title: Περιοδική έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την πορεία της Πολωνίας προς την προσχώρηση

eurovoc_concepts:
EU relations
Poland
accession to the European Union
economic situation
report

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ * * * ** Βρυξέλλες, 17. 12. 1998 COM(1998)701 τελικό ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΩΝΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗ Περιεχόμενα Α. α) β) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Προοίμιο Το πλαίσιο της περιοδικής έκθεσης Σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Πολωνίας Η ενισχυμένη προενταξιακή στρατηγική Πρόσφατες εξελίξεις στις διμερείς σχέσεις Β. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗΣ 1. 1. 1 1. 2 1. 3 2. 2. 1 2. 2 2. 3 2. 4 3. 3. 1 3. 2 Πολιτικά κριτήρια Δημοκρατία και κράτος δικαίου Κοινοβούλιο Η εκτελεστική εξουσία Η δικαστική εξουσία Μέτρα κατά της διαφθοράς Δικαιώματα του ανθρώπου και προστασία των μειονοτήτων Αστικά και Πολιτικά Δικαιώματα Οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα Δικαιώματα και προστασία των μειονοτήτων Γενική αξιολόγηση Οικονομικά κριτήρια Εισαγωγή Οικονομικές εξελίξεις από τη δημοσίευση της γνώμης της Επιτροπής και μετά Μακροοικονομικές εξελίξεις Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις Αξιολόγηση σε σχέση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης Η ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας της αγοράς Η ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και των δυνάμεων της αγοράς Γενική αξιολόγηση Ικανότητα ανάληψης των υποχρεώσεων του μέλους Εσωτερική αγορά χωρίς σύνορα Γενικό πλαίσιο Οι τέσσερις ελευθερίες Ανταγωνισμός Καινοτομία Κοινωνία των πληροφοριών Εκπαίδευση, κατάρτιση και νεολαία Έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη Τηλεπικοινωνίες Οπτικοακουστικός τομέας t 3. 3 3. 4 3. 5 3. 6 3. 7 3. 8 3. 9 Οικονομικές και δημοσιονομικές υποθέσεις Οικονομική και νομισματική ένωση Φορολογία Στατιστικές Τομεακές πολιτικές Βιομηχανία Γεωργία Αλιεία Ενέργεια Μεταφορές Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις Οικονομική και κοινωνική συνοχή Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις Περιφερειακή πολιτική και συνοχή Ποιότητα ζωής και περιβάλλον Περιβάλλλον Προστασία των καταναλωτών Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις Εξωτερικές πολιτικές Εμπόριο και διεθνείς οικονομικές σχέσεις Ανάπτυξη Τελωνεία Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας Δημοσιονομικά θέματα Δημοσιονομικός έλεγχος 3. 10 Γενική αξιολόγηση 4. Ικανότητα της διοίκησης να εφαρμόσει το κεκτημένο Γ. Συμπέρασμα Δ. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση και Εθνικό Πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου: συνολική εκτίμηση της εφαρμογής 1. 2. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση Εθνικό πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου Παράρτημα Στατιστικά στοιχεία ? Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ α) Προοίμιο Στο Πρόγραμμα Δράσης 2000, η Επιτροπή δήλωσε ότι θα υποβάλλει περιοδικές εκθέσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για την πρόοδο κάθε υποψήφιας χώρας της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης όσον αφορά την προετοιμασία της για την προσχώρηση και ότι θα καταθέσει την πρώτη από αυτές κατά το τέλος του 1998. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λουξεμβούργου αποφάσισε ότι: "Η εξέταση της προόδου κάθε υποψηφίου κράτους της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης προς την κατεύθυνση της προσχώρησης, σε σχέση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και ειδικότερα ως προς τον ρυθμό υιοθέτησης του κεκτημένου της Ένωσης, θα περιλαμβάνεται, για το καθένα από τα κράτη αυτά, σε τακτικές εκθέσεις της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, συνοδευόμενες ενδεχομένως από συστάσεις για την έναρξη διμερών διακυβερνητικών διασκέψεων, και αυτό ήδη από τα τέλη του 1998. Πριν από τις εν λόγω εκθέσεις, η εφαρμογή των εταιρικών σχέσεων για την προσχώρηση και η πρόοδος υιοθέτησης του κεκτημένου θα εξετάζονται με κάθε υποψήφιο κράτος, στο πλαίσιο των οργάνων των ευρωπαϊκών συμφωνιών. Οι εκθέσεις της Επιτροπής θα χρησιμεύουν ως βάση για τις αναγκαίες αποφάσεις στα πλαίσια του Συμβουλίου όσον αφορά τη διεξαγωγή ή την επέκταση των διαπραγματεύσεων προσχώρησης και σε άλλους υποψηφίους. Στα πλαίσια αυτά, η Επιτροπή θα συνεχίσει να ακολουθεί τη μέθοδο που επελέγη με το Πρόγραμμα Δράσης 2000 για την εκτίμηση της ικανότητας των υποψηφίων κρατών να πληρούν τα οικονομικά κριτήρια και να εκπληρούν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την προσχώρηση. Θα πρέπει να διατηρηθεί μία δυναμική προσέγγιση στην αξιολόγηση της προόδου που σημειώνεται από τα υποψήφια κράτη στο πλαίσιο των τακτικών εκθέσεων που θα υποβάλλει η Επιτροπή στο Συμβούλιο. " Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Κάρντιφ στιίριξε τα συμπεράσματα αυτά ορίζοντας ότι "Αυτό που προέχει για την Ένωση είναι να εξακολουθήσει να λειτουργεί η διαδικασία διεύρυνσης για τις χώρες που αναφέρονται στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λουξεμβούργου, στα πλαίσια της οποίας οι χώρες αυτές δύνανται να προωθούν ενεργά την υποψηφιότητα τους και να προχωρούν προς την ανάληψη των υποχρεώσεων του μέλους, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων της Κοπεγχάγης. Κάθε υποψήφια χώρα θα κριθεί βάσει των ίδιων κριτηρίων και θα προχωρήσει στην υποψηφιότητα της με το δικό της ρυθμό, ανάλογα με το βαθμό προετοιμασίας της. Πολλά θα εξαρτηθούν από τις προσπάθειες των ίδιων των υποψήφιων χωρών να εκπληρώσουν τα κριτήρια. Όλες θα επωφεληθούν από τη σύσφιγξη των σχέσεων με την Ένωση, μεταξύ άλλων, μέσω του πολιτικού διαλόγου και στρατηγικών ειδικά διαμορφωμένων για να τις βοηθήσουν να προετοιμαστούν για την προσχώρηση. " Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που δόθηκαν με τα προαναφερθέντα συμπεράσματα του Συμβουλίου, στην έκθεση προόδου για την Πολωνία ακολουθείται η διάρθρωση της γνώμης, δηλαδή: • περιγράφονται οι μέχρι τώρα σχέσεις μεταξύ Πολωνίας και Ένωσης, ειδικότερα στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής συμφωνίας u αναλύεται η κατάσταση όσον αφορά τις πολιτικές προϋποθέσεις τις οποίες έχει επιβάλλει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (δημοκρατία, κράτος δικαίου, δικαιώματα του ανθρώπου, προστασία των μειονοτήτων) αξιολογούνται η τρέχουσα κατάσταση και οι προοπτικές της Πολωνίας όσον αφορά τις οικονομικές προϋποθέσεις στις οποίες αναφέρεται το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (οικονομία αγοράς που λειτουργεί, ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και δυνάμεις της αγοράς στην Ένωση) • εξετάζεται το θέμα της ικανότητας της Πολωνίας να αναλάβει τις υποχρεώσεις του μέλους, τουτέστιν, το κεκτημένο της Ένωσης όπως αυτό εκφράζεται στη συνθήκη, στο παράγωγο δίκαιο και στις πολιτικές της Ένωσης. Καλύπτει επίσης τη δικαστική και διοικητική ικανότητα σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Μαδρίτης, το οποίο υπογράμμισε ότι οι υποψήφιες χώρες υποχρεούνται να προσαρμόσουν τις διοικητικές διαρθρώσεις τους, ώστε να διασφαλίσουν την αρμονική εφαρμογή των κοινοτικών πολιτικών μετά την προσχώρηση. Η προσέγγιση αυτή διασφαλίζει την ίση μεταχείριση όλων των υποψηφίων χωρών. Στην έκθεση λαμβάνεται υπόψη η πρόοδος από την έκδοση της γνώμης και μετά. Εξετάζεται αν διενεργήθηκαν οι επιδιωκόμενες μεταρρυθμίσεις που αναφέρονται στη γνώμη και μελετώνται νέες πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένων αυτών που συνδέονται αμέσως με την αντιμετώπιση των προτεραιοτήτων που ορίστηκαν στις εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση. Η έκθεση περιέχει χωριστό τμήμα όπου εξετάζεται η έκταση στην οποία η Πολωνία έχει υλοποιήσει τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες που όρισαν οι εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση. Αν και η εκτίμηση της προόδου όσον αφορά το σεβασμό των πολιτικών και των σχετικών με το κεκτημένο κριτηρίων αφορά κυρίως τα όσα έχουν ολοκληρωθεί μετά την έκδοση της γνώμης, η οικονομική εκτίμηση βασίζεται σε περισσότερο μακροπρόθεσμη αξιολόγηση των οικονομικών επιδόσεων της Πολωνίας. Η εκτίμηση της σημειωθείσας προόδου κατά την υιοθέτηση του κεκτημένου πραγματοποιήθηκε με βάση την ήδη υιοθετηθείσα νομοθεσία και όχι τη νομοθεσία που βρίσκεται στο στάδιο της εκπόνησης ή της έγκρισης από το Κοινοβούλιο. Μόνον κατ'αυτόν τον τρόπο ήταν δυνατό να μετρηθεί αντικειμενικά και να συγκριθεί η πραγματική πρόοδος κατά την προετοιμασία της προσχώρησης. Η έκθεση βασίζεται σε πολλές πηγές πληροφοριών. Οι υποψήφιες χώρες κλήθηκαν να παράσχουν πληροφορίες για την πρόοδο που έχουν σημειώσει κατά την προετοιμασία τους για την προσχώρηση από τη δημοσίευση της γνώμης και μετά. Οι εισηγήσεις τους κατά τις συναντήσεις που διενεργήθηκαν στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συμφωνίας, τα εθνικά τους προγράμματα για την υιοθέτηση του κεκτημένου και οι πληροφορίες που παρασχέθηκαν του κεκτημένου αποτέλεσαν συμπληρωματικές πηγές άντλησης στοιχείων. Οι συζητήσεις του Συμβουλίου σχετικά με τη γνώμη καθώς και οι εκθέσεις και τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου1 την αναλυτική εξέταση κατά Έγραφο 224. 339 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου "Εκθεση για την Ανακοίνωση από την Επιτροπή του Προγράμματος Δράσης 2000" (εισηγητές: Α. Oostlander και Ε. Baron Crespo· Συνεργάτες εισηγητών: M. Aelvoet, J. Donner, Ο. Von Habsburg, Ε. Caccavale, F. Kristoffersen, M. Hoff, C. Carnero Gonzales, P. Bernard-Raymond, R. Spéciale, J. Wiersma, J. W. Bertens) σχετικά με τις Γνώμες της Επιτροπής και ειδικότερα η έκθεση για την αίτηση προσχώρησης της Πολωνίας στην ΕΕ που εκπόνησε η K. Hoff λήφθηκαν υπόψη για τη σύνταξη των εκθέσεων. Η Επιτροπή βασίστηκε, επίσης, στις εκτιμήσεις των κρατών μελών, όσον αφορά, ιδίως, τα πολιτικά κριτήρια για την προσχώρηση και στις εργασίες διαφόρων διεθνών οργανισμών, συγκεκριμένα στις συνεισφορές του Συμβουλίου της Ευρώπης, του ΟΑΣΕ και των Διεθνών Χρηματοδοτικών Οργανισμών καθώς και μη κυβερνητικών οργανώσεων κατά την προετοιμασία των περιοδικών εκθέσεων. β) Σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Πολωνίας Ενισχυμένη προενταξιακή στρατηγική Στις 30 Μαρτίου 1998, εγκαινιάστηκε επίσημα η διαδικασία προσχώρησης με τη συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών Υποθέσεων των δεκαπέντε κρατών μελών της ΕΕ, των δέκα υποψηφίων χωρών της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης και της Κύπρου. Πριν από τη συνεδρίαση αυτή, είχαν εγκριθεί εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση με κάθε μια από τις εν λόγω χώρες που αποσκοπούσαν στη στήριξη των υποψηφίων χωρών κατά την προετοιμασία τους για την προσχώρηση. Τα έγγραφα αυτά όριζαν τις προτεραιότητες για την περαιτέρω δράση και τη διαθέσιμη χρηματοδοτική βοήθεια εκ μέρους της ΕΕ. Το Μάιο, η Πολωνία υπέβαλε το πρώτο σχέδιο του εθνικού της προγράμματος για την υιοθέτηση του κεκτημένου (ΕΠΥΚ), το οποίο περιγράφει λεπτομερέστερα τις απαιτούμενες ενέργειες για την επίτευξη των στόχων που ορίζει η «εταιρική σχέση για την προσχώρηση». Μετά την έναρξη της διακυβερνητικής διάσκεψης, η Πολωνία παρουσίασε τα κύρια στοιχεία της στρατηγικής της για την ολοκλήρωση κατά την εναρκτήρια συνεδρίαση των διαπραγματεύσεων ΕΕ/Πολωνίας για την προσχώρηση στις 31 Μαρτίου στις Βρυξέλλες. Στις 3 Απριλίου, άρχισε αναλυτική εξέταση του κεκτημένου. Η προενταξιακή βοήθεια θα αυξηθεί σημαντικά. Παράλληλα, το πρόγραμμα Phare θα συμπεριλάβει από το έτος 2000 βοήθεια για τη γεωργία και ένα διαρθρωτικό μέσο που θα δώσει προτεραιότητα σε μέτρα παρόμοια με αυτά του ταμείου συνοχής στον τομέα του περιβάλλοντος και των μεταφορών. Το πρόγραμμα Phare θα ασχοληθεί κυρίως με τη δημιουργία θεσμών και τις επενδύσεις σε άλλους τομείς. Πρόσφατες εξελίξεις στις διμερείς σχέσεις Κατά την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής συμφωνίας από την Πολωνία ανέκυψαν κάποιες δυσχέρειες, οι οποίες αντιμετωπίστηκαν στο πλαίσιο της λειτουργίας των διαφόρων κοινών οργάνων. Το συμβούλιο σύνδεσης θα συνέλθει το Νοέμβριο 1998. Πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση της επιτροπής σύνδεσης το Μάρτιο 1998. Το σύστημα των υποεπιτροπών εξακολουθεί να λειτουργεί ως φόρουμ για συζήτηση τεχνικών θεμάτων. Μετά την έκδοση της γνώμης, η κοινή κοινοβουλευτική επιτροπή που περιλαμβάνει εκπροσώπους του πολωνικού και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συνεδρίασε δύο φορές, τον Ιανουάριο και τον Ιούνιο 1998 και θα συνεδριάσει εκ νέου το Νοέμβριο. Ολοκληρώνεται σύντομα η απόφαση του συμβουλίου σύνδεσης για τη σύσταση κοινής συμβουλευτικής οικονομικής και κοινωνικής επιτροπής. Το εμπόριο μεταξύ της ΕΕ και της Πολωνίας εξακολούθησε να αυξάνεται. Κατά τους πρώτους πέντε μήνες του 1998, οι πολωνικές εξαγωγές στην ΕΕ ανήλθαν ως μερίδιο του συνολικού εμπορίου σε 65% των συνολικών εξαγωγών (Γερμανία 30%, Ιταλία 6% και Αυστρία 6%). Οι εισαγωγές από την ΕΕ ανήλθαν σε 70% (Γερμανία 29%, Ιταλία 9% και Αυστρία 6%) έναντι 64% το 1997. Το εμπορικό έλλειμμα της Πολωνίας με την ΕΕ διευρύνθηκε από 5,9 δισεκατομμύρια ECU το 1996 σε 9,2 δισεκατομμύρια ECU το 1997. Υπογράφηκε, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής συμφωνίας, πρωτόκολλο προσαρμογής για τα γεωργικά και τα μεταποιημένα γεωργικά προϊόντα, ειδικότερα, με σκοπό να ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα του Γύρου της Ουρουγουάης και η προσχώρηση της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας στην ΕΕ. Ορισμένα εμπορικά θέματα διευθετήθηκαν στο πλαίσιο των μηχανισμών διαβουλεύσεων που προβλέπονται στην Ευρωπαϊκή συμφωνία (π. χ. άρση των περιορισμών όσον αφορά τα δέρματα και τα σιδηρούχα μέταλλα, κατάργηση των ποσοστώσεων για τα οινοπνευματώδη ποτά). Ωστόσο, η τάση για σημαντική βελτίωση της συνεργασίας που εντοπίστηκε στη γνώμη υπέστη σοβαρά πλήγματα (μονομερής απαγόρευση ζελατίνης) με διατήρηση σοβαρών δυσχερειών στον τομέα των μεταποιημένων και μη επί οινοπνευματωδών ποτών, μεταποιημένων κτηνοτροφία, φρούτα και λαχανικά). Στο μεταξύ συνεχίζονται οι συζητήσεις για το πρόγραμμα της Πολωνίας σχετικά με την αναδιάρθρωση της βιομηχανίας χάλυβα. γεωργικών προϊόντων (δασμοί Στον τομέα της πιστοποίησης βιομηχανικών προϊόντων, παρά τις μακροχρόνιες δυσκολίες που προϋπήρχαν της σύναψης συμφωνίας το 1997, η υπογραφή και η εφαρμογή της εν λόγω συμφωνίας (πρωτόκολλο για την ευρωπαϊκή διαπίστωση της συμμόρφωσης) καθυστέρησε για πάνω από ένα έτος. Η διαγραφή από τους πίνακες των προϊόντων που δεν υποβάλλονται σε υποχρεωτική πιστοποίηση δεν έχει πραγματοποιηθεί ακόμη. Η καθυστέρηση της εν λόγω σημαντικής μεταρρύθμισης που θα έχει σημαντικές οριζόντιες συνέπειες για το εμπόριο Πολωνίας-ΕΕ και την προετοιμασία της εσωτερικής αγοράς, αποδεικνύει την απόκλιση μεταξύ της προενταξιακής στρατηγικής και της πρακτικής εφαρμογής. Το πρόγραμμα Phare 1998 περιλαμβάνει εθνική πίστωση (150 εκατ. ECU), βασιζόμενη στις προτεραιότητες της «εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση», με στόχο τη στήριξη ειδικότερα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, της γεωργίας, των μεταφορών, καθώς και της συμμετοχής σε κοινοτικά προγράμματα και στο Tempus. Μέρος του ποσού αυτού προβλέπεται να διατεθεί για κοινωνικά συνοδευτικά μέτρα για την αναδιάρθρωση των βιομηχανιών άνθρακα και χάλυβα. Συμπληρωματικό ποσό 53 εκατομμυρίων ECU διατέθηκε για πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας. Το 1998, θα χορηγηθούν στην Πολωνία 20 εκατ. ECU στο πλαίσιο νέου μέσου για έργα υποδομών μεγάλης κλίμακας που συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και τους Διεθνείς Χρηματοδοτικούς Οργανισμούς. Η Πολωνία συμμετέχει επίσης και λαμβάνει χρηματοδοτήσεις από προγράμματα χρηματοδοτούμενα από το Phare που απευθύνονται σε πολλές χώρες και από οριζόντια προγράμματα π. χ. για τα τελωνεία, το περιβάλλον, τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, τις στατιστικές, τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και την ΤΑΙΕΧ (ανταλλαγή πληροφοριών στον τομέα της τεχνικής βοήθειας). 7 Η Επιτροπή αποφάσισε να μειώσει κατά 34 εκατομμύρια ECU τις πιστώσεις του εθνικού προγράμματος Phare για την Πολωνία το 1998, λόγω της έλλειψης επαρκών ώριμων σχεδίων που να ανταποκρίνονται στις προτεραιότητες της «εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση». Μετά την εν λόγω απόφαση, η Πολωνία πραγματοποίησε ορισμένες σημαντικές αλλαγές στη διοίκηση του προγράμματος Phare. f Β. Κριτήρια προσχώρησης 1. Πολιτικά κριτήρια Εισαγωγή Στη γνώμη που διατύπωσε το 1997 για την αίτηση προσχώρησης της Πολωνίας στην ΕΕ, η Επιτροπή κατέληξε στο ακόλουθο συμπέρασμα: "Η Πολωνία παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά μιας δημοκρατίας με σταθερούς θεσμούς, οι οποίοι εγγυώνται το κράτος δικαίου, τα δικαιώματα του ανθρώπου και τον σεβασμό και την προστασία των μειονοτήτων". Επιπλέον, η εταιρική σχέση για την προσχώρηση ανέφερε, ως μεσοπρόθεσμη προτεραιότητα, την "ανάγκη προώθησης εξασφάλισης της ίσης πρόσβασης στις δημόσιες υπηρεσίες". Πρόσφατες εξελίξεις Από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου 1997 αναδείχθηκε στην εξουσία νέα κυβέρνηση συνασπισμού υπό την Εκλογική Δράση Αλληλεγγύης (AWS) και την Ένωση για την Ελευθερία (UW). Οι πολιτικοί θεσμοί της Πολωνίας εξακολουθούν να λειτουργούν ικανοποιητικά υπό συνθήκες σταθερότητας, συμπεριλαμβανομένης της συνύπαρξης της εκτελεστικίί ς εξουσίας και του προέδρου. Η σταθερότητα αυτή ενισχύθηκε με την έναρξη ισχύος του νέου συντάγματος στις 17 Οκτωβρίου 1997. Η προσχώρηση στην ΕΕ εξακολουθεί να αποτελεί πρωταρχική πολιτική προτεραιότητα της κυβέρνησης. 1. 1 Δημοκρατία και κράτος δικαίου Κοινοβούλιο Η κοινοβουλευτική διαδικασία βασίζεται σε σταθερούς θεσμούς και εξακολουθεί να λειτουργεί κατά τρόπο ικανοποιητικό. Η εκτελεστική εξουσία Η εκτελεστικίί εξουσία εξακολουθεί να λειτουργεί υπό συνθήκες σταθερότητας. Οι κυριότερες μεταρρυθμίσεις και εξελίξεις, περιγράφονται παρακάτω. Μεταρρύθμιση της κρατικής διοίκησης Έχει αποφασιστεί η ριζική μεταρρύθμιση της κρατικής διοίκησης σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, η οποία θα αρχίσει να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 1999. Η μεταρρύθμιση θα αντικαταστήσει τις υφιστάμενες δομές με τη μεταβίβαση των εξουσιών σε τρία επίπεδα αποκεντρωμένης διοίκησης, το περιφερειακό (βοεβοδάτα), το επαρχιακό (poviat) και το κοινοτικό (gmina), και τη μείωση του αριθμού των βοεβοδάτων από 49 σε 16 στο μέλλον. Η περιφερειακή αυτοδιοίκηση θα εξασφαλίζεται στα 16 νεα βοεβοδάτα μέσω περιφερειαρχών (βοεβόδες), οι οποίοι διορίζονται από την κεντρική κυβέρνηση, και από την εκλογή νέων περιφερειακών συμβουλίων (sejmik). Τα περιφερειακά συμβούλια θα είναι αρμόδια για την ανάπτυξη και την εφαρμογή Τ περιφερειακών οικονομικών πολιτικών και θα διαθέτουν χωριστή νομική υπόσταση και ανεξάρτητο προϋπολογισμό. Στο επαρχιακό επίπεδο θα δημιουργηθούν 308 poviat και 65 αστικά poviat με εκπροσώπηση εκλεγμένη ανά poviat (για 100 000 κατοίκους κατά μέσο όρο), με πάγια στοιχεία ενεργητικού και ίδια έσοδα, που θα αναλάβουν κυρίως την παροχή δημόσιων υπηρεσιών. Στο επίπεδο των κοινοτήτων, θα παρασχεθούν νέοι δημοσιονομικοί πόροι και νέες φορολογικές αρμοδιότητες στα 2489 gmina για την εξασφάλιση της παροχής πρωτογενών κοινοτικών υπηρεσιών. Το νέο σύστημα περιλαμβάνει την "αρχή της εξίσωσης", που θα επιτρέπει την ανακατανομή των εσόδων μεταξύ των διαφόρων περιοχών. Οι εκλογές για τα νέα αυτά όργανα διεξήχθησαν στις 11 Οκτωβρίου 1998. Καθεστώς των δημοσίων υπαλλήλων Απαιτείται ριζική μεταρρύθμιση του καθεστώτος των δημοσίων υπαλλήλων για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της διοίκησης και τη δημιουργία κατάλληλης προενταξιακής διοικητικής ικανότητας. Η εφαρμογή της νομοθεσίας του 1996 δεν οδήγησε στα αναμενόμενα αποτελέσματα. Πράγματι, μετά τη θέσπιση της εν λόγω νομοθεσίας έχει διοριστεί σχετικά μικρός αριθμός δημοσίων υπαλλήλων και οι περισσότεροι από αυτούς εξακολουθούν να έχουν διαφορετικό καθεστώς. Ένας αναθεωρημένος νόμος που αποβλέπει στη βελτίωση της σημερινής κατάστασης είναι υπό εξέταση. Το νομοσχέδιο περί δημοσίας διοικήσεως του 1998, που αποβλέπει στην εγκαθίδρυση ανοιχτού και ανταγωνιστικού συστήματος σταδιοδρομίας, θα αντικαταστήσει το νόμο του 1982 για τους κρατικούς υπαλλήλους και το νόμο του 1996 για τα θέματα που άπτονται της δημόσιας διοίκησης. Το νομοσχέδιο αυτό προβλέπει τη δημιουργία ενός σώματος δημοσίων υπαλλήλων, σε δύο επίπεδα, καθώς και τη διοργάνωση διαγωνισμών για την εξασφάλιση μόνιμου καθεστώτος. Κατά την εφαρμογή του νέου νόμου, πρωταρχικό μέλημα θα είναι η ισότιμη πρόσβαση στη δημόσια διοίκηση σε ανοιχτή και ανεξάρτητη βάση ώστε να διασφαλιστεί η συνέχεια της διοίκησης κατά τα προσεχή έτη. Ο νόμος του 1998 εξετάζει επίσης το πρόβλημα των αποδοχών των δημόσιων υπαλλήλων και, κατά τα προσεχή έτη, θα απαιτήσει συνεχή προσοχή ώστε να διασφαλιστεί η πρόσληψη και η διατήρηση ενός πυρήνα έμπειρων υπαλλήλων. Η δικαστική εξουσία Τα προβλήματα και οι περιορισμοί που είχαν επισημανθεί στη γνώμη της Επιτροπής εξακολουθούν να αποτελούν πηγή ανησυχίας. Η μέση διάρκεια διεκπεραίωσης των δικαστικών υποθέσεων έχει αυξηθεί σταδιακά. Οι καθυστερήσεις που μπορούν να ανέλθουν ακόμη και σε 4 έτη για τις πρωτοβάθμιες αποφάσεις στις αστικές υποθέσεις, δεν είναι σπάνιες. Συχνά, στις ποινικές διαδικασίες, οι υποθέσεις δικάζονται μόνο μετά την παρέλευση παρόμοιου χρονικού διαστήματος, ενώ η μέγιστη διάρκεια της προφυλάκισης καθορίζεται σε δύο έτη. Η διεκπεραίωση των υποθέσεων περί ακινήτων επιβραδύνεται αισθητά από την κακή κατάσταση του κτηματολογίου. Η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων και η πρόσβαση στη δικαιοσύνη δεν έχουν βελτιωθεί από τη δημοσίευση της γνώμης και μετά. Ωστόσο, οι διατάξεις του συντάγματος του 1997 ορίζουν ένα πλαίσιο που αποβλέπει στη σημαντική ενίσχυση του κράτους δικαίου. Μεταξύ των σημαντικότερων εξελίξεων που σημειώθηκαν το περασμένο έτος συμπεριλαμβάνονται οι εξής: /U Το Σύνταγμα του 1997 βελτίωσε τη λειτουργία του κράτους δικαίου, ιδίως με την παροχή στο Συνταγματικό Δικαστήριο της αρμοδιότητας επίλυσης των διαφορών μεταξύ των διαφόρων επιπέδων της κρατικής εξουσίας και με την παροχή στους πολίτες του δικαιώματος προσφυγής ενώπιον των δικαστηρίων σε περίπτωση παραβίασης των συνταγματικών τους ελευθεριών. Το Συνταγματικό Δικαστήριο έχει ασκήσει τις αρμοδιότητες του σύμφωνα με τις εξουσίες που του έχουν χορηγηθεί. Κατά τη διαδικασία κάθαρσης, διασαφηνίστηκε η αρχή της ανεξαρτησίας της δικαστικής εξουσίας, με αποτέλεσμα το ενδεχόμενο διαγραφής των δικαστών ή εισαγγελέων που συνεργάστηκαν με τις μυστικές υπηρεσίες πριν από το 1989, εφόσον οι νομότυπες διαδικασίες οδηγήσουν στο συμπέρασμα αυτό. Την 1η Σεπτεμβρίου 1998, άρχισε να ισχύει ο νέος κώδικας ποινικής δικονομίας, που βελτιώνει το σύστημα λειτουργίας των ποινικών δικαστηρίων σύμφωνα με τις διατάξεις της Ευρωπαϊκής σύμβασης περί Προασπίσεως των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Ο νέος κώδικας δίνει μεγαλύτερη έμφαση στο δικαίωμα υπεράσπισης και στο σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, μειώνει τη μέγιστη περίοδο κράτησης από 72 σε 48 ώρες και προβλέπει εναλλακτικές καταδίκες αντί της κάθειρξης. • Την 1η Σεπτεμβρίου 1998, άρχισαν να ισχύουν ο,νέος ποινικός κώδικας και ο νέος κώδικας ποινικής δικονομίας, που έχουν προσαρμοστεί σύμφωνα με τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Σύμβασης περί Προασπίσεως των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Ο νέος κώδικας αντικαθιστά τη θανατική ποινή με ισόβια ή 25ετή κάθειρξη. Διάφορες άλλες σημαντικές τροποποιήσεις αφορούν τη μείωση του ορίου ηλικίας (στα 15) για τη δίωξη ανηλίκων που έχουν διαπράξει σοβαρά αδικήματα, τη μείωση (σε 1 μήνα) της ελάχιστης περιόδου κράτησης, τη μείωση του ορίου της ανώτατης ποινής για ορισμένα σοβαρά αδικήματα και βαρύτερες κυρώσεις για σοβαρά εγκλήματα. Ο κώδικας εισάγει επίσης νέες κατηγορίες εγκλημάτων (π. χ. στον τομέα της πληροφορικής και του περιβάλλοντος) και νέες διαδικασίες (μεσολάβηση, διευθέτηση, δίκες ερήμην του κατηγορουμένου). Η μεταρρύθμιση του ποινικού κώδικα πραγματοποιείται την κατάλληλη στιγμή και είναι σύμφωνη με τις αρχές της nulla poena sine lege, lex retro non agit, και nullum crimen sine lege, αλλά εξακολουθεί να προκαλεί έντονες πολιτικές συζητήσεις. Θα πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για τη βελτίωση του καθεστώτος των δικαστών, των εισαγγελέων και των υπαλλήλων. Ειδικότερα, θα απαιτηθούν περαιτέρω προσπάθειες για τη βελτίωση του επιπέδου εκτέλεσης των δικαστικών αποφάσεων και της διάρκειας των δικαστικών διαδικασιών, ιδίως στις εμπορικές υποθέσεις. Μέτρα κατά της διαφθοράς Η γνώμη τόνιζε την ανάγκη εντατικότερης καταπολέμησης της διαφθοράς. Ωστόσο, οι προσπάθειες που κατέβαλαν οι πολωνικές αρχές μετά τη δημοσίευση της γνώμης δεν ανταποκρίνονται σε ικανοποιητικό βαθμό στη σοβαρότητα του προβλήματος και ελάχιστη είναι η πρόοδος που έχει επιτευχθεί για την εγκαθίδρυση πραγματικής πολιτικής κατά της διαφθοράς. Η ευρωπαϊκή σύμβαση για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, την εξακρίβωση, την κατάσχεση και τη δήμευση των προϊόντων του εγκλήματος δεν έχει ακόμη επικυρωθεί. Η Πολωνία υπέγραψε τη σύμβαση του ΟΟΣΑ για τη διαφθορά το Δεκέμβριο 1997. ^ Η κυβερνητική πολιτική για την καταπολέμηση της διαφθοράς, που εξακολουθεί να βασίζεται στο νόμο του 1992 κατά της διαφθοράς, έχει ενισχυθεί από τη δημιουργία ορισμένων οργάνων εσωτερικού ελέγχου στο πλαίσιο της διοίκησης. Την 1η Ιανουαρίου 1998 άρχισε να ισχύει ένας νόμος που διέπει τη συμπεριφορά των δημοσίων υπαλλήλων όσον αφορά τη συμμετοχή τους στις οικονομικές δραστηριότητες. Θα πρέπει να καταβληθούν σημαντικές περαιτέρω προσπάθειες ώστε να εξασφαλιστούν τα κατάλληλα νομικά και θεσμικά μέσα για την εφαρμογή της πολιτικής της κυβέρνησης κατά της διαφθοράς στη διοικητική και οικονομική ζωή της χώρας. 1. 2. Δικαιώματα του ανθρώπου και προστασία των μειονοτήτων Απ'ό,τι φαίνεται δεν έχουν σημειωθεί περιπτώσεις απάνθρωπης ή ταπεινωτικής μεταχείρισης στην Πολωνία από τη δημοσίευση της γνώμης και μετά. Η Πολωνία έχει ήδη προσχωρήσει στις κυριότερες συμβάσεις στον τομέα των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Το σύνταγμα του 1997 προβλέπει ρητά το δικαίωμα προστασίας της ιδιωτικής ζωής των πολιτών. Η Πολωνία δεν έχει ακόμη επικυρώσει τα πρωτόκολλα 6 και 7 της Ευρωπαϊκής σύμβασης για τα δικαιώματα του ανθρώπου ούτε τη σύμβαση-πλαίσιο του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων. Ωστόσο, η Πολωνία επικύρωσε, το περασμένο έτος, το πρωτόκολλο 11 της Ευρωπαϊκής σύμβασης για τα δικαιώματα του ανθρώπου, καθώς και τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη. Αστικά και πολιτικά δικαιώματα Τα βασικά δικαιώματα εξακολουθούν να γίνονται σεβαστά. Μεταξύ των εξελίξεων των τελευταίων δώδεκα μηνών σημειώνονται οι εξής: • έχει δημιουργηθεί το γραφείο του Επιτρόπου για την Προστασία των Αστικών Δικαιωμάτων. Με προσωπικό 190 ατόμων, το γραφείο αυτό λειτουργεί ικανοποιητικά ' και έχει συμβάλει σημαντικά στην προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών. Ο Επίτροπος διορίζεται από τη Δίαιτα για πενταετή θητεία, οι αποφάσεις του δεν υπόκεινται σε ένδικα μέσα, οι πολίτες μπορούν να ζητούν ελεύθερα τη γνώμη του και έχουν απόλυτη εμπιστοσύνη σ'αυτόν. Ο Επίτροπος έχει επισημάνει ότι είναι αναγκαίο να βελτιωθούν περαιτέρω οι διατάξεις που διέπουν την προσφυγή ενώπιον των τακτικών δικαστηρίων για τα μέλη ορισμένων επαγγελματικών κατηγοριών (ενόπλων δυνάμεων, δημοσίων υπαλλήλων, ιατρικών επαγγελμάτων) που υπόκεινται σε πειθαρχικά μέτρα. • ο νόμος του 1998 περί προστασίας των δεδομένων βελτιώνει τις διατάξεις στον τομέα αυτό και έχει οδηγήσει στο διορισμό Γενικού Επιθεωρητή για την Προστασία των Δεδομένων. Ο Επίτροπος για την Προστασία των Αστικών Δικαιωμάτων έχει προετοιμάσει αξιολόγηση των διαδικασιών και των πρακτικών υποκλοπών των τηλεφωνικών συνδιαλέξεων και ελέγχου της ιδιωτικής αλληλογραφίας· επιπλέον, προβλέπεται επανεξέταση του νόμου για την πρόσβαση στις πληροφορίες όσον αφορά τις διατάξεις που αφορούν την "κοινοποίηση των χρηματοοικονομικών πληροφοριών στις κρατικές αρχές". y?i • έχει αρχίσει σημαντικός διάλογος σχετικά με το νόμο κάθαρσης ή επανεξέτασης του 1997, που επιβάλλει σε όλους όσοι κατέχουν ή θέτουν υποψηφιότητα για αιρετά αξιώματα, καθώς και για θέσεις ανωτέρων υπαλλήλων, για θέσεις στο δικαστικό σώμα ή στα μέσα επικοινωνίας, να υποβάλουν δήλωση στην οποία να διευκρινίζουν αν ήταν υπάλληλοι της ασφάλειας κατά την περίοδο 1944-1990. Μια καταφατική δήλωση δεν συνεπάγεται αυτόματα τη διαγραφή από τα εν λόγω αξιώματα, Ο νόμος περί επανεξετάσεως προβλέπει τη δημιουργία δικαστηρίου επανεξέτασης, πράγμα που μέχρι στιγμής δεν έχει καταστεί δυνατό λόγω της ελλείψεως επαρκούς αριθμού δικαστών (απαιτούνται 21 δικαστές) και, επομένως, ο νόμος δεν εφαρμόζεται. Σε περίπτωση που αποφασίσει η Πολωνία να θέσει σε ισχύ τη νομοθεσία αυτή, θα πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για να εξασφαλιστεί η εφαρμογή του νόμου στο πλαίσιο των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των νομότυπων διαδικασιών. Όσον αφορά την ελευθερία της έκφρασης, ο πολωνικός τύπος εξακολουθεί να είναι ενεργός και δυναμικός. Οι διατάξεις του ποινικού κώδικα που αφορούν τη δυνατότητα δίωξης των δημοσιογράφων λόγω "περιυβρίσεως και δυσφημίσεως" των δημόσιων αρχών δεν έχουν θίξει, στην πράξη, την ελευθερία έκφρασης των δημοσιογράφων. Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις που βρίσκονται στην Πολωνία εξακολουθούν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στον εθνικό διάλογο. Λαμβανομένης υπόψη της σημαντικής αύξησης των αιτήσεων χορήγησης ασύλου μεταξύ του 1994 (598) και του 1997 (3531), η εξέταση των αιτήσεων αυτών εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα. Κατά κανόνα, για τη χορήγηση ασύλου διεξάγονται οι προβλεπόμενες από το νόμο διαδικασίες αλλά απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την επίσπευση της διεκπεραίωσης. Δυνάμει του νόμου του 1997 περί αλλοδαπών, έχει συσταθεί συμβούλιο προσφύγων για την εξέταση των αιτήσεων χορήγησης ασύλου. Οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα Τα βασικά οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα εξακολουθούν να γίνονται σεβαστά. Ωστόσο, οι οργανώσεις για τα δικαιώματα του ανθρώπου έχουν εκφράσει ανησυχίες όσον αφορά την ανάγκη προόδου για τη εφαρμογή εθνικών πολιτικών που αποβλέπουν στη βελτίωση του καθεστώτος των γυναικών. Δικαιώματα του ανθρώπου και προστασία των μειονοτήτων Ο σεβασμός και η προστασία το:>ν μειονοτήτων εξακολουθούν να διασφαλίζονται και ειδικότερα πρέπει να υπογραμμιστούν τα ακόλουθα στοιχεία: • η προστασία των μειονοτήτων που θεσπίζεται ρητά από το σύνταγμα του 1997 φαίνεται ότι εφαρμόζεται ικανοποιητικά· Λ] • εξακολουθεί να εφαρμόζεται εποικοδομητική πολιτική έναντι της γερμανόφωνης μειονότητας. Πράγματι, τα ειδικά δικαιώματα εκλογικής εκπροσώπησης επέτρεψαν την εκλογή δύο μελών της Δίαιτας. Η προτεινόμενη εδαφική μεταρρύθμιση θα ευνοήσει την ένταξη της γερμανόφωνης μειονότητας με τη δημιουργία της περιοχής Οπόλε. Ο Πρόεδρος και η κυβέρνηση της Πολωνίας έχουν λάβει εποικοδομητικά μέτρα για να αντιμετωπίσουν τις ανησυχίες της εβραϊκής κοινότητας. Ειδικότερα, η πολωνική κυβέρνηση έχει αναλάβει τη δέσμευση να συμβάλει σε διεθνές ταμείο αρωγής για τα θύματα του ναζιστικού καθεστώτος. Πρέπει επίσης να υπενθυμιστεί ότι ο ποινικός κώδικας του 1998 προβλέπει κυρώσεις έναντι εκείνων που χρησιμοποιούν τα μέσα μαζικής επικοινωνίας για να "υποθάλψουν έριδες" για λόγους εθνικούς, εθνοτικούς, φυλετικούς ή θρησκευτικούς. 1. 3 Γενική αξιολόγηση Οι εξελίξεις στην Πολωνία επιβεβαιώνουν τα συμπεράσματα της γνώμης, σύμφωνα με τα οποία η Πολωνία πληροί τα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης και οι θεσμοί της εξακολουθούν να λειτουργούν ομαλά. Έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά την αντιμετώπιση των ελλείψεων που είχαν επισημανθεί στη γνώμη, ιδίως όσον αφορά την προστασία των αστικών δικαιωμάτων και τα νομοθετικά μέτρα που αφορούν τις ποινικές και αστικές διαδικασίες. 2. Οικονομικά κριτήρια 2. 1. Εισαγωγή Στη γνώμη που διατύπωσε το 1997 σχετικά με την αίτηση προσχώρησης της Πολωνίας στην ΕΕ, η Επιτροπή κατέληξε στο ακόλουθο συμπέρασμα: "Η Πολωνία μπορεί να θεωρηθεί ως λειτουργούσα οικονομία της αγοράς. " "Μεσοπρόθεσμα, η Πολωνία θα πρέπει να μπορέσει να αντιμετωπίσει ικανοποιητικά τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς στην Ένωση". Κατά την εξέταση των οικονομικών εξελίξεων στην Πολωνία μετά τη δημοσίευση της γνώμης αυτής, η Επιτροπή βασίστηκε στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που πραγματοποιήθηκε στην Κοπεγχάγη τον Ιούνιο 1993, σύμφωνα με τα οποία η προσχώρηση στην Ένωση προϋποθέτει: • την ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας της αγοράς· • την ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και των δυνάμεων της αγοράς στο πλαίσιο της Ένωσης· Στην παρακάτω ανάλυση, η Επιτροπή ακολουθεί την ίδια μέθοδο με εκείνη που χρησιμοποιήθηκε στη γνώμη. <Ά 2. 2. Οικονομικές εξελίξεις από τη δημοσίευση της γνώμης της Επιτροπής και μετά Κατά το διάστημα που μεσολάβησε από τα μέσα του 1997 μέχρι σήμερα, η πολωνική οικονομία εξακολούθησε να παρουσιάζει υψηλό ρυθμό ανάπτυξης. Το Μάιο 1998, η ανεργία έπεσε κάτω από 10% και ο ρυθμός του πληθωρισμού ήταν μονοψήφιος κατά το τέλος του έτους. Η μηνιαία υποτίμηση του ζλότυ περιορίστηκε σε 0,5%. Η μείωση του δημόσιου ελλείμματος θα πρέπει να επιτρέψει, σε εύθετο χρόνο, περαιτέρω επιβράδυνση της νομισματικής πολιτικής, χωρίς αυτό να θέσει σε κίνδυνο τη μείωση του πληθωρισμού. Η ρωσική κρίση δεν θα πρέπει να διακόψει τις ευνοϊκές αυτές εξελίξεις, παρότι θα απαιτηθεί ίσως μεγαλύτερο από το προβλεπόμενο χρονικό διάστημα για να σταματήσει η επιδείνωση των ελλειμμάτων του εμπορικού ισοζυγίου και του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Η Πολωνία έχει ξεκινήσει ένα φιλόδοξο και ιδιαίτερα συνεκτικό πρόγραμμα νέων μεταρρυθμίσεων. Η εφαρμογή τους, που θα έχει συνέπειες στα δημόσια οικονομικά, μπορεί ακόμη να συναντήσει σοβαρή αντιπολίτευση. Μακροοικονομικές εξελίξεις Το 1997, το πραγματικό ΑΕΠ της Πολωνίας αυξήθηκε κατά 6,9% - δηλαδή κατά 1% έως 2% περισσότερο από τις εκτιμήσεις των περισσότερων εμπειρογνωμόνων τη στιγμή που συντάχθηκε η γνώμη. Ιδιαίτερη ταχύτητα σημείωσαν η αύξηση της βιομηχανική παραγωγής και του κατασκευαστικού τομέα, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής στον τομέα της συναρμολόγησης. Κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 1998, το πραγματικό ΑΕΠ εξακολούθησε να αυξάνει με τον ίδιο ρυθμό. Μετά την αξιοσημείωτη αύξηση των οικοδομικών αδειών, οι οικοδομικές δραστηριότητες αυξήθηκαν με ρυθμό 15% περίπου κατά τους πρώτους οκτώ μήνες του 1998 σε σχέση με την ίδια περίοδο του 1997. Αντίθετα, η αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής επιβραδύνθηκε το 1998, πέφτοντας σε 6%. Καθ'όλη τη διάρκεια του 1998, οι δείκτες εμπιστοσύνης των επιχειρήσεων, σε αμφότερους τους τομείς, ήταν χαμηλότεροι από το επίπεδο των αντίστοιχων μηνών του 1997, πράγμα που άφηνε να εννοηθεί επιβράδυνση της μεγέθυνσης της οικονομικής δραστηριότητας που είχε σημειωθεί τελευταία. Κατά το δεύτερο εξάμηνο του περασμένου έτους, οι εξαγωγές άρχισαν να αυξάνουν ταχύτερα από τις εισαγωγές και η τάση αυτή συνεχίστηκε κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998. Ακόμη και αν ληφθεί υπόψη ο πιθανός αντίκτυπος της ρωσικής κρίσης, θεωρείται πιθανό ότι το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών δεν θα απομακρυνθεί πολύ από το 4% του ΑΕΠ· το 3,2% που σημειώθηκε το 1997 ήταν ήδη χαμηλότερο από το προβλεπόμενο. Όσον αφορά το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου κατά το 1998, προς το παρόν μόλις που υπερβαίνει το επίπεδο του 1997. Αντίθετα από ορισμένες προηγούμενες ενδείξεις, το πλεόνασμα των μη καταχωρημένων συναλλαγών με τις γειτονικές χώρες μειώθηκε ελάχιστα. Το αντίστοιχο πλεόνασμα των μη καταχωρημένων συναλλαγών στο ισοζύγιο πληρωμών αντισταθμίζει το μεγαλύτερο μέρος του εμπορικού ελλείμματος, ενώ το υπόλοιπο καλύπτεται από τις καθαρές εισροές των άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ). Μετά το Φεβρουάριο 1998, ο πληθωρισμός, εκτιμώμενος με ετήσια διολίσθηση, εξακολούθησε να μειώνεται συνεχώς και, τη στιγμή αυτή, φαίνεται ότι θα επιτύχει μονοψήφιο ρυθμό μέχρι το τέλος του έτους. Οι πραγματικοί μισθοί αυξήθηκαν κατά μέσο όρο κατά 5% περίπου το πρώτο εξάμηνο του 1998, ποσοστό που είναι χαμηλό σε 1Γ σχέση με την αύξηση της παραγωγικότητας, αλλά αρκετά υψηλό, λαμβανομένης υπόψη της πιθανής επιβράδυνσης της οικονομικής μεγέθυνσης. Η πτώση του πληθωρισμού και η καλύτερη από την αναμενόμενη απόδοση του κρατικού προϋπολογισμού κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998 επέτρεψαν στο Συμβούλιο Νομισματικής Πολιτικής (ΣΝΠ) να μειώσει, κατά τα μέσα του Ιουλίου, το επιτόκιο αναπροεξόφλησης και το επιτόκιο ίοπιοεικί της κεντρικής τράπεζας κατά 200 μονάδες βάσης, σε 21,5% για το πρώτο και σε 24% για το δεύτερο. Το εν λόγω συμβούλιο μείωσε επίσης το ελάχιστο ποσοστό περέμβασης στη νομισματική αγορά τουλάχιστον δύο φορές το 1998. Το ποσοστό αυτό ανέρχεται τώρα σε 18%. Παρά το γεγονός αυτό, τα πραγματικά επιτόκια εξακολουθούν να είναι υψηλότερα από τα επίπεδα που ίσχυαν πριν από μια διετία, και αν υπήρχε κάποια πιθανότητα μείωσης των επιτοκίων νωρίτερα κατά το 1998, η υποτίμηση του ζλότυ μετά την χρηματοπιστωτική κρίση στη Ρωσία, απέκλεισε κάθε τέτοια προοπτική. 1 loXtuviu: Ki'iptcq OIKOVOIUKCQ TUOCII; 1994 1995 1996 1997 1998 TcXniTuiu arm/i:ui PuGn6<; au^oni; xpayiumKov AEn Ι'υΟμός πληθωρισμού σε % 5,2 7,0 6,1 6,9 5,9 lav-Iouv etfioioq [itaoq 6pcx; ax6 Aetc tunc, ACK σε% σε% Ποσοστό ανεργίας, τέλος του έτους Opianoi; AfE σε% Eyycypanntvoi σε% (ivcpyoi 32,2 29,4 14,4 16,0 27,8 21,9 13,3 14,9 19,9 18,7 12,3 13,2 15,0 13,2 11,2 10,3 12,9 lav-Aiiy 11,1 ujto Auy EON; Auy 9,5 Atjyouoro loo^uyto yeviKlV; Ki>P6pvr|OT|<; jipotinoXoyiafiou Ioo^uyio Tpexpuocbv auvaXfcayciv Εξωτερικό χρέος σε % του ΑΕΠ -2,4 -2,1 -2,5. 3,1 % του ΑΕΠ 1,0 0,7 -2,4 -3,2 σε δισεκατ. ΕΟΙΙ -1,1 -3,8 -2,5 lav-Auy Xoyo^ xpcoiK^aycoyibv1 σε % 221 aicaOdptOTO ttfax. xpeo? σε δισεκ. ΕΟΙΙ 35,5 169 33,6 145 31,8 123 33,6 115 35,6 I00X10 louXio Εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων KaOapec; eiapoo; au^iipova σε % του ΑΕΠ 0,6 1,1 1,8 2,2 \\c Ti^v ETAA oroixcia loo^uyiou xcXripoifubv σε εκατ. ΕΟΙΙ 456 867 2159 2682 2395 lav-IouA. Πηγή: Υπηρεσίες της Επιτροπής, εθνικές πηγές, ΕΤΑΛ Ακαθάριστο χρέος σε σκληρό νόμισμα ως ποσοστό των εξαγωγών αγαθών και υπηρεσιών Στο πλαίσιο της νομισματικής αναταραχής που ακολούθησε τη ρωσική κρίση, το ζλότυ υποτιμήθηκε κατά 10% περίπου και έπεσε στο επίπεδο της κεντρικής ισοτιμίας. Εν συνεχεία, το Σεπτέμβριο, ανέβηκε κατά μερικές ποσοστιαίες μονάδες πάνω από την ισοτιμία αυτή, μετά την απόφαση του ΣΝΠ να μειώσει τη μηνιαία υποτίμηση του ζλότυ σε σχέση με το καλάθι νομισμάτων σε 0,5%, ως ένδειξη της θέλησης του να καταπολεμήσει τον πληθωρισμό. Αυτή ήταν η τρίτη μείωση το 1998. Στο τέλος του Φεβρουαρίου, η μηνιαία προσαρμογή μειώθηκε από 1 σε 0,8%, ενώ το περιθώριο διακύμανσης ανήλθε σε +/- 10% της κεντρικής ισοτιμίας. Εν συνεχεία, κατά τα μέσα του Ιουλίου, μειώθηκε σε 0,65%. Στις αρχές Οκτωβρίου, το ΣΝΠ ανακοίνωσε ότι προτιμούσε καλάθι δύο νομισμάτων, βασιζόμενο στο ευρώ και το δολάριο. Η τελική απόφαση εναπόκειται στην κυβέρνηση. Με βάση την υπόθεση αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ κατά 6,1% και της μείωσης του μέσου ετήσιου ρυθμού πληθωρισμού σε 8,1% κατά το τέλος του 1999, το σχέδιο του προϋπολογισμού για το 1999 προβλέπει μείωση του ελλείμματος του κρατικού προϋπολογισμού, εξαιρουμένων των εσόδων από τις ιδιωτικοποιήσεις, από 2,8% το 1998 (14,4 δισεκατομμύρια ζλότυ) σε 2,15% το 1999. Οι υποθέσεις αυτές είναι δικαιολογημένα επιφυλακτικές, παρότι η προβλεπόμενη οικονομική μεγέθυνση είναι χαμηλότερη κατά 1% λόγω της ρωσικής κρίσης. Εν πάση περιπτώσει, η μείωση του ελλείμματος του προϋπολογισμού θα πρέπει να επιτρέψει νέα χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής, χωρίς αυτό να θέσει σε κίνδυνο η μείωση του πληθωρισμού. Επίσης, θα συμβάλει στη συγκράτηση της διεύρυνσης του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου και του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών. Το Μάρτιο, το Υπουργείο Οικονομικών παρουσίασε τη μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική του, που περιλαμβάνει τις καλύτερες δυνατές εκτιμήσεις του ελλείματος του ευρύτερου δημοσίου τομέα σύμφωνα με τους όρους της ΕΕ. Σε ποσοστό μεγαλύτερο από 3% του ΑΕΠ, το έλλειμμα αυτό ήταν ακόμη αρκετά υψηλό αν ληφθεί υπόψη η παρατεταμένη περίοδος υψηλής οικονομικής μεγέθυνσης που σημειώθηκε στην Πολωνία. Η μεσοπρόθεσμη στρατηγική προϋποθέτει ότι το έλλειμμα θα μειωθεί σε 2% το 1999, και ότι θα εξαλειφθεί έως το 2003. Δ ιαρθρωτικες μεταρρυθμίσεις Μετά τη δημοσίευση της γνώμης, η Πολωνία ξεκίνησε σειρά μεταρρυθμίσεων που θα επιβαρύνουν ενδεχομένως τον κρατικό προϋπολογισμό. Τον Ιούλιο 1998, ο Πρόεδρος και το Κοινοβούλιο κατέληξαν σε συμφωνία σχετικά με ένα σχέδιο περιφερειακής αποκέντρωσης, το οποίο προβλέπει τη μείωση του αριθμού των επαρχιών σε 16. Αυτή ήταν η πρώτη φορά που επιτεύχθηκε συναίνεση με τον κυβερνητικό συνασπισμό και την αντιπολίτευση και υπάρχουν ορισμένες ελπίδες ότι τούτο θα διευκολύνει την εφαρμογή άλλων μεταρρυθμίσεων. Η κυβέρνηση επανεξετάζει επί του παρόντος το σύστημα των δημόσιων οικονομικών και έχει εγκρίνει σχέδιο ιδιωτικοποίησης, το οποίο συνδέεται με τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού καθεστώτος. II Πολωνία παρέσχε στην Επιτροπή λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης του χαλυβουργικού 4? τομέα και εξετάζει επί του παρόντος με την Παγκόσμια Τράπεζα την αναδιάρθρωση του κλάδου εξόρυξης άνθρακα. Τον Ιούλιο του 1998, η πολωνική κυβέρνηση ενέκρινε πρόγραμμα για την πώληση του μεγαλύτερου μέρους των εναπομενόντων κρατικών στοιχείων ενεργητικού έως το τέλος του 2001. Μεταξύ των επιχειρήσεων κρατικής ιδιοκτησίας που πρόκειται να ιδιωτικοποιηθούν περιλαμβάνονται ορισμένες από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις της Πολωνίας, συμπεριλαμβανομένων των δύο χαλυβουργείων - Huta Katowice και Huta Sendzimira - τα οποία εντάσσονται στο πλαίσιο του προγράμματος αναδιάρθρωσης του χαλυβουργικού τομέα που έχει μελετηθεί με την Επιτροπή. Το πρόγραμμα του έτους αυτού προβλέπει εκποίηση μέρους του κρατικού οργανισμού τηλεπικοινωνιών και την ιδιωτικοποίηση του δεύτερου μεγαλύτερου διυλιστηρίου υγρών καυσίμων της χώρας. Η εθνική αεροπορική εταιρεία LOT και ο γίγαντας των ασφαλίσεων PZU θα ακολουθήσουν το προσεχές έτος, μαζί με την εταιρεία που θα σχηματιστεί από τη συγχώνευση μέρους του μεγαλύτερου διυλιστηρίου και του μεγαλύτερου πρατηρίου υγρών καυσίμων. Το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί με την ιδιωτικοποίηση των σιδηροδρόμων και των τελευταίων κρατικών τραπεζών - του ταμιευτηρίου ΡΚΟ ΒΡ και του ομίλου τραπεζικών συνεταιρισμών του γεωργικού τομέα BGZ - έως το τέλος του 2001. Τέλος, η κυβέρνηση προβαίνει επί του παρόντος στην πώληση των μεριδίων που έχει σε άλλες τρεις τράπεζες. επίσης την Τα συνολικά έσοδα που θα προκύψουν από το πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων, το οποίο αφορά περίπου 1800 επιχειρήσεις και το 35% του πολωνικού εργατικού δυναμικού, ανέρχονται σε περίπου 100 δισεκατομμύρια ζλότυ (25 δισεκατομμύρια ECU). Περίπου 40 δισεκατομμύρια των εσόδων αυτών θα χρησιμεύσουν για την αποζημίωση των ιδιοκτητών, των οποίων οι περιουσίες δημεύθηκαν επί κομμουνιστικού καθεστώτος. Άλλα 20 δισεκατομμύρια ζλότυ θα χρησιμοποιηθούν, σύμφωνα με απόφαση του συνταγματικού δικαστηρίου, για την αποζημίωση των εργαζομένων και των συνταξιούχων οι οποίοι δεν έλαβαν τις υποχρεωτικές μισθολογικές και συνταξιοδοτικές αυξήσεις που δικαιούντο στο παρελθόν. Ένα ανάλογο ποσό είναι αναγκαίο για τη δημιουργία του δεύτερου πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος - δηλαδή συνταξιοδοτικών ταμείων ιδιωτικής διαχείρισης που θα συμπληρώσουν το υφιστάμενο σύστημα. Οι πολωνοί εργαζόμενοι ηλικίας 30 έως 50 ετών θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν μεταξύ των νέων αυτών ταμείων ή να παραμείνουν στο ανανεωμένο διανεμητικό σύστημα (pay-as-you-go), ενώ όσοι είναι κάτω των 30 ετών είναι υποχρεωμένοι να επιλέξουν ένα από τα ταμεία αυτά και οι άνω των 50 ετών θα παραμείνουν στο παλαιό, σύστημα. Τούτο συνεπάγεται προφανώς τη μεταφορά της χρηματοδότησης των συντάξεων από τον δημόσιο στον ιδιωτικό τομέα, αλλά η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με το σημαντικό έλλειμμα του σημερινού συνταξιοδοτικού καθεστώτος. Σκοπεύει δε να χρησιμοποιήσει τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις για την κάλυψη αυτού και, πιθανώς, άλλων ελλειμμάτων. Πέρα από το κόστος της εδαφικής μεταρρύθμισης και της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος, η πολωνική κυβέρνηση θα πρέπει να χρηματοδοτήσει τον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεων της σύμφωνα με τα πρότυπα του NATO, και να καλύψει το κόστος της αναδιάρθρωσης του χαλυβουργικού τομέα. Οι πολωνοί θα πρέπει να μετατρέψουν, μέχρι το τέλος του 1998, τους τίτλους τους ιδιωτικοποίησης σε μετοχές των 15 εθνικών επενδυτικών ταμείων. Τα εν λόγω εθνικά επενδυτικά ταμεία δημιουργήθηκαν το 1995 για τη χρηματοδότηση της ιδιωτικοποίησης /Ή περίπου 500 επιχειρήσεων. Από τον Ιούνιο του 1998, είναι εγγεγραμμένα στο Χρηματιστήριο αξιών της Βαρσοβίας. IloXcovia: Kvpiorcpoi 6EIKTE<; rt\q Sop. rj<; Tijq oiKovo(ua<; 1997 Hkr\Q\)a\i6q Katd K£(paX. f| AEI1 σε εκατομ. ΡΡ8-Ε0υ ae % xr|<; EE TCOV 15 Kaxd |ieao 6po % Μερίδιο της γεωργίας ως προς: xT\v aKaOdpiorri npooriOcfievri a^ia %(1996) TT|V ajiaax6A,rioTi %(1996) A6yoq E7[ev8uaea)v/AEn AKaOdpiaro E^wtEpiicd XPE0<^AE11 E^aywyEc; ayaOwv & i)7ir|peoi6v/AEri % % % A7t60Ep. a d^EOXOV ^EVCDV E7lEV5uaECOV' σε δισεκατ. ΕΟΌ ΕΟυ ανά κεφαλή Πηγή: Υπηρεσίες της Επιτροπής, εθνικές πηγές, ΕΤΑΑ 38,7 7500 40 5,9 20,5 21 28 61 7,6 198 1 Απόθεμα ΑΞΕ, μεταχραπέν στο τέλος του 1997 με τιμή συναλλάγματος 1 ΕΟί)=$ 1. 10421 Η περιφερειακή κατανομή των ανέργων παραμένει άνιση, αλλά η ταχύτατη μείωση της ανεργίας κατά τα τελευταία έτη έγινε αισθητή σε ολόκληρη τη χώρα. Το ποσοστό της ανεργίας στο σύνολο της Πολωνίας μειώθηκε από 13,2% στο τέλος του 1996 σε 10,5% στο τέλος του 1997, και στη συνέχεια σε 9,8% το Μάιο 1998. Σε πολλά αστικά κέντρα, η αγορά εργασίας είναι πράγματι περιορισμένη, ενώ στη Βόρεια Πολωνία το περιφερειακό ποσοστό ανεργίας, αν και μειώνεται, μπορεί ακόμη να υπερβαίνει το 25% λόγω της απότομης παύσης των δραστηριοτήτων των κρατικών γεωργικών εκμεταλλεύσεων και της διακοπής λειτουργίας των παρωχημένων εργοστασίων. Η συνολική απασχόληση αυξήθηκε κατά 0,6% μόνο το 1997, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου 95 000 θέσεις απασχόλησης. Το μεγαλύτερο μέρος των θέσεων αυτών δημιουργήθηκε στον τριτογενή τομέα. Η απόκλιση μεταξύ της καθαρής αύξησης του απασχολούμενου εργατικού δυναμικού και της μείωσης του αριθμού των εγγεγραμμένων ανέργων μπορεί να εξηγηθεί από το γεγονός ότι οι τελευταίοι δεν έχουν κανένα κίνητρο να μείνουν εγγεγραμμένοι στους καταλόγους των ανέργων, δεδομένου ότι το επίδομα ανεργίας είναι χαμηλό και το 70% αυτών δεν τυγχάνει επιδοτήσεων. Η αναδιάρθρωση του τομέα άνθρακα και χάλυβα, όπως και η μεταρρύθμιση της γεωργίας, θα έχουν σημαντικές κοινωνικές συνέπειες. Σύμφωνα με το πλέον πρόσφατο κυβερνητικό πρόγραμμα, ο αριθμός των ανθρακωρύχων θα πρέπει να μειωθεί από 240 χιλιάδες άτομα σήμερα σε περίπου 130 χιλιάδες άτομα το 2002. Επιπλέον, το ήμισυ περίπου των 90 000 εργατών του χαλυβουργικού τομέα θα πρέπει να αναζητήσουν νέα εργασία όταν ο εν λόγω βιομηχανικός κλάδος περάσει σε παραγωγή υψηλότερης ποιότητας. Το μερίδιο της γεωργίας στη συνολική παραγωγή μειώθηκε από περίπου 13% το 1989 σε λίγο περισσότερο από 6% το 1997. Από την αρχή της μετάβασης, το εμπόριο γεωργικών προϊόντων παρεμποδίστηκε από τη χαμηλή ποιότητα των προϊόντων. Ωστόσο, ο γεωργικός τομέας εξακολουθεί να απασχολεί σχεδόν ένα τέταρτο του εργατικού δυναμικού, αν και το μεγαλύτερο μέρος αυτού εργάζεται πιθανώς με μερική απασχόληση. Δεδομένου ότι οι επιδοτήσεις για τα γεωργικά προϊόντα έχουν περικοπεί αισθητά, και τα ενοίκια καθώς και οι τιμές του αερίου, του νερού και άλλων απαραίτητων υπηρεσιών έχουν αυξηθεί, το πραγματικό εισόδημα των γεωργών παραμένει πολύ χαμηλό. 2. 3. Αξιολόγηση σε σχέση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης Η ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας αγοράς Η λειτουργία οικονομίας αγοράς προϋποθέτει την απελευθέρωση των τιμών και του εμπορίου, καθώς και τη δημιουργία πράγματι εφαρμοζόμενου νομικού συστήματος περιλαμβανομένων των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας. Η μακροοικονομική σταθερότητα και η συναίνεση στον τομέα της οικονομικής πολιτικής βελτιώνουν τις επιδόσεις μιας οικονομίας αγοράς. Η αποτελεσματικότητα της οικονομίας ενισχύεται ακόμη περισσότερο όταν ο χρηματοπιστωτικός τομέας είναι αρκετά ανεπτυγμένος και κανένα σημαντικό εμπόδιο δεν παρακωλύει την είσοδο ή την έξοδο από την αγορά. Οι περισσότερες τιμές στην Πολωνία δεν ελέγχονται πλέον από τις δημόσιες αρχές, αλλά επιτρέπεται σε ορισμένες αγορές εξακολουθούν να είναι στρεβλωμένες επειδή ορισμένες επιχειρήσεις να λειτουργούν σε ζημιογόνο βάση. Οι μηχανισμοί της αγοράς εισήχθησαν στον γεωργικό τομέα νωρίτερα απ'ό,τι σε άλλους τομείς της οικονομίας. Οι τιμές παρέμβασης εφαρμόζονται σε ορισμένα γεωργικά προϊόντα. Οι δασμοί που εφαρμόζονται στο εμπόριο με την ΕΕ έχουν καταργηθεί σταδιακά στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συμφωνίας. Ωστόσο, η Πολωνία δεν τήρησε τη δέσμευση της να μειώσει σε 3% το παρόν έτος τους δασμούς που επιβάλλονται στις εισαγωγές χάλυβα. Την 1η Ιουλίου, οι εισαγωγικοί αυτοί δασμοί μειώθηκαν σε 4%, όπως προβλεπόταν από το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης του χαλυβουργικού τομέα. Η μείωση του ποσοστού αυτού σε 3% προβλέπεται τώρα για το 1999, και η Πολωνία σκοπεύει να εξαλείψει τους εισαγωγικούς δασμούς επί του χάλυβα έως το 2000. Τον Αύγουστο 1998, η κυβέρνηση ενέκρινε ορισμένες διατάξεις για την τροποποίηση του νόμου περί εγγείου ιδιοκτησίας και ιδιοκτησίας ακινήτων, που αφήνει ακόμη πολλά πράγματα να γίνουν στον τομέα της απελευθέρωσης. Ο ιδιωτικός τομέας απασχολεί περίπου το 70% του συνόλου των εργαζομένων στην Πολωνία και παράγει πάνω από το 65% του ΑΕΠ. Επιπλέον, υπάρχει ένας άτυπος τομέας που καλύπτει δυναμικό δίκτυο επιχειρήσεων. Τούτο μπορεί να εξηγήσει το λόγο για τον οποίο η μεταβατική διαδικασία, μετά την αρχική ριζική θεραπεία, συνεχίστηκε ομαλά, αλλά μειώνει επίσης τη δυνατότητα της κυβέρνησης να εισπράξει τα απαραίτητα ποσά για τη χρηματοδότηση των μεταρρυθμιστικών προγραμμάτων και των προγραμμάτων δημόσιων επενδύσεων. Έτσι, μία από τις μείζονες προκλήσεις των πολωνικών αρχών είναι να φέρουν την εν λόγω "φαιά ζώνη" της οικονομίας στην επιφάνεια. *. &> Η ιδιωτικοποίηση των μεγαλύτερων επιχειρήσεων ήταν αργή, αλλά η κυβέρνηση διαθέτει συγκεκριμένα προγράμματα για την εκχώρηση των περισσοτέρων στοιχείων ενεργητικού της μέχρι το 2001. Το 90% της συνολικής λογιστικής αξίας των εναπομενουσών 3000 κρατικών επιχειρήσεων συγκεντρώνεται στις 420 μεγάλες επιχειρήσεις. Τα προγράμματα ιδιωτικοποίησης της κυβέρνησης για το διάστημα 1998/2001 αφορούν πάνω από 1000 κρατικές επιχειρήσεις, σε τομείς όπως της εξόρυξης άνθρακα, του χάλυβα, της βαριάς χημικής βιομηχανίας και της ενέργειας. Ο κατάλογος των εταιρειών που θεωρούνται ότι έχουν στρατηγική σημασία για την εθνική οικονομία περιέχει μόνο 44 επιχειρήσεις. Το υψηλό δυναμικό ανάπτυξης της πολωνικής οικονομίας και οι προοπτικές συνέχισης της διαδικασίας εξυγείανσης του δημοσιονομικού τομέα έχουν προσελκύσει το ενδιαφέρον των ξένων επενδυτών. Οι εθνικές και οι ξένες τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες προσπαθούν να εκμεταλλευτούν την αγορά που έχει ανοίξει με τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος. Ο δεύτερος πυλώνας του συστήματος αυτού θα πρέπει να προσελκύσει πάνω από 10 δισεκατομμύρια ζλότυ ήδη κατά το πρώτο έτος της λειτουργίας του, και να αναπτυχθεί μέχρι να καλύψει 90 δισεκατομμύρια ζλότυ, σωρευτικά, το 2005. Μια κοινοπραξία ξένων τραπεζών και συμβούλων κλήθηκε να παράσχει συμβουλές στο Υπουργείο Οικονομικών σχετικά με την ιδιωτικοποίηση της PZU, που ελέγχει τα δύο τρίτα των αγορών ασφαλίσεων ζωής και ζημιών στην Πολωνία. Αναμένεται ότι η εξέλιξη της αγοράς αυτής θα δώσει ώθηση στην ανάπτυξη και στο άνοιγμα άλλων χρηματαγορών, όπως της αγοράς κινητών αξιών. Μέχρι στιγμής, δεν έχουν εισαχθεί τίτλοι που αποτελούν αντικείμενο δημόσιας διαπραγμάτευσης, αλλά μόνο ορισμένες ομολογίες τοπικών αρχών. Στην εξωχρηματιστηριακή αγορά, που δημιουργήθηκε το 1996, έχουν εισαχθεί μέχρι στιγμής μόνο 13 τίτλοι. Η Πολωνία εγκαινίασε ευρύτατη σειρά νομοθετικών μεταρρυθμίσεων στα πρώτα ήδη στάδια της μεταβατικής περιόδου και συνέχισε έκτοτε να συμπληρώνει το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο. Στις αρχές του 1998, άρχισαν να ισχύουν ένας νέος νόμος για την κεντρική τράπεζα, νέοι νόμοι στον τομέα της τραπεζικής νομοθεσίας, καθώς και νομοθετικές διατάξεις σχετικά με τις κινητές αξίες, την κεφαλαιαγορά και τις αγορές από αλλαδαπούς. Παρότι η οικονομική πολιτική αποτελεί αντικείμενο έντονων συζητήσεων στην Πολωνία, υπάρχει ευρεία συναίνεση στη χώρα όσον αφορά τη τήρηση των νομισματικών και δημοσιονομικών κανόνων. Αν και νεοσυσταθέν, το Συμβούλιο Νομισματικής Πολιτικής έχει ήδη κατορθώσει να επιβληθεί. Έχει λάβει αποφάσεις για τη μείωση του ρυθμού της μηνιαίας υποτίμησης του ζλότυ, για τη διεύρυνση του περιθωρίου διακύμανσης και τη μείωση των επιτοκίων. Η Πολωνία δεν έχει υποχρεώσεις σε εκκρεμμότητα έναντι του ΔΝΤ. Η κυβέρνηση έχει δημιουργήσει ειδική ομάδα για την προετοιμασία της μεσοπρόθεσμης στρατηγικής της, η οποία θα χρησιμεύσει ως βάση για την κοινή αξιολόγηση των προτεραιοτήτων οικονομικής πολιτικής με την Επιτροπή. Η πολωνική οικονομία αποτελεί λειτουργούσα οικονομία αγοράς. Η Πολωνία έχει ενισχύσει τη μακροοικονομική σταθερότητα της και το νομικό πλαίσιο της. Η ιδιωτικοποίηση εξακολουθεί με σταθερό ρυθμό αλλά πρέπει να επισπευσθεί. Ο χρηματοπιστωτικός τομέας αναπτύσσεται και προσελκύει σε συνεχώς αυξανόμενο βαθμό το ενδιαφέρον των ξένων στρατηγικών επενδύσεων. Ικανότητα δυνάμεων της αγοράς σπ/ν Ένωση αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και των tl Η ικανότητα της Πολωνίας να ανταποκριθεί σ'αυτό το κριτήριο εξαρτάται από την ύπαρξη οικονομίας αγοράς και σταθερού μακροοικονομικού πλαισίου που θα επιτρέψουν στους οικονομικούς παράγοντες να λάβουν αποφάσεις σε κλίμα προβλεψιμότητας. Απαιτεί, επίσης, επαρκές επίπεδο ανθρώπινου δυναμικού και φυσικού κεφαλαίου, συμπεριλαμβανομένων των υποδομών. Οι κρατικές επιχειρήσεις πρέπει να αναδιαρθρωθούν και όλες οι επιχειρήσεις έχουν ανάγκη να επενδύσουν για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας τους. Επιπλέον, όσο μεγαλύτερη πρόσβαση θα έχουν οι ικανότητα επιχειρήσεις στις εξωτερικές χρηματοδοτήσεις και όσο μεγαλύτερη αναδιάρθρωσης και καινοτομίας επιδείξουν, τόσο ευκολότερη θα είναι και η προσαρμογή τους. Σε γενικές γραμμές, μια χώρα που έχει ήδη επιτύχει υψηλό βαθμό οικονομικής ολοκλήρωσης με την Ένωση πριν από την προσχώρηση, θα μπορέσει ευκολότερα να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της που απορρέουν από την ιδιότητα του μέλους. Η ολοκλήρωση αυτή μπορεί να εκτιμηθεί με βάση τον όγκο και την ποικιλία των προϊόντων που αποτελούν αντικείμενο συναλλαγών με τα κράτη μέλη. σταθερότητας Η Πολωνία διαθέτει δυναμική οικονομία αγοράς, χαρακτηριζόμενη από υψηλό βαθμό μακροοικονομικής μεγέθυνση. Χαρακτηριστικό της πολωνικής οικονομίας είναι η διχοτόμηση μεταξύ του ιδιωτικού τομέα, αφενός, ο οποίος κυριαρχείται από μικρές επιχειρήσεις, και, αφετέρου, των μεγαλύτερων επιχειρήσεων, πολλές από τις οποίες βρίσκονται ακόμα υπό κρατική ιδιοκτησία και είναι ζημιογόνες. οικονομική ευνοεί που την Η αύξηση της εγχώριας ζήτησης το 1997 προκλήθηκε από ιδιωτικές επενδύσεις, που, σε πραγματικές τιμές, ήταν κατά 22% υψηλότερες σε σχέση με το προηγούμενο έτος δημιουργόντας αύξηση των επενδύσεων με τον ίδιο ή και με ταχύτερο ρυθμό μεταξύ του 1995 και του 1996 για να ανέλθουν σε περίπου 21% του ΑΕΠ. Από μακροοικονομικής απόψεως, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η αύξηση των επενδύσεων δεν συνοδεύτηκε αυτή τη φορά από κάμψη του ρυθμού αποταμίευσης - η ιδιωτική κατανάλωση το 1997 αυξανόταν με τον ίδιο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις (ΑΞΕ) στην Πολωνία ήταν σχετικά χαμηλές μέχρι το 1997, αλλά αυξήθηκαν αισθητά κατά τα τελευταία δύο έτη. Η εισροή ΑΞΕ κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998 ήταν ίση με εκείνη για ολόκληρο το 1997, πράγμα που θα αυξήσει σε 13 δισεκατομμύρια ECU το συνολικό σωρευθέν ποσό από το το 1990, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της ΕΤΑΑ. Από ποιοτικής πλευράς, οι ΑΞΕ συμβάλλουν σημαντικά στην ανάπτυξη της πολωνικής οικονομίας. Πάνω από το 10% του συνόλου των ιδίων κεφαλαίων των επιχειρήσεων και περίπου 5% της συνολικής απασχόλησης, συνδέονται με τα ξένα κεφάλαια. Επιπλέον, η αναλογία των επιχειρήσεων με ξένη συμμετοχή στις δαπάνες εξοπλισμού προσεγγίζει το 50% στον μεταποιητικό κλάδο, καθώς και στο εμπόριο και στις υπηρεσίες. Αξίζει να σημειωθεί ότι η μέση παραγωγικότητα της εργασίας στις επιχειρήσεις αυτές είναι διπλάσια από τη συνολική παραγωγικότητα της οικονομίας. Η εμφάνιση πολυάριθμων μικρών ιδιωτικών επιχειρήσεων συνεχίζεται, πράγμα που αντανακλά τόσο τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων όσο και την καταχώρηση νέων επιτυχών επιχειρήσεων που λειτουργούσαν στο παρελθόν στη φαιά ζώνη της πολωνικής οικονομίας. Η επίδοση της οικονομικής μεγέθυνσης της Πολωνίας βασίζεται κυρίως στις δραστηριότητες των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (MME) και το 90/95% των καταχωρημένων MME έχουν μόνο 1-5 υπαλλήλους. •2-1 Η πρόσβαση των νοικυριών και των μικρών επιχειρήσεων στις τραπεζικές πιστώσεις φαίνεται να βελτιώνεται - έχουν συσταθεί ορισμένα ταμεία εγγυήσεων για τα δάνεια των MME, η φορολογία των ατομικών επιχειρήσεων έχει απλουστευθεί, και έχει δημιουργηθεί κεντρικό μητρώο για τις οφειλές επί της κινητής ιδιοκτησίας. Ωστόσο, η χρηματοπιστωτική διαμεσολάβηση μεταξύ των ιδιωτικών αποταμιεύσεων, αφενός, και της χρηματοδότησης των MME, αφετέρου, εξακολουθεί να είναι ανεπαρκής και ελάχιστα ανεπτυγμένη. Επιπλέον, το επιχειρηματικό περιβάλλον θα μπορούσε να βελτιωθεί με την αύξηση της διαφάνειας, και της καλύτερης εφαρμογής του φορολογικού συστήματος, και με τη μείωση των διοικητικών διατυπώσεων που εξακολουθούν να παρεμποδίζουν την πρόσβαση στην αγορά. Η απασχόληση που προσφέρουν οι MME, κυρίως στον μεταποιητικό τομέα και τον τομέα των υπηρεσιών μέχρι στιγμής, θα έχει καθοριστική σημασία για την απορρόφηση των εργαζομένων που χάνουν τις εργασίες τους λόγω της αναδιάρθρωσης. Ο κατά παράδοση σημαντικός τομέας γεωργικών προϊόντων διατροφής αντιμετωπίζει σημαντική πίεση λόγω της ταχείας εισόδου των πολυεθνικών εταιρειών και των ξένων αλυσίδων λιανικής πώλησης. Πέρα από τη γεωργία, η ανάγκη αναδιάρθρωσης είναι επιτακτικά αναγκαία στους βιομηχανικούς κλάδους άνθρακα, χάλυβα και άμυνας. Λόγω της τοπικής σημασίας των εν λόγω βιομηχανικών κλάδων, ο μετασχηματισμός τους μπορεί να έχει οδυνηρές περιφερειακές επιπτώσεις, ιδίως στην Ανατολική και Νότια Πολωνία. Το καλύτερο παράδειγμα για τα επιτεύγματα μιας αυστηρής ιδιωτικοποίησης εξακολουθεί να είναι η διαφορετική μοίρα των ναυπηγείων Gdansk και Szczecin, δεδομένου ότι το ιδιωτικοποιημένο ναυπηγείο Szczecin παρουσιάζει ικανοποιητικά αποτελέσματα, σε πλήρη αντίθεση με το ναυπηγείο Gdansk. Η υποδομή της Πολωνίας στον τομέα των επικοινωνιών, της παροχής ενέργειας και των μεταφορών είναι παρωχημένη και ο εκσυγχρονισμός της είναι επιτακτικά αναγκαίος. Είναι επίσης αναγκαίο να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα του περιβάλλοντος. Ενώ οι δυνατότητες ιδιωτικών επενδύσεων στους τομείς αυτούς ήταν περιορισμένες λόγω της βραδύτητας της αναδιάρθρωσης και της ιδιωτικοποίησης, οι κρατικές επενδύσεις έχουν περιοριστεί από τις απαιτήσεις της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Οι εταιρικές σχέσεις μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα προωθούνται σε συνεχώς αυξανόμενο βαθμό ως πιθανός τρόπος χρηματοδότησης των υποδομών, αλλά, στον τομέα ιδίως της αστικής και δημοτικής ανανέωσης, αντιμετωπίζονται με αβεβαιότητα όσον αφορά τις δημοσιονομικές επιπτώσεις της μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης και της εδαφικής μεταρρύθμισης. Η έρευνα και η ανάπτυξη εξακολουθούν να θεωρούνται ως θέμα του κρατικού προϋπολογισμού μάλλον παρά ως δραστηριότητα που πρέπει να αναλάβει ο τομέας των επιχειρήσεων. Η Πολωνία έχει καταρτίσει πρόγραμμα για τη μεταφορά τεχνολογίας στις MME, το οποίο έχει σαφή στόχο την καλύτερη περιφερειακή κατανομή. Η βελτίωση των υποδομών, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών θα μπορούσαν να συμβάλουν επίσης στην επέκταση της οικονομικής προόδου με πιο ισόρροπο τρόπο εντός της χώρας. Η ολοκλήρωση του εμπορίου με την ΕΕ έχει παραμείνει υψηλή - σχεδόν τα δύο τρίτα του πολωνικού εμπορίου διεξάγονται με την ΕΕ και αφορούν ως επί το πλείστον τα μεταποιημένα προϊόντα. Το πολωνικό ισοζύγιο πληρωμών παρουσιάζει μεγάλο πλεόνασμα στο επίπεδο των μη καταχωρημένων συναλλαγών στον τρέχοντα λογαριασμό. Το 1997, το πλεόνασμα αυτό κάλυψε περίπου το ήμισυ του εμπορικού ελλείμματος που ανερχόταν σε 9,2 δισεκατομμύρια ECU. Είναι αναγκαίο να επιλυθούν προβλήματα που συνδέονται με το αθέμιτο εμπόριο, τη σοβαρή υποεκτίμηση της αξίας ιι των εισαγωγών και τη διαφθορά. Εκτιμάται ότι περίπου το 25% των εμπορικών συναλλαγών στα ανατολικά σύνορα της χώρας, και 15/20% του συνοριακού εμπορίου με την ΕΕ, δεν καταχωρούνται. Οι εξαγωγικές επιδόσεις της Πολωνίας έχουν βελτιωθεί περαιτέρω από τη δημοσίευση της γνώμης και μετά, αλλά υπάρχει περιθώριο να αυξηθεί η ανταγωνιστικότητα σε ειδικούς τομείς. Η αναδιάρθρωση των παραδοσιακών τομέων, όπως του άνθρακα και του χάλυβα, και ο εκσυγχρονισμός της γεωργίας πρέπει να συνεχιστούν δραστήρια. Πρέπει να ληφθούν μέτρα ώστε να διευκολυνθεί η πρόσβαση των MME και των νέων επιχειρήσεων στις χρηματαγορές. Με τον τρόπο αυτό θα μπορούσαν να απαλυνθούν οι κοινωνικές επιπτώσεις της αναδιάρθρωσης. Η πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος προσφέρει μια ευκαιρία για την επίσπευση της ανάπτυξης του χρηματοπιστωτικού τομέα. Ωστόσο, η πολωνική οικονομία στο σύνολο της μπορεί να θεωρηθεί ότι είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς στο πλαίσιο της Ένωσης μεσοπρόθεσμα. 2. 4 Γενική αξιολόγηση Η Πολωνία μπορεί να θεωρείται ως λειτουργούσα οικονομία αγοράς και θα πρέπει να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς στο πλαίσιο της Ένωσης μεσοπρόθεσμα, υπό την προϋπόθεση ότι θα ενισχύσει το ρυθμό της οικονομικής αναδιάρθρωσης και ότι θα συνεχίσει να αποφεύγει τις παλινδρομήσεις στον τομέα της εμπορικής πολιτικής. Μετά τη δημοσίευση της γνώμης, η μακροοικονομικιί σταθερότητα έχει ενισχυθεί. Έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή της μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος· ο χρηματοπιστωτικός τομέας έχει αναδιοργανωθεί περαιτέρω και προσελκύει σε συνεχώς αυξανόμενο βαθμό το ενδιαφέρον των ξένων επενδυτών. Οι εξαγωγικές επιδόσεις της Πολωνίας έχουν βελτιωθεί σε βαθμό που η διεύρυνση του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου και του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών μπορεί να ανακοπεί στα αμέσως επόμενα έτη. Πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων, ιδίως όσον αφορά την ιδιωτικοποίηση των κρατικών επιχειρήσεων, την αναδιάρθρωση του άνθρακα και χάλυβα και τον εκσυγχρονισμό της γεωργίας. Η εξέλιξη των δημόσιων οικονομικών σε συνδυασμό με τις διοικητικές και εδαφικές μεταρρυθμίσεις πρέπει να παρακολουθείται εκ του σύνεγγυς. Η πρόοδος όσον αφορά τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος πρέπει να χρησιμοποιηθεί για την επίσπευση της ανάπτυξης του χρηματοπιστωτικού τομέα και πρέπει να βελτιωθεί η πρόσβαση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων καθώς και των νέων επιχειρήσεων στις χρηματαγορές. 3. Ικανότητα ανάληψης των υποχρεώσεων του μέλους Στόχος του παρόντος τμήματος είναι να αναπροσαρμοστεί στην παρούσα κατάσταση η γνώμη που διατύπωσε η Επιτροπή το 1997 όσον αφορά την ικανότητα της Πολωνίας να αναλάβει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την προσχώρηση - δηλαδή το νομικό και θεσμικό πλαίσιο, που είναι γνωστό ως το κοινοτικό κεκτημένο, μέσω του οποίου η Κοινότητα θέτει σε εφαρμογή τους στόχους της. lh Στη γνώμη που διατύπωσε το 1997 για την αίτηση προσχώρησης της Πολωνίας στην ΕΕ, η Επιτροπή κατέληξε στο ακόλουθο συμπέρασμα: "Αν συνεχίσει τις προσπάθειες της, όσον αφορά την ενσωμάτωση της νομοθεσίας και τις εντείνει όσον αφορά την ορθή εφαρμογή της, η Πολωνία είναι ικανή, ιδίως στον τομέα της ενιαίας αγοράς, να υιοθετήσει μεσοπρόθεσμα το κεκτημένο. Θα απαιτηθούν, εξάλλου, ιδιαίτερες προσπάθειες, ιδίως σε επενδύσεις, για την πλήρη εφαρμογή του κεκτημένου σε τομείς όπως η γεωργία, το περιβάλλον και οι μεταφορές". Η κατωτέρω παρουσίαση των διαφόρων θεμάτων ακολουθεί την ίδια διάρθρωση με εκείνη της γνώμης του 1997, με εξαίρεση τη γενική περιγραφή των επιμέρους τομέων. Αντίθετα, η έκθεση εστιάζεται στην πρόοδο που σημειώθηκε από τον Ιούλιο 1997. Σε κάθε τίτλο αντιστοιχεί παρουσίαση των νομοθετικών αποφάσεων και της επιτευχθείσας προόδου όσον αφορά την εφαρμογή και την επιβολή του κεκτημένου. 3. 1 Εσωτερική αγορά χωρίς σύνορα Όπως διευκρινίζεται στη γνώμη, το άρθρο 7Α της συνθήκης ορίζει την εσωτερική αγορά της Ένωσης ως χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων. Η εσωτερική αυτή αγορά, επίκεντρο της διαδικασίας ολοκλήρωσης, βασίζεται σε ανοιχτή οικονομία αγοράς, όπου ο ανταγωνισμός και η οικονομική και κοινωνική συνοχή πρέπει να διαδραματίζουν πρωταρχικό ρόλο. * · Η αποτελεσματική εφαρμογή και επιβολή των τεσσάρων αυτών ελευθεριών απαιτεί όχι μόνο την τήρηση σημαντικών αρχών όπως, π. χ. την κατάργηση των διακρίσεων ή την αμοιβαία αναγνώριση των εθνικών νομοθεσιών, αλλά και την αποτελεσματική εφαρμογή σειράς κοινών κανόνων, όπως οι κανόνες που σκοπό έχουν να διασφαλίσουν την ασφάλεια, την προστασία του περιβάλλοντος ή των καταναλωτών, καθώς και να παράσχουν αποτελεσματικά μέσα αποκατάστασης. Οι ίδιες αρχές ισχύουν για ορισμένους κοινούς κανόνες, π. χ. στους τομείς των δημοσίων συμβάσεων, της διανοητικής ιδιοκτησίας και της προστασίας των δεδομένων, οι οποίοι είναι σημαντικοί για τη χάραξη του γενικού πλαισίου λειτουργίας των οικονομιών. Γενικό πλαίσιο Στον τομέα των δημόσιων συμβάσεων, άρχισαν να ισχύουν στο τέλος του 1997 τροποποιήσεις που αποβλέπουν στη βελτίωση των ανταγωνιστικών πτυχών του πολωνικού συστήματος ανάθεσης δημόσιων συμβάσεων. Ωστόσο, απαιτείται περαιτέρω τροποποίηση του νόμου περί δημοσίων συμβάσεων ώστε να εξασφαλιστεί η συμβατότητα με το κεκτημένο. Στο επίπεδο της εφαρμογής, έχει διαπιστωθεί σχετική πρόοδος, ιδίως αύξηση του αριθμού των διακηρύξεων διαγωνισμών και των υποβληθεισών προσφορών, καθώς και του αριθμού των ανοικτών διαδικασιών. Η Πολωνία έχει προσχωρήσει σε όλες τις συμβάσεις περί βιομηχανικής ιδιοκτησίας που διαχειρίζεται ο ΠΟΠΙ (Παγκόσμιος Οργανισμός Πνευματικής Ιδιοκτησίας) και αναφέρονται στο άρθρο 66 της ευρωπαϊκής συμφωνίας. Ένα σύστημα εφαρμογής στα Ζ* σύνορα της νομοθεσίας περί βιομηχανικής ιδιοκτησίας και δικαιωμάτων δημιουργού ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 1998. Από το 1994, δεν έχει επέλθει καμία τροποποίηση στη νομοθεσία περί ιδιοκτησίας δημιουργού για την προσαρμογή της στο κοινοτικό κεκτημένο. Εξακολουθούν να απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες' για την εξασφάλιση της συμβατότητας της πολωνικής νομοθεσίας στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας με το κοινοτικό δίκαιο. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην παρακολούθηση της προόδου που σημειώνεται στον τομέα αυτό, ιδίως όσον αφορά την επιβολή της νομοθεσίας. Στον τομέα του εταιρικού δικαίου, δεν διαπιστώθηκαν αισθητές εξελίξεις από τα μέσα του 1997. Θα απαιτηθούν περαιτέρω προσπάθειες για την πλήρη ευθυγράμμιση βραχυπρόθεσμα του πολωνικού εταιρικού δικαίου με την κοινοτική νομοθεσία. Η πρακτική εφαρμογή των υφιστάμενων λογιστικών κανόνων, που συμβιβάζονται ευρέως με το κεκτημένο, εξακολουθεί να αποτελεί πηγή ανησυχίας, ιδίως λόγω της προσωρινής ελλείψεως ειδικών ελεγκτών και θα πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες για τη διευθέτηση του προβλήματος αυτού μεσοπρόθεσμα. Η θέσπιση, τον Αύγουστο 1997, νόμου περί προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, που διαπνέεται σε μεγάλο βαθμό από την κοινοτική νομοθεσία, έχει καλύψει σημαντικό νομοθετικό κενό. Ο νόμος αυτός απαγορεύσει την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που αποκαλύπτουν ευρεία σειρά πτυχών της ιδιωτικής ζωής και προβλέπει ρήτρες διασφάλισης που παρέχουν στους ιδιώτες το δικαίωμα ελέγχου της επεξεργασίας των δεδομένων και προστασίας των πληροφοριών που μπορούν να επιτρέψουν την αναγνώριση αυτών. Η θέση του γενικού επιθεωρητή για την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα δημιουργήθηκε το 1998. Ο επιθεωρητής αυτός ορίζεται από τη Δίαιτα. Τα μέρη της σύμβασης του Λουγκάνο για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις συμφώνησαν ότι η Πολωνία πρέπει να προσχωρήσει μεσοπρόθεσμα στη σύμβαση. Οι τέσσερις ελευθερίες Ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών Οι βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση στον τομέα της πιστοποίησης και την τυποποίησης δεν έχουν εκπληρωθεί. Έχουν σημειωθεί καθυστερήσεις όσον αφορά την υπογραφή και την εφαρμογή του πρωτοκόλου της ευρωπαϊκής συμφωνίας εκτίμησης της συμμόρφωσης. Η έλλεψη νομοθετικού πλαισίου στον τομέα της εκτίμησης της συμμόρφωσης, της τυποποίησης, της ευθύνης του κατασκευαστή και της γενικής ασφάλειας των προϊόντων έχει εμποδίσει τη θέσπιση τομεακής νομοθεσίας και οδηγιών "νέας προσέγγισης". Επιπλέον, η υφιστάμενη υποδομή στους τομείς της τυποποίησης, της πιστοποίησης και της διαπίστευσης δεν έχει ακόμη προσαρμοστεί. Στους τομείς που καλύπτονται από τις οδηγίες "νέας προσέγγισης" δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία πρόοδος όσον αφορά τη μεταφορά και την εφαρμογή του κεκτημένου. Ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων Η γνώμη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι προσπάθειες της Πολωνίας για ελευθέρωση των κεφαλαιαγορών σημείωσαν σημαντική επιτυχία, παρότι η πλήρης εφαρμογή του κεκτημένου απαιτεί επιπλέον προσπάθειες, ιδίως στον τομέα της ακίνητης περιουσίας. Από τα μέσα του 1997, έχουν επέλθει οι ακόλουθες αλλαγές: • έναρξη της ισχύος νέου νόμου περί συναλλάγματος που θα ελευθερώσει πλήρως τις τρέχουσες συναλλαγές και μεγάλο μέρος των συναλλαγών στον τομέα των κεφαλαίων. Οι περισσότεροι περιορισμοί που εφαρμόζει η Πολωνία στις χώρες του ΟΟΣΑ θα καταργηθούν έως το τέλος του 1991- • • ο εκ βάθρων εκσυγχρονισμός της λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος χάρη στη θέσπιση νόμου για την Εθνική Τράπεζα και του νόμου περί τραπεζικής νομοθεσίας που διαπνέονται από τα πρότυπα που εφαρμόζουν η Ευρωπαϊκή Ένωση και ο ΟΟΣΑ· έναρξη ισχύος, τον Ιανουάριο 1998, νέου νόμου περί δημοσίων συναλλαγών που λαμβάνει υπόψη τη διεύρυνση των δραστηριοτήτων στην κεφαλαιαγορά και την ανάγκη συμμόρφωσης προς τις υποχρεώσεις του ΟΟΣΑ στον τομέα της ελευθέρωσης· • έναρξη ισχύος, το Φεβρουάριο 1998, νέου νόμου περί επενδυτικών κεφαλαίων, που διανοίγει νέες προοπτικές επενδύσεων με τη δημιουργία νέων κατηγοριών κεφαλαίων, που διαπνέονται εν μέρει από τις διατάξεις της οδηγίας UCITS της ΕΕ. Οι υφιστάμενοι ακόμη περιορισμοί για τις κινήσεις κεφαλαίων βραχυπρόθεσμα θα αρθούν έως το τέλος του 1999, όπως προκύπτει από το χρονοδιάγραμμα στον τομέα της ελευθέρωσης που υπέβαλε η Πολωνία στον ΟΟΣΑ. Οι επενδύσεις ακινήτων από τους μη μόνιμους κατοίκους εξακολουθούν να υπόκεινται σε σημαντικούς περιορισμούς. Οι αλλαγές αυτές θα πρέπει να συμβάλουν στην ανάπτυξη της πολωνικής χρηματαγοράς όσον αφορά το φάσμα των προϊόντων, την οργάνωση των αγορών και και τους θεσμούς που θα επιτρέψουν την πλήρη εφαρμογή του κεκτημένου σχετικά με τις κινήσεις κεφαλαίων. Ελεύθερη κυκλοφορία υπηρεσιών Η διαδικασία ιδιωτικοποίησης του τραπεζικού τομέα προχωρεί, όπως μαρτυρεί η πώληση, το 1997, των μεριδίων πλειοψηφίας των τραπεζών Handlowy και Powszechny Kredytowy. Από τα μέσα του 1997, έχει θεσπιστεί σειρά νόμων, εκ των οποίων ένας νέος τραπεζικός νόμος και ένας νόμος για την Εθνική Τράπεζα της Πολωνίας, οι οποίοι εναρμονίζουν περαιτέρω την πολωνική νομοθεσία προς το κοινοτικό κεκτημένο. Ο νέος τραπεζικός νόμος θα επιτρέπει στις ξένες τράπεζες να ανοίγουν υποκαταστιίματα στην Πολωνία ήδη από την 1η Ιανουαρίου 1999 και θα ενισχύσει τις διατάξεις τις σχετικές με τους μεγάλους κινδύνους και τη νομιμοποίηση των εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Δυνάμει της νέας νομοθεσίας, ορισμένες αρμοδιότητες της Εθνικής τι- Τράπεζας εναποτίθενται πλέον σε συμβούλιο νομισματικής πολιτικής και σε επιτροπή εποπτείας των τραπεζών. Εξάλλου, το υπουργείο οικονομικών είναι εξουσιοδοτημένο να θεσπίζει διατάξεις παράγωγου δικαίου. Όσον αφορά το σύστημα πληρωμών, έχουν καταβληθεί προσπάθειες, οι οποίες όμως πρέπει να συνεχιστούν ενόψει της εφαρμογής του συστήματος ακαθάριστου διακανονισμού σε πραγματικό χρόνο. Στις αρχές του 1998, άρχισαν να ισχύουν νέοι νόμοι σχετικά με τις δημόσιες συναλλαγές στον τομέα των κινητών αξιών και των επενδυτικών κεφαλαίων, οι οποίοι εναρμονίζουν περαιτέρω την πολωνική νομοθεσία με εκείνη της ΕΕ. Στον τομέα των ασφαλίσεων, η νομοθετική πρόοδος έχει περιοριστεί στην εξάλειψη ορισμένων περιορισμών σχετικά με τις συναλλαγές επανασφάλισης. Όσον αφορά το πρόβλημα της νομιμοποίησης των εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, η πολωνική κυβέρνηση πρέπει ακόμη να δημιουργήσει εθνική υπηρεσία χρηματοπιστωτικών πληροφοριών. Τον Ιούνιο 1998, η επιτροπή για την εποπτεία των τραπεζών θέσπισε κατευθυντήριες γραμμές για την εξέταση των περιπτώσεων νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων α) Ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων, ε^θερία αναγνώριση διπλωμάτων και τίτλων εγκατάστασης και αμοιβαία Από τη δημοσίευση της γνώμης και μετά δεν σημειώθηκε καμία αξιόλογη πρόοδος στον τομέα αυτό. Παρά την ύπαρξη βασικού νομοθετικού πλαισίου, η Πολωνία θα πρέπει να εντείνει τις προσπάθειες της για να επιτύχει τη συμμόρφωση στον τομέα της αμοιβαίας αναγνώρισης των διπλωμάτων και των τίτλων. β) Κατάργηση του ελέγχου προσώπων στα εσωτερικά σύνορα Τα μέτρα που έχουν ληφθεί στο πλαίσιο της πολιτικής θεώρησης των διαβατηρίων εξετάζονται στο σημείο 3. 7 για τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις. Ανταγωνισμός για την Στις 2 Ιουνίου 1998, η πολωνική κυβέρνηση ενέκρινε "στρατηγική καταπολέμηση των μονοπωλίων και την ενίσχυση των ανταγωνιστικών πρακτικών" που περιγράφει σε γενικές γραμμές την πολιτική ανταγωνισμού χωρίς να υπεισέρχεται σε λεπτομέρειες για τα νομοθετικά μέτρα και την εφαρμογή τους. Το γραφείο ανταγωνισμού και προστασίας των καταναλωτών εξέδωσε 199 αποφάσεις το 1997 ενώ το δικαστήριο κατά των μονοπωλίων έχει ήδη αρχίσει να λειτουργεί με την εξέταση 49 υποθέσεων. Όσον αφορά τις συγχωνεύσεις και τις αγορές, το 1997 εξετάστηκαν συνολικά 1387 υποθέσεις. Η ελευθέρωση/ιδιωτικοποίηση συγκεντρώνονται σε ορισμένους μόνο τομείς, ενώ η πρόοδος είναι βραδεία σε πολλούς σημαντικούς τομείς (χρηματοπιστωτικές, ταχυδρομικές υπηρεσίες). Οι προσπάθειες αναδιάρθρωσης πρέπει να συνεχιστούν περαιτέρω σε ορισμένους τομείς (χάλυβα, άνθρακα, ναυπηγεία) με σκοπό τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας. Είναι απαραίτητο να ενισχυθούν ο ρόλος, η λειτουργία και οι αρμοδιότητες του γραφείου ανταγωνισμού και προστασίας των καταναλωτών, και να εφοδιαστεί αυτό με περισσότερο και πιο ειδικευμένο προσωπικό. *2# Θα πρέπει επίσης να βελτιωθούν οι ειδικές γνώσεις σε όλα τα επίπεδα (δικαιοδοτικό, περιφερειακής/τοπικής διοίκησης). Στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων, παρότι η συνεργασία με τις πολωνικές αρχές έχει ενταθεί από τη δημοσίευση της γνώμης και μετά, η θέσπιση ικανοποιητικού νόμου περί κρατικών ενισχύσεων και η δημιουργία ανεξάρτητης αρχής εποπτείας των κρατικών ενισχύσεων εξακολουθούν να αναμένονται. Οι κρατικές ενισχύσεις εξακολουθούν να αποτελούν τον τομέα στον οποίο πρέπει να γίνει ποιοτικό άλμα. Αυξημένη προσοχή πρέπει να δοθεί στις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού που οφείλονται στις έμμεσες ενισχύσεις (υπό μορφή φοροαπαλλαγών, διαγραφής χρεών και καθυστερημένης εξόφλησης φορολογικών οφειλών. ) και στις ενισχύσεις που χορηγούν οι περιφερειακές και τοπικές αρχές. Οι ενισχύσεις λειτουργίας θα πρέπει να υπόκεινται σε αυστηρό έλεγχο και να εξαρτώνται από ορισμένες προϋποθέσεις. Τα ειδικά καθεστώτα (οικονομικές ζώνες, κ. λπ. ) θα πρέπει να συμμορφωθούν προς το κεκτημένο. Η διαφάνεια έχει βελτιωθεί χάρη στο σχέδιο έκθεσης για τις κρατικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν το 1996 που παρουσιάζει ορισμένες βελτιώσεις σε σχέση με το προηγούμενο κείμενο, δεδομένου ότι εφαρμόζει σε μεγάλο βαθμό τη μέθοδο που ακολουθεί η Επιτροπή στις δικές της μελέτες. Ωστόσο, ο προσεχής κατάλογος κρατικών ενισχύσεων θα πρέπει να βελτιωθεί περαιτέρω ώστε να εξασφαλιστεί πλήρης διαφάνεια και θα πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για τη βελτίωση της συγκέντρωσης και της ροής των στατιστικών δεδομένων, ιδίως στο περιφερειακό/τοπικό επίπεδο. Συμπέρασμα Είναι λυπηρό το γεγονός ότι η Πολωνία δεν έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της στον τομέα της μεταφοράς και της εφαρμογής του κεκτημένου σχετικά με την αξιολόγηση της συμμόρφωσης και της τυποποποίησης, δεδομένου ότι το μέτρο αυτό αποτελεί βραχυπρόθεσμη προτεραιότητα της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση. Θα πρέπει να καταβάλει σημαντικές προσπάθειες για να επαναφέρει την εκτέλεση του προγράμματος στο προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα, λόγω της έκτασης των νομοθετικών εργασιών που θα απαιτήσει η υιοθέτηση των τομεακών οδηγιών και των οδηγιών "νέας προσέγγισης". Η Πολωνία εξακολουθεί να ελευθερώνει σταδιακά τις κινήσεις κεφαλαίων, αλλά θα πρέπει ακόμη να διευκρινίσει το χρονοδιάγραμμα στον τομέα αυτό. Μένουν ακόμη να καταβληθούν πολλές προσπάθειες για τη μεταφορά των οδηγιών των σχετικών με τους τραπεζικούς λογαριασμούς, την εποπτεία σε ενοποιημένη βάση και την επάρκεια κεφαλαίου. Η Πολωνία θα πρέπει ακόμη να καταρτίσει αυστηρό χρονοδιάγραμμα για τη θέσπιση της αρχής της αμοιβαίας αναγνώρισης στη νομοθεσία της περί αγορών κινητών αξιών. Θα πρέπει επίσης να καταβάλει σημαντικές προσπάθειες στο επίπεδο του προγραμματισμού της προσέγγισης του κεκτημένου όσον αφορά την αμοιβαία αναγνώριση των διπλωμάτων και των επαγγελματικών προσόντων. Μένουν ακόμη να καταβληθούν πολλές προσπάθειες για τη δημιουργία θεσμικών οργάνων ικανών να διαχειρίζονται τις δραστηριότητες τυποποίησης, πιστοποίησης, διαπίστευσης και εποπτείας των αγορών. Η Πολωνία θα πρέπει να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στην πραγματική εφαρμογή των θεσπιζόμενων μέτρων, ιδίως στους τομείς των δικαιωμάτων διανοητικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας (συμπεριλαμανομένης της εφαρμογής στα σύνορα) και της προστασίας των δεδομένων. Θα πρέπει επίσης να εξασφαλίσει ότι οι διατάξεις εφαρμογής της νομοθεσίας της περί ξένου συναλλάγματος θα επιτρέψουν την επίτευξη των στόχων ελευθέρωσης. Επιβάλλονται επιπλέον προσπάθειες χρηματοπιστωτικών πληροφοριών που θα εξετάζει τις περιπτώσεις νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες εγκαθίδρυση οργανσιμού εθνικού την για 21 δαστηριότητες και για τον εφοδιασμού του οργανισμού αυτού με τους απαιτούμενους πόρους. Οι βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες που καθορίζονται στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων και της νομοθεσίας κατά των μονοπωλίων/συγχωνεύσεων δεν θα τηρηθούν κατά πάσα πιθανότητα. Όσον αφορά τη νομοθεσία κατά των μονοπωλίων/συγχωνεύσεων, οι προσπάθειες που καταβάλλονται για την εφαρμογή του ισχύοντος αντιμονοπωλιακού δικαίου (αντιτράστ) θα πρέπει να συγκεντρωθούν, κατά προτεραιότητα, στα ισχυρότερα καρτέλ και στη σημαντικότερες συγκεντρώσεις. Στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων, είναι επιτακτικά αναγκαίο να επέλθουν ουσιαστικές βελτιώσεις στη νομοθεσία και στην εφαρμογή της. Προκειμένου να εξασφαλίσει η Πολωνία τον αποτελεσματικό έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων, θα πρέπει να θεσπίσει, το συντομότερο δυνατό, νομοθετικό πλαίσιο στον τομέα αυτό και να δημιουργήσει ισχυρή και ανεξάρτητη ελεγκτική αρχή. 3. 2 Καινοτομία Κοινωνία των πληροφοριών Η Πολωνία συμμετέχει στη μικτή επιτροπή υψηλού επιπέδου για την κοινωνία των πληροφοριών και υποστηρίζει δραστήρια την ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών. Η πολωνική κυβέρνηση βρίσκεται στο στάδιο της οριστικοποίησης των κυριότερων πολιτικών και θεσμικών πτυχών που θα της επιτρέψουν να εφαρμόσει σφαιρική στρατηγική για την κοινωνία των πληροφοριών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται η δράση με τίτλο "Στόχοι και κατευθύνσεις της κοινωνίας των πληροφοριών στην Πολωνία". Το τηλεπικοινωνιακό δίκτυο εξακολουθεί να αποτελεί εμπόδιο στη ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών. Εκπαίδευση, κατάρτιση και νεολαία Τον Ιούλιο 1998, η Δίαιτα θέσπισε τις βασικές αρχές για τη μεταρρύθμιση του του 1991 περί του εκπαιδευτικού συστήματος με την τροποποίηση του νόμου εκπαιδευτικού συστήματος. Ο νέος νόμος περιέχει διατάξεις σχετικά με τη δημιουργία νέων σχολικών δομών, τη μεταφορά των αρμοδιοτήτων διαχείρισης στις περιφερειακές και τοπικές αρχές, την ανακατανομή των χρηματοδοτικών πόρων και την αποκεντρωμένη διαχείριση της εκπαίδευσης. Θα πρέπει να συνεχίσουν να καταβάλλονται σημαντικές προσπάθειες για να εξασφαλιστεί η πρόοδος όσον αφορά την αποδοχή του κεκτημένου στον τομέα της αμοιβαίας αναγνώρισης των διπλωμάτων. Σημαντικές προσπάθειες θα πρέπει επίσης να καταβληθούν στον τομέα της επαγγελματικής κατάρτισης. Από 1ης Μαρτίου 1998, η Πολωνία συμμετέχει στα κοινοτικά προγράμματα Socrates, Leonardo και Νεολαία για την Ευρώπη και έχουν δημιουργηθεί εθνικές υπηρεσίες για την εξασφάλιση της προώθησης κάθε προγράμματος και την παροχή πληροφοριών. 3^ Έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη Το Σεπτέμβριο 1997, η Πολωνία ζήτησε την πλήρη σύνδεση της με το πέμπτο πρόγραμμα-πλαίσιο. Έχουν ήδη δεξαχθεί τρεις κύκλοι διευρευνητικών συνομιλιών με σκοπό την προετοιμασία των διαπραγματεύσεων. Η έρευνα αναφέρεται ως προτεραιότητα του εθνικού προγράμματος για την υιοθέτηση του κεκτημένου. Τηλεπικοινωνίες Ελάχιστη είναι η πρόοδος που έχει σημειωθεί στον τομέα αυτό, που είναι ωστόσο ζωτικής σημασίας για την οικονομική ανάπτυξη της Πολωνίας. Δυστυχώς, δεν έχει αρχίσει να ισχύει κανένας νέος νόμος και η δεσπόζουσα θέση του μοναδικού οργανισμού TPSA, κρατικής ιδιοκτησίας, έχει παραμείνει ως επί το πλείστον αμετάβλητη. Ωστόσο, έχει επιτραπεί η σύσταση ενός νέου φορέα εκμετάλλευσης, του Cenertel, ο οποίος ελέγχεται από τον TPSA. Ο καθορισμός χρονοδιαγράμματος για το πρώτο στάδιο της ιδιωτικοποίησης του TPSA και η προετοιμασία διακήρυξης διαγωνισμού για ορισμένους φορείς εκμετάλλευσης τοπικών τηλεφωνικών υπηρεσιών και τη χορήγηση αδειών εκμετάλλευσης για την παροχή υπεραστικών τηλεφωνικών υπηρεσιών είναι μερικές από τις θετικές ενδείξεις που έχουν σημειωθεί. Είναι αναγκαίο να επισπευσθεί η θέση σε ισχύ του νόμου περί τηλεπικοινωνιών και των εκτελεστικών διατάξεων του καθώς και να εξασφαλιστεί η δημιουργία ανεξάρτητης εθνικής κανονιστικής αρχής, η οποία θα μεριμνά για την εφαρμογή των διατάξεων των σχετικών με την παροχή ανοιχτού δικτύου (ΟΝΡ) και των αντίστοιχων γραμμών. Οι δυσχέρειες που αναφέρουν οι πολωνικές αρχές όσον αφορά τη μεταφορά των συχνοτήτων που χρησιμοποιούνται επί του παρόντος για στρατιωτικούς σκοπούς πρέπει να διευθετηθούν με την εφαρμογή των κατάλληλων διαθέσιμων τεχνικών μέσων. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην ευθυγράμμιση προς το κοινοτικό κεκτημένο όσον αφορά την παροχή γενικής τηλεπικοινωνιακής υπηρεσίας και την ελευθέρωση της αγοράς τηλεπικοινωνιών. Συμπληρωματικές προσπάθειες πρέπει επίσης να καταβληθούν για την περαιτέρω ευθυγράμμιση του τομέα των ταχυδρομείων προς το κεκτημένο και ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην εφαρμογή της νομοθεσίας. Η Πολωνία ζήτησε να της χορηγηθεί μεταβατική περίοδος για τον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Οπτικοακουστικός τομέας Παρότι έχουν σημειωθεί σχετικές εξελίξεις από το 1997 και μετά, είναι αναγκαίο να επέλθουν επιπλέον τροποποιήσεις για την ευθυγράμμιση της νομοθεσίας στον τομέα των ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεων προς τις διατάξεις της "τηλεόρασης χωρίς σύνορα", ιδίως όσον αφορά τις δορυφορικές διασυνοριακές ραδιοτηλεοπτικές μεταδόσεις. Το εθνικό συμβούλιο ραδιοτηλεοπτικών μεταδόσεων διαθέτει ευρείες εξουσίες στον τομέα της εφαρμογής και του ελέγχου, που χρησιμοποιούνται με ικανοποιητικά αποτελέσματα. Ωστόσο, θα πρέπει να καταβληθούν εντατικές προσπάθειες μεσοπρόθεσμα για την εξασφάλιση της πλήρους νομοθετικής ευθυγράμμισης. 31 Συμπέρασμα Η Πολωνία έχει σημειώσει πρόοδο στον τομέα της κοινωνίας των πληροφοριών, της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης. Είναι αναγκαίο να καταβηθούν περαιτέρω προσπάθειες στον τομέα της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της νεολαίας. Περιορισμένη είναι η πρόοδος που έχει επιτευχθεί για τη νομική ευθυγράμμιση στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και των οπτικοακουστικών μέσων. Η Πολωνία έχει ζητήσει μεταβατική περίοδο, της οποίας τη διάρκεια δεν έχει ακόμη καθορίσει, για την πλήρη πρόσβαση σε ορισμένες ζώνες συχνοτήτων των κινητών επικοινωνιών. 3. 3 Οικονομικές και δημοσιονομικές υποθέσεις Οικονομική και νομισματική ένωση Η Πολωνία έχει σημειώσει ικανοποιητική πρόοδο όσον αφορά την προετοιμασία για τη συμμετοχή της στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση. Οι πολωνικές αρχές ακολουθούν σαφή συναλλαγματική πολιτική, βασιζόμενη σε καθεστώς διολίσθησης της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Κατά τα τέλη Φεβρουαρίου, η επιτροπή νομισματικής πολιτικής της Εθνικής Τράπεζας αποφάσισε να μειώσει το συντελεστή διολίσθησης και να διευρύνει συγχρόνως το περιθώριο διακυμάνσεων κατά 10% προς τα άνω και προς τα κάτω της ισοτιμίας. Έκτοτε, ο συντελεστιί ς διολίσθησης μειώθηκε άλλες δύο φορές. Η διαβίβαση των αποφάσεων νομισματικής πολιτικής στον τραπεζικό τομέα είναι βραδεία. Ο ταχύς ρυθμός μεγέθυνσης των πιστώσεων κατά το περασμένο έτος προκαλεί ορισμένες ανησυχίες σχετικά με την εποπτεία των τραπεζών, παρότι το ποσοστό των επισφαλών δανείων επί του συνόλου των δανείων μειώνεται. Έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά τη συμβατότητα της νομοθεσίας της σχετικής με την Κεντρική Τράπεζα προς το κεκτημένο. Μετά τη θέσπιση του νέου συντάγματος, τον Απρίλιο του 1997, τον Αύγουστο του ιδίου έτους το Κοινοβύλιο ψήφισε νέο νόμο σχετικά με την Εθνική Τράπεζα της Πολωνίας, ο οποίος άρχισε να ισχύει τον Ιανουάριο του 1998. Με το νόμο αυτό δημιουργείται συμβούλιο νομισματικής πολιτικής και η σταθερότητα των τιμών ανάγεται σε πρωταρχικό στόχο της Κεντρικής Τράπεζας. Το νέο αυτό νομικό πλαίσιο ευνοεί την ανεξαρτησία της κεντρικής Τράπεζας, η οποία έχει πλέον τη δυνατότητα να καθορίζει τις δικές της κατευθύνσεις στον νομισματικό τομέα χωρίς να είναι υποχρεωμένη να τις υποβάλει προς έγκριση στο Κοινοβούλιο. Επιπλέον, από τον Οκτώβριο 1998, τα δάνεια ή οι μεταφορές από την Κεντρική Τράπεζα προς την κυβέρνηση απαγορεύονται. Φορολογία Από το 1997 και μετά, η Πολωνία συνέχισε να ευθυγραμμίζει τη νομοθεσία της στον τομέα του ΦΠΑ προς τις απαιτήσεις της ΕΕ. Οι πρόσφατες τροποποιήσεις αφορούν ιδίως τη μείωση του πεδίου εφαρμογής του μειωμένου συντελεστιί, την έναρξη της διαδικασίας κατάργησης της εφαρμογής μηδενικού συντελεστιί, την κατάργηση των διακρίσεων όσον αφορά τη φορολογία και την εφαρμογή κατ'αποκοπήν ποσού ΦΠΑ. Μένει ακόμη να επιτευχθεί πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή διαφορετικών συντελεστών για τα εθνικά προϊόντα και τις εισαγωγές ομοειδών προϊόντων καθώς και 31 την ανυπαρξία του δικαιώματος έκπτωσης από τον ΦΠΑ σε σχέση με τις διεθνείς υπηρεσίες. Η προσαρμογή της πολωνικής νομοθεσίας στον τομέα των ειδικών φόρων κατανάλωσης και η εφαρμογή των κοινοτικών διατάξεων σχετικά με την αναστολή των εν λόγω φόρων απαιτούν περαιτέρω προσπάθειες. Εξάλλου, νέοι κανονισμοί που άρχισαν να ισχύουν το 1998 αποβλέπουν στην εξάλειψη των αποκλίσεων όσον αφορά το φορολογικό καθεστώς των εισαγωγών και των εγχώριων προϊόντων και στην όσο το δυνατό μεγαλύτερη ευθυγράμμιση της φορολογίας επί των οινοπνευματωδών ποτών προς το κοινοτικό μοντέλο. Έχουν πραγματοποιηθεί μεταρρυθμίσεις στον τομέα της φορολογίας των επιχειρήσεων, της φορολογίας των εισοδημάτων και της εγγείου ιδιοκτησίας και έχουν μειωθεί οι φορολογικοί συντελεστές των επιχειρήσεων και των εισοδημάτων. Συμπέρασμα Εξακολουθούν να απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες στον τομέα του ΦΠΑ και των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Τούτο ισχύει ιδίως όσον αφορά τη συνήθη εφαρμογή διακρίσεων έναντι των εισαγωγών και την καθιέρωση καθεστώτος επιστροφών ΦΠΑ για τους αλλοδαπούς φορολογούμενους που δεν είναι εγκατεστημένοι στην Πολωνία. Τέλος, θα πρέπει να βελτιωθεί περαιτέρω η διοικητική ικανότητα για την εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου καθώς και να ενισχυθούν οι μηχανισμοί διοικητικής συνεργασίας και αμοιβαίας συνδρομής. Στατιστικές Η Κεντρική Στατιστική Υπηρεσία της Πολωνίας έχει αναλάβει τη δέσμευση να θεσπίσει τομέα των στατιστικών, και να εφαρμόσει το κοινοτικό κεκτημένο στον συμπεριλαμβανομένων των μη δεσμευτικών πράξεων. Οι διοικητικές δομές που είναι απαραίτητες προς τον σκοπό αυτό έχουν ήδη δημιουργηθεί σε μεγάλο μέρος. Ωστόσο, μένει ακόμη να σημειωθεί πρόοδος σε ορισμένους τομείς, όπως στον τομέα των γεωργικών στατιστικών, στον οποίο διατίθενται πολύ περισσσότερες πληροφορίες σήμερα χάρη στη γεωργική απογραφή του 1996. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για τη βελτίωση των βιομηχανικών στατιστικών και την αναπροσαρμογή του καταλόγου των επιχειρήσεων. Πρέπει επίσης να βελτιωθεί η μέθοδος που εφαρμόζεται για την επεξεργασία των στατιστικών που αφορούν το δημόσιο χρέος και έλλειμμα, καθώς και για την αξιολόγηση των δημόσιων λογαριασμών. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην εκτίμηση της υπόγειας οικονομίας. Τέλος απαιτείται πρόοδος όσον αφορά την επεξεργασία των περιφερειακών στατιστικών και, ενόψει της προσχώρησης, θα πρέπει να προετοιμαστούν με προσοχή και εγκαίρως τα συστήματα εμπορικών στατιστικών. 3. 4 Τομεακές πολιτικές Βιομηχανία Η Πολωνία είναι σύμφωνη με την αρχή της οριζόντιας βιομηχανικής πολιτικής, αλλά διατηρεί ειδικές πολιτικές για ορισμένους τομείς, όπως τα ναυπηγεία και τις θαλάσσιες βιομηχανίες, τη χαλυβουργία, τη μεταλλευτική βιομηχανία, την ενέργεια, τις αμυντικές βιομηχανίες, τον τομέα του άλατος, τον αμίαντο και τον οπτάνθρακα. Έχει αναπτυχθεί σταδιακά οριζόντια πολιτική βιομηχανικού ανταγωνισμού σε πολλά έγγραφα γενικής πολιτικής που έχει υιοθετήσει η πολωνική κυβέρνηση, από τα οποία φαίνεται ότι η 5> βιομηχανική πολιτική της Πολωνίας συμβιβάζεται εν γένει με τη βιομηχανική πολιτική ανταγωνισμού της ΕΕ. Από τον Ιούλιο 1997 και μετά, ανέκυψαν πολλά προβλήματα τα οποία δημιουργούν αμφιβολίες όσον αφορά την εφαρμογή της βιομηχανικής πολιτικής. Στις 30 Ιουνίου 1998, η πολωνική κυβέρνηση θέσπισε πρόγραμμα αναδιάρθρωσης για τον τομέα της χαλυβουργίας, το οποίο ανταποκρίνεται στη βραχυπρόθεσμη προτεραιότητα που καθορίζεται στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση. Η συμβατότητα του προγράμματος αυτού με την ευρωπαϊκή συμφωνία είναι υπό εξέταση. Στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, το σημερινό σύστημα έκδοσης αδειών για τις εισαγωγές εξαρτημάτων με δασμολογική απαλλαγή θεσπίστηκε τον Ιανουάριο 1998. Δεδομένου ότι οι εμπορικοί φορείς χρειάζονται σταθερό και προβλέψιμο περιβάλλον για τις εμπορικές συναλλαγές και τις επενδύσεις, είναι απαραίτητο να καθοριστεί εάν και υπό ποία μορφή θα εξακολουθήσει να ισχύει το σύστημα αυτό το 1999. Ένα επιπλέον πρόβλημα στον τομέα αυτό είναι η υφιστάμενη απόκλιση μεταξύ των διαφόρων επιπέδων δασμών. Συμπέρασμα Η Πολωνία έχει προσπαθήσει να συμμορφωθεί προς τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες που καθορίζονται στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση στον τομέα της βιομηχανικής αναδιάρθρωσης (άνθρακα και χάλυβα). Απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής του προγράμματος αναδιάρθρωσης της χαλυβουργίας. Γεωργία Η κατάσταση της γεωργίας Το 1997, η γεωργική παραγωγή ήταν ελαφρά χαμηλότερη σε σχέση με τα επίπεδα του 1996 (0,9%) και κατά 10% χαμηλότερη σε σχέση με εκείνα του 1989. Εν τω μεταξύ, τα εισοδήματα των γεωργών μειώθηκαν για δεύτερο συναπτό έτος και οι δομές των εκμεταλλεύσεων δεν άλλαξαν σημαντικά. Το επίσημο έλλειμμα του εμπορίου στον τομέα της γεωργίας μειώθηκε αισθητά το 1997, από 1,1 δισεκατομμύρια ECU το 1996 σε 430 εκατομμύρια ECU το 1997, ιδίως λόγω της αύξησης των εξαγωγών κατά 20 %. Ειδικότερα, οι εξαγωγές προς τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης αυξήθηκαν σημαντικά και αντιπροσώπευαν το 44% των γεωργικών εξαγωγών της Πολωνίας το 1997. Οι γεωργικές εξαγωγές προς την ΕΕ μειώθηκαν απότομα (μόνο 39% των πολωνικών εξαγωγών το 1997). Το επίσημο εμπορικό ισοζύγιο των γεωργικών προϊόντων της Πολωνίας με την ΕΕ εξακολουθεί να είναι αρνητικό. Η υπερτίμηση του ζλότυ και η πτώση των τιμών της ΕΕ περιόρισε τη διαφορά μεταξύ των τιμών των πολωνικών και κοινοτικών βασικών γεωργικών προϊόντων. Η υπηρεσία παρέμβασης αντιμετώπισε σοβαρά προβλήματα το 1998, δεδομένου ότι το περασμένο έτος είχε αγοράσει αποθέματα δημητριακών σε υψηλές τιμές, των οποίων η μεταπώληση ήταν δυσχερής στη συνέχεια. Η πολωνική κυβέρνηση επικαλέστηκε την ειδική ρήτρα διασφάλισης του ΠΟΕ για τις εισαγωγές σίτου ώστε να προστατεύσει την εγχώρια αγορά της· 34 Η περίοδος χαρακτηρίστηκε από ορισμένα ειδικά προβλήματα που διατάραξαν το εξωτερικό εμπόριο σε ορισμένους τομείς. Προς το τέλος του 1997, η ΕΕ απαγόρευσε τις εισαγωγές γαλακτοκομικών προϊόντων καταγωγής Πολωνίας, αφού ανακάλυψε ότι το σύστημα ελέγχου που εφαρμόζεται στην Πολωνία δεν ήταν σύμφωνο προς τα πρότυπα της ΕΕ και δεν μπορούσε να διασφαλίσει την ποιότητα των προϊόντων. Εν τω μεταξύ, η πολωνική κυβέρνηση έλαβε μέτρα στον τομέα της κτηνιατρικής επιθεώρησης, εν μέρει μετά την έναρξη ισχύος του νέου νόμου στον κτηνιατρικό τομέα, και οι υγειονομικές εγκαταστάσεων επιθεωρήσεις μεταποίησης γάλακτος βελτιώθηκε. Οι εισαγωγές σειράς προϊόντων καταγωγής ΕΕ διακόπηκαν από την εποχή που η Πολωνία επέβαλε περιορισμούς στις εισαγωγές ζελατίνης βοοειδών και προϊόντων που μπορεί να την περιέχουν. Εξακολουθεί να υφίσταται σειρά προβλημάτων όσον αφορά τις φυτοϋγειονομικές απαιτήσεις και τις περίπλοκες και δυσκίνητες διοικητικές διαδικασίες εισαγωγής και πιστοποίησης της διαμετακόμισης. των γαλακτοκομικών εγκαταστάσεων και των Κατά τη διετία 1997-98, δημιουργήθηκαν 10 νέες αγορές χονδρικής πώλησης και χορηγήθηκε ενίσχυση στη δημιουργία ομίλων και ενώσεων παραγωγών. Κατά το ίδιο διάστημα, δημιουργήθηκε σύστημα πληροφοριών για τις αγορές με σκοπό την παρακολούθηση των εγχώριων και διεθνών τιμών, και εφαρμόστηκε ένα σύστημα παρακολούθησης των τιμών εισαγωγής των αλλοιώσιμων ειδών διατροφής. Γεωργική πολιτική Η θέσπιση από την κυβέρνηση τον Απρίλιο 1998 μεσοπρόθεσμης στρατηγικής για τη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη ήταν ένα πρώτο βήμα προς τον καθορισμό συνεκτικής πολιτικής διαρθρωτικής και αγροτικής πολιτικής για την αντιμετώπιση του προβλήματος της ιδιαίτερης εξάρτησης των αγροτικών ζωνών από τη γεωργία. Ωστόσο, απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες για να προσδιοριστούν λεπτομερώς τα στοιχεία κατάλληλης πολιτικής στον τομέα αυτό. Επομένως, η νέα στρατηγική δεν εκφράζεται με υψηλότερες δαπάνες για τη γεωργία και τα είδη διατροφής. Το 1997, 690 εκατομμύρια ECU από τους δημοσιονομικούς πόρους δαπανήθηκαν για προγράμματα αναδιάρθρωσης και εκσυγχρονισμού της γεωργίας και προβλέπεται ότι οι δαπάνες αυτές θα μειωθούν σε 584 εκατομμύρια ECU του κρατικού προϋπολογισμού για το 1998. Σημαντικά κεφάλαια του κεντρικού κρατικού προϋπολογισμού (72%) εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται για το συνταξιοδοτικό καθεστώς των γεωργών πρόκειται για ένα ποσό που είναι τρεις φορές υψηλότερο από τις δαπάνες που απαιτούνται για την αναδιάρθρωση του γεωργικού τομέα. Δεν αναμένονται σημαντικές αλλαγές της δημοσιονομικής διάρθρωσης στον τομέα αυτό βραχυπρόθεσμα. Ο νέος νόμος του Απριλίου 1997 περί κτηνιατρικών θεμάτων άρχισε να ισχύει το Δεκέμβριο 1997 και αποτελεί τη βάση για την εφαρμογή και την επιβολή των κτηνιατρικών απαιτήσεων επιπλέον, ο νόμος αυτός έχει θεσπίσει την Κρατική Κτηνιατρική Επιθεώρηση. Έχει σημειωθεί επίσης πρόοδος για την εφαρμογή της νομοθεσίας· για παράδειγμα, έχουν δημιουργηθεί 39 θέσεις επιθεώρησης στα σύνορα όπου θα διενεργούνται κτηνιατρικοί έλεγχοι. Έχουν επίσης θεσπιστεί νόμοι σχετικά με την εκτροφή, την αναπαραγωγή και την καλή μεταχείριση των ζώων. Έχει επίσης θεσπιστεί η νομοθεσία που θα επιτρέψει τον εκσυγχρονισμό των σφαγείων και των γαλακτοκομείων σύμφωνα με τα πρότυπα της ΕΕ. Στις αρχές του 1998, το Υπουργείο Γεωργίας και Επισιτιστικής Οικονομίας αναδιοργανώθηκε, ως πρώτο μέτρο της ενίσχυσης των διοικητικών δομών για την 'Κ εξασφάλιση της ικανότητας που είναι απαραίτητη για την εφαρμογή και την επιβολή των μέσων της κοινής γεωργικής πολιτικής. Το υπουργείο διαθέτει 16 ομάδες εργασίας για την εξέταση του συνόλου του κεκτημένου και της εφαρμογής του. Τα αποτελέσματα της γεωργικής απογραφής του 1996 δημοσιεύθηκαν και θα πρέπει να διευκολύνουν τη χάραξη κατάλληλης αναπτυξιακής γεωργικής και αγροτικής πολιτικής. Η βιομηχανία γεωργικών προϊόντων διατροφής της Πολωνίας έχει ενισχυθεί με σημαντικές εισροές κεφαλαίου· ωστόσο, μένουν ακόμη να καταβληθούν πολλές προσπάθειες για την επίτευξη του επιπέδου της ΕΕ, ιδίως όσον αφορά τις βασικές δομές που θα αναδιαρθρωθούν, όπως τα σφαγεία, τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας του γάλακτος που προορίζεται για τη διατροφή και την άλεση των σπόρων. Στο τέλος του 1997, μόνο 109 επιχειρήσεις γεωργικών προϊόντων διατροφής ήταν ακόμη κρατικής ιδιοκτησίας, κυρίως όσον αφορά τα οινοπνευματώδη ποτά, την άλεση των σπόρων, τη μεταποίηση του κρέατος και των οπωρολαχανικών και τη ζάχαρη. Η αποδοτικότητα στον τομέα αυτό εξακολουθεί να αυξάνει κυρίως χάρη στις ξένες επενδύσεις. Το 1998, η κυβέρνηση αποφάσισε επίσης να αναδιαρθρώσει (και να ιδιωτικοποιήσει μελλοντικά) την Τράπεζα Επισιτιστικής Οικονομίας, η οποία αποτελούσε στο παρελθόν έναν από τους κυριότερους χορηγούς πιστώσεων στον τομέα της γεωργίας. Έτσι, μόλις τεθεί σε εφαρμογή το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης, θα πρέπει να βελτιωθεί η ποιότητα και το επίπεδο της γεωργικής πίστης στην Πολωνία. Η ιδιωτικοποίηση των γαιών και των πρώην κρατικών γεωργικών εκμεταλλεύσεων συνεχίστηκε με αργό ρυθμό και κυρίως υπό μορφή συμφωνιών χρηματοδοτικής μίσθωσης ή συμβολαίων μίσθωσης. Συμπέρασμα Όσον αφορά τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες που καθορίζει η εταιρική σχέση για την προσχώρηση, εξακολουθεί να απαιτείται σημαντική πρόοδος για την ευθυγράμμιση της πολωνικής νομοθεσίας και την οικονομική ολοκλήρωση του γεωργικού και αγροτικού τομέα. Οι ισχύουσες διατάξεις της πολιτικής αγροτικής ανάπτυξης υπολείπονται σε σημαντικό βαθμό των όρων που πρέπει να πληροί η Πολωνία για την προετοιμασία της προσχώρησης. Η αναδιάρθρωση της βιομηχανίας γεωργικών προϊόντων διατροφής πρέπει να προωθηθεί περισσότερο ώστε να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα της. Η βελτίωση των κτηνιατρικών και φυτοϋγειονομικών εγκαταστάσεων εξακολουθεί να αποτελεί πρωταρχική προτεραιότητα. Απαιτείται σημαντική πρόοδος για τη δημιουργία τομεακών οργανώσεων αγορών και για την εφαρμογή των νόμων που έχουν ψηφιστεί. Επιπλέον, πρέπει να ενισχυθεί η διοικητική ικανότητα, ιδίως όσον αφορά τη διαχείριση της ΚΓΠ και του κτηνιατρικού τομέα στο κεντρικό επίπεδο. Αλιεία Ελάχιστη είναι η πρόοδος που σημειώθηκε το περασμένο έτος στον αλιευτικό τομέα. Δεν έχει ακόμη αρχίσει η εφαρμογή των προενταξιακών προτάσεων της κυβέρνησης στον τομέα αυτό και η υιοθέτηση του κεκτημένου βρίσκεται ακόμη στα αρχικά στάδια. Η μεταφορά του κεκτημένου στον αλιευτικό τομέα υπολείπεται σε σημαντικό βαθμό και, όπως γίνεται φανερό από τη διαδικασία screening, το επίπεδο της απαιτούμενης προόδου είχε υποτιμηθεί στη γνώμη. Μεσοπρόθεσμα, η Πολωνία πρέπει να εκσυγχρονίσει περισσότερο τον τομέα αυτό και να δημιουργήσει τις δομές που ανταποκρίνονται στα χαρακτηριστικά της αλιευτικής βιομηχανίας της ΕΕ. Ο πολωνικός στόλος πρέπει να lé εκσυγχρονιστεί ώστε να καταστεί ανταγωνιστικός και να πληροί τους όρους της πολυετούς πολιτικής προσανατολισμού της ΕΕ καθώς και τους κανονισμούς περί υγιεινής και ασφάλειας. Ενέργεια Το Δεκέμβριο 1997, άρχισε να ισχύει ένας νέος νόμος στον τομέα της ενέργειας. Ο νόμος αυτός δημιουργεί τις βάσεις για τη σταδιακή ευθυγράμμιση προς τους κανόνες της εσωτερικής αγοράς ενέργειας της ΕΕ. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μέρος του παράγωγου δικαίου που είναι απαραίτητο για να καταστεί πράγματι εφαρμόσιμος ο νόμος αυτός, δεν έχει ακόμη θεσπιστεί. Η ενεργειακή οικονομία της Πολωνίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα στερεά καύσιμα, αλλά η παραγωγή άνθρακα είναι περιορισμένη. Τον Ιούλιο 1998, δημοσιεύθηκε πρόγραμμα της κυβέρνησης για τη μεταρρύθμιση του κλάδου εξόρυξης άνθρακα από το 1998 έως το 2002· το πρόγραμμα αυτό προβλέπει τη συστηματική αναδιάρθρωση της βασικής αυτής βαριάς βιομηχανίας. Υπάρχει επίσης σαφής σύνδεσμος μεταξύ της αναδιάρθρωσης του τομέα του άνθρακα και του καθορισμού των τιμών και θα πρέεπι να ληφθεί μέριμνα ώστε οι τιμές εξαγωγής του άνθρακα να εκφράζουν τους όρους της αγοράς. Στον τομέα του πετρελαίου και της θέρμανσης, οι τιμές ελευθερώθηκαν προσφάτως. Οι ενεργειακές τιμές έχουν αυξηθεί, αλλά οι τιμές που έχουν καθορισθεί για την οικιακή κατανάλωση δεν καλύπτουν, ακόμη, το κόστος (για κοινωνικούς λόγους). Οι αγορές ενέργειας της Πολωνίας προστατεύονται από τον εξωτερικό ανταγωνισμό από τους περιορισμούς που επιβάλλονται για την έκδοση αδειών εκμετάλλευσης. Η διαδικασία ιδιωτικοποίησης των διυλιστηρίων πετρελαίου βρίσκεται σε προωθημένο στάδιο. Η Πολωνία προετοιμάζει την ένταξη της στην εσωτερική αγορά ενέργειας ιδίως με την περαιτέρω ανάπτυξη των ενεργειακών δικτύων. Στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά τον "δακτύλιο της Βαλτικής" και την οριστική διασύνδεση με τα δίκτυα της Δυτικής Ευρώπης. Οι προσπάθειες αυτές θα επιτρέψουν την ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας και θα συμβάλουν στην ολοκλήρωση των περιφερειακών αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και στην προετοιμασία τους ενόψει της ένταξης στην εσωτερική αγορά ενέργειας. Διαπιστώνεται επίσης πρόοδος όσον αφορά τον αγωγό αερίου Ρωσίας-Λευκορωσίας-Πολωνίας-ΕΕ. Τα διαθέσιμα αποθέματα πετρελαίου καλύπτουν περίοδο 30 περίπου ημερών, αλλά η νομοθεσία για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης προς το κοινοτικό κεκτημένο (90 ημέρες) δεν έχει ακόμη θεσπιστεί. Συμπέρασμα Η πρόοδος που έχει επιτευχθεί είναι ικανοποιητική, αλλά πολλά μένουν ακόμη να γίνουν. Η εφαρμογή των προβλεπόμενων μεταρρυθμίσεων στον τομέα του άνθρακα θα έχει αποφασιστική σημασία. Ζητήματα σχετικά με την προετοιμασία για την εσωτερική αγορά ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της προσαρμογής των μονοπωλίων, καθώς και την αναδιάρθρωση και ιδιωτικοποίηση του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, την πρόσβαση στα δίκτυα και την τιμολόγηση της ενέργειας, τη σταδιακή κατάργηση των περιορισμών στις εισαγωγές πετρελαϊκών προϊόντων, την ετοιμότητα για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και, ιδίως, τη δημιουργία υποχρεωτικών αποθεμάτων πετρελαίου, τις κρατικές παρεμβάσεις στον τομέα του άνθρακα και την εκπόνηση προτύπων στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης και της ποιότητας των καυσίμων πρέπει να εξεταστούν με ι> προσοχή και να προωθηθούν περαιτέρω. Συνιστάται να αναπτυχθεί περισσότερο το τμήμα της ενέργειας στο εθνικό πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου. Μεταφορές Μετά τη δημοσίευση της γνώμης, ο ρυθμός προσαρμογής στις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα των μεταφορών επισπεύσθηκε σημαντικά όσον αφορά τη νομοθεσία, την ανάπτυξη των υποδομών και τη λειτουργία των επιχειρήσεων μεταφορών. Σύμφωνα με την εταιρική σχέση για την προσχώρηση, οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές για την υιοθέτηση του κεκτημένου πρέπει να συγκεντρωθούν στο οδικό δίκτυο (πρόσβαση στην αγορά, ασφάλεια και φορολογία), στις σιδηροδρομικές μεταφορές και στις επενδύσεις που απαιτούνται για τις υποδομές μεταφορών, ιδίως όσον αφορά την επέκταση των διευρωπαϊκών δικτύων. Όσον αφορά τη φορολογία και τον ΦΠΑ για τις οδικές και συνδυασμένες μεταφορές, ένας νέος νόμος που εφαρμόζεται από τον Ιανουάριο 1998 καταργεί την επιβολή κατ'αποκοπήν δασμού στους μεταφορείς της ΕΕ. Από το Δεκέμβριο 1997, ισχύει ένα σύστημα τελών κυκλοφορίας για τις οδικές μεταφορές, το οποίο τροποποιήθηκε τον Απρίλιο 1998, όταν μειώθηκαν οι τιμές των ημερησίων και εβδομαδιαίων καρτών. Όσον αφορά τις οδικές μεταφορές, απαιτούνται τεράστιες προσπάθειες για την αντιμετώπιση του προβλήματος που θέτουν η αύξηση του μέγιστου βάρους που επιβάλλει η ΕΕ και η εντατικοποίηση της κυκλοφορίας των φορτηγών που συνεπάγεται η προσχώρηση. Η εξέλιξη αυτή θα απαιτήσει ειδικότερα την επίσπευση του εκσυγχρονισμού των οδικών υποδομών, που εξακολουθούν μέχρι στιγμής να είναι ανεπαρκείς, λαμβανομένης υπόψη της αξιολόγησης των αναγκών στον τομέα των μεταφορικών υποδομών (ΤΙΝΑ). Το Νοέμβριο 1997, θεσπίστηκε νέος νόμος για τους σιδηροδρόμους, ο οποίος διαχωρίζει τις υποδομές από την εκμετάλλευση και εγκαινιάζει σύστημα χορήγησης αδειών εκμετάλλευσης. Συμπέρασμα Αν και έχει σημειωθεί πρόοδος, απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες για τον εκσυγχρονισμό των πανευρωπαϊκών μεταφορικών υποδομών και για την προσέγγιση των νόμων και των προτύπων που αφορούν την ελεύθερη κυκλοφορία των επιβατών και των εμπορευμάτων. Επιπλέον, είναι αναγκαίο να προβλεφθεί περαιτέρω θεσμικιί στήριξη, καθώς και ενέργειες κατάρτισης για τους δημόσιους υπαλλήλους και τους μεταφορείς που ασχολούνται με θέματα ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις εξακολουθούν να αποτελούν τον κινητήριο μοχλό για τη μεγέθυνση της πολωνικής οικονομίας. Η θέσπιση νομικής βάσης για το εθνικό ταμείο πιστωτικών εγγυήσεων σε σύνδεση με τον τραπεζικό νόμο του 1998 έχει διευρύνει την πιστωτική βάση σε εθνική κλίμακα για την παροχή εγγυήσεων στις MME και στους λοιπούς οικονομικούς φορείς. II συμμετοχή της Πολωνίας στο τρίτο πολυετές πρόγραμμα για τις MME προβλέπεται για το 1998. *?ρ- 3. 5 Οικονομική και κοινωνική συνοχή Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις Η πορεία της απασχόλησης χαρακτηρίστηκε από σταθερή μείωση του αριθμού των καταχωρημένων ανέργων, των οποίων το ποσοστό μειώθηκε σε κάτω από 10%. Λαμβανομένης υπόψη της επίδρασης στην αγορά εργασίας μιας ταχύτατα μεταβαλλόμενης οικονομίας αγοράς, θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη διευθέτηση του προβλήματος της παροχής, μεσοπρόθεσμα, των απαιτούμενων επαγγελματικών προσόντων, ιδίως στις περιοχές που θα επηρεαστούν περισσότερο από την οικονομική μετάβαση. Τον Ιανουάριο 1998, θεσπίστηκε ο νόμος για τη μεταρρύθμιση του συστήματος υγείας (στην ημερήσια διάταξη από το 1989). Η ισχύουσα νομοθεσία στον τομέα της εργασίας παρουσιάζει ακόμη σημαντικές ελλείψεις· για παράδειγμα, δεν έχει ακόμη μεταφερθεί η ισότητας των ευκαιριών οδηγία περί χρεωκοπίας του εργοδότη. Οι αρχές της εκφράζονται στο πολωνικό δίκαιο αλλά η εφαρμογή τους παρουσιάζει ακόμη σημαντικές δυσχέρειες. Οι διατάξεις περί γονικής αδείας που άρχισαν να ισχύουν το 1996 δεν είναι σύμφωνες προς την κοινοτική οδηγία. Συμπέρασμα Έχει σημειωθεί ελάχιστη απτή πρόοδος όσον αφορά τη μεταφορά του κεκτημένου. Η Πολωνία θα πρέπει να εντείνει τις προσπάθειες της στον κοινωνικό τομέα, ιδίως όσον αφορά την υγεία και την ασφάλεια στον τόπο της εργασίας, τη δημόσια υγεία, την απασχόληση και την ισότητα ευκαιριών. Εξάλλου, θα πρέπει να ενισχυθούν τα αρμόδια θεσμικά όργανα. Η διοικητική ικανότητα του Εθνικού Γραφείου Εργασίας και των υπηρεσιών επιθεώρησης της εργασίας είναι επιτακτικά αναγκαίο να ενισχυθεί. Ο κοινωνικός διάλογος πρέπει να αναπτυχθεί, ιδίως όσον αφορά τις εργοδοτικές οργανώσεις. Περιφερειακή πολιτική και συνοχή Η γνώμη της Επιτροπής κατέληγε στο συμπέρασμα ότι η Πολωνία θα είναι έτοιμη, μεσοπρόθεσμα, να συμμετάσχει στη διαρθρωτική πολιτική της ΕΕ υπό την προϋπόθεση ότι θα ενισχύσει τις νομικές, θεσμικές και δημοσιονομικές δομές της στον τομέα αυτό. Η Πολωνία έχει σημειώσει σχετική πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των προτεραιοτήτων αυτών. Η εδαφική μεταρρύθμιση της κρατικής διοίκησης που θα αρχίσει να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 1999, θα πρέπει να επηρεάσει θετικά την ανάπτυξη πραγματικής περιφερειακής πολιτικής της Πολωνίας. Μέχρι στιγμής, δεν έχει ανατεθεί σε κανένα υπουργείο ο, ιδιαίτερα αναγκαίος, συντονισμός στο κεντρικό επίπεδο της περιφερειακής πολιτικής, παρότι έχει δημιουργηθεί τελευταία ειδική κυβερνητική επιτροπή για την περιφερειακή πολιτική. Η στρατηγική για την περιφερειακή ανάπτυξη της Πολωνίας βρίσκεται ακόμη σε στάδιο μελέτης. Οι χρηματοοικονομικές διαδικασίες εξακολουθούν να είναι ανεπαρκείς, όπως και τα χρηματοδοτικά μέσα που προορίζονται για τις περιφερειακές παρεμβάσεις. Εξάλλου, είναι ακόμη δύσκολο να αξιολογηθεί η ικανότητα συγχρηματοδότησης της ? 7 > Πολωνίας. Οι διαδικασίες παρακολούθησης και ελέγχου πρέπει να βελτιωθούν περαιτέρω. Συμπέρασμα Η Πολωνία έχει σημειώσει σχετική πρόοδο όσον αφορά την ικανότητα συμμετοχής της στη διαρθρωτική πολιτική της ΕΕ. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν πολυάριθμα προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν και πρέπει να εντείνει τις προσπάθειες της ώστε να είναι αποτελεσματικός ο συντονισμός και η εφαρμογή των μέτρων. 3. 6 Ποιότητα ζωής και περιβάλλον Περιβάλλον Στον τομέα του περιβάλλοντος, η Πολωνία έχει σημειώσει περιορισμένη νομοθετική πρόοδο από το 1997 και μετά. Μεταξύ των μέτρων που έχουν ληφθεί για την ευθυγράμμιση της πολωνικής νομοθεσίας προς το κεκτημένο, πρέπει να αναφερθούν η απόφαση για τον κατάλογο των επικίνδυνων αποβλήτων, η οδηγία για την ιλύ καθαρισμού λυμάτων, για το θείο, τον μόλυβδο και το διοξείδιο του αζώτου. Όσον αφορά τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές, η εταιρική σχέση για την προσχώρηση καλούσε την Πολωνία να συνεχίσει να μεταφέρει τη νομοθεσία-πλαίσιο αλλά η βασική αυτή προτεραιότητα δεν θα τηρηθεί το έτος αυτό. Επιπλέον, το πολωνικό πρόγραμμα υιοθέτησης του κεκτημένου δεν καθορίζει προθεσμίες για τη μεταφορά και την εφαρμογή της βασικής νομοθεσίας-πλαισίου. Η Πολωνία έχει μεταφέρει εν μέρει την οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα και τις οδηγίες- πλαίσια για τα απόβλητα. Ωστόσο, δεν προβλέπονται μέτρα για την ανάπτυξη της υποδομής παρακολούθησης της ποιότητας του ατμοσφαιρικού αέρα και των υδάτων. Η προσέγγιση των νομοθεσιών εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα περιορισμένη στους περισσότερους τομείς, ιδίως όσον αφορά την ηχορύπανση, τα χημικά προϊόντα, τον ατμοσφαιρικό αέρα και τα ύδατα. Η Πολωνία δεν έχει ακόμη αρχίσει να αναπτύσσει ειδικά προγράμματα εφαρμογής ανά οδηγία. Απαιτούνται τεράστιες επενδύσεις. Η Πολωνία θα πρέπει, εν προκειμένω, να συνεργαστεί στενά με τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Συμπέρασμα Το γενικό πλαίσιο είναι ελάχιστα ανεπτυγμένο. Επομένως, είναι δύσκολο να αξιολογηθεί η πρόοδος που μπορεί να σημειωθεί βραχυπρόθεσμα. Το εθνικό πολωνικό πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου πρέπει να βελτιωθεί σημαντικά και θα πρέπει να καλύψει το σύνολο του κεκτημένου και να προβλέψει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τη μεταφορά και την εφαρμογή όλων των κοινοτικών πράξεων. Το επίπεδο μεταφοράς είναι καλύτερο στον τομέα της προστασίας της φύσης και των αποβλήτων, ενώ απαιτούνται ακόμη περαιτέρω προσπάθειες στους τομείς των χημικών προϊόντων, της ηχορύπανσης, του ατμοσφαιρικού αέρα και των υδάτων. l^yc Όσον αφορά την εφαρμογή και επιβολή, η Πολωνία θα πρέπει να δώσει έμφαση στην ενίσχυση των υποδομών παρακολούθησης του ατμοσφαιρικού αέρα και των υδάτων καθώς και στην ενίσχυση των διοικητικών ικανοτήτων στο περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Αν δεν επισπευσθεί η νομοθετική εργασία, η πλήρης μεταφορά μπορεί να απαιτήσει μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από αυτό που προβλέπεται στη γνώμη. Προστασία των καταναλωτών Η Πολωνία έχει σημειώσει ελάχιστη πρόοδο όσον αφορά τη θέσπιση και την εφαρμογή του κεκτημένου στον τομέα της προστασίας των καταναλωτών και της υγείας από τη δημοσίευση της γνώμης και μετά. Οι καθυστερήσεις που έχουν σημειωθεί όσον αφορά τη μεταφορά του κεκτημένου στον τομέα της γενικής ασφάλειας των προϊόντων εξακολουθούν να επηρεάζουν αρνητικά την πραγματοποίηση της πολιτικής για την προστασία των καταναλωτών. Η ισχύουσα νομοθεσία σχετικά με την παραπλανητική διαφήμιση και την αναγραφή τιμών απαιτεί περαιτέρω ευθυγράμμιση. Το Γραφείο Ανταγωνισμού και Προστασίας των Καταναλωτών έχει εκπονήσει πρόγραμμα πολιτικής για την προστασία των καταναλωτών για το διάστημα 1998-1999, το οποίο εγκρίθηκε από την κυβέρνηση. Επιπλέον, πρέπει να ενισχυθούν περαιτέρω τα περιφερειακά γραφεία προστασίας των καταναλωτών, οι οργανώσεις καταναλωτών, καθώς και η ευαισθητοποίηση των καταναλωτών. Δεδομένου ότι η προστασία των καταναλωτών αποτελεί μεσοπρόθεσμη προτεραιότητα στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση, η Πολωνία θα πρέπει να καταβάλει σημαντικές προσπάθειες στον τομέα αυτό. Οι καταναλωτές εκπροσωπούνται σε ικανοποιητικό βαθμό από σειρά οργανώσεων, αλλά πρέπει ακόμη να βελτιωθεί η κανονιστική βάση την κυβέρνηση καθώς και η τους με αποτελεσματικότητα των θεσμικών δομών. των σχέσεων 3. 7 Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις Στη γνώμη που διατύπωσε το 1997, η Επιτροπή είχε υπογραμμίσει τα προβλήματα που πρέπει να επιλύσει η Πολωνία όσον αφορά τα ναρκωτικά, τους συνοριακούς ελέγχους, τη μετανάστευση και τη διεθνή εγκληματικότητα. Οι βραχυπρόθεσμοι στόχοι της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση δίνουν έμφαση στους συνοριακούς ελέγχους, καθώς και στη μεταρρύθμιση της πολιτικής για την αναθεώρηση των διαβατηρίων. Ένα ιδιαίτερα σημαντικό οριζόντιο μέτρο ήταν η θέσπιση, στις 29 Απριλίου 1998, νόμου για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ο οποίος θα πρέπει να συμπληρωθεί με ρυθμίσεις για τις βάσεις δεδομένων που περιέχουν δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα. Μετανάστευση/συνοριακός έλεγχος Στις 27 Δεκεμβρίου 1997 άρχισε να ισχύει νέος νόμος περί αλλοδαπών, ο οποίος ευθυγραμμίζεται προς το δίκαιο της Ένωσης, ιδίως όσον αφορά τους κανόνες εισδοχής. Δεν έχουν ακόμη θεσπιστεί εκτελεστικές διατάξεις του νόμου αυτού. Η πολιτική θεώρησης των διαβατηρίων, που αποτελεί βραχυπρόθεσμη προτεραιότητα της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, έχει σημειώσει σταθερή πρόοδο. Πράγματι, έχουν ανακληθεί οι συμφωνίες χορήγησης θεωρήσεων διαβατηρίων με την Αρμενία, τη Βόρεια hi Κορέα και το Βιετνάμ, μένει όμως να διευθετηθεί η πιο επείγουσα κατάσταση με τη Ρωσία, την Ουκρανία και τη Λευκορωσία. Το ίδιο ισχύει όσον αφορά τις συμφωνίες επανεισδοχής με τις εν λόγω χώρες, παρότι η Πολωνία έχει αποδείξει την πρόθεση της να προχωρήσει στον τομέα αυτό με τη σύναψη συμφωνίας επανεισδοχής με τη Λιθουανία. Έχει γίνει ένα βήμα για την αντιμετώπιση του ζωτικού προβλήματος των συνοριακών ελέγχων, με την ανάθεση νέων εξουσιών στους φύλακες των συνόρων. Δικαίωμα ασύλου Ο νόμος της 27ης Δεκεμβρίου 1997 περί αλλοδαπών περιέχει επίσης διατάξεις σχετικά με το δικαίωμα ασύλου και το καθεστώς των προσφύγων. Η προσπάθεια αυτή πρέπει να συνεχιστεί ώστε να επιτραπεί η πλήρης ευθυγράμμιση με το κεκτημένο της ΕΕ και η ικανοποιητική εφαρμογή των πρακτικών διατάξεων, ιδίως όσον αφορά τις διαδικασίες εξέτασης των αιτήσεων χορήγησης ασύλου. Η σημαντική αύξηση των αιτήσεων αυτών πρέπει επιπλέον να οδηγήσει στη χορήγηση επαρκών διοικητικών μέσων και ανθρώπινου δυναμικού, με έμφαση στην κατάρτιση του προσωπικού που αναλαμβάνει την εξέταση των αιτήσεων χορήγησης ασύλου. Επιπλέον, θα ήταν σκόπιμο να δημιουργηθεί αρμόδιο γραφείο για το σύνολο των θεμάτων που αφορούν το άσυλο. Αστυνομία Μετά τη δημοσίευση της γνώμης, η Πολωνία συνήψε διμερείς συμφωνίες με τη Γερμανία και την Ιταλία για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Η έναρξη ισχύος, την 1η Σεπτεμβρίου 1998, νέου ποινικού κώδικα και νέας ποινικής διαδικασίας θα συμβάλουν επίσης στην επίτευξη του στόχου αυτού. Ωστόσο, εξακολουθούν να απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες και πόροι, καθώς και καλύτερος συντονισμός μεταξύ των υπηρεσιών για να καταστούν πιο αποτελεσματικές οι υφιστάμενες και ιδιαίτερα γραφειοκρατικές διαδικασίες. Ο διορισμός ειδικευμένου και καλύτερα αμειβόμενου προσωπικού είναι απαραίτητος για την προσαρμογή στο μεταβαλλόμενο χαρακτήρα του οργανωμένου εγκλήματος. Η κατάρτιση του προσωπικού θα μπορέσει να βελτιωθεί με πρακτικά μέτρα στο πλαίσιο των συμφωνιών συνεργασίας που έχουν συναφθεί τελευταία με τα ιδρύματα κατάρτισης της Γαλλίας, της Γερμανίας και των Κάτω Χωρών. Παρότι η σύμβαση του 1990 του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη νομιμοποίηση των εσόδων από παράνομες δραστηριότητες δεν έχει ακόμη επικυρωθεί, έχουν ληφθεί σημαντικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένης ρήτρας στο νέο ποινικό κώδικα, σύμφωνα με την οποία απαιτείται η κοινοποίηση όλων των συναλλαγών που υπερβαίνουν τα 20 000 ζλότυ. Θα ήταν επιθυμητό να υποστηριχθεί η ρήτρα αυτή, με τη δημιουργία μονάδας χρηματοοικονομικής έρευνας, καθώς και την ευθυγράμμιση προς τις ισχύουσες διατάξεις στην ΕΕ. Στον τομέα της καταπολέμησης της διαφθοράς, η Πολωνία έχει υπογράψει τη σύμβαση του ΟΟΣΑ, της 17ης Δεκεμβρίου 1997, σχετικά με την καταπολέμηση της δωροδοκίας στις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές, και θα πρέπει να την επικυρώσει έως το τέλος του 1998. Επιπλέον, από το Μάιο 1998, λειτουργεί γραφείο εσωτερικών υποθέσεων για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Ναρκωτικά Η εφαρμογή του νόμου του Απριλίου 1997 οδήγησε στη δημιουργία, υπό την ευθύνη του πρωθυπουργού, συμβουλίου για την καταπολέμηση των ναρκωτικών, του οποίου το καθεστώς και οι στόχοι πρέπει ακόμη να διευκρινιστούν ώστε να αποφευχθούν οι τυχόν Ai αλληλεπικαλύψεις με τις εργασίες του ειδικού διυπουργικού συντονιστικού γραφείου για την καταπολέμηση των ναρκωτικών, που φαίνεται ότι έχει επιτελέσει χρήσιμο έργο για τον καθορισμό των πολιτικών. Για να συγκεκριμενοποιηθούν οι στόχοι της νομοθεσίας του Απριλίου 1997 είναι αναγκαίο να καταστρωθεί σφαιρική στρατηγική, που άπτεται πολλών επιστημονικών κλάδων, καθώς και να διοριστεί αρμόδιος υπάλληλος για την παροχή πληροφοριών στον τομέα των ναρκωτικών. Πράγματι, λαμβανομένης υπόψης της κλίμακας του προβλήματος παραγωγής και κατανάλωσης ναρκωτικών στην Πολωνία, πρέπει να καταβληθούν τεράστιες προσπάθειες για να ενισχυθεί η καταπολέμηση των ναρκωτικών σε εθνικό επίπεδο. Δικαστική συνεργασία Όσον αφορά τα αστικά θέματα, η σύμβαση του Λουγκάνο (1988) βρίσκεται στο στάδιο της επικύρωσης και η Πολωνία εξακολουθεί να εμβαθύνει τις συμφωνίες συνεργασίας που έχει συνάψει. Όσον αφορά τα ποινικά θέματα, η Πολωνία υπέγραψε στις 19 Φεβρουαρίου 1998 το πρόσθετο πρωτόκολλο της σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη μεταφορά των καταδίκων. Συμπέρασμα Μεταξύ των βραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων που καθορίζονται στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση περιλαμβάνονται η διενέργεια αποτελεσματικότερων συνοριακών ελέγχων έναντι, ιδίως, της Λευκορωσίας και της Ουκρανίας, και η ευθυγράμμιση του καθεστώτος των θεωρήσεων διαβατηρίων προς το καθεστώς της ΕΕ. Σε αμφότερους τους τομείς αυτούς έχει σημειωθεί πρόοδος. Σε γενικές γραμμές, η Πολωνία έχει πραγματοποιήσει πρόοδο από τη δημοσίευση της γνώμης της Επιτροπής και μετά, στους περισσότερους τομείς, με εξαίρεση την καταπολέμηση των ναρκωτικών, όπου πρέπει να καταβληθούν ακόμη τεράστιες προσπάθειες. Ωστόσο, για να επιτευχθούν οι μεσοπρόθεσμοι στόχοι που καθορίζονται στην εταιρική σχέση για την· προσχώρηση, είναι σκόπιμο, η πρόοδος αυτή, όταν λαμβάνει τη μορφή υιοθέτησης της νομοθεσίας, να συγκεκριμενοποιείται με την ταχεία θέσπιση εκτελεστικών διατάξεων (π. χ. νόμος περί προστασίας των δεδομένων, νόμος περί αλλοδαπών), με την καλύτερη διοικητική οργάνωση και με την ενίσχυση των μέσων, ιδίως στους τομείς του ασύλου και της καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος. 3. 8 Εξωτερικές πολιτικές Εμπόριο και διεθνείς οικονομικές σχέσεις Η Πολωνία είναι μέλος του ΠΟΕ και, το 1998, θέσπισε νέες ρυθμίσεις σχετικά με τα μέτρα άμυνας κατά του αθέμιτου ξένου ανταγωνισμού. Ήδη από την προσχώρηση της, η Πολωνία θα γίνει μέλος των πολυάριθμων προτιμησιακών συμφωνιών της Κοινότητας· στο πλαίσιο αυτό, οι πολωνικές αρχές έχουν αρχίσει να διαπραγματεύονται τη σύναψη συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών με ορισμένες τρίτες χώρες (Εσθονία, Ισραήλ, νήσοι Φερόες και Μαρόκο). Έχουν υπογραφεί πρόσθετα πρωτόκολλα της ΚΕΖΕΣ με τη Σλοβενία και τη Λιθουανία. Οι διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνίας ελεύθερων hi συναλλαγών με την Τουρκία θα επιτρέψουν τη σώρευση των κανόνων καταγωγής και θα αποτελέσει σημαντικό βήμα στο διμερές επίπεδο. Θα απαιτηθεί ιδιαίτερη προσοχή στον τομέα αυτό, λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης σύναψης προενταξιακών συμφωνιών. Η νέα νομοθεσία αντιντάμπινγκ της Πολωνίας άρχισε να ισχύει από 1ης Ιανουαρίου 1998. Ανάπτυξη Στον τομέα της ανάπτυξης, η Πολωνία εξακολούθησε να διαδραματίζει εποικοδομητικό ρόλο στο περιφερειακό και διεθνές επίπεδο και δεν επισημαίνεται κανένα ιδιαίτερο πρόβλημα. Τελωνεία Στον τελωνειακό τομέα, η σημειωθείσα πρόοδος υπήρξε κάπως περιορισμένη. Ο νέος τελωνειακός κώδικας και οι διατάξεις εφαρμογής του άρχισαν να ισχύουν τον Ιανουάριο 1998. Ωστόσο, οι εκτελεστικές διατάξεις δεν έχουν ευθυγραμμιστεί πλήρως προς τις συνήθεις κοινοτικές διαδικασίες, και οι φορείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσχέρειες. Οι απαιτήσεις περαιτέρω προσαρμογής αφορούν τα τελωνειακά καθεστώτα, την εφαρμογή ενοποιημένου δασμολογίου και τη δημιουργία συστήματος δεσμευτικών τελωνειακών πληροφοριών. Στον τομέα της καταπολέμησης της πειρατίας και της παραποίησης έχει σημειωθεί μερική ευθυγράμμιση προς το κοινοτικό κεκτημένο. Το διάταγμα του συμβουλίου υπουργών που άρχισε να ισχύει την 1η Φεβρουαρίου 1998 πρέπει να τροποποιηθεί. Πράγματι, υπάρχουν ορισμένα προβλήματα όσον αφορά την εφαρμογή του νέου συστήματος σώρευσης των κανόνων καταγωγής, το οποίο βασίζεται στο πρωτόκολο 4 της ευρωπαϊκής συμφωνίας, ιδίως όσον αφορά την εφαρμογή του "κανόνα της μη επιστροφής δασμών". Όσον αφορά την ενιαία εφαρμογή των τελωνειακών κανόνων και καθεστώτων, δεν έχει διαπιστωθεί σημαντική πρόοδος. Οι πολωνική τελωνειακή διοίκηση δεν έχει ακόμη κατορθώσει να αναπτύξει πειστική ολοκληρωμένη στρατηγική προσχώρησης, που να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες οργάνωσης, διαχείρισης, στελέχωσης, κατάρτισης και εξοπλισμού μιας σύγχρονης και επαγγελματικής διοίκησης. Οι καθυστερήσεις εξακολουθούν να είναι ακόμη τεράστιες στα τελωνεία. Ο εξοπλισμός της τελωνειακής υπηρεσίας με μέσα πληροφορικής πρέπει να ενισχυθεί. Συμπέρασμα Η πολωνική τελωνειακή διοίκηση πρέπει να καταβάλει περαιτέρω σημαντικές προσπάθειες για την καλύτερη ευθυγράμμιση της νομοθεσίας της προς τη νομοθεσία της ΕΕ. Πρέπει να δώσει έμφαση στην εφαρμογή και στον τεχνικό και διοικητικό εκσυγχρονισμό στο κεντρικό, περιφερειακό επίπεδο και συνοριακό επίπεδο. Είναι σκόπιμο να εξαλειφθούν τα προβλήματα που συναντούν οι οικονομικοί φορείς λόγω των καθυστερήσεων και των δυσχερειών του νέου συστήματος. Απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες για την ενίσχυση της επαγγελματικής ικανότητας των τελωνειακών υπηρεσιών, τη βελτίωση των επιδόσεων των συστημάτων πληροφοριών και τη δημιουργία κατάλληλου συστήματος για την ανάλυση των κινδύνων. ΐλ Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας Από τον Ιούλιο 1997 και μετά, η Πολωνία εξακολούθησε να συμμετέχει ενεργά στον πολυμερή πολιτικό διάλογο στο πλαίσιο της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και της Πολιτικής Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ). Η Πολωνία συμμετέχει στις τακτικές συνεδριάσεις των πολιτικών διευθυντών, των εκπροσώπων των ευρωπαϊκών και των συνδεδεμένων χωρών, και στις ομάδες εργασίας της ΚΕΠΠΑ. Ωστόσο, η Πολωνία διαφοροποίησε τη θέση της όσον αφορά τη Λευκορωσία, μετά την απέλαση από τη χώρα αυτή ευρωπαίων διπλωμάτων κατά παράβαση της σύμβασης της Βιένης. Κατά τη διάσκεψη κορυφής της Μαδρίτης, στις 8 και 9 Ιουλίου 1997, η Πολωνία κλήθηκε να αρχίσει διαπραγματεύσεις με σκοπό την προσχώρηση της στο NATO. Το πρωτόκολλο προσχώρησης συνετάχθη νομότυπα και η διαδικασία επικύρωσης συνεχίζεται. Τα θετικά αποτελέσματα που σημείωσε η Πολωνία στον τομέα της προώθησης της περιφερειακής ασφάλειας ενισχύθηκαν με την θετική προεδρία του ΟΟΣΑ το 1998. Στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής σε περιφερειακό επίπεδο, η Πολωνία εξακολούθησε να εμβαθύνει τις εποικοδομητικές σχέσεις της με τη Λιθουανία. Με εξαίρεση την προαναφερόμενη διαφορά ως προς τη Λευκορωσία, η Πολωνία εξακολούθησε την ευθυγράμμιση προς το κεκτημένο της ΚΕΠΠΑ. 3. 9 Δημοσιονομικά θέματα Δημοσιονομικός έλεγχος Όσον αφορά τον εξωτερικό δημοσιονομικό έλεγχο, δεν επισημαίνονται ιδιαίτερες εξελίξεις. Ωστόσο, φαίνεται ότι υπάρχει σημαντικός κίνδυνος αλληλεπικαλύψεων όσον αφορά την εντολή και τους ελέγχους μεταξύ του Ανώτατου Ελεγκτικού Συνεδρίου και των υφιστάμενων δημόσιων οργανισμών στον τομέα των εσωτερικών ελέγχων. Όσον αφορά τον εσωτερικό δημοσιονομικό έλεγχο, δεν υπάρχει κανένα κεντρικό και ανεξάρτητο όργανο εσωτερικού ελέγχου. Κάθε υπουργείο ή οργανισμός πρέπει να διενεργεί εσωτερικό έλεγχο/αλλά δεν υπάρχει καμία νομική πράξη που να διέπει τον εσωτερικό έλεγχο των δημόσιων δαπανών. Ο ισχύων νόμος περί δημοσίων οικονομικών εξετάζεται επί του παρόντος με σκοπό την εξεύρεση νέων λύσεων και νομικών πράξεων στον τομέα του εσωτερικού δημοσιονομικού ελέγχου. Ωστόσο, οι πολωνικές αρχές θα πρέπει να δίνουν συνεχώς προσοχή στην εφαρμογή των δημόσιων συστημάτων εσωτερικού δημοσιονομικού ελέγχου. Η συμφωνία διοικητικής συνεργασίας που συνήφθη με την Επιτροπή (Σεπτέμβριος 1998) προβλέπει μέτρα συνεργασίας στον τομέα του εσωτερικού ελέγχου και θα υποστηρίξει την προπαρασκευή για την προσχώρηση. Η εφαρμογή του νόμου περί δημοσίων οικονομικών και η διάθεση επαρκώς αμειβόμενου διοικητικού προσωπικού για τη διασφάλιση αποτελεσματικής διαχείρισης εξακολουθούν να αποτελούν θεμελιώδεις προτεραιότητες της προενταξιακής στρατηγικής. ι» ς Συμπέρασμα Έχει σημειωθεί σχετική πρόοδος στον τομέα του δημοσιονομικού ελέγχου, που αποτελεί βραχυπρόθεσμη προτεραιότητα της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση. Ωστόσο, απαιτούνται σημαντικές ακόμη προσπάθειες για να διασφαλιστεί ότι η εφαρμογή του νόμου περί δημοσίων οικονομικών και η δημιουργία διοικητικής ικανότητας που να διαθέτει επαρκείς ίδιους πόρους θα πραγματοποιηθούν λαμβανομένης υπόψη της σημαντικής αυτής προτεραιότητας, ενόψει της διαχείρισης των προενταξιακών και διαρθρωτικών κεφαλαίων. 3. 10 Γενική αξιολόγηση Η εικόνα όσον αφορά τη μεταφορά και εφαρμογή της νομοθεσίας στην Πολωνία είναι ανάμεικτη. Η πρόοδος όσον αφορά την υιοθέτηση της νομοθεσίας στον τομέα της εσωτερικής αγοράς δεν υπήρξε ικανοποιητική λόγω των καθυστερήσεων όσον αφορά την εφαρμογή της νέας προσέγγισης και της δημιουργίας των συναφών θεσμικών δομών στον τομέα της τυποποίησης και πιστοποίησης. Είναι επίσης αναγκαίο να δημιουργηθεί αξιόπιστο σύστημα ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων. Ένα ιδιαίτερα αδύνατο σημείο της γενικής εικόνας που παρουσιάζει η νομοθετική προσέγγιση είναι το περιβάλλον, όπου έχει σημειωθεί ελάχιστη πρόοδος. Αφετέρου, η Πολωνία έχει αποδείξει ότι θέλει να επιλύσει βασικά βιομηχανικά ζητήματα, όπως η αναδιάρθρωση του άνθρακα και του χάλυβα. Η Πολωνία έχει τηρήσει εν μέρει τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση στον τομέα της οικονομικής μεταρρύθμισης και της βιομηχανικής αναδιάρθρωσης, ιδίως με την υποβολή προγράμματος αναδιάρθρωσης του χάλυβα εντός της προθεσμίας της 30ής Ιουνίου που καθορίζεται στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση, όπως και στον τομέα της εσωτερικής αγοράς και της περιφερειακής ανάπτυξης, αλλά δεν έχει δώσει ικανοποιητική προσοχή στη γεωργία, το περιβάλλον και στη θεσμική και διοικητική ικανότητα. Η Πολωνία έχει δείξει επίσης αποφασιστικότητα όσον αφορά την εκπλήρωση της βραχυπρόθεσμης προτεραιότητας που καθορίζεται στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση όσον αφορά τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις, ιδίως στον τομέα του συνοριακού ελέγχου, όπου τα πρώτα αποτελέσματα είναι ήδη εμφανή. 4. Ικανότητα της διοίκησης να εφαρμόσει το κεκτημένο Το κεφάλαιο αυτό ενημερώνει τα στοιχεία και τις πληροφορίες που περιέχονται στη γνώμη. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Μαδρίτης του Δεκεμβρίου 1995 αναφέρθηκε στην ανάγκη δημιουργίας των προϋποθέσεων για μία σταδιακή, εναρμονισμένη ένταξη των υποψηφίων, κυρίως μέσω της αναπροσαρμογής των διοικητικών δομών τους. Με βάση τη συλλογιστική αυτή, το Πρόγραμμα Δράσης 2000 υπογράμμισε τη σημασία της αποτελεσματικής ενσωμάτωσης της κοινοτικής νομοθεσίας στις εθνικές νομοθεσίες, αλλά και την ακόμα μεγαλύτερη σημασία της ορθής εφαρμογής της στην πράξη, μέσω των κατάλληλων διοικητικών και δικαστικών δομών. Αυτό αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη δημιουργία αμοιβαίας εμπιστοσύνης η οποία είναι απαραίτητη για τη μελλοντικιί προσχώρηση. u Στην έκθεση του τρέχοντος έτους, η Επιτροπή κατάρτισε μαζί με τις υποψήφιες χώρες έναν ενδεικτικό κατάλογο των οργάνων εφαρμογής σε καίριους τομείς του κεκτημένου. Στο μέτρο του δυνατού, παρέχονται πληροφορίες σχετικά με το κατά πόσον τα όργανα αυτά διαθέτουν επαρκείς νομικές εξουσίες για την εφαρμογή του κεκτημένου, σχετικά με το επίπεδο στελέχωσης, με τα επαγγελματικά προσόντα του προσωπικού καθώς και τους διαθέσιμους δημοσιονομικούς πόρους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, παρέχονται ήδη πληροφορίες όσον αφορά την ποιότητα των ληφθεισών αποφάσεων. Η Επιτροπή προτίθεται να αναπτύξει περαιτέρω το θέμα αυτό στις μελλοντικές εκθέσεις της. Η Επιτροπή, στη γνώμη της, καταλήγει στο εξής συμπέρασμα: "είναι αναγκαία η περαιτέρω διοικητική μεταρρύθμιση προκειμένου να αποκτήσει η Πολωνία τις δομές που απαιτούνται για την αποτελεσματική εφαρμογή και τήρηση του κεκτημένου". 4. 1 Διοικητικές δομές Η έλλειψη συνεκτικής και αποτελεσματικής εθνικής πολιτικής σχετικά με τις προσλήψεις, τις αποδοχές, την κατάρτιση και την ανάπτυξη των δημοσίων υπηρεσιών εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο όσον αφορά την προετοιμασία της Πολωνίας για την προσχώρηση. Η ισχύουσα δεσμευτική πράξη περί δημοσίων υπηρεσιών, η οποία ενεκρίθη από τη Δίαιτα στις 5 Ιουλίου 1996, δεν εφαρμόσθηκε όπως προβλεπόταν. Προβλήματα εκκρεμούν ακόμα όσον αφορά την εξασφάλιση της θεσμικής συνέχειας σε επίπεδο διαχείρισης, λόγω των συχνών κυβερνητικών ανασχηματισμών οι οποίοι έχουν ως αποτέλεσμα αλλαγές διοικητικού προσωπικού σε θέσεις κλειδιά της διοίκησης. Απαιτείται η περαιτέρω ανάπτυξη μιας συνεκτικής και ολοκληρωμένης προενταξιακής στρατηγικής, η οποία θα εστιάζεται στην αναβάθμιση της γνώσης του κεκτημένου και των ξένων γλωσσών, ιδίως σε επίπεδο μεσαίων στελεχών, προκειμένου να μπορέσει η διοίκηση να εφαρμόσει το κεκτημένο. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην ικανότητα της διοίκησης να διαχειρίζεται προενταξιακά θέματα στο πλαίσιο των νέων περιφερειών που θα προκύψουν από την αναδιάρθρωση της κρατικής διοίκησης από 1ης Ιανουαρίου 1999. Ο νέος νόμος αποσκοπεί στην αντικατάσταση της ισχύουσας νομοθεσίας ούτως ώστε να εξασφαλισθούν τα εξής: περισσότερο διαφανής, ανοικτή και ανταγωνιστική πρόσληψη των δημοσίων υπαλλήλων, μεγαλύτερη σταθερότητα και ουδετερότητα όσον αφορά τις θέσεις των διευθυντών των δημοσίων υπηρεσιών, ανταγωνιστικοί όροι και διαδικασίες για τους διορισμούς (σαφείς κανόνες σχετικά με τη δημοσίευση θέσεων στον Τύπο), καθώς και υποχρεωτική κατάρτιση, ως πρώτη φάση της απασχόλησης, η οποία θα ολοκληρώνεται με σχετικές εξετάσεις. Όπως και με την προηγούμενη νομοθεσία, η αποτελεσματικότητα του παρόντος νομικού πλαισίου θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το κατά πόσον το εν λόγω πλαίσιο εφαρμόζεται με ανεξάρτητο τρόπο. Η UKIE (Γραμματεία της Επιτροπής Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης), η οποία είναι αρμόδια για τον συντονισμό και τη διαχείριση των προενταξιακών θεμάτων, απασχολεί προσωπικό 270 υπαλλήλων και έχει εκδώσει 1100 γνωμοδοτήσεις σχετικά με τη συμμόρφωση των κυβερνητικών νομοσχεδίων. Η συνολική εποπτεία τόσο των διαπραγματεύσεων όσο και του έργου της UKIE ασκείται κατευθείαν από τον πρωθυπουργό του οποίου ο ρόλος ενισχύει τη λειτουργία της Γραμματείας. Ωστόσο, ο συντονισμός του συνόλου της προενταξιακής διαδικασίας καθώς και της προετοιμασίας των διαπραγματεύσεων εξακολουθεί να γίνεται από τρία διαφορετικά όργανα λήψης t> αποφάσεων. Το 1998 η κυβέρνηση δημιούργησε ένα ειδικό όργανο συντονισμού της προετοιμασίας των διαπραγματεύσεων, τη διυπουργική ομάδα προετοιμασίας διαπραγματεύσεων, η οποία αποτελείται από ειδικές ομάδες εργασίας κατά τομέα, καθώς και μια ομάδα επί των διαπραγματεύσεων η οποία επικουρεί τον πληρεξούσιο της κυβέρνησης. Επί του παρόντος η εν λόγω ομάδα αποτελείται από 18 μέλη, κατά κανόνα σε επίπεδο υφυπουργών. Δ ι ο ι κ η τ ι κή και δ ι κ α σ τ ι κή 4. 2 ε φ α ρ μ ο γή τ ου κεκτημένου: ικανότητα: καίριοι τομείς γ ια την Ελάχιστη πρόοδος σημειώθηκε όσον αφορά την αποκατάσταση των προβλημάτων και των εμποδίων της δικαστικής εξουσίας, τα οποία επισημάνθηκαν στη γνώμη. Αν και ο αριθμός των δικαστών (1997: 7633, 1996: 7222), και των εισαγγελέων (1997: 4991, 1996: 4766) αυξήθηκε, απαιτείται να καταβληθούν επιπλέον προσπάθειες για τη βελτίωση της διοίκησης του δικαστικού συστήματος. Η προβλεπόμενη εφαρμογή ενός συστήματος πρωτοβάθμιων δικαστηρίων για την εκδίκαση μικροαδικημάτων αναμένεται να συμβάλει στη συνολική αποτελεσματικότητα του δικαστικού συστήματος της Πολωνίας. Ο μέσος χρόνος εκδίκασης εκκρεμών υποθέσεων αυξήθηκε σταδιακά, ενώ στις περιπτώσεις ποινικής δίωξης οι σχετικές υποθέσεις παραμένουν συνήθως εκκρεμείς για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Επιπλέον, η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων καθώς και η πρόσβαση στα δικαστήρια εξακολουθούν να παρουσιάζουν προβλήματα. Παρόλα αυτά, συζητείται επί του παρόντος η εφαρμογή γενικών σχεδίων για μια εις βάθος αναθεώρηση του δικαστικού συστήματος, αλλά θα απαιτηθούν σημαντικές και συγκεκριμένες προσπάθειες καθώς και σημαντικοί πόροι προκειμένου να ανταποκριθεί η Πολωνία στις απαιτήσεις της προσχώρησης. Ενιαία αγορά Η πολωνική επιτροπή Τυποποίησης απασχολεί προσωπικό 300 υπαλλήλων και αποτελεί το μοναδικό όργανο τυποποίησης στην Πολωνία το οποίο λειτουργεί σε εθνικό επίπεδο. Επί του παρόντος, μόνο το 11% των 18. 000 πολωνικών προτύπων έχουν πλήρως εναρμονισθεί με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Στον τομέα της τυποποίησης, απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες για την επίτευξη μεγαλύτερης εξοικείωσης με την κοινοτική πρακτική καθώς και για την επίσπευση της υιοθέτησης των ευρωπαϊκών προτύπων. Όπως προβλέπεται στον νόμο περί δοκιμών και πιστοποίησης, το Πολωνικό Κέντρο Δοκιμών και Πιστοποίησης (με προσωπικό 227 υπαλλήλων) συνδυάζει τις αρμοδιότητες διαπίστευσης των εργαστηρίων δοκιμών και των οργάνων πιστοποίησης με τις αρμοδιότητες πιστοποίησης των συστημάτων ποιοτικού ελέγχου και των ελεγκτών. Το εν λόγω κέντρο διενεργεί επίσης τις δοκιμές και την πιστοποίηση των προϊόντων. II Πολωνία δεν διαθέτει ενιαίο σύστημα για την εκτίμηση της συμμόρφωσης των προϊόντων και των υπηρεσιών. Επιπλέον, το πολωνικό σύστημα είναι βραδύ, δαπανηρό ενώ η διοίκηση του χαρακτηρίζεται από έλλειψη διαφάνειας. Απαιτείται επειγόντως η δημιουργία μιας νέας διοικητικής δομής με ξεχωριστές αρμοδιότητες διαπίστευσης και δοκιμών, καθώς και η εφαρμογή των διαδικασιών που απαιτούνται για την υιοθέτηση της προσέγγισης που βασίζεται στην ευθύνη του παραγωγού. Στον τομέα της μετρολογίας, το Κεντρικό Γραφείο Μέτρων και Σταθμών αποτελεί το κεντρικό αρμόδιο όργανο της κρατικής διοίκησης το οποίο υποδιαιρείται σε 35 εξειδικευμένα εργαστήρια και το οποίο έχει την εποπτεία 9 περιφερειακών γραφείων διακρίβωσης, 63 τοπικών γραφείων διακρίβωσης, 2 περιφερειακών γραφείων αναλύσεων και 6 τοπικών γραφείων αναλύσεων. Το Κεντρικό Γραφείο Μέτρων και Σταθμών απασχολεί προσωπικό 382 υπαλλήλων, ενώ τα περιφερειακά και τοπικά γραφεία απασχολούν προσωπικό 1822 υπαλλήλων. Περαιτέρω προσπάθειες απαιτούνται για τη βελτίωση της διοίκησης της αρμόδιας σε θέματα μετρολογίας. Η μονάδα "Νομοθεσία περί δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας" του υπουργείου Πολιτισμού και Τεχνών αποτελεί το αρμόδιο όργανο της Πολωνίας στον τομέα των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας και αποτελείται από 5 άτομα τα οποία το 1997 επελήφθησαν 606 υποθέσεων. Σημαντικές προσπάθειες απαιτούνται για την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας στον εν λόγω τομέα. Το Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας (με προσωπικό 400 υπαλλήλων) αποτελεί το εποπτικό όργανο βιομηχανικής ιδιοκτησίας της Πολωνίας. Μεγάλο ποσοστό του προσωπικού του εν λόγω οργάνου διαθέτει υψηλού επιπέδου κατάρτιση και εμπειρία, αν και μόνο ένα άτομο είναι επιφορτισμένο με τα θέματα ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Το Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας διεκπεραίωσε αριθμό 48. 400 αιτήσεων το 1997, ενώ ο αντίστοιχος αριθμός αυξήθηκε σε 52. 000 το 1998. Δεδομένου του συνεχώς διευρυνόμενου φάσματος καθηκόντων τα οποία καλείται να επιτελέσει το Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας, απαιτείται η ενίσχυση των ανθρώπινων και μηχανογραφικών πόρων του ιδίως όσον αφορά τις απαιτήσεις στον τομέα του κεκτημένου. (με προσωπικό 60 υπαλλήλων), Το Γραφείο Δημοσίων Συμβάσεων (UZP) ανεξάρτητος φορέας, είναι αρμόδιο για τη χάραξη πολιτικής και το συντονισμό στον τομέα των πολωνικών δημοσίων συμβάσεων και δεν αποτελεί φορέα κεντρικών αγορών. Ο αριθμός των υποθέσεων που εξετάσθηκαν από το εν λόγω γραφείο τετραπλασιάσθηκε σχεδόν σε σχέση με το 1995, με αύξηση του αριθμού των υποθέσεων από 2. 800 το 1995 σε 8. 700 υποθέσεις και 1. 005 προσφυγές το 1997. Ως εκ τούτου, η διοικητική ικανότητα του εν λόγω γραφείου πρέπει να ενισχυθεί κατά τα προσεχή έτη. Η αρμόδια κρατική αρχή για την προστασία των προσωπικών δεδομένων είναι η Γενική Επιθεώρηση Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων η οποία λειτουργεί από τον Αύγουστο του 1998. Προγραμματίζεται αύξηση του προσωπικού από 20 σε 50 άτομα μέχρι τα τέλη του 1998, ενώ οι καταχωρηθείσες μέχρι σήμερα αγωγές ανέρχονται σε 100 και οι αιτήσεις εγγραφής βάσεων δεδομένων σε 21. Επειδή η Γενική Επιθεώρηση Προστασίας Δεδομένων δημιουργήθηκε πολύ πρόσφατα, είναι δύσκολο να εκτιμηθούν οι επιδόσεις της. Όσον αφορά τις πολωνικές υπηρεσίες χρηματοοικονομικού ελέγχου, η Επιτροπή Χρεωγράφων και Χρηματιστηρίου αποτελεί κυβερνητικό φορέα του οποίου οι δραστηριότητες ελέγχονται από τον πρωθυπουργό. Η επιτροπή αυτή μπορεί να εκδίδει αποφάσεις οι οποίες εμπίπτουν στη δικαιοδοσία της. Η ενίσχυση της εποπτικής ικανότητας στον τομέα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών αποτελεί προτεραιότητα στο πλαίσιο της νέας νομοθετικής πράξης περί τραπεζών, με την οποία ενισχύεται η εποπτεία μέσω της Γενικής Επιθεώρησης Τραπεζικής Εποπτείας η οποία επί του παρόντος απασχολεί προσωπικό 475 υπαλλήλων (150 στην Βαρσοβία, 325 στις διάφορες επαρχίες). Περισσότερη προσοχή απαιτείται να δοθεί στην εξασφάλιση επαρκών πόρων και δεξιοτήτων για τα εν λόγω ρυθμιστικά όργανα. 4Ϊ Ανταγωνισμός Το Γραφείο Ανταγωνισμού και Προστασίας Καταναλωτών (OCCP) αποτελεί κυβερνητικό φορέα ο οποίος απασχολεί προσωπικό 192 υπαλλήλων στα κεντρικά γραφεία και σε εννέα περιφερειακά γραφεία. Η μεγάλη κινητικότητα του προσωπικού του OCCP, λόγω των χαμηλών αποδοχών, εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την αποτελεσματική λειτουργία του. Το 1997, το εν λόγω γραφείο εξέτασε 1. 387 γνωμοδοτήσεις σχετικά με συγχωνεύσεις και υποθέσεις και εξέδωσε 1. 225 αναδιαρθρώσεις. Όσον αφορά τις μονοπωλιακές πρακτικές, προέβη στη διενέργεια 319 ερευνών, ενώ 210 επίσημες διαδικασίες κατέληξαν σε διοικητικές αποφάσεις και 57 υποθέσεις κατέληξαν σε προσφυγή ενώπιον του αντιμονοπωλιακού δικαστηρίου. Το Αντιμονοπωλιακό Δικαστήριο αποτελεί τμήμα του πολιτικού δικαστηρίου του Βοεβοδάτου της Βαρσοβίας, το οποίο αποτελείται από έξι δικαστές, εκ των οποίων μόνο δύο είναι μόνιμοι. Το εν λόγω δικαστήριο μπορεί να ακυρώνει αποφάσεις του OCCP ή να τις παραπέμπει στο OCCP για επανεξέταση, ενώ οι δικές του αποφάσεις μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο προσφυγής ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Ο ρόλος του OCCP ως βασικού οργάνου για την εφαρμογή και τήρηση του κεκτημένου υπογραμμίζει την άμεση ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης του ρόλου του, του επιπέδου στελέχωσης του και των αρμοδιοτήτων του. Η μονάδα "κρατικών ενισχύσεων" του υπουργείου Οικονομικών απασχολεί προσωπικό 6 υπαλλήλων ενώ στο υπουργείο Οικονομικών η ομάδα εμπειρογνωμόνων η οποία χειρίζεται τα δημόσια οικονομικά έχει αναπτύξει ένα σύστημα παρακολούθησης των ενισχύσεων του δημοσίου. Η δημιουργία και επαρκής στελέχωση ενός ανεξάρτητου και ισχυρού φορέα παρακολούθησης των κρατικών ενισχύσεων εξακολουθεί να αποτελεί θέμα ζωτικής σημασίας για τη διοικητική προετοιμασία της Πολωνίας όσον αφορά την προσχώρηση. Τηλεπικοινωνίες Ελάχιστη πρόοδος σημειώθηκε όσον αφορά την ρύθμιση των τηλεπικοινωνιών, από την έκδοση της γνώμης. Το ανεξάρτητο Ρυθμιστικό Γραφείο Τηλεπικοινωνιών δεν έχει ακόμα συσταθεί, αν και προβλέπεται στη νομοθεσία η οποία πρέπει να ψηφισθεί το έτος 2000. Η προσωρινή ρυθμιστική ικανότητα παραμένει ανεπαρκής ενώ σημαντική πρόοδος πρέπει να σημειωθεί βραχυπρόθεσμα ούτως ώστε να εξασφαλισθεί η χάραξη, το συντομότερο δυνατό, μιας ρυθμιστικής πολιτικής και ενός θεσμικού πλαισίου, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της προσχώρησης. Έμμεση φορολογία Το υπουργείο Οικονομικών αποτελεί το ανώτατο όργανο το οποίο είναι αρμόδιο για τη φορολογική διοίκηση, και κυρίως τη διοίκηση της άμεσης και έμμεσης φορολογίας. Εποπτεύει τη λειτουργία των επαρχιακών φορολογικών επιμελητηρίων (49) και φορολογικών υπηρεσιών (355), που απασχολούν προσωπικό περίπου 40. 000 υπαλλήλων, καθώς και τις υπηρεσίες φορολογικού ελέγχου οι οποίες απασχολούν προσωπικό περισσοτέρων από 8. 500 υπαλλήλων σε 49 γραφεία φορολογικού ελέγχου. Οι φορολογικές υπηρεσίες εξετάζουν τις φορολογικές δηλώσεις περισσοτέρων του ενός ?2> εκατομμυρίου επιχειρήσεων και περίπου 23 εκατομμυρίων φορολογουμένων. Παρά το πολυάριθμο προσωπικό της, η φορολογική διοίκηση εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο κριτικής λόγω της υπερβολικής γραφειοκρατίας και της έλλειψης διαφάνειας. Γεωργία Η Κρατική Κτηνιατρική Διοίκηση λειτουργεί μέσω του Κτηνιατρικού Τμήματος του υπουργείου Γεωργίας και Οικονομίας Τροφίμων και, σε περιφερειακό επίπεδο, μέσω της κτηνιατρικής επιθεώρησης κάθε βοεβοδάτου. Από το 1999, η Κρατική Κτηνιατρική Διοίκηση θα αποτελεί ξεχωριστό διοικητικό φορέα. Το εν λόγω Τμήμα απασχολεί προσωπικό 25 υπαλλήλων στις κεντρικές υπηρεσίες, εκ των οποίων 16 είναι κτηνίατροι. Σε περιφερειακό επίπεδο απασχολούνται 5. 677 υπάλληλοι, εκ των οποίων 2. 112 είναι κτηνίατροι. Στις κεντρικές υπηρεσίες, το εν λόγω Τμήμα πάσχει από σοβαρή έλλειψη προσωπικού και ως εκ τούτου απαιτείται αύξηση του αριθμού του προσωπικού καθώς και των επαγγελματικών δεξιοτήτων του. Εν τω μεταξύ, σημαντικές προσπάθειες απαιτούνται για την αναβάθμιση των εργαστηρίων και των θέσεων επιθεώρησης στα σύνορα. Η Κρατική Φυτοϋγειονομική Διοίκηση λογοδοτεί στο υπουργείο Γεωργίας και Οικονομίας Τροφίμων. Απασχολεί προσωπικό 34 υπαλλήλων στις κεντρικές υπηρεσίες και 1. 779 υπαλλήλων στις περιφερειακές επιθεωρήσεις. Για τη διευκόλυνση της εφαρμογής, πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες για την ενίσχυση των μηχανισμών διαβούλευσης μεταξύ της διοίκησης, της βιομηχανίας σπόρων, των εταιρειών φυτοπροστασίας, των γεωργικών οργανώσεων και άλλων εμπλεκομένων φορέων. Αλιεία Η κυβέρνηση αποφάσισε να μεταφέρει τις αρμοδιότητες της αλιευτικής πολιτικής από το υπουργείο Μεταφορών στο υπουργείο Γεωργίας. Επί του παρόντος, η ικανότητα της όσον αφορά τη διαχείριση αυτής της πολιτικής είναι πολύ περιορισμένη, δεδομένου ότι μόνο πέντε υπάλληλοι και 30 επιθεωρητές διαχειρίζονται διοικητικά θέματα καθώς και τα θέματα ελέγχου. Μεταφορές Όσον αφορά την Επιθεώρηση Ασφάλειας Μεταφορών, καμμία πρόοδος δεν επετεύχθη από την έκδοση της γνώμης όσον αφορά τη δημιουργία αρμόδιου φορέα, ούτε προβλέπεται κάτι τέτοιο πριν από το έτος 2. 000. Το γεγονός αυτό αντικατοπτρίζεται στην κατάσταση των οδών της Πολωνίας καθώς και στο υψηλό ποσοστό θνησιμότητας των οδικών ατυχημάτων. Το θέμα αυτό αποτελεί ζήτημα άμεσης προτεραιότητας. ^ Απασχόληση και Κοινωνικές Υποθέσεις Η Εθνική Επιθεώρηση Εργασίας, η οποία απασχολεί προσωπικό 1. 970 υπαλλήλων, συμπεριλαμβανομένων 1. 164 επιθεωρητών εργασίας και εποπτών των επιθεωρήσεων, είναι αρμόδια για την εποπτεία και τον έλεγχο της τήρησης του κώδικα εργατικής νομοθεσίας καθώς και των ρυθμίσεων στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας εκ μέρους των επιχειρήσεων. Ο λόγος των επιθεωρητών ανά επιχείρηση είναι συγκρίσιμος με τον αντίστοιχο μέσο λόγο στην ΕΕ, ενώ ο αριθμός των επιθεωρήσεων είναι πολύ χαμηλότερος (300 επισκέψεις κατά μέσο όρο ετησίως στην ΕΕ, 80 στην Πολωνία). Ο ρόλος των Πολωνών επιθεωρητών εργασίας επικεντρώνεται περισσότερο στην τήρηση της νομοθεσίας παρά στην πρόληψη. Την 1η Σεπτεμβρίου 1998 άρχισε να ισχύει ο νέος νόμος σύμφωνα με τον οποίο τροποποιούνται οι χρηματικές ποινές καθώς και οι διοικητικές αρμοδιότητες σε θέματα διαδικασίας των επιθεωρητών εργασίας, πράγμα το οποίο αναμένεται να βελτιώσει τη χρησιμοποίηση και τον αντίκτυπο της επιθεώρησης εργασίας στην Πολωνία, ιδίως με τη βελτίωση των προληπτικών μέτρων, η οποία χαρακτηρίζεται επείγουσα λόγω του πρωτοφανούς αριθμού εργατικών ατυχημάτων (120. 000) το 1997. Περιφερειακή πολιτική και συνοχή Οι διοικητικές αρμοδιότητες όσον αφορά τη διαχείριση της περιφερειακής πολιτικής δεν έχουν ακόμα προσδιορισθεί σαφώς. Οι εν λόγω αρμοδιότητες κατανέμονται μεταξύ του CGES (Κυβερνητικού Κέντρου Στρατηγικών Μελετών), του υπουργείου Οικονομίας και του υπουργείου Εργασίας. Τόσο στο CGES όσο και στο υπουργείο Εργασίας, έχει δημιουργηθεί ειδικό τμήμα αρμόδιο για την πολιτική περιφερειακής ανάπτυξης, το οποίο απασχολεί προσωπικό 23 υπαλλήλων. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στα διοικητικά ελλείμματα που παρατηρούνται κατά την επεξεργασία, τον συντονισμό και την εφαρμογή της περιφερειακής πολιτικής. Περιβάλλον Στον τομέα του περιβάλλοντος, το υπουργείο Προστασίας του Περιβάλλοντος, Φυσικών Πόρων και Δασοκομίας (300 υπάλληλοι, τα δύο τρίτα ανώτατης εκπαίδευσης) είναι αρμόδιο για την προστασία του περιβάλλοντος στην Πολωνία και περιλαμβάνει δεκαμελή ομάδα Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης. Η Κρατική Επιθεώρηση Προστασίας του Περιβάλλοντος (SIEP), με προσωπικό περίπου 2. 500 υπαλλήλων, είναι αρμόδια για την εφαρμογή και τον έλεγχο της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στη βελτίωση των επαγγελματικών προσόντων του προσωπικού καθώς και στην υψηλή κινητικότητα του προσωπικού η οποία οφείλεται στο χαμηλό επίπεδο αποδοχών. Έχει εκπονηθεί το νέο κρατικό πρόγραμμα παρακολούθησης και έχει εφαρμοσθεί το "Πρόγραμμα Αποκατάστασης" το οποίο αποσκοπεί στην προετοιμασία των διαφόρων μονάδων όσον αφορά την ικανοποίηση των απαιτήσεων της οδηγίας IPPC. Το Εθνικό Ταμείο Προστασίας του Περιβάλλοντος και Διαχείρισης των Υδάτων (με προσωπικό 197 υπαλλήλων) αποτελεί ανεξάρτητο χρηματοδοτικό φορέα ο οποίος έχει Ο συσταθεί με σκοπό την προώθηση έργων στον τομέα της οικολογίας και του οποίου η λειτουργία υποστηρίζεται από χρηματικούς πόρους που προέρχονται από φόρους και πρόστιμα για το περιβάλλον, από αποπληρωμές δανείων και από χρηματοπιστωτικές πράξεις. Το 1997 το εν λόγω ταμείο σύναψε 611 συμφωνίες. Όσον αφορά την εφαρμογή και την τήρηση της νομοθεσίας, η Πολωνία πρέπει να επικεντρώσει τις προσπάθειες της στην ενίσχυση των υποδομών παρακολούθησης στους τομείς του αέρα και των υδάτων καθώς και στην ενίσχυση των ικανοτήτων της σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Ο πρόσφατος νόμος περί "μεταρρύθμισης της κρατικής διοίκησης" θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στις πολωνικές δομές εφαρμογής και τήρησης της νομοθεσίας, δεδομένου ότι μεταφέρει σημαντικό αριθμό αρμοδιοτήτων σε περιφερειακό, τοπικό και δημοτικό επίπεδο. Αν και η εν λόγω μεταρρύθμιση εκτιμάται ότι θα έχει συνολικά θετικό αντίκτυπο στη διαχείριση του περιβάλλοντος, οι αλλαγές αυτές απαιτούν ταχεία προσαρμογή των περιφερειακών και τοπικών διοικήσεων στις νέες τους αρμοδιότητες, και κυρίως ταχεία προσαρμογή της ικανότητας τους να εφαρμόσουν και να διαχειριστούν επενδυτικά έργα μεγάλης κλίμακας. Προστασία των καταναλωτών Από τον Οκτώβριο του 1996 το γραφείο OCCP είναι αρμόδιο για την προστασία των καταναλωτών και την εποπτεία της Κρατικής Επιθεώρησης Εμπορίου. Το Τμήμα Πολιτικής Καταναλωτών (με προσωπικό 9 υπαλλήλων) εξέτασε (με μεσολάβηση ή παροχή διευκρινίσεων) περίπου 2. 300 καταγγελίες καταναλωτών, ενώ τα περιφερειακά γραφεία του εξέτασαν 400. Η διοίκηση της πολιτικής καταναλωτών απαιτεί σημαντική ενίσχυση. Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις Ο νόμος που ψηφίσθηκε τον Αύγουστο του 1997 εισήγαγε τη θέση του δικαστικού υπαλλήλου (referendarz). Η νέα αυτή υπηρεσία θα απαλλάξει τους δικαστές από τα καθαρά διοικητικά καθήκοντα. Εντούτοις, οι κύριοι μελλοντικοί στόχοι περιλαμβάνουν τη μείωση της διάρκειας των δικαστικών διαδικασιών, την αναβάθμιση των τεχνικών πόρων και υποδομών της δικαστικής εξουσίας, την εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων για την ενίσχυση της εκτέλεσης των δικαστικών αποφάσεων, και τέλος την εφαρμογή ενός εθνικού προγράμματος κατάρτισης της δικαστικής εξουσίας. Ενώ τα επίσημα δεδομένα όσον αφορά τη διάρκεια των διαδικασιών δείχνουν 5 μήνες κατά μέσο όρο ανά υπόθεση, στην πραγματικότητα, έχει διαπιστωθεί ότι οι εν λόγω διαδικασίες μπορεί να διαρκέσουν αρκετά χρόνια. Εξαιτίας του μεγάλου φόρτου εργασίας των δικαστηρίων καθώς και της γενικής έλλειψης υποδομής και τεχνικών μέσων, η εκδίκαση των υποθέσεων πάσχει από σημαντικές καθυστερήσεις οι οποίες αυξάνονται κάθε χρόνο για να φθάσουν μέχρι και 6 χρόνια στη Βαρσοβία. Το 1998, το προσωπικό της αστυνομίας αυξήθηκε σε 199. 894, ενώ το ποσοστό διεκπεραίωσης ποινικών υποθέσεων έφθασε το 54% το 1997. Περαιτέρω προσπάθειες 5"3 απαιτούνται για τη βελτίωση του επαγγελματισμού των αστυνομικών δυνάμεων καθώς και για τη βελτίωση του συντονισμού στο πλαίσιο των νέων δομών της κρατικής διοίκησης. Κάποια πρόοδος σημειώθηκε όσον αφορά την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος με τη δημιουργία ειδικής αστυνομικής μονάδας η οποία αποτελείται από 1. 200 αστυνομικούς. Σε επίπεδο γενικού επιτελείου της αστυνομίας δημιουργήθηκε μηχανισμός εσωτερικού ελέγχου με στόχο την καταπολέμηση της δωροδοκίας καθώς και την ανάπτυξη κώδικα δεοντολογίας. Το προσωπικό για τον έλεγχο των συνόρων ανέρχεται σε 10. 460 υπαλλήλους εκ των οποίων οι 3. 050 είναι στρατιωτικοί και οι 3. 700 μη στρατιωτικοί. Σημαντικά εμπόδια εξακολουθούν να υπάρχουν λόγω της έλλειψης υποδομής στα ανατολικά σύνορα της Πολωνίας, ενώ οι ανάγκες για περαιτέρω κατάρτιση και εξοπλισμό εξακολουθούν να παραμένουν σημαντικές. Επιπλέον, υπάρχει γενικότερη ανάγκη ανάπτυξης μιας πληρέστερης διαχείρισης των συνόρων, η οποία θα συμπεριλαμβάνει αρμοδιότητες εκτίμησης των απειλών, διαχείρισης των κρίσεων και ταχείας επέμβασης. Τελωνεία Αν και ο τομέας των τελωνείων απασχολεί επί του παρόντος περίπου 14. 000 υπαλλήλους στη Κεντρική Υπηρεσία Τελωνείων, σε 19 περιφερειακά τελωνεία και 400 τελωνειακούς σταθμούς των χερσαίων και θαλασσίων συνόρων της Πολωνίας, καμμία σημαντική πρόοδος δεν έχει σημειωθεί όσον αφορά την ενιαία εφαρμογή των τελωνειακών κανόνων και διαδικασιών από τις περιφερειακές τελωνειακές αρχές. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στη βελτίωση της λειτουργίας των τελωνειακών υπηρεσιών. Δημοσιονομικός έλεγχος Το Ανώτατο Επιμελητήριο Ελέγχου (NIK), αρμόδιο όργανο για τον εξωτερικό, ex- post έλεγχο της δημοσιονομικής πειθαρχίας, είναι ανεξάρτητο από την κυβέρνηση και λογοδοτεί στο Κοινοβούλιο. Απασχολεί 1. 633 υπαλλήλους, εκ των οποίων 873 απασχολούνται στα κεντρικά γραφεία και 760 στα περιφερειακά επιμελητήρια. Περαιτέρω πρόοδος απαιτείται για την ενίσχυση της ικανότητας όσον αφορά τον εξωτερικό δημοσιονομικό έλεγχο. Ο εσωτερικός δημοσιονομικός έλεγχος διενεργείται από τα υπουργεία και άλλα όργανα που χειρίζονται τα δημόσια οικονομικά. Ιδιαίτερο ρόλο όσον αφορά τον έλεγχο του προϋπολογισμού παίζουν οι μονάδες ελέγχου του υπουργείου Οικονομικών και του Ανώτατου Ελεγκτικού Επιμελητηρίου. 4. 3 Συνεργασία διοικήσεων Για να επιτύχουν οι υποψήφιες χώρες τους στόχους της ενίσχυσης της διοικητικής τους ικανότητας και της προσαρμογής των επιμέρους διοικήσεων τους στην εφαρμογή του κεκτημένου, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη αναπτύσσουν επί του παρόντος διαδικασία συνεργασίας διοικήσεων στο πλαίσιο του προγράμματος Phare. Στην ΕΕ το κεκτημένο εφαρμόζεται στα κράτη μέλη από τις εθνικές διοικήσεις (σε κεντρικό, περιφερειακό και Γ4 τοπικό επίπεδο) καθώς και από αρμόδια όργανα, επαγγελματικές οργανώσεις και τον ιδιωτικό τομέα. Αυτό το ευρύ φάσμα διοικητικών και τεχνικών υπηρεσιών τίθεται τώρα στη διάθεση των υποψηφίων χωρών. Σ'ένα πρώτο στάδιο η συνεργασία διοικήσεων θα καλύπτει τέσσερις τομείς - τη γεωργία, το περιβάλλον, τον δημοσιονομικό τομέα και τον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων - αλλά σταδιακά θα επεκταθεί στο σύνολο των τομέων του κεκτημένου. Η Πολωνία συμμετέχει ενεργά στη συνεργασία των διοικήσεων. 4. 4. Γενική αξιολόγηση Η Πολωνία συνάντησε δυσκολίες κατά την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων της δημόσιας διοίκησης, οι οποίες είχαν προγραμματισθεί και οι οποίες απαιτούνται για να τεθούν οι βάσεις μιας περαιτέρω βελτίωσης των διοικητικών ικανοτήτων σε συγκεκριμένους τομείς του κεκτημένου. Η πρόοδος σε σχέση με την ενίσχυση των ικανοτήτων της δικαστικής εξουσίας υπήρξε περιορισμένη. Προσπάθειες πρέπει να καταβληθούν για την ανάπτυξη της ικανότητας της πολωνικής διοίκησης σχετικά με την εφαρμογή και τήρηση της νομοθεσίας σε καίριους τομείς της εσωτερικής αγοράς (πρότυπα και πιστοποίηση, προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας) καθώς και στα τελωνεία. Έχει σημειωθεί πρόοδος στους τομείς της περιφερειακής ανάπτυξης και του δημοσιονομικού ελέγχου. Απαιτείται η παγίωση της λειτουργίας των διοικητικών δομών με τρόπο που να εξασφαλίζεται η βιωσιμότητα της. Γ. Συμπέρασμα Η Πολωνία εξακολουθεί να καταβάλλει προσπάθειες για την ικανοποίηση των πολιτικών κριτηρίων. Η Πολωνία μπορεί να θεωρηθεί λειτουργούσα οικονομία της αγοράς και φαίνεται να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει μεσοπρόθεσμα τις ανταγωνιστικές πιέσεις καθώς και τις δυνάμεις της αγοράς εντός της Ένωσης, εφόσον επισπεύσει τον ρυθμό της οικονομικής αναδιάρθρωσης και συνεχίσει να αποφεύγει τις οπισθοδρομήσεις στον τομέα της εμπορικής πολιτικής. Ο ρυθμός της στον τομέα της μεταφοράς της νομοθεσίας είναι άνισος και υπάρχουν κενά όσον αφορά τη διοικητική και θεσμική ικανότητα σε ορισμένους καίριους τομείς, ιδίως του περιβάλλοντος, της τυποποίησης και του ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων. Η πρόοδος που έχει σημειωθεί μέχρι σήμερα στους τομείς της βιομηχανικής αναδιάρθρωσης και της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, πρέπει να συνεχιστεί. Εντούτοις, η Επιτροπή θεωρεί ότι η Πολωνία, λόγω της προόδου που έχει σημειώσει, θα μπορέσει μεσοπρόθεσμα, και εφόσον συνεχιστεί η πρόοδος αυτή, να αναλάβει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την προσχώρηση. * <" Δ. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση και Εθνικό Πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτι\μένου : συνολική εκτίμηση της εφαρμογής Σκοπός της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση είναι να συμπεριλάβει σε ένα ενιαίο πλαίσιο τους τομείς προτεραιότητας οι οποίοι χρήζουν περαιτέρω προσπαθειών και οι οποίοι έχουν επισημανθεί στις γνώμες της Επιτροπής· τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά μέσα για να μπορέσουν οι υποψήφιες χώρες να εφαρμόσουν τις εν λόγω προτεραιότητες καθώς και τους όρους παροχής αυτής της βοήθειας. Κάθε υποψήφια χώρα έχει κληθεί να θεσπίσει ένα εθνικό πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου, με το οποίο θα καθορίζεται ο τρόπος τήρησης των υποχρεώσεων που απορρέουν από την εταιρική σχέση για την προσχώρηση, το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των σχετικών προτεραιοτήτων καθώς και στοιχεία όσον αφορά τους ανθρώπινους και χρηματοδοτικούς πόρους. Τόσο η εταιρική σχέση για την προσχώρηση όσο και το εθνικό πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου θα αναθεωρούνται τακτικά ούτως ώστε να λαμβάνεται υπόψη η πρόοδος που έχει σημειωθεί και να καθορίζονται νέες προτεραιότητες. 1. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση: εκτίμηση των βραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων Η εταιρική σχέση2 για την προσχώρηση καθορίζει τις ακόλουθες βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες για την Πολωνία: • Οικονομική μεταρρύθμιση: μεσοπρόθεσμης καθορισμός οικονομικής πολιτικής και από κοινού εκτίμηση στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής κρατικών συμφωνίας· επιχειρήσεων (κυρίως στον τομέα των τηλεπικοινωνιών) και υγιής ανάπτυξη του δημοσιονομικού τομέα και κυρίως επίσπευση της ιδιωτικοποίησης των τραπεζών, με διαφανή τρόπο, και βελτίωση των διαδικασιών πτώχευσης. ιδιωτικοποίησης/αναδιάρθρωσης προτεραιοτήτων επίσπευση των της • Βιομηχανική αναδιάρθρωση: θέσπιση πριν από τις 30 Ιουνίου 1998 και έναρξη εφαρμογής ενός βιώσιμου προγράμματος αναδιάρθρωσης της χαλυβουργίας, συνέχιση της αναδιάρθρωσης στον τομέα του άνθρακα. • Ενίσχυση της θεσμικής και διοικητικής ικανότητας: βελτιώσεις κυρίως στους τομείς των τελωνείων, του ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων, της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων (υπουργεία και υπηρεσίες), του δημοσιονομικού ελέγχου, των κτηνιατρικών και φυτοϋγειονομικών ελέγχων (κυρίως όσον αφορά τις εγκαταστάσεις στα εξωτερικά σύνορα), του περιβάλλοντος, της φορολογίας και της περιφερειακής πολιτικής. • Εσωτερική αγορά: κυρίως πιστοποίηση και τυποποίηση (περαιτέρω ευθυγράμμιση των νομοθετικών μέτρων και σύναψη Ευρο)παϊκής Συμφωνίας Αξιολόγησης της Συμμόρφωσης), περαιτέρω ευθυγράμμιση στους τομείς της πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, των δημοσίων συμβάσεων και της απελευθέρωσης των Κανονισμός του Συμβουλίου αριθ. 622/98, ΕΕ L 85 της 20ής Μαρτίου 1998 & κινήσεων κεφαλαίων, θέσπιση νόμου για τις κρατικές ενισχύσεις, ενίσχυση του φορέα ελέγχου και τέλος ολοκλήρωση του σχετικού καταλόγου απογραφής. • Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις: εφαρμογή αποτελεσματικότερων ιδίως στα σύνορα με τη συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου των συνόρων, Λευκορωσία και την Ουκρανία και ευθυγράμμιση των καθεστώτων θεώρησης με τα αντίστοιχα της ΕΕ. • Γεωργία: καθορισμός μιας συνεκτικής πολιτικής με στόχο τη διαρθρωτική και αγροτική ανάπτυξη· θέσπιση κανονισμών εφαρμογής και εφαρμογή και τήρηση των κτηνιατρικών και φυτοϋγειονομικών κανόνων ιδίως όσον αφορά τις διατάξεις επιθεώρησης και ελέγχου για την προστασία των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ. Ειδικότερα, αναβάθμιση ορισμένων τροφίμων (γαλακτοκομικός τομέας και τομέας κρέατος) καθώς και ορισμένων εγκαταστάσεων δοκιμών και διάγνωσης. εγκαταστάσεων μεταποίησης • Περιβάλλον: συνέχιση της μεταφοράς της νομοθεσίας πλαισίου, εκπόνηση λεπτομερών προγραμμάτων προσέγγισης και στρατηγικών εφαρμογής σχετικά με επιμέρους νομοθετικές πράξεις. Προγραμματισμός και έναρξη εφαρμογής αυτών των προγραμμάτων και στρατηγικών. Η πρόοδος όσον αφορά τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, μπορεί να συνοψισθεί ως εξής: Οικονομική μεταρρύθμιση Η Πολωνία έχει εκπονήσει μεσοπρόθεσμη οικονομική στρατηγική ενώ η από κοινού αξιολόγηση με την Επιτροπή βρίσκεται στο στάδιο της προετοιμασίας. Η διαδικασία ιδιωτικοποίησης και αναδιάρθρωσης ορισμένων κρατικών επιχειρήσεων έχει ήδη αρχίσει ιδίως μέσω της θέσπισης από την πολωνική κυβέρνηση προγραμμάτων αναδιάρθρωσης για τους τομείς του άνθρακα και του χάλυβα. Σημαντικές επιπλέον προσπάθειες πρέπει να καταβάλλονται επί πολλά έτη στον τομέα της αναδιάρθρωσης των επιχειρήσεων. Αν και ο δημοσιονομικός τομέας έχει ενισχυθεί σε μεγάλο βαθμό με τη νομοθεσία πλαίσιο, εντούτοις απαιτείται να σημειωθεί περαιτέρω πρόοδος στον τομέα της ιδιωτικοποίησης των τραπεζών. Ενίσχυση της θεσμικής και διοικητικής ικανότητας Η Πολωνία πρέπει να καταβάλει σημαντικές επιπλέον προσπάθειες για να ενισχυθεί η θεσμική και διοικητική ικανότητα της κεντρικής της διοίκησης καθώς και των νέων αποκεντρωμένων διοικήσεων. Ιδιαίτερες προσπάθειες πρέπει να καταβληθούν με σκοπό τη δημιουργία και ενίσχυση των οργάνων ελέγχου και τήρησης της νομοθεσίας. Εσωτερική αγορά Σημαντικά νομοθετικά μέτρα απαιτείται να ληφθούν στον τομέα της πιστοποίησης και τυποποίησης, των δημοσίων συμβάσεων και της απελευθέρωσης των κινήσεων κεφαλαίων καθώς και υπέρ της θέσπισης ενός συμβατού νόμου για τις κρατικές ενισχύσεις. Σε θεσμικό επίπεδο, πρέπει να δοθεί προσοχή ως προς την εφαρμογή των εν λόγω νομοθετικών μέτρων, ενώ επιπλέον προσπάθειες απαιτούνται όσον αφορά την ç? αποτελεσματική διαχείριση του κεκτημένου. Περαιτέρω προσπάθειες απαιτούνται επίσης στον τομέα του ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων, ενώ η κατάρτιση ενός καταλόγου απογραφής των κρατικών ενισχύσεων εξακολουθεί να αποτελεί προτεραιότητα. Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις Η Πολωνία έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο με τη θέσπιση της νομοθετικής πράξης περί αλλοδαπών, αλλά θα πρέπει να διαθέσει χρηματοδοτικούς και τεχνικούς πόρους για τη διοικητική ενίσχυση της διαχείρισης των συνόρων. Η εξαιρετικά δυσχερής κατάσταση της δικαστικής εξουσίας εξακολουθεί να προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία ενώ απαιτείται να ενισχυθούν η κατάρτιση και οι αποδοχές των δικαστών και εισαγγελέων. Γεωργία Στον τομέα της γεωργίας, σημειώθηκε κάποια πρόοδος με την αναδιοργάνωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών. Εντούτοις, η χάραξη μιας κατάλληλης προενταξιακής πολιτικής για την αγροτική ανάπτυξη εξακολουθεί να αποτελεί βασική προϋπόθεση για την προετοιμασία της πολωνικής γεωργίας στο πλαίσιο της προσχώρησης. Σημαντικοί πόροι και προσπάθειες απαιτούνται για να συνεχισθεί η αναβάθμιση ορισμένων εγκαταστάσεων μεταποίησης τροφίμων. Περιβάλλον Δεδομένου ότι ελάχιστη πρόοδος σημειώθηκε στον τομέα του περιβάλλοντος, πρέπει στο εξής να καταβληθούν σύντονες προσπάθειες για να αποδειχθεί η ικανότητα της Πολωνίας να τηρεί τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την προσχώρηση στον εν λόγω καίριο τομέα. Αν και η Πολωνία έχει επιτύχει εν μέρει τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης στους τομείς της οικονομικής μεταρρύθμισης, της αναδιάρθρωσης της βιομηχανίας (ιδίως του άνθρακα και του χάλυβα), της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, της εσωτερικής αγοράς και της περιφερειακής ανάπτυξης, εντούτοις δεν έχει δοθεί η απαιτούμενη προσοχή στους τομείς της γεωργίας, του περιβάλλοντος και των προτεραιοτήτων όσον αφορά τη θεσμική και διοικητική ικανότητα. 2 Αξιολόγηση του Εθνικού Προγράμματος για την υιοθέτηση του κεκτιιμένου Το πολωνικό Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου είναι ένα εμπεριστατωμένο έγγραφο το οποίο καλύπτει πολλά θέματα και κυρίως πολλές από τις προτεραιότητες που επισημαίνονται στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση. Επίσης, επίκειται η υιοθέτηση ενός αναθεωρημένου χρονοδιαγράμματος για την προσέγγιση της νομοθεσίας, με το οποίο καθορίζεται ένα αναπροσαρμόσιμο πρόγραμμα μεταφοράς του κεκτιιμένου. Εντούτοις, υπάρχουν ορισμένα στοιχεία της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση για τα οποία το ΕΠΥΚ δεν παρέχει καθόλου ή παρέχει ανεπαρκείς πληροφορίες, όπως είναι η παροχή διεθνών υπηρεσιών στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, η νομοθεσία για την υγεία και την ασφάλεια, η νομισματική πολιτική, η αμοιβαία αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων και το χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή του περιβαλλοντικού κεκτημένου. Ορισμένα σημαντικά θέματα δεν θίγονται σαφώς, όπως η μεταχείριση των ειδικών οικονομικών ζωνών στις Κρατικές Ενισχύσεις και οι περιορισμοί όσον αφορά την απόκτηση ακίνητης περιουσίας από αλλοδαπούς στην Κίνηση Κεφαλαίων. Σε άλλους 55 ευαίσθητους τομείς, είναι προφανές ότι η πρόοδος όσον αφορά την ευθυγράμμιση εκτιμάται με τρόπο υπερβολικά αισιόδοξο {Οδηγία "Τηλεόραση χωρίς σύνορα" στον οπτικοακουστικό τομέα). Ορισμένες άλλες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης δεν εμφανίζονται στο ΕΠΥΚ, όπως πολλά από τα Πολιτικά Κριτήρια του παραρτήματος της εταιρικής σχέσης και ειδικότερα η "ενίσχυση των κοινοβουλευτικών διαδικασιών θέσπισης νόμων", η "ιδιοκτησία ακίνητης περιουσίας" και η "βελτίωση της φοροσυλλεκτικής ικανότητας". Εξάλλου, είναι προφανές ότι υπάρχει κάποια ασυμφωνία μεταξύ του ΕΠΥΚ και της πολωνικής θέσης στο πλαίσιο της αναλυτικής εξέτασης/screening (π. χ. στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, πρόσβαση σε στρατιωτικές συχνότητες / στον τομέα της αλιείας, βασικός κανονισμός για την αλιεία). Ο βαθμός ανάληψης υποχρεώσεων στο πλαίσιο του ΕΠΥΚ ποικίλλει, δεδομένου ότι υπάρχουν αφενός σαφείς δεσμεύσεις όσον αφορά την επίτευξη στόχων σε ορισμένους τομείς και αφετέρου έλλειψη σαφήνειας όσον αφορά το είδος και τον βαθμό δέσμευσης σε άλλους. Η ακρίβεια των στοιχείων σχετικά με το σχεδιασμό και το εκάστοτε χρονοδιάγραμμα για την ευθυγράμμιση με τη νομοθεσία της ΕΕ ποικίλλει από τομέα σε τομέα. Το είδος των δεσμεύσεων σε ορισμένους τομείς (π. χ. διάρθρωση των πληρωμών στον τομέα της περιφερειακής πολιτικής/των δημοσίων συμβάσεων) καθώς και η απουσία τους από άλλους (π. χ. περιβάλλον/δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις) καθιστούν δυσχερή τόσο την εκτίμηση του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος στο πλαίσιο του ΕΠΥΚ όσο και την εκτίμηση των αναλαμβανομένων υποχρεώσεων. Σε γενικές γραμμές, προβλέπονται διαρθρώσεις εφαρμογής, αλλά η ακρίβεια των παρεχομένων στοιχείων ποικίλλει από τομέα σε τομέα. Ωστόσο, σε ορισμένες προοπτικές εφαρμογής δεν λαμβάνεται υπόψη ο ρόλος άλλων βασικών οργάνων της νομοθετικής διαδικασίας (π. χ. στον τομέα της προστασίας των καταναλωτών δεν γίνεται αναφορά σε οργανώσεις και άλλους φορείς προστασίας των καταναλωτών). Ένα άλλο ζήτημα το οποίο θα μπορούσε να εξεταστεί σε μελλοντικές αναθεωρήσεις είναι ο αντίκτυπος της αναδιάρθρωσης της αποκεντρωμένης κυβερνητικής διοίκησης (Βοεβοδάτα/Powiat), πράγμα το οποίο συζητείται επί του παρόντος και το οποίο αναμένεται να επηρεάσει μια σειρά τομέων του κεκτημένου (π. χ. περιφερειακή πολιτική /τελωνεία). Η εφαρμογή της νομοθεσίας πρέπει να εξεταστεί ειδικότερα και με ιδιαίτερη προσοχή. Τα στοιχεία που παρέχονται όσον αφορά τις δημοσιονομικές απαιτήσεις ποικίλλουν σε μεγάλο βαθμό. Σε ορισμένους τομείς τα εν λόγω στοιχεία απουσιάζουν παντελώς (π. χ. : στον τομέα της περιφερειακής πολιτικής δεν υπάρχουν στοιχεία σχετικά με τον κρατικό προϋπολογισμό/στον τομέα της μεταρρύθμισης των δημοσίων υπηρεσιών δεν υπάρχουν εκτιμήσεις/στον τομέα της προστασίας των καταναλωτών δεν υπάρχει προϋπολογισμός) ή αναφέρονται εν μέρει χωρίς ακριβείς ενδείξεις όσον αφορά τις καλυπτόμενες χρονικές περιόδους (στον τομέα του περιβάλλοντος υπάρχει ένδειξη σημαντικού προϋπολογισμού χωρίς χρονοδιάγραμμα). Η εκπόνηση μιας ανάλυσης για τις δημοσιονομικές επιπτώσεις της διαδικασίας προσέγγισης αποτελεί σημαντικότατο ζήτημα το οποίο πρέπει να διευθετηθεί ώστε να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα τόσο των μελλοντικών αναθεωρήσεων όσο και της προενταξιακής στρατηγικής για την προσέγγιση. Οι μελλοντικές αναθεωρήσεις θα πρέπει να διαφωτίσουν περισσότερο το πολωνικό πρόγραμμα ευθυγράμμισης με την προσθήκη πιο συγκεκριμένων στοιχείων σε σχέση με το χρονοδιάγραμμα, τις δημοσιονομικές επιπτώσεις καθώς και τον ακριβή βαθμό ανάληψης υποχρεώσεων. Οι μελλοντικές αυτές αναθεωρήσεις μπορούν να λάβουν υπόψη τα αποτελέσματα της αναλυτικής εξέτασης (screening). Με βάση το αναθεωρημένο κείμενο, η Επιτροπή θα λάβει θέση ως προς το Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου, την οποία θα γνωστοποιήσει στο Συμβούλιο. Η εκτίμηση αυτή αναμένεται να λάβει χώρα κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1999 επ' ευκαιρία της επανεξέτασης της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση. c Παράρτημα ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ • BaoiKd 5e5o^eva 1993 1994 1995 1996 1997 σε χιλιάδες Hki\Qvap6<; (tekoq Tt\q nepi65ou) 38505 38581 38609 38639 38660 σε χιλιάδες εκτάρια LVVOXIKI] EKxaot) 31269 31269 31269 31269 31269 EOviKoi Xoyapiaauoi σε δισεκατομμύρια ζλότυ AxaOdpiaxo eyx<bpio 7rpot'6v ae rptypvaeq xipes 155,8 210,4 288,7 362,8 445,1 σε δισεκατομμύρια Ε(Γϋ AKaOdpiaTO eyx&pio npo'idv ae Tpexovoes xipiq 73,4 77,8 91,0 106,0 119,7 σε ΕΟϋ κατά κεφαλή AKuOdpioro eyxtopio npoidv ae tpexovae^ TIJI£C;S 1900 2000 2400 2700 3100 AidpOpwoti xr\$ Trapayooyife σε % της συνολικής ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας - Teoipyia - Biopi|xavia - KaxaaKEVEi; - Ymipeaic^ AidpOpcaan xwv oouravtiw -AanavEq TeXncrfc KaxavdXd>or|i; - xwv voiKOKvpicov Kai Ttov MK1EN - xou otjfioaioi) : : : : : : : 7,4 7,5 6,9 33,2 33,8 31,5 6,7 6,0 6,2 52,7 52,7 55,3 : : : : σε % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος : : : 80,6 82,6 83,1 63,1 65,1 65,5 17,6 17,5 17,6 - AKaOdpi<TTE<; enevduoei^ ndyiov Ke<paXaiou • • 16,9 19,0 20,8 - E^aywyeq ayaOwv Kai wtTipeoiibv - Eiaaycoye^ ayaOwv Kai vntipEouov : : : : 25,9 24,8 26,4 24,6 27,6 31,5 % μεταβολή σε σχέση με το προηγούμενο έτος AKaOdpiaxo eyxcopio npo'idv 3,8 5,2 7,0 6,1 6,9 σε μονάδες αγοραστικής δύναμης AKaOdpiaxo eyxtopio npouW Kaxd Ke<pa>. r| 5300 5700 6200 6900 7500 riooooxo 7tA. r|6a)pianou % μεταβολή σε σχέση με το προηγούμενο έτος AEIKTEI; xipwv KaxavaXwxow 35,3 32,2 27,8 19,9 15,0 Iao^uyio Tikr\pu)\x6)v σε εκατομμύρια ΕΓΙΙ -E^aywyeq ayaOwv -Eioaywyeq ayaOwv -epnopiKd tao^ftyio -tmqpeaie^, KaOapet; -£ia65r|pa, KaOapo 11599 15431 19144 21703 14592 15914 20403 27442 -2993 -483 -1258 -5739 487 2388 2704 2681 -3085 -2155 -1525 -847 -KaOape<; xpexovaeg pexapipdaei<; 649 1053 732 1334 -xtov OTTOUOV: peaxapipdoei^ 5r)jiooiou -Iao^uyio xpexouawv ovvaXXaywv 119 -4943 108 802 187 65 653 -2571 -AnoOepaTiKd axoixeia xou evepyt|xiKOt) (aufiTr. xpuoou) 3833 4896 11381 14380 18719 -AftoOcpaTiKd axoixeia TOU evcpyqxiKOt) (EKT6<; xpuaou) 3668 4749 11242 14241 18481 Aimdoia oiKovojuKd σε % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος TeviKd eXXeippa/7tXeovaapa 5r|poaiou -2,4 -2,1 -2,5 AKaOdpiaxo E^toxEpiKd xpeo^ 54,5 37,7 27,7 24,4 OiKOvopucot 5EIKTE<; NopiopaxiKd pey^Ot] - Ml -M2 LvvoXo JUOTWOEIOV Meaa PpaxwipdOeopa emxdKia - ETUTOKIO 5avciopov - ETUX6KIO KaxaOeaeov 1993 1994 1995 1996 1997 σε δισεκατομμύρια ΕΟΙΙ 8,3 23,5 26,6 35,3 34 9,2 25,8 27,4 32,8 33,4 11,5 32,1 30,2 13,7 18,6 37,9 45,5 35,6 42,1 % το χρόνο 33,5 26,1 26,8 20 LuvaXXaypaxiKEi; looripiet; ECU (1Ε0υ=. Εθνικό νόμισμα) - Meoo<; 6po<; n\q nepiddov • TeXo^ n\q nepidSov 2,121 2,703 3,172 3,423 3,911 2,381 2,998 3,244 3,603 3,88 - LxaOpiopsvoi; 5eiKTi)^ xiptov auvaX>. dypaxo<; 61 48,5 42,4 39,7 36,8 E^u)xepiK6 epndpio σε εκατομμύρια ΕΟυ Eioayoiyeq EJjaywyes Iao£vyio 16084 18140 22209 29247,5 37307,3 12078 14499 17504 19247,9 22707,3 -4006 -3641 -4706 -9999. 6 -14600 αντίστοιχη περίοδος προηγούμενου έτους- 100 Opoi epftopiov 107,8 101,3 101,7 97,3 99,4 Eiaaytoya; and tqv EE-15 E^aya>ye<; npo<; TT|V EE-15 ArijioypacpiKd axoixeia lloaoaxo (puoiKijt; au^iiaq^ ως % του συνόλου 57,6 56,4 63,4 63,9 63,8 643 62,0 693 663 64,2 ανά χιλιάδες πληθυσμού 2,7 2,5 1,2 1,1 : [loaoard KaOaprfc pexavdaxEVjaT|<; -0,4 -0,5 -0,5 -03 "• ανά 1000 γεννήσεις ζώντων floooord PpeipiKfji; 8vtiaip6xr|xa<; 16,1 15,1 13,6 12,2 10,2 κατά τη γέννηση Ilpoa5oKa>pevi] didpKEia C,i»r\q: Av5pe<; TwaiKE^ 67,4 76,0 67,5 76,1 67,6 76,4 68,1 76,6 68,5 77,0 Ayopd epyaaiai; σε % του εργατικού δυναμικού lloaoaxd oiKOVopiKifc 6paaxr|pi6Ti]Ta<; (peOodoTioyia AOE) 60. 9 60. 2 58. 8 58. 2 57,7 floaoaxd avepyiaq (p£0oSoX. oyia AOE): Luvoto t < 25 €T(i)V > 25 exibv 14 30 - 14,4 13,3 12,3 32,5 31,2 28,5 11,2 24,8 Π,7 Π,9 10,9 10,1 9,3 Mean cinaaxdXt)aii Kaxd K^ddotx; NACE ως % του συνόλου - rewpyia Kai 5aaoKopia - Biopr|xav'a - KaxaaKeveq - Yrnipeaie^ Yrcoooprj £i5i)podpopiKd 61KTUO 22,1 25,5 6,2 20,5 25,4 6,6 46,2 47,5 σε Κηι ανά 1000 Κηι2 80 78 77 75 75 σε κηι Mi]Ko<; avxoKiviixo5p6p(ov : : 246 258 : Bioprixavia Kai yetopyla προηγούμενο έτος» 100 AefKxe^ dyKov piopitxaviKife Trapaywyiji; 105,6 113,1 110,2 109 111,2 AeiKxe^ dyKov aKaOdpiaxr|<s yea>pyiKit<; Ttapayioyri^ 106,8 90,7 110,7 100,7 99,1 Μεθοδολογικές σημειώσεις Ακαθάριστο κατά κεφαλή εγχώριο προϊόν σε PPS: Αναθεωρημένα στοιχεία χρησιμοποιώντας τα νέα αποτελέσματα ΡΡΡ από το διεθνές σχέδιο σύγκρισης του 1996. Αποθεματικά στοιχεία του ενεργητικού: είναι στοιχεία των αποθεμάτων του τέλους του έτους. Ορίζονται ως το άρθροισμα των αποθεμάτων σε χρυσό της κεντρικής τράπεζας, του ξένου συναλλάγματος, και άλλων (ακαθάριστων) απαιτήσεων μη κατοίκων. Ο χρυσός αποτιμάται στην τιμή της αγοράς στο τέλος του έτους. Γενικό έλλειμμα/πλεόνασμα δημοσίου: αποτελεί προσέγγιση του ορισμού των εθνικών λογαριασμών, προερχόμενου από στοιχεία που βασίζονται στη μεθοδολογία ΣΟΚ του ΔΝΤ. Το γενικό έλλειμμα / (στατιστικές των οικονομικών της κυβέρνησης) πλεόνασμα του δημοσίου λαμβάνεται προσθέτοντας το κεντρικό έλλειμμα / πλεόνασμα του δημοσίου (που κανονικά περιλαμβάνει ορισμένα εξωδημοσιονομικά κονδύλια) στο τοπικό έλλειμμα / πλεόνασμα του δημοσίου. Το σύνολο προσαρμόζεται στην καθαρή δανειοδότηση / δανεισμό για ειδικούς σκοπούς πολιτικής, το οποίο αποτελεί δημοσιονομικό στοιχείο στους εθνικούς λογαριασμούς. Νομισματικά μεγέθη: αποτελούν αποθεματικά στοιχεία του τέλους του έτους. Το ΜΙ γενικά σημαίνει τραπεζογραμμάτια και κέρματα σε κυκλοφορία συν τις καταθέσεις όψεως στην τράπεζα. To Μ2 γενικά σημαίνει ΜΙ συν τις καταθέσεις ταμιευτηρίου συν τις λοιπές βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις στις τράπεζες. Συνολικές πιστώσεις γενικά σημαίνει εγχώριες πιστώσεις στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το πρόβλημα της μέτρησης της κυκλοφορίας του ξένου συναλλάγματος σε ορισμένες υποψήφιες χώρες μπορεί να επηρεάζει την αξιοπιστία των στοιχείων. Επιτόκια: Μέσα ετήσια επιτόκια. Τα επιτόκια δανεισμού γενικά συνίστανται στο μέσο επιτόκιο πού βαρύνει τους δανειζόμενους στα δάνεια που χορηγούν οι εν λόγω τράπεζες. Τα επιτόκια καταθέσεων αφορούν γενικά επιτόκια για μέση ζήτηση και χρόνο καταθέσεων. Ισοτιμία συναλλάγματος: Όπου είναι εφικτό, οι ισοτιμίες του ECU είναι αυτές που ανακοινώνονται επίσημα στη ΓΔ Π. Ο πραγματικός δείκτης της ισοτιμίας συναλλάγματος σταθμίζεται από τους κύριους εμπορικούς εταίρους, με βάση το έτος 1990. G£ Εισαγωγές και εξαγωγές (τρέχουσες τιμές): Τα στοιχεία βασίζονται στο "ειδικό εμπορικό" σύστημα, σύμφωνα με το οποίο, το εξωτερικό εμπόριο περιλαμβάνει αγαθά που διασχίζουν τα τελωνειακά σύνορα της χώρας. Τα εμπορικά στοιχεία εξαιρούν τις άμεσες επανεξαγωγές, το εμπόριο υπηρεσιών και το εμπόριο με τις άδειες εκμετάλλευσης, την τεχνογνωσία και τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Η αξία του κύκλου εργασιών του εξωτερικού εμπορίου περιλαμβάνει την αγοραία αξία των αγαθών και τα πρόσθετα έξοδα (ναύλος, ασφάλεια κ. λ. π. ). Εμπορική Ταξινόμηση: Η ροή του εμπορίου αγαθών χρησιμοποιεί την ταξινόμηση των εμπορευμάτων σύμφωνα με τη συνδυασμένη ονοματολογία (ΣΟ). Οι εισαγωγές καταγράφονται με βάση αξίες CIF και λαμβάνονται την ημέρα κατά την οποία τα εμπορεύματα διέρχονται από τα τελωνειακά σύνορα. Οι εξαγωγές καταγράφονται με βάση αξίες FOB και λαμβάνονται την ημέρα κατά την οποία τα εμπορεύματα διέρχονται από τα τελωνειακά σύνορα. Η Eurostat μετέτρεψε το εθνικό νόμισμα σε δολλάρια ΗΠΑ εφαρμόζοντας τις μέσες ετήσιες ισοτιμίες συναλλάγματος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Όροι εμπορίου: Οι δείκτες τιμών των συναλλαγών των εξαγωγών και των εισαγωγών υπολογίζονται με βάση τις παρατηρήσεις των τιμών ορισμένων επιλεγμένων εμπορευμάτων στο χαμηλότερο επίπεδο PCN, χρησιμοποιώντας στοιχεία αναφορικά με τον κύκλο εργασιών του εξωτερικού εμπορίου (εξαγωγές-FOB, εισαγωγές-CIF). Οι δείκτες των ετήσιων τιμών συλλέγονται χρησιμοποιώντας της αξίας του κύκλου εργασιών κατά το εξεταζόμενο έτος ως συστήματος ισοστάθμισης: Εισαγωγές και εξαγωγές από και προς την ΕΕ-15: Πηγή: Βάση Comtrade. Τα στοιχεία για τα έτη 1993 και 1994 αφορούν το εμπόριο με την ΕΕ-12 και μόνο. Ποσοστό οικονομικής δραστηριότητας (Μεθοδολογία ΔΟΕ): Εκατοστιαία αναλογία του εργατικού δυναμικού στο σύνολο του πληθυσμού ηλικίας 15+. Το ποσοστό αυτό προκύπτει από την ΕΔΕΔ (Ερευνα δείγματος εργατικού δυναμικού) τηρώντας τους εξής ορισμούς και συστάσεις της ΔΟΕ: Εργατικό δυναμικό: απασχολούμενα άτομα και άνεργοι κατά την έννοια του ορισμού της ΔΟΕ που αναφέρεται παρακάτω. Απασχολούμενος: κάθε άτομο ηλικίας 15+, το οποίο κατά την περίοδο αναφοράς εργαζόταν τουλάχιστον μια ώρα με ημερομίσθιο ή μισθό ή άλλου είδους αμοιβή ως υπάλληλος, επιχειρηματίας, μέλος συνεταιρισμού ή εργατικό δυναμικό από τα μέλη της ίδιας οικογένειας που συνεισφέρει. Περιλαμβάνονται τα μέλη των ενόπλων δυνάμεων και τις γυναίκες με γονική άδεια. Άνεργος: κάθε άτομο ηλικίας 15+, το οποίο πληροί ταυτόχρονα και τις τρεις προϋποθέσεις του ορισμού της ΔΟΕ για να ταξινομηθεί ως άνεργος: (i) δεν έχει εργασία, (ii) αναζητεί ενεργά εργασία και (iii) είναι έτοιμο να αναλάβει εργασία μέσα σε ένα δεκαπενθήμερο. £>f Ποσοστό ανεργίας (Μεθοδολογία ΔΟΕ): - Εκατοστιαία αναλογία του άνεργου εργατικού δυναμικού. Το ποσοστό αυτό προκύπτει από την ΕΔΕΔ (Ερευνα δείγματος εργατικού δυναμικού) τηρώντας τους ορισμούς και συστάσεις της ΔΟΕ (βλ. ορισμούς ΔΟΕ (παραπάνω). Μέση απασχόληση κατά κλάδους NACE (ΕΕΔ): Το ποσοστό αυτό προκύπτει από τους ορισμούς και τις συστάσεις της ΔΟΕ. Δείκτες όγκου βιομηχανικής παραγωγής: Η βιομηχανική παραγωγή καλύπτει τις μεταλλευτικές και λατομικές δραστηριότητες, τη βιομηχανική παραγωγή και την παραγωγή ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου, ατμού και την παροχή ύδατος (σύμφωνα με τη NACE Rev. l Τμήματα ταξινόμησης Γ,Δ,Ε). Τα στοιχεία για τη βιομηχανική παραγωγή σχετίζονται με την παραγωγή που έχει πουληθεί (πωλήσεις) για ένα εγχώριο ή εξωτερικό προορισμό. Τα στοιχεία καλύπτουν όλες τις μονάδες με άνω των 5 εργαζομένων. Πηγές Βασικά στοιχεία, Εθνικοί λογαριασμοί, Εξωτερικό εμπόριο, Δημογραφικά στοιχεία, Αγορά εργασίας, Υποδομές, Βιομηχανία και γεωργία: New Cronos. Αποθεματικά στοιχεία του ενεργητικού και Οικονομικοί δείκτες: Όπου ήταν δυνατό χρησιμοποιήθηκε ως πηγή το ερωτηματολόγιο της Eurostat Β-4 για τις νομισματικές και οικονομικές στατιστικές. Ζητήθηκε από τις υποψήφιες χώρες να τις αποστέλλουν τακτικά και να ενημερώνουν τους πίνακες που περιλαμβάνονται στο ερωτηματολόγιο. Οι παραπάνω στατιστικές περιλαμβάνουν επίσημα ξένα αποθέματα, νομισματικά μεγέθη, επιτόκια, και ισοτιμίες συναλλάγματος. Όπου τα στοιχεία αυτά δεν ήταν διαθέσιμα, 'Διεθνείς Οικονομικές Στατιστικές' του ΔΝΤ. χρησιμοποιήθηκε ως πηγή η δημοσίευση Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΓΔ Π) χρησιμοποιήθηκε ως πηγή για τις ισοτιμίες του ECU, όπου ήταν εφικτό. Σχετικά με το ακαθάριστο εξωτερικό χρέος, χρησιμοποιήθηκε ως πηγή η δημοσίευση του ΟΟΣΑ Στατιστικές Εξωτερικού Χρέους. Σχετικά με γενικό έλλειμμα/πλεόνασμα δημοσίου, οι υποψήφιες χώρες δεν είναι, προς το παρόν, σε θέση να παρέχουν αξιόπιστα στοιχεία. Η Μονάδα Β-4 συνεργάζεται στενά με £ί τις χώρες αυτές με σκοπό τη βελτίωση των εθνικών τους λογαριασμών στους οποίους βασίζονται οι στατιστικές των δημόσιων οικονομικών. Λόγω της έλλειψης αξιόπιστων στοιχείων, μια κατά προσέγγιση εκτίμηση του γενικού ελλείμματος/πλεονάσματος του δημοσίου εξάγεται από τη ετήσια έκδοση των στατιστικών των δημόσιων οικονομικών του ΔΝΤ (για επεξηγήσεις σχετικά με τη μεθοδολογία, βλέπε παρακάτω). ^ ISSN 0254-1483 COM(98) 701 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 01 02 06 11 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-98-643-GR-C Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο