title: Περιοδική έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την πορεία της Βουλγαρίας προς την προσχώρηση

eurovoc_concepts:
Bulgaria
EU relations
accession to the European Union
economic situation
report

text: T**TV TV TV * * ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 17. 12. 1998 COM(1998) 707 τελικό ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗ Περιεχόμενα Α. Εισαγωγή α) Προοίμιο Το πλαίσιο της περιοδικής έκθεσης β) Σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Βουλγαρίας Η ενισχυμένη προενχαξιακή σχραχηγική Πρόσφαχες εξελίξεις σχις διμερείς σχέσεις Β. Κριτήρια προσχώρησης 1. Πολιτικά κριτήρια 1. 1. Δημοκρατία και κράτος δικαίου Κοινοβούλιο * Η εκχελεσχική εξουσία Η δικαστική εξουσία Μέχρα καχά χης διαφθοράς 1. 2. Δικαιώματα του ανθρώπου και προστασία των μειονοτήτων Ασχικά και Πολιχικά Δικαιώμαχα Οικονομικά, κοινωνικά καιπολιχισχικάδικαιώμαχα Δικαιώμαχα και προσχασία χων μειονοτήτων 1. 3. Γενική αξιολόγηση 2. Οικονομικά κριτήρια 2. 1. Εισαγωγή 2. 2. Οικονομικές εξελίξεις από τη δημοσίευση της γνώμης της Επιτροπής και μετά Μακροοικονομικές εξελίξεις Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις 2. 3. Αξιολόγηση σε σχέση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης Η ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας της αγοράς Η ικανόχηχα ανχιμεχώπισης χων ανταγωνιστικών πιέσεων και χων δυνάμεων χης αγοράς 2. 4. Γενική αξιολόγηση ί^ 3. Ικανότητα ανάληψης των υποχρεώσεων του μέλους 3. 1. Εσωτερική αγορά χωρίς σύνορα Γενικό πλαίσιο Οι τέσσερις ελευθερίες Ανταγωνισμός 3. 2. Καινοτομία Κοινωνία των πληροφοριών Εκπαίδευση, κατάρτιση και νεολαία Έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη Τηλεπικοινωνίες Οπτικοακουστικός τομέας 3. 3. Οικονομικές και δημοσιονομικές υποθέσεις Οικονομική και νομισματική ένωση Φορολογία Στατιστικές 3. 4. Τομεακές πολιτικές Βιομηχανία Γεωργία Αλιεία Ενέργεια Μεταφορές Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις 3. 5. Οικονομική και κοινωνική συνοχή Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις Περιφερειακή πολιτική και συνοχή 3. 6. Ποιότητα ζωής και περιβάλλον Περιβάλλλον Προστασία των καταναλωτών 3. 7. Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις 3. 8. Εξωτερικές πολιτικές Εμπόριο και διεθνείς οικονομικές σχέσεις Ανάπτυξη Τελωνεία Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας 3. 9. Δημοσιονομικά θέματα 14, Δημοσιονομικός έλεγχος 3. 10. Γενική αξιολόγηση 4. Ικανότητα της διοίκησης να εφαρμόσει το κεκτημένο Γ. Συμπέρασμα Δ. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση και εθνικό πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου: συνολική εκτίμηση της εφαρμογής 1. 2. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση Εθνικό πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου Παράρτημα Στατιστικά στοιχεία 1 c Α. α) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Προοίμιο Στο Πρόγραμμα Δράσης 2000, η Επιτροπή δήλωσε ότι θα υποβάλλει περιοδικές εκθέσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για την πρόοδο κάθε υποψήφιας χώρας της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης όσον αφορά την προετοιμασία της για την προσχώρηση και ότι θα καταθέσει την πρώτη από αυτές κατά το τέλος του 1998. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λουξεμβούργου αποφάσισε ότι: "Η εξέταση της προόδου κάθε υποψηφίου κράτους της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης προς την κατεύθυνση της προσχώρησης, σε σχέση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και ειδικότερα ως προς τον ρυθμό υιοθέτησης του κεκτημένου της Ένωσης, θα περιλαμβάνεται, για το καθένα από τα κράτη αυτά, σε τακτικές εκθέσεις της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, συνοδευόμενες ενδεχομένως από συστάσεις για την έναρξη διμερών διακυβερνητικών διασκέψεων, και αυτό ήδη από τα τέλη του 1998. Πριν από τις εν λόγω εκθέσεις, η εφαρμογή των εταιρικών σχέσεων για την προσχώρηση και η πρόοδος υιοθέτησης του κεκτημένου θα εξετάζονται με κάθε υποψήφιο κράτος, στο πλαίσιο των οργάνων των Ευρωπαϊκών συμφωνιών σύνδεσης. Οι εκθέσεις της Επιτροπής θα χρησιμεύουν ως βάση για τις αναγκαίες αποφάσεις στα πλαίσια του Συμβουλίου όσον αφορά τη διεξαγωγή ή την επέκταση των διαπραγματεύσεων προσχώρησης και σε άλλα υποψήφια κράτη. Στα πλαίσια αυτά, η Επιτροπή θα συνεχίσει να ακολουθεί τη μέθοδο που επελέγη με το Πρόγραμμα Δράσης 2000 για την εκτίμηση της ικανότητας των υποψηφίων κρατών να πληρούν τα οικονομικά κριτήρια και να εκπληρούν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την προσχώρηση. Θα πρέπει να διατηρηθεί μία δυναμική προσέγγιση στην αξιολόγηση της προόδου που σημειώνεται από τα υποψήφια κράτη στο πλαίσιο των περιοδικών εκθέσεων που θα υποβάλλει η Επιτροπή στο Συμβούλιο. " Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Κάρντιφ στήριξε τα συμπεράσματα αυτά ορίζοντας ότι "Αυτό που προέχει για την Ένωση είναι να εξακολουθήσει να λειτουργεί η διαδικασία διεύρυνσης για τις χώρες που αναφέρονται στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λουξεμβούργου, στα πλαίσια της οποίας οι χώρες αυτές δύνανται να προωθούν ενεργά την υποψηφιότητα τους και να προχωρούν προς την ανάληψη των υποχρεώσεων του μέλους, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων της Κοπεγχάγης. Κάθε υποψήφια χώρα θα κριθεί βάσει των ίδιων κριτηρίων και θα προχωρήσει στην υποψηφιότητα της με το δικό της ρυθμό, ανάλογα με το βαθμό προετοιμασίας της. Πολλά θα εξαρτηθούν από τις προσπάθειες των ίδιων των υποψήφιων χωρών να εκπληρώσουν τα Κριτήρια. Όλες θα επωφεληθούν από τη σύσφιξη των σχέσεων με την Ένωση, μεταξύ άλλων, μέσω του πολιτικού διαλόγου και στρατηγικών ειδικά διαμορφωμένων για να τις βοηθήσουν να προετοιμαστούν για την προσχώρηση. " Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που δόθηκαν με τα προαναφερθέντα συμπεράσματα του Συμβουλίου, στην έκθεση προόδου για τη Βουλγαρία ακολουθείται η διάρθρωση της γνώμης, δηλαδή: - περιγράφονται οι μέχρι τώρα σχέσεις μεταξύ Βουλγαρίας και Ένωσης, ειδικότερα στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής συμφωνίας σύνδεσης d - αναλύεται η κατάσταση όσον αφορά τις πολιτικές προϋποθέσεις τις οποίες έχει επιβάλει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (δημοκρατία, κράτος δικαίου, δικαιώματα του ανθρώπου, προστασία των μειονοτήτων) - αξιολογούνται η τρέχουσα κατάσταση και οι προοπτικές της Βουλγαρίας όσον αφορά τις οικονομικές προϋποθέσεις στις οποίες αναφέρεται το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (οικονομία αγοράς που λειτουργεί, ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και των δυνάμεων της αγοράς στην Ένωση) - εξετάζεται το θέμα της ικανότητας της Βουλγαρίας να αναλάβει τις υποχρεώσεις του κράτους μέλους, τουτέστιν, το κεκτημένο της Ένωσης όπως αυτό εκφράζεται στη συνθήκη, στο παράγωγο δίκαιο και στις πολιτικές της Ένωσης. Καλύπτει επίσης τη δικαστική και διοικητική ικανότητα σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Μαδρίτης, το οποίο υπογράμμισε ότι οι υποψήφιες χώρες υποχρεούνται να προσαρμόσουν τις διοικητικές δομές τους, ώστε να διασφαλίσουν την αρμονική εφαρμογή των κοινοτικών πολιτικών μετά την προσχώρηση. Η προσέγγιση αυτή διασφαλίζει την ίση μεταχείριση όλων των υποψηφίων χωρών. Στην έκθεση λαμβάνεται υπόψη η πρόοδος από την έκδοση της γνώμης και μετά. Εξετάζεται αν διενεργήθηκαν οι επιδιωκόμενες μεταρρυθμίσεις που αναφέρονται στη γνώμη και μελετώνται νέες πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένων αυτών που συνδέονται αμέσως με την αντιμετώπιση των προτεραιοτήτων που ορίστηκαν στις «εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση». Η έκθεση περιέχει χωριστό τμήμα όπου εξετάζεται η έκταση στην οποία η Βουλγαρία έχει υλοποιήσει τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες που όρισαν οι «εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση». Αν και η εκτίμηση της προόδου όσον αφορά το σεβασμό των πολιτικών και των σχετικών με το κεκτημένο κριτηρίων αφορά κυρίως τα όσα έχουν ολοκληρωθεί μετά την έκδοση της γνώμης, η οικονομική εκτίμηση βασίζεται σε περισσότερο μακροπρόθεσμη αξιολόγηση των οικονομικών επιδόσεων της Βουλγαρίας. Η εκτίμηση της σημειωθείσας προόδου κατά την υιοθέτηση του κεκτημένου πραγματοποιήθηκε με βάση την ήδη υιοθετηθείσα νομοθεσία και όχι τη νομοθεσία που βρίσκεται στο στάδιο της εκπόνησης ή της έγκρισης από το Κοινοβούλιο. Μόνον κατ' αυτόν τον τρόπο ήταν δυνατό να μετρηθεί αντικειμενικά και να συγκριθεί η πραγματική πρόοδος κατά την προετοιμασία της προσχώρησης. Η έκθεση βασίζεται σε πολλές πηγές πληροφοριών. Οι υποψήφιες χώρες κλήθηκαν να παράσχουν πληροφορίες για την πρόοδο που έχουν σημειώσει κατά την προετοιμασία τους για την προσχώρηση από τη δημοσίευση της γνώμης και μετά. Οι εισηγήσεις τους κατά τις συναντήσεις που διενεργήθηκαν στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής συμφωνίας σύνδεσης, τα «εθνικά τους προγράμματα για την υιοθέτηση του κεκτημένου «και οι πληροφορίες που παρασχέθηκαν κατά την αναλυτική εξέταση του κεκτημένου αποτέλεσαν συμπληρωματικές πηγές άντλησης στοιχείων. Οι συζητήσεις του Συμβουλίου σχετικά με τη γνώμη καθώς και οι εκθέσεις και τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου1 σχετικά με τις Γνώμες της Επιτροπής και ειδικότερα η 1 Έγγραφο 224. 339 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου "Εκθεση για την Ανακοίνωση από την Επιτροπή του Προγράμματος Δράσης 2000" (εισηγητές: Α. Oostlandcr και Ε. Baron Crespo· Συνεργάτες εισηγητών: M. Aelvoet, J. Donner, Ο. Von Habsburg, Ε. Caccavalc, F. Kristoffersen, M. Hoff, C. Carnero Gonzales, P. Bernard-Raymond, R. Spéciale, J. Wiersma, J. W. Bcrtens) 2 έκθεση για την αίτηση προσχώρησης της Βουλγαρίας στην ΕΕ που εκπόνησε η κ. Aelvoet λήφθηκαν υπόψη για τη σύνταξη των εκθέσεων. Η Επιτροπή Ρασίστηκε επίσης στις εκτιμήσεις των κρατών μελών, όσον αφορά, ιδίως, τα πολιτικά κριτήρια για την προσχώρηση και στις εργασίες διαφόρων διεθνών οργανισμών, συγκεκριμένα στις συνεισφορές του ΣυμΡουλίου της Ευρώπης, του ΟΑΣΕ και των Διεθνών Χρηματοδοτικών Οργανισμών καθώς και μη κυΡερνητικών οργανώσεων κατά την προετοιμασία των περιοδικών εκθέσεων. β) Σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Βουλγαρίας Ενισχυμένη προενταξιακή στρατηγική Στις 30 Μαρτίου 1998, εγκαινιάστηκε επίσημα η διαδικασία προσχώρησης με τη συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών Υποθέσεων των δεκαπέντε κρατών μελών της ΕΕ, των δέκα υποψηφίων χωρών της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης και της Κύπρου. Πριν από τη συνεδρίαση αυτή, είχαν εγκριθεί «εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση» με κάθε μια από τις εν λόγω χώρες που αποσκοπούσαν στη στήριξη των υποψηφίων χωρών κατά την προετοιμασία τους για την προσχώρηση. Τα έγγραφα αυτά όριζαν τις προτεραιότητες για την περαιτέρω δράση και τη διαθέσιμη χρηματοδοτική Ροήθεια εκ μέρους της ΕΕ. Το Μάρτιο, η Βουλγαρία υπέραλε το πρώτο σχέδιο του «εθνικού της προγράμματος για την υιοθέτηση του κεκτημένου» (ΕΠΥΚ), το οποίο περιγράφει λεπτομερέστερα τις απαιτούμενες ενέργειες για την επίτευξη των στόχων που ορίζει η «εταιρική σχέση για την προσχώρηση». Στις 3 Απριλίου, άρχισε αναλυτική εξέταση του κεκτημένου. Η προενταξιακή Ροήθεια θα αυξηθεί σημαντικά. Παράλληλα με το πρόγραμμα Phare η Ροήθεια αυτή θα συμπεριλάρει από το έτος 2000 Ροήθεια για τη γεωργία και ένα διαρθρωτικό μέσο που θα δώσει προτεραιότητα σε μέτρα παρόμοια με αυτά του ταμείου συνοχής στον τομέα του περιράλλοντος και των μεταφορών. Το πρόγραμμα Phare θα ασχοληθεί κυρίως με τη δημιουργία θεσμών και τις επενδύσεις σε άλλους τομείς. Πρόσφατες εξελίξεις στις διμερείς σχέσεις Συνεχίστηκε η ορθή εφαρμογή της Ευρωπαϊκής συμφωνίας σύνδεσης από τη Βουλγαρία, η οποία συνέραλε στην ομαλή λειτουργία των διαφόρων κοινών οργάνων. Το συμΡούλιο σύνδεσης συνήλθε τον ΟκτώΡριο 1998. Πραγματοποιήθηκαν δύο συνεδριάσεις της επιτροπής σύνδεσης τον Οκτώβριο 1997 και τον ΟκτώΡριο 1998. Κατά τη συνεδρίαση του ΟκτωΡρίου 1998, συζητήθηκε για πρώτη φορά η εφαρμογή των προτεραιοτήτων της «εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση». Το σύστημα των υποεπιτροπών εξακολουθεί να λειτουργεί ως φόρουμ για συζήτηση τεχνικών θεμάτων. Μετά την έκδοση της γνώμης, η κοινή κοινοΡουλευτική επιτροπή που περιλαμράνει εκπροσώπους του Ρουλγαρικού και του Ευρωπαϊκού ΚοινοΡουλίου συνεδρίασε τέσσερις φορές, τον Ιούλιο και ΝοέμΡριο 1997 και τον Ιούνιο και ΝοέμΡριο 1998. Το 1998 συστάθηκε κοινή συμΡουλευτική οικονομική και κοινωνική επιτροπή. Η Βουλγαρία εξακολουθεί να ανησυχεί για χις απαιτήσεις χης ΕΕ σχεχικά με χη θεώρηση χων διαβατηρίων υπηκόοων χης και έχει ζητήσει την κατάργηση του εν λόγω περιορισμού. Η ΕΕ παρέμεινε το 1997 ο κύριος εμπορικός εταίρος της Βουλγαρίας με μερίδιο ίσο με 43% του συνόλου χων ρουλγαρικών εξαγωγών και 37% χου συνόλου χων Ρουλγαρικών εισαγωγών. Το μερίδιο χων εξαγωγών ΕΕ αυξήθηκε σε σχέση με χο 1996, ενώ χο μερίδιο χων εισαγωγών ΕΕ παρέμεινε αμεχάρληχο καχά χην ίδια περίοδο. Σε σύγκριση με χο 1996, οι εξαγωγές χης ΕΕ αυξήθηκαν χο 1997 από 1,7 σε 1,8 δισεκαχομμύρια ECU. Σημειώθηκε μικρό εμπορικό πλεόνασμα υπέρ της Βουλγαρίας το 1997, ύψους 0,24 δισεκατομμυρίων ECU. Υπογράφηκε, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής συμφωνίας σύνδεσης, πρωτόκολλο προσαρμογής για τα γεωργικά και τα μεταποιημένα γεωργικά προϊόντα, ειδικότερα, με σκοπό να ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα του Γύρου της Ουρουγουάης και η προσχώρηση χης Αυσχρίας, χης Φινλανδίας και της Σουηδίας στην ΕΕ. Διευθετήθηκαν ορισμένα εμπορικά θέματα (π. χ. κατάργηση του τέλους εκτελωνισμού, νωρίτερη σταδιακή κατάργηση του πρόσθετου εισαγωγικού δασμού, περαιτέρω ευθυγράμμιση του ΦΠΑ, ειδικοί φόροι κατανάλωσης και τελωνειακός κώδικας). Η Βουλγαρία ζήτησε παράταση της μεταΡατικής περιόδου για τις κρατικές ενισχύσεις για προϊόντα που καλύπτονται από τη συνθήκη ΕΚΑΧ. Το πρόγραμμα Phare 1998 περιλαμΡάνει εθνική πίστωση (68 εκατ. ECU), ρασιζόμενη στις προτεραιότητες της «εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση», με στόχο τη στήριξη ειδικότερα των οικονομικών μεταρρυθμίσεων, της διοικητικής ικανότητας, της πυρηνικής ασφάλειας καθώς και της συμμετοχής σε κοινοτικά προγράμματα και στο Tempus. Συμπληρωματικό ποσό 51 εκατομμυρίων ECU διατέθηκε για πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας. Θα υπάρξει, επίσης, χρηματοδότηση στο πλαίσιο του μηχανισμού σταδιακής οικονομικής προσέγγισης2 για σχέδια που αφορούν την αποκατάσταση στην ιδιοκτησία γης, τη μεταρρύθμιση του τραπεζικού και επιχειρηματικού τομέα και τον αγώνα κατά της διαφθοράς στις Ρουλγαρικές τελωνειακές υπηρεσίες. Το 1998, θα χορηγηθούν στη Βουλγαρία 20 εκατ. ECU στο πλαίσιο νέου μέσου για έργα υποδομών μεγάλης κλίμακας που συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και τους Διεθνείς Χρηματοδοτικούς Οργανισμούς. Η Βουλγαρία συμμετέχει επίσης και λαμΡάνει χρηματοδοτήσεις από προγράμματα χρηματοδοτούμενα από το Phare που απευθύνονται σε πολλές χώρες και από οριζόντια προγράμματα π. χ. για τα τελωνεία, την πυρηνική ασφάλεια, το περφάλλον, τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, τις στατιστικές, τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και την ΤΑΙΕΧ (ανταλλαγή πληροφοριών στον τομέα της τεχνικής Ροήθειας). 2 Ειδική χρηματοδοτική βοήθεια της ΕΕ που χορηγείται στη Λεττονία, στη Λιθουανία, στη Σλοβακία, στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία για σχέδια που αποσκοπούν στην επιτάχυνση των διαδικασιών προσχώρησης στην ΕΕ σε ορισμένους τομείς. Β. Κριτήρια προσχώρησης 1. Πολιτικά κριτήρια Εισαγωγή Στη γνώμη που διατύπωσε το 1997 για την αίτηση προσχώρησης της Βουλγαρίας στην ΕΕ, η Επιτροπή κατέληξε στο ακόλουθο συμπέρασμα: "Η τρέχουσα Ρελτίωση στη Βουλγαρία, μετά την ανάδειξη της νέας κυρέρνησης στην εξουσία, φανερώνει ότι η Βουλγαρία ετοιμάζεται να εκπληρώσει τα πολιτικά κριτήρια". Επιπλέον, η εταιρική σχέση για την προσχώρηση της Βουλγαρίας ανέφερε, ως μεσοπρόθεσμες προτεραιότητες, τη συνέχιση των προσπαθειών που απορλέπουν στην ένταξη των Ρόμα και την ενίσχυση της προστασίας των ατομικών ελευθεριών. Πρόσφατες εξελίξεις Η πολιτική κατάσταση είναι σταθερή από το Μάιο 1997, όταν αναδείχθηκε σχην εξουσία η κυρέρνηση χου πρωθυπουργού Κόσχοφ. Μια πλειοψηφία που τάσσεται υπέρ χης μεταρρύθμισης, υπό την ηγεσία της Ένωσης Δημοκρατικών Δυνάμεων (UDF), έχει συμράλει στη διασφάλιση της στήριξης των μεταρρυθμίσεων ενόψει της ελευθέρωσης της οικονομίας και της περαιτέρω ενσωμάτωσης της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τους διάφορους άλλους ευρωατλαντικούς οργανισμούς. Η κυρέρνηση εξακολουθεί να είναι προσηλωμένη στην προσχώρηση στην ΕΕ, που αποτελεί έναν από τους κυριότερους στόχους της και διαπνέει τις πολιτικές εσωτερικών μεταρρυθμίσεων. 1. 1. Δημοκρατία και κράτος δικαίου Κοινοβούλιο Όσον αφορά το ρόλο και τις εξουσίες του Ρουλγαρικού κοινορουλίου δεν έχουν επέλθει σημαντικές τροποποιήσεις. Το ΚοινοΡούλιο εξακολουθεί να λειτουργεί κατά τρόπο ικανοποιητικό: οι αρμοδιότητες του γίνονται σεΡαστές και η αντιπολίτευση συμμετέχει πλήρως στις εργασίες του. Η εκτεL·στική εξουσία Σε γενικές γραμμές, τα κύρια κεντρικά θεσμικά όργανα του κράτους εξακολουθούν να λειτουργούν ομαλά, παρά ορισμένη αστάθεια που οφείλεται στο γεγονός ότι η διοικητική μεταρρύθμιση Ρρίσκεται ακόμη στο αρχικό στάδιο. Έχει εγκαινιαστεί διαδικασία διοικητικής μεταρρύθμισης με σκοπό τη δημιουργία ανεξάρτητης, αποτελεσματικής και επαγγελματικής δημόσιας διοίκησης. Έχουν γίνει ορισμένα πρώτα Ρήματα προς το στόχο αυτό, ιδίως με τη θέσπιση στρατηγικής για τον εκσυγχρονισμό του διοικητικού συστήματος και έναν νόμο σχετικά με τη δημόσια διοίκηση που θα πρέπει να συμπληρωθούν από άλλους νόμους. Η δικαστική εξουσία Έχει αρχίσει η μεχαρρύθμιση χου δικαστικού συστήματος. Μεταξύ των κυριότερων πρόσφατων εξελίξεων περιλαμράνονται: • οι τροποποιήσεις του κώδικα ποινικής δικονομίας, που θα πρέπει να Ρελτιωθεί περαιτέρω, και του κώδικα αστικής δικονομίας, που άρχισε να ισχύει την 1η Απριλίου 1998. Επιπλέον, έχει θεσπιστεί δικαιοσύνη σε τρία επίπεδα. • έχουν συσταθεί εφετεία σε ολόκληρη τη χώρα και έχουν αρχίσει επιπλέον οι εργασίες του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου και του Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου, τα οποία όμως εξακολουθούν να στερούνται προσωπικού και έμπειρων δικαστών, εξοικειωμένων με την εφαρμογή της νέας νομοθεσίας που Ρασίζεται στο κοινοτικό κεκτημένο. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για να διασφαλιστεί η ορθή λειτουργία του δικαστικού συστήματος και ιδίως η ικανότητα εφαρμογής του κοινοτικού κεκτημένου. Τα κυριότερα προρλήματα συνδέονται με τη μετατροπή του κληρονομηθέντος από το παρελθόν συστήματος και την επέκταση του στις ποινικές ανακρίσεις και τη δημόσια ασφάλεια. Είναι λυπηρό το γεγονός ότι δεν έχει ακόμη θεσπιστεί από το ΚοινοΡούλιο νέος νόμος για το δικαστικό σύστημα που να προτείνει την ενίσχυση της δικαστικής ανεξαρτησίας. Θα απαιτηθούν περαιτέρω προσπάθειες για τη Ρελχίωση χου καθεσχώχος χων δικασχών και χων εισαγγελέων, χη μεχαΡολή χων διαδικασιών ανάκρισης, χην ενίσχυση της δικαστικής εξουσίας κατά των πιθανών περιπτώσεων διαφθοράς, τη συμπλήρωση των κενών θέσεων, τη διεκπεραίωση των υποθέσεων με ταχύτερο, περισσότερο διαφανή και αποτελεσματικό τρόπο ώστε να μειωθεί ο τεράστιος αριθμός των υποθέσεων που βρίσκεται σε εκκρεμότητα, την αύξηση των δυνατοτήτων δικαστικής αρωγής, τη μείωση του χρόνου προφυλάκισης σύμφωνα με τους διεθνείς κανόνες, την αποτελεσματική εκτέλεση των αποφάσεων και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του πληθυσμού στη δικαιοσύνη. Μέτρα κατά της διαφθοράς Όπως αναφέρεται στη γνώμη, το πρόρλημα της διαφθοράς εξακολουθεί να είναι σοΡαρό στη Βουλγαρία. Η κυρέρνηση έχει δώσει προτεραιότητα στον τομέα αυτό και έχει λάρει μέτρα για την καταπολέμηση του. Μεταξύ αυτών περιλαμράνονται τα εξής: • κατάρτιση προγράμματος για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς, στο οποίο διευκρινίζονται ο ρόλος και τα καθήκοντα της κρατικής αστυνομίας, καθώς και οι συνθήκες για την αποτελεσματική καταπολέμηση του εγκλήματος. ορισμένες τροποποιήσεις του ποινικού κώδικα· έγκριση από την Εθνοσυνέλευση του νόμου περί νομιμοποιήσεως εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και του νόμου για την επικύρωση της σύμΡασης για την καταπολέμηση της δωροδοκίας των αλλοδαπών υπαλλήλων στις διεθνείς εμπορικές συμφωνίες· • δημιουργία ενιαίου συσχήμαχος πληροφοριών για χην καταπολέμηση της εγκλημαχικόχηχας και σύσχαση συμΡουλίου διυπουργικού συνχονασμού για χο οργανωμένο έγκλημα και χη διαφθορά· Σχο πλαίσιο χου μηχανισμού σχαδιακής προσέγγισης3, η ΕΕ ενέκρινε χη χορήγηση Ροήθειας σε σχέδιο της ρουλγαρικής τελωνειακής διοίκησης κατά της διαφθοράς. Παρά τα μέτρα αυτά και τη σημαντική αύξηση της ευαισθητοποίησης των πολιτών, μένουν ακόμη να γίνουν πολλές προσπάθειες για την επίτευξη απτών αποτελεσμάτων. 1. 2. Δικαιώματα του ανθρώπου και προστασία των μειονοτήτων Η Βουλγαρία έχει επικυρώσει τις περισσότερες διεθνείς πράξεις για τα δικαιώματα χου ανθρώπου αλλά δεν έχει υπογράψει χο πρωτόκολλο αριθ. 6 της ευρωπαϊκής σύμβασης για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, το οποίο αφορά χην κατάργηση χης θαναχικής ποινής. Σχις 9 Οκχαφρίου 1997, η Βουλγαρία υπέγραψε χη σύμΡαση-πλαίσιο χου ΣυμΡουλίου χης Ευρώπης για χην προστασία χων εθνικών μειονοτήτων, την ευρωπαϊκή σύμΡαση περί ιθαγενείας και τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη του ΣυμΡουλίου της Ευρώπης. Η Βουλγαρία έχει υπογράψει τις πράξεις αυτές αλλά δεν τις έχει ακόμη επικυρώσει. Αστικά και πολιτικά δικαιώματα Η προστασία των αστικών και πολιτικών δικαιωμάτων έχει Ρελτιωθεί στη Βουλγαρία, παρότι η κατάσταση των οργάνων επιΡολής του νόμου εξακολουθεί να είναι δύσκολη. Οι πιο πρόσφατες εξελίξεις είναι οι ακόλουθες: • Οι τροποποιήσεις του κώδικα ποινικής δικονομίας έχουν συμΡάλει στη βελτίωση των δικαιωμάτων των ιδιωτών στο πλαίσιο του δικαστικού συστήματος, παρότι έχουν αναφερθεί περιπτώσεις απάνθρωπης και ταπεινωτικής μεταχείρισης εκ μέρους της αστυνομίας. Έχουν καταβληθεί περαιτέρω προσπάθειες για τη συνέχιση της στενής συνεργασίας με την ευρωπαϊκή επιτροπή πρόληψης των Ρασανιστηρίων. • Το 1997, ψηφίστηκε νέος νόμος για το υπουργείο εσωτερικών, ο οποίος προβλέπει επιπλέον εγγυήσεις για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών. Ο νόμος αυχός αποβλέπει σχην εξασφάλιση μεγαλύχερης διαφάνειας στις δραστηριότητες χου υπουργείου εσωχερικών και θα πρέπει να αποχελέσει αποχελεσμαχικό μέσο σχις περιπχώσεις κατάχρησης εξουσίας από χην ασχυνομία και χις λοιπές υπηρεσίες ασφαλείας. Επίσης, προρλέπει δικαίωμα προσφυγής καχά χων ενχαλμάχων συλλήψεως και ενισχύει χα δικαιώμαχα χων πολιχών ενώπιον χων δικαστηρίων. Ωστόσο, ο νόμος πρέπει να Ρελτιωθεί περαιτέρω όσον αφορά τον έλεγχο της κακής διαγωγής της αστυνομίας, τις πληροφορίες και τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα, τις εγγυήσεις κατά των "διοικητικών εξαναγκαστικών μέτρων" καθώς και την ενίσχυση των ένδικων μέσων. 3 Έχει δοθεί ειδική χρηματοδοτική βοήθεια στη Λεττονία, τη Λιθουανία, τη Σλοβακία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία για τα έργα που αποβλέπουν στην επίσπευση της ενταξιακής προετοιμασίας σε ορισμένους τομείς. • Συνέχιση χου μοραχόριουμ χου 1990 για χην επφολή της θανατικής ποινής, παρότι ο τροποποιηθείς ποινικός κώδικας εξακολουθεί να αναφέρεται σ' αυτήν. • Η θέσπιση ορισμένων θεσμικών αλλαγών για την ενίσχυση της ανεξαρτησίας των εθνικών μέσων μαζικής επικοινωνίας. Έχει καταστρωθεί μακροπρόθεσμη στρατηγική με σκοπό τη Ρελτίωση της νομοθεσίας περί δικαιώματος ασύλου και προσφύγων και τη δημιουργία της απαιτούμενης δομής για την υποδοχή των προσφύγων και την κοινωνική ένταξη τους στη Ρουλγαρική κοινωνία. Ωστόσο, η κατάσταση στις Ρουλγαρικές φυλακές εξακολουθεί να απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Ο μεγάλος αριθμός προφυλακισθέντων ατόμων για μεγάλα χρονικά διαστήματα έχει μειωθεί, αλλά έχουν αναφερθεί περιπτώσεις κακής μεταχείρισης από όργανα επφολής του νόμου. Η κατάσταση σχετικά με την κράτηση ανηλίκων ως οικοτρόφων σε εκπαιδευτικά ιδρύματα πρέπει να Ρελτιωθεί περαιτέρω. Ωστόσο, το κυριότερο πρόρλημα στον τομέα αυτό εξακολουθεί να συνδέεται με τη διαδικασία ένταξης των ανηλίκων στα σχολεία αυτά και ιδίως με την έλλειψη σερασμού των δικαιωμάτων υπεράσπισης τους. Δεν δίνεται πάντα συνέχεια στις περιπτώσεις Ριαιοτήτων από την αστυνομία. Τέλος, ορισμένες διατάξεις του νέου νομοσχεδίου για τα μέσα μαζικής επικοινωνίας, που καλύπτουν τις ειδικές αρμοδιότητες, τα δικαιώματα και τις ευθύνες του Εθνικού ΣυμΡουλίου Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης, του κύριου εκτελεστικού οργάνου, εγείρουν ορισμένες ανησυχίες σχετικά με τον πολιτικό έλεγχο που θα μπορούσε να ασκηθεί στα ηλεκτρονικά μέσα μαζικής επικοινωνίας. Ο Πρόεδρος αποφάσισε να παραπέμψει εκ νέου το νόμο αυτό στο ΚοινοΡούλιο για περαιτέρω συζήτηση. Αυξάνει συνεχώς ο αριθμός των μη κυΡερνητικών οργανώσεων (ΜΚΟ) που συνεχίζουν να ενισχύουν το ρόλο τους ως εξισορροπητικού παράγοντα σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, ιδίως όσον αφορά την έρευνα και την προώθηση των εγγενών με τα δικαιώματα του ανθρώπου ζητημάτων, συμπεριλαμΡανομένων των συνθηκών φυλάκισης και των δικαιωμάτων των γυναικών και των παιδιών. Λειτουργούν χωρίς περιορισμούς εκ μέρους της κυρέρνησης. Ορισμένες οργανώσεις εξετάζουν προρλήματα που αφορούν διάφορες εθνικές ομάδες. Η πρωτοΡουλία της ΕΕ για τη δημοκρατία και τα δικαιώματα του ανθρώπου υποστηρίζει ενεργά τις εργασίες των ΜΚΟ στον τομέα αυτό στη Βουλγαρία. Οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα Τα Ρασικά οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα εξακολουθούν να γίνονται σεΡαστά στη Βουλγαρία. Η Βουλγαρία επικύρωσε τη σύμΡαση αριθ. 144 που αναφέρεται στις τριμερείς διαΡουλεύσεις για την εφαρμογή των διεθνών προτύπων εργασίας που έχουν θεσπιστεί από τη διεθνή σύμΡαση εργασίας. Η θρησκευτική ελευθερία εξακολουθεί να διασφαλίζεται. Όσον αφορά τα "μη παραδοσιακά" θρησκεύματα και την αναγνώριση τους, η κατάσταση φαίνεται πιο χαλαρή και συνήθως Ρρίσκονται πρακτικές λύσεις. Δικαιώματα και προστασία των μειονοτήτων Ελάχιστες είναι οι αλλαγές που έχουν επέλθει όσον αφορά το σερασμό των δικαιωμάτων και την προστασία των μειονοτήτων. Θα πρέπει να γίνουν Ρελτιώσεις στο κοινωνικό επίπεδο, όσον αφορά χη μειονότηχα χων Ρόμα. Ένα πρώτο βήμα έγινε σχις 4 Δεκεμβρίου 1997, όχαν η Βουλγαρία εξέδωσε διάχαγμα για χη σύσχαση χου Εθνικού ΣυμΡουλίου για χα Εθνικά και Δημογραφικά Θέμαχα, χο οποίο απαρχίζεχαι από εκπροσώπους της κυβέρνησης και των διαφόρων μειονοτήτων το Συμβούλιο αυτό έχει ως έργο να επεξεργάζεται και να προτείνει στρατηγικές δημογραφικής πολιτικής καθώς και να προωθεί την ανοχή και την αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των διαφόρων εθνικών και μειονοτικών ομάδων. Η ένταξη και η μεταχείριση της κοινότητας των Ρόμα εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα. Οι Ρόμα εξακολουθούν, πράγματι, να αποτελούν θύματα δυσμενών διακρίσεων σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής (εκπαίδευσης, απασχόλησης, στέγασης, κοινωνικής πρόνοιας και ιατρικής περίθαλψης) και εκπροσωπούνται ελάχιστα στο πλαίσιο των αρμόδιων για τη λήψη αποφάσεων οργάνων, τόσο λόγω δυσμενών διακρίσεων και έλλειψης ευκαιριών, όσο και λόγω διχασμών μεταξύ των αντιπροσώπων τους. Οι οικονομικές δυσχέρειες της χώρας εξακολουθούν να θίγουν ιδιαίτερα χην κοινόχηχα χων Ρόμα. Η κοινωνική καχάσχαση χων Ρόμα αποχελεί, σύμφωνα με χο Εθνικό Συμβούλιο και χους περισσόχερους πολιχικές ηγέχες, ένα από χα πλέον επιτακτικά προβλήματα και, για το λόγο αυτό, έχει συσταθεί μικτή ομάδα εργασίας με σκοπό τη βελτίωση της κατάστασης τους. Η τουρκική μειονότητα εξακολουθεί να είναι πλήρως ενταγμένη και εκπροσωπείται σχην πολιτική ζωή. Δεν έχουν αναφερθεί ιδιαίτερα παράπονα όσον αφορά χα δικαιώματα τους στον τομέα της εκπαίδευσης ή της γλώσσας. 1. 3. Γενική αξιολόγηση Οι εξελίξεις επιβεβαιώνουν ότι η Βουλγαρία πληροί τα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης. Έχει σημειωθεί σχετική πρόοδος όσον αφορά την καταπολέμηση της διαφθοράς, πρέπει όμως να καχαβληθούν επιπλέον προσπάθειες. Επίσης, πρέπει να δοθεί περαιτέρω προσοχή στο σεβασμό του κράτους δικαίου από όλα τα επίπεδα της διοίκησης και τα όργανα επιβολής του νόμου. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού των Ρόμ και τη μεταρρύθμιση της δικαστικής εξουσίας. 2. Οικονομικά κριτήρια 2. 1. Εισαγωγή Σχη γνώμη που διατύπωσε το 1997 για την αίτηση προσχώρησης της Βουλγαρίας στην ΕΕ, η Επιτροπή κατέληξε στο ακόλουθο συμπέρασμα: "Η πρόοδος της Βουλγαρίας προς την κατεύθυνση της δημιουργίας μιας οικονομίας της αγοράς περιορίστηκε λόγω της έλλειψης προσήλωσης σε μια οικονομική πολιτική προσανατολισμένη προς την αγορά. Η Βουλγαρία δεν θα ήταν σε θέση να αντιμετωπίσει μεσοπρόθεσμα την ανταγωνιστική πίεση και τις δυνάμεις της αγοράς στο εσωτερικό της Ένωσης. " Κατά την εξέταση των οικονομικών εξελίξεων στη Βουλγαρία μετά τη διατύπωση της ανωτέρω γνώμης, η προσέγγιση της Επιτροπής διαπνέεται από τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού ΣυμΡουλίου της Κοπεγχάγης του Ιουνίου του 1993, στα οποία αναφερόταν ότι για την προσχώρηση στην Ένωση απαιτείται: • η ύπαρξη οικονομίας τύπου αγοράς που να λειτουργεί· • η ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και των δυνάμεων της αγοράς εντός της Ένωσης. Στην ανάλυση που ακολουθεί, η Επιτροπή ακολουθεί τη μέθοδο που εφαρμόστηκε στη γνώμη. 2. 2. Οικονομικές εξελίξεις από τη δημοσίευση της γνώμης της Επιτροπής και μετά Οι οικονομικές επιδόσεις της Βουλγαρίας Ρελτιώθηκαν σημαντικά από τα μέσα του 1997. Οι θετικές εξελίξεις που διαφαίνονταν κατά τη δημοσίευση της γνώμης της Επιτροπής συνεχίστηκαν. Έχει επιτευχθεί ουσιαστική πρόοδος όσον αφορά τη μακροοικονομική σταθεροποίηση. Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις έχουν σημειώσει πρόοδο, παρότι ο ρυθμός προόδου φάνηκε να επφραδύνεται σε μεγάλο διάστημα του 1998. Η επιτυχία της σταθεροποίησης της Βουλγαρίας οφείλεται κυρίως στη λειτουργία σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας στο πλαίσιο ενός καθεστώτος νομισματικής επιτροπής (currency board). Το καθεστώς αυτό θεσπίστηκε στο πλαίσιο της συμφωνίας "stand-by" για ένα έτος που συμφωνήθηκε με το ΔΝΤ την άνοιξη του 1997. Η εν λόγω συμφωνία "stand-by" έχει ολοκληρωθεί επιτυχώς. Μετά τη συμφωνία αυτή επακολούθησε τριετής ρύθμιση στο πλαίσιο της Διευρυμένης Πιστωτικής Διευκόλυνσης του ΔΝΤ βάσει της οποίας η Ρουλγαρική κυρέρνηση ανέλαΡε τη δέσμευση να καταστρώσει πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής που θέτει τις ράσεις για περαιτέρω διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. 10 Μακροοικονομικές εξελίξεις Το ΑΕΠ αναμένεχαι χώρα να αυξηθεί καχά 4-5% περίπου χο 1998. Η επάνοδος αυχή στην οικονομική ανάπτυξη εμφανίζεται μετά από δύο έτη βαθιάς ύφεσης, κατά τα οποία το ΑΕΠ μειώθηκε σωρευτικά κατά 17%. Κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1996 και τους πρώτους μήνες του 1997, σημειώθηκαν πολύ υψηλά ποσοστά πληθωρισμού: το ΦεΡρουάριο μόνο του 1997, οι τιμές αυξήθηκαν κατά 240%. Όταν δημοσιεύθηκε η γνώμη, ο πληθωρισμός είχε ήδη υποχωρήσει αισθητά. Η τάση αυτή έκτοτε παγιώθηκε. Ο πληθωρισμός είναι πλέον σχετικά χαμηλός, σε επίπεδο κατώτερο του 1% μηνιαίως. Κατά το δωδεκάμηνο έως τον Αύγουστο 1998, οι τιμές αυξήθηκαν κατά 6,1%. Ο προϋπολογισμός αναμένεται ότι θα είναι φέτος ισοσκελισμένος έναντι του στόχου για έλλειμμα 2% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) στο νόμο του προϋπολογισμού. Το 1997, σημειώθηκε έλλειμμα 2,6%. Τα αποτελέσματα αυτά είναι σαφώς καλύτερα από εκείνα που είχαν προρλεφθεί: ο προϋπολογισμός που είχε συμφωνηθεί αρχικά με το ΔΝΤ προέρλεπε έλλειμμα περίπου 4%. Βελτιώσεις όσον αφορά την είσπραξη των φόρων - μερικές από τις οποίες ήταν εφάπαξ - συνέραλαν στο καλύτερο από το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Οι πληρωμές χαμηλότερων τόκων λόγω των χαμηλότερων επιτοκίων για το εσωτερικό χρέος εξηγούν σε μεγάλο Ραθμό χη Ρελχίωση που παραχηρήθηκε σχη φορολογική θέση: τα επιτόκια για το χρέος αυτό είναι χαμηλότερα από 10% ετησίως, έναντι μερικών εκατοντάδων ποσοστιαίων μονάδων ετησίως κατά τα τέλη του 1996 και στις αρχές τυ 1997. Οι πληρωμές τόκων για το εσωτερικό χρέος θα ανέλθουν σε επίπεδο χαμηλότερο από 2% του ΑΕΠ το 1998, σε σύγκριση με 18% το 1996, όταν το έλλειμμα του προϋπολογισμού είχε υπερΡεί τα 13% του ΑΕΠ. Τα χαμηλά επιτόκια οφείλονται σε πολλούς παράγοντες. Σημειώθηκε αξιόλογη εισροή ξένου συναλλάγματος στο τραπεζικό σύστημα. Το συνάλλαγμα αυτό προήλθε από άμεσες ξένες επενδύσεις και επενδύσεις χαρτοφυλακίου καθώς και από το γεγονός ότι οι λέρα τις αποταμιεύσεις τους σε ξένο συνάλλαγμα. Βούλγαροι μετέτρεψαν σε Παράλληλα με την αυξημένη εμπιστοσύνη στο νόμισμα, η Ρελτιωμένη φορολογική θέση της κυρέρνησης, ιδίως χάρη στα σημαντικά έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις, επέτρεψε να μειωθούν τα επιτόκια. Επίσης, η ικανότητα δανεισμού της κυρέρνησης με χαμηλά επιτόκια υποδηλώνει ότι οι τράπεζες είτε διστάζουν είτε δεν είναι σε θέση να χορηγήσουν δάνεια για παραγωγικές επενδύσεις, επειδή έχουν ως προτεραιότητα την ενίσχυση των ισολογισμών τους. Τούτο είναι πιθανό να περιορίσει την οικονομική μεγέθυνση. Ένα Ρασικό στοιχείο για την επιτυχή μείωση του πληθωρισμού και των επιτοκίων ήταν η θέσπιση, από τον Ιούλιο 1997, καθεστώτος νομισματικής επιτροπής. Ακόμη και πριν από την επίσημη καθιέρωση του μηχανισμού αυτού, η προοπτική μιας κυρέρνησης ικανής να υλοποιεί ισχυρές οικονομικές πολιτικές είχε θετικό αντίκτυπο: ως τον Απρίλιο 1997, ο μηνιαίος ρυθμός του πληθωρισμού είχε μειωθεί σε χαμηλές μονοψήφιες τιμές. Σύμφωνα με τους κανόνες του μηχανισμού νομισματικής επιτροπής, η κεντρική τράπεζα είναι υποχρεωμένη να αγοράζει και να πωλεί νομίσματα σε σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία 1000 λέρα ανά 1 DM και το μέγεθος της εσωτερικής προσφοράς χρήματος εξαρτάται από τα συναλλαγματικά αποθέματα της κεντρικής τράπεζας. Η τελευταία δεν μπορεί να χορηγεί δάνεια απευθείας στην κυρέρνηση, η οποία πρέπει επομένως να περιορίζει τις 11 δαπάνες χης στους πόρους που μπορεί να εξασφαλίζει με χη φορολογία και χα εμπορικά δάνεια, και μπορεί να χορηγεί δάνεια μόνο σχις εμπορικές τράπεζες, αν υπάρχει συστημικός κίνδυνος. Οι κανόνες της νομισματικής επιτροπής ευνοούν επίσης τη δημοσιονομική πειθαρχία, δεδομένου ότι οι τράπεζες και οι επιχειρήσεις πρέπει να εξοφλούν τα δάνεια χωρίς προοπτική διάσωσης τους από το κράτος. Βουλγαρία : κύριες οικονομικές τάσεις 1994 1995 1996 1997 1998 τελευταία στοιχεία Πραγματικός ρυθμός αύξησης τουΑΕΠ Ρυθμός πληθωρισμού ετήσιος μέσος όρος % από Δέκ έως Δεκ % Δείκτης ανεργίας, τέλος του έτους ορισμός ΔΓΈ% εγγεγραμμένοι άνεργοι % Ισοζύγιο προϋπολογισμού κυβέρνησης γενικού της 1,8 2,1 -10,9 -6,9 11,9 Ιαν-Ιούνιο 96 122 20,5 12,9 62 33 14,7 Π,Ι 123 311 13,7 12,5 1085 578 15,0 13,7 30,4 Ιαν-Σεπ 5,5 από Σεπ έως Σεπ 10,7 Σεπ % τουΑΕΠ -5,8 -6,4 -13,4 -2,6 Ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών % τουΑΕΠ σε δισεκατ. ΕΟυ -0,3 0,0 Εξωτερικό χρέος λόγος χρέους/εξαγωγών1 % ακαθάριστο εξωτ. Χρέος σε δισεκ,ΕΟΙ) 9,6 Εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων καθαρές εισροές σύμφωνα % τουΑΕΠ με την ΕΤΑΑ Βάσει στοιχείων ισοζυγίου Σε εκατ. ECU πληρωμών Μ 88 Πηγή: Υπηρεσίες της Επιτροπής, εθνικές πηγές, ΕΤΑΑ -0,2 0,0 151 7,8 0,8 0,0 158 7,6 4,1 0,4 151 8,6 0,6 1,0 4,8 0,0 από Ιαν έως Ιαν 7,9 Σεπ. 63 79 439 110 από Ιαν έως Ιαν 'Ακαθάριστο χρέος σε σκληρό νόμισμα ως ποσοστό των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών Η επιτυχής μακροοικονομική σταθεροποίηση, σε συνδυασμό με τη δέσμευση των αρχών να επισπεύσουν τις ιδιωτικοποιήσεις, είχαν ως αποτέλεσμα την ουσιώδη αύξηση των άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ). Το 1997, οι εισροές των ΑΞΕ ανήλθαν σε 439 εκατομμύρια ECU, ποσό που ισοδυναμεί με 4,8% του ΑΕΠ. Το ποσό αυτό υπερΡαίνει το συνολικό ποσό των ΑΞΕ που ελήφθησαν από το 1991 έως το 1996. Το 1998, οι εισροές ΑΞΕ σημείωσαν ελαφρά επιΡράδυνση. Περαιτέρω εισροές ξένου συναλλάγματος προήλθαν από τα δάνεια των διεθνών οργανισμών και από το σημαντικό πλεόνασμα του εμπορικού ισοζυγίου το 1997. Το 12 εμπορικό πλεόνασμα οφείλεται στη μείωση χων εισαγωγών, που αντανακλά τη σοΡαρότητα της ύφεσης, σε έντονη εξαγωγική επίδοση. Το καθαρό αποτέλεσμα της πορείας του ισοζυγίου πληρωμών ήταν μια έντονη αύξηση των συναλλαγματικών αποθεμάτων της κεντρικής τράπεζας. Τα αποθέματα αυτά αυξήθηκαν από λιγότερο από 450 εκατομμύρια EGU τον Ιανουάριο 1997 σε περισσότερα από 2,5 δισεκατομμύρια ECU στο τέλος του Αυγούστου 1998. Το ποσό αυτό ισοδυναμεί με περίπου πέντε μήνες εισαγωγών αγαθών και υπηρεσιών. Η κρίση στη Ρωσία είναι πιθανό να θίξει τη Βουλγαρία, κυρίως μέσω του εμπορίου και λόγω των επιπτώσεων της στις παγκόσμιες χρηματαγορές. Η Βουλγαρία έχει ορισμένες εμπορικές σχέσεις με τη Ρωσία (το 1997 οι εξαγωγές προς τη Ρωσία αντιπροσώπευαν 8% των συνολικών εξαγωγών), αλλά οι συναλλαγές με τις άλλες χώρες της ΚΑ Κ εξακολουθούν να είναι σημαντικές (18% των συνολικών εξαγωγών). Επομένως, μια παρατεταμένη ρωσική κρίση με αλυσιδωτές αντιδράσεις στις γειτονικές χώρες θα μπορούσε να έχει σημαντικό αντίκτυπο στο εμπορικό ισοζύγιο. Ωστόσο, οι άμεσες χρηματοοικονομικές επιπτώσεις αναμένεται ότι θα συγκρατηθούν. Η έκθεση των Ρουλγαρικών τραπεζών έναντι της Ρωσίας είναι περιορισμένη, και το χρηματιστήριο είναι ελάχιστα ανεπτυγμένο. Ακόμη πιο σημαντικό, η ρωσική κρίση θα μπορούσε να δημιουργήσει δυσχέρειες χρηματοδότησης για τη χώρα, δεδομένου ότι η πρόσβαση της στις διεθνείς χρηματαγορές θα μπορούσε να καταστεί πιο δυσχερής και η αυξημένη δυσπιστία των διεθνών επενδυτών έναντι των αναδυόμενων αγορών θα μπορούσε να προκαλέσει μείωση της εισροής κεφαλαίων. Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις Η αύξηση των ΑΞΕ είναι η πιο προφανής ένδειξη της αρχικής επιτυχίας της κυρέρνησης στην επιτάχυνση του ρυθμού των ιδιωτικοποιήσεων. Πέρα από ορισμένες μεγάλες πωλήσεις, που δημιούργησαν σημαντικό μερίδιο των ΑΞΕ, παρατηρείται μια συνεχής ροή ιδιωτικοποιήσεων μικρότερων επιχειρήσεων, τις οποίες αγοράζουν συνήθως Ρούλγαροι επενδυτές. Πολλές από τις επιχειρήσεις αυτές έχουν εκχωρηθεί στο πλαίσιο διαδικασιών εξαγοράς από μέρους των διευθυντικών στελεχών και των υπαλλήλων. Η πρόοδος που έχει επιτευχθεί όσον αφορά την ιδιωτικοποίηση των επιχειρήσεων είναι σημαντική. Στο τέλος του 1997, το σωρευτικό μερίδιο των εκποιηθέντων μακροπρόθεσμων στοιχείων ενεργητικού ανερχόταν σε 20% έναντι 5,1% ένα έτος πριν. Η κυρέρνηση σκοπεύει να ιδιωτικοποιήσει το ήμισυ των κρατικών στοιχείων ενεργητικού μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 1999. Σε μια προσπάθεια επίσπευσης της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης και αύξησης της διαφάνειας, οι αρχές ανέθεσαν σε υπεργολαρία την ιδιωτικοποίηση πολλών μεγάλων επιχειρήσεων. Οι διεθνείς σύμΡουλοι είναι εξουσιοδοτημένοι να προκυρύσσουν διαγωνισμούς για την πώληση των επιχειρήσεων αυτών και να διεξάγουν διαπραγματεύσεις με τους πιθανούς αγοραστές, παρότι η τελική απόφαση εναπόκειται στην κυρέρνηση. Οι διαδικασίες αυτές εντάσσονται σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα - αν δεν μπορούν να Ρρεθούν αγοραστές μιας επιχείρησης εντός μιας συγκεκριμένης προθεσμίας, οι αρχές έχουν αναλάρει τη δέσμευση να προΡούν στην εκκαθάριση της. Η τελευταία αυτή δέσμευση δεν έχει ακόμη τεθεί σε δοκιμασία. Αν οι διαδικασίες αυτές λειτουργήσουν, θα σημειωθεί νέα αύξηση των ιδιωτικοποιήσεων στις αρχές του 1999. Οι αρχές επιδιώκουν επίσης την πώληση εταιρειών με τη διανομή κουπονιών ιδιωτικοποίησης στον πληθυσμό. Η πείρα από άλλες χώρες φανερώνει ότι η 13 ιδιωχικοποίηση αυχού χου είδους μπορεί να οδηγήσει σε διάχυση χης ιδιοκτησιακής δομής που δεν θα είναι σε θέση να ασκεί αποτελεσματικό έλεγχο στις επιχειρήσεις. Ωστόσο, το μερίδιο του επιχειρηματικού κεφαλαίου που πωλείται έναντι κουπονιών εξακολουθεί να είναι πολύ περιορισμένο στη Βουλγαρία. Το χρηματιστήριο άρχισε να λειτουργεί στα τέλη του 1997. Μέχρι στιγμής, οι μετοχές είναι εγγεγραμμένες σε μία μόνο εταιρεία στην επίσημη αγορά, έχει εμφανιστεί όμως δραστήρια εξωχρηματιστηριακή αγορά. Οι αρχές έχουν ανακοινώσει την πρόθεση τους να ιδιωτικοποιήσουν εταιρείες με την διάθεση των μετοχών τους μέσω του χρηματιστηρίου. Μέχρι στιγμής, έχουν γίνει ελάχιστα πράγματα στον τομέα αυτό. Βουλγαρία: Κυριότεροι δείκτες της δομής της οικονομίας (όλα τα στοιχεία του 1997, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) \ Πληθυσμός Κατά κεφαλή ΑΕΠ σε % της ΕΕ των 15 κατά μέσο όρο Μερίδιο της γεωργίας ως προς: την ακαθάριστη προστιθέμενη αξία την απασχόληση Λόγος επενδύσεων/ΑΕΠ Ακαθάριστο εξωτερικό χρέος/ΑΕΠ Εξαγωγές αγαθών & υπηρεσιών/ΑΕΠ Αποθεματικό άμεσων ξένων επενδύσεων 1 εκατομ. PPS-ECU % %(1996) %(1996) % % % oe SioeKaT. ECU ECU avd Keq>aXfi 8,3 4400 23 15,4 24,4 11 96 61 0,8 101 Πηγή: Υπηρεσίες της Επιτροπής, εθνικές πηγές, ΕΤΑΑ 1 Αποθεματικό ΑΞΕ, μετατραπέν με τιμή συναλλάγματος του τέλους του 1997 1 ECU=$ 1. 10421 Η διαρθρωτική μεταρρύθμιση έχει επίσης προχωρήσει στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Η δημιουργία του μηχανισμού νομισματικής επιτροπής συνοδεύτηκε από μείζονες μεταρρυθμίσεις της τραπεζικής νομοθεσίας. Το κρατικό ταμιευτήριο, το οποίο εξακολουθεί να κατέχει το μεγαλύτερο μέρος των καταθέσεων των νοικοκυριών, Ρρίσκεται στη διαδικασία μετατροπής σε εμπορική τράπεζα. Έχει αρχίσει να λειτουργεί αυτοχρηματοδοτούμενο καθεστώς ασφάλισης των καταθέσεων. Η χρηματοοικονομική κατάσταση του τραπεζικού τομέα έχει Ρελτιωθεί σημαντικά. Δεκαπέντε από τις ασθενέστερες τράπεζες έχουν κλείσει. Όλες οι τράπεζες ανταποκρίνονται στον ελάχιστο λόγο επάρκειας κεφαλαίων 8% και ο λόγος αυτός θα αυξηθεί σταδιακά σε 12% έως το τέλος του 1999. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ιδιωτικοποίηση έχει αρχίσει. Μία τράπεζα επωλήθη το 1997 και η ιδιωτικοποίηση μιας δεύτερης τράπεζας ολοκληρώθηκε με επιτυχία το 1998. Οι διαδικασίες για την πώληση των εναπομενουσών κρατικών εμπορικών τραπεζών έχουν ξεκινήσει. Ο ρυθμός της ιδιωτικοποίησης των τραπεζών μπόρεσε να διατηρηθεί εν μέρει χάρη στις πιέσεις και στις παροτρύνσεις των διεθνών οργανισμών: οι δηλώσεις των εθνικών αρχών είχαν πράγματι αφήσει να διαφανούν 14 ορισμένες αμφφολίες όσον αφορά χη θέληση χης κυρέρνησης να ιδιωτικοποιήσει γρήγορα τον τραπεζικό τομέα. Η διαδικασία επιστροφής γεωργικής γης στους νομίμους ιδιοκχήχες χους έτυχε μεγαλύχερης προσοχής. Τον Ιούλιο 1998, χο 72% χης γεωργικής γης που έπρεπε να επιστραφεί είχαν περιέλθει στην κατοχή των προηγούμενων ιδιοκτητών. Ισως ο πλέον καθοριστικός παράγων υπέρ του γεωργικού τομέα ήταν η απόφαση της κυρέρνησης να ελευθερώσει τις τιμές των περισσότερων ειδών διατροφής, λίγο μετά την ανάληψη της εξουσίας. Το μέτρο αυτό είχε γρήγορες και άμεσα αντιληπτές επιπτώσεις: ενώ το 1996/97 η χώρα αναγκάστηκε να προσφύγει σε επείγουσες εισαγωγές σίτου λόγω της ελλείψεως ψωμιού, το 1997/98 υπήρξε πλεόνασμα δημητριακών. Μεταξύ των λοιπών μέτρων ελευθέρωσης που θεσπίστηκαν στον γεωργικό τομέα, περιλαμΡάνεται η κατάργηση των εγγυημένων τιμών για ορισμένα γεωργικά προϊόντα. 2. 3. Αξιολόγηση σε σχέση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης Η ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας της αγοράς Η ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας της αγοράς προϋποθέτει ότι οι τιμές, καθώς και το εμπόριο θα ελευθερωθούν και ότι θα εφαρμοστεί νομικό σύστημα δυνάμενο να επφληθεί, που θα περιλαμΡάνει τα δικαιώματα ιδιοκτησίας. Η επίδοση της οικονομίας της αγοράς ενισχύεται από τη μακροοικονομική σταθερότητα και τη συναίνεση για την οικονομική πολιτική. Ένας καλά ανεπτυγμένος χρηματοπιστωτικός τομέας και η απουσία κάθε σημαντικού φραγμού στην είσοδο και την έξοδο από την αγορά Ρελτιώνουν την αποτελεσματικότητα της οικονομίας. Μετά την κατάργηση των γενικευμένων ελέγχων επί των τιμών το 1997, οι τιμές των περισσότερων αγαθών και υπηρεσιών καθορίζονται ελεύθερα από τις δυνάμεις της αγοράς: το μερίδιο των ελεγχόμενων τιμών στο καλάθι του ΔΤΚ μειώθηκε από 52,1% το ΔεκέμΡριο 1996 σε 15,8% στις αρχές του 1998. Απαιτείται ωστόσο περαιτέρω ελευθέρωση. Ειδικότερα, σημειώνεται στρέρλωση των τιμών της ενέργειας λόγω ενός συστήματος ελέγχων και διεπιδοτήσεων. Η κατάργηση των στρερλώσεων αυτών συνδέεται με την αναδιάρθρωση του τομέα αυτού. Οι αρχές χρησιμοποιούν επίσης ορισμένες έμμεσες μεθόδους για να επηρεάσουν τον καθορισμό των τιμών. Οι τιμές ορισμένων Ρασικών προϊόντων είναι "υπό παρακολούθηση": οι έμποροι λιανικής πώλησης είναι υποχρεωμένοι να συμφωνούν τις τιμές τους με τους προμηθευτές τους και να δημοσιεύουν τις συμφωνηθείσες τιμές. Στην πράξη, το σύστημα αυτό φαίνεται αναποτελεσματικό σε μεγάλο Ραθμό, αλλά θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως μορφή ελέγχου των περιθωρίων κέρδους. Έχει επιτευχθεί περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά την ελευθέρωση του εξωτερικού εμπορίου, ιδίως όσον αφορά τα γεωργικά προϊόντα. Επίσης, η εισαγωγική επφάρυνση που θεσπίστηκε το 1996 μετά τις δυσχέρειες του ισοζυγίου πληρωμών θα καταργηθεί πριν από τις προγραμματισμένες ημερομηνίες, από 1ης Ιανουαρίου 1999. Ωστόσο, το καθεστώς του εξωτερικού εμπορίου εξακολουθεί να περιλαμΡάνει σημαντικό αριθμό προϊόντων που υπόκεινται σε δασμούς. Επιπλέον, υπάρχει μια τάση προσωρινής προσαρμογής των δασμών όταν γίνονται αντιληπτές εγχώριες ελλείψεις ή πλεονάσματα συγκεκριμένων προϊόντων, πράγμα που συμΡάλλει στον πολύπλοκο χαρακτήρα και την έλλειψη διαφάνειας του εμπορικού καθεστώτος. 15 Σχο νομικό σύσχημα έχουν επέλθει Ρελτιώσεις που θα πρέπει να επιτρέψουν αποτελεσματικότερη προστασία των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας. Ωστόσο, οι διαδικασίες πτώχευσης και εκκαθάρισης εξακολουθούν να είναι Ρραδείες, ιδίως για τις τράπεζες που έκλεισαν το 1996. Μεγαλύτερη προσοχή δίνεται επίσης στην επιρολή του νόμου. Η μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης έχει μόλις αρχίσει και πρέπει να προχωρήσει περισσότερο απ'ό,τι αναφέρεται στα σημερινά προγράμματα φλ. και κεφάλαιο Δ). Η είσπραξη των φόρων έχει Ρελτιωθεί και ο δημοσιονομικός έλεγχος που ασκείται στις κρατικές έχει καταστεί αποτελεσματικότερος. επιχειρήσεις, πριν από την ιδιωτικοποίηση τους, Η επίσπευση των ιδιωτικοποιήσεων και της απόδοσης γαιών συμΡάλλει επίσης σε έναν σαφέστερο ορισμό των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας, με την εξάλειψη της ασάφειας όσον αφορά την ακρφή ταυτότητα των κατόχων. Παρά τις Ρελτιώσεις που έχουν πραγματοποιηθεί, εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένα προρλήματα και αΡεΡαιότητες. Γενικότερα, είναι ακόμη νωρίς να εκτιμηθεί αν στην πράξη το νέο νομικό και διαδικαστικό πλαίσιο θα λειτουργήσει αποτελεσματικά. Ενώ η ικανότητα του νομικού συστήματος και της δημόσιας διοίκησης να διασφαλίσουν την αποτελεσματική εφαρμογή δεν έχει ακόμη τεθεί σε δοκιμασία σε μεγάλο Ραθμό, η εφαρμογή των νέων αυτών μέτρων στερείται διαφάνειας. ικανότητα του χρηματοπιστωτικού τομέα να εκπληρώσει το ρόλο του Η χρηματοπιστωτικού διαμεσολαΡητή ανάμεσα σε αποταμιευτές και επενδυτές στο νέο πλαίσιο που έχει δημιουργήσει ο μηχανισμός της νομισματικής επιτροπής δεν έχει ακόμη δοκιμαστεί στην πράξη. Η Ραθιά ύφεση που υπέστη η Βουλγαρία το 1996 και το 1997 έχει σχεδόν διακόψει τις συνήθεις τραπεζικές δραστηριότητες. Μέχρι στιγμής, οι τράπεζες έχουν χορηγήσει ελάχιστα νέα δάνεια και, επομένως, είναι αδύνατο να εκτιμηθεί αν είναι σε θέση να λειτουργήσουν ως υπεύθυνοι χρηματοπιστωτικοί διαμεσολαΡητές. Με την ενίσχυση της ανάκαμψης και την αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας, η ικανότητα των τραπεζών να λειτουργούν ως υπεύθυνοι φορείς για τη χρηματοδότηση επενδύσεων θα πρέπει να εξεταστεί με αυξανόμενη προσοχή. Η ολοκλήρωση της ιδιωτικοποίησης του τραπεζικού τομέα θα πρέπει να συμΡάλει στην ανάπτυξη της τεχνογνωσίας των τραπεζών όσον αφορά τη χορήγηση δανείων. Η αξιοπιστία της δέσμευσης των αρχών να προωθήσουν τη μακροοικονομική σταθεροποίηση και τις μεταρρυθμίσεις έχει δημιουργήσει κλίμα μεγαλύτερης σταθερότητας και ΡεΡαιότητας. Ωστόσο, σε ορισμένους τομείς, η κυρέρνηση φάνηκε ορισμένες φορές να αμφιράλλει για την ανάγκη ριζικών μεταρρυθμίσεων. Τούτο ισχύει για παράδειγμα για τον τραπεζικό τομέα, όπου οι διεθνείς οργανισμοί αναγκάστηκαν να ασκούν συνεχείς πιέσεις για την προώθηση της ιδιωτικοποίησης, και στον χαλυΡουργικό τομέα, στον οποίο οι αρχές δείχνουν να διστάζουν να επιΡεΡαιώσουν τη δέσμευση τους να προΡούν στην εκκαθάριση του κυριότερου παραγωγού, σε περίπτωση που δεν έχει μπορέσει αυτός να ιδιωτικοποιηθεί εώς και το 1999. , Σε γενικές γραμμές, η Βουλγαρία σημείωσε πρόοδος όσον αφορά τη λειτουργία οικονομίας αγοράς. Έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος στον τομέα της μακροοικονομικής σταθεροποίησης. Η παγίωση και η περαιτέρω Ρελτίωση της μακροοικονομικής σταθερότητας θα απαιτήσουν συνεχή προσήλωση στο μηχανισμό της νομισματικής επιτροπής και διαρκείς προσπάθειες όσον αφορά τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Παρά την πλήρη σχεδόν ελευθέρωση των τιμών, είναι απαραίτητο να ελευθερωθεί περαιτέρω το καθεστώς των εμπορικών συναλλαγών και να προωθηθεί η 16 μεχαρρυθμισχική διαδικασία ώσχε να θεσπισχεί ένα κανονιστικό και εκχελεσχικό πλαίσιο σύμφωνα με χις ανάγκες οικονομίας αγοράς. ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών Η δυνάμεων της αγοράς στο εσωτερικό της Ένωσης πιέσεων και των Η ικανότητα της Βουλγαρίας να ανταποκριθεί σ'αυτό το κριτήριο εξαρτάται από την ύπαρξη οικονομίας της αγοράς και σταθερού μακροοικονομικού πλαισίου που θα επιτρέψει στους οικονομικούς παράγοντες να λαμΡάνουν αποφάσεις σε κλίμα προΡλεψιμότητας. Απαιτεί, επίσης, επάρκεια ανθρώπινου και φυσικού κεφαλαίου, επιχειρήσεις πρέπει να συμπεριλαμΡανομένων των υποδομών. Οι κρατικές αναδιαρθρωθούν και όλες οι επιχειρήσεις πρέπει να πραγματοποιήσουν επενδύσεις για τη Ρελτίωση της αποτελεσματικότητας τους. Επιπλέον, όσο μεγαλύτερη είναι η πρόσραση των επιχειρήσεων στις εξωτερικές χρηματοδοτήσεις και όσο μεγαλύτερη ικανότητα αναδιάρθρωσης και καινοτομίας επιδείξουν, τόσο ευκολότερη θα είναι και η προσαρμογή τους. Σε γενικές γραμμές, μια οικονομία που έχει ήδη επιτύχει υψηλό Ραθμό οικονομικής ολοκλήρωσης με την Ένωση πριν από την προσχώρηση, θα μπορέσει να ανταποκριθεί με μεγαλύτερη ευκολία στις υποχρεώσεις που απορρέουν από την ιδιότητα του μέλους. Ενδείξεις του Ραθμού οικονομικής ολοκλήρωσης με την Ένωση παρέχονται από τον όγκο και από την ποικιλία των προϊόντων που αποτελούν αντικείμενο συναλλαγών με τα κράτη μέλη της ΕΕ. Η επίσπευση της μετάρασης της Βουλγαρίας σε οικονομία αγοράς Ρελτιώνει τις προοπτικές της να αναπτύξει την ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων στο πλαίσιο της Ένωσης. Οι ουσιώδεις Ρελτιώσεις στο επίπεδο της μακροοικονομικής σταθερότητας που περιγράφονται παραπάνω έχουν αρχίσει να αποφέρουν καρπούς υπό μορφή αύξησης των επενδύσεων, τόσο από μέρους των ρουλγάρων επιχειρηματιών όσο και από ξένους επενδυτές. Ωστόσο, η αύξηση αυτή σημειώνεται από πολύ χαμηλά επίπεδα. Για να μπορεί η χώρα να προσελκύει διαρκώς υψηλά επίπεδα επενδύσεων θα απαιτηθεί περαιχέρω ενίσχυση χου νομικού πλαισίου. Οι επενδύσεις χων χοπικών επιχειρήσεων θα συμΡάλουν σχη δημιουργία δικτύου μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων που θα είναι σε θέση να ανχαγωνίζονχαι σχην ενιαία αγορά. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) έχουν επίσης αρχίσει να διαδραμαχίζουν σημανχικό ρόλο σχη Ρουλγαρική οικονομία. Το 1997, οι εισροές χων ΑΞΕ ήχαν συγκρίσιμες ως προς χο μερίδιο ΑΕΠ με χα επίπεδα που προσήλκυσαν οι πλέον προωθημένες υπό μεχαρρύθμιση χώρες χης Κενχρικής και Αναχολικής Ευρώπης. Ωσχόσο, οι εισροές ΑΞΕ εξακολουθούν να είναι χαμηλές ως προς χο καχά κεφαλήν επίπεδο ή χο σωρευχικό όγκο. Για χο χρέχον έχος προρλέπεχαι όχι η εισροή ΑΞΕ θα αυξηθεί σε ποσοσχό χαμηλότερο σε σχέση με εκείνο χου 1997. Η επίσπευση χων ιδιωχικοποιήσεων θα πρέπει να ευνοήσει χις επενδύσεις. Ωσχόσο, πολλές επιχειρήσεις έχουν εξαγοραστεί από τους διευθυντές και τους υπαλλήλους τους. Παρότι αυτό συμΡάλλει στην παγίωση των μεταρρυθμίσεων της αγοράς, μπορεί να επφραδύνει τη Ρελτίωση της ανταγωνιστικότητας, δεδομένου ότι θα μπορούσε να μην ευνοήσει την ταχεία αναδιάρθρωση. Επιπλέον, μπορούν να τεθούν ερωτηματικά σχετικά με την ικανότητα των επιχειρήσεων που ανήκουν στους εργαζόμενους να αναλάρουν αναδιαρθρώσεις που απαιτούν απολύσεις. Οι νέοι ιδιοκτήτες είναι μάλλον απίθανο να έχουν στη διάθεση τους σημαντικά ίδια κεφάλαια για να πραγματοποιήσουν επενδύσεις 17 σε σύγχρονες εγκαταστάσεις και εξοπλισμούς. Ενδέχεχαι δε να Ρρεθούν αντιμέτωποι με ιδιαίχερα προρλήμαχα όσον αφορά χη χρημαχοδόχησή χους, δεδομένου όχι οι χράπεζες έχουν ελάχιστη εμπειρία όσον αφορά τη χορήγηση δανείων σε τέτοιου είδους επιχειρήσεις και επειδή είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικές στο πεδίο αυτό. Παρότι η υγεία του χρηματοπιστωτικού τομέα έχει Ρελτιωθεί χάρη στο συνδυασμό μέτρων όπως ανακεφαλαιοποιήσεων, διακοπής λειτουργίας των ασθενέστερων τραπεζών και ενίσχυσης της εποπτείας, οι τράπεζες δεν αναπτύσσουν πλήρως το ρόλο τους ως χρηματοπιστωτικών διαμεσολαΡητών. Απαιτούνται περαιτέρω μεταρρυθμίσεις για τη Ρελτίωση της αποτελεσματικότητας του τραπεζικού συστήματος. Ο Ραθμός εμπορικής ολοκλήρωσης με την Ένωση αυξάνει σταθερά. Η ΕΕ απορροφούσε το 45 % των εξαγωγών και προμήθευε το 38 % των εισαγωγών το 1997. Ωστόσο, η ανταγωνιστική θέση της Βουλγαρίας συνολικά εξακολουθεί να είναι ασθενής: οι εξαγωγές είναι συγκεντρωμένες σε περιορισμό αριθμό κατηγοριών προϊόντων, όπως των Ρασικών μετάλων, των ειδών ένδυσης, των χημικών προϊόντων και των λιπασμάτων. Θα απαιτηθούν συνεχείς και σημαντικές επενδύσεις, συμπεριλαμΡανομένων των ΑΞΕ, επί πολλά έτη, ώστε να μπορέσει η Βουλγαρία να ενισχύσει την ανταγωνιστική θέση της και να διευρύνει την εξαγωγική ράση της. Δεδομένου ότι έπρεπε να αντιμετωπίσουν την επιτακτική προτεραιότητα αποκατάστασης της εμπιστοσύνης και ενίσχυσης της κατάστασης των δημόσιων οικονομικών, οι αρχές δεν μπόρεσαν να αφιερώσουν πόρους στις δημόσιες επενδύσεις. Μια συνέπεια του γεγονότος αυτού είναι το χαμηλό επίπεδο επενδύσεων στις υποδομές: δεν υπάρχουν πολλά διαθέσιμα δημόσια κεφάλαια για το σκοπό αυτό και δεν ήταν δυνατό να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο για την ανάθεση στους ιδιώτες της λειτουργίας των κυριότερων υποδομών. Μείζονες μεταρρυθμίσεις απαιτούνται επίσης στον ενεργειακό τομέα και στην πολιτική καθορισμού των τιμών ενεργείας. Η χρήση της ενέργειας στη Βουλγαρία είναι εξαιρετικά μη αποδοτική, πράγμα που επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα της. έχει αρνητικές Οι μεταρρυθμίσεις που διεξάγονται επί του παρόντος συμΡάλλουν στη Ρελτίωση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας της Βουλγαρίας. Ωστόσο, εξακολουθούν να Ρρίσκονται σε σχετικά αρχικό στάδιο. Εξακολουθούν να απαιτούνται σημαντική αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων και περαιτέρω μεταρρυθμίσεις για την εγκαθίδρυση ανταγωνιστικού χρηματοπιστωτικού τομέα. Δεδομένου ότι δεν υπήρχαν πολιτικές με προσανατολισμό την αγορά κατά το παρελθόν, και παρά την τρέχουσα πρόοδο, θα εξακολουθούν να υπάρχουν σοΡαρά προρλήματα για την αντιμετώπιση των ανταγωνιστικών πιέσεων και των δυνάμεων της αγοράς στον πλαίσιο της Ένωσης μεσοπρόθεσμα. 2. 4. Γενική αξιολόγηση Αν και η Βουλγαρία έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά τη δημιουργία οικονομίας αγοράς, θα εξακολουθήσει να αντιμετωπίζει σοραρές δυσχέρειες στην αντιμετώπιση των ανταγωνιστικών πιέσεων και των δυνάμεων της αγοράς στο πλαίσιο της Ένωσης μεσοπρόθεσμα. 18 Οι αρχές έκαναν μία θαρραλέα αρχή σχην πραγματοποίηση χων προχεραιοχήχων που είχαν καθορισχεί σχη γνώμη. Έχουν σημειώσει ουσιώδη πρόοδο όσον αφορά χη σταθεροποίηση της οικονομίας και κατόρθωσαν να δώσουν εκ νέου ορμή στην ιδιωτικοποίηση και τη διαρθρωτική μεταρρύθμιση. Ωστόσο, πολλά μένουν ακόμη να γίνουν και, λόγω της σχετικά πρόσφατη έναρξης της, η μεταρρυθμιστική διαδικασία δεν μπορεί ακόμη να θεωρηθεί ότι έχει παγιωθεί. Επομένως, είναι ζωτικής σημασίας να στηριχθεί η κυρέρνηση στα επιτεύγματα της μέχρι σήμερα και να λάρει μέτρα για την αναθέρμανση των μεταρρυθμίσεων. Μεταξύ των προτεραιοτήτων πρέπει να συμπεριληφθεί η ολοκλκήρωση της ελευθέρωσης του εμπορίου και των τιμών, και η επιτάχυνση της ιδιωτικοποίησης του χρηματοπιστωτικού και επιχειρηματικού τομέα. Οι βουλγαρικές επιχειρήσεις πρέπει να Ρελτιώσουν διαρκώς την παραγωγικότητα ώστε να καταστούν περισσότερο ανταγωνιστικές. Η φορολογική πολιτική πρέπει να στηρίζει ένα σταθερό οικονομικό κλίμα. Η αυξημένη ξένη συμμετοχή στον τραπεζικό τομέα θα συμΡάλει στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της χρηματοπιστωτικής διαμεσολάΡησης. Η δημόσια διοίκηση, παράλληλα με τις μεταρρυθμίσεις αυτές, πρέπει να προσαρμόσει το ρόλο της στο πλαίσιο οικονομίας αγοράς. 3. Ικανότητα ανάληψης των υποχρεώσεων του μέλους Στόχος του παρόντος τμήματος είναι να αναπροσαρμοστεί στην παρούσα κατάσταση η γνώμη που διατύπωσε η Επιτροπή το 1997 όσον αφορά την ικανότητα της Βουλγαρίας να αναλάρει τις υποχρεώσεις του μέλους - και συγκεκριμένα το νομικό και θεσμικό πλαίσιο, που είναι γνωστό ως το κεκτημένο, μέσω του οποίου η Ένωση πραγματοποιεί τους στόχους της. Στη γνώμη που διατύπωσε το 1997 για την αίτηση προσχώρησης της Βουλγαρίας στην ΕΕ, η Επιχροπή καχέληξε σχο ακόλουθο συμπέρασμα: "Παρά χην πρόοδο που έχει σημειωθεί, η Βουλγαρία δεν έχει ενσωματώσει ούχε έχει αποδεχθεί θεμελιώδη σχοιχεία χου κεκτημένου, ιδίως όσον αφορά χην εσωτερική αγορά. Επομένως, είναι apépaio αν θα είναι σε θέση η Βουλγαρία να αναλάρει χις υποχρεώσεις του μέλους μεσοπρόθεσμα. Επιπλέον, απαιτούνται σημαντικότατες προσπάθειες στους τομείς του περιράλλοντος, των μεταφορών, της ενέργειας, της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, καθώς και της γεωργίας". Η ακόλουθη παρουσίαση των διαφορετικών θεμάτων ακολουθεί την ίδια δομή με εκείνη της γνώμης του 1997, αλλά οι γενικές περιγραφές κάθε τομέα έχουν παραλειφθεί. Αντίθετα, η έκθεση συγκεντρώνεται στην πρόοδο που σημειώθηκε από τον Ιούλιο 1997 Σε κάθε κεφάλαιο παρέχεται ανάλυση των νομοθετικών εξελίξεων και της προόδου που έχει επιτευχθεί όσον αφορά την εφαρμογή και την επψολή της νομοθεσίας. 3. 1. Ε σ ω τ ε ρ ι κή αγορά χ ω ρ ίς σύνορα Όπως αναφέρεται στη γνώμη, η ενιαία αγορά της Ένωσης ορίζεται από το άρθρο 7Α της συνθήκης ως ένας χώρος χωρίς εσωτερικά σύνορα μέσα στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των προσώπων, των υπηρεσιών και των κεφαλαίων. Η ενιαία αυτή αγορά, που αποτελεί κεντρικό στοιχείο της διαδικασίας 19 κοινοχικής ολοκλήρωσης, Ρασίζεχαι σε ανοιχτή οικονομία αγοράς, όπου ο ανταγωνισμός και η οικονομική και κοινωνική συνοχή πρέπει να διαδραματίζουν πρωταρχικό ρόλο. Η αποτελεσματική εφαρμογή και επφολή των τεσσάρων αυτών ελευθεριών προϋποθέτει όχι μόνο την τήρηση σημαντικών αρχών, όπως για παράδειγμα της μη διακριτικής μεταχείρισης ή της αμοφαίας αναγνώρισης των εθνικών νομοθεσιών αλλά και την αποτελεσματική εφαρμογή των κοινών κανόνων, όπως εκείνων που αφορούν την ασφάλεια, την προστασία του περφάλλοντος ή των καταναλωτών, και αποτελεσματικά επανορθωτικά μέτρα. Οι ίδιες αρχές ισχύουν για ορισμένους κοινούς κανόνες, για παράδειγμα στους τομείς των δημόσιων συμΡάσεων, της διανοητικής ιδιοκτησίας και της προστασίας των δεδομένων, οι οποίοι είναι σημαντικοί για τη διαμόρφωση του γενικού πλαισίου εντός του οποίου λειτουργούν οι οικονομίες. Γενικό πλαίσιο Η πρόοδος της Βουλγαρίας όσον αφορά την αποτελεσματική εφαρμογή των δημοσίων συμΡάσεων είναι περιορισμένη. Ωστόσο, η Βουλγαρία έχει δεσμευθεί να καταστεί συμΡαλλόμενο μέρος της συμφωνίας του ΠΟΕ για τις δημόσιες συμΡάσεις. Στον τομέα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, έχει δοθεί προτεραιότητα στην καταπολέμηση της πειρατίας. Ο ποινικός κώδικας έχει τροποποιηθεί, οι μεθοριακοί έλεγχοι έχουν ενισχυθεί και έχει συσταθεί συμΡούλιο για θέματα ιδιοκτησίας δημιουργού. Τα μέτρα αυτά έχουν οδηγήσει στην ανατροπή της προγενέστερης αρνητικής τάσης παραρίασης των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Τον Ιανουάριο 1998, το βουλγαρικό κοινορούλιο ψήφισε νόμο για την τροποποίηση της νομοθεσίας περί διμαιωμάτων δημιουργού, με τον οποίο αυξάνονται οι κυρώσεις και τα επιραλλόμενα πρόστιμα σε περίπτωση πειρατίας, προρλέπονται κωδικούς αναγνώρισης SID για τους δίσκους CD και καθορίζονται αυστηρότεροι όροι για τη χορήγηση αδειών εκμετάλλευσης (καθεστώς χορήγησης αδειών εκμετάλλευσης στα εργοστάσια, παροπλισμός εργοστασίου). Η αποτελεσματική εφαρμογή και επφολή της νομοθεσίας στον τομέα των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας θα πρέπει να ελέγχεται με προσοχή. Στον τομέα των δικαιωμάτων της Ριομηχανικής ιδιοκτησίας, η κυριότερη εξέλιξη ήταν η αίτηση προσχώρησης στη σύμΡαση του Μονάχου που υπέραλε η Βουλγαρία στο τέλος του 1997. ,Στον τομέα του εταιρικού δικαίου, η θέσπιση, στις 10 Οκταφρίου 1997, του νόμου περί ξένων επενδύσεων ευθυγράμμισε περαιτέρω τη νομοθεσία της Βουλγαρίας προς τη δεύτερη, ενδέκατη και δωδέκατη οδηγία. Όσον αφορά τον λογιστικό τομέα, έχει επιτευχθεί μεγαλύτερος Ραθμός συμΡατότητας με το κοινοτικό δίκαιο. Το 1998, ψηφίστηκε ένας νόμος περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως του νόμου περί λογιστικής, ο οποίος απορλέπει στην πληρέστερη προσέγγιση της εθνικής νομοθεσίας στον τομέα της λογιστικής προς τις απαιτήσεις της τέταρτης, έρδομης και όγδοης οδηγίας. Έχουν καταρληθεί ορισμένες πρώτες προσπάθειες για την εισαγωγή της έννοιας της προστασίας των δεδομένων. Έχει καταρτιστεί λεπτομερές πρόγραμμα νομοθετικών μέτρων στον τομέα αυτό. Η Βουλγαρία υπέγραψε πρόσφατα τη σύμΡαση αριθ. 108 του 20 ΣυμΡουλίου της Ευρώπης για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, αλλά δεν την έχει ακόμη επικυρώσει. Οι τέσσερις ελευθερίες Ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων Ελάχιστη πρόοδος έχει επιτευχθεί όσον αφορά τα όργανα τυποποίησης και εκτίμησης της συμμόρφωσης, πέρα από ορισμένες θεσμικές ρυθμίσεις και προπαρασκευαστικές νομικές εργασίες, που αφορούν μεταξύ άλλων την εφαρμογή των προτύπων ΕΝ ως κρατικών προτύπων της Βουλγαρίας. Η επιτροπή τυποποίησης και μετρολογίας πρέπει να καταράλει περισσότερες προσπάθειες για να καταστεί ανοιχτό και πλήρως συμμετοχικό όργανο ανάπτυξης των προτύπων. Η λειτουργική ανεξαρτησία και η συνολική διαφάνεια δεν έχουν ακόμη επιτευχθεί. Η έννοια της αστικής ευθύνης λόγω ζημιών που οφείλονται σε ελαττωμματικά προϊόντα δεν έχει ακόμη εισαχθεί στον Ρουλγαρικό αστικό κώδικα. Η νομική φάση για την υιοθέτηση των οδηγιών "νέας προσέγγισης", δεν είναι ακόμη έτοιμη. Έχουν αναληφθεί ορισμένες προπαρασκευαστικές εργασίες για την ευθυγράμμιση προς τις οδηγίες "νέας προσέγγισης" σχον τομέα χων παιχνιδιών, χων απλών συσκευών πίεσης, χων δομικών προϊόντων και χου ιαχρικού εξοπλισμού. Τον Απρίλιο 1998 ψηφίστηκε νόμος περί μετρήσεων. Ο νόμος αυτός καλύπτει τα όργανα μέτρησης που υπόκεινται σε υποχρεωτικό μετρολογικό έλεγχο. Ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων Η Βουλγαρία δεν έχει ακόμη ελευθερώσει πλήρως τις συναλλαγές κεφαλαίων προς το εξωτερικό, δεδομένου ότι αυτές προϋποθέτουν τη χορήγηση αδειών. Όσον αφορά τις επενδύσεις που προορίζονται για το εσωτερικό, δεν υφίστανται διακρίσεις μεταξύ του ξένου και τοπικού κεφαλαίου. Όπως έχει ήδη αναφερθεί παραπάνω, οι ΑΞΕ αυξήθηκαν το 1997. Τον Οκτάφριο 1997, θεσπίστηκε νέος νόμος περί ξένων επενδύσεων, με τον οποίο επφεΡαιώνεται το εθνικό καθεστώς για τις ξένες επενδύσεις και απλουστεύονται οι διαδικασίες για την καταγραφή αυτών. Οι ξένοι επενδυτές μπορούν να επαναπατρίζουν τα κέρδη τους ελεύθερα. Ο νόμος προρλέπει ορισμένες προτιμήσεις ή φορολογικές και δασμολογικές απαλλαγές, ιδίως για τα επενδυτικά έργα που έχουν προτεραιότητα. Ωστόσο, υπάρχουν προβλήματα όσον αφορά την εφαρμογή του νόμου και την πραγματική χορήγηση των προβλεπόμενων εκχωρήσεων στους ξένους επενδυτές. Σύμφωνα με το νέο νόμο, το συνταγματικό πρόρλημα που απαγόρευε στις ξένες εταιρείες να αγοράζουν γη έχει επιλυθεί σε μεγάλο ραθμό, δεδομένου ότι οι κοινές επιχειρήσεις ή οι εταιρείες πλήρως ξένης ιδιοκτησίας που είναι καταχωρημένες σύμφωνα με το ρουλγαρικό νόμο μπορούν να προΡαίνουν στην αγορά γης. 21 Ελεύθερη κυκλοφορία υπηρεσιών Έχει θεσπιστεί σειρά μέτρων για την αναδιάρθρωση του χρηματοπιστωτικού τομέα και την αυστηρότερη ρύθμιση της αγοράς τραπεζικών και χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, μετά την οικονομική και τραπεζική κρίση του 1996/97. Στον τραπεζικό τομέα, η διαδικασία ιδιωτικοποίησης έχει ξεκινήσει αλλά θα πρέπει να διατηρήσει τη δυναμική της. Από τις τέσσερις διαδικασίες ιδιωτικοποίησης που πρέπει να ολοκληρωθούν το τρέχον έτος, έχει ήδη περατωθεί μόνο μία. Οι αυξημένες απαιτήσεις κεφαλαίου που έχουν επφληθεί στις τράπεζες μπορούν να οδηγήσουν σε παγίωση του τομέα, ιδίως όσον αφορά τις μικρές ιδιωτικές τράπεζες. Το τρέχον σύστημα πληρωμών στη Βουλγαρία δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει προωθηθεί σε ικανοποιητικό Ραθμό και θα απαιτηθούν περαιτέρω μεταρρυθμίσεις, ιδίως η εφαρμογή συστήματος ακαθάριστου διακανονισμού σε πραγματικό χρόνο, για την ευθυγράμμιση του προς τα υφιστάμενα συστήματα στην Ένωση. Οι κανονιστικές ρυθμίσεις του τραπεζικού τομέα έχουν ενισχυθεί με τη θέσπιση νέου νόμου περί τραπεζών. Ο νόμος αυτός έχει συμπληρωθεί με σειρά τροποποιήσεων όλων των κυριότερων διατάξεων στον τομέα της εποπτείας των τραπεζικών δραστηριοτήτων (ιδίων κεφαλαίων, συντελεστών φερεγγυότητας, επισφαλών δανείων, κ,λπ. ) που επήλθαν τον Ιούλιο 1997. Τον Απρίλιο 1998 θεσπίστηκαν νομοθετικές διατάξεις για τις εγγυήσεις των καταθέσεων. Στις 9 Ιουλίου 1998, το ΚοινοΡούλιο ψήφισε νέο νόμο για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες με σκοπό την αντικατάσταση του νόμου του 1996 που είχε περιορισμένη εμΡέλεια και δεν εφαρμόστηκε ποτέ. Έχει επιτευχθεί ταχεία πρόοδος όσον αφορά την προσέγγιση των νομοθεσιών, ιδίως όσον αφορά την εποπτεία των τραπεζικών δραστηριοτήτων. Ωστόσο, απαιτείται χρόνος για την εκτίμηση του τρόπου με τον οποίο θα εφαρμοστεί στην πράξη το νομοθετικό πλαίσιο. Επίσης, σημειώθηκαν εξελίξεις στον τομέα της αγοράς τίτλων, παρότι η αγορά αυτή εξακολουθεί να είναι σχετικά περιορισμένη. Το ρουλγαρικό χρηματιστήριο έχει αρχίσει να λειτουργεί, αλλά οι συναλλαγές εξακολουθούν να είναι περιορισμένες. Η επάρκεια κεφαλαίων και οι δραστηριότητες των επιχειρήσεων επενδύσεων ήταν το αντικείμενο δύο νέων κανονισμών που θεσπίστηκαν στο τέλος του 1997. Ο αριθμός των διαμεσολαΡητών επενδύσεων έχει αυξηθεί λόγω της μετατροπής των πρώην/ ταμείων ιδιωτικοποιήσεων σε επενδυτικά ταμεία. Η Επιτροπή Τίτλων και Χρηματιστηρίου έχει επιτρέψει σε ορισμένες τράπεζες και επενδυτικά ταμεία να λειτουργούν ως διαμεσολαΡητές επενδύσεων. Έχει σημειωθεί πρόοδος για την ευθυγράμμιση της νομοθεσίας στον τομέα των ασφαλίσεων προς το κεκτημένο, παρότι η αγορά ασφαλίσεων Ρρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης. Έχει συσταθεί ειδικό Εθνικό ΣυμΡούλιο Ασφαλίσεων, που αναλαμΡάνει τη χορήγηση και απόρριψη των αδειών καθώς και την εποπτεία του ασφαλιστικού τομέα, στο πλαίσιο του υπουργείου οικονομικών. Υπάρχει κίνδυνος μονοπωλιοποίησης της αγοράς από τις πρώην κρατικές ασφαλιστικές εταιρείες, δεδομένου ότι οι όροι χορήγησης αδειών είναι ιδιαίτερα δεσμευτικοί. 22 Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων (α) Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, ελεύθερη εγκατάσταση και αμοιβαία αναγνώριση διπλωμάτων και τίτλων Η νομική ράση σχεχικά με χην ελεύθερη κυκλοφορία χων αλλοδαπών και χων δικαιωμάτων τους να διεξάγουν οικονομικές δραστηριότητες έχει ρελτιωθεί σχεχικά. Όσον αφορά χην αμοφαία αναγνώριση διπλωμάχων και επαγγελμαχικών προσόνχων, έχει σημειωθεί καχά χι πρόοδος από χο 1997, δεδομένου όχι έχουν αναληφθεί νομοθεχικές μεχαρρυθμίσεις, ιδίως όσον αφορά χα επαγγέλμαχα σχον χομέα χης υγείας. Από χον Οκτάφριο 1997 έχει καθιερωθεί ειδική καχάρχιση σχον χομέα χης γενικής ιατρικής. (β) Κατάργηση του ελέγχου προσώπων στα εσωτερικά σύνορα Η Βουλγαρία έχει σημειώσει πρόοδο στον τομέα αυτό, ιδίως όσον αφορά τη μετανάστευση, τους μεθοριακούς ελέγχους, και τις συμφωνίες επανεισδοχής και την ασφάλεια των εγγράφων. Η πρόοδος για την έκδοση θεωρήσεων διαΡατηρίων εξετάζεται στο τμήμα "Δικαισύνη και εσωτερικές υποθέσεις". Ανταγωνισμός Ένας νέος νόμος περί προστασίας του ανταγωνισμού άρχισε να ισχύει στις 12 Μαΐου 1998 αντικαθιστώντας τον προηγούμενο νόμο του 1991. Ο νέος αυτός νόμος περιέχει τις θεμελιώδεις έννοιες των κοινοτικών κανόνων στον τομέα της αντιμονοπωλιακής πολιτικής (αντιτράστ) καθώς και λεπτομερείς διαδικαστικούς κανόνες για την εφαρμογή τους. Οι αρμοδιότητες της επιτροπής για την προστασία του ανταγωνισμού (ΕΠΑ) στον τομέα της εφαρμογής της νομοθεσίας έχουν ενισχυθεί, ιδίως με την επφολή κυρώσεων σε περίπτωση παράρασης του νόμου. Η ΕΠΑ έχει επεξεργαστεί μέθοδο που απορλέπει στον καθορισμό της σχετικής αγοράς με Ράση τις κατάλληλες κοινοτικές πράξεις. Ωστόσο, επικρατεί αΡεΡαιότητα μετά το διάταγμα του συνταγματικού δικαστηρίου στις 29 ΣεπτεμΡρίου 1998 σχετικά με τη συνταγματικότητα ορισμένων διατάξεων του νέου νόμου. Η θέσπιση του νέου νόμου περί προστασίας του ανταγωνισμού - που αποτελεί μία από τις Ρραχυπρόθεσμες προτεραιότητες τους εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση - είναι ένα Ρήμα προς την καθιέρωση αποτελεσματικού συστήματος για την πρόληψη των στρερλώσεων του ανταγωνισμού στη Βουλγαρία. Θα ακολουθήσει η ευθυγράμμιση ως προς τις αρχές του παράγωγου κοινοτικού δικαίου (π. χ. στον τομέα των εξαιρέσεων κατά κατηγορία). Είναι σκόπιμο επίσης να ληφθούν τα απαιτούμενα μέτρα για την εξασφάλιση της αξιόπιστης εφαρμογής του νόμου. Ειδικότερα, είναι απαραίτητο να διατεθούν τα απαιτούμενα κεφάλαια για να εξασφαλιστεί ειδική κατάρτιση στους εμπειρογνώμονες στον τομέα του ανταγωνισμού, καθώς και για να ενημερωθεί η κοινή γνώμη για τις νέες νομοθετικές διατάξεις. Έχουν ληφθεί μέτρα για την ενίσχυση της λειτουργίας της ΕΠΑ. Ειδικότερα, έχει καθοριστεί νέα δομή, έχει εκπονηθεί νέα σειρά διαδικασιών και έχει αρχίσει η πρόσληψη επαρκώς ειδικευμένου προσωπικού. Στις 7 Οκτοφρίου 1997, το συμΡούλιο σύνδεσης 23 θέσπισε χις εκχελεσχικές διατάξεις των κανόντων της ευρωπαϊκής συμφωνίας περί ανταγωνισμού που εφαρμόζονται στις επιχειρήσεις. Το ΔεκέμΡριο 1997, δημιουργήθηκε χωριστή μονάδα στο πλαίσιο του υπουργείου οικονομικών, η οποία είναι υπεύθυνη για την παρακολούθηση και τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων στη Βουλγαρία. Ο νέος νόμος περί ανταγωνισμού περιέχει ένα τμήμα που επιτρέπει στην ΕΠΑ να αποφαίνεται για το παραδεκτό των κοινοποιηθέντων έργων κρατικών ενισχύσεων. Ωστόσο, οι διατάξεις οι σχετικές με τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων, ιδίως όσον αφορά τους όρους για παραδεκτό των ενισχύσεων αυτών και τις διαδικασίες που πρέπει να ακολουθούνται, θα πρέπει να συμπληρωθούν και να διευκρινιστούν. Θα απαιτηθεί ειδική κατάρτιση στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων. Έχουν αρχίσει οι εργασίες για την κατάρτιση ενημερωμένου καταλόγου κρατικών ενισχύσεων. Η πρώτη ετήσια έκθεση για τις κρατικές ενισχύσεις υπορλήθηκε στην Επιτροπή τον Ιούλιο του 1998. Οι προσεχείς εκθέσεις θα πρέπει να βελτιωθούν αισθητά ώστε να μπορέσουν να συγκριθούν με τις μελέτες που πραγματοποιούνται στην ΕΕ. Συμπέρασμα Η Βουλγαρία έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά την τήρηση των Ρραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, ιδίως στους τομείς της διανοητικής και Ριομηχανικής ιδιοκτησίας και των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Ωστόσο, σε γενικές γραμμές, η αξιολόγηση του 1997 σχετικά με την ικανότητα της Βουλγαρίας να αποδεχθεί χο κεκτημένο σχετικά με την εσωτερική αγορά εξακολουθεί να ισχύει. Η κλίμακα της απαιτούμενης ακόμη προόδου θα απαιτήσει εξαιρετικά σοΡαρές και συνεχείς προσπάθειες, τόσο για την προσέγγιση της νομοθεσίας όσο και για την δημιουργία των δομών εφαρμογής της, ιδίως στους τομείς των δημόσιων συμΡάσεων, της Ριομηχανικής ιδιοκτησίας, της προστασίας των δεδομένων, της τυποποίησης, της πιστοποίησης και της νέας προσέγγισης, τομείς στους οποίους μόλις έχει αρχίσει η διαδικασία ευθυγράμμισης. Η Βουλγαρία έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά τη θέσπιση της απαιτούμενης νομικής Ράσης για την εφαρμογή των κανόνων αντιμονοπωλιακής πολιτικής (αντιτράστ). Το Γραφείο για την Προστασία του Ανταγωνισμού πρέπει να ενισχυθεί έτσι ώστε να μπορεί να εξασφαλίζει την αποτελεσματική εφαρμογή του νέου νόμου περί ανταγωνισμού. Απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες για την περάτωση της δημιουργίας του νομοθετικού πλαισίου που είναι απαραίτητο για την εποπτεία των κρατικών ενισχύσεων και την κατάρτιση πλήρους και ενημερωμένου καταλόγου των κρατικών αυτών ενισχύσεων. Συγχρόνως, οι εμπειρογνώμονες στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων πρέπει να καταρτιστούν για την εφαρμογή της νομοθεσίας. 3. 2. Καινοτομία Κοινωνία των πληροφοριών Η Βουλγαρία συμμετέχει στην κοινή επιτροπή ανωτέρων υπαλλήλων για την κοινωνία των πληροφοριών και υποστηρίζει δραστήρια την ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών. Το ΦεΡρουάριο 1998, δημιουργήθηκε συμΡούλιο συντονισμού για τα 24 προρλήμαχα της κοινωνίας χων πληροφοριών. Ο ιδιωχικός τομέας χων ΤΠ παρουσιάζει συνεχώς μεγαλύχερη ικανόχηχα επιΡολής και αυχορύθμισης. Ωσχόσο, η Βουλγαρία πρέπει να υιοθεχήσει σύγχρονες πολιτικές σχον χομέα χων χεχνολογιών χων πληροφοριών (όσον αφορά χα χελωνειακά δασμολόγια, χις φορολογικές πολιχικές, κ. λπ. ). Εκπαίδευση, κατάρτιση και νεολαία Ο νόμος περί τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που θεσπίστηκε χο 1995 δημιούργησε χις βάσεις για χη συνέχεια της μεχαρρύθμισης χου πανεπισχημιακού εκπαιδευχικού συσχήμαχος χο 1997 και χο 1998, που απορλέπει σχην ευθυγράμμιση χου με χα ανχίσχοιχα συσχήμαχα στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η διαδικασία μεταρρύθμισης προρλέπει ιδίως την ενοποίηση των αυτόνομων πανεπιστημίων, εξαρτά τη χορήγηση των επιδοτήσεων από κριτήρια αποτελεσματικότητας και θεσπίζει ένα σύγχρονο σύστημα διαχείρισης. Μεταξύ των πρόσφατων εξελίξεων σημειώνονται η δημιουργία Εθνικού Οργανισμού για την Αξιολόγηση και Διαπίστευση, καθώς και οι τροποποιήσεις του νόμου περί εθνικής εκπαιδεύσεως. Το υπουργείο εκπαίδευσης και επιστημών έχει καταστρώσει στρατηγική για την εθνική εκπαίδευση στον τομέα των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών, καθώς και ένα εθνικό πρόγραμμα για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, και έχει εγκρίνει πλαίσιο για το εθνικό πρόγραμμα επιμόρφωσης των ενηλίκων. Το 1999, η Βουλγαρία θα συμμετέχει σε τρία προγράμματα της ΕΕ, και συγκεκριμένα στα προγράμματα "Νεολαία για την Ευρώπη", "Socrates" και "Leonardo". Έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη Τον Ιούνιο 1998, η Βουλγαρία ζήτησε την πλήρη σύνδεση της με το Πέμπτο Πρόγραμμα Πλαίσιο. Πραγματοποιήθηκαν δύο σειρές διερευνητικών συνομιλιών με στόχο την προετοιμασία των σχετικών διαπραγματεύσεων. Η έρευνα δεν αναφέρεται ως προτεραιότητα του εθνικού προγράμματος για την υιοθέτηση του κεκτημένου. TηL·πικoιvωvίες Η Βουλγαρία έχει σημειώσει πρόοδο στον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Έχει θεσπίσει ένα νέο νόμο περί τηλεπικοινωνιών, που προρλέπει ιδίως την καθιέρωση ελευθερωμένου συστήματος για όλες τις δραστηριότητες που αναπτύσσονται στον τομέα των τηλεπικοινωνιών στη Βουλγαρία, εξαιρουμένων των δραστηριοτήτων που συνδέονται με την παροχή κανονικών τηλεφωνικών υπηρεσιών και τη μίσθωση τηλεφωνικών γραμμών. Σύμφωνα με τους κανόνες του ΠΟΕ και το Ρουλγαρικό σύνταγμα, οι εν λόγω δραστηριότητες θα είναι μονοπώλιο του κράτους μέχρι τις 31 ΔεκεμΡρίου 1992. Οι φορείς παροχής κινητής τηλεφωνίας είναι είτε ιδιωτικές επιχειρήσεις είτε μικτές ιδιωτικές/δημόσιες επιχειρήσεις. Κατά το περασμένο έτος, δεν εκθόθηκε καμία νέα άδεια εκμετάλλευσης τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών. 25 Πρέπει να αυξηθούν οι ξένες επενδύσεις και να δημιουργηθούν ανεξάρτητος κανονιστικός οργανισμός καθώς και ανοιχτές διαδικασίες για την έκδοση αδειών εκμετάλλευσης και εκχωρήσεων. Οπτικοακουστικός τομέας Έχουν καταρληθεί προσπάθειες για την ανάπτυξη σύγχρονου νομικού πλαισίου που να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της οδηγίας "Τηλεόραση χωρίς σύνορα" και τη δημιουργία ευνοϊκού περφάλλοντος για την ανάπτυξη των δημόσιων και ιδιωτικών ραδιοτηλεπτικών εκπομπών, που να καλύπτουν όλους τους τρόπους μετάδοσης και να εγγυώνται τις θεμελιώδεις ελευθερίες της Ευρωπαϊκή ΣύμΡαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Ωστόσο, ο νόμος περί ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών (ΣεπτέμΡριος 1996) είναι ασυμΡφαστος με το κεκτημένο. Ο νόμος κρίθηκε αντισυνταγματικός και ουδέποτε τέθηκε σε ισχύ. Ένας νέος νόμος για τα μέσα μαζικής επικοινωνίας που θεσπίστηκε από το ΚοινοΡούλιο είναι επίσης ασυμΡφαστος με το κεκτημένο στον οπτικοακουστικό τομέα. Συμπέρασμα Έχει σημειωθεί πρόοδος στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και της εκπαίδευσης. Ωστόσο, εξακολουθούν να απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες στον οπτικοακουστικό τομέα. 26 3. 3. Οικονομικές και δημοσιονομικές υποθέσεις Οικονομική και νομισματική Ένωση Η Βουλγαρία έχει σημειώσει σχεχική πρόοδο όσον αφορά χην προετοιμασία για χη συμμετοχή της στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση. Μετά τη θέσπιση του μηχανισμού της νομισματικής επιτροπής από τον Ιούλιο 1997, έχει επιτευχθεί πρόοδος όσον αφορά τη μακροοικονομική σταθεροποίηση και η πληθωριστική χρηματοδότηση του ελλείμματος του προϋπολογισμού από την Κεντρική Τράπεζα έχει πράγματι σταματήσει. Το λέρα συνδέεται ακόμη με το γερμανικό μάρκο σύμφωνα με το λόγο συναλλάγματος 1 000 BGL/1 DEM. Την 1η Ιανουαρίου 1999, η υφιστάμενη σύνδεση με το γερμανικό μάρκο θα αντικατασταθεί από τη σύνδεση με το ευρώ. Από τον Ιούλιο 1997, η νομισματική πολιτική της Εθνικής Τράπεζας της Βουλγαρίας υπόκειται στης διατάξεις του καθεστώτος νομισματικής επιτροπής, το οποίο καθορίζει τη θεσμική ανεξαρτησία από την ιαφέρνηση και τα λοιπά κρατικά όργανα. Η Εθνική Τράπεζα έχει ενισχύσει τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος με την επφολή αποτελεσματικών κανονιστικών και ελεγκτικών μέτρων. Ωστόσο, είναι αναγκαίο να καταρληθούν επίμονες και παρατεταμένες προσπάθειες για την επίσπευση και την εμΡάθυνση των μεταρρυθμίσεων στο χρηματοπιστωτικό τομέα. Φορολογία Η Βουλγαρία συνέχισε τη διαδικασία ευθυγράμμισης της νομοθεσίας της σχετικά με το ΦΠΑ μετά τη δημοσίευση της γνώμης. Οι τελευταίες τροποποιήσεις, που άρχισαν να ισχύουν τον Αύγουστο 1998, αφορούν τη θέσπιση ειδικού καθεστώτος για τα μεταχειρισμένα αντικείμενα, μηχανισμού αποκατάστασης των εκπτώσεων φόρου, ανάλογου με εκείνο που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη και καθεστώτος επιστροφών για τους τουρίστες. Απαιτούνται περαιτέρω Ρελτιώσεις, ιδίως όσον αφορά τον ορισμό της φορολογητέας βάσης και τα συστήματα πληροφοριών για τη διαχείριση και την είσπραξη του ΦΠΑ καθώς και τους αλλοδαπούς φορολογούμενους που δεν είναι εγκατεστημένοι στη Βουλγαρία. Επιλέον, πρέπει να ενισχυθεί η διοικητική ικανότητα και να βελτιωθούν οι μηχανισμοί διοικητικής συνεργασίας και αμοφαίας Ροήθειας. τη δημιουργία συστήματος επιστροφής για Επί του παρόντος, η Βουλγαρία Ρρίσκεται στο μέσον της νομοθετικής μεταρρύθισης του συστήματος ειδικών φόρων κατανάλωσης. Όπως τόνιζε και η γνώμη της Επιτροπής για τη Βουλγαρία, εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ του Ρουλγαρικού συστήματος ειδικών φόρων κατανάλωσης και των κοινοτικών απαιτήσεων. Δεν έχει δημιουργηθεί ακόμη σύστημα φορολογικής αποταμίευσης και οι διατάξεις οι σχετικές με τους κατ'αξίαν δασμούς και τους κοινοτικούς ειδικούς φόρους κατανάλωσης πρέπει να ευθυγραμμιστούν. 27 Στατιστικές Το Εθνικό Ινσχιχούχο Σχαχισχικής (ΕΙΣ) έχει καθορίσει χους κυριόχερους χομείς σχους οποίους απαιχούνχαι νομοθετική ευθυγράμμιση και χροποποιήσεις χης εθνικής νομοθεσίας. Οι διοικηχικές δομές για την εφαρμογή και επφολή του κεκτημένου, ιδίως το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής, έχουν διαμορφωθεί σε σημαντικό Ραθμό. Το ΕΙΣ θα πρέπει να διαδραματίσει κινητήριο ρόλο στην εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας στο σύνολο του συστήματος στατιστικών. Έχει επιτευχθεί πρόοδος χάρη στη συνεργασία μεταξύ του ΕΙΣ και του Υπουργείου Γεωργίας. Εξάλλου, έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την έγκριση, στις αρχές του 1998, των νομοθετικών διατάξεων σχετικά με τις περισσότερες συνήθεις στατιστικές κατατάξεις της ΕΕ. Πρέπει να επέλθουν Ρελτιώσεις στις στατιστικές του εξωτερικού εμπορίου, στις στατιστικές για τις μεταφορές, στις περιφερειακές στατιστικές, στους εθνικούς λογαριασμούς, στην κάλυψη του μητρώου των επιχειρήσεων και των συναφών επιχειρησιακών ερευνών, και των γεωργικών στατιστικών. 3. 4. Τομεακές πολιτικές Βιομηχανία Η βιομηχανική πολιτική φασίζεται στο πρόγραμμα 2001 της ιαφέρνησης της Βουλγαρίας. Η διαρθρωτική μεταρρύθμιση στον τομέα της Ριομηχανίας εφαρμόζεται μέσω της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης. Η Εθνοσυνέλευση έχει εγκρίνει και έχει ψηφίσει νόμους περί ιδιωτικοποιήσεως, ξένων επενδύσεων και ανταγωνισμού. Τα μεσοπρόθεσμα προγράμματα περιλαμΡάνουν ειδική πτυχή για την επίσπευση της ιδιωτικοποίησης των κρατικών επιχειρήσεων, την προσέγγιση της νομοθεσίας και την ένταξη στην ευρωπαϊκή εσωτερική αγορά. Μεταξύ των λοιπών στόχων που επιδιώκονται είναι η αναδιάρθρωση των στρατηγικών τομέων, η προσέλκυση των ξένων επενδύσεων και η στήριξη των MME. Αν και η Βουλγαρία τάσσεται υπέρ της αρχής οριζόντιας Ριομηχανικής στρατηγικής, εφαρμόζονται ειδικά προγράμματα αναδιάρθρωσης σε ορισμένους τομείς όπως της χαλυΡουργίας, των χημικών και φαρμακευτικών προϊόντων και της άμυνας. Οι κατευθυντήριες αρχές των εν λόγω προγραμμάτων αναδιάρθρωσης είναι να εξασφαλιστεί η Ριωσιμότητα της οικονομίας αγοράς καθώς και η εναλλακτική απασχόληση των απολυόμενων. Οι θεμελιώδεις αρχές της Ριομηχανικής πολιτικής της Βουλγαρίας φαίνεται ότι συμβιβάζονται, σε γενικές γραμμές, με την κοινοτική στρατηγική στον τομέα της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας, αλλά απαιτούνται ακόμη σημαντικές προσπάθειες για την αναδιάρθρωσης της βαριάς βιομηχανίας και τη δημιουργία συστήματος αξιολόγησης της συμμόρφωσης συμβατού με εκείνου της ΕΕ. Η ιδιωτικοποίηση των μεγάλων επιχειρήσεων έχει επισπευσθεί σε πολλούς τομείς. Μια δεύτερη σειρά μαζικών ιδιωτικοποιήσεων διεξάγεται το 1998. Τον Οκτώβριο 1997, θεσπίστηκε ένα φιλόδοξο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων, βασιζόμενο στην πώληση της πλειοψηφίας των μεριδίων σε στρατηγικές επενδύσεις. Το πρόγραμμα αυτό προβλέπει την ιδιωτικοποίηση έως το 38% των κρατικών στοιχείων ενεργητικού πριν από το τέλος του 1998 και έως το 78% για το τέλος του 1999. Η παροχή βοήθειας στις μη αποδοτικές επιχειρήσεις θα καταργηθεί το 2001 (109 ζημιογόνες κρατικές επιχειρήσεις τέθηκαν υπό εκκαθάριση μεταξύ του Μαΐου 1997 και του Αυγούστου 1998. Έχει θεσπιστεί νέος 28 νόμος περί ξένων επενδύσεων, που αφορά χο σύνολο χου κανονιστικού πλαισίου, και τον Ιούλιο 1998 εγκαινιάστηκε νέα σειρά μαζικών ιδιωτικοποιήσεων. Η ιδιωτικοποίηση και ο εκσυγχρονισμός του βιομηχανικού τομέα απαιτούν ξένες στρατηγικές επενδύσεις. Τα κυΡερνητικά μέτρα απορλέπουν στη βελτίωση του οικονομικού πλαισίου και στη διασφάλιση της εισροής των άμεσων ξένων επενδύσεων. Το ΔεκέμΡριο 1997, η Βουλγαρία ζήτησε την παράταση του πρωτοκόλλου 2 της ευρωπαϊκής συμφωνίας που επιτρέπει τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων για την αναδιάρθρωση του χαλυΡουργικού τομέα. Η Βουλγαρία επεξεργάζεται επί του παρόντος πρόγραμμα για την αναδιάρθρωση του τομέα αυτού. Ωστόσο, υπάρχουν σοβαρά ερωτηματικά σχετικά με τη μακροπρόθεσμη Ριωσιμότητα του χαλυΡουργικού τομέα και τη συμΡατότητα του προγράμματος αυτού με τα κριτήρια αναδιάρθρωσης της ΕΕ. Η πρόοδος που έχει σημειωθεί σε άλλους τομείς καλύπτει ένα πρόγραμμα αναδιάρθρωσης και ιδιωτικοποίησης της αμυντικής Ριομηχανίας καθώς και την αναδιάρθρωση του ενεργειακού τομέα. Συμπέρασμα Το πρόγραμμα διαρθρωτικής μεταρρύθμισης που εφαρμόζει η ιαφέρνηση έχει αρχίσει να Ρελτιώνει το πλαίσιο του εκσυγχρονισμού της ριομηχανίας. Ωστόσο, πολλοί τομείς να αντιμετωπίζουν σημαντικά προρλήματα όσον αφορά την εξακολουθούν αναδιάρθρωση και την προσαρμογή στους όρους της αγοράς. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να επισπευσθεί η διαδικασία ιδιωτικοποίησης και να δημιουργηθεί Ριώσιμη και ανταγωνιστική Ριομηχανική δομή. Η νομοθεσία στον τομέα του ΦΠΑ και οι κατάλληλες δομές για την επφολή της και την είσπραξη του ΦΠΑ εξακολουθούν να αποτελούν oopapo πρόρλημα και απαιτείται η περαιτέρω ευθυγράμμιση των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Γεωργία Κατάσταση του γεωργικού τομέα Ο γεωργικός τομέας αντιπροσώπευε κατά κανόνα 11% έως 13% του ΑΕΠ, αλλά πρόκειται για τον μοναδικό τομέα του οποίου η ακαθάριστη συνολική αξία αυξήθηκε κατά 30% μετά την κρίση του 1996-1997: επομένως, το μερίδιο του γεωργικού τομέα αυξήθηκε σε 26% περίπου το 1997. Η ανάκαμψη του γεωργικού τομέα οφειλόταν κυρίως στην ευνοϊκή συγκομιδή δημητριακών, παρότι ο τομέα της κτηνοτροφίας παρουσίαζε ορισμένες ενδείξεις σταθεροποίησης. Οι ελλείψεις των γεωργικών προϊόντων στην εγχώρια αγορά (ιδίως των γαλακτομικών προϊόντων) οι απαγορεύσεις εξαγωγής (που πλήττουν τους ελαιούχους σπόρους) και οι υψηλοί φόροι εξαγωγής οδήγησαν σε μείωση κατά 25% των γεωργικών εξαγωγών το 1997. Η μείωση των εισαγωγικών δασμών επί του σίτου και του κρέατος επέτρεψε τη σταθεροποίηση των συνολικών γεωργικών εισαγωγών. Το πλεόνασμα του γεωργικού εμπορικού ισοζυγίου μειώθηκε κατά το ήμισυ, ανερχόμενο σε 200 εκατομμύρια περίπου ECU. 29 Γεωργική πολιτική Η απόδοση χων γαιών συνεχίστηκε. Τον Ιούλιο 1998, το 75% των γεωργικών γαιών είχαν επιστραφεί στους πρώην ιδιοκτήτες τους ή στους κληρονόμους αυτών. Ωστόσο, εκδόθηκαν τίτλοι ιδιοκτησίας μόνο για το 22% των επιστραφεισών γαιών και δεν έχει δημιουργηθεί ακόμη ενοποιημένο κτηματολόγιο, πράγμα που εμποδίζει την ανάπτυξη κτηματαγοράς με έντονη κίνηση και καθυστερεί τη διαδικασία αναδιάρθρωσης των γαιών. Από τα μέσα του 1997, η αναδιάρθρωση και η ιδιωτικοποίηση του τομέα γεωργικών προϊόντων διατροφής σημείωσε σημαντική πρόοδο, αλλά η αναλογία των κρατικών επιχειρήσεων εξακολουθεί να είναι υψηλή (περίπου 60%), ιδίως σε ορισμένους τομείς (μεταποίηση κρέατος, κονσερΡοποιία, ζάχαρη και κρασί). Έχουν αρθεί όλες οι απαγορεύσεις εξαγωγής και έχουν καταργηθεί οι εξαγωγικοί φόροι για τα σιτηρά και τα προϊόντα που Ρασίζονται στα σιτηρά, τον ηλιόσπορο και τα φυτικά έλαια, αλλά ορισμένοι εξαγωγικοί φόροι (συμπεριλαμΡανομένων των φόρων για τα ζώντα ζώα και τα δέρματα) εξακολουθούν να υφίστανται. Οι έλεγχοι για τα περιθώρια κέρδους και τις ανώτατες τιμές έχουν εξαλειφθεί. Η διαδικασία ελευθέρωσης των τιμών που άρχισε το 1990 θα περατωθεί μόλις καταργηθεί το σύστημα των "διαπραγματεύσιμων τιμών", που εγκαινιάστηκε στα μέσα του 1997. Από τη συγκομιδή σίτου του 1997, αγοράστηκαν περίπου 650 000 τόνοι (κυρίως από τα κρατικά αλευροποιεία) στο πλαίσιο το συστήματος "ελάχιστης τιμής", χάρη σε δάνεια που εγγυήθηκε η κυρέρνηση. Η πρόσφατη κάμψη των παγκόσμιων και εθνικών τιμών δημητριακών προξένησε σοΡαρές χρηματοπιστωτικές δυσχέρειες στις δημόσιες τράπεζες και στους ενδιαφερόμενους αγοραστές, πράγμα που αποδεικνύει την ανάγκη λήψης μέτρων στον τομέα αυτό. Στο αρχικό αυτό στάδιο της αναδιάρθρωσης του γεωργικού και επισιτιστικού τομέα, η Βουλγαρία δεν έχει ακόμη ξεκινήσει κανένα από τα ειδικά προγράμματα που προρλέπουν οι κανονισμοί για την κοινή αγορά της ΕΕ. Ο πρόσφατος νόμος για την παροχή Ροήθειας στους γεωργούς σκοπό έχει να καθορίσει ένα συνολικό ενιαίο πλαίσιο παροχής Ροήθειας στους γεωργούς κατά τη μεταρατική περίοδο προς μια γεωργία με προσανατολισμό την αγορά. Ένα δημόσιο ταμείο δημιουργήθηκε το 1995 για τη διαχείριση των άμεσων ενισχύσεων και τις προτιμησιακές πιστώσεις για ορισμένους τύπους προϊόντων. Λόγω της γεωγραφικής και οικονομικής θέσης της Βουλγαρίας, οι δημόσιοι και ιδιωτικοί οργανισμοί και υπηρεσίες που είναι υπεύθυνοι για τους ελέγχους, τις επιθεωρήσεις και τις διαγνώσεις σχετικά με τις διατάξεις και τα πρότυπα στον κτηνιατρικό, φυτοϋγειονομικό τομέα και υγειονομικό τομέα υφίστανται έντονες πιέσεις. Η Ριομηχανία μεταποίησης ειδών διατροφής στερείται σύγχρονου εξοπλισμού, εμπειρίας και τεχνογνωσίας για την εφαρμογή των ποιοτικών προτύπων που απαιτούν οι εξαγωγικές αγορές. Οι Ρουλγαρικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσχέρειες όσον αφορά την πλήρη τήρηση των κοινοτικών κτηνιατρικών κανόνων που εφαρμόζονται στα εισαγόμενα ζώα και ζωικά προϊόντα. Η εφαρμογή των συνολικών Ρελτιώσεων που απαιτούνται για την πλήρη ευθυγράμμιση προς το κεκτημένο θα απαιτήσει σημαντικούς πόρους και την αναδιάρθρωση του τομέα. 30 Δεν υπάρχουν ειδικά μέχρα όσον αφορά χις οργανώσεις αγορών βασικών προϊόνχων, αλλά οι βουλγαρικές αρχές έχουν συστήσει 17 ομάδες εργασίας για καθέναν από χους κυριότερους τομείς της κοινής γεωργικής πολιτικής. Οι ομάδες αυτές σκοπό έχουν να μελετήσουν τα μέσα που χρησιμοποιούν τα κράτη μέλη για την εφαρμογή της κοινής γεωργικής πολιτικής και να προτείνουν λύσεις για τη Βουλγαρία. Συμπέρασμα Όσον αφορά τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, η πρόοδος που έχει σημειωθεί είναι ικανοποιητική. Έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την ελευθέρωση των γεωργικών τιμών καθώς και τους εξαγωγικούς δασμούς και τους μη ποσοτικούς περιορισμούς κατά τις εξαγωγές. Έχουν σημειωθεί περιορισμένα επιτεύγματα όσον αφορά την επίσπευση της ιδιωτικοποίησης στον τομέα γεωργικών προϊόντων διατροφής και της προσέγγισης της νομοθεσίας. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες ιδίως για την προώθηση της διαδικασίας μεταρρύθμισης της εγγείου ιδιοκτησίας, την ανάπτυξη κτηματαγοράς με έντονη κίνηση και την αύξηση της διυπουργικής συνεργασίας ώστε να δημιουργηθεί ενιαίο κτηματολόγιο και σύστημα καταγραφής των γαιών. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στον κτηνιατρικό και φυτοϋγειονομικό τομέα. Αλιεία Στον τομέα της αλιείας δεν έχει σημειωθεί ιδιαίτερη πρόοδος, πέρα από τη δημιουργία ορισμένων θεσμικών οργάνων που ασχολούνχαι με χις υποδομές. Όσον αφορά χην εφαρμογή και επιβολή, είναι σκόπιμο να θεσπιστούν διοικητικές δομές καθώς και μηχανισμοί παρακολούθησης και ελέγχου για να επιτραπεί η εφαρμογή χης κοινής αλιευχικής πολιχικής. Μεταξύ χων απαιτούμενων μέχρων περιλαμβάνεται η διαχείριση των πόρων, η τήρηση νηολογίου αλιευτικού στόλου, η εφαρμογή της διαρθρωτικής πολιτικής για τον τομέα αυτό. Θα πρέπει επίσης να εφαρμοστούν τα προγράμματα διαχείρισης της αγοράς και να συγκεντρωθούν όλα τα στατιστικά δεδομένα που έχουν ήδη αναφερθεί στη γνώμη για τις κοινοτικές πολιτικές επί θεμάτων υγείας, υγιεινής και περφάλλοντος. Ενέργεια Η Βουλγαρία συνέχισε να προσαρμόζει τον ενεργειακό τομέα της, με Ρραδυ, βέβαια, ρυθμό, στους κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ και στις απαιτήσεις της εσωτερικής αγοράς ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό, η κυβέρνηση έχει θεσπίσει πρόσφατα στρατηγική για την ανάπτυξη του γεωργικού τομέα έως το 2010 και πρόγραμμα δράσης για την πρώτη φάση έως το 2001. Πρέπει να σημειωθεί ότι η ανάπτυξη όσον αφορά την ικανότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας βασίζεται σε προρλέψεις της ζήτησης που θεωρούνται πολύ υψηλές. Η στρατηγική Ρασίζεται στη συνεχή ανάπτυξη της παραγωγής ενέργειας, πράγμα που δεν ανταποκρίνεται στις προρλέψεις τις σχετικές με τη ζήτηση. Η πρώτη φάση της στρατηγικής αυτής (έως το 2001), ακόμη και αν δίνει υπερΡολική έμφαση στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, θα πρέπει να παράσχει ικανοποιητική ράση για τη μεταρρύθμιση του τομέα και, ιδίως, για την εξάλειψη των μονοπωλίων, καθώς και τη 31 μείωση χου ρόλου χου κράχους Ριομηχανιών. σχον χομέα αυχό και χην αναδιάρθρωση χων Παρόχι έχει σημειωθεί σχεχική πρόοδος όσον αφορά χη διαφάνεια χων ενεργειακών χιμών, η Βουλγαρία πρέπει ακόμη να αναπτύξει σαφή πολιτική στον τομέα του καθορισμού των ενεργειακών τιμών και, ιδίως, να ευθυγραμμίσει τις ενεργειακές τιμές που δεν Ρασίζονται στο κόστος και τυγχάνουν διεπιδοτούμενων ενεργειακών τιμών (ιδίως για τις Ριομηχανίες). Υπάρχουν προηγμένα προγράμματα μεταρρύθμισης στον τομέα του ηλεκτρισμού και των στερεών καυσίμων, καθώς και στον τομέα της ενεργειακής αποδοτικότητας, αλλά η πρόοδος έχει περιοριστεί στους τομείς του πετρελαίου και του αερίου. Το τελευταίο αυτό πρόγραμμα δεν αναφέρεται στην στρατηγική και δεν υπάρχουν πληροφορίες σχετικά με τα επίπεδα των αποθεμάτων πετρελαίου. Η Βουλγαρία διαδραματίζει ενεργό ρόλο όσον αφορά τη διασύνδεση των περιφερειακών ενεργειακών δικτύων. Η συμφωνία για την ευθύνη πυρηνικής ασφαλείας (NSAA) που έχει υπογράψει η Βουλγαρία, προρλέπει τη σύντομη διακοπή λειτουργίας των μονάδων 1 έως 4 του κεντρικού σταθμού πυρηνικής ενέργειας, με την επιφύλαξη ορισμένων προϋποθέσεων, που, όπως είχε προρλεφθεί αρχικά, έπρεπε να είχαν εκπληρωθεί το 1998. Η εταιρική σχέση για τη συνεργασία απαιτεί την ανάληψη ρεαλιστικών δεσμεύσεων όσον αφορά τη διακοπή λειτουργίας, όπως προρλέπεται στην εν λόγω συμφωνία. Η ενεργειακή στρατηγική της Βουλγαρίας προρλέπει τον παροπλισμό των μονάδων 1 έως 2 του κεντρικού σταθμού του Kozloduy, μετά τον εκσυγχρονισμό των μονάδων 5 και 6 (που προρλέπεται για το 2004) και των μονάδων 3 και 4 (μετά το 2010). Οι προθέσεις αυτές δεν συμφωνούν επομένως με τις διεθνείς δεσμεύσεις που έχει υπογράψει η Βουλγαρία στο πλαίσιο της συμφωνίας για το λογαριασμό πυρηνικής ασφάλειας. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η Βουλγαρία πρέπει να εκπληρώσει τις δεσμεύσεις της και να διακόψει τη λειτουργία των μονάδων 1 έως 4 μόλις εκσυγχρονιστούν οι μονάδες 5 και 6. Έχει εφαρμοστεί πρόγραμμα ασφαλείας Ρραχυπρόθεσμα για τις μονάδες 1 έως 4 του Kozolduy. Οι προπαρασκευαστικές εργασίες για τον εκσυγχρονισμό των μονάδων 5 και 6 έχουν αρχίσει να διεξάγονται και έχει ξεκινήσει ένα πρόγραμμα Ρασικής μηχανικής διάρκειας 16 μηνών. Η Ρουλγαρική αρχή πυρηνικής ασφάλειας (ΒΑΠΑ) στερείται του αναγκαίου προσωπικού για να εκπληρώσει σωστά τις υποχρεώσεις της. Έχουν δημιουργηθεί ταμεία διαχείρισης απορλήτων και παροπλισμού. Συμπέρασμα Η Βουλγαρία δεν έχει τηρήσει επαρκώς τις ΡραχυπρόΟεσμες προτεραιότητες που έχουν καθοριστεί στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση όσον αφορά τον ενεργειακό τομέα. Θα πρέπει να εντείνει τις προσπάθειες της στον τομέα αυτό για να προετοιμάσει την ένταξη της, παρότι έχει πραγματοποιηθεί σχετική πρόοδος για την προετοιμασία του πλαισίου προσχώρησης. Η Βουλγαρία πρέπει να εξασφαλίσει γρήγορα τη διακοπή λειτουργία των μονάδων 1 έως 4 του Kozloduy με ράση τη συμφωνία για το λογαριασμό πυρηνικής ασφάλειας και το ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα που έχει συμφωνηθεί. Για τις μονάδες 5 και 6, το πρόγραμμα αναράθμισης θα πρέπει να πραγματοποιηθεί κατά τρόπο ώστε να μειωθεί η συνολική διάρκεια των εργασιών. Η Ρουλγαρική αρχή στον τομέα της 32 πυρηνικής ασφάλειας πρέπει να διαθέχει πρόσθεχους πόρους και μέσα για να μπορέσει να αναλάρει με σωσχό χρόπο χις υποχρεώσεις και ευθύνες χης. των εφαρμογή Επιπλέον, χα ακόλουθα θέμαχα πρέπει να εξεχασχούν με μεγαλύχερη προσοχή: η αποτελεσματική αποδοχή και νομοθεσιών και μεταρρυθμιστικών προγραμμάτων (συμπεριλαμΡανομένης της δημιουργίας και της λειτουργίας κανονιστικής αρχής) με σκοπό την προσαρμογή στην εσωτερική αγορά ενέργειας· η μεταρρύθμιση της δομής των τιμών και των τιμολογίων για την επίτευξη διαφανών και Ρασιζόμενων στο κόστος ενεργειακών τιμών η ικανότητα αντιμετώπισης καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης (συμπεριλαμΡανομένης της δημιουργίας υποχρεωτικών αποθεμάτων πετρελαίου)· η ενεργειακή αποδοτικότητα και ποιότητα καυσίμων η αναδιάρθρωση και οι κρατικές παρεμΡάσεις στους τομείς στερεών καυσίμων. τομεακών Μεταφορές Από το 1997, η διαδικασία εναρμόνισης της Ρουλγαρικής νομοθεσίας έχει επισπευσθεί. Η Εθνοσυνέλευση έχει θεσπίσει το νόμο περί πολιτικής αεροπορίας για την ενσωμάτωση των αρχών των κοινοτικών διατάξεων στον τομέα αυτό. Υπό προετοιμασία Ρρίσκονται διάφοροι άλλοι κανονισμοί σχετικά με τις άδειες εκμετάλλευσης και την πιστοποίηση. Οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις σχετικά με την πρόσΡαση στην αγορά στον τομέα αυτό θα παράσχουν το κατάλληλο πλαίσιο για τον λεπτομερή προσδιορισμό των μέτρων που θα πρέπει να λάρει η Βουλγαρία για να συμμορφωθεί πλήρως προς το κεκτημένο εντός εύλογων προθεσμιών. Επιπλέον, η Εθνοσυνέλευση έχει θεσπίσει το νόμο περί οδικών μεταφορών που αφορά τους όρους παροχής των μεταφορικών υπηρεσιών, των φορτίων και των επφατών. Ο νόμος αυτός υποτίθεται ότι τηρεί τις κοινοτικές διατάξεις στον τομέα της πρόσΡασης στην αγορά και την εισδοχή στην απασχόληση. Οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις σχετικά με τους όρους για την οδική μεταφορά εμπορευμάτων και την περιστασιακή διεθνή μεταφορά επφατών με λεωφορείο θα πρέπει να επιτρέψουν τον καθορισμό εύλογων προθεσμιών μεσοπρόθεσμα για την τήρηση των κυριότερων κοινοτικών υποχρεώσεων στους τομείς αυτούς. Η Βουλγαρία εφαρμόζει δραστήρια το πρόγραμμα της για τις οδικές υποδομές. Στο πλαίσιο της "αξιολόγησης των αναγκών στον τομέα της υποδομής μεταφορών " (ΤΙΝΑ), έχουν καθοριστεί οι προτεραιότητες σχετικά με τα κυριότερα σιδηροδρομικά και οδικά δίκτυα, που είναι σύμφωνες με τα κριτήρια ανάπτυξης ενός διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών. Επιπλέον, έχει αυξηθεί η συνεισφορά της Βουλγαρίας στην περιφερειακή συνεργασία, που απορλέπει στην ενίσχυση των συνδέσεων με τις γειτονικές χώρες. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες στον τομέα της θαλάσσιας ασφάλειας. Συμπέρασμα Παρότι η διαδικασία εναρμόνισης στη Βουλγαρία Ρρίσκεται σε καλό σημείο για ορισμένα μέσα μεταφορών, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες, που απορλέπουν μεταξύ άλλων στη Ρελτίωση των διοικητικών δομών. Είναι σκόπιμο να ενθαρρυνθεί η Βουλγαρία για την προετοιμασία λεπτομερούς προγράμματος δημιουργίας των απαραίτητων οργάνων για τη διαχείριση του κεκτημένου, με τον προσδιορισμό, ενδεχομένως, των αναγκών κατάρτισης και την κατάστρωση σφαιρικής στρατηγικής 33 σχεχικά με χη χρηματοδότηση χων υποδομών, σε συνεργασία με χην ΕΕ, χα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και τον ιδιωτικό τομέα. Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις Η Βουλγαρία έχει λάρει ορισμένα ενθαρρυντικά μέτρα στον τομέα αυτό. Τον Ιούλιο 1998, η Ρουλγαρική ιαφέρνηση θέσπισε εθνική στρατηγική για την τόνωση της ανάπτυξης των MME. Επιπλέον, δημιουργήθηκε υπηρεσία για τις MME. Η εθνική στρατηγική περιέχει σειρά στόχων που φαίνεται ότι είναι πολύ φιλόδοξοι Ρραχυπρόθεσμα και οι οποίοι θα πρέπει, επομένως, να επανεξεταστούν προς το τέλος του έτους. Η Βουλγαρία αναμένεται ότι θα ενταχθεί στο πρόγραμμα της Κοινότητας για τις MME μέσω του τρίτου πολυετούς προγράμματος για τις MME (1997-2000). Το περιορισμένο κεκτημένο που αφορά ειδικά την πολιτική της επιχείρησης αποτελεί ωστόσο ένα μόνο από τα προρλήματα που πρέπει να επιλυθούν κατά τα προσεχή έτη. Είναι σαφές ότι θα πρέπει να καταρληθούν ακόμη σημαντικές προσπάθειες για την ενίσχυση της ανάπτυξης και τη Ριωσιμότητα του ιδιωτικού τομέα, που αποτελείται κυρίως από MME. Συνολικά, είναι πολύ νωρίς ακόμη να συναχθούν συμπεράσματα σχετικά με την πραγματική πρόοδο που έχει σημειωθεί, δεδομένου ότι η νομοθεσία για τα ειδικά μέτρα που πρέπει να εφαρμοστούν δεν έχει ακόμη θεσπιστεί, αλλά φαίνεται μάλλον απίθανο ότι η Βουλγαρία θα αντιμετωπίσει δυσχέρειες στην υιοθέτηση του κεκτημένου. 3. 5. Οικονομική και κοινωνική συνοχή Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις Σε έναν χάρτη για την κοινωνική εταιρική σχέση που υπογράφηκε μεταξύ της κυρέρνησης και των μεγαλύτερων οργανώσεων των εργοδοτών και των εργαζομένων αναγνωρίζεται ότι όλα τα μέρη οφείλουν να καταράλλουν κοινές προσπάθειες για τη Ρελτίωση του κοινωνικού διαλόγου. Έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα για τη σύσταση οικονομικού και κοινωνικού συμΡουλίου. Η αίσθηση ότι η ένταξη της χώρας στην ΕΕ είναι ευθύνη όλων αυξάνει συνεχώς. Ωστόσο, λόγω των παλαιότερων συνηθειών και της αδυναμίας των ανεξάρτητων εργοδοτικών οργανώσεων, εξακολουθούν να υπερισχύουν οι τριμερείς διακανονισμοί και συμφωνίες, ενώ οι ανεξάρτητες διμερείς συμφωνίες μεταξύ των κοινωνικών εταίρων εξακολουθούν να είναι σπάνιες. Η στήριξη που παρέχουν γενικά τα συνδικάτα στα οικονομικά μέτρα της κυρέρνησης φαίνεται να αποδυναμώνεται τους τελευταίους μήνες. Έχει δημιουργηθεί Εθνική Υπηρεσία Απασχόλησης, η οποία συμπεριλαμΡάνει ένα εθνικό δίκτυο εννέα περιφερειακών οργανισμών για την απασχόληση, 122 τοπικών οργανισμών και τριών κινητών υπηρεσιών απασχόλησης. Η Βουλγαρία θα πρέπει να διατυπώσει καλύτερα, στην πολιτική της τη σχετική με την αγορά εργασίας, τους στόχους και τις προτεραιότητες της, ιδίως όσον αφορά την επαγγελματική κατάρτιση και το ανθρώπινο δυναμικό. Η έγκριση του νόμου περί προστασίας της ανεργίας και προωθήσεως της απασχόλησης αποτελεί ένα Ρήμα προς τον ακρφέστερο ορισμό της πολιτικής στον τομέα της αγοράς 34 εργασίας, συμπεριλαμΡανομένων χων ενεργών πολιτικών και της επαγγελματικής κατάρτισης. Ωστόσο, φαίνεται ότι τα θεσμικά μέσα και το ανθρώπινο δυναμικό είναι ανεπαρκή για την εφαρμογή του νόμου αυτού. Παρότι η αρχή της ίσης μεταχείρισης προρλέπεται στο Ρουλγαρικό σύνταγμα σε ρήτρα περί μη διακριτικής μεταχείρισης, σπάνια είναι τα παραδείγματα μέτρων που λαμΡάνονται για την επφολή της αρχής αυτής στην πράξη. Το ποσοστό των εγγεγραμμένων ανέργων μειώθηκε από 14,2% τον Ιούλιο 1997 σε 11% τον Ιούλιο 1998, μένει όμως να επφεΡαιωθεί αν αυτό εκφράζει διαρθρωτική Ρελτίωση. Η υψηλή αναλογία των ανέργων μακράς διαρκείας, οι περιφερειακές ανισότητες που έχουν επιδεινωθεί και το υψηλό ποσοστό ανεργίας των μειονοτήτων και των ατόμων με ειδικές ανάγκες εξακολουθούν να αποτελούν oopapo πρόρλημα. Στον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας, έχει αρχίσει να διεξάγεται γενική μεταρρύθμιση για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης χρηματοοικονομικής σταθερότητας των ασφαλίσεων, χάρη, αφενός, στην χρηματοοικονομική σταθεροποίηση του δημόσιου ασφαλιστικού ταμείου και στο Εθνικό Ίδρυμα Ασφαλίσεων, και, αφετέρου, στη θέσπιση νομοθεσίας που διέπει τα εθελοντικά και επαγγελματικά συνταξιοδοτικά ταμεία. Ιδιαίτερα σημαντικό μέρος του πληθυσμού εξακολουθεί να ζει μέσα στη φτώχεια, για την αντιμετώπιση της οποίας το επίπεδο των κοινωνικών επιδομάτων δεν παρέχει επαρκή προστασία. Όσον αφορά τη μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας, τον Ιούνιο 1998 θεσπίστηκε ένας νέος νόμος, ο οποίος όμως δεν έχει αρχίσει ακόμη να ισχύει. Ο νόμος αυτός προρλέπει υποχρεωτική σειρά ιατρικών υπηρεσιών στην οποία προστίθεται η προαιρετική ασφάλιση υγείας για την κάλυψη των συμπληρωματικών υπηρεσιών. Το ΔεκέμΡριο 1997, η Βουλγαρία θέσπισε νέο νόμο-πλαίσιο στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας στο χώρο εργασίας, που αποτελεί ένα Ρήμα προς την εναρμόνιση με τη νομοθεσία της ΕΕ. Ο νόμος αυτός περιέχει διατάξεις που προρλέπουν τη δημιουργία εθνικών, τομεακών και περιφερειακών συμΡουλίων, τα οποία θα ασχολούνται με τις συνθήκες εργασίας και τα οικονομικά κίνητρα που επιτρέπουν τη Ρελτίωση της υγείας και της ασφάλειας στον τόπο εργασίας. Στον τομέα αυτό, η θεσμική ικανότητα καθώς και οι χρηματοδοτικοί πόροι πρέπει να ενισχυθούν για να εξασφαλιστεί η μεγαλύτερη συμμόρφωση τους προς τα κοινοτικά πρότυπα. Όσον αφορά το εργατικό δίκαιο, η θέσπιση, στο τέλος του 1997, του νέου νόμου περί προστασίας των ανέργων και της προώθησης της εργασίας αποτέλεσε το σημαντικότερο γεγονός, δεδομένου ότι αντικατέστησε ολόκληρη σειρά διατάξεων του νόμου του 1986 στον τομέα της εργασίας. Συμπέρασμα Στον κοινωνικό τομέα, η Ρουλγαρική ιαφέρνηση εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τεράστια προρλήματα: η ένδεια είναι ευρύτατη, η γενική κατάσταση της υγείας δεν έχει Ρελτιωθεί σημαντικά και εξακολουθεί να απαιτεί εισροές πόρων. Ο κοινωνικός διάλογος απαιτεί πιο δραστήριες, πιο αντιπροσωπευτικές και πιο αυτόνομες εργοδοτικές και συνδικαλιστικές οργανώσεις, τόσο στο εθνικό επίπεδο όσο και στο επίπεδο των επιχειρήσεων, και, επίσης, ενόψει των απαιτήσεων ενημέρωσης και δκφουλεύσεων που περιέχουν πολλές οδηγίες στον τομέα του εργατικού δικαίου. Η 35 ενίσχυση της θεσμικής ικανόχηχας και χων χρηματοδοτικών πόρων είναι απαραίχηχη για τη Ρελτίωση της κατάστασης στους τομείς της υγείας, της ασφάλειας στον τόπο εργασίας και της αγοράς εργασίας γενικά. Περιφερειακή πολιτική και συνοχή Στη γνώμη της, η Επιτροπή κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η Βουλγαρία δεν έχει ακόμη τη δυνατότητα να συμμετάσχει στη διαρθρωτική πολιτική της ΕΕ και ότι πρέπει να γίνουν ακόμη σημαντικές μεταρρυθμίσεις στον τομέα αυτό. Η Βουλγαρία έχει αρχίσει να αντιμετωπίζει τις προτεραιότητες αυτές. Έχει επίσης ξεκινήσει μεταρρύθμιση της εδαφικής οργάνωσης της Βουλγαρίας που θα οδηγήσει στη δημιουργία 28 διαμερισμάτων. Η λειτουργική δομή της Βουλγαρίας για την εφαρμογή της περιφερειακής πολιτικής πρέπει να αναπτυχθεί περαιτέρω με την ενίσχυση της ικανότητας του οικείου υπουργείου. Παρότι το υπουργείο που είναι αρμόδιο για την περιφερειακή πολιτική αναπτύσσει ήδη συντονιστικό ρόλο, η ικανότητα του συμΡουλίου περιφερειακής ανάπτυξης να εξασφαλίσει τον απαιτούμενο διυπουργικό συντονισμό δημιουργεί αμφφολίες. Ο ρόλος του είναι κυρίως συμΡουλευτικός. Παρά τη Ρελτίωση τους, οι δημοσιονομικές διαδικασίες πρέπει να ενισχυθούν περισσότερο. Τα χρηματοδοτικά μέσα είναι περιορισμένα και η ικανότητα συγχρηματοδότησης της Βουλγαρίας είναι ακόμη δύσκολο να αξιολογηθεί, δεδομένου ότι δεν είναι δυνατό προς το παρόν να καθοριστεί το μερίδιο των συνολικών δαπανών που συνδέονται με την ανάπτυξη. Είναι επίσης αναγκαίο να Ρελτιωθούν οι διαδικασίες παρακολούθησης και ελέγχου. Συμπέρασμα Η Βουλγαρία έχει σημειώσει σχετική πρόοδο όσον αφορά τη δημιουργία Ρασικού πλαισίου για την περιφερειακή πολιτική της αλλά έχει ακόμη να διανύσει πολύ δρόμο μέχρι να είναι σε θέση να συμμετάσχει στη διαρθρωτική πολιτική της ΕΕ. 3. 6. Ποιότητα ζωής και περιβάλλον Περιβάλλον Μετά το 1997, η Βουλγαρία σημείωσε πρόοδο όσον αφορά την υιοθέτηση των νομικών πράξεων για την εναρμόνιση της νομοθεσίας της προς την αντίστοιχη νομοθεσία της ΕΕ. Η σημασία των οικολογικών προρλημάτων γίνεται πλέον περισσότερο κατανοητή και οι συμράσεις ιδιωτικοποιήσεων περιέχουν περφαλλοντικές ρήτρες. Έχουν εκπονηθεί στρατηγικά προγράμματα για την πραγματική εφαρμογή και επφολή, τα οποία όμως δεν είναι ακόμη εφαρμόσιμα. Το υπουργείο περφάλλοντος και υδάτων, που δεν διαθέτει ακόμη το απαιτούμενο προσωπικό, πρέπει να αναδιαρθρωθεί. Έχει επιτευχθεί πρόοδος για τη μεταφορά και την εφαρμογή στον τομέα των απορλήτων και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης χάρη στην έκδοση νέου νόμου για τη διαχείριση των απορλήτων, παρότι δεν έχουν ακόμη θεσπιστεί οι διατάξεις εφαρμογής. Έχουν εκδοθεί ορισμένοι κανονισμοί εφαρμογής σχετικά με τα πρότυπα ποιότητας του αέρα, τις οριακές τιμές εκπομπής στις σταθερές πηγές και την ατμοσφαιρική ρύπανση από τις Ριομηχανικές εγκαταστάσεις. Πρέπει ακόμη να θεσπιστούν οι απαιτούμενοι κανονισμοί εφαρμογής του νέου νόμου περί απορλήτων. 36 Έχει γίνει εν μέρει η μεταφορά της οδηγίας για την ατμοσφαιρική ρύπανση από τις Ριομηχανικές εγκαταστάσεις, αλλά οι εθνικές απαιτήσεις εξακολουθούν να είναι ασαφείς. Έχει αρχίσει η δημιουργία εθνικού συστήματος ελέγχου της ατμόσφαιρας και των υδάτων, αλλά η εφαρμογή του Ρρίσκεται ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο. Ωστόσο, η μεταφορά του περφαλλοντικού κεκτημένου της ΕΕ σε τομείς όπως τα ύδατα, η καταπολέμηση της ρύπανσης και η διαχείριση των κινδύνων δεν έχει ακόμη αρχίσει. Αν και η οδηγία για τον αμίαντο έχει εν μέρει μεταφερθεί, πρέπει ακόμη να καθοριστούν όλες οι άλλες διατάξεις της ΕΕ στον τομέα των γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (GMO) και των χημικών προϊόντων. Δεν έχει σημειωθεί καμία πρόοδος όσον αφορά τη μεταφορά των κοινοτικών οδηγιών στον τομέα της ακτινοπροστασίας· εξάλλου, η αρμόδια αρχή πυρηνικής ασφάλειας δεν φαίνεται να διαθέτει το απαραίτητο ανθρώπινο δυναμικό. Για την τήρηση των προτεραιοτήτων που καθορίζονται στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για τη θέσπιση της νομοθεσίας- Υπάρχουν φιλόδοξα πλαισίου στους τομείς του ύδατος και των απορλήτων. προγράμματα για τη μεταφορά του κεκτημένου, αλλά η εφαρμογή τους θα επφραδυνθεί λόγω της σοραρής έλλειψης προσωπικού στο υπουργείο περφάλλοντος και υδάχων. Για χην πλήρη εφαρμογή χους θα απαιχηθεί χρονοδιάγραμμα πιο ρεαλισχικό από εκείνο που προρλέπει η Βουλγαρία. Συμπέρασμα Η Βουλγαρία έχει σημειώσει σχεχική πρόοδο για χην τήρηση των προτεραιοτήτων που ορίζονται στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση. Θα απαιτηθούν τεράστιες ακόμη προσπάθειες πριν μπορέσει να αναλάρει όλες τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την ιδιότητα του μέλους στον τομέα του περφάλλοντος. Για την πραγματική πλήρη τήρηση της κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα του περφάλλοντος θα απαιτηθεί σχετικά μεγαλύτερη προθεσμία από εκείνη που καθορίζεται στη γνώμη. Πέρα από την αύξηση των επενδύσεων μεγάλης κλίμακας, σε συνεργασία με τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, που Ρασίζονται στην ενισχυμένη οικονομική ανάκαμψη, η Βουλγαρία πρέπει να ενισχύσει τη διοικητική ικανότητα των αρμόδιων οργάνων, ιδίως των εργαστηρίων ελέγχου, και των διαρθρώσεων εφαρμογής και επιβολής. Πρέπει επίσης να καταβάλει περαιτέρω προσπάθειες για τη μεταφορά της νομοθεσίας-πλαισίου και της οριζόντιας νομοθεσίας, καθώς και για την επεξεργασία των προγραμμάτων προσέγγισης και των στρατηγικών εφαρμογής, ιδίως στον τομέα των υδάτων. Εξακολουθούν να απαιτούνται συνεχείς προσπάθειες στον τομέα της διαχείρισης των δημοτικών αποβλήτων και της ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Προστασία των καταναλωτών Η Βουλγαρία έχει σημειώσει ελάχιστη πρόοδο στον τομέα αυτό. Προκειμένου να συμμορφωθεί η Βουλγαρία προς την κοινοτική νομοθεσία στον τομέα της προστασίας των καταναλωτών, πράγμα που αποτελεί μεσοπρόθεσμη προτεραιότητα της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, είναι αναγκαίο να επισπευσθεί η προπαρασκευή της νομοθεσίας της στον τομέα αυτό. Πρέπει ακόμη να μεταφερθούν στο βουλγαρικό δίκαιο οι κυριότερες αρχές του κεκτημένου. Είναι επίσης αναγκαίο να ενισχυθούν οι θεσμικές 37 δομές ώσχε να εξασφαλισχεί η εφαρμογή χης νομοθεσίας. Οι οργανώσεις καχαναλωχών θα αναπτυχθούν μόνον αν λάρουν αυξημένους πόρους και μεγαλύτερη Ροήθεια. 3. 7. Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις Στη γνώμη που διατύπωσε τον Ιούλιο 1997, η Επιτροπή είχε υπογραμμίσει τις σημαντικές προσπάθειες που έπρεπε ακόμη να καταράλει η Βουλγαρία σε όλους τους τομείς για να συμμορφωθεί προς το κεκτημένο. Οι κυριότερες προσπάθειες συγκεντρώνονταν στο δικαίωμα του ασύλου και των αλλοδαπών εν γένει, καθώς και στο συνοριακό έλεγχο, στην καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της διακίνησης των ναρκωτικών. Μετανάστευση/συνοριακός έλεγχος Το 1997, θεσπίστηκε σφαιρική στρατηγική για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης. Η στρατηγική αυτή συνοδεύεται με τομεακά μέτρα όπως ο νόμος για την πρόληψη της δημιουργίας "εικονικών εργοστασίων", ένα νομοσχέδιο για το δίκαιο των αλλοδαπών - που εγκρίθηκε σε πρώτη ανάγνωση - και νομοθεσία για τις ταυτότητες των αλλοδαπών σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα· η τελευταία αυτή νομοθεσία έχει συμπληρωθεί με μέτρα για τον εντοπισμό πλαστογραφημένων εγγράφων. Το σύστημα έκδοσης Ρουλγαρικών θεωρήσεων διαρατηρίων έχει Ρελτιωθεί αισθητά, χάρη ιδίως στη δημιουργία κεντρικής τράπεζας δεδομένων η οποία είναι προσιτή από όλα τα προξενεία. Συνεχίστηκε η σύναψη συμφωνιών επανεισδοχής. Το σύστημα συνοριακών ελέγχων Ρρίσκεται υπό μεταρρύθμιση. Έχει αρχίσει η αποστρατικοποίηση των μεθοριακών υπερεσιών. Τα περισσότερα μεθοριακά φυλάκια συνδέονται με ηλεκτρονικά μέσα με τη Σόφια ώστε να αποφεύγεται η είσοδος μη επιθυμητών αλλοδαπών. Παρά τις προσπάθειες αυτές, οι συνοριακές υποδομές πρέπει να Ρελτιωθούν περαιτέρω, ιδίως στο αεροδρόμιο της Σόφια. Είναι απαραίτητο για την Βουλγαρία να ολοκληρώσει όλες τις μεταρρυθμίσεις ώστε η αίτηση της να εξαιρεθεί από την κοινή λίστα. Δικαίωμα ασύλου Η Βουλγαρία αποτελεί επί του παρόντος χώρα διέλευσης αλλά θα μπορούσε να γίνει χώρα τελικού προορισμού· έχει αρχίσει να ευθυγραμμίζει την εθνική της νομοθεσία, συμπεριλαμΡανομένης της κοινωνικής διάστασης, στο πλαίσιο μακροπρόθεσμου προγράμματος για την υιοθέτηση του κεκτημένου. Ο νόμος περί ασύλου που εξετάζεται επί του παρόντος στο ΚοινοΡούλιο, αποτελεί ένα πρώτο Ρήμα προς την κατεύθυνση αυτή αλλά δεν ανταποκρίνεται πλήρως στο κεκτημένο, ιδίως όσον αφορά τη διαφάνεια και την πρόσΡαση. Μένει να καταρληθούν περαιτέρω προσπάθειες για τη σύνδεση του νόμου αυτού με τη νομοθεσία για τους αλλοδαπούς και την ιθαγένεια. Αστυνομία Η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος αποτελεί σαφή προτεραιότητα, όπως φανερώνει η θέσπιση εθνικής στρατηγικής που ορίζει τους στόχους και τα μέσα των αρχών στον τομέα αυτό. Η Ρούληση αυτή εκφράζεται με τη δημιουργία ειδικής υπηρεσίας, της εθνικής υπηρεσίας για τον έλεγχο του οργανωμένου εγκλήματος, και με 38 την εντατικοποίηση της διεθνούς συνεργασίας. Έτσι, συνήφθη συμφωνία με την Τουρκία σχετικά με την καταστολή της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος. Όσον αφορά την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, τον Απρίλιο 1998 θεσπίστηκε νέα νομοθεσία που αυξάνει τον αριθμό των θεσμικών οργάνων που απαιτούνται για τη συγκέντρωση και τη διάδοση των κατάλληλων πληροφοριών. Στο πλαίσιο του υπουργείου οικονομικών, έχει θεσπιστεί ειδική μονάδα. Αν και πρέπει να καταρληθούν πολλές ακόμη προσπάθειες, η πολιτική Ρούληση υπάρχει. Ναρκωτικά Το "δρομολόγιο της Βαλκανικής" εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις οδούς διείσδυσης των ναρκωτικών στην Ευρώπη και έχουν ληφθεί μέτρα για την αποτροπή της διακίνησης μέσω της Βουλγαρίας. Τα μέτρα αυτά συμπληρώθηκαν κατά τρόπο ώστε να περιοριστεί η παραγωγή και η πώληση στη χώρα. Η διεθνής συνεργασία έχει εντατικοποιηθεί, ιδίως με τη δημιουργία στη Σόφια περιφερειακού κέντρου για την καταπολέμηση της διακίνησης ναρκωτικών στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, στο οποίο συμμετέχουν η Ρουμανία και η Ελλάδα. Έχει εκπονηθεί εθνικό πρόγραμμα για την καταπολέμηση των ναρκωτικών και έχει υπορληθεί στο ΚοινοΡούλιο νομοσχέδιο για τα ναρκωτικά και τις πρόδρομες ουσίες. Οι προσπάθειες αυτές θα πρέπει να εμΡαθυνθούν περισσότερο με την κατάστρωση στρατηγικής που θα άπτεται πολλών κλάδων, συμπεριλαμΡανομένης της ενίσχυσης της εθνικής υπηρεσίας επαφών για την παροχή πληροφοριών σχετικά με τα ναρκωτικά. Δικαστική συνεργασία Στον αστικό τομέα, έχουν γίνει τα πρώτα Ρήματα για την προσχώρηση σε τρεις συμράσης της Διάσκεψης της Χάγης για το διεθνές ιδιωτικό δίκαιο και η Βουλγαρία έχει ήδη υποράλει αίτηση υποψηφιότητας στον οργανισμό αυτό. Στον ποινικό τομέα, οι τροποποιήσεις που προτάθηκαν στον κώδικα ποινής δικονομίας περιέχουν αρχές σύμφωνες προς τα πρότυπα της Ένωσης όσον αφορά τη δικαστική αρωγή σε ποινικά θέματα και απελάσεις. Έχουν συναφθεί διμερείς συμφωνίες με την Κύπρο, την Τσεχική Δημοκρατία, την Ιταλία και την Τουρκία. Στις 17 ΦεΡρουαρίου 1998, επικυρώθηκε η σύμΡαση της 27ης Ιανουαρίου 1988 του ΣυμΡουλίου της Ευρώπης για την καταστολή της τρομοκρατίας. Ο νόμος της 30ής Απριλίου 1998 για την εκτέλεση των καταδικών επιτρέπει την εργασία σε επιχειρήσεις. Επιπλέον, οι δεσμοφύλακες είναι πλέον πολίτες. Συμπέρασμα Είναι αξιέπαινη η πρόοδος που έχει καταράλει η Βουλγαρία για την αντιμετώπιση των Ρραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση (καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της διαχείρισης των συνόρων), θα πρέπει όμως να καταρληθούν ακόμη περισσότερες συνεχείς προσπάθειες για την προσαρμογή στο κεκτημένο. Γενικότερα, οι πραγματικές αυτές προσπάθειες πρέπει να συμπληρωθούν με αποφασιστική δράση για την επίτευξη των μεσοπρόθεσμων στόχων: 39 σχο νομοθεχικό, αφενός, επίπεδο, η νομοθεσία της Βουλγαρίας για το άσυλο και τους αλλοδαπούς πρέπει να είναι σύμφωνη με τα πρότυπα της Ένωσης ώστε να συμπληρωθούν οι προσπάθειες που έχουν αναληφθεί για την καθιέρωση αποτελεσματικού ελέγχου των συνόρων, ένα από τα οποία θα είναι εξωτερικό σύνορο· αποφασιστική, αφετέρου, δράση στον τομέα του προσωπικού, ώστε να εξασφαλιστεί επαρκής αριθμός και ικανοποιητικό επίπεδο κατάρτισης για την αποτελεσματική εφαρμογή των νέων αυτών νομοθεσιών. 3. 8. Ε ξ ω τ ε ρ ι κ ές πολιτικές Εμπόριο και διεθνείς οικονομικές σχέσεις Το 1997, το εμπόριο με την ΕΕ ανερχόταν συνολικά σε 3,5 δισεκατομμύρια ECU, οι δε εξαγωγές ανέρχονταν σε 1,9 δισεκατομμύρια ECU (43% των συνολικών εξαγωγών) και οι εισαγωγές σε 1,6 δισεκατομμύρια ECU (37% όλων των εισαγωγών). Ως κράτος μέλος του ΠΟΕ, η Βουλγαρία έχει συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις για τις Ρασικές τηλεπικοινωνίες και τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και τηρεί τις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο του ΠΟΕ. Σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την ιδιότητα του μέλους του ΠΟΕ, η Βουλγαρία προετοιμάζει επί του παρόντος τη συνολική συνεισφορά της σχετικά με την έναρξη διαπραγματεύσεων για την προσχώρηση της στην πολυμερή συμφωνία για τις δημόσιες συμβάσεις. II Βουλγαρία χορηγεί απαλλαγή εισαγωγικών δασμών στα περισσότερα βασικά προϊόντα που προέρχονται από τις αναπτυσσόμενες χώρες και στηρίζει το σφαιρικό πρόγραμμα του ΠΟΕ για την τεχνική βοήθεια στο εμπόριο με τις αναπτυσσόμενες χώρες. II εφαρμογή της συμφωνίας ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ της Βουλγαρίας και των χωρών ΕΖΕΣ συνεχίζεται. II Βουλγαρία έχει καταργήσει μονομερώς τους εισαγωγικούς δασμούς επί των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων καταγωγής των χωρών της ΕΖΕΣ με σκοπό την ευθυγράμμιση της μεταχείρισης των προϊόντων αυτών με εκείνη που παρέχεται στην ΕΕ. Τον Ιούλιο 1998, η Βουλγαρία υπέγραψε συμφωνία για την προσχώρηση στην ΚΕΖΕΣ (Κεντροευρωπαϊκή Ζώνη Ελευθέρων Συναλλαγών). Τον Ιούλιο 1998, η Βουλγαρία υπέγραψε συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών με την Τουρκία. Ανάπτυξη II Βουλγαρία έχει κατά παράδοση καλές σχέσεις με τις αναπτυσσόμενες χώρες και, παρά τις χρηματοοικονομικές δυσκολίες της, δεν έχει πάψει να ανταποκρίνεται στις αιτήσεις συμμετοχής στις πρωτοβουλίες της διεθνούς κοινότητας που αποβλέπουν στην παροχή βοήθειας προς τις αναπτυσσόμενες χώρες, ιδίως με τη χορήγηση ανθρωπιστικής βοήθειας. Η Δημοκρατία της Βουλγαρίας δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος των πολυμερών συμφωνιών με τις αναπτυσσόμενες χώρες ή των συνασπισμών τους περιφερειακής ολοκλήρωσης. Ωστόσο, η Βουλγαρία έχει χορηγήσει μονομερώς, σε αυτόνομη βάση, προτιμησιακή μεταχείριση στις αναπτυσσόμενες χώρες καθώς και απαλλαγή δασμών στις 48 λιγότερο αλ'απτυγμένες χώρες. , , 40 -. Τελωνεία Ο νέος χελωνειακός κώδικας χης Βουλγαρίας που θεσπίστηκε τον Ιανουάριο 1998 καθώς και οι διατάξεις εφαρμογής του επρόκειτο να αρχίσουν να ισχύουν στις 7 Αυγούστου 1998. Ωστόσο, η θέση σε ισχύ του εν λόγω κώδικα έχει αναρληθεί έως την 1η Ιανουαρίου 1999, με ευνοϊκή γνώμη της Επιτροπής, ώστε να μπορέσουν οι τελωνειακοί υπάλληλοι και οι πράκτορες να εξοικειωθούν με τη νέα νομοθεσία. Ο νέος τελωνειακός κώδικας της Βουλγαρίας προρλέπει την εφαρμογή οικονομικών τελωνειακών καθεστώτων παρόμοιων με τα κοινοτικά οικονομικά τελωνειακά καθεστώτα. Η έγκριση των διατάξεων εφαρμογής του εν λόγω κώδικα δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Είναι πολύ νωρίς να εκτιμηθεί η ποιότητα της νομοθεσίας που απορρέει από τη μεταρρύθμιση αυτή ή η ικανότητα των τελωνειακών αρχών της Βουλγαρίας να την εφαρμόσουν με αποτελεσματικότητα και ομοιομορφία, δεδομένου ότι η σαφήνεια της ισχύουσας νομοθεσίας πρέπει να Ρελτιωθεί. Ωστόσο, φαίνεται ότι ο νέος κώδικας δεν θα παράσχει όλες τις απαιτούμενες διευκρινίσεις όσον αφορά το καθεστώς των ελεύθερων ζωνών. Οι εξουσίες της τελωνειακής διοίκησης εξακολουθούν να είναι ανεπαρκείς. Η Βουλγαρία δεν διαθέτει μέχρι στιγμής ενοποιημένο δασμολόγιο παρά ορισμένες τροποποιήσεις που έχουν επέλθει στο δασμολόγιο. Εκδίδει δεσμευτικές τελωνειακές πληροφορίες, αλλά το σύστημα θα μπορούσε να Ρελτιωθεί. Η πρόοδος που έχει σημειώσει η Βουλγαρία για να προετοιμάσει τη μελλοντική προσχώρηση της στη σύμΡαση για την κοινή διαμετακόμιση δεν είναι ικανοποιητική. Αντίθετα, η εφαρμογή του νέου τελωνειακού κώδικα θα πρέπει να επιτρέψει τη δημιουργία ενιαίου διοικητικού εγγράφου (παρόμοιου με το κοινοτικό ΕΔΕ). Η Βουλγαρία έχει θέσει τέρμα στις επφαρύνσεις εκτελωνισμού, σύμφωνα με τις διατάξεις της ευρωπαϊκής συμφωνίας. Επίσης, έχουν καταρληθεί προσπάθειες για την αναδιοργάνωση της τελωνειακής διοίκησης, την εξασφάλιση ικανοποιητικής κατάρτισης και προοπτικών σταδιοδρομίας για τους τελωνειακούς υπαλλήλους καθώς και για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των τελωνείων, των περιφερειακών διοικήσεων και της κεντρικής διοίκησης. Η προσπάθεια αυτή θα πρέπει να συνεχιστεί και ο έλεγχος των τελωνείων από την κεντρική διοίκηση θα πρέπει να ενισχυθεί. Προς το παρόν δεν υπάρχει σύστημα πληροφορικής που να καλύπτει το σύνολο των διαδικασιών εκτελωνισμού από τη τελωνειακή διασάφιση για την απαλλαγή δασμολογικής οφειλής. Ωστόσο, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος κατά τους τελευταίους μήνες με σκοπό την κατάρτιση ρεαλιστικού προγράμματος για τη μηχανογράφηση των Ρουλγαρικών τελωνείων. Η συνέχιση του προγράμματος αυτού είναι ζωτικής σημασίας. Η Βουλγαρία Ραδίζει προς την οδό της πλήρους ένταξης στο πανευρωπαϊκό σύστημα σώρευσης των κανόνων καταγωγής μετά την προσχώρηση της στην ΚΕΖΕΣ και την υπογραφή της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με την Τουρκία στις 11 Ιουλίου 1998. 41 Συμπέρασμα Η πρόοδος που έχει επιτύχει η Βουλγαρία στον τελωνειακό τομέα κατά τους τελευταίους μήνες είναι ενθαρρυντική. Έχουν κάταρληθεί σημαντικές προσπάθειες από τη Ρουλγαρική διοίκηση για την ταχεία εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων. Μένει να εξακρφωθεί κατά πόσο θα είναι σε θέση να εφαρμόσει με ικανοποιητικό τρόπο μια τελωνειακή νομοθεσία συμΡατή προς την κοινοτική και να ανταποκριθεί στην μεσοπρόθεσμη προτεραιότητα που καθορίζει η εταιρική σχέση για τη συνεργασία. Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας Η Βουλγαρία συνέχισε δραστήρια και εποικοδομητική εξωτερική πολιτική κατά την υπό εξέταση περίοδο. Η νέα ιαφέρνηση έχει καταΡάλει προσπάθειες για να εντάξει πιο σταθερά τη Βουλγαρία στο ευρύτερο διεθνές και ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η Βουλγαρία τάσσεται συστηματικά υπέρ των θέσεων της Ένωσης, και κάθε φορά που της ζητήθηκε αυτό, προσχώρησε στις δηλώσεις, διακηρύξεις και διαΡήματα της Ένωσης, στο πλαίσιο ιδίως του ΟΗΕ και του ΟΟΣΑ. Οι στόχοι προσχώρησης στην ΕΕ και το NATO εξακολουθούν να αποτελούν το επίκεντρο της Ρουλγαρικής εξωτερικής πολιτικής. Η Βουλγαρία εξακολουθεί να διαδραματίζει δραστήριο ρόλο σε περιφερειακό επίπεδο. Η περιφερειακή πολιτική της Βουλγαρίας στη Νοτιανατολική Ευρώπη, Ρασιζόμενη στη συνεργασία και τη σταθερότητα, αποτελεί γι'αυτήν ένα σημαντικό πλεονέκτημα. Πρόκειται για μια καλή ευκαιρία για τη συνεργασία της ΚΕΠΠΑ της ΕΕ με τη Βουλγαρία, για παράδειγμα με τη στήριξη της "κοινής δήλωσης" της για τη σύρραξη στο Κοσσυφοπέδιο (Μάρτιος, 1998). Η Βουλγαρία Ρρισκόταν σε μεγάλο Ραθμό πίσω από την εύστοχη αυτή πρωπφουλία, η οποία επικροτήθηκε από τα κράτη της ομάδας επαφών για την πρώην Γιουγκοσλχφία. Οι στενές διμερείς σχέσεις που έχει συνάψει η Βουλγαρία με τις γειτονικές της χώρες, οι τριμερείς σχέσεις με τη Ρουμανία και την Ελλάδα, αφενός, και με τη Ρουμανία και Τουρκία, αφετέρου, έχουν επίσης συμΡάλει στην πολυμερή περιφερειακή συνεργασία. Οι σχέσεις με την ΠΓΔΜ έχουν επίσης Ρελτιωθεί. Η ένταση της συνεργασίας με την Οργάνωση Οικονομικής Συνεργασίας του Εύξεινου Πόντου, η πρωτοΡουλία για την Κεντρική Ευρώπη και η προσχώρηση στην ΚΕΖΕΣ από 1ης Ιανουαρίου 1999 έχουν επίσης συμΡάλει στη Ρελτίωση του εμπορίου και στη σταθερότητα της περιοχής. Η Βουλγαρία έχει σημειώσει πρόοδο στην ευθυγράμμιση της με το κεκτημένο της ΚΕΠΠΑ. 3. 9. Δημοσιονομικά θέματα Δημοσιονομικός έλεγχος Όσον αφορά τον εξωτερικό δημοσιονομικό έλεγχο, το Εθνικό Γραφείο Λογιστικών Ελέγχων άρχισε να προετοιμάζει την κατάρτιση των προτύπων λογιστικού ελέγχου της 42 Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο νόμος περί νομιμοποιήσεως εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, που θεσπίστηκε τον Ιούλιο 1998, προρλέπει τη δημιουργία γραφείου δημοσιονομικού ελέγχου. Πρέπει ακόμη να δημιουργηθεί ολοκληρωμένο σύστημα πληροφοριών μεταξύ του κεντρικού γραφείου και των περιφερειακών γραφείων ελέγχου. Έχει συναφθεί συμφωνία μεταξύ του Εθνικού Γραφείου Λογιστικών Ελέγχων και του Γραφείου του Γενικού Εισαγγελέα για την εφαρμογή του δημοσιονομικού ελέγχου και της καταπολέμησης των περιπτώσεων απάτης. Όσον αφορά τον εσωτερικό δημοσιονομικό έλεγχο, ο κρατικός δημοσιονομικός έλεγχος που υπάγεται στο υπουργείο οικονομικών, διενεργεί εκ των υστέρων ελέγχους και επιβλέπει τα ελεγκτικά όργανα των δημόσιων οργανισμών. Έχει εκπονηθεί στρατηγική διαχείρισης, που καθορίζει νέες ευθύνες ενόψει της υιοθέτησης του κοινοτικού κεκτημένου και της καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος. Ωστόσο, πρέπει να διευκρινιστούν η έκταση και οι αρμοδιότητες του εσωτερικού δημοσιονομικού ελέγχου. Πρέπει να δημιουργηθεί αποτελεσματικός μηχανισμός εσωτερικών λογιστικών ελέγχων. Πρέπει επίσης να διευθετηθούν τα προβλήματα που προξενούνται από τις ενδεχόμενες αλληλεπικαλύψεις μεταξύ του Εθνικού Γραφείου Λογιστικών Ελέγχων και των μονάδων εσωτερικού ελέγχου της κυβέρνησης. Συμπέρασμα Απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες ώστε να διευκρινιστούν οι ρόλοι και οι αρμοδιότητες καθώς και να σημειωθεί πρόοδος προς τη δημιουργία ανεξάρτητου συστήματος εσωτερικού ελέγχου. Θα πρέπει να ενισχυθεί αυτό επειγόντως, ιδίως για την καταπολέμηση της διαφθοράς, καθώς και ενόψει της διαχείρισης, στο μέλλον, των προενταξιακών και διαρθρωτικών κεφαλαίων. 3. 10 Γενική αξιολόγηση Ο ρυθμός μεταφοράς της κοινοτικής νομοθεσίας στη Βουλγαρία έχει αυξηθεί στους περισσότερους τομείς. Ωστόσο, είναι αναγκαίο να ενισχυθούν οι ικανότητες εφαρμογής και διοικητικών και χρηματοπιστωτικών πόρων, αυτό εξακολουθεί να αποτελεί oopapo πρόρλημα και είναι πολύ νωρίς να εκτιμηθεί αν η νεομεταφερθείσα νομοθεσία θα εφαρμοστεί στην πράξη. επφολής. ΛαμΡανομένων υπόψη των περιορισμένων Η προσοχή που έχει δοθεί στην ενίσχυση του νομοθετικού πλαισίου της διανοητικής ιδιοκτησίας και της ικανότητας επφολής αντανακλά θετικά την ικανότητα της χώρας να υιοθετήσει και να εφαρμόσει Ρασική νομοθεσία. Η Βουλγαρία πρέπει να δημιουργήσει σύστημα προτύπων και πιστοποίησης συμΡατό με το αντίστοιχο σύστημα της ΕΕ, και να δώσει άμεση προσοχή στη θέσπιση της απαραίτητης νομικής ράσης. Παρότι έχουν ληφθεί τα πρώτα μέτρα για τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων, πρέπει να καταρληθούν πολλές ακόμη προσπάθειες για την εφαρμογή των κανόνων. Στον τομέα της γεωργίας, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης της εγγείου ιδιοκτησίας, την ανάπτυξη κτηματαγοράς με έντονη κίνηση, τη δημιουργία και τη λειτουργία ενοποιημένου συστήματος καταγραφής γαιών και του κτηνιατρικού και φυτοϋγειονομικού ελέγχου. Αν και η Βουλγαρία αναπτύσσει επί του παρόντος σφαιρικό ενεργειακό πρόγραμμα, οι προθέσεις της ιαφέρνησης όσον αφορά τη διακοπή ενίσχυση την 43 λειτουργίας ορισμένων μονάδων στο Kosloduy είναι ακόμη ασαφείς. Η αρχική πρόοδος στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων είναι ενθαρρυντική, πρέπει όμως να Ρελτιωθεί, ιδίως όσον αφορά τα θέματα συνοριακής διαχείρισης, δεδομένου ότι η Βουλγαρία ζήτησε να διαγραφεί από τον κοινό κατάλογο των θεωρήσεων διαΡατηρίων. Η Βουλγαρία έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά ορισμένες πτυχές όλων των Ρραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων που καθορίζονται στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση. 4. Ικανότητα της διοίκησης να εφαρμόσει το κεκτημένο Το κεφάλαιο αυτό ενημερώνει τα στοιχεία και τις πληροφορίες που περιέχονται στη γνώμη. Το Ευρωπαϊκό ΣυμΡούλιο της Μαδρίτης του ΔεκεμΡρίου 1995 αναφέρθηκε στην ανάγκη δημιουργίας των προϋποθέσεων για μια σταδιακή, εναρμονισμένη ένταξη των υποψηφίων, κυρίως μέσω της αναπροσαρμογής των διοικητικών δομών τους. Με ράση τη συλλογιστική αυτή, το Πρόγραμμα Δράσης 2000 υπογράμμισε τη σημασία της αποτελεσματικής ενσωμάτωσης της κοινοχικής νομοθεσίας σχις εθνικές νομοθεσίες, αλλά και την ακόμα μεγαλύτερη σημασία της ορθής εφαρμογής της στην πράξη, μέσω των κατάλληλων διοικητικών και δικαστικών δομών. Αυτό αποτελεί Ρασική προϋπόθεση για τη δημιουργία αμοφαίας εμπιστοσύνης η οποία είναι απαραίτητη για τη μελλοντική προσχώρηση. Στην έκθεση του τρέχοντος έτους, η Επιτροπή κατάρτισε μαζί με τις υποψήφιες χώρες έναν ενδεικτικό κατάλογο των οργάνων εφαρμογής σε καίριους τομείς του κεκτημένου. Στο μέτρο του δυνατού, παρέχονται πληροφορίες σχετικά με το κατά πόσον τα όργανα αυτά διαθέτουν επαρκείς νομικές εξουσίες για την εφαρμογή του κεκτημένου, σχετικά με το επίπεδο στελέχωσης, με τα επαγγελματικά προσόντα του προσωπικού καθώς και τους διαθέσιμους δημοσιονομικούς πόρους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, παρέχονται ήδη πληροφορίες όσον αφορά την ποιότητα των ληφθεισών αποφάσεων. Η Επιτροπή προτίθεται να αναπτύξει περαιτέρω το θέμα αυτό στις μελλοντικές εκθέσεις της. Η Επιτροπή, στη γνώμη της, καταλήγει στο εξής συμπέρασμα: "είναι αναγκαία η ουσιαστική διοικητική μεταρρύθμιση προκειμένου να αποκτήσει η Βουλγαρία τις δομές που απαιτούνται για την αποτελεσματική εφαρμογή και τήρηση του κεκτημένου". 4. 1. Διοικητικές δομές Η μεταρρύθμιση του διοικητικού συστήματος αποτελεί για την κυΡέρνηση θέμα άμεσης προτεραιότητας. Το ΦεΡρουάριο του 1998 η ιαφέρνηση ενέκρινε τη Στρατηγική Θέσπισης Σύγχρονου Διοικητικού Συστήματος στη Δημοκρατία της Βουλγαρίας. Η εν λόγω στρατηγική περιλαμράνει τα εξής : ανάπτυξη της ράσης μιας εις ράθος μεταρρύθμισης των διοικητικών δομών και διαδικασιών, τη θέσπιση νομοθετικής Ράσης για τις δημόσιες υπηρεσίες, τη θέσπιση συστήματος δημοσίων λογαριασμών και λογιστικού ελέγχου, 44 τη χάραξη πολιτικής για την εξέλιξη της σταδιοδρομίας σε όλα τα επίπεδα της διοίκησης. Ωστόσο, Ρρίσκεται ακόμα στο στάδιο προετοιμασίας το σχετικό σχέδιο εφαρμογής της εν λόγω στρατηγικής το οποίο περιλαμΡάνει το χρονοδιάγραμμα, τα κριτήρια αξιολόγησης της αλλαγής και τον υπολογισμό των απαιτούμενων πόρων. Πρόσφατα, θεσπίστηκε νόμος για τη δημόσια διοίκηση. Ένα άλλο σημαντικό Ρήμα προς την κατεύθυνση του διυπουργικού συντονισμού αποτελεί η θέσπιση ενός ολοκληρωμένου συστήματος πληροφόρησης για τη δημόσια διοίκηση. Έχει συσταθεί Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο το οποίο έχει ήδη αρχίσει να λειτουργεί. Ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων οι οποίοι απασχολούνται στην κεντρική δημόσια διοίκηση ανέρχεται σε 5. 769. Από την έκδοση της γνώμης, η Βουλγαρία έχει δημιουργήσει ένα νέο μηχανισμό Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης, ο οποίος εμπίπτει στην αρμοδιότητα του υπουργού και του υπουργείου Εξωτερικών. Η νέα διάρθρωση συντονισμού για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση περιλαμΡάνει ένα ΣυμΡούλιο Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης. Η διοικητική διάρθρωση στήριξης είναι το τμήμα Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης του υπουργείου Εξωτερικών. Ο εν λόγω μηχανισμός περιλαμΡάνει επίσης μία Επιτροπή Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης και 30 ομάδες εργασίας. Το υπουργείο Δικαιοσύνης και Ευρωπαϊκής Νομοθετικής Ολοκλήρωσης είναι αρμόδιο για το συντονισμό όσον αφορά την προσέγγιση της νομοθεσίας. 4. 2. Διοικητική και δικαστική ικανότητα : καίριοι τομείς για την εφαρμογή του κεκτημένου'. « Ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΚ : Η Βουλγαρία έχει αποκεντρωμένο νομοθετικό σύστημα με κεντρικό μηχανισμό συμμόρφωσης και ποιότητας : τα Ρασικά υπουργεία έχουν την ευθύνη της προετοιμασίας των αρχικών νομοσχεδίων τα οποία εμπίπτουν στους τομείς αρμοδιότητας τους, ενώ το νομοθετικό ΣυμΡούλιο του υπουργείου Δικαιοσύνης και Ευρωπαϊκής Νομοθετικής Ολοκλήρωσης διενεργεί τους σχετικούς ελέγχους για την εξασφάλιση της συμΡατότητας με τη νομοθεσία της ΕΕ. Προρλέπονται συνολικά 1. 232 θέσεις δικαστών (80 κενές θέσεις). Παρά το γεγονός ότι έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος, το υπουργείο Δικαιοσύνης και Ευρωπαϊκής Νομοθετικής Ολοκλήρωσης θα πρέπει να αναπτύξει ακόμα περισσότερο την ικανότητα του τμήματος Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης όσον αφορά το συντονισμό της νομοθεσίας. Στο υπουργείο Δικαιοσύνης και Ευρωπαϊκής Νομοθετικής Ολοκλήρωσης απασχολούνται συνολικά 158 άτομα. Εσωτερική αγορά : Η Βουλγαρία έχει δημιουργήσει ΣυμΡούλιο Δικαιωμάτων Πνευματικής Ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων και έχει ενισχύσει τα όργανα τήρησης της νομοθεσίας. Όσον αφορά την ασφάλεια των εξαγωγών, συστάθηκε Βουλγαρική Υπηρεσία Ασφάλειας Εξαγωγών καθώς και Διαπεριφερειακό ΣυμΡούλιο Ασφάλειας Εξαγωγών. 45 Επίσης δημιουργήθηκαν υπηρεσίες χρημαχισχών επενδύσεων, οι οποίες ελέγχονχαι από χην Επιχροπή Χρεογράφων και Χρημαχιστηρίου. Οι τροποποιήσεις του νόμου περί ασφαλειών οδήγησαν στη δημιουργία ενός διοικητικού συστήματος σε δύο επίπεδα, το οποίο αποτελείται από τη Διεύθυνση Εποπτείας Ασφαλειών και το Εθνικό ΣυμΡούλιο Ασφαλειών που είναι αρμόδιο για τη χορήγηση ή απόρριψη εγκρίσεων σύμφωνα με τις νέες απαιτήσεις. Επίσης δημιουργήθηκε Εταιρία Ασφάλειας Εξαγωγών. Στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των υπηρεσιών, η έλλειψη μητρώου πιστώσεων για τις τράπεζες, καθώς και ο Ρραδύς συνολικός ρυθμός ιδιωτικοποίησης των τραπεζών αποτελούν τα κύρια εμπόδια για την ικανοποίηση των απαιτήσεων της ενιαίας αγοράς στον τραπεζικό τομέα. Στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας των αγαθών, καμία πρόοδος δεν σημειώθηκε όσον αφορά τη δημιουργία της κατάλληλης υποδομής για την εφαρμογή και τήρηση του "κεκτημένου". Δεν έχει ακόμα επιτευχθεί στη Βουλγαρία η λειτουργική ανεξαρτησία μεταξύ των δραστηριοτήτων τυποποίησης και πιστοποίησης στο πλαίσιο της Επιτροπής Τυποποίησης και Μετρολογίας (CSM), ενώ η συνολική εικόνα πρέπει να αποκτήσει μεγαλύτερη διαφάνεια. Ωστόσο, συστάθηκε πρόσφατα Εθνική Υπηρεσία Διαπίστευσης. Ανταγωνισμός: Η αρμόδια αρχή για τον ανταγωνισμό είναι η Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισμού (με 11 μέλη και 75 υπαλλήλους), η οποία όχι μόνο ορίζει τις παραράσεις του νόμου αλλά επιπλέον επφάλλει κυρώσεις και μπορεί να αποφασίζει σχετικά με την παύση συμφωνιών ή την κατάργηση πρακτικών που αντίκεινται στον ανταγωνισμό. Η Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισμού αποφαίνεται πριν από τη σύναψη συμΡάσεων και τέλος εγκρίνει τις συγχωνεύσεις ή εξαγορές επιχειρήσεων. Το σύστημα παρακολούθησης και ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων Ρρίσκεται ακόμα εν εξελίξει. Η Μονάδα Κρατικών Ενισχύσεων (με ΙΟμελές προσωπικό) δημιουργήθηκε στο υπουργείο Οικονομικών με σκοπό την παρακολούθηση και τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων. Εντούτοις, ο ρόλος και τα καθήκοντα τόσο της Επιτροπής Προστασίας του Ανταγωνισμού όσο και της Μονάδας Κρατικών Ενισχύσεων του υπουργείου Οικονομικών δεν έχουν ακόμα πλήρως αποσαφηνιστεί. Επίσης θα πρέπει να προσδιοριστούν επακρφώς οι αρμοδιότητες και οι σχέσεις μεταξύ αφενός της υπηρεσίας ελέγχου και της κεντρικής, περιφερειακής και τοπικής διοίκησης και αφετέρου των άλλων θεσμών οι οποίοι έχουν σχέση με τη χορήγηση και τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων. Τηλεπικοινωνίες : Πρόσφατα δημιουργήθηκε ένας νέος ρυθμιστικός φορέας στον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Η Κρατική Επιτροπή Ταχυδρομείων και Τηλεπικοινωνιών (με προσωπικό 213 υπαλλήλων) είναι αρμόδια για την εφαρμογή της πολιτικής στον εν λόγω τομέα. Τελωνεία και Έμμεση Φορολογία : Αρμόδια αρχή είναι η Διεύθυνση Φορολογικής Διοίκησης (Υπηρεσία Κρατικών Εσόδων) του υπουργείου Οικονομικών. Μια νέα διάρθρωση άρχισε να λειτουργεί τον Ιανουάριο του 1998. II Ρασική καινοτομία συνίσταται στην αντικατάσταση του συστήματος των φορολογικών υπηρεσιών, ανάλογα με το είδος του φόρου, από μια ολοκληρωμένη δομή περιφερειακών διευθύνσεων. Επίσης δημιουργήθηκε ενιαίο σύστημα φορολογικού μητρώου του οποίου η εφαρμογή 46 απαίτησε πολύ χρόνο. Επί του παρόντος 365 υπάλληλοι απασχολούνται στο υπουργείο Οικονομικών και 94 στη Γενική Φορολογική Διοίκηση. Ο νέος τελωνειακός κώδικας προρλέπει την απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών και πρακτικών σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ΕΕ. Ωστόσο, η Βουλγαρία θα πρέπει ακόμα να προετοιμάσει την εφαρμογή της νομοθεσίας παράλληλα με την εφαρμογή ενός προγράμματος κατάρτισης για τη διοίκηση των τελωνείων. Έχει συσταθεί ειδική μονάδα στο πλαίσιο της διάρθρωσης της Γενικής Διεύθυνσης Τελωνείων (με προσωπικό 301 υπαλλήλων) για το συντονισμό των προενταξιακών δραστηριοτήτων της Διοίκησης Τελωνείων της Βουλγαρίας. Γεωργία : Το υπουργείο Γεωργικών, Δασικών και Εγγείων Μεταρρυθμίσεων (255 υπάλληλοι) δημιούργησε 1 ομάδες εργασίας οι οποίες είναι επιφορτισμένες με την προετοιμασία, ενόψει της ένταξης, όλων των θεμάτων των σχετικών με την Κοινή Αγροτική Πολιτική της ΕΕ και την κοινή αγορά. Η Εθνική Κτηνιατρική Υπηρεσία είναι αρμόδια για την εφαρμογή των προτύπων της ΕΕ στον κτηνιατρικό έλεγχο και τις διαδικασίες πιστοποίησης. Απασχολεί 2968 υπαλλήλους εκ των οποίων 1514 είναι πτυχιούχοι κτηνίατροι και 1000 διπλωματούχοι κτηνίατροι του ιδιωτικού τομέα. Επίσης δημιουργήθηκε Εθνικό Ιολογικό Εργαστήριο. Η Εθνική Υπηρεσία Φυτοπροστασίας, Καραντίνας και Αγροχημείας είναι επιφορτισμένη με την εφαρμογή της πολιτικής στον τομέα της φυτοπροστασίας. Οι εγκαταστάσεις κτηνιατρικού ελέγχου σε διάφορα σημεία επιθεώρησης των συνόρων χρειάζονται περαιτέρω αναράθμιση ούτως ώστε να συμφωνούν με τα πρότυπα της Κοινότητας. Επιπλέον προσπάθειες απαιτούνται για τη δημιουργία αποδεκτών διαδικασιών πιστοποίησης και κτηνιατρικού ελέγχου τόσο για τις εισαγωγές όσο και για τις εξαγωγές, καθώς και για τη διατήρηση του κτηνιατρικού τομέα σε ικανοποιητικά επίπεδα από πλευράς πόρων, προσωπικού και κατάρτισης. Αν και η Βουλγαρία έχει ευθυγραμμίσει σε μεγάλο Ραθμό τη νομοθεσία της στο φυτοϋγειονομικό τομέα, εντούτοις οι διοικητικές δομές για τις ρυθμίσεις ελέγχου και επιθεώρησης δεν είναι ακόμα επαρκείς ώστε να εξασφαλίζουν ικανοποιητικά επίπεδα προστασίας. Παρά την πρόοδο η οποία σημειώθηκε στη νομοθεσία του τομέα της γεωργίας, επιπλέον προσπάθειες πρέπει να καταρληθούν για την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας με σκοπό την εφαρμογή και τήρηση των μέσων άσκησης πολιτικής της ΚΑΠ. Μεταφορές : Η ιαφέρνηση έχει δημιουργήσει ειδικευμένες διοικητικές μονάδες καθώς και υποδομή ολοκληρωμένης πληροφόρησης. Επίσης, έχει δημιουργηθεί τμήμα "Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης" στη διεύθυνση Εξωτερικής Πολιτικής Μεταφορών, καθώς και τμήμα "Ευρωπαϊκής Νομικής Ολοκλήρωσης" στο υπουργείο Μεταφορών. Η ειδική υπηρεσία "Κρατικός Έλεγχος Αυτοκινήτων" είναι επιφορτισμένη με την εφαρμογή του νόμου περί αυτοκινητικών μεταφορών. Η πρώην Κρατική Διοίκηση Αερομεταφορών μετετράπη σε Διοίκηση Αερομεταφορών Πολιτικής Αεροπορίας μετά την ψήφιση του νόμου περί αερομεταφορών πολιτικής αεροπορίας. Επιπλέον, έχει δημιουργηθεί σύστημα ολοκληρωμένης πληροφόρησης στο υπουργείο Μεταφορών, το οποίο θα αρχίσει να λειτουργεί από το τέλος του 1998. Το υπουργείο Μεταφορών απασχολεί επί του παρόντος προσωπικό 246 ατόμων. 47 Απασχόληση και Κοινωνική Πολιτική : Ο Χάρτης για τις Σχέσεις των Κοινωνικών Εταίρων ρυθμίζει την προηγούμενη συνεργασία μεταξύ της ιαφέρνησης και των μεγαλύτερων οργανώσεων εργοδοτών και εργαζομένων. Το Εθνικό ΣυμΡούλιο εργασιακού περφάλλοντος συντονίζει την πολιτική στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας στον τόπο εργασίας. Παρόλα τα ανωτέρω θεσμικά και νομοθετικά μέτρα τα οποία έχουν ληφθεί, σημαντικές προσπάθειες απαιτούνται για την αποσαφήνιση των στόχων και των προτεραιοτήτων των διαφόρων πολιτικών στον τομέα της απασχόλησης. Επί του παρόντος, το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Πολιτικής απασχολεί 142 άτομα. Περιφερειακή Πολιτική και Συνοχή : Η ιαφέρνηση κατέραλε προσπάθειες για να αντικαταστήσει την προηγούμενη τομεακή προσέγγιση περιφερειακής ανάπτυξης με μια συνεκτική περιφερειακή πολιτική. Έχει δημιουργηθεί Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (στο πλαίσιο του νόμου περί δημοτικών προϋπολογισμών), το οποίο όμως δεν έχει ακόμα αρχίσει να λειτουργεί. Επί του παρόντος, το υπουργείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και Δημοσίων ΐΕργων απασχολεί προσωπικό 205 υπαλλήλων. Τον Απρίλιο του 1998 δημιουργήθηκε συμΡούλιο για την ανάπτυξη της υποδομής υπό την αιγίδα του υπουργικού συμΡουλίου. Το συμΡούλιο για την ανάπτυξη της υποδομής είναι επιφορτισμένο με τον διυπουργικό συντονισμό και την ανταλλαγή πληροφοριών για ορισμένα σημαντικά θέματα πολιτικής όπως είναι οι διευρωπαϊκοί άξονες υποδομής. Το εθνικό πρόγραμμα για την κατάρτιση στη δημόσια διοίκηση και την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, ασχολείται με την αντιμετώπιση των αναγκών της τοπικής αυτοδιοίκησης όσον αφορά την κατάρτιση και ειδικότερα στον τομέα της διαχείρισης των διαρθρωτικών ταμείων της ΕΕ. Περιβάλλον : Έχουν γίνει διαρθρωτικές αλλαγές στο υπουργείο Περφάλλοντος και Υδάτων (προσωπικό 191 υπαλλήλων), με στόχο την ενίσχυση των θεσμικών ικανοτήτων του υπουργείου. Το εν λόγω υπουργείο απασχολεί 1000 περίπου υπαλλήλους σε περιφερειακές και περφαλλοντικές υπηρεσίες ελέγχου. Το Εθνικό ΣυμΡούλιο Ύδατος και η Εθνική Επιτροπή Οικολογίας ενσωματώθηκαν στο εν λόγω υπουργείο ενώ παράλληλα δημιουργήθηκε τμήμα "Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης". Η έλλειψη αφενός ειδικευμένου διοικητικού προσωπικού και αφετέρου μιας λεπτομερούς εκτίμησης του διοικητικού κόστους της υιοθέτησης και εφαρμογής του κεκτημένου αποτελούν προρλήματα τα οποία πρέπει να επιλυθούν. Η Βουλγαρία πρέπει να ενισχύσει τη διοικητική ικανότητα των παραπάνω θεσμών και ειδικότερα τον έλεγχο των εργαστηρίων και των δομών εφαρμογής και τήρησης. Είναι αναγκαία επίσης η ενθάρρυνση της Ρελτίωσης του συντονισμού μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών ελέγχου. Δικαιοσύνη και Εσωτερικές Υποθέσεις : Το υπουργείο Εσωτερικών επιτελεί τα καθήκοντα και τις λειτουργίες του μέσω εθνικών, περιφερειακών, διοικητικών και τεχνικών υπηρεσιών. Είναι αρμόδιο για την Εθνική Υπηρεσία Ασφάλειας την Εθνική (με προσωπικό 20. 000 ατόμων), την Εθνική Υπηρεσία Υπηρεσία Αστυνομίας Καταπολέμησης του Οργανωμένου Εγκλήματος (με προσωπικό 250 υπαλλήλων στα κεντρικά γραφεία και 250 στα περιφερειακά), την Εθνική Υπηρεσία Ασφάλειας σε περίπτωση πυρκαγιάς και έκτακτης ανάγκης, την Εθνική Υπηρεσία Αστυνομίας των 48 συνόρων (με προσωπικό 9. 500 ατόμων για μήκος συνόρων 2. 400 χλμ) και χην Εθνική Υπηρεσία Χωροφυλακής. Η διάρθρωση χου υπουργείου Εσωχερικών ακολουθεί χη διοικηχική διαίρεση χης χώρας. Υπάρχουν 28 περιφερειακές διευθύνσεις με διευθυνχές οι οποίοι συνχονίζουν και διαχειρίζονχαι χις δραστηριότητες των περιφερειακών μονάδων ασφάλειας, αστυνομίας, καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος, πυρόσΡεσης και έκτακτης ανάγκης. Συγκεκριμένα μέτρα έχουν ληφθεί για τη Ρελτίωση της αποτελεσματικότητας των θεσμών στο θέμα της συμμόρφωσης με τα πρότυπα της ΕΕ σε τομείς όπως η καταπολέμηση της δωροδοκίας και του οργανωμένου εγκλήματος, ο έλεγχος στα σύνορα και η αναμόρφωση της δικαστικής εξουσίας. Βάσει του νόμου περί μεθοριακής φρουράς, η νέα αστυνομία μεθοριακού ελέγχου αντικατέστησε τη φρουρά μεθοριακού ελέγχου του υπουργείου Άμυνας. Όσον αφορά τη διαχείριση των συνόρων, η έλλειψη κατάλληλων τεχνικών μέσων αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για τον αποτελεσματικό έλεγχο των συνόρων. Η Βουλγαρία πρέπει να δώσει προτεραιότητα στη μεταρρύθμιση του δικαστικού διοικητικού συστήματος με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της ανεξαρτησίας της δικαστικής εξουσίας και τη δημιουργία νέων προτύπων για τις ποινικές διαδικασίες και την παροχή νομικής Ροήθειας. Εκτός από το πρόγραμμα του υπουργείου Εσωτερικών για την Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση 1998-2000 και τα σχετικά τμήματα του Εθνικού Προγράμματος Υιοθέτησης του Κεκτημένου , δεν υπάρχει συνεκτικό σχέδιο δράσης που να καλύπτει το σύνολο του τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων. Δημοσιονομικός Έλεγχος : Ο δημοσιονομικός έλεγχος στη Βουλγαρία διενεργείται σε τρία επίπεδα - από την Εθνική Ελεγκτική Υπηρεσία (με 11 μέλη και προσωπικό 409 υπαλλήλων, 306 εκ των οποίων είναι επιθεωρητές), από το υπουργείο Οικονομικών και από τις υπηρεσίες δημοσιονομικού ελέγχου στο πλαίσιο των διαφόρων θεσμών (63 άτομα απασχολούνται επί του παρόντος στην Κρατική Γενική Διοίκηση Δημοσιονομικού Ελέγχου και 1. 400 στην περιφερειακή διοίκηση). Η Εθνική Ελεγκτική Υπηρεσία έχει αρχίσει προετοιμασίες για την υιοθέτηση των προτύπων λογιστικού ελέγχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο νόμος κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, ο οποίος ψηφίστηκε τον Ιούλιο του 1998, δημιούργησε υπηρεσία οικονομικής έρευνας. Σημαντικές προσπάθειες πρέπει να καταρληθούν για την αντιμετώπιση της έλλειψης σαφήνειας όσον αφορά τους ρόλους και τις αρμοδιότητες των διαφόρων υπηρεσιών στον τομέα του δημοσιονομικού ελέγχου. Επίσης απαιτείται να γίνει σαφής διάκριση των αρμοδιοτήτων μεταξύ των διαφόρων οργάνων δημοσιονομικού ελέγχου, των ρόλων τους και των υποχρεώσεων υποΡολής εκθέσεων, καθώς και να καταρτιστεί σαφές χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή του εν λόγω ελέγχου. 4. 3 Συνεργασία διοικήσεων Για να επιτύχουν οι υποψήφιες χώρες τους στόχους της ενίσχυσης της διοικητικής τους ικανότητας και της προσαρμογής των επιμέρους διοικήσεων τους στην εφαρμογή του κεκτημένου, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη αναπτύσσουν επί του παρόντος διαδικασία για τη συνεργασία των διοικήσεων στο πλαίσιο του προγράμματος Phare. Στην ΕΕ το κεκτημένο εφαρμόζεται στα κράτη μέλη από τις εθνικές διοικήσεις (σε κεντρικό, 49 περιφερειακό και χοπικό επίπεδο) καθώς και από αρμόδια όργανα, επαγγελμαχικές οργανώσεις και χον ιδιωχικό χομέα. Αυτό το ευρύ φάσμα διοικητικών και τεχνικών υπηρεσιών τίθεται τώρα στη διάθεση των υποψηφίων χωρών. Σ'ένα πρώτο στάδιο η συνεργασία των διοικήσεων θα καλύπτει τέσσερις τομείς - τη γεωργία, το περφάλλον, το δημοσιονομικό τομέα και τον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων - αλλά σταδιακά θα επεκταθεί στο σύνολο των τομέων του κεκτημένου. Η Βουλγαρία συμμετέχει ενεργά στη συνεργασία των διοικήσεων. 4. 4 Γενική αξιολόγηση Η ικανότητα της Βουλγαρίας όσον αφορά την εφαρμογή και τήρηση του κεκτημένου είναι ακόμα ανεπαρκής. Έχουν ληφθεί τα πρώτα μέτρα σημαντικά για τη γενική μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης καθώς και για τη διοίκηση στον τομέα της αντιμονοπωλιακής πολιτικής (αντιτράστ), καθώς και στους τομείς της έμμεσης φορολογίας και της περιφερειακής πολιτικής. Η Βουλγαρία έχει αναγνωρίσει τη σημασία της λήψης μέτρων στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, ενώ έχει ήδη λάρει μια σειρά μέτρων στο συγκεκριμένο τομέα. Διαφαίνεται όλο και περισσότερο η ανάγκη ενίσχυσης της ικανότητας της όσον αφορά τη χάραξη και το συντονισμό της πολιτικής στο εσωτερικό της διοίκησης, κυρίως στον τομέα των θεμάτων της ΕΕ. Γ. Συμπέρασμα Η Βουλγαρία πληροί τα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης, αν και απαιτούνται συνεχείς προσπάθειες για την καταπολέμηση της δωροδοκίας και τη μεταρρύθμιση της δικαστικής εξουσίας. Αν και η Βουλγαρία σημείωσε πρόσφατα πρόοδο όσον αφορά τη δημιουργία οικονομίας της αγοράς, εντούτοις μπορεί να αντιμετωπίσει σοΡαρές δυσκολίες μεσοπρόθεσμα έναντι των ανταγωνιστικών πιέσεων και των δυνάμεων της αγοράς στο εσωτερικό της Ένωσης. Εφόσον επιτευχθούν τόσο ο απαιτούμενος ρυθμός στον τομέα της μεταφοράς της νομοθεσίας όσο και η ενίσχυση των αντιστοίχων οργάνων, ενδέχεται να μπορέσει η Βουλγαρία να αναλάρει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την προσχώρηση. Ωστόσο, επιπλέον προσπάθειες πρέπει να καταρληθούν ιδίως στην εσωτερική αγορά και στους τομείς των προτύπων και της πιστοποίησης, του ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων, του μέλλοντος του Kozloduy και της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων. Δ. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση και Εθνικό Πρόγραμμα για της : συνολική εκτίμηση την Υιοθέτηση του Κεκτημένου εφαρμογής Σκοπός της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση είναι να συμπεριλάρει σε ένα ενιαίο πλαίσιο τους τομείς προτεραιότητας οι οποίοι χρήζουν περαιτέρω προσπαθειών και οι οποίοι έχουν επισημανθεί στις γνώμες της Επιτροπής, τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά μέσα τα οποία προορίζονται για να Ροηθήσουν τις υποψήφιες χώρες στην εφαρμογή των εν λόγω προτεραιοτήτων καθώς και τους όρους παροχής αυτής της Ροήθειας. Κάθε υποψήφια χώρα έχει κληθεί να θεσπίσει ένα εθνικό πρόγραμμα για την υιοθέτηση του 50 κεκτημένου, με το οποίο θα καθορίζονχαι ο χρόπος τήρησης των υποχρεώσεων που απορρέουν από την εταιρική σχέση για την προσχώρηση, το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των σχετικών προτεραιοτήτων καθώς και στοιχεία όσον αφορά τους ανθρώπινους και χρηματοδοτικούς πόρους. Τόσο η εταιρική σχέση για την προσχώρηση όσο και το εθνικό πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου θα αναθεωρούνται τακτικά ούτως ώστε να λαμράνεται υπόψη η πρόοδος που έχει σημειωθεί και να καθορίζονται νέες προτεραιότητες. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση: εκτίμηση των βραχυπρόθεσμων 1. προτεραιοτήτων Η εταιρική σχέση για την προσχώρηση4 καθορίζει τις ακόλουθες Ρραχυπρόθεσμες προτεραιότητες για τη Βουλγαρία: • Οικονομική μεταρρύθμιση : καθορισμός προτεραιοτήτων μεσοπρόθεσμης οικονομικής πολιτικής και από κοινού εκτίμηση στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συμφωνίας· συνέχιση του ιαφερνητικού προγράμματος όσον αφορά κυρίως την ιδιωτικοποίηση, με διαφανή τρόπο, κρατικών επιχειρήσεων και τραπεζών καθώς και τη λήψη μέτρων ανασυγκρότησης στη Ριομηχανία, το δημοσιονομικό τομέα και τη γεωργία καθώς και μέτρων για την ενθάρρυνση των άμεσων ξένων επενδύσεων. • Ενίσχυση των θεσμικών και διοικητικών ικανοτήτων: έγκριση του νομοσχεδίου για τις δημόσιες υπηρεσίες και συνέχιση των μεταρρυθμίσεων στη δημόσια διοίκηση καθώς και θεσμική ενίσχυση στους τομείς του εσωτερικού δημοσιονομικού ελέγχου, του περφάλλοντος και της τελωνειακής πολιτικής, ενίσχυση των φυτοϋγειονομικών και κτηνιατρικών υπηρεσιών, ιδίως όσον αφορά τις εγκαταστάσεις στα εξωτερικά σύνορα και έναρξη της δημιουργίας των απαραίτητων δομών για την περιφερειακή και διαρθρωτική πολιτική. • Εσωτερική αγορά : περαιτέρω ευθυγράμμιση κυρίως στους τομείς των δικαιωμάτων πνευματικής και Ριομηχανικής ιδιοκτησίας (ενίσχυση των μέτρων εφαρμογής της προστασίας), των οικονομικών υπηρεσιών, της φορολογίας, υιοθέτηση του αναγκαίου νομοθετικού πλαισίου για την παρακολούθηση των κρατικών ενισχύσεων και κατάρτιση ενός πρώτου καταλόγου απογραφής των κρατικών ενισχύσεων και τέλος ψήφιση νέου νόμου περί ανταγωνισμού. • Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις : εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων για την καταπολέμηση της δωροδοκίας και του οργανωμένου εγκλήματος καθώς και για τη Ρελτίωση της διαχείρισης των συνόρων. • Περιβάλλον : συνέχιση της μεταφοράς της νομοθεσίας πλαισίου και της οριζόντιας νομοθεσίας, εφαρμογή λεπτομερών προγραμμάτων προσέγγισης και στρατηγικών εφαρμογής που αφορούν επιμέρους νομοθετικές πράξεις. Προγραμματισμός και έναρξη εφαρμογής των εν λόγω προγραμμάτων και στρατηγικών. Κανονισμός του Συμβουλίου αριθ. 622/98, ΕΕ L 85 της 20ής Μαρτίου 1998 51 • Ενέργεια : χάραξη ιδίως μιας συνολικής, μακροπρόθεσμης ενεργειακής σχρατηγικής και τήρηση των προτύπων πυρηνικής ασφάλειας καθώς και των υποχρεώσεων που απορρέουν από το κλείσιμο, σε ρεαλιστική ράση, ορισμένων μονάδων όπως προρλέπεται στη συμφωνία Λογαριασμού Πυρηνικής Ενέργειας (Nuclear Safety Account Agreement). Η πρόοδος σχετικά με τους Ρραχυπρόθεσμους στόχους της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση μπορούν να συνοψιστούν ως εξής : • Οικονομική μεταρρύθμιση : Η Βουλγαρία επεξεργάστηκε μια νέα μεσοπρόθεσμη οικονομική στρατηγική η οποία αντικατοπτρίζει τις προόδους που σημειώθηκαν στον τομέα της οικονομικής μεταρρύθμισης και η οποία τηρεί τις προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση. Η εν λόγω στρατηγική θα αποτελέσει αντικείμενο από κοινού εκτίμησης με την Επιτροπή. Η συνολική οικονομική σταθεροποίηση έχει επιτευχθεί, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν θετικές προοπτικές για οικονομική ανάπτυξη, χαμηλά επίπεδα πληθωρισμού, μείωση του δημοσίου χρέους, αύξηση των ξένων επενδύσεων και ιδιωτικοποιήσεις. Περαιτέρω προσπάθειες απαιτούνται όσον αφορά την ιδιωτικοποίηση, με διαφανή τρόπο, των κρατικών επιχειρήσεων και τραπεζών, την ανάπτυξη του τραπεζικού τομέα, την ολοκλήρωση της απελευθέρωσης των τιμών και του εμπορίου, τη μεταρρύθμιση του ενεργειακού τομέα και τη Ρελτίωση του νομικού και ρυθμιστικού πλαισίου με στόχο τη Ρελτίωση της τήρησης των νόμων και των συμΡάσεων. Ιδιαίτερες προσπάθειες απαιτούνται επίσης στον τομέα των εγγείων μεταρρυθμίσεων και της γεωργικής απογραφής. • Ενίσχυση της θεσμικής και διοικητικής ικανότητας : Η Βουλγαρία πρέπει να καταράλει σημαντικές προσπάθειες για την ανάπτυξη των θεσμικών και διοικητικών ικανοτήτων της διοίκησης της. Έχει αρχίσει να εφαρμόζεται στρατηγική γενικής μεταρρύθμισης των δημοσίων υπηρεσιών, απαιτείται όμως να εφαρμοστούν και άλλα μέτρα για την υιοθέτηση και εφαρμογή του νόμου για τη διοίκηση και του νόμου για τις δημόσιες υπηρεσίες. Ειδικές προσπάθειες πρέπει επίσης να καταρληθούν για την προώθηση της διαρθρωτικής μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης, των θεσμών που είναι αρμόδιοι για την εφαρμογή, παρακολούθηση και τήρηση του κεκτημένου σε τομείς όπως το περφάλλον και τα τελωνεία και ειδικότερα στον τομέα των φυτοϋγειονομικών και κτηνιατρικών φορέων καθώς και σχετικών εγκαταστάσεων ελέγχου στα σύνορα. Επιπλέον μέτρα πρέπει να ληφθούν για την τα μέσα περιφερειακής και διαρθρωτικής προετοιμασία χρηματοδότησης. όσον αφορά των • Εσωτερική αγορά : Η Βουλγαρία έχει σημειώσει πρόοδο στον τομέα των δικαιωμάτων πνευματικής και Ριομηχανικής ιδιοκτησίας και της εφαρμογής των σχετικών κανόνων, στον τομέα των οικονομικών υπηρεσιών, της φορολογίας και του νομοθετικού πλαισίου για την παρακολούθηση των κρατικών ενισχύσεων καθώς και στον τομέα της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού. Επιπλέον προσπάθειες απαιτούνται στους τομείς της παρακολούθησης των κρατικών ενισχύσεων και της δημιουργίας ενός συμΡατού καταλόγου απογραφής των κρατικών ενισχύσεων. • Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις: Η Βουλγαρία έχει λάρει συγκεκριμένα μέτρα για τη μεταρρύθμιση της δικαστικής εξουσίας, την προσέγγιση της νομοθεσίας της, τη δημιουργία δομών για την αντιμετώπιση της δωροδοκίας και του οργανωμένου εγκλήματος και για τη Ρελτίωση της διαχείρισης των συνόρων. Οι 52 προσπάθειες πρέπει να συνεχιστούν ιδίως όσον αφορά χη δωροδοκία, πράγμα που αποτελεί προχεραιόχητα της βουλγαρικής ιαφέρνησης. Περαιτέρω προσπάθειες πρέπει να καταρληθούν στους τομείς του ασύλου, της διαχείρισης και του ελέγχου των συνόρων και της οργάνωσης της αστυνομίας. Εξίσου σημαντική είναι η περαιτέρω ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και της ανεξαρτησίας της δικαστικής εξουσίας και των οργάνων εφαρμογής του νόμου, και κυρίως η κατάρτιση των δικαστών και των εισαγγελέων, με ιδιαίτερη έμφαση στον τομέα της εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας. • Περιβάλλον : Η Βουλγαρία έχει επεξεργασθεί προγράμματα στρατηγικής για την εφαρμογή και τήρηση του περιβαλλοντικού κεκτημένου, τα οποία όμως δεν έχουν ακόμα καταστεί λειτουργικά. Έχει σημειωθεί πρόοδος στον τομέα του αέρα και των απορλήτων, απαιτούνται όμως περαιτέρω προσπάθειες στους άλλους τομείς της νομοθεσίας πλαισίου, όπως επί παραδείγματι ο τομέας των υδάτων, ο έλεγχος της ρύπανσης και η αντιμετώπιση των περφαλλοντικών κινδύνων. • Ενέργεια : Η Βουλγαρία έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά την εκπόνηση σχεδίου δράσης και μακροπρόθεσμης στρατηγικής, αλλά θα πρέπει να εντείνει τις προσπάθειες της προς την κατεύθυνση της προετοιμασίας για την ένταξη του εθνικού ενεργειακού συστήματος και της ενεργειακής αγοράς στην ΕΕ. Ειδικότερα, η Βουλγαρία πρέπει να εξασφαλίσει την τήρηση των προτύπων πυρηνικής ασφάλειας καθώς και το κλείσιμο, το ταχύτερο δυνατό, των μονάδων 1-4 του πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής Kozloduy με ράση τη συμφωνία NSA (Λογαριασμού Πυρηνικής Ασφάλειας) και σύμφωνα με ένα ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα. Η Βουλγαρία έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά την αντιμετώπιση ορισμένων θεμάτων στον τομέα των Ρραχοπρόθεσμων προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση. Έχει καταράλει προσπάθειες για την επίτευξη προτεραιοτήτων όπως: η υιοθέτηση στρατηγικής οικονομικών μεταρρυθμίσεων και η εφαρμογή μέτρων με στόχο την επίτευξη μακροοικονομικής σταθερότητας, η μεταφορά της σχετικής νομοθεσίας στους τομείς της διανοητικής ιδιοκτησίας, χων χρημαχοοικονομικών υπηρεσιών, χης φορολογίας και χου ανχαγωνισμού, η λήψη μέχρων για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της δωροδοκίας και τέλος η χάραξη ενεργειακής στρατηγικής. Εντούτοις, σημαντικές προσπάθειες απαιτούνται ακόμα όσον αφορά πολλές από τις άλλες Ρραχυπρόθεσμες προτεραιότητες και κυρίως στους εξής τομείς: των ιδιωτικοποιήσεων και της αναδιάρθρωσης, της τήρησης των υποχρεώσεων για το κλείσιμο μονάδων του πυρηνικού σταθμού Kozloduy, της ενίσχυσης της θεσμικής και διοικητικής ικανότητας, της ανάπτυξης κατάλληλου συστήματος ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων, της ανάπτυξης προγραμμάτων για την προσέγγιση της νομοθεσίας και στρατηγικών εφαρμογής στον τομέα του περφάλλοντος, και τέλος της λήψης επιπλέον μέτρων για την καταπολέμηση της δωροδοκίας και του οργανωμένου εγκλήματος. Αξιολόγηση του Εθνικού Προγράμματος για την υιοθέτηση του 2. κεκτημένου Το ΕΠΥΚ της Βουλγαρίας ενεκρίθη από το ΣυμΡούλιο Υπουργών και υπερλήθη στην Επιτροπή στις 30 Μαρτίου 1998 κατά την έναρξη της διαδικασίας προσχώρησης. Το ΕΠΥΚ της Βουλγαρίας αποτελεί, στο σύνολο του, ένα εμπεριστατωμένο έγγραφο, ευσύνοπτο και άρτια διαρθρωμένο, το οποίο καλύπτει τις προτεραιότητες της εταιρικής 53 σχέσης για χην προσχώρηση. Η Βουλγαρία διευκρίνισε όχι χο υπάρχον ΕΠΥΚ θεωρείται ως ένα πρώχο σχέδιο χο οποίο θα αναθεωρηθεί με ράση χα σχόλια της Επιτροπής. Το κείμενο του ΕΠΥΚ ακολουθεί τη δομή της γνώμης καθώς και το χρονοδιάγραμμα που καθορίζεται στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση όσον αφορά τις Ρραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες προτεραιότητες. Οι πίνακες είναι πλήρεις και καλοσχεδιασμένοι και καλύπτουν όλους τους τομείς αναφοράς του κεκτημένου, ενώ παρέχουν πληροφορίες για τη μεταφορά και εφαρμογή του κεκτημένου. Οι περισσότερες από τις Ρραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση έχουν καλυφθεί στο ΕΠΥΚ, πράγμα το οποίο αντικατοπτρίζει την πρόθεση της Βουλγαρίας να προωθήσει την εφαρμογή του κεκτημένου. Ωστόσο, υπάρχουν διαφορές ως προς τον τρόπο κάλυψης των διαφόρων στοιχείων που περιλαμΡάνονται στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση, καθώς και ορισμένων τομέων οι οποίοι δεν έχουν καλυφθεί επαρκώς και όπου απαιτείται η παροχή επιπλέον πληροφοριών, όπως είναι η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της δωροδοκίας, οι οικονομικές μεταρρυθμίσεις, η τυποποίηση, η πολιτική ανταγωνισμού, οι κρατικές ενισχύσεις, το περφάλλον, η ενέργεια, η περιφερειακή πολιτική και ιδίως η μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης. Οι πληροφορίες που παρέχονται δεν είναι ομοιογενείς για όλους τους τομείς. Σημαντικά στοιχεία κυρίως όσον αφορά την ακολουθητέα πολιτική στους τομείς των πολιτικών υποθέσεων και της οικονομίας καθώς και τη δημιουργία θεσμών (ιδιαίτερα για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και τη δωροδοκία) απουσιάζουν ενώ ορισμένοι τομείς όπως η τυποποίηση, το περφάλλον, ο τομέας της ενέργειας και οι σχετικές μεταρρυθμίσεις, οι κρατικές ενισχύσεις, η ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών και η περιφερειακή και διαρθρωτική πολιτική δεν καλύπτονται επαρκώς. Τα τμήματα που αφορούν τις ικανότητες της διοίκησης πρέπει να αναπτυχθούν περισσότερο και να ενταχθούν στους επιμέρους τομείς. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στις διάφορες στρατηγικές και δομές εφαρμογής και τήρησης της νομοθεσίας. Κατά κανόνα, το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής παρέχει λεπτομερείς πληροφορίες αλλά πρέπει να γίνει περισσότερο συγκεκριμένο. Φαίνεται υπερΡολικά φιλόδοξο σε ορισμένους τομείς. Παρέχονται ενδείξεις όσον αφορά τον προϋπολογισμό, αλλά πρέπει να διευκρινιστούν οι πηγές χρηματοδότησης ιδίως για τη δημιουργία θεσμών και για τα επενδυτικά προγράμματα. Το Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου πρέπει να αναθεωρηθεί με στόχο : • την κάλυψη, με περισσότερο ομοιογενή τρόπο, των διαφόρων τομέων αναφοράς της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση και του αντίστοιχου κεκτημένου. • την περαιτέρω ανάπτυξη του συσχετισμού μεταξύ των στρατηγικών σχεδίων, των προτεραιοτήτων και του αντίστοιχου κεκτημένου, με σκοπό την επίτευξη μεγαλύτερης συνοχής. 54 χην καλύχερη κάλυψη όσον αφορά χην εξασφάλιση χων ικανοτήτων εφαρμογής και τήρησης σε όλους τους τομείς του κεκτημένου. τη σαφέστερη εκτίμηση των δημοσιονομικών επιπτώσεων καθώς και τον προσδιορισμό της προέλευσης των πόρων που προΡλέπονται για κάθε τομέα της κοινοτικής νομοθεσίας. την παροχή μιας λεπτομερέστερης εκτίμησης των αναγκών στον τομέα του προσωπικού και της κατάρτισης. Μετά την αναθεώρηση του Εθνικού Προγράμματος για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου, η Επιτροπή θα λάρει θέση επί του εν λόγω προγράμματος, την οποία θα γνωστοποιήσει στο ΣυμΡούλιο κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1999, επ'ευκαιρία της επανεξέτασης της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση. 55 Παράρτημα ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 56 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 57 57 57 58 58 58 59 59 59 60 60 60 Μεθοδολογικές σημειώσεις Ακαθάριστο κατά κεφαλή εγχώριο προϊόν σε PPS: Αναθεωρημένα στοιχεία χρησιμοποιώντας τα νέα αποτελέσματα ΡΡΡ από το διεθνές σχέδιο σύγκρισης του 1996. Αποθεματικά στοιχεία του ενεργητικού: είναι στοιχεία των αποθεμάτων του τέλους του έτους. Ορίζονται ως το άρθροισμα των αποθεμάτων σε χρυσό της κεντρικής τράπεζας, του ξένου συναλλάγματος, και άλλων (ακαθάριστων) απαιτήσεων μη κατοίκων. Ο χρυσός αποτιμάται στην τιμή της αγοράς στο τέλος του έτους. Γενικό έλλειμμα/πλεόνασμα δημοσίου: αποτελεί προσέγγιση του ορισμού των εθνικών λογαριασμών, προερχόμενου από στοιχεία που βασίζοντι στη μεθοδολογία ΣΟΚ (στατιστικές των οικονομικών της κυβέρνησης) του ΔΝΤ. Το γενικό έλλειμμα / πλεόνασμα του δημοσίου λαμβάνεται προσθέτοντας το κεντρικό έλλειμμα / πλεόνασμα του δημοσίου (που κανονικά περιλαμβάνει ορισμένα εξωδημοσιονομικά κονδύλια) στο τοπικό έλλειμμα / πλεόνασμα του δημοσίου. Το σύνολο προσαρμόζεται στην καθαρή δανειοδότηση / δανεισμό για ειδικούς σκοπούς πολιτικής, το οποίο αποτελεί δημοσιονομικό στοιχείο στους εθνικούς λογαριασμούς. Νομισματικά μεγέθη: αποτελούν αποθεματικά στοιχεία του τέλους του έτους. Το ΜΙ γενικά σημαίνει τραπεζογραμμάτια και κέρματα σε κυκλοφορία συν τις καταθέσεις όψεως στην τράπεζα. To Μ2 γενικά σημαίνει ΜΙ συν τις καταθέσεις ταμιευτηρίου συν τις λοιπές βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις στις τράπεζες. Συνολικές πιστώσεις γενικά σημαίνει εγχώριες πιστώσεις στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το πρόβλημα της μέτρησης της κυκλοφορίας του ξένου συναλλάγματος σε ορισμένες υποψήφιες χώρες μπορεί να επηρεάζει την αξιοπιστία των στοιχείων. Επιτόκια: Μέσα ετήσια επιτόκια. Τα επιτόκια δανεισμού γενικά συνίστανται στο μέσο επιτόκιο που βαρύνει τους δανειζόμενους στα δάνεια που χορηγούν οι εν λόγω τράπεζες. Τα επιτόκια καταθέσεων αφορούν γενικά επιτόκια για μέση ζήτηση και χρόνο καταθέσεων. Ισοτιμία συναλλάγματος: Όπου είναι εφικτό, οι ισοτιμίες του ECU είναι αυτές που ανακοινώνονται επίσημα στη ΓΔ ισοτιμίας συναλλάγματος σταθμίζεται από τους κύριους εμπορικούς εταίρους, με βάση το έτος 1990. II. Ο πραγματικός δείκτης της 61 Εισαγωγές και εξαγωγές (τρέχουσες τιμές): Τα στοιχεία βασίζονται στο "ειδικό εμπορικό" σύστημα, σύμφωνα με το οποίο, το εξωτερικό εμπόριο περιλαμβάνει αγαθά που διασχίζουν τα τελωνειακά σύνορα της χώρας. Τα εμπορικά στοιχεία εξαιρούν τις άμεσες επανεξαγωγές, το εμπόριο υπηρεσιών και το εμπόριο με αδασμολόγητες ζώνες καθώς και τις άδειες εκμετάλλευσης, την τεχνογνωσία και τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Η αξία του κύκλου εργασιών του εξωτερικού εμπορίου περιλαμβάνει την αγοραία αξία των αγαθών και τα πρόσθετα έξοδα (ναύλος, ασφάλεια κ. λ. π. ). Εμπορική Ταξινόμηση: Οι ροές του εμπορίου των προϊόντων καταγράφονται σύμφωνα με τη Συνδυασμένη Ονοματολογία (ΣΟ) και το Ενιαίο Διοικητικό έγραφο (ΕΔΕ). Οι εισαγωγές καταγράφονται με βάση αξίες CIF, οι εξαγωγές με βάση αξίες FOB. Η Eurostat μετέτρεψε το εθνικό νόμισμα σε δολλάρια ΗΠΑ εφαρμόζοντας τις μέσες ετήσιες ισοτιμίες συναλλάγματος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Όροι εμπορίου: Ως το 1994, χρησιμοποιώντας τον τύπο Paasche, οι δείκτες υπολογίζονται από το δείγμα των εμπορευμάτων που συνίσταται από όλες τις εξαγωγές και εισαγωγές για τελική χρήση μόνο, εξαιρουμένων των ειδικών αποστολών, επεξεργασιών, επανεξαγωγών. Από το 1995, οι δείκτες τιμών υπολογίζονται με τη μέθοδο της "μοναδιαίας αξίας" χρησιμοποιώντας τον τύπο Laspeyre. Εισαγωγές και εξαγωγές από και προς την ΕΕ-15: Στοιχεία που ανακοίνωσε η Βουλγαρία. Τα στοιχεία για τα έτη 1993 και 1994 αφορούν το εμπόριο με την ΕΕ-12 και μόνο. Ποσοστό οικονομικής δραστηριότητας (Μεθοδολογία ΔΟΕ): Εκατοστιαία αναλογία του εργατικού δυναμικού στο σύνολο του πληθυσμού ηλικίας 15+. Το ποσοστό αυτό προκύπτει από την ΕΔΕΔ (Ερευνα δείγματος εργατικού δυναμικού) τηρώντας τους εξής ορισμούς και συστάσεις της ΔΟΕ: Εργατικό δυναμικό: απασχολούμενα άτομα και άνεργοι κατά την έννοια του ορισμού της ΔΟΕ που αναφέρεται παρακάτω. Απασχολούμενος: κάθε άτομο ηλικίας 15+, το οποίο κατά την περίοδο αναφοράς εργαζόταν τουλάχιστον μια ώρα με ημερομίσθιο ή μισθό ή άλλου είδους αμοιβή ως υπάλληλος, επιχειρηματίας, μέλος συνεταιρισμού ή εργατικό δυναμικό από τα μέλη της ίδιας οικογένειας που συνεισφέρει. Περιλαμβάνονται τα μέλη των ενόπλων δυνάμεων και γυναίκες με γονική άδεια. Άνεργος: κάθε άτομο ηλικίας 15+, το οποίο πληροί ταυτόχρονα και τις τρεις προϋποθέσεις του ορισμού της ΔΟΕ για να ταξινομηθεί ως άνεργος: (i) δεν έχει εργασία, (ii) αναζητεί ενεργά εργασία και (iii) είναι έτοιμος να αναλάβει εργασία μέσα σε ένα δεκαπενθήμερο. Τα στοιχεία αντιστοιχούν στο Σεπτέμβριο του 1993, τον Οκτώβριο του 1994, τον Οκτώβριο του 1995 και το Νοέμβριο του 1996. 62 Ποσοστό ανεργίας (Μεθοδολογία ΔΟΕ): - Εκατοστιαία αναλογία του άνεργου εργατικού δυναμικού. Το ποσοστό αυτό προκύπτει από την ΕΕΔ (Ερευνα εργατικού δυναμικού) που εφαρμόζει τους ορισμούς και τις συστάσεις της ΔΟΕ (βλ. ορισμούς ΔΟΕ παραπάνω). Τα στοιχεία αντιστοιχούν στο Σεπτέμβριο του 1993, τον Οκτώβριο του 1994, τον Οκτώβριο του 1995 και το Νοέμβριο του 1996. Μέση απασχόληση κατά κλάδους NACE: Τα στοιχεία αυτά δεν προκύπτουν από την ΕΕΔ. Δείκτες όγκου βιομηχανικής παραγωγής: Η βιομηχανική παραγωγή καλύπτει τις μεταλλευτικές και λατομικές δραστηριότητες, τη βιομηχανική παραγωγή και την παραγωγή ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου, ατμού και την παροχή ύδατος (σύμφωνα με τη NACE Rev. l Τμήματα ταξινόμησης Γ,Δ,Ε). Ο δείκτης ετήσιας βιομηχανικής παραγωγής βασίζεται σε μια εξαντληχική έρευνα των επιχειρήσεων (χου δημόσιου και χου ιδιωχικού χομέα) που ανήκουν σχο βιομηχανικό χομέα. Δείκτες όγκου ακαθάριστης γεωργικής παραγωγής: Τα στοιχεία βασίζονται στη μεθοδολογία SNA. Πηγές Βασικά στοιχεία, Εθνικοί λογαριασμοί, Εξωτερικό εμπόριο, Δημογραφικά στοιχεία, Αγορά εργασίας, Υποδομές, Βιομηχανία και γεωργία: New Cronos. Αποθεματικά στοιχεία του ενεργητικού και Οικονομικοί δείκτες: Όπου ήχαν δυναχό χρησιμοποιήθηκε ως πηγή χο ερωχημαχολόγιο της Eurostat Β-4 για χις νομισμαχικές και οικονομικές στατιστικές. Ζηχήθηκε από τις υποψήφιες χώρες να τις αποστέλλουν τακτικά και να ενημερώνουν τους πίνακες που περιλαμβάνονται στο ερωτηματολόγιο. Οι παραπάνω στατιστικές περιλαμβάνουν επίσημα ξένα αποθέματα, νομισματικά μεγέθη, επιτόκια, και ισοτιμίες συναλλάγματος. Όπου τα στοιχεία αυτά δεν ήταν διαθέσιμα, 'Διεθνείς Οικονομικές Στατιστικές' του ΔΝΤ. χρησιμοποιήθηκε ως πηγή η δημοσίευση Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΓΔ II) χρησιμοποιήθηκε ως πηγή για τις ισοτιμίες του ECU, όπου ήταν εφικτό. Σχετικά με το ακαθάριστο εξωτερικό χρέος, χρησιμοποιήθηκε ως πηγή η δημοσίευση του ΟΟΣΑ Στατιστικές Εξωτερικού Χρέους. 63 Σχετικά με Γενικό έλλειμμα/πλεόνασμα δημοσίου, οι υποψήφιες χώρες δεν είναι, προς το παρόν, σε θέση να παρέχουν αξιόπιστα στοιχεία. Η Μονάδα Β-4 συνεργάζεται στενά με τις χώρες αυτές με σκοπό τη βελτίωση των εθνικών τους λογαριασμών στους οποίους βασίζονται οι στατιστικές των δημόσιων οικονομικών. Λόγω της έλλειψης αξιόπιστων στοιχείων, μια κατά προσέγγιση εκτίμηση του γενικού ελλείμματος/πλεονάσματος του δημοσίου εξάγεται από τη στατιστική ετήσια έκδοση των δημόσιων οικονομικών του ΔΝΤ (για επεξηγήσεις σχετικά με τη μεθοδολογία, βλέπε παρακάτω). 64 ISSN 0254-1483 COM(98) 707 τελικό FFFPA<I>A GR 01 02 06 11 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-98-649-GR-C Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο