές. Η Σλοβακία έχει καχαβάλει ουσιασχικές προσπάθειες υιοθέτησης και συμμόρφωσης με χο κοινοχικό κεκτημένο σχον χομέα χων δικαιωμάχων πνευμαχικής ιδιοκτησίας: τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο χου 1997, η Σλοβακία θέσπισε χον νόμο περί συλλογικής διαχείρισης δικαιωμάχων, και χον νόμο περί δικαιωμάχων δημιουργού, οι οποίοι χέθησαν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1998, και είναι σύμφωνοι με το κοινοτικό κεκτημένο. Στο τομέα των δικαιωμάτων βιομηχανικής ιδιοκτησίας, ο υφιστάμενος νόμος περί διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας πρέπει να τροποποιηθεί προκειμένου να εφαρμοστούν ορισμένες πτυχές της Σύμβασης του Μονάχου στην οποία η Σλοβακία έχει υποβάλει αίτηση προσχώρησης. Στις 13. 9. 97, η Σλοβακία προσχώρησε στο πρωτόκολλο της Σύμβασης της Μαδρίτης. Αν και χο γραφείο βιομηχανικής ικανοποιηχικά αποχελέσμαχα σε επίπεδο διοικηχικών διαδικασιών, η επιβολή παραμένει προβληματική. ιδιοκτησίας σημείωσε Στον τομέα του εχαιρικού δικαίου δεν παρατηρήθηκε περαιχέρω πρόοδος από χο 1997. Την 1η Μαρχίου 1998, τέθηκε σε ισχύ νέος νόμος για την προσχασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σχα συσχήμαχα πληροφοριών. Ο νόμος αυχός ανχαποκρίνεχαι σε μεγάλο βαθμό σχο κεκτημένο. Ωσχόσο, απαιχείχαι περαιχέρω ευθυγράμμιση. Οι τέσσερις ελευθερίες Ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών Οι χρέχουσες πρακτικές στον τομέα των προτύπων και της πιστοποίησης δεν είναι ικανοποιητικές και παραμένουν σοβαρό εμπόδιο στην ελεύθερη ροή των αγαθών. Τα πρότυπα είναι ακόμη δεσμευτικά και χρησιμοποιούνται ως μέσο ρύθμισης. Σε ορισμένους τομείς, έχει ήδη ξεκινήσει η υιοθέτιση εναρμονισμένων προτύπων. Παρά τις σημαντικές προπαρασκευαστικές εργασίες, το νομοσχέδιο περί τεχνικών προδιαγραφών και εκτίμησης της συμμόρφωσης, το οποίο εφαρμόζει τις βασικές αρχές της "νέας προσέγγισης" της Κοινότητας, δεν έχει ψηφισθεί. Υπάρχει έλλειψη διαχωρισμού μεταξύ νομοθετικών λειτουργιών και λειτουργιών τυποποίησης, πιστοποίησης και έγκρισης, αποτελεί ένα από τα κυριότερα εμπόδια για την ορθή εφαρμογή των αρχών της νέας προσέγγισης. Η βραδύτητα που παρατηρείται στη θέσπιση του κατάλληλου νομοθετικού πλαισίου εμποδίζει την εφαρμογή ειδικών τομεακών πολιτικών στους τομείς που καλύπτει η νέα προσέγγιση. Ωστόσο, έχει πραγματοποιηθεί κάποια πρόοδος σε ορισμένους εξ αυτών. Από το 1997, η οδηγία όσον αφορά τα δομικά προϊόντα και οι οδηγίες σχετικά με τα ιατρικά βοηθήματα έχουν μεταφερθεί εν μέρει στο σλοβακικό δίκαιο με δύο χωριστούς νόμους πλαίσια. Δεν έχει σημειωθεί πρόοδος στους τομείς της νομικής μετρολογίας, των συσκευών αερίου, του εξοπλισμού πίεσης και των οδηγιών ΑΤΕΧ. Από το 1997 σημειώνεται σταθερή πρόοδος στη μεταφορά ορισμένων οδηγιών στον τομέα των μηχανοκίνητων οχημάτων. Επίσης, θεσπίστηκε λεπτομερές νομοθετικό πλαίσιο για τα χημικά προϊόντα. 22 Δεν παραχηρείχαι πρόοδος στην περαιτέρω εναρμόνιση του βασικού νομοθετικού πλαισίου του 1996 για τα προϊόντα διατροφής με το κεκτημένο. Νέος νόμος για τα φάρμακα και τα ιατρικά βοηθήματα θεσπίστηκε και άρχισε να ισχύει την 1η Ιουνίου 1998. Ο νόμος αυτός καλύπτει την πλειονότητα των κοινοτικών οδηγιών για τις άδειες εμπορίας, παρασκευής και διανομής και για τη σήμανση και τη διαφήμιση φαρμακευτικών προϊόντων. Η νομοθεσία για την μερική εφαρμογή του κεκτημένου σχετικά με τα καλλυντικά τέθηκε σε ισχύ το 1998. Ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων Μετά τη Γνώμη, τροπολογία του νόμου περί ξένου συναλλάγματος, της 5ης Φεβρουαρίου 1998 (ισχύει από τον Απρίλιο του 1998) εισήγαγε περαιτέρω χαλάρωση στη νομοθεσία περί εισαγωγής κινητών αξιών στις σλοβακικές κεφαλαιαγορές, των επενδύσεων των μόνιμων κατοίκων σε ξένες αξίες, και των πράξεων σε ξένο συνάλλαγμα. Η τροπολογία κατήργησε ακόμη την υποχρέωση για τους μόνιμους κατοίκους να καταβάλουν το ξένο συνάλλαγμα. Η κατάργηση των φραγμών στις συναλλαγές ξένων χρεογράφων στην εγχώρια αγορά, καθώς και η αγορά και η πώληση τους από τοπικές οντότητες ισχύει μόνο στα χρεόγραφα που εκδίδονται από κράτη μέλη του ΟΟΣΑ. Η χαλάρωση που επιτρέπει στις τράπεζες να είναι ιδιοκτήτες των ακινήτων τους δεν επεκτείνεται στην ιδιοκτησία της γης. Ελεύθερη κυκλοφορία υπηρεσιών Όσον αφορά την ευρύτερη μεταρρύθμιση του χρηματοπιστωτικού τομέα, εγκρίθηκαν ορισμένα μέτρα στα οποία περιλαμβάνεται η εισαγωγή ετήσιων και ενοποιημένων λογαριασμών τραπεζών, μέτρων για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης παράνομων προσόδων, αυξήσεις κεφαλαιακών αναγκών των ασφαλιστικών εταιρειών, κλπ. Επιπλέον, ο έλεγχος έχει σταδιακά ενισχυθεί. Στον τραπεζικό χομέα, χροπολογία χου χραπεζικού νόμου που χέθηκε σε ισχύ στις 21 Φεβρουαρίου 1998, έχει στόχο την άρση της διαοικασίας έγκρισης δύο επιπέδων και των διακρίσεων εις βάρος των μη μονίμων κατοίκων στον τομέα της απόκτησης ιδίου κεφαλαίου πιστωτικού δρύματος. Στον τομέα των συστημάτων πληρωμών, έχουν καταβληθεί προσπάθειες αλλά θα πρέπει να συνεχιστούν όσον αφορά την εφαρμογή του συστήματος ακαθάριστου διακανονισμού σε πραγματικό χρόνο. Στον τομέα των πληρωμών, έχουν καταβληθεί και πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες για την εφαρμογή του συστήματος ακαθάριστου διακανονισμού σε πραγματικό χρόνο. Από τα μέσα του 1997, δεν έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την προσέγγιση της σλοβακικής νομοθεσίας με τη νομοθεσία που διέπει την αγορά χρεογράφων και το ασφαλιστικό κεκτημένο. Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων α) Ε&ύθερη κυκλοφορία προσώπων, ελευθερία εγκατάστασης και αμοιβαία αναγνώριση διπλωμάτων και τίτλων 23 Από χα μέσα χου 1997, δεν έχουν σημειωθεί σημαντικές εξελίξεις στον τομέα της αμοιβαίας αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων. β) Κατάργηση των ελέγχων επί των προσώπων στα εσωτερικά σύνορα Δεν μπορεί να αναφερθεί πρόοδος στον εν λόγω τομέα. Όσον αφορά τις θεωρήσεις, βλ. σημείο 3. 7. Ανταγωνισμός Στον τομέα του ανταγωνισμού, η ισχύουσα αντιμονοπωλιακή νομοθεσία είναι σε μεγάλο ποσοστό ευθυγραμμισμένη με το κεκτημένο. Ωστόσο, χρειάζονται ακόμη βελτιώσεις και ρυθμίσεις όσον αφορά τις ομαδικές εξαιρέσεις και ορισμένα διαδικαστικά θέματα. Παρά τις μικρές εξελίξεις που σημειώθηκαν, η πολιτική όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις παραμένει σημαντικό πρόβλημα. Καταρτίστηκαν ορισμένα νομοσχέδια αλλά κανένα εξ αυτών δεν ψηφίστηκε. Ο νόμος περί αναζωογόνησης των επιχειρήσεων, ο οποίος θεωρείται από την Επιτροπή ως αδιαφανής και δυνάμενος να προκαλέσει στρεβλώσεις, εξακολουθεί να ισχύει και εγκαινιάστηκαν διαδικασίες σχετικά με την έγκριση 34 σχεδίων. Το κύριο μειονέκτημα του συστήματος κρατικών ενισχύσεων της Σλοβακικής Δημοκρατίας είναι η έλλειψη διαφάνειας. Το μειονέκτημα αυτό μπορεί να αντιμετωπισθεί με βελτίωση της του συστήμαχος καχαγραφής και ετήσιων εκθέσεων. Η Σλοβακική Δημοκραχία έχει πραγμαχοποιήσει πρόοδο σχον χομέα χης συλλογής πλήρων περιφερειακών σχαχισχικών δεδομένων. Συμπέρασμα Έχει σημειωθεί πρόοδος προς την υλοποίηση των σχετικών βραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση στον τομέα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Από την άλλη πλευρά, δεν παρατηρείται σημαντική πρόοδος στους τομείς των δημοσίων συμβάσεων και των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Πρέπει να διασφαλισθεί η ορθή εφαρμογή των νέων διατάξεων περί προστασίας δεδομένων. Επίσης, χρειάζεται να βελτιωθεί η εφαρμογή και επιβολή σε όλους τους τομείς της εσωτερικής αγοράς. Η επιβολή (στην οποία περιλαμβάνεται και η μεθοριακή αστυνόμευση) στον τομέα των δικαιωμάτων πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας παραμένει σημαντικό πρόβλημα. Στους τομείς που καλύπτονται από το κοινοτικό κεκτημένο για τα βιομηχανικά προϊόντα, οι βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες που όρισε η εταιρική σχέση για την προσχώρηση δεν έχουν υλοποιηθεί. Ειδικότερα, όσον αφορά τη νομοθεσία της "νέας προσέγγισης", αν και υπήρξε πρόοδος σε ορισμένους συγκεκριμένους τομείς από το παρελθόν έτος, η συνολική πρόοδος παρακωλύεται από την αδυναμία θέσπισης νομοθετικού πλαισίου Kat της αντίστοιχης θεσμικής υποδομής. 24 Όσον αφορά χις χρημαχοπισχωχικές υπηρεσίες, έχει σημειωθεί πρόοδος σχον χραπεζικό χομέα. Υφίσχαχαι πάνχοχε η ανάγκη να θεσπισθεί εποπχεύουσα αρχή σχον χομέα χων χρεογράφων, και να ενισχυθούν οι υφισχάμενες εποπχεύουσες αρχές σχον χραπεζικό και χον ασφαλισχικό χομέα καθώς και να διασφαλισθεί η ανεξαρχησία χους. Η Σλοβακία έχει σημειώσει μικρή πρόοδο όσον αφορά χις βραχυπρόθεσμες προχεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων. Πρέπει να καταβληθούν σημαντικές προσπάθειες για τη θέσπιση της νομοθεσίας περί κρατικών ενισχύσεων, και χρειάζεται περαιτέρω πρόοδος στον τομέα της προστασίας του ανταγωνισμού. 3. 2 Καινοτομία Κοινωνία των πληροφοριών Τον Απρίλιο χου 1998, η κυβέρνηση εξέχασε χη σχραχηγική για χην εφαρμογή της πολιτικής για την κοινωνία των πληροφοριών, καθώς και έκθεση σχετικά με την εφαρμογή των παγκόσμιων δικτύων πληροφόρησης. Η γενική ικανότητα πρόσβασης στις υπηρεσίες πληροφόρησης ΗΥ και Ιντερνέτ στη Σλοβακία σημείωνε συνεχή αύξηση. Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1997, ο αριθμός των ξένιων εξυπηρετητών Ιντερνέτ αυξήθηκε σε 14520, σε σύγκριση με τους 7938 του 1996. Η Σλοβακία συμμετέχει στη μικτή επιτροπή υψηλού επιπέδου για την κοινωνία των πληροφοριών και υποστηρίζει την ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών. Εκπαίδευση, κατάρτιση και νεολαία Ορισμένες εξελίξεις όσον αφορά τη χρησιμοποίηση της γλώσσας των μειονοτήτων στο εκπαιδευτικό σύστημα κατά την περίοδο παρατήρησης, δημιούργησαν προβλήματα. Τον Μάρτιο του 1998, κατέστη δυνατή η συμμετοχή της Σλοβακίας στα κοινοτικά προγράμματα Socrates, Leonardo και Νεολαία για την Ευρώπη III. Στον τομέα της αμοιβαίας αναγνώρισης διπλωμάτων δεν μπορεί να αναφερθεί σημαντική πρόοδος. 25 Έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη Η Σλοβακία ζήχησε επισήμως την έναρξη χων διαπραγματεύσεων για την πλήρη συμμετοχή της στο πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο τον Ιούνιο 1998. Πραγματοποιήθηκαν δύο γύροι διερευνητικών συνομιλιών με στόχο την προετοιμασία των διαπραγματεύσεων. Η έρευνα αναφέρεται στο σλοβακικό εθνικό πρόγραμμα ως προτεραιότητα για την υιοθέτηση του κεκτημένου. Τηλεπικοινωνίες Από την 1η Ιανουαρίου 1998, όλες οι τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες, με εξαίρεση τη φωνητική ίδιο τρόπο, ελευθερώθηκε η χρησιμοποίηση τηλεφωνία, ελευθερώθησαν. Κατά τον εναλλακτικής υποδομής για την παροχή μη αποκλειστικών υπηρεσιών. Τα στάδια αυτά αντιπροσωπεύουν σημαντική ευθυγράμμιση με τους κοινοτικούς κανονισμούς όσον αφορά την ελευθέρωση. Ωστόσο, η ελευθέρωση των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών απαιτεί την επιβολή μιας πλήρους δέσμης όρων για τη διασφάλιση του ανταγωνισμού, όπως η κανονιστική ανεξαρτησία, η αναπροσαρμογή των τιμολογίων και η πρόληψη της στρέβλωσης της αγοράς από τους κυριότερους προμηθευτές. Τα αποκλειστικά δικαιώματα των σλοβακικών τηλεπικοινωνιών για την παροχή δημόσιας τηλεπικοινωνιακής υποδομής και υπηρεσιών φωνητικής τηλεφωνίας λήγουν στις 31 Δεκεμβρίου 2002. Η κινητή τηλεφωνία παρέχεται σύμφωνα με τους κανόνες ανταγωνισμού από τον Ιανουάριο του 1997, από δύο φορείς εκμετάλλευσης GSM. Το ζήτημα της διασύνδεσης δεν έχει ακόμη επιλυθεί από χον ισχύονχα νόμο, και πρέπει να αποχελέσει αντικείμενο μελλοντικής νομοθεσίας. Ένα από χα σημανχικά θέμαχα που καθυσχερεί χη διαδικασία θέσπισης νέας νομοθεσίας σχον χομέα χων τηλεπικοινωνιών είναι η οργάνωση και το πεδίο δράσης της εθνικής κανονιστικής αρχής· Δεν υπάρχουν αποφάσεις σχετικά με την ιδιωτικοποίηση των σλοβακικών τηλεπικοινωνιών. Η Σλοβακία έχει λάβει μέχρα ευθυγράμμισης με χο κεκτημένο σχον χομέα χης ελευθέρωσης. Ωσχόσο, δεν εξασφαλίζονται οι προϋποθέσεις διασφάλισης χου ανχαγωνισμού. Οπτικοακουστικός τομέας Την 1η Μαΐου 1998 άρχισε να ισχύει χροπολογία χου νόμου περί οπχικοακουσχικών μέσων, η οποία συνισχά ελάχισχο ποσοστό ευρωπαϊκών και σλοβακικών οπτικοακουστικών έργων στα ραδιοτηλεοπχικά προγράμμαχα. Συμπέρασμα Η σλοβακική κυβέρνηση εξέχασε με προσοχή την ανάπτυξη πολιτικής στους τομείς της κοινωνίας των πληροφοριών και της έρευνας καθώς και της τεχνολογικής ανάπτυξης. Σημειώθηκαν πρόοδοι στην ευθυγράμμιση της νομοθεσίας περί τηλεπικοινωνιών όσον αφορά τις πτυχές της ελευθέρωσης αλλά πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες σχετικά με 26 χη διασφάλιση χου ανχαγωνισμού σχον χομέα. Χρειάζονται περαιχέρω προσπάθειες για χην ευθυγράμμιση χης νομοθεσίας σχον οπχικοακουσχικό χομέα. 3. 3. Οικονομικές και δημοσιονομικές υποθέσεις Οικονομική και νομισματική ένωση Η Σλοβακία σημείωσε μικρή επιπλέον πρόοδο όσον αφορά χην προετοιμασία για τη συμμετοχή χης στην Οικονομική και Νομισμαχική Ένωση. Η αναδιάρθρωση χου χραπεζικού χομέα υπήρξε περιορισμένη, εν μέρει λόγω χου πολιχικού δισταγμού όσον αφορά τη διαφάνεια. Το ποσοστό των επισφαλών δανείων αντιστοιχεί στο ένα τρίτο του συνόλου των δανείων. Η νομοθεσία της κεντρικής τράπεζας δεν είναι ακόμη πλήρως εναρμονισμένη με τους κοινοτικούς κανόνες. Η προηγούμενη κυβέρνηση προσπάθησε ανεπιτυχώς να μειώσει την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας. Το Οκτώβριο του 1998, η Εθνική Τράπεζα της Σλοβακίας κατήργησε το σύστημα σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας και αποφάσισε να αφήσει την κορώνα να διακυμανθεί. Οι αυξανόμενες πιέσεις υποτίμησης δημιούργησαν απώλειες στα διεθνή αποθεματικά. Φορολογία Από το 1997, η Σλοβακική Δημοκρατία εφαρμόζει τη διαδικασία ευθυγράμμισης του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) με χο κοινοχικό κεκτημένο, ιδίως όσον αφορά χο πεδίο εφαρμογής χου μειωμένου συνχελεσχή ΦΠΑ. Στη Γνώμη σημειώνονται σημαντικές διαφορές μεταξύ του σλοβακικού συστήματος ειδικών φόρων κατανάλωσης και των κοινοτικών απαιτήσεων, ιδίως την παντελή έλλειψη συστήματος τελωνειακής αποταμίευσης. Με εξαίρεση μετατροπή των συντελεστών όσον αφορά τα καύσιμα υδρογονανθράκων και τα λιπαντικά, δεν πραγματοποιήθηκε καμία ευθυγράμμιση με το κοινοτικό κεκτημένο. Συμπέρασμα Χρειάζονται ακόμη σημαντικές προσπάθειες για την ευθυγράμμιση της σλοβακικής νομοθεσίας περί ΦΠΑ με την κοινοτική. Επιπλέον, θα πρέπει να αρχίσει η προετοιμασία για την εισαγωγή του κοινοτικού μεταβατικού καθεστώτος ΦΠΑ. Το σλοβακικό σύστημα ειδικών φόρων κατανάλωσης διαφέρει σε πολλά σημεία από τα κοινοτικά πρότυπα. Χρειάζονται περαιτέρω προσπάθειες για τη νομοθετική ευθυγράμμιση και θα πρέπει να καταρτισθεί χρονοδιάγραμμα μελλοντικής συμμόρφωσης. Στατιστικές Από το 1997, σημειώθηκε πρόοδος για την εναρμόνιση του σλοβακικού στατιστικού συστήματος με τις απαιτήσεις της ΕΕ: 27 Τον Μάρχιο 1998, τέθηκε σε ισχύ στη Σλοβακική Δημοκρατία ο νόμος περί προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στα συστήματα πληροφοριών, ο οποίος εγγυάται την προστασία προσωπικών δεδομένων. Η διοικητική διάρθρωση για την εφαρμογή και επιβολή του κεκτημένου στον εν λόγω τομέα υπάρχει σε σημαντικό βαθμό. Πρέπει εντούτοις να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ της Στατιστικής Υπηρεσίας της Σλοβακικής Δημοκρατίας και άλλων οργανισμών. Πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην αναβάθμιση της ποιότητας και του πεδίου κάλυψης του μητρώου επιχειρήσεων, στην εναρμόνιση των οικονομικών λογαριασμών και τη συγκέντρωση στατιστικών στοιχείων δημόσιων οικονομικών, στη βελτίωση των γεωργικών στατιστικών στοιχείων και στην εναρμόνιση του εξωτερικού εμπορίου. 3. 4 Τομεακές πολιτικές Βιομηχανία Οι κύριοι στόχοι της βιομηχανικής πολιτικής της Σλοβακίας για την περίοδο 1998 - 2003, είναι η επιτάχυνση της προσαρμογής του βιομηχανικού τομέα στις διαρθρωτικές αλλαγές, η υποστήριξη ενός ευνοϊκού επιχειρημαχικού περιβάλλοντος, η βελχίωση χης χρησιμοποίησης νέων χεχνολογιών και η δίκαιη περιφερειακή ανάπχυξη. Για χην υλοποίηση χης βιομηχανικής πολιχικής χης χώρας δημιουργήθηκαν φορείς όπως η εθνική υπηρεσία για χην προώθηση της ανάπτυξης των MME, το ταμείο χρηματοδότησης μετά την ιδιωτικοποίηση, η εθνική υπηρεσία ξένων επενδύσεων και η τράπεζα εισαγωγών - εξαγωγών. Η Σλοβακική Δημοκρατία βασίζει τη βιομηχανική πολιτική της στο έγγραφο στρατηγικής με τίτλο "Η βιομηχανική πολιτική της Σλοβακικής Δημοκρατίας", το οποίο ενημερώθηκε για την περίοδο 1998-2003. Οι κύριοι στόχοι της βιομηχανικής πολιτικής της Σλοβακικής Δημοκρατίας, όπως αναφέρονται στα έγγραφα πολιτικής είναι σύμφωνοι με την προσέγγιση της ΕΕ στη βιομηχανική πολιτική. Ωστόσο, μετά τη Γνώμη, προέκυψαν ορισμένα θέματα τα οποία δημιουργούν ερωτήματα όσον αφορά την ορθή εφαρμογή αυτής της πολιτικής. Η Σλοβακία εισήγαγε νόμο για την αναζωογόνηση της εθνικής πολιτικής, ο οποίος προβλέπει την παροχή κυβερνητικής υποστήριξης στις προβληματικές επιχειρήσεις. Τα κριτήρια χορήγησης αυτής της συνδρομής είναι δυνατόν να συγκρούονται με τους κοινοτικούς κανόνες περί ανταγωνισμού και να δημιουργούν ευκαιρίες διακριτικής κυβερνητικής παρέμβασης σε μεμονωμένες περιπτώσεις. ιδιωτικοποίηση διενεργήθηκε κατά τρόπον ώστε πολλές από τις πρόσφατα Η ιδιωτικοποιημένες επιχειρήσεις στερούνται ιδίων κεφαλαίων καθώς και της απαραίτητης τεχνογνωσίας για την ανάπτυξη νέων προϊόντων και αγορών. Τα προβλήματα αυτά έχουν οξυνθεί ακόμη περισσότερο κατά τα τελευταία έτη. Επίσης, η έλλειψη διαφάνειας σε ορισμένες συμφωνίες ιδιωτικοποίησης δημιουργεί επιπλέον προβλήματα. 28 Το χαμηλό ποσοσχό άμεσων ξένων επενδύσεων σχερεί τη σλοβακική βιομηχανία από νέα κεφάλαια και χεχνογνωσία. Καχά χο παρελθόν έτος, η Σλοβακία καχέβαλε ορισμένες προσπάθειες για να προσελκύσει άμεσες ξένες επενδύσεις, π. χ. , με την εισαγωγή φορολογικών κινήχρων. Ωσχόσο, τα μέτρα αυτά πιθανότατα δεν επαρκούν για να αυξήσουν σημαντικά τις άμεσες ξένες επενδύσεις. Το εθνικό τραπεζικό σύστημα δεν είναι ικανό να διαδραματίσει τον ρόλο που πρέπει στη χρηματοδότηση του βιομηχανικού τομέα. Οι τράπεζες, όπως ήδη αναφέρθηκε, βαρύνονται με επισφαλείς απαιτήσεις, καί δεν διαθέτουν ούτε το κεφάλαιο ούτε την πείρα για να φέρουν σε πέρας τον ρόλο τους ως χρηματοδότες της βιομηχανίας. Συμπέρασμα Γενικά, έχει σημειωθεί πρόοδος στον καθορισμό βιομηχανικής πολιτικής αλλά η εφαρμογή της θα απαιτήσει στενή παρακολούθηση. Απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες για την καλύτερη ενσωμάτωση των πτυχών του ανταγωνισμού στις βιομηχανικές και επιχειρηματικές διαρθρωτικές πολιτικές, για τη διενέργεια των ιδιωτικοποιήσεων που υπολείπονται με διαφάνεια και για την προώθηση των άμεσων ξένων επενδύσεων. Γεωργία Κατάσταση της γεωργίας Το μερίδιο χης γεωργίας σχο ΑΕΠ (4,4% χο 1997) καθώς και της απασχόλησης σχον γεωργικό χομέα (5,8% χο 1997) σημειώνουν πχωχική χάση μετά τη Γνώμη. Γεωργική πολιτική Η διαδικασία διαρθρωτικού μετασχηματισμού συνεχίστηκε το 1997 αν και οι συνεταιριστικές εκμεταλλεύσεις διατηρούσαν δεσπόζουσα θέση. Η ιδιωτικοποίηση της βιομηχανίας προϊόντων διατροφής ολοκληρώθηκε σχεδόν στα τέλη του 1997. Η Σλοβακία εισήγαγε ορισμένους μη δασμολογικούς φραγμούς για να αντιμετωπίσει το αυξανόμενο εμπορικό έλλειμμα των αγρο-βιομηχανικών προϊόντων. Όπως και κατά τα προηγούμενα έτη, οι δημοσιονομικές επιδοτήσεις του 1997 διατέθησαν κυρίως υπό μορφή άμεσων πληρωμών. Το 1997, αυξήθηκαν οι παρεμβάσεις στην αγορά, οι τιμές εγγύησης και οι επιστροφές κατά την εξαγωγή. Στον τομέα της κτηνιατρικής και φυτοϋγειονομικής νομοθεσίας, εκδόθηκαν ορισμένοι κανονισμοί εφαρμογής. Εισήχθησαν ορισμένες αλλαγές στην πολιτική επιδοτήσεων, όπως η υποστήριξη των επενδύσεων για την τεχνολογική καινοτομία και τον εκσυγχρονισμό, με στόχο τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της σλοβακικής γεωργίας. Ψηφίστηκε ο γεωργικός νόμος, καθώς και ο νόμος περί πιστοποιητικών αποθήκευσης εμπορευμάτων. Συμπέρασμα 29 Σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά την νλοποίηση των βραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση σχετικά με την ενθνγράμμιση της νομοθεσίας στον κτηνιατρικό και τον φυτοϋγειονομικό τομέα. Η διαδικασία διαρθρωτικού μετασχηματισμού σννεχίστηκε, αν και με βραδύ ρνθμό. Η κυβέρνηση έχει την τάση να καταφεύγει σε εμπορικούς περιορισμούς ενόψει τομεακών δυσχερειών. Πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για να δημιουργηθεί η διοικητική διάρθρωση που απαιτείται για την εφαρμογή του μελλοντικού γεωργικού προενταξιακού μέσου και να εξασφαλισθεί η απαραίτητη ικανότητα εφαρμογής της ΚΓΠ. Αλιεία Δεν αναφέρονται αξιοσημείωτες αλλαγές στον τομέα της αλιείας. Ενέργεια Η Σλοβακία συνεχίζει να προσαρμόζει τον ενεργειακό τομέα της στους κοινοτικούς κανόνες ανταγωνισμού και στις απαιτήσεις της εσωτερικής αγοράς ενέργειας. Το Φθινόπωρο του 1997, η κυβέρνηση προσάρμοσε την ενεργειακή πολιτική μέχρι το 2005. Ωστόσο, η στρατηγική αυτή δεν περιλαμβάνει σαφή πολιτική για την τιμολόγηση της ενέργειας, ούτε αναφορά στην προσαρμογή των τρεχουσών διεπιδοτούμενων τιμών ενέργειας που δεν βασίζονται στο κόστος (ιδίως για νοικοκυριά). Ο νόμος περί ενέργειες, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Ιούλιο του 1998, αποτελεί σημαντικό βήμα προς την προσέγγιση με την οδηγία για την ηλεκτρική ενέργεια. Ωστόσο, σημαντικές αποφάσεις για θέματα όπως το άνοιγμα της αγοράς έχουν αναβληθεί. Η Σλοβακία συνεχίζει να προετοιμάζει τα δίκτυα της για χη διεθνή αγορά ενέργειας. Όσον αφορά χο φυσικό αέριο, έχει καχασκευασθεί πέμπχη γραμμή διέλευσης για εισαγωγές από χη Ρωσία καθώς και σύνδεση με χην Αυσχρία. Όσον αφορά χην πυρηνική ενέργεια, χο εθνικό πρόγραμμα αποδοχής χου κεκτημένου δεν καλύπχει πλήρως χον χομέα της πυρηνικής ενέργειας και δεν είναι συναφές με τις μεσοπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, σύμφωνα με τις οποίες η σλοβακική κυβέρνηση πρέπει να επικεντρωθεί στην εφαρμογή ρεαλιστικού προγράμματος για τη διακοπή της λειτουργίας του πυρηνικού σταθμού του Bohunice. Αναμένεται να εγκριθεί η μακροπρόθεσμη λειτουργία των μονάδων 1 και 2 του πυρηνικού σταθμού του Bohunice το 1999 μετά από πρόγραμμα μείζονος αναβάθμισης. Ο εν λόγω σταθμός είναι αντίθετος με τους κανόνες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση καθώς και με διάταγμα της σλοβακικής κυβέρνησης του 1994, το οποίο προβλέπει τη διακοπή λειτουργίας των μονάδων 1 και 2 μόλις αρχίσει η εμπορική λειτουργία του σταθμού του Mochovce. Μεταξύ των ετών 2000 και 2006, αναμένεται να αρχίσει η εφαρμογή εκτεταμένου προγράμματος αναβάθμισης των μονάδων 3 και 4. Η μονάδα 1 του πυρηνικού σταθμού του Mochovce εισήλθε σε κρίσιμο στάδιο τον Ιούνιο του 1998, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα. Η μονάδα 2 του Mochovce αναμένεται να συνδεθεί τον Μάρτιο του 1999. Ποσοστό 10% της τιμής ηλεκτρικής ενέργειας διοχετεύεται στο ταμείο παροπλισμού και ραδιενεργών αποβλήτων. Οι αποθηκευτικές δυνατότητες του Bohunice είναι αρκετές για την προσωρινή αποθήκευση όλων των αναλωμένων καυσίμων που προκύπτουν από τη λειτουργία και μέχρι το τέλος της προβλεπόμενης διάρκειας ζωής των αντιδραστήρων. Ωστόσο, πρέπει να εξευρεθούν πιο μακροπρόθεσμες λύσεις. Μόνο το καύσιμο του αντιδραστήρα ΑΙ 30 αναμένεχαι να επισχραφεί στη Ρωσία. Στο Bohunice κατασκευάζεται εργοστάσιο διαχείρισης ραδιενεργών απορλήτων. Τέθηκε σε ισχύ νέος νόμος για τη χρήση της πνρηνικής ενέργειας για ειρηνικούς σκοπούς. Συμπέρασμα Η ΣλοΡακία πρέπει να εργαστεί περισσότερο για την προετοιμασία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, καθώς και για την προσαρμογή των μονοπωλίων, την πρόσΡαση στα ενεργειακά δίκτυα και τις τιμές της ενέργειας· για την ικανότητα αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης περιλαμβανομένης της δημιουργίας υποχρεωτικών αποθεμάτων πετρελαίου· τις κρατικές παρεμβάσεις στον τομέα των στερεών καυσίμων και την ανάπτυξη προτύπων ενεργειακής απόδοσης και ποιότητας των καυσίμων. Η πυρηνική ασφάλεια συνεχίζει να απαιτεί ειδικότερη προσοχή. Από την άποψη αυτή, το πρόγραμμα αναράθμισης των μονάδων 3 και 4 του σταθμού του Bohunice πρέπει να προωθηθεί ενεργά και να εφαρμοστεί ρεαλιστικό πρόγραμμα ταχείας διακοπής της λειτουργίας των μονάδων 1 και 2. Η ΣλοΡακία πρέπει να διασφαλίσει την εύρυθμη λειτουργία της αρμόδιας για την ασφάλεια αρχής, φροντίζοντας ειδικότερα για την ανεξαρτησία της. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για τις πιο μακροπρόθεσμες λύσεις όσον αφορά τα ραδιενεργά απόρλητα. Μεταφορές Την 1η Μαΐου 1997, το Υπουργείο Μεταφορών θέσπισε κανονισμούς σχετικά με την κυκλοφορία των οχημάτων. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες όσον αφορά την πρόσΡαση στην αγορά των εθνικών οδικών μεταφορών, ειδικότερα υπό το φως της χρηματοοικονομικής ικανότηχας χων εθνικών μεχαφορέων. Θα απαιτηθεί μελλοντικό έργο για χην επίχευξη ικανοποιηχικού επιπέδου οδικής ασφάλειας. Ο νέος νόμος περί πολιχικής αεροπορίας, ο οποίος ενσωμαχώνει χους Ρασικούς κοινοχικούς κανόνες, χέθηκε σε ισχύ χον Ιούλιο χου 1998. Απαιχούνχαι πρόσθεχοι κανόνες εφαρμογής σχεχικά με χην ασφάλεια χων αερομεχαφορών και χην καχανομή χου διαθέσιμου χρόνου χρήσης αερολιμένων. Σχις αρχές ΟκχωΡρίου 1997, η κυρέρνηση ενέκρινε μακροπρόθεσμο πρόγραμμα ανάπχυξης χων σιδηροδρόμων. Ενόψει χης κρίσιμης χρημαχοοικονομικής καχάσχασης χων κραχικών σλοΡακικών σιδηροδρόμων, οι προρλεπόμενες επενδύσεις θα μειωθούν και θα πραγμαχοποιηθούν σε διάρκεια μεγαλύχερης περιόδου μέχρι χο 2010 ανχί χου 2005. Το γεγονός αυχό θα επηρεάσει ειδικόχερα χην αναράθμιση χων διεθνών διαδρόμων Μπραχισλάρας - Cadca και Kïty - Dtïrovo. Δεν έχουν καχαρχισθεί σχέδια για την αναδιάρθρωση των σλοΡακικών σιδηροδρόμων ή για την προπαρασκευή της νομοθεσίας για την εφαρμογή της οδηγίας 91/440 χου ΣυμΡουλίου. Όσον αφορά χα έργα υποδομής σχον χομέα χων μεχαφορών, μία από χις κυριόχερες προχεραιόχηχες χης ΣλοΡακίας είναι η ανάπχυξη χων χεσσάρων πανευρωπαϊκών διαδρόμων που χέμνουν χην επικράχειά χης. Η έλλειψη δημοσιονομικών πόρων οδήγησε χη σλοΡακική κυρέρνηση, χον Αύγουσχο χου 1997, να εγκρίνει νέο χρόπο χρημαχοδόχησης χης καχασκευής αυχοκινηχοδρόμων μέσω χραπεζικών δανείων με κυΡερνηχική εγγύηση. Η ΣλοΡακία συμμεχέχει σήμερα ενεργά στην αποχίμηση χων αναγκών σε μεχαφορική υποδομή (ΤΙΝΑ). 31 Συμπέρασμα Απαιχείχαι περαιχέρω εναρμόνιση σχον χομέα χων οδικών, εναέριων και σιδηροδρομικών μεχαφορών, της ασφάλειας χων χερσαίων μεχαφορών, και χων συνδυασμένων μεταφορών. Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις Σχον χομέα αυχό παραχηρείχαι μικρή πρόοδος. Βραχυπρόθεσμη πολιτική για τη στήριξη των MME, την οποία ενέκρινε η κυρέρνηση στα τέλη Μαρτίου 1998. Τόνισε την έλλειψη κεφαλαίων καθώς και την υπερκάλυψη προσφοράς των κυΡερνητικών προγραμμάτων δανειοδότησης με ευνοϊκούς όρους καθώς και την πολυπλοκότητα του τρέχοντος συστήματος στήριξης. Ο νόμος περί ιδρύσεως του σλοΡακικού Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου αποτελεί θετική εξέλιξη. Η ΣλοΡακική Δημοκρατία επιδιώκει συμμετοχή στο τρίτο πολυετές πρόγραμμα για τις MME της Ευρωπαϊκής Ένωσης από το 1998. 3. 5. Οικονομική και κοινωνική συνοχή Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις Η ανεργία αυξήθηκε κατά την περίοδο αυτή από 11,2% στα τέλη του δεύτερου τριμήνου του 1997 στο 12,1% στα τέλη του πρώτου τριμήνου του 1998 (στοιχεία ΔΟΕ). Το 1997, θεσπίστηκε νόμος για την ασφάλεια και την υγεία στον τόπο εργασίας. Η επφολή της νομοθεσίας είναι ανεπαρκής. Όσον αφορά την ισότητα των ευκαιριών, τον Ιούλιο του 1998 τέθηκε σε ισχύ τροπολογία του κώδικα εργασίας όσον αφορά την ίση πρόσΡαση στην εργασία. Η ισότητα των αποδοχών καθορίζεται από τροπολογία του κώδικα εργασίας που τέθηκε σε ισχύ τον Απρίλιο του 1998. Το 1997, η κυρέρνηση ενέκρινε εθνικό σχέδιο δράσης υπέρ των γυναικών και ιδρύθηκε κέντρο ισότητας των δύο φύλων που αναλαμράνει την έρευνα και την ενημέρωση. Η προηγούμενη κυρέρνηση δεν σεράστηκε επαρκώς τον αυτόνομο χαρακτήρα των κοινωνικών εταίρων, παρακωλύοντας κατ' αυτόν τον τρόπο τον κοινωνικό διάλογο. Ενώ η ΣλοΡακική Δημοκρατία έχει προοδεύσει σε ορισμένους τομείς του εργατικού δικαίου, σημαντική πρόοδος απαιτείται ακόμη για την ευθυγράμμιση με τα κοινοτικά πρότυπα. Πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες εφαρμογής της ήδη ισχύουσας νομοθεσίας στο πλαίσιο του νομοσχεδίου επιθεώρησης εργασίας. Ούτε οι διατάξεις του εργατικού δικαίου ούτε τα σχέδια τροπολογίας του κώδικα εργασίας συμφωνούν με την οδηγία περί γονικής άδειας. Συμπέρασμα 32 Από χο 1997, σημειώθηκε κάποια πρόοδος όσον αφορά χην ενθνγράμμιση χον εργαχικού δίκαιον (ιδίως όσον αφορά χην ισότητα των ενκαιριών) καθώς και στον τομέα της νγείας και της ασφάλειας στην εργασία. Δεν μπορεί να αναφερθεί πρόοδος ωστόσο, σχετικά με την επιβολή της εν λόγω νομοθεσίας. Ο κοινωνικός διάλογος συναντά εμπόδια. Περιφερειακή πολιτική και συνοχή Το συμπέρασμα της Γνώμης ήταν άτι η ΣλοΡακική Δημοκρατία δεν έχει τη δννατότητα να σνμμετάσχει στη διαρθρωτική πολιτική της ΕΕ και ότι πρέπει να γίνονν σημαντικές μεταρρνθμίσεις στον τομέα αντό. Αντές αφορούν κυρίως την ενίσχυση της θεσμικής διάρθρωσης, τις δημοσιονομικές διαδικασίες. Η ΣλοΡακική Δημοκρατία έχει σημειώσει μικρή πρόοδο στην αντιμετώπιση αυτών των θεμάτων. Το "Σχέδιο για την κρατική περιφερειακή πολιτική" εγκρίθηκε τον ΝοέμΡριο του 1997. Το εν λόγω σχέδιο καθορίζει ορισμένες γενικές αρχές της περιφερειακής πολιτικής της ΣλοΡακικής Δημοκρατίας και προρλέπει την υιοθέτηση στρατηγικής, την ψήφιση νόμου περιφερειακής ανάπτυξης, τη σύσταση εθνικής υπηρεσίας περιφερειακής ανάπτυξης και ταμείου. Τον Απρίλιο του 1998, η σλοβακική κυρέρνηση ενέκρινε τη σύσταση της εθνικής υπηρεσίας περιφερειακής ανάπτυξης, καθώς και δίκτυο φορέων περιφερειακής ανάπτυξης. Οι τελευταίοι δεν είναι ωστόσο ακόμη λειτουργικοί. Συμπέρασμα Αν και η κυρέρνηση αναγνώρισε την ανάγκη θέσπισης νομοθεσίας στον τομέα της περιφερειακής ανάπτυξης, η συγκεκριμένη πρόοδος όσον αφορά τη θέσπιση της εν λόγω νομοθεσίας και την εγκαθίδρυση των κατάλληλων δομών είναι περιορισμένη, παρά το γεγονός ότι αποτελεί έναν από τους Ρραχυπρόθεσμους στόχους της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση. 3. 6. Ποιότητα ζωής και περιβάλλον Περιβάλλον Οι ακόλουθοι νέοι νόμοι έχουν θεσπιστεί: ο νόμος περί εθνικού ταμείου για το περφάλλον, ο νόμος για τη στοφάδα του όζοντος, ο νόμος περί της πρόσρασης σε πληροφορίες σχετικά με το περφάλλον και την πυρηνική ασφάλεια, ο νόμος για την αντιμετώπιση καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης. Θα πρέπει να καταρληθούν ακόμη σημαντικές προσπάθειες για την προσέγγιση με άλλες απαιτήσεις της ΕΕ όσον αφορά την προστασία από τη ραδιενέργεια. Οι σλοΡακικές αρχές δηλώνουν ότι το σύνολο της νομοθεσίας που εκπονείται θα θεσπιστεί μέχρι το έτος 2000. Με ράση την πρόοδο που έχει επιτευχθεί μέχρι σήμερα, ο στόχος αυτός φαίνεται μη ρεαλιστικός. Επίσης, το νομοθετικό πρόγραμμα έχει βασικές διαφορές με το κεκτημένο. Άλλοι λόγοι για τη βραδεία πρόοδο είναι η ασάφεια των αρμοδιοτήτων, η αλληλοεπικάλυψη των ευθυνών και η απουσία συντονισμένης πορείας για την προσέγγιση. 33 Η ΣλοΡακία δεν έχει αναλάρει σημαντικές επενδύσεις για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίον τον άνθρακα κατά τα πέντε τελενταία έτη και η Ρασική υποδομή νδροδότησης της χώρας απέχει πολύ από τις απαιτήσεις τον κεκτημένου. Στον τομέα της πνρηνικής ασφάλειας, πρέπει να αναπτνχθούν οι τεχνικές δυνατότητες της αρμόδιας για την ασφάλεια αρχής, με στόχο να εξασφαλισθεί η συνέχιση της λειτονργίας της ως ανεξάρτητον φορέα. Χρειάζονται σημαντικές επενδύσεις στον τομέα τον περφάλλοντος. Στο πλαίσιο αντό, η ΣλοΡακία θα πρέπει να εργαστεί σε στενή συνεργασία με τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Συμπέρασμα Όσον αφορά τη νομοθετική ευθυγράμμιση, πραγματοποιήθηκε μικρή πρόοδος. Όλοι οι τομείς χρειάζονται σημαντική ενίσχυση των δραστηριοτήτων σε επίπεδο μεταφοράς όσο και εφαρμογής. Τα όργανα εφαρμογής δεν έχουν ενισχυθεί σημαντικά μετά τη Γνώμη, και η Ρραχυπρόθεσμη προτεραιότητα που όρισε η εταιρική σχέση για την προσχώρηση δεν έχει αντιμετωπισθεί κατάλληλα. ΛαμΡάνοντας υπόψη την πρόοδο του παρελθόντος, η πλήρης μεταφορά και η συμμόρφωση με το κεκτημένο μπορεί να Καθυστερήσουν σε σχέση με τις προρλέψεις της Γνώμης. Παρατηρούνται ελλείψεις όσον αφορά τη συντονισμένη πορεία προς την περφαλλοντική προσέγγιση και τις απαραίτητες επενδύσεις. Προστασία των καταναλωτών Η ΣλοΡακία τροποποίησε τον νόμο περί προστασίας των καταναλωτών την 1η Απριλίου 1998. Η τροπολογία διευκρινίζει τα δικαιώματα του καταναλωτή όταν υποράλλει τα παράπονα του και επεκτείνει την υποχρέωση παροχής πληροφοριών από τους μεταπωλητές στους παραγωγούς, τους προμηθευτές και τους εισαγωγείς. Η νομική ράση των καταγγελιών των καταναλωτών έχει επεκταθεί. Περαιτέρω τροπολογία του νόμου περί προστασίας των καταναλωτών δημιουργεί τις Ρασικές προϋποθέσεις για τη μεταφορά της οδηγίας σχετικά με την ένδειξη των τιμών. Δεν υπάρχει νομοθεσία που να ρυθμίζει τη συγκριτική διαφήμιση. Επίσης, πρέπει να εφαρμοστεί η νομοθεσία για τις πωλήσεις κατ' οίκον, τη χρονομεριστική ιδιοκτησία, τις πωλήσεις εξ αποστάσεως και την καταναλωτική πίστη. Η σλορακική νομοθεσία όσον αφορά τη γενική ασφάλεια των προϊόντων δεν είναι συμΡατή με την κοινοτική νομοθεσία και δεν υπάρχει νομοθεσία για την άμεση ρύθμιση των επικίνδυνων απομιμήσεων. Ενόψει του γεγονότος ότι η προστασία των καταναλωτών αποτελεί μεσοπρόθεσμη προτεραιότητα της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση και ότι η μεταφορά έχει μόνο εν μέρει επιτευχθεί, η ΣλοΡακία πρέπει να καταράλει σημαντικές προσπάθειες για την ευθυγράμμιση της νομοθεσίας της και την ανάπτυξη των θεσμικών δομών ενίσχυσης των ενώσεων καταναλωτών. 34 3. 7. Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις Στη Γνώμη χον 1997, η Επιχροπή είχε νπογραμμίσει όχι η ΣλοΡακία πρέπει να αποδείξει χην προσήλωση της στην νλοποίηση των απαραίτητων μεταρρνθμίσεων, ιδίως όσον αφορά το καθεστώς των θεωρήσεων, τον έλεγχο των σννόρων, τον έλεγχο της μετανάστενσης καθώς και την καταπολέμηση τον οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς. Επίσης, ορισμένες διατάξεις, όπως οι σχετικές με τη χορήγηση ασύλου, πρέπει να εξετασθούν σε ράθος για τη συμμόρφωση με το κεκτημένο. Μετανάστευση / συνοριακοί έλεγχοι Λόγω ελλείψεως γενικής αναμόρφωσης της νομοθεσίας για τους αλλοδαπούς, σημειώθηκαν επιμέρους πρόοδοι όπως ο νέος νόμος περί διαΡατηρίων ο οποίος τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1998, που προασπίζει το δικαίωμα κάθε πολίτη να έχει δαΡατήριο. Όσον αφορά την πολιτική για τις θεωρήσεις, η πρόοδος είναι περιορισμένη: δημιουργήθηκε ομάδα εργασίας για την προπαρασκευή των απαιτούμενων αλλαγών, οι οποίες δεν έχουν ακόμη επέλθει αν και δεν πρέπει να καθυστερήσουν. Ο αποτελεσματικός έλεγχος των συνόρων, ο οποίος θεωρείται ως μεσοπρόθεσμη προτεραιότητα της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, παρονσιάζει Ρελτίωση από ποσοτική άποψη αφού οι συλλήψεις για παράνομη διέλευση των συνόρων αυξήθηκαν από 2182 το 1997 σε 3408 το πρώτο εξάμηνο του 1998. Δικαίωμα ασύλου Η νομοθεσία περί ασύλου χρειάζεται εμΡάθυνση, ιδίως σε ό,τι αφορά την πρόσΡαση στη διαδικασία. Πράγματι, η ΣλοΡακία δεν είναι πλέον χώρα διέλευσης αλλά γίνεται σταδιακά χώρα προορισμού. Σύμφωνα με ποσοτική εκτίμηση, από το 1993 μέχρι τα τέλη του 1997, από τα 1742 άτομα που ζήτησαν άσυλο, τα 406 έλαΡαν καθεστώς πρόσφυγα. Αστυνομία Το διάταγμα για την εφαρμογή του νόμου περί νομιμοποίησης παράνομων προσόδων που ψηφίστηκε το 1995, δημοσιεύθηκε με δύο χρόνια καθυστέρηση, την 1η Ιουλίου 1997- Επιπλέον, η ιαφερνητική απόφαση του Μαΐου 1998 να μην ζητείται καμία ένδειξη ταυτότηχας ή προέλευσης κεφαλαίων καχά την αγορά ομολόγων Δημοσίου έρχεχαι σε καταφανή αντίθεση με κάθε πολιχική αποχελεσμαχικής καχαπολέμησης της νομιμοποίησης παράνομων προσόδων. Η κυρέρνηση αναγνωρίζει την ανησυχητική αύξηση του οργανωμένου εγκλήματος που διαπιστώθηκε από την αύξηση κατά 120% των παραράσεων του νόμου. Αν και ελήφθησαν ορισμένες αποφάσεις για τη δημιουργία νέων νομικών μέσων όπως στον τομέα της προστασίας των μαρτύρων, δεν φαίνεται να υπάρχει επαρκής πολιτική Ρούληση για την αποφασιστική καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Από την άποψη αυτή, είναι επιτακτικό να αποκτήσει η ΣλοΡακία επαρκές προσωπικό με την κατάλληλη κατάρτιση. 35 Ναρκωτικά Την 1η Ιοννίον 1998, θεσπίσχηκε νομοθεσία για χα ναρκωχικά και χις ψνχόχροπες ονσίες πον αποχελεί χο πλαίσιο χων νομικών δραστηριοτήτων των σννδεδεμένων με την καλλιέργεια και την εμπορία των προϊόντων αυτών. Από λειτουργική άποψη, συστάθηκε μονάδα δίωξης των ναρκωτικών, τόσο στο πλαίσιο των τελωνειακών όσο και των αστυνομικών υπηρεσιών. Δικαστική συνεργασία Όσον αφορά το αστικό δίκαιο, το Υπουργείο Δικαιοσύνης, τον Ιούνιο του 1998, υπέραλε σχέδιο νόμου για την προσχώρηση στη σύμΡαση της Χάγης της 25ης Οκταφρίου 1980 όσον αφορά τις αστικές πτυχές της απαγωγής παιδιών διεθνώς. Όσον αφορά το ποινικό δίκαιο, η κυρέρνηση ενέκρινε το σχέδιο κύρωσης της σύμΡασης του Ο ΑΣΕ της 17ης ΔεκεμΡρίου 1997, για την καταπολέμηση της διαφθοράς ξένων κρατικών υπαλλήλων κατά τις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές. Συμπέρασμα Παρά την πρόοδο που σημειώθηκε στον νομοθετικό τομέα, ορισμένες προσαρμογές παραμένουν απαραίτητες. Επιπλέον, η πρόοδος είναι πολύ περιορισμένη όσον αφορά την εφαρμογή της νομοθεσίας. Αν και καμία Ρραχυπρόθεσμη προτεραιότητα δεν προσδιορίστηκε στις εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση, οι προσπάθειες καταπολέμησης του επομένως σημαντικό να οργανωμένου εγκλήματος δεν θα απέραιναν άσκοπες. Είναι καχαρληθούν πραγμαχικές προσπάθειες για την υλοποίηση των μεσοπρόθεσμων προτεραιοτήτων, ιδίως στον τομέα των συνοριακών ελέγχων, της εφαρμογής της νομοθεσίας περί μετανάστευσης και χορήγησης ασύλου, καθώς και της προσέγγισης της πολιτικής σχετικά με τις θεωρήσεις με τα κοινοτικά πρότυπα. Είναι απαραίχηχο να ενταθεί η καχαπολέμηση χου οργανωμένου εγκλήματος, και ειδικόχερα χης νομιμοποίησης παράνομων προσόδων, και η Ρελτίωση χων αστυνομικών υπηρεσιών. Η ΣλοΡακία πρέπει σχο εξής να αποδείξει χη σαφή πολιχική χης Ρούληση για πραγμαχική εφαρμογή χου κεκτημένου σχον χομέα χης δικαιοσύνης και χων εσωχερικών υποθέσεων. Πράγματι, κάθε καθυστέρηση θα ήταν επιζήμια σε έναν τόσο Ρασικό τομέα για την υλοποίηση χου κράχους δικαίου. 3. 8. Εξωτερικές πολιτικές Εμπόριο και διεθνείς οικονομικές σχέσεις Προκειμένου να ευθυγραμμίσει χις διεθνείς εμπορικές σχέσεις χης με τις εξωχερικές σχέσεις της ΕΕ, η ΣλοΡακία υπέγραψε συμφωνία ελευθέρων συναλλαγών η οποία χέθηκε σε ισχύ χον ΣεπχέμΡριο χου 1998. Η διαιαφερνηχική μικχή επιτροπή ΣλοΡακίας - Τουρκίας, η οποία αποσκοπεί στην προώθηση των εμπορικών και των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών, συνεδρίασε για πρώτη φορά χον Ιούνιο χου 1998. Μαζί με την Τσεχική Δημοκρατία, η ΣλοΡακία πραγματοποίησε τον πρώτο γύρο διαΡουλεύσεων σχετικά με συμφωνία ελευθέρων συναλλαγών με το Μαρόκο. 36 Ενώ δεν επιδιώκει ΣΕΣ με χη Ρωσία, η ΣλοΡακία διατήρησε στενές σχέσεις με τη χώρα αυτή. Ειδικότερα, η Ρωσία και η ΣλοΡακία υπέγραψαν διμερείς σνμφωνίες για την οικονομική συνεργασία, τον τουρισμό, πρόγραμμα διαστημικών ανταλλαγών, την επιστημονική και την τεχνολογική συνεργασία στον τομέα της γεωργίας και την εκπαιδευτική συνεργασία και τις ανταλλαγές. Η ΣλοΡακία υποστήριξε την επέκταση της ζώνης ελευθέρων συναλλαγών της Κεντρικής Ευρώπης, η οποία διευρύνθηκε με συμφωνία προσχώρησης της Βουλγαρίας, που υπεγράφη τον Ιούλιο του 1998 και θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1999. Ανάπτυξη Το 1998, η ΣλοΡακία επέκτεινε τους προτιμησιακούς δασμολογικούς συντελεστές στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες στο πλαίσιο του συστήματος γενικευμένων προτιμήσεων. Τελωνεία Από το 1997, η ΣλοΡακική Δημοκρατία επικέντρωσε τις προσπάθειες της στον τομέα της ευθυγράμμισης της τελωνειακής νομοθεσίας. Η σλοΡακική τελωνειακή διοίκηση εργάζεται, με τη Ροήθεια εμπειρογνώμων των κρατών μελών, για τη Ρελτίωση της πρόσρασης και της συμΡατότηχας χου χελωνειακού κώδικα. Μέχρι σήμερα, έχουν χεθεί σε ισχύ επχά διαχάξεις εφαρμογής χου χελωνειακού κώδικα χου 1996. Την 1η Ιανουαρίου 1998, χέθηκε σε ισχύ νόμος περί απαλλαγής χων εμπορευμάχων που προορίζονχαι για εκπαιδευχικούς, επισχημονικούς και πολιχισχικούς σκοπούς. Τα σλοΡακικά τελωνεία εφαρμόζουν σήμερα το δικό τους ολοκληρωμένο δασμολόγιο. Την 1η Ιουλίου 1998, τέθηκε σε ισχύ ο νόμος περί κρατικής υπηρεσίας τελωνειακών υπαλλήλων για την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας. Συμπέρασμα Η ΣλοΡακία έχει γενικά σημειώσει ικανοποιητική πρόοδο στον τομέα της τελωνειακής νομοθεσίας. Αν και δεν έχει ακόμη θεσπιστεί πλήρως το νομοθετικό πλαίσιο, υπάρχουν θετικές εξελίξεις στις οποίες περιλαμΡάνονται οι προσπάθειες εκσυγχρονισμού της πρακτικής προσέγγισης, όπως η χρησιμοποίηση της ανάλυσης κινδύνων και ο επιτόπιος έλεγχος των επιχειρήσεων. τελωνειακών καθεστώτων, περιλαμΡανομένου Πρέπει να εξετασθεί με μεγαλύτερη προσοχή η συμΡατότητα και ο οικονομικός αντίκτυπος των τελωνειακής αποταμίευσης, ενεργητικής και παθητικής τελειοποίησης και η θέσπιση απλουστευμένων διαδικασιών, καθώς και ολοκληρωμένου συστήμαχος χελωνειακών πληροφοριών. του καθεστώτος 37 Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας Η ΣλοΡακική Δημοκραχία εξακολονθεί να ενθνγραμμίζεχαι με χο κεκτημένο της ΚΕΠΠΑ. Η ΣλοΡακία συνεχίζει να σνμμεχέχει ενεργά σχον πολυμερή διάλογο μεχαξύ χης ΕΕ και χων συνδεδεμένων χωρών. Συμμεχέχει σχις χακχικές συνεδριάσεις χων πολιχικών διευθυνχών, των αντιπροσώπων των ευρωπαϊκών και των συνδεδεμένων ευρωπαϊκών χωρών στην ομάδα εργασίας της ΚΕΠΠΑ. Η ΣλοΡακία υποστήριξε ορισμένες δηλώσεις και κοινές θέσεις της ΕΕ. Η Σλοβακία συνεχίζει την προετοιμασία της για προσχώρηση στο NATO. Στο πλαίσιο του προγράμματος "συνεργασία για την ειρήνη", η Σλοβακία και το NATO σχεδίασαν 226 δραστηριόχηχες για χα έτη 1997-1998. Η Σλοβακική Δημοκραχία είναι συνδεδεμένο μέλος χης ΔΕΕ και υποσχηρίζει χην ενίσχυση χου οργανισμού. Παρέχει χρημαχοδοχική σχήριξη για τη δράση της ΔΕΕ στην Αλβανία. Η Σλοβακική Δημοκρατία συμμετέχει σε ορισμένες ειρηνευτικές δράσεις του ΟΗΕ. Η κοινή στρατιωτική μονάδα Σλοβακίας και Αυστρίας αναμένεται να πραγματοποιήσει ειρηνευτική αποστολή στα Υψίπεδα του Γκολάν. Ορισμένα διμερή θέματα με την Ουγγαρία συνεχίζουν να εκκρεμούν, συγκεκριμένα η εφαρμογή της βασικής συνθήκης και το φράγμα Gabcikovo. 3. 9. Δημοσιονομικά θέματα Δημοσιονομικός έλεγχος Όσον αφορά τον εξωτερικό δημοσιονομικό έλεγχο, το Κοινοβούλιο, τον Μάιο του 1998, ενέκρινε έκθεση του ανωτάτου ελεγκτικού συνεδρίου, η οποία αποκάλυπτε πολλές παραβάσεις νόμων σχετικά με τη χρησιμοποίηση των κρατικών δαπανών και την ανάγκη βελτίωσης του κρατικού δημοσιονομικού ελέγχου. Όσον αφορά τον εσωτερικό δημοσιονομικό έλεγχο, δεν υπάρχει κεντρική αρχή που να εξασφαλίσει την εναρμόνιση των διαδικασιών και να ελέγξει την ποιότητα του εσωτερικού δημοσιονομικού ελέγχου που διενεργείται από διάφορα υπουργεία και άλλες υπηρεσίες που πραγματοποιούν κρατικού θησαυροφυλακίου και πρέπει να βελτιωθούν τα συστήματα ελέγχου. Εγκρίθηκε σχέδιο για τη σταδιακή βελτίωση του συστήματος λογιστικού ελέγχου στη δημόσια διοίκηση. δαπάνες. Χρειάζεται δημοσιονομικές σύστημα νέο Συμπέρασμα Η Σλοβακική Δημοκρατία πρέπει να αναλάβει μείζονα μεταρρύθμιση του συστήματος ελέγχου, ειδικότερα ενόψει της μελλοντικής διαχείρισης των προενταξιακών και των διαρθρωτικών κεφαλαίων. 3. 10. Γενική αξιολόγηση Ο γενικός ρυθμός της προσέγγισης της Σλοβακίας έχει επιβραδυνθεί, η πρόοδος στην ενίσχυση των δομών εφαρμογής και επιβολής είναι περιορισμένη και υπάρχει έκδηλη έλλειψη κινητοποίησης σε ορισμένους τομείς όπου πρέπει να διατηρηθούν οι συνδυασμένες προσπάθειες (π,χ. , εσωτερική αγορά, περιβάλλον). 38 Με εξαίρεση τη θέσπιση της νομοθεσίας περί πνενματικής και Ριομηχανικής ιδιοκτησίας, οι Ρραχυπρόθεσμες προτεραιότητες που όρισε η εταιρική σχέση για την προσχώρηση στον τομέα της εσωτερικής αγοράς, της διοικητικής ικανότητας και του περφάλλοντος δεν έχουν τύχει της δέουσας προσοχής. Χρειάζεται προσοχή στη θέσπιση του νομοθετικού πλαισίου και στη δημιουργία της διοικητικής ικανότητας στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων. 4. Ικανότητα της διοίκησης να εφαρμόσει το κεκτημένο Το κεφάλαιο αυτό προσαρμόζει τις πληροφορίες που παρέχονται στη Γνώμη. Το Ευρωπαϊκό ΣυμΡούλιο της Μαδρίτης, τον ΔεκέμΡριο του 1995 αναφέρθηκε στην ανάγκη δημιουργίας των συνθηκών για τη σταδιακή, αρμονική ένταξη των υποψηφίων χωρών, ιδίως μέσω της προσαρμογής των διοικητικών δομών τους. Στο πλαίσιο αυτό, το πρόγραμμα δράσης 2000 τόνισε τη σημασία της αποτελεσματικής ενσωμάτωσης του κοινοτικού δικαίου στο εθνικό δίκαιο, αλλά και τη μεγαλύτερη σημασία που έχει η δέουσα εφαρμογή του μέσω της κατάλληλης διοικητικής και δικαστικής διάρθρωσης. Αυτή είναι η σημαντική προϋπόθεση για τη δημιουργία της αμοφαίας εμπιστοσύνης που είναι απαραίτητη για τη μελλοντική προσχώρηση. Στην έκθεση του τρέχοντος έτους, η Επιτροπή εργάστηκε με τις υποψήφιες χώρες για τον προσδιορισμό καταλόγου που να απεικονίζει τους φορείς επφολής σε Ρασικούς τομείς του κεκτημένου. Όπου είναι δυνατό, παρέχονται πληροφορίες ως προς τις νόμιμες αρμοδιότητες των εν λόγω φορέων να εφαρμόσουν το κεκτημένο, τα επίπεδα προσωπικού και των τυπικών προσόντων του και τους διαθέσιμους πόρους. Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι ήδη δυνατή η παροχή πληροφοριών για την ποιότητα των λαμΡανόμενων αποφάσεων. Η Επιτροπή έχει την πρόθεση να αναπτύξει περαιτέρω την εν λόγω πτυχή σε μελλοντικές εκθέσεις. Στη Γνώμη, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι χρειάζεται περαιτέρω πρόοδος για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής του κεκτημένου. 4. 1. Διοικητικές δομές Η κατάσταση της σλοΡακικής δημόσιας διοίκησης δεν Ρελτιώθηκε μετά τη Γνώμη. Ο επί μακρόν αναμενόμενος νόμος περί δημόσιας διοίκησης δεν έχει ακόμη θεσπιστεί. Οι χαμηλοί μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων συνέραλαν σε σημαντικές κινήσεις προσωπικού. Επιπλέον, αντί της υγιούς πολιτικής ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού, παρατηρούνται μεγάλες πολιτικές παρεμράσεις όσον αφορά τους διορισμούς και τις προαγωγές. Το 1998, το σύνολο των υπαλλήλων της δημόσιας διοίκησης φθάνει τους 31. 396 εκ των οποίων 11. 396 απασχολούνται στην κεντρική διοίκηση, 2. 790 στην περιφερειακή διοίκηση και 17. 210 στην τοπική. Επιπλέον, 15. 349 άτομα προσελήφθησαν στην τοπική αυτοδιοίκηση. Οι δομές της σλοΡακικής διοίκησης σχετικά με την ολοκλήρωση και την προσχώρηση στην ΕΕ πολλαπλασιάστηκαν μετά τη δημοσίευση της Γνώμης. Υπάρχουν 23 ομάδες εργασίας για την εφαρμογή της νομοθεσίας περί εσωτερικής αγοράς, 29 ομάδες εργασίας για τις τομεακές διαπραγματεύσεις, 15 υπηρεσίες ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και και νομικές υπηρεσίες στα 39 νπονργεία, καθώς και νπονργικές μονάδες Phare. Ο εξορθολογισμός είναι απαραίχηχος. Η νπηρεσία ενρωπαϊκής ολοκλήρωσης, σχο γραφείο της ιαφερνήσεως απασχολεί 11 άχομα, ενώ 200 άχομα εργάζονχαι σε υπηρεσίες ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης σχα αρμόδια υπουργεία και άλλους κραχικούς φορείς. Το ίδρυμα προσέγγισης της νομοθεσίας έχει 21 μέλη. Οι αριθμοί αυχοί μαρτυρούν αύξηση χον αριθμού δημοσίων υπαλλήλων που ενέχονχαι σε θέματα προσέγγισης. Επιπλέον, το εθνικό γραφείο συντονισμού Phare απασχολεί 11 άτομα και άλλα 155 άτομα εργάζονται σε μονάδες Phare σε υπουργεία και υπηρεσίες, υποστηριζόμενα από 73 τοπικούς και 29 ξένους εμπειρογνώμονες. Οι διοικητικές αδυναμίες και η έλλειψη συντονισμού είναι εμφανείς και στα τρία επίπεδα της διαδικασία προσέγγισης: Στο πρώτο επίπεδο των νομοθετικών υπηρεσιών και των μονάδων ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης των υπουργείων και άλλων κεντρικών κυΡερνητικών φορέων υπάρχει έλλειψη διυπουργικού συντονισμού. Επιπλέον, ορισμένα αρμόδια υπουργεία δεν έχουν μπορέσει να χαράξουν και να αναπτύξουν ράση πολιτικής στον τομέα τους όσον αφορά τη νομοθετική προσέγγιση. Το ινστιτούτο νομοθετικής προσέγγισης, το δεύτερο επίπεδο της διαδικασίας προσέγγισης, είναι υπεύθυνο για την εξέταση της συμμόρφωσης της νομοθεσίας με το κεκτημένο και στη συνέχεια την νποΡολή της στο νομοθετικό σνμΡούλιο της ιαφέρνησης. Η διαχείριση και ο συντονισμός στο πλαίσιο του ινστιτούτου παρουσιάζουν αδυναμίες. Το ινστιτούτο δεν μπορεί να παράσχει σαφή και διαφανή πληροφόρηση σχετικά με την πρόοδο που πραγματοποιείται σε διάφορους τομείς νομοθετικής προσέγγισης. Επιπλέον, δεν φαίνεται να έχει επαρκή εμπειρία και τεχνογνωσία ώστε να χρησιμοποιήσει πλήρως τα διάφορα σχέδια ενίσχυσης (προσέγγιση και κατάρτιση) και άλλα εργαλεία (ΤΑΙΕΧ κ. λπ. ) που διαθέτει. ΑμφισΡητείται αν το ινστιτούτο έχει επαρκείς πόρους σε θέματα προσωπικού και ικανοτήτων. Το Εθνικό ΣυμΡούλιο (ΚοινοΡούλιο) αποτελεί το τρίτο επίπεδο της διαδικασίας προσέγγισης. Υπάλληλοι του τμήματος νομοθετικής προσέγγισης της Καγκελαρίας ελέγχουν το περιεχόμενο της ρήχρας συμΡαχόχηχας με χην ΕΕ που παρέχεται από χο ινσχιχούτο νομοθετικής προσέγγισης. Κάθε νομοσχέδιο συζητείται στην Επιτροπή Συνταγματικών και Νομικών Θεμάτων του Εθνικού ΣυμΡουλίου, και καθίσταται σύμφωνο με τη νομοθεσία της ΕΕ. Το ΚοινοΡούλιο και οι Ροηθητικές υπηρεσίες του δεν φαίνεται πως έχουν την ικανότητα να εκτελέσουν αυτή τη λειτουργία αποτελεσματικά. 4. 2. Διοικητική και δικαστική εφαρμογή του κεκτημένου: ικανότητα: καίριοι τομείς για την Ομοιόμορφη εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου Ο αριθμός των δικαστών έχει μειωθεί ελαφρά από 1198 σε 1136. Πραγματοποιήθηκε πρόοδος όσον αφορά την κατάρτιση των δικαστών από το Υπουργείο Δικαιοσύνης και τη σλορακική ένωση δικαστών στο δίκαιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας μετά τη Γνώμη. Τον Ιούνιο του 1998, ολοκληρώθηκε ο πρώτος διετής κύκλος μαθημάτων για την κατάρτιση στο κοινοτικό δίκαιο 50 δικαστών. Δεύτερος κύκλος μαθημάτων άρχισε τον ΣεπτέμΡριο. Θα χρειαστεί χρόνος για την κατάρτιση των δικαστών δεδομένης της έλλειψης των σχετικών πόρων. Το κοινοτικό δίκαιο περιλαμΡάνεται στην αρχική κατάρτιση των μελλοντικών 40 δικασχών σε ad hoc ράση. Πρέπει να ενσωμαχωθεί ως νποχρεωτικό στοιχείο τον προγράμματος. Επιπλέον, η δικαστική εξονσία πρέπει να εκσυγχρονιστεί και να επεκταθεί η χρήση της τεχνολογίας των πληροφοριών και η σχετική κατάρτιση. Η επίγνωση αντών των αναγκών ανξήθηκε σημαντικά μετά τη Γνώμη και απέδωσε προσπάθειες για τη σνστηματική Ρελτίωση και επέκταση των δραστηριοτήτων κατάρτισης εν γένει. Κατά τονς τελενταίους μήνες, αποδίδεται ιδιαίτερη προσοχή στην κατάρτιση όσον αφορά τη νομοθεσία περί πτωχεύσεων μετά την έγκριση ουσιαστικών αλλαγών στον τομέα αυτό. Ο εκσυγχρονισμός των δικαστηρίων και οι Ρελτιώσεις στην κατάρτιση των δικαστών αποτελούν θέματα που εξετάζονται στο πλαίσιο των σχεδίων συνεργασίας του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Καίριοι τομείς για την υλοποίηση του κεκτημένου Ενιαία αγορά: Παρά την ουσιαστική πρόοδο που έχει επιτευχθεί στη νομοθετική ευθυγράμμιση του τομέα πνευματικής και Ριομηχανικής ιδιοκτησίας (3. 1. ), η ικανότητα της διοίκησης να επιβάλει τη νομοθεσία δεν έχει βελτιωθεί. Οι διάφορες πτυχές της πολιτικής περί δημοσίων συμβάσεων στη Σλοβακία διέπονται ακόμη από το Υπουργείο Δημοσίων Έργων καθώς και από άλλα υπουργεία και κυβερνητικούς φορείς. Οι φορείς αυτοί έχουν την τάση να χρησιμοποιούν την άμεση αγορά αντί του ανοικτού διαγωνισμού. Δεν έχει δημιουργηθεί ανεξάρτητη αρχή. Στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας αγαθών, η υπεύθυνη για την εφαρμογή αρχή είναι η σλοβακική υπηρεσία προτύπων, μετρολογίας και δοκιμών, η οποία απασχολεί 56 άτομα. Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω (3. 1. ), η έλλειψη λειτουργικού διαχωρισμού μεταξύ της νομοθεσίας, της τυποποίησης, της πιστοποίησης και της έγκρισης παρακωλύει την ορθή εφαρμογή των αρχών της νέας προσέγγισης. Δεν έχει πραγματοποιηθεί ουσιαστική πρόοδος για την προσαρμογή της ικανότητας της διοίκησης στις κοινοτικές αρχές στον εν λόγω τομέα. Όσον αφορά την τραπεζική εποπτεία, η εποπτεύουσα υπηρεσία της Σλοβακικής Εθνικής Τράπεζας πρέπει να ενισχυθεί σε τομείς όπως η μεθοδολογία αξιοποίησης και επικύρωσης των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου της τράπεζας, η χρήση των συστημάτων αναφοράς σχετικά με τις πιστώσεις (διασταυρούμενος έλεγχος των μη εξυπηρετούμενων δανείων, μητρώο προβληματικών οφειλετών, συστήματα ταξινόμησης σε συνδυασμό με την υποχρέωση υποβολής χρηματοπιστωτικών εκθέσεων) και η δημιουργία διευκολύνσεων χορήγησης νέων πιστώσεων. Δεν έχει δημιουργηθεί ανεξάρτητη επιτροπή χρεογράφων. Η ικανότητα της εποπτεύουσας αρχής ασφαλίσεων δεν έχει βελτιωθεί. Τα ζητήματα εποπχείας χου χραπεζικού και χου ασφαλιστικού τομέα καθώς και του χρηματιστηρίου εξετάζονται στο πλαίσιο σχεδίου ανάπχυξης θεσμών / συνεργασίας, που αναμένεχαι να χεθεί σε εφαρμογή σχις αρχές χου 1999. Η πρόσφαχη νομοθεσία προβλέπει όχι ο κραχικός έλεγχος της προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα στα συστήμαχα πληροφοριών πρέπει να διενεργείχαι από επίχροπο ο οποίος διορίζεχαι από την κυβέρνηση καχόπιν προχάσεως χου Προέδρου χου Σχαχισχικού Γραφείου. Δεν έχει σημειωθεί πρόοδος σχεχικά με χο θέμα αυχό. Ανχαγωνισμός/κραχικές ενισχύσεις: Η Υπηρεσία καχά χου Μονοπωλίου είναι αρμόδια για χην έρευνα και χη δίωξη χων παραβάσεων που συνδέονται με χον ανχαγωνισμό, τη λήψη επανορθωχικών μέχρων και χην επιβολή κυρώσεων. Η Υπηρεσία καχά χου Μονοπωλίου διαθέχει προσωπικό αποχελούμενο κανονικά από 72 άχομα, αλλά επί χου παρόνχος απασχολεί μόνο 62. Υπάρχει έλλειψη εξειδικευμένων νομικών, Το 1997, η υπηρεσία ασχολήθηκε με 18 υποθέσεις σχεχικά με συμφωνίες που έθεχαν σε κίνδυνο χον ανχαγωνισμό, 27 υποθέσεις 41 καχάχρησης χης δεσπόζονσας θέσης και 68 νποθέσεις σνγκένχρωσης. Για χο ήμισυ περίπου χων υποθέσεων αυχών, εκδόθηκε απόφαση χο 1997. Ορισμένες εξ αυχών επιλύθησαν εκχός χου πλαισίου χων διοικηχικών διαδικασιών. Οι κραχικές ενισχύσεις (Άρθρα 92 και 93 χης Συνθήκης) δεν αποχελούν ανχικείμενο χης Υπηρεσίας καχά χου Μονοπωλίου, αλλά αρμοδιότηχα χου Υπουργείου Οικονομικών. Το υπουργείο δεν έχει ακόμη δημιουργήσει ανεξάρχηχο φορέα υπεύθυνο για την παρακολούθηση της διαφανούς χορήγησης κραχικών ενισχύσεων. Γεωργία: Ενόψει της ενδεχόμενης υιοθέτησης της ΚΓΠ, ιδρύεχαι κένχρο πληροφόρησης για χην αγορά (ATIS), καθώς και δίκτυο συλλογής και επεξεργασίας γεωργικών πληροφοριών συμΡατό με το Δίκτυο Γεωργικής Λογιστικής Πληροφόρησης. Ο έλεγχος της εφαρμογής της νομοθεσίας στον κτηνιατρικό και τον φυτοϋγειονομικό τομέα διενεργείται από διάφορους οργανισμούς. Η κτηνιατρική και φυτοϋγεριονομική εποπτεία, καθώς και ο έλεγχος των συνόρων, πρέπει να ενισχυθούν. Στον τομέα της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης, έχουν ληφθεί μόνο πολύ αρχικά μέτρα για την καθιέρωση θεσμικής Ράσης για τον προγραμματισμό, τον σχεδιασμό και της εφαρμογή των διαρθρωτικών προγραμμάτων, στο πλαίσιο της προενταξιακής ενίσχυσης. Απαιτείται σημαντική επιπλέον προσπάθεια προκειμένου να μπορέσει η ΣλοΡακία να επωφεληθεί πλήρως από την κοινοτική συνδρομή στον τομέα. Περιβάλλον: Η πρόοδος που παρατηρείται όσον αφορά την εφαρμογή και την επφολή είναι μέτρια. Δεν υπάρχει ακόμη ευρεία προσέγγιση όσον αφορά μεταξύ άλλων θέματα εφαρμογής και οικονομικού σχεδιασμού, κυρίως διότι μέχρι σήμερα δεν έχει διατεθεί προσωπικό στη μονάδα ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης στο πλαίσιο του σλοΡακικού Υπουργείου Περφάλλοντος. Από την άλλη πλευρά, η τεχνική υποδομή για την εφαρμογή της περφαλλοντικής νομοθεσίας όσον αφορά τη συλλογή δεδομένων και την παρακολούθηση, είναι αρκετά ανεπτυγμένη. Το προσωπικό που απασχολείται στο υπουργείο παραμένει σταθερό από τη δημοσίευση της Γνώμης (291). Ο πρόσφατος νόμος περί κρατικών ανανεώσιμων κεφαλαίων για το περφάλλον μπορεί να θεωρηθεί ως πρώτο Ρήμα για ολοκλήρωση των νομικών, θεσμικών και χρηματοδοτικών πτυχών της προσέγγισης. Επειδή ο νόμος τέθηκε σε ισχύ μόλις τον Απρίλιο του 1997, είναι πολύ νωρίς για να γίνει εκτίμηση των αποτελεσμάτων του. Η ΣλοΡακία πρέπει επίσης να εργαστεί για την ενίσχυση των περφαλλοντικών αρχών σε περιφερειακό και σε τοπικό επίπεδο. Στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας, χρειάζεται ενίσχυση των ικανοτήτων της αρμόδιας για την ασφάλεια αρχής. Απασχόληση και κοινωνική πολιτική: Οι μηχανισμοί επφολής του κεκτημένου στον τομέα της ασφάλειας και της υγείας στην εργασία παρουσιάζουν αδυναμίες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι επιθεωρητές εργασίας δεν είναι επαρκώς κατηρτισμένοι για να προσδιορίσουν παραρίαση των νομικών υποχρεώσεων ή παρατυπίες, να καταπολεμήσουν την έλλειψη συμμόρφωσης εκ μέρους των εργοδοτών και να επφάλουν κυρώσεις. Επίσης, ειδικότερα στις MME, στερούνται της Ροήθειας των αντιπροσώπων των εργαζομένων στον προσδιορισμό των προρλημάτων, εφόσον σε πολλές περιπτώσεις δεν υφίστανται παρόμοιες δομές στο εσωτερικό της επιχείρησης. Συνολικά, 514 άτομα απασχολούνται στην Υπηρεσία Προστασίας της Εργασίας που ασχολείται με την ασφάλεια στον τόπο εργασίας, εκ των 42 οποίων 179 επιθεωρηχές εργασίας σε 8 περιφερειακές επιθεωρήσεις, 70 χεχνικοί επιθεωρηχές σε 3 περιφερειακούς χόπονς εργασίας και 45 επιθεωρηχές σχον χομέα χης επιστήμης και έρεννας. Τηλεπικοινωνίες: Η ΣλοΡακική Υπηρεσία Τηλεπικοινωνιών αναλαμβάνει τη ρύθμιση των στοιχείων εκείνων τον σνστήματος τηλεπικοινωνιών πον δεν χελούν υπό χον άμεσο έλεγχο χον νπονργείον. Οι αρμοδιόχηχές χης περιλαμβάνονν χη χορήγηση εγκρίσεων εξοπλισμού τηλεπικοινωνιών και τον καθορισμό των όρων λειτονργίας τον. Το 1997, σύμφωνα με τη νέα οργάνωση της περιφερειακής διοίκησης της Σλοβακικής Δημοκρατίας, ιδρύθηκε περιφερειακή νπηρεσία τηλεπικοινωνιών σε κάθε περιφερειακή πρωτεύονσα. Έμμεση φορολογία: Η τάση, πον περιγράφεται στη Γνώμη, απορρόφησης τον προσωπικού από τον ιδιωτικό τομέα έχει ανξηθεί και έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της ικανότητας της φορολογικής διοίκησης. Η διαπίστωση αντή αντικατοπτρίζεται στο γεγονός ότι μόνο το 70% τον ΦΠΑ εισπράττεται από τις φορολογικές αρχές. Η φορολογική νπηρεσία τον Υπονργείον Οικονομικών απασχολεί 60 νπαλλήλονς ενώ 5. 400 άτομα απασχολούνται στην Κεντρική Εφορία και τις διάφορες φορολογικές νπηρεσίες. Μεταφορές: 301 άχομα απασχολούνται σχο Υπονργείο Μεχαφορών, χα ταχυδρομεία και χις χηλεπικοινωνίες. Η έλλειψη γλωσσικών ικανοχήχων και η μεγάλη κινηχικόχηχα χου προσωπικού περιορίζουν χη διοικηχική ικανόχηχα όσον αφορά χο κεκτημένο. Περιφερειακή πολιχική και συνοχή: Δεν έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος σχη δημιουργία χου καχάλληλου θεσμικού, διοικηχικού και δημοσιονομικού πλαισίου για την εφαρμογή χων δράσεων περιφερειακής πολιτικής. Αν και τον Απρίλιο του 1998 ελήφθη σημαντική απόφαση που αφορούσε τη δημιουργία Εθνικής Υπηρεσίας Περιφερειακής Ανάπτυξης, η νέα αυτή διάρθρωση δεν έχει ακόμη τεθεί σε λειτουργία. Προσχασία χων καχαναλωχών: Οι θεσμικές δομές για την εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας δεν είναι ακόμη επαρκώς αποτελεσματικές. Οι ενώσεις καταναλωτών χρειάζονται περαιτέρω ενίσχυση. Δικαιοσύνη και εσωχερικές υποθέσεις: Αν και η καχάρχιση χων δικασχών έχει βελχιωθεί ποιοχικά και ποσοχικά, οι ασχυνομικές αρχές δεν είναι ακόμη ικανές να καχαπολεμήσουν αποχελεσμαχικά χο οργανωμένο έγκλημα. εξαιτίας ελλείψεων σε επίπεδο καθοδήγησης, κατάρτισης και εξοπλισμού. Η υποδομή στα σημεία διέλευσης των συνόρων, ιδίως των ανατολικών, δεν είναι συμβατή με τα πρότυπα των κρατών μελών της ΕΕ. Το προσωπικό των υπηρεσιών μεθοριακής προστασίας φαίνεται επαρκές, (μεθοριακή αστυνομία: 1. 100· μεθοριακή φρουρά: 1. 600) αλλά απαιτείται περισσότερη κατάρτιση και εξοπλισμός. Οι υπηρεσίες μετανάστενσης μόλις αρχίζονν να βελτιώνονν την ικανότητα αντιμετώπισης θεμάτων σχετικά με τονς πρόσφνγες και τονς αιτούντες άσνλο. Η πλειονότητα των αναγκών ανάπτυξης θεσμών καλύπχεχαι με την καχάρχιση σχεδίων σννεργασίας με κράχη μέλη. Το Υπονργείο Εσωχερικών και οι σννδεδεμένες με ανχό νπηρεσίες απασχολούν 297 άχομα και νπάρχονν 1136 δικασχές εν ενεργεία. Τελωνεία: Η πρόοδος χης μηχανοργάνωσης χων χελωνειακών αρχών νπήρξε πολύ περιορισμένη. Η αναβάθμιση της νποδομής στα σημεία διέλενσης των σννόρων προχωρεί με βραδύ ρνθμό. Τα διαθέσιμα προγράμματα ενίσχυσης δεν έχουν χρησιμοποιηθεί πλήρως. 43 Δημοσιονομικός έλεγχος: Σχο χμήμα δημοσιονομικού χον Υπονργείον Οικονομικών εργάζονχαι 69 νπάλληλοι. Το Ανώχαχο Ελεγκτικό Σννέδριο διαθέτει προσωπικό 146 ατόμων ενώ 150 ακόμη άτομα απασχολούνται στην νπηρεσία δίωξης οικονομικών εγκλημάτων. Οι σχετικές διοικητικές δομές αποτελεσματικού δημοσιονομικού ελέγχον δεν έχονν ακόμη δημιονργηθεί. Επίσης, δεν έχονν καταρτισθεί λεπτομερή σχέδια για τη δημιονργία κατάλληλων σνστημάχων ελέγχον και την αναράθμιση τον προσωπικού. Το Εθνικό Πρόγραμμα τον 1998 για την αποδοχή τον κεκτημένου δεν επιλύει τα θέματα αντά. ελέγχον 4. 3. Συνεργασία διοικήσεων Για να Ροηθήσονν τις νποψήφιες χώρες να ανταποκριθούν στις προκλήσεις όσον αφορά την ενίσχνση της διοικητικής τονς ικανότητας και την προσαρμογή των διοικήσεων τονς ενόψει της εφαρμογής τον κεκτημένου, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη αναπτύσσουν διαδικασία σννεργασίας μεταξύ των διοικήσεων τονς στο πλαίσιο τον προγράμματος Phare. Στα κράτη μέλη της ΕΕ, το κεκτημένο εφαρμόζεται από τις εθνικές διοικήσεις (σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο) και από νπηρεσίες, επαγγελματικούς φορείς και τον ιδιωτικό τομέα. Το ενρύ αντό φάσμα διοικητικής και τεχνικής εμπειρογνωμοσύνης τίθεται τώρα στη διάθεση των υποψήφιων χωρών. Αρχικά, η συνεργασία διοικήσεων θα καλύπτει τέσσερις τομείς, τη γεωργία, το περφάλλον, τον χρηματοπιστωτικό τομέα, τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις, αλλά σταδιακά θα επεκταθεί για να καλύψει το σύνολο του κεκτημένου. Η ΣλοΡακία συμμετέχει ενεργά στην εν λόγω συνεργασία. 4. 4. Γενική αξιολόγηση Η Σλοβακία σημείωσε ελάχιστη πρόοδο όσον αφορά την ανάπτυξη της απαιτούμενης διοικητικής και δικαστικής ικανότητας για την αποτελεσματική εφαρμογή του κεκτημένου. Η νομοθεσία περί δημόσιας διοίκησης έχει καθυστερήσει, η πρόοδος των δικαστικών μεταρρυθμίσεων είναι περιορισμένη και δεν έχουν ληφθεί υπόψη οι συστάσεις της Γνώμης σχετικά με τη μεταρρύθμιση, την ενίσχυση και την εγκαθίδρυση νέων θεσμικών οργάνων στον τομέα της εσωτερικής αγοράς. 44 Γ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Οι πρόσφαχες εκλογές παρέχονν σημανχική ενκαιρία σχη ΣλοΡακία για να επιληφθεί χων πολιχικών αδνναμιών πον επισημάνθηκαν σχη Γνώμη και για να αναλάβει μέχρα που να εξασφαλίζουν χη μελλοντική συμμόρφωση της με χα πολιχικά κριχήρια χης Κοπεγχάγης. Η Σλοβακία έχει εφαρμόσει χο μεγαλύχερο μέρος χων μεχαρρυθμίσεων που απαιχούνχαι για χη δημιουργία μιας λειχουργούσας οικονομίας αγοράς, αλλά υπάρχει έλλειψη διαφάνειας εξαιχίας κραχικών παρεμβάσεων. Ενχούχοις, η Σλοβακία αναμένεται να μπορέσει να αντιμετωπίσει τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς μεσοπρόθεσμα, υπό την προϋπόθεση ότι θα καταστεί δυνατή η λειτονργία της οικονομίας αγοράς. Η Σλοβακία πρέπει να επιταχύνει τονς ρνΟμούς προσέγγισης ειδικότερα στον τομέα της εσωτερικής αγοράς, τον περιβάλλοντος και της δικαιοσύνης και των εσωτερικών νποθέσεων. Χρειάζονται σννδνασμένες προσπάθειες για τη δημιονργία και την ενίσχυση της αντίστοιχης θεσμικής και διοικητικής ικανότητας. Δ. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση και Εθνικό Πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου: συνολική εκτίμηση της εφαρμογής Στόχος της Εταιρικής Σχέσης για την Προσχώρηση είναι να καταγραφούν σε ενιαίο πλαίσιο οι τομείς προτεραιόχηχας προς περαιχέρω επεξεργασία, που έχουν επισημανθεί σχη Γνώμη χης Επιχροπής, χα διαθέσιμα οικονομικά μέσα που θα βοηθήσουν χις υποψήφιες χώρες να εφαρμόσουν χις εν λόγω προχεραιόχηχες και οι όροι που θα ισχύουν σχην παροχή χης βοήθειας αυχής. Ζητήθηκε από κάθε υποψήφια χώρα να εγκρίνει Εθνικό Πρόγραμμα για χην Υιοθέτηση χου Κεκχημένον το οποίο να καθορίζει τον τρόπο αντιμετώπισης της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των προτεραιοτήτων και σννοπτική περιγραφή των απαιτούμενων ανθρώπινων και χρηματοδοτικών πόρων. Οι εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση καθώς και το εθνικό πρόγραμμα υιοθέτησης του κεκτημένου θα επανεξετάζονται σε τακτά χρονικά διαστήμαχα προκειμένου να λαμβάνεχαι υπόψη η επιχευχθείσα πρόοδος και να καθορίζονται νέες προτεραιότητες. Εταιρική 1. βραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων σχέση για την προσχώρηση: εκτίμηση των Οι βραχυπρόθεσμες προτεραιότηχες για χο 1998 οι οποίες ορίζονχαι σχην εχαιρική σχέση9 για την προσχώρηση (ΕΣΠ) είναι οι εξής: Πολιχικά κριτήρια: ελεύθερες και δίκαιες προεδρικές, εθνικές και τοπικές εκλογές το 1998· εξασφάλιση ουσιαστικής συμμετοχής της αντιπολίτευσης στις επιτροπές κοινοβουλευτικού Κανονισμός του Συμβουλίου αριθ. 622/98, ΕΕ L 85 της 20ής Μαρτίου 1998 45 ελέγχον και σχα εποπχικά συμβούλια· θέσπιση νομοθεχικών διαχάξεων για χη χρησιμοποίηση χων γλωσσών χων μειονοχήχων και σνναφή εκχελεσχικά μέχρα. Οικονομική μεχαρρύθμιση: καθορισμός προχεραιοχήχων μεσοπρόθεσμης οικονομικής πολιχικής και κοινή εκτίμηση στο πλαίσιο της ενρωπαϊκής σνμφωνίας· εκτέλεση πολιτικών που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση της έλλειψης ισορροπίας σε εσωτερικό κι εξωτερικό επίπεδο και στη διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας· πρόοδος στη μεταρρύθμιση του διαρθρωτικού τομέα, και στον τομέα των επιχειρήσεων που ακολουθούν τις επιταγές της αγοράς, αναδιάρθρωση του χρηματοπιστωτικού και τραπεζικού τομέα, και συνέχιση της διαδικασίας μετατροπής βαριών βιομηχανιών με υψηλή κατανάλωση ενέργειας. Ενίσχυση της θεσμικής και διοικητικής ικανότητας: συμπεριλαμβάνεται η θέσπιση νόμου για τις δημόσιες υπηρεσίες και ανάπτυξη στρατηγικής για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης με έμφαση στην ενίσχυση των διοικητικών διαδικασιών για την προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θεσμική ενίσχυση στον τομέα του περιβάλλοντος, των κτηνιατρικών και φυτοϋγειονομικών διοικήσεων, ιδίως όσον αφορά τις εγκαταστάσεις στα εξωτερικά σύνορα, έναρξη δημιουργίας της απαιτούμενης δομής για την περιφερειακή και διαρθρωτική πολιτική. Εσωτερική αγορά: συμπεριλαμβάνεται η συνεχής νομοθετική ευθυγράμμιση στους τομείς των προτύπων και της πιστοποίησης, των κρατικών ενισχύσεων (πρόοδο προς την θέσπιση νόμου), της πνευματικής ιδιοκτησίας (εναρμόνιση της νομοθεσίας), των δημοσίων προμηθειών και γεωργίας (κτηνιατρικός και φυτοϋγειονομικός τομέας), καθιέρωση της τυποποίησης και της διαπίστωσης της συμμόρφωσης. Περιβάλλον: συνέχιση της μεταφοράς της νομοθεσίας πλαισίου, θέσπιση λεπτομερών προγραμμάτων προσέγγισης και στρατηγικών εφαρμογής σχετικά με τις διάφορες νομοθετικές πράξεις. Προγραμματισμός και έναρξη εφαρμογής αυτών των προγραμμάτων και στρατηγικών. Η πρόοδος της υλοποίησης των βραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων που ορίζονται στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση συνοψίζεται ως εξής: • Πολιτικά κριτήρια: Τον Σεπτέμβριο του 1998, διενεργήθηκαν ελεύθερες και δίκαιες εθνικές εκλογές. Ωστόσο, η θέση του Προέδρου παραμένει κενή. Υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με τον πρόσφατα θεσπισθέντα νόμο για τις δημοτικές εκλογές και τις επιπτώσεις του στις ελεύθερες και δίκαιες τοπικές εκλογές. Η συμμετοχή της αντιπολίτευσης στις επιτροπές κοινοβουλευτικού ελέγχου και τα εποπτικά συμβούλια δεν ήταν απολύτως ικανοποιητική. Δεν επιτελέστηκε πρόοδος όσον αφορά τη θέσπιση νομοθεσίας για τις γλώσσες των μειονοτήτων. Οικονομική μεταρρύθμιση: Αν και καταβλήθησαν ορισμένες προσπάθειες για την εφαρμογή πολιτικών αντιμετώπισης της ανισορροπίας σε εσωτερικό και εξωτερικό επίπεδο, δεν εφαρμόστηκε μεσοπρόθεσμη οικονομική πολιτική ούτε κοινό πλαίσιο της αξιολόγησης. Μικρή ήταν η πρόοδος της διαρθρωτικής μεταρρύθμισης, αναδιάρθρωσης του χρηματοπιστωτικού και του τραπεζικού τομέα, και της συνέχισης της διαδικασίας μετατροπής των βιομηχανιών με υψηλή κατανάλωση ενέργειας. 46 Ενίσχυση της θεσμικής και διοικητικής ικανότητας: Δεν παρατηρήθηκε πρόοδος όσον αφορά τη θέσπιση νομοθεσίας περί δημόσιας διοίκησης, τη θεσμική ενίσχυση τον περιβαλλοντικού τομέα και τη δημιουργία δομών περιφερειακής και διαρθρωτικής πολιτικής. Σημειώθηκε μικρή μόνο πρόοδος στην ανάπτυξη στρατηγικής για τη δημόσια διοίκηση και στην ενίσχυση των κτηνιατρικών και των φυτοϋγειονομικών δομών. Εσωτερική αγορά: Ενώ σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά την ευθυγράμμιση της νομοθεσίας περί πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, δεν συνέβη το ίδιο και με την ευθυγράμμιση στους τομείς των προτύπων και της πιστοποίησης, των κρατικών ενισχύσεων, των δημόσιων συμβάσεων και της γεωργίας. Περιβάλλον: Μικρή είναι και η πρόοδος που σημειώθηκε στη μεταφορά της νομοθεσίας και δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί λεπτομερή προγράμματα προσέγγισης και στρατηγικές εφαρμογής. Η Σλοβακία δεν έχει ανταποκριθεί κατάλληλα σε καμία από τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες που όρισε η εταιρική σχέση για την προσχώρηση. Όσον αφορά τις πολιτικές προτεραιότητες, αν και διενεργήθηκαν ελεύθερες και δίκαιες εκλογές, δεν έγινε εκλογή Προέδρου, οι επιτροπές κοινοβουλευτικού ελέγχου κρίνεται ότι δεν λειτούργησαν με τον βέλτιστο τρόπο και δεν σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά τη θέσπιση νομοθετικών διατάξεων για τις γλώσσες των μειονοτήτων. Οι προτεραιότητες οικονομικής μεταρρύθμισης αντιμετωπίσθηκαν εν μέρει με τις προσπάθειες διατήρησης της μακροοικονομικής σταθερότητας αλλά ελάχιστη ήταν η πρόοδος της διαρθρωτικής μεταρρύθμισης. Όσον αφορά την προτεραιότητα της εσωτερικής αγοράς, αν και θεσπίστηκε νομοθεσία στον τομέα της πνευματικής και της βιομηχανικής ιδιοκτησίας, άλλες προτεραιότητες έτυχαν ανεπαρκούς προσοχής, συγκεκριμένα, όσον αφορά τη νομοθεσία περί προτύπων και πιστοποίησης και τη θεσμική διάρθρωση. Η προτεραιότητα περιβάλλον δεν αντιμετωπίστηκε ικανοποιητικά. 2. Εκτίμηση του Εθνικού Προγράμματος για την υιοθέτηση κεκτημένου του Τον Μάρτιο του 1998, υποβλήθηκε το σχέδιο του Εθνικού Προγράμματος για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου (ΕΠΥΚ), το οποίο ενέκρινε η σλοβακική κυβέρνηση. Το ΕΠΥΚ αποτελείται από 29 κεφάλαια που αντιστοιχούν σε 29 διαπραγματευτικές ομάδες στα αρμόδια υπουργεία ή τους κεντρικούς κρατικούς φορείς που δημιουργήθηκαν για να προετοιμάσουν τις διαπραγματεύσεις της μελλοντικής προσχώρησης. Η εισαγωγή καλύπτει τα πολιτικά και τα οικονομικά κριτήρια. Το παράρτημα περιλαμβάνει πίνακες για κάθε κεφάλαιο με ένδειξη των προγραμματιζόμενων νομοθετικών ρυθμίσεων και των ρυθμίσεων εφαρμογής, τα σχετικά χρονοδιαγράμματα καθώς και διατάξεις χρηματοδότησης. Το ΕΠΥΚ καλύπτει τις προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση αλλά δεν καλύπτει επαρκώς το σύνολο του κεκτημένου. Δεν υπάρχει ποιοτική συνάφεια μεταξύ κεφαλαίων και ορισμένα τμήματα δεν αντικατοπτρίζουν πλήρη κατανόηση του κεκτημένου. Το εθνικό δίκαιο αναφέρεται σε ορισμένα τμήματα χωρίς να γίνεται η απαραίτητη σύνδεση με το κεκτημένο. Η προσοχή που αποδίδεται στην εφαρμογή και επιβολή του κεκτημένου δεν 47 είναι η δέονσα και χο ΕΠΥΚ δεν επιλύει επαρκώς χο θέμα χης ενίσχυσης χης διοικηχικής ικανότητας. Το ΕΠΥΚ δεν παρέχει επαρκή ενημέρωση όσον αφορά την ανάπτνξη θεσμών, ούχε ορθή εκτίμηση χων αναγκών σε επίπεδο καχάρχισης και προσωπικού. Επίσης, οι δημοσιονομικές ανάγκες έχονν νποχιμηθεί. Τέλος, χο χρονοδιάγραμμα νιοθέχησης και εφαρμογής χον κεκτημένου κρίνεχαι μη ρεαλιστικό. Η σλοβακική κυβέρνηση επανεξετάζει το ΕΠΥΚ. Με βάση το αναθεωρημένο κείμενο, η Επιτροπή θα λάβει θέση σχετικά με το ΕΠΥΚ την οποία θα γνωστοποιήσει στο Συμβούλιο κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1999 επ' ευκαιρία της επανεξέτασης της Εταιρικής Σχέσης για την Προσχώρηση. 48 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 49 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Baoucd Seoopiva riXr|6t)op6<; (rekoq xr\q nepiddov) LwoXlKT| £KTaOT| E9VIKO{ Xoyapiaapoi 1993 1994 1995 1996 1997 σε χιλιάδες 533( 5356 5368 5379 5388 σε χιλιάδες εκτάρια 4904 \ 4904 4904 4903 4903 σε σλοβακικές κορώνες AKaOdpiGTO eyxwpio npo'iov as xptxpvaeq xipeq 369,1 440,5 516,8 575,7 653,9 AKaOdpioro EYXwpio npo'idv oe jpsioviteq Tipi<; ίο,: \ 11,6 13,3 14,8 17,2 AwaOdpioTO eyxtopio jrpoi6v OE TpexovoE<; Tips^s 190( ) 2200 2500 2800 3200 σε ΕΟϋ κατά κεφαλή Σεδισεκατ. ΕΟϋ AidpOpcaoi) xi[q napaycoyr|<; σε % της συνολικής ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας - recDpyia - Biopiixavia - KaxaoKsve^ - YmipeoiE*; Aidp6ptoot| T(ov 5anav<i)v -Aandvs^ TEXIKTJS Kara\alxoar\q - TOV VOlKOKVpiCOV Kai TOV MK1EN - TOV 5ii|iooiov - AKaOdpiore^ enEvdvoEi^ ndyiou KEcpaXaiov - E£aya>y£<; ayaOwv Kai UTTTIPEOKOV - Eioaycoye^ ayaOwv Kai vntipeoicov AxaOdpioro syxcopio npol'dv AKaOdpioro eyx<opio npo'idv KaTd KEipaJuj noaoot6 7cXi]6o)piop. ov AEIKTE^ Tipcov KaxavaXcoTov Ioo^vyio TcXripoiubv -E^aywys^ ayaOtiv -Eioaycoyes ayaOt&v -EfuiopiKd iao£vyio -vrn|peoi£^, Ka6ap£<; -£io65tma, xaOapd -KaOapet; xpexovoE^ pEraBipdosu; -xtov oaoicov: pearapipdoEk; Stipooiou -loo^vyio xpexovotov ouvaAJtayaw -ATioOcpariKd oroixsia tov evspyi|tiKov (oupft. xpuaov) ) 4,ί ) 32,( ) 4,ί \ 58,: 6,0 28,0 4,7 61,3 σε % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος 69,8 49,6 20,3 27,4 63,0 61,2 72,6 50,3 22,4 36,9 58,0 70,0 71,6 50,0 21,7 38,6 56,4 63,5 % μεταβολή σε σχέση με το προηγούμενο έτος -3," 1 4,9 6,9 6,6 6,5 σε μονάδες αγοραστικής δύναμης 640( ) 6800 7400 8200 8900 % μεταβολή σε σχέση με το προηγούμενο έτος 23,2 13,4 9,9 5,8 6,1 σε εκατομμύρια ΕΟΙ) (τρέχουσες τιμές) 465ί 543( ) -775 _ 232 -32 • 84 \ ι \ -49ί 82ί 5669 5577 92 557 -101 57 5 604 1777 6568 6743 -175 413 -11 71 13 298 2939 6949 8747 7752 9058 -1798 -1306 30 -37 158 7 -1646 3109 64 -109 153 9 -1198 3264 -AnoOspaxiKd oroixsfa xov EVEpyijxiKOt) (EKX6<; xpvoov) 373 1375 2560 2729 2925 Artpdoia oucovoiiiKd TEVIK6 IXXsippa/nXEdvaopa or|pooiou AxaOdpioxo E^coxspiKd xp&oq σε % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος : : 11,3 19,6 21,6 OIKOVOPIKOC Ssiicteq NopiopaxiKd psy&h) - Ml -M2 LvvoXo nioxcaoEcav M£oa PpaxvnpdOEopa EKixdKia - EmxdKio 5avsiopov - EmxdKio KaxaO£oecov £vvaXXaypaxiK£<; looxififo; ECU - Msoo^ 6po<; XTJS nspidSov - T£Xo<; rqq 7i£pi65ov - Exa0fuojiEVo$ d e t e nt xipwv ovvaXAdypaxo^ E^OTEpiKd £p7[6piO Eioaycoys^ E^ayoy^ Ioo^vyio Opoi spaopiov Eioaycoysi; and xrjv EE-15 E^aywyE^ npoq XT|V EE-15 AnnoypaquKd axoixEia riooooxd <pvouafc av^rjoii^ Flooooxd KaBapifc fisxavdoTEVoij^ flooooxd pp£(piKifc Ovqoipdxiixa; npoodoK(bp£vii didpKEia $<oi\q: Av5p£<; TwaiKE^ 1993 1994 1995 1996 1997 3,1 6,9 : 14,4 8 σε δισεκατ. ΕΟΙΙ 3,2 7,8 3,9 9,1 % χο χρόνο 14,6 9,3 16,9 9 4,3 10,3 13,9 9,3 (ΙΕΟΙΚ. ΕΘνικό νόμισμα) 4,3 11,8 12,2 18,7 13,4 36,03 37,04 38,12 38,47 38,86 38,86 39,38 39,95 : 38,11 38,43 74,74 σε εκατ. ΕίΓυ 5409 4663 -746 5560 5627 -67 6705 8760,8 9050,8 6559 6954,9 7753,7 -146 -1805,9 -1298,1 αντίστοιχη περίοδος προηγούμενου έτους*8 100 : 20,6 24,1 σε % του συνόλου 26,2 28,4 34,8 37,8 37,3 41,3 39,5 45,0 ανά χιλιάδες πληθυσμού 3,9 0,3 2,8 0,9 1,6 0,5 1,7 0,4 ανά 1000 γεννήσεις ζώντων : : 10,6 11,2 11,0 10,2 8,7 κατά τη γέννηση 68,4 76,7 68,3 76,5 68,4 76,3 68,8 76,7 68,9 76,7 Ayopd Epyaola? σε % του εργατικού δυναμικού Ilooooxd oucovopucrfc 8paoxi]pi6xTjxa<5 (psOoootoyia AOE) Ilooooxd avspyiaq (ps0o5oXoyia AOE) : XtfvoXo MEOI) aicaoxdXi)oii Kaxd KXdoov^ NACE - rEtopyia Kai daookopta - Bioprixavia < 25 EXt&v > 25 Excov 51 62,1 59,9 59,8 60,0 59,5 12,2 25,7 9,4 13,7 27,6 10,9 13,2 24,8 10,8 σε % του συνόλου 11,1 20,6 9,2 8,9 31 11,6 9,4 8,6 30,4 - KaTaoK£t)E<; - Y7CT|p£0i£^ YjioSojiri £i5r|po5pofUKd 5£KTVO M1JK05 avTOKivi)To§pdpo)v i : 75 ι 8,5 5. 1,6 8,9 52,1 σες Κπι ανά 1000 Κηι2 75 : 75 75 σεκιη 198 215 75 : Bio^irixavia Kai yEwpyia AsiKTE^ dyxov piopijxaviKifc Ttapaycoyrfc AEIKTE^ dyxov aKaOdpumrc ysopyiKife napaycoyifc προηγούμενο έτος= 100 96,3Γ 104,9Γ 92,0 102,6 108,3 102,4 102,5 102,7 102,7 99,2 Μεθοδολογικές σημειώσεις Ακαθάριστο κατά κεφαλή εγχώριο προϊόν σε PPS: Αναθεωρημένα σχοιχεία χρησιμοποιώνχας χα νέα αποχελέσμαχα ΡΡΡ από χο διεθνές σχέδιο σύγκρισης χου 1996. Αποθεματικά στοιχεία του ενεργητικού: είναι στοιχεία χων αποθεμάχων χου χέλους χου έχους. Ορίζονχαι ως χο άρθροισμα χων αποθεμάχων σε χρυσό χης κενχρικής χράπεζας, χου ξένου συναλλάγμαχος, και άλλων (ακαθάρισχων) απαντήσεων μη καχοίκων. Ο χρυσός αποχιμάχαι σχην χιμή χης αγοράς σχο χέλος χου έχους. Γενικό έλλειμμα/πλεόνασμα δημοσίου: αποχελεί προσέγγιση χου ορισμού χων εθνικών λογαριασμών, προερχόμενου από σχοιχεία που βασίζονχαι σχη μεθοδολογία ΣΟΚ (σχαχισχικές χων οικονομικών χης κυβέρνησης) χου ΔΝΤ. Το γενικό έλλειμμα / πλεόνασμα χου δημοσίου λαμβάνεχαι προσθέχονχας χο κενχρικό έλλειμμα / πλεόνασμα χου δημοσίου (που κανονικά περιλαμβάνει ορισμένα εξωδημοσιονομικά κονδύλια) σχο χοπικό έλλειμμα / πλεόνασμα χου δημοσίου. Το σύνολο προσαρμόζεχαι σχην καθαρή δανειοδότηση / δανεισμό για ειδικούς σκοπούς πολιχικής, χο οποίο αποχελεί δημοσιονομικό σχοιχείο σχους εθνικούς λογαριασμούς. Νομισματικά μεγέθη: αποτελούν αποθεμαχικά σχοιχεία χου χέλους χου έχους. Το ΜΙ γενικά σημαίνει χραπεζογραμμάχια και κέρμαχα σε κυκλοφορία συν χις καχαθέσεις όψεως σχην χράπεζα. To Μ2 γενικά σημαίνει ΜΙ συν χις καχαθέσεις χαμιευχηρίου συν χις λοιπές βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις σχις χράπεζες. Συνολικές πισχώσεις γενικά σημαίνει εγχώριες πισχώσεις σχο δημόσιο και ιδιωχικό χομέα. Θα πρέπει να σημειωθεί όχι χο πρόβλημα χης μέχρησης χης κυκλοφορίας χου ξένου συναλλάγμαχος σε ορισμένες υποψήφιες χώρες μπορεί να επηρεάζει την αξιοπιστία των στοιχείων. Επιτόκια: Μέσα ετήσια επιτόκια. Τα επιτόκια δανεισμού γενικά συνίστανται στο μέσο επιτόκιο που βαρύνει τους δανειζόμενους στα δάνεια που χορηγούν οι εν λόγω τράπεζες. Τα επιτόκια καταθέσεων αφορούν γενικά επιτόκια για μέση ζήτηση και χρόνο καταθέσεων. Ισοτιμία συναλλάγματος: Όπου είναι εφικτό, οι ισοτιμίες του ECU είναι αυτές που ανακοινώνονται επίσημα στη ΓΔ Π. Ο πραγματικός δείκτης της ισοτιμίας συναλλάγματος σταθμίζεται από τους κύριους εμπορικούς εχαίρους, με βάση χο έχος 1990. 52 Εισαγωγές και εξαγωγές (τρέχουσες τιμές): Τα στοιχεία βασίζονται σχο "ειδικό εμπορικό" σύσχημα, σύμφωνα με χο οποίο, χο εξωχερικό εμπόριο περιλαμβάνει αγαθά που διασχίζουν χα χελωνειακά σύνορα χης χώρας. Τα εμπορικά σχοιχεία εξαιρούν χις άμεσες επανεξαγωγές, χο εμπόριο υπηρεσιών και χο εμπόριο με αδασμολόγηχες ζώνες καθώς και χις άδειες εκμεχάλλευσης, χην χεχνογνωσία και χα διπλώμαχα ευρεσιχεχνίας. Η αξία χου κύκλου εργασιών χου εξωχερικού εμπορίου περιλαμβάνει χην αγοραία αξία χων αγαθών και χα πρόσθεχα έξοδα (ναύλος, ασφάλεια κ. λ. π. ). Εμπορική Ταξινόμηση: Οι ροές χου εμπορίου χων προϊόνχων καχαγράφονχαι σύμφωνα με τη Συνδυασμένη Ονοματολογία (ΣΟ). Οι εισαγωγές καταγράφονται με βάση αξίες FOB και λαμβάνονται την ημέρα κατά την οποία τα εμπορεύματα κυκλοφορούν στη χώρα, οι εξαγωγές καταγράφονται με βάση αξίες FOB και λαμβάνονται την ημέρα κατά την οποία τα εμπορεύματα διέρχονται από χα σύνορα χου κράχους. Η αξία χων εξαγωγών δίδεχαι FOB, δηλ. η χιμή χων εμπορευμάχων είναι μειωμένη λόγω χων άμεσων εμπορικών δαπανών σχο εξωχερικό. Η χιμή αυτή, αφού μετατραπεί σε σλοβακικές κορώνες με την κατάλληλη ισοχιμία συναλλάγμαχος, παρέχει τη βάση για τον υπολογισμό των δασμών, το φόρο προσχιθέμενης αξίας και χις λοιπές επιβαρύνσεις και χα χέλη. Η Eurostat μεχέχρεψε χο εθνικό νόμισμα σε δολλάρια ΗΠΑ εφαρμόζονχας χις μέσες εχήσιες ισοχιμίες συναλλάγμαχος χου Διεθνούς Νομισμαχικού Ταμείου. Εισαγωγές και εξαγωγές από και προς την ΕΕ-15: Πηγή: Στοιχεία που ανακοίνωσε η Δημοκρατία της Σλοβακίας. Τα στοιχεία για τα έτη 1993 και 1994 αφορούν το εμπόριο με την ΕΕ-12 και μόνο. Ποσοστό οικονομικής δραστηριότητας (Μεθοδολογία ΔΟΕ): Εκατοστιαία αναλογία του εργατικού δυναμικού στο σύνολο του πληθυσμού ηλικίας 15+. Το ποσοστό αυτό προκύπτει από την ΕΔΕΔ (Ερευνα δείγματος εργατικού δυναμικού) τηρώντας τους εξής ορισμούς και συστάσεις της ΔΟΕ: Εργατικό δυναμικό: απασχολούμενα άτομα και άνεργοι κατά την έννοια του ορισμού της ΔΟΕ που αναφέρεται παρακάτω. Απασχολούμενος: κάθε άτομο ηλικίας 15+, χο οποίο καχά χην περίοδο αναφοράς εργαζόχαν χουλάχισχον μια ώρα με ημερομίσθιο ή μισθό ή άλλου είδους αμοιβή ως υπάλληλος, επιχειρημαχίας, μέλος συνεχαιρισμού ή εργαχικό δυναμικό από χα μέλη χης ίδιας οικογένειας που συνεισφέρει. Περιλαμβάνονχαι τα μέλη χων ενόπλων δυνάμεων και γυναίκες με γονική άδεια. Άνεργος: κάθε άχομο ηλικίας 15+, χο οποίο πληροί χαυχόχρονα και χις χρεις προϋποθέσεις χου ορισμού χης ΔΟΕ για να χαξινομηθεί ως άνεργος: (i) δεν έχει εργασία, (ii) αναζηχεί ενεργά εργασία και (iii) είναι έχοιμο να αναλάβει εργασία μέσα σε ένα δεκαπενθήμερο. (Μεθοδολογία ΔΟΕ): - Εκατοστιαία αναλογία του άνεργου Ποσοστό ανεργίας εργατικού δυναμικού. Το ποσοστό αυτό προκύπτει από την ΕΕΔ (Ερευνα εργατικού δυναμικού) που εφαρμόζει τους ορισμούς και τις συστάσεις χης ΔΟΕ (βλ. ορισμούς ΔΟΕ παραπάνω). Το ποσοστό ανεργίας έχει επαναϋπολογισθεί για τα οικονομικώς ενεργά άτομα (εξαιρουμένων των γυναικών με πρόσθετη άδεια μητρότηχας). Μέση απασχόληση κατά κλάδους NACE (LFS): Ο δείκτης αυτός προκύπτει από την ΕΔΕΔ (Ερευνα δείγματος εργατικού δυναμικού) τηρώνχας χους ορισμούς και συσχάσεις χης ΔΟΕ 53 Δείκτες όγκου βιομηχανικής παραγωγής: Η βιομηχανική παραγωγή καλύπτει τις μεταλλευτικές και λατομικές δραστηριότητες, τη βιομηχανική παραγωγή και την παραγωγή ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου, ατμού και την παροχή ύδατος (σύμφωνα με τη NACE Rev. l Τμήματα ταξινόμησης Γ,Δ,Ε). Η συνολική βιομηχανική παραγωγή περιλαμβάνει εκτιμήσεις για επιχειρήσεις και λιανέμπορους. Οι δείκτες είναι σε σταθερές τιμές του 1995. Δείκτες όγκου ακαθάριστης γεωργικής παραγωγής: Τα στοιχεία για τη γεωργική παραγωγή έχουν υπολογισθεί με βάση τον ακαθάριστο κύκλο εργασιών σε τρέχουσες τιμές. Ο δείκτης της γεωργικής παραγωγής επαναϋπολογίζεται στις σταθερές τιμές της αντίστοιχης περιόδου του προηγουμένου έτους. Πηγές Βασικά στοιχεία, Εθνικοί λογαριασμοί, Εξωτερικό εμπόριο, Δημογραφικά στοιχεία, Αγορά εργασίας, Υποδομές, Βιομηχανία και γεωργία: New Cronos. Αποθεματικά στοιχεία του ενεργητικού και Οικονομικοί δείκτες: Όπου ήταν δυνατό χρησιμοποιήθηκε ως πηγή το ερωτηματολόγιο της Eurostat Β-4 για τις νομισματικές και οικονομικές στατιστικές. Ζητήθηκε από τις υποψήφιες χώρες να τις αποστέλλουν τακτικά και να ενημερώνουν τους πίνακες που περιλαμβάνονται στο ερωτηματολόγιο. Οι παραπάνω στατιστικές περιλαμβάνουν επίσημα ξένα αποθέματα, νομισματικά μεγέθη, επιτόκια, και ισοτιμίες συναλλάγματος. Όπου τα στοιχεία αυτά δεν ήταν διαθέσιμα, χρησιμοποιήθηκε ως πηγή η δημοσίευση 'Διεθνείς Οικονομικές Στατιστικές' του ΔΝΤ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΓΔ II) χρησιμοποιήθηκε ως πηγή για τις ισοτιμίες του ECU, όπου ήταν εφικτό. Σχετικά με το ακαθάριστο εξωτερικό χρέος, χρησιμοποιήθηκε ως πηγή η δημοσίευση του ΟΟΣΑ Στατιστικές Εξωτερικού Χρέους. Σχετικά με γενικό έλλειμμα/πλεόνασμα δημοσίου, οι υποψήφιες χώρες δεν είναι, προς το παρόν, σε θέση να παρέχουν αξιόπιστα στοιχεία. Η Μονάδα Β-4 συνεργάζεται στενά με τις χώρες αυτές με σκοπό τη βελτίωση των εθνικών τους λογαριασμών στους οποίους βασίζονται οι στατιστικές των δημόσιων οικονομικών. Λόγω της έλλειψης αξιόπιστων στοιχείων, μια κατά προσέγγιση εκτίμηση του γενικού ελλείμματος/πλεονάσματος του δημοσίου εξάγεται από τη στατιστική ετήσια έκδοση των δημόσιων οικονομικών του ΔΝΤ (για επεξηγήσεις σχετικά με τη μεθοδολογία, βλέπε παρακάτω). 54 ISSN 0254-1483 COM(98) 703 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 01 02 06 11 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-98-645-GR-C Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο