title: Περιοδική έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την πορεία της Ρουμανίας προς την προσχώρηση

eurovoc_concepts:
EU relations
Romania
accession to the European Union
economic situation
report

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 17. 12. 1998 COM(1998) 702 τελικό ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΡΟΥΜΑΝΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗ Περιεχόμενα Α. α) β) ΕΙΣΑΓΩΓΗ Προοίμιο Το πλαίσιο της περιοδικής έκθεσης Σχέσεις μεχαξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και χης Ρουμανίας Η ενισχυμένη προενχαξιακή σχραχηγική Πρόσφαχες εξελίξεις σχις διμερείς σχέσεις Β. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗΣ 1. 1. 1 1. 2 1. 3 2. 2. 1 2. 2 2. 3 2. 4 3. 3. 1 3. 2 Πολιτικά κριτήρια Δημοκρατία και κράτος δικαίου Κοινοβούλιο Η εκτελεστική εξουσία Το δικαστικό σύστημα Μέτρα κατά της διαφθοράς Δικαιώματα του ανθρώπου και προστασία των μειονοτήτων Αστικά και Πολιτικά Δικαιώματα Οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα Δικαιώματα και προστασία των μειονοτήτων Γενική αξιολόγηση Οικονομικά κριτήρια Εισαγωγή Οικονομικές εξελίξεις από τη δημοσίευση της γνώμης της Επιτροπής και μετά Μακροοικονομικές εξελίξεις Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις Αξιολόγηση σε σχέση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης Η ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας της αγοράς Η ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και των δυνάμεων της αγοράς Γενική αξιολόγηση Ικανότητα ανάληψης των υποχρεώσεων του μέλους Εσωτερική αγορά χωρίς σύνορα Γενικό πλαίσιο Οι τέσσερις ελευθερίες Ανταγωνισμός Καινοτομία Κοινωνία των πληροφοριών Εκπαίδευση, κατάρτιση και νεολαία Έρευνα και χεχνολογική ανάπχυξη Τηλεπικοινωνίες Οπχικοακουσχικός χομέας Οικονομικές και δημοσιονομικές υποθέσεις Οικονομική και νομισμαχική ένωση Φορολογία Στατιστικές Τομεακές πολιτικές Βιομηχανία Γεωργία Αλιεία Ενέργεια Μεταφορές Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις Οικονομική και κοινωνική συνοχή Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις Περιφερειακή πολιτική και συνοχή Ποιότητα ζωής και περιβάλλον Περιβάλλον Προστασία των καταναλωτών Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις Εξωτερικές πολιτικές Εμπόριο και διεθνείς οικονομικές σχέσεις Ανάπτυξη Τελωνεία Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας Δημοσιονομικά θέματα Δημοσιονομικός έλεγχος 3. 3 3. 4 3. 5 3. 6 3. 7 3. 8 3. 9 3. 10 Γενική αξιολόγηση 4. Ικανότητα της διοίκησης να εφαρμόσει το κεκτημένο Γ. Συμπέρασμα Δ. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση και Εθνικό Πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου: συνολική εκτίμηση της εφαρμογής 1. 2. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου Π Α Ρ Α Ρ Τ ΗΜΑ Στατιστικά στοιχεία Α. Εισαγωγή α) Προοίμιο Σχο Πρόγραμμα Δράσης 2000, η Επιχροπή δήλωσε όχι θα υποβάλλει περιοδικές εκθέσεις σχο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για χην πρόοδο κάθε υποψήφιας χώρας χης Κενχρικής και Αναχολικής Ευρώπης όσον αφορά χην προεχοιμασία χης για χην προσχώρηση και όχι θα καχαθέσει χην πρώτη από αυχές καχά χο τέλος του 1998. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λουξεμβούργου αποφάσισε ότι: "Η εξέταση της προόδου κάθε υποψηφίου κράτους της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης προς την κατεύθυνση της προσχώρησης, σε σχέση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και ειδικότερα ως προς τον ρυθμό υιοθέτησης του κεκτημένου της Ένωσης, θα περιλαμβάνεται, για το καθένα από τα κράτη αυτά, σε τακχικές εκθέσεις χης Επιχροπής προς χο Συμβούλιο, συνοδευόμενες ενδεχομένως από συστάσεις για χην έναρξη διμερών διακυβερνητικών διασκέψεων, και αυχό ήδη από τα χέλη χου 1998. Πριν από χις εν λόγω εκθέσεις, η εφαρμογή χων εταιρικών σχέσεων για χην προσχώρηση και η πρόοδος υιοθέτησης του κεκτημένου θα εξετάζονται με κάθε υποψήφιο κράτος, στο πλαίσιο των οργάνων των ευρωπαϊκών συμφωνιών. Οι εκθέσεις της Επιτροπής θα χρησιμεύουν ως βάση για τις αναγκαίες αποφάσεις στα πλαίσια του Συμβουλίου όσον αφορά τη διεξαγωγή ή την επέκταση των διαπραγματεύσεων προσχώρησης και σε άλλους υποψηφίους. Στα πλαίσια αυτά, η Επιτροπή θα συνεχίσει να ακολουθεί τη μέθοδο που επελέγη με το Πρόγραμμα Δράσης 2000 για την εκτίμηση της ικανότητας των υποψηφίων κρατών να πληρούν τα οικονομικά κριτήρια και να εκπληρούν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την προσχώρηση. Θα πρέπει να διατηρηθεί μία δυναμική προσέγγιση στην αξιολόγηση της προόδου που σημειώνεται από τα υποψήφια κράτη στο πλαίσιο των τακτικών εκθέσεων που θα υποβάλλει η Επιτροπή στο Συμβούλιο. " Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Κάρντιφ στήριξε τα συμπεράσματα αυτά ορίζοντας ότι "Αυτό που προέχει για την Ένωση είναι να εξακολουθήσει να λειτουργεί η διαδικασία διεύρυνσης για τις χώρες που αναφέρονται στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λουξεμβούργου, στα πλαίσια της οποίας οι χώρες αυτές δύνανται να προωθούν ενεργά την υποψηφιότητα τους και να προχωρούν προς την ανάληψη των υποχρεώσεων του μέλους, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων της Κοπεγχάγης. Κάθε υποψήφια χώρα θα κριθεί βάσει των ίδιων κριτηρίων και θα προχωρήσει στην υποψηφιότητα της με το δικό της ρυθμό, ανάλογα με το βαθμό προετοιμασίας της. Πολλά θα εξαρτηθούν από τις προσπάθειες των ίδιων των υποψήφιων χωρών να εκπληρώσουν τα κριτήρια. Όλες θα επωφεληθούν από τη σύσφιξη των σχέσεων με την Ένωση, μεταξύ άλλων, μέσω του πολιτικού διαλόγου και στρατηγικών ειδικά διαμορφωμένων για να τις βοηθήσουν να προετοιμαστούν για τη ν προσχώρηση. " Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που δόθηκαν με τα προαναφερθέντα συμπεράσματα του Συμβουλίου, στην έκθεση προόδου για την Ρουμανία ακολουθείται η διάρθρωση της Γνώμης, δηλαδή: - περιγράφονχαι οι μέχρι χώρα σχέσεις μεχαξύ Ρουμανίας και Ένωσης, ειδικόχερα σχο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συμφωνίας, - αναλύεται η καχάσχαση όσον αφορά χις πολιχικές προϋποθέσεις χις οποίες έχει επιβάλλει χο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (δημοκραχία, κράχος δικαίου, δικαιώμαχα χου ανθρώπου, προσχασία χων μειονοτήτων), - αξιολογούνχαι η χρέχουσα καχάσχαση και οι προοπχικές χης Ρουμανίας όσον αφορά χις οικονομικές προϋποθέσεις σχις οποίες αναφέρεχαι χο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ικανόχηχα ανχιμεχώπισης χων ανχαγωνισχικών πιέσεων και δυνάμεις χης αγοράς σχην Ένωση), (λειχουργική οικονομία αγοράς, - εξεχάζεχαι χο θέμα χης ικανόχηχας χης Ρουμανίας να αναλάβει χις υποχρεώσεις χου μέλους, χουχέσχιν, χο κεκχημένο χης Ένωσης όπως αυχό εκφράζεχαι σχη συνθήκη, σχο παράγωγο δίκαιο και σχις πολιχικές χης Ένωσης. Καλύπχει επίσης χη δικασχική και διοικηχική ικανόχηχα σύμφωνα με χις απαιτήσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Μαδρίτης, το οποίο υπογράμμισε ότι οι υποψήφιες χώρες υποχρεούνται να προσαρμόσουν τις διοικητικές δομές τους, ώστε να διασφαλίσουν την αρμονική εφαρμογή των κοινοτικών πολιτικών μετά την προσχώρηση. Η προσέγγιση αυτή διασφαλίζει την ίση μεταχείριση όλων των υποψηφίων χωρών. Στην έκθεση λαμβάνεται υπόψη η πρόοδος από την έκδοση της Γνώμης και μετά. Εξετάζεται αν διενεργήθηκαν οι επιδιωκόμενες μεταρρυθμίσεις που αναφέρονται στη Γνώμη και μελετώνται νέες πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένων αυτών που συνδέονται άμεσα με την αντιμετώπιση των προτεραιοτήτων που ορίστηκαν στις εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση. Κάθε έκθεση περιέχει χωριστό τμήμα όπου εξετάζεται η έκταση στην οποία η Ρουμανία έχει υλοποιήσει τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες που όρισαν οι εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση. Αν και η εκτίμηση της προόδου όσον αφορά το σεβασμό των πολιτικών και των σχετικών με το κεκτημένο κριτηρίων αφορά κυρίως τα όσα έχουν ολοκληρωθεί μετά την έκδοση της Γνώμης, η οικονομική εκτίμηση βασίζεται σε περισσότερο μακροπρόθεσμη αξιολόγηση των οικονομικών επιδόσεων της Ρουμανίας. Η εκτίμηση της σημειωθείσας προόδου κατά την υιοθέτηση του κεκτημένου πραγματοποιήθηκε με βάση την ήδη υιοθετηθείσα νομοθεσία και όχι τη νομοθεσία που βρίσκεται στο στάδιο της εκπόνησης ή της έγκρισης από το Κοινοβούλιο. Μόνον κατ'αυτόν τον τρόπο ήταν δυνατό να εκτιμηθεί αντικειμενικά και να συγκριθεί η πραγματική πρόοδος κατά την προετοιμασία της προσχώρησης. Η έκθεση βασίζεται σε πολλές πηγές πληροφοριών. Οι υποψήφιες χώρες κλήθηκαν να παράσχουν πληροφορίες για την πρόοδο που έχουν σημειώσει κατά την προετοιμασία τους για την προσχώρηση από τη δημοσίευση της Γνώμης και μετά. Οι εισηγήσεις τους κατά τις συναντήσεις που διενεργήθηκαν στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συμφωνίας, τα εθνικά τους προγράμματα για την υιοθέτηση του κεκτημένου και οι πληροφορίες που παρασχέθηκαν κατά την αναλυτική εξέταση του κεκτημένου αποτέλεσαν συμπληρωματικές πηγές άντλησης στοιχείων. Οι συζητήσεις του Συμβουλίου σχετικά με τη Γνώμη καθώς και οι εκθέσεις και τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου1 σχεχικά με χις Γνώμες χης Επιχροπής και ειδικόχερα η έκθεση για χην αίχηση προσχώρησης χης Ρουμανίας σχην ΕΕ που εκπόνησε ο K. Bernard-Raymond λήφθηκαν υπόψη για τη σύνχαξη των εκθέσεων. Η Επιτροπή βασίστηκε επίσης στις εκτιμήσεις των κρατών μελών, όσον αφορά ιδίως τα πολιτικά κριτήρια για την προσχώρηση και στις εργασίες διαφόρων διεθνών οργανισμών, συγκεκριμένα στις συνεισφορές του Συμβουλίου της Ευρώπης, του Ο ΑΣΕ και των Διεθνών Χρηματοδοτικών Οργανισμών καθώς και μη κυβερνητικών οργανώσεων κατά την προετοιμασία των περιοδικών εκθέσεων. β) Σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ρουμανίας Η Ενισχυμένη Προενταξιακή στρατηγική Στις 30 Μαρτίου 1998, εγκαινιάστηκε επίσημα η διαδικασία προσχώρησης με τη συνεδρίαση των υπουργών εξωτερικών υποθέσεων των δεκαπέντε κρατών μελών χης ΕΕ, των δέκα υποψηφίων χωρών της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης και της Κύπρου. Πριν από τη συνεδρίαση αυτή, είχαν εγκριθεί εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση με κάθε μια από τις εν λόγω χώρες που αποσκοπούσαν στη στήριξη των υποψηφίων χωρών κατά την προετοιμασία τους για την προσχώρηση. Τα έγγραφα αυτά όριζαν τις προτεραιότητες για την περαιτέρω δράση και τη διαθέσιμη χρηματοδοτική βοήθεια εκ μέρους της ΕΕ. Το Μάρτιο, η Ρουμανία υπέβαλε το αρχικό κείμενο του Εθνικού της Προγράμματος για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου (ΕΠΥΚ), το οποίο περιγράφει λεπτομερέστερα τις απαιτούμενες ενέργειες για την επίτευξη των στόχων που ορίζει η «εταιρική σχέση για την προσχώρηση». Στις 3 Απριλίου, άρχισε αναλυτική εξέταση του κεκτημένου. Η προενταξιακή βοήθεια θα αυξηθεί σημαντικά. Παράλληλα, το πρόγραμμα Phare θα συμπεριλάβει από το έτος 2000 βοήθεια για τη γεωργία και ένα διαρθρωτικό μέσο που θα δώσει προτεραιότητα σε μέτρα παρόμοια με αυτά του ταμείου συνοχής στον τομέα του περιβάλλοντος και των μεταφορών. Το πρόγραμμα Phare θα ασχοληθεί κυρίως με τη δημιουργία θεσμών και τις επενδύσεις σε άλλους τομείς. Πρόσφατες εξελίξεις στις διμερείς σχέσεις Η εφαρμογή της Ευρωπαϊκής συμφωνίας από την Ρουμανία υπήρξε ορθή και συνέβαλε στην ομαλή λειτουργία των διαφόρων κοινών οργάνων. Το συμβούλιο σύνδεσης συνήλθε τον Απρίλιο 1998. Πραγματοποιήθηκε μία συνεδρίαση της επιτροπής σύνδεσης τον Οκτώβριο 1998. Σ'αυτή τη συνεδρίαση συζητήθηκε για πρώτη φορά η εφαρμογή των προτεραιοτήτων της «εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση». Το σύστημα των υποεπιτροπών εξακολουθεί να λειτουργεί ως φόρουμ για συζήτηση τεχνικών θεμάτων. 1 Έγγραφο 224. 339 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου "Εκθεση για την Ανακοίνωση από την Επιτροπή του Προγράμματος Δράσης 2000" (εισηγητές: Α. Oostlander και Ε. Baron Crespo· Συνεργάτες εισηγητών: M. Aelvoet, J. Donner, Ο. Von Habsburg, Ε. Caccavalc, F. Kristoffersen, M. Hoff, C. Carnero Gonzales, P. Bernard-Raymond, R. Spéciale, J. Wiersma, J. W. Bertens) Μετά την έκδοση της Γνώμης, η κοινή κοινοβουλευτική επιτροπή που περιλαμβάνει εκπροσώπους του ρουμανικού και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συνεδρίασε δύο φορές, το Σεπτέμβριο 1997 και το Φεβρουάριο 1998. Συστάθηκε κοινή συμβουλευτική οικονομική και κοινωνική επιτροπή. Σε σύγκριση με το 1996, οι εξαγωγές της ΕΕ αυξήθηκαν κατά 14% και οι εισαγωγές της ΕΕ κατά 26%. Το 1997, οι εξαγωγές της Ρουμανίας προς την Ένωση αντιστοιχούσαν στο 56% των συνολικών εξαγωγών και οι εισαγωγές από την Ένωση αντιστοιχούσαν στο 52% των συνολικών εισαγωγών. Υπογράφηκε, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής συμφωνίας, πρωτόκολλο προσαρμογής για τα γεωργικά και τα μεταποιημένα γεωργικά προϊόντα, ειδικότερα, με σκοπό να ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα του Γύρου της Ουρουγουάης και η προσχώρηση της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας στην ΕΕ. Η συμφωνία όσον αφορά το εμπόριο κρασιού, παρατάθηκε για ένα έτος μέχρι το τέλος του 1998. Σύμφωνα με τις εμπορικές διατάξεις της Ευρωπαϊκής συμφωνίας η Ρουμανία έχει καταργήσει ορισμένους εξαγωγικούς περιορισμούς και μείωσε αριθμό δασμών. Καταργήθηκαν οι περιορισμοί της Κοινότητας στις εισαγωγές κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων. Στις 10 Οκτωβρίου 1998 η ρουμανική κυβέρνηση εισήγαγε εισαγωγική επιβάρυνση για να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες του ισοζυγίου πληρωμών. Το μέτρο κοινοποιήθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις της Ευρωπαϊκής συμφωνίας. Το πρόγραμμα Phare 1998 περιλαμβάνει εθνική πίστωση (117 εκατ. ECU), βασιζόμενη στις προτεραιότητες της «εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση», με στόχο τη στήριξη ειδικότερα της προστασίας των παιδιών, των τελωνείων, της περιφερειακής πολιτικής και των μεταφορών καθώς και της συμμετοχής σε κοινοτικά προγράμματα και στο Tempus. Επιπλέον, στο πλαίσιο του μηχανισμού σταδιακής οικονομικής προσέγγισης2 θα δοθεί χρηματοδότηση για σχέδια που αφορούν την αποκατάσταση περιοχών ορυχείων και για την αναδιάρθρωση των χρηματοοικονομικών οργανισμών, από τη χρηματοδότηση του έτους 1998. Στο πλαίσιο νέου μέσου για έργα υποδομών μεγάλης κλίμακας που συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και τους Διεθνείς Χρηματοδοτικούς Οργανισμούς, θα διατεθούν 25 εκατ. ECU για την κατασκευή δρόμου 60 χλμ. στο Διάδρομο IX. Η Ρουμανία συμμετέχει επίσης και λαμβάνει χρηματοδοτήσεις από προγράμματα χρηματοδοτούμενα από το Phare που απευθύνονται σε πολλές χώρες και από οριζόντια προγράμματα π. χ. για τα τελωνεία, το περιβάλλον, τις μικρές και μεσαίες Ειδική χρηματοδοτική βοήθεια της ΕΕ που χορηγείται στη Λεττονία, στη Λιθουανία, στη Σλοβακία, στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία για σχέδια που αποσκοπούν στην επιτάχυνση των διαδικασιών προσχώρησης στην ΕΕ σε ορισμένους τομείς. επιχειρήσεις, χις σχαχισχικές, χη μεχαρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και χην ΤΑΙΕΧ (ανχαλλαγή πληροφοριών σχον χομέα χης χεχνικής βοήθειας). Β. Κριτήρια προσχώρησης 1. Πολιτικά κριτήρια Εισαγωγή Σχη γνώμη που διαχύπωσε χο 1997 σχεχικά με την αίτηση προσχώρησης της Ρουμανίας στην ΕΕ, η Επιτροπή κατέληξε στο ακόλουθο συμπέρασμα: "Η βελτίωση της κατάστασης που παρατηρείται μετά την άνοδο στην εξουσία της νέας κυβέρνησης επιτρέπει την πρόβλεψη όχι η Ρουμανία σύνχομα θα πληροί χα πολιχικά κριχήρια". Στην εχαιρική σχέση για χην προσχώρηση με χη Ρουμανία "η συνέχιση της μεταρρύθμισης για την προστασία των παιδιών, οι πρόσθετες προσπάθειες για την ενσωμάτωση των τσιγγάνων (Roma), η παγίωση της προστασίας των ατομικών ελευθεριών και η βελτίωση της λειτουργίας των δικαστηρίων" αναφέρονται ως μεσοπρόθεσμες προτεραιότητες. Πρόσφατες εξελίξεις Κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους σημειώθηκαν στη Ρουμανία ορισμένες κυβερνητικές αλλαγές. Σε συνέχεια της κυβερνητικής κρίσης που προκλήθηκε από καθυστερήσεις στη διαδικασία μεταρρυθμίσεων, η κυβέρνηση συνασπισμού του Εθνικού Αγροτικού-Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (PNT-CD) αντικαταστάθηκε, στις 15 Απριλίου 1998 από νέα κυβέρνηση. Οι περισσότεροι υπουργοί διατήρησαν τις θέσεις τους. Οι πολιτικές εξελίξεις δεν επέφεραν σημαντικές αλλαγές της κυβερνητικής πολιτικής. Η προσχώρηση στην ΕΕ εξακολουθεί να συνιστά σημαντική προτεραιότητα της κυβέρνησης. 1. 1 Δημοκρατία και κράτος δικαίου Το Κοινοβούλιο Το Κοινοβούλιο εξακολουθεί να λειτουργεί ικανοποιητικά. Οι εξουσίες του γίνονται σεβαστές και η αντιπολίτευση συμμετέχει πλήρως στις δραστηριότητες του. Η συχνότητα με την οποία η κυβέρνηση προβαίνει σε χρήση των έκτακτων διαταγμάτων, όπως αναφέρεται στη γνώμη, εξακολουθεί να εμπνέει ανησυχία. Η εκτελεστική εξουσία Τα κεντρικά θεσμικά όργανα του κράτους εξακολουθούν να λειτουργούν ικανοποιητικά. Η κυβέρνηση έχει αναλάβει τη δέσμευση να συνεχίσει τη μεταρρύθμιση της διοίκησης σε όλα χα επίπεδα. Η δέσμευση αυτή ανχικαχοπχρίζεχαι σχη δημιουργία θεσμικών δομών για χην επίβλεψη χων μεχαρρυθμίσεων καθώς και σχην προεχοιμασία σχραχηγικών και νομοθεσίας για την εφαρμογή τους. Τον Ιούνιο του 1998, συστήθηκε διυπουργική ομάδα για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης (GIRAP) , υπό την προεδρία του πρωθυπουργού με εντολή τη θέση σε εφαρμογή και τη διατήρηση ολοκληρωμένης διαδικασίας μεταρρυθμίσεων, με βάση τη γενική αναθεώρηση και την αναδιοργάνωση των κυβερνητικών λειτουργιών. Το Συμβούλιο Μεταρρυθμίσεων είναι υπεύθυνο για την εξασφάλιση της συνοχής χων μεμονωμένων νομοθετικών πράξεων με τη γενικόχερη διαδικασία μεχαρρύθμισης χου νομοθεχικού πλαισίου και χης πολιχικής. Η στρατηγική μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης βρίσκεται επί του παρόντος σχο σχάδιο καχάρχισης. Η σχραχηγική αυτή αποσκοπεί στη διευκρίνιση χων θεσμικών αρμοδιοτήτων, στη θέσπιση αποτελεσματικού μηχανισμού συντονισμού και υλοποίησης, στην προετοιμασία προγραμμάτων κατάρτισης και στη σύσταση επιτροπής για τη δημόσια διοίκηση υπεύθυνης για χον καθορισμό χων βασικών λειχουργιών και χων προχύπων χης δημόσιας διοίκησης. Έχει συνχελεσχεί πρόοδος όσον αφορά χην αποκένχρωση των κυβερνηχικών λειχουργιών και τη θέσπιση διοικηχικών δομών σύμφωνων με χις απαιχήσεις οργάνωσης και εφαρμογή χης περιφερειακής πολιχικής που υποσχηρίζεχαι από την ΕΕ. Ο νόμος για χην περιφερειακή ανάπχυξη που ψηφίσθηκε χον Ιούλιο χου 1998, θέσπισε 8 μακροπεριφέρειες. Μεχά χην απόρριψη από χο Συνχαγμαχικό Δικασχήριο, ο νόμος πλαίσιο για χην Τοπική Αυχοδιοίκηση δεν έχει ακόμα ψηφισχεί. Μόλις ψηφισθεί, θα χεθούν σε ισχύ άλλοι δευτερεύοντες νόμοι για χο χοπικό και δημόσιο περιουσιακό καθεσχώς και χα δημόσια οικονομικά χων οργανισμών τοπικής αυχοδιοίκησης, χις υπουργικές ευθύνες καθώς και χις παραχωρήσεις και δημόσιες συμβάσεις, οι οποίοι ψηφίσθηκαν από χο Κοινοβούλιο χο Σεπχέμβριο χου 1998. Το δικαστικό σύστημα Έχει ληφθεί σειρά μέχρων για χην ενίσχυση της λειτουργίας του μηχανισμού απονομής της δικαιοσύνης. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν: • Τροποποίηση του νόμου για την οργάνωση της δικαστικής εξουσίας, την άνοιξη του 1998, για τον καθορισμό του μεγέθους των ειδικών ομάδων δικαστών σε όλα τα επίπεδα της δικαιοδοσίας των δικαστηρίων. Το μέτρο αυτό είχε ως αποτέλεσμα την εμφανή επιτάχυνση των διαδικασιών. • Τη δημιουργία του Εθνικού Ινστιτούτου Δικαστών ως ειδικευμένου οργάνου επιφορτισμένου με την κατάρτιση των δικαστών και των εισαγγελέων. Το μέτρο αυτό συνέβαλε στη διευκρίνιση των θεσμικών αρμοδιοτήτων και παρέχει τη βάση της περαιτέρω ανάπτυξης των ανθρωπίνων και υλικών πόρων στο πλαίσιο του δικαστικού συστήματος. • Επανεξέταση της οργανωτικής δομής της Δημόσιας Διοικηχικής Αρχής (π. χ. χης Γενικής Εισαγγελίας) σε συνδυασμό με σχραχηγικής σημασίας μεταβολές του προσωπικού. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αποτελεσματικότερη παροχή υπηρεσιών, ειδικότερα, σε σχέση με τις σοβαρές περιπτώσεις λαθρεμπορίου και οργανωμένου εγκλήματος. Απομάκρυνση των ακατάλληλων δικαστών. Τον Ιούνιο του 1998, δεν ανανεώθηκαν οι εντολές 17 εκ των 37 δικαστών του Συνταγματικού Δικαστηρίου λόγω των επανειλημμένων παραβιάσεων της ισχύουσας νομοθεσίας περί ιδιοκτησίας. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δέκα ετών, σημειώθηκε σημαντική μεταβολή στην ηλικιακή δομή των δικαστών. Σήμερα, το 76% περίπου των δικαστών είναι κάτω από 30 ετών. Ωστόσο, δεν πραγματοποιήθηκαν σημαντικές διαρθρωτικές αλλαγές σε επίπεδο εφετείων. • Τη δημιουργία του θεσμού του "συνηγόρου του πολίτη" που προβλέπεται στο ρουμανικό σύνταγμα για την εκτέλεση των καθηκόντων του διαμεσολαβητή. Η σχετική υπηρεσία ανέλαβε καθήκοντα αλλά χρειάζεται περαιτέρω ενίσχυση (τον Ιούλιο του 1998 προσλήφθηκαν 46 άτομα). Παρά τα προαναφερόμενα μέτρα, υπάρχει περιθώριο βελτίωσης της λειτουργίας του δικαστικού συστήματος. Η εκδίκαση των υποθέσεων είναι δυνατόν να διαρκέσει από 6 μήνες έως πολλά έτη, ειδικότερα σε εμπορικά θέματα. Το χρονικό αυτό διάστημα πρέπει να μειωθεί. Οι δικαστικές αποφάσεις πρέπει να εφαρμόζονται αποτελεσματικά. Διοικητικές αδυναμίες όπως η έλλειψη διαθέσιμων μελετών περιπτώσεων και δικαστικών αποφάσεων επηρεάζει την δίκαιη εφαρμογή του νόμου. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για τη βελτίωση του καθεστώτος και χων αμοιβών χων δικασχών και χων εισαγγελέων, για χην προσέλκυση και διατήρηση κατηρτισμένου προσωπικού και την κάλυψη των υφιστάμενων κενών θέσεων δικαστών (αν και έχει σημειωθεί βελτίωση σε σχέση με τα προηγούμενα έτη, 552 από τις 3749 θέσεις παρέμειναν κενές τον Ιούλιο του 1998). Τα μέτρα αυτά θα συμβάλουν στην ενίσχυση της ανεξαρτησίας του δικαστικού συστήματος και στην αποτελεσματική προστασία του έναντι των ενδεχόμενων περιπτώσεων διαφθοράς. Υφίσταται ακόμη περιθώριο για την περαιτέρω βελτίωση της διοίκησης των δικαστηρίων, ειδικότερα όσον αφορά την επιμόρφωση, τον εξοπλισμό και τις γενικές συνθήκες εργασίας καθώς και μέσω της μείωσης του χρόνου κράτησης στις φυλακές πριν από τη δίκη. Η αποστρατικοποίηση και η αναδιοργάνωση της αστυνομίας έχουν ανακοινωθεί αλλά χωρίς σαφές χρονοδιάγραμμα δράσης, μέχρι σήμερα. Μόλις υλοποιηθεί η σχετική διαδικασία θα καταστεί δυνατή ανεξάρτητη εξέταση υποθέσεων με βάση χην άμεση πρόσβαση χων ανακριχών σχις αστυνομικές υπηρεσίες. Αποχέλεσμα αυχής της διαδικασίας θα είναι η βελτίωση της λειτουργίας, εν γένει, του μηχανισμού απονομής της δικαιοσύνης. Συγχρόνως, χα σχραχιωχικά δικασχήρια δεν θα είναι πλέον υπεύθυνα για περιπχώσεις καχαχρήσεων εκ μέρους χης ασχυνομίας και περισχαχικά κακοποίησης σχους χώρους κράτησης. Στρατηγική κατά της διαφθοράς Απαιχείχαι η περαιχέρω ενίσχυση χης καχαπολέμησης χης διαφθοράς. Έως όχου ψηφισθεί ο νόμος για χην πρόληψη και την καταπολέμηση της διαφθοράς, οι ασαφείς θεσμικές αρμοδιότητες και η έλλειψη ειδικευμένων φορέων για την επίλυση του προβλήματος θα εξακολουθήσουν να επηρεάζουν αρνητικά τις προσπάθειες που καχαβάλλονχαι σχον συγκεκριμένο χομέα. Η πρόσφαχη σύσχαση μονάδας καχά χης διαφθοράς, υπαγόμενη σχην υπηρεσία ελέγχου χου πρωθυπουργού, για χον συνχονισμό χης καχαπολέμησης χης διαφθοράς δεν θα αποδώσει καρπούς δίχως χη θέσπιση νομικής βάσης. Σε γενικές γραμμές, η νομική βάση για την καχαπολέμηση χης διαφθοράς εξακολουθεί να είναι ελλιπής. Θα πρέπει να καχαβληθούν σημανχικές προσπάθειες για χον προσδιορισμό χων θεσμικών ικανοτήτων και λειτουργιών. Οι μεταρρυθμίσεις χρήζουν περαιτέρω υποστήριξης με τον σαφή ορισμό της έννοιας της διαφθοράς στον ποινικό κώδικα, τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης με βάση την έγκριση της πράξης για τη Δημόσια Διοίκηση και την αποτελεσματική εφαρμογή πλαισίου πολιτικής το οποίο να έχει αποφασισθεί από τα διάφορα θεσμικά όργανα. 1. 2 Δικαιώματα του ανθρώπου και προστασία των μειονοτήτων Η Ρουμανία έχει κυρώσει τις περισσότερες συμβάσεις για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Ωστόσο, δεν έχει κυρωθεί ακόμη ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης ο οποίος υπεγράφη τον Μάιο του 1997. Αστικά και πολιτικά δικαιώματα Το γραφείο του Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ρουμανία δεν θα πρέπει να χαρακτηρίζεται πλέον ως χώρα προέλευσης προσφύγων και ότι οι βασικοί κανόνες για τα δικαιώματα του ανθρώπου εξακολουθούν να γίνονται σεβαστοί. Σημειώθηκε ευνοϊκή μεταβολή της κυβερνητικής πολιτικής για την προστασία των παιδιών και βούληση λήψης μέτρων πρόνοιας για την ευάλωτη αυτή πληθυσμιακή ομάδα. Τροποποιήθηκε η νομοθεσία για την προστασία των παιδιών η οποία μεταβιβάζει ορισμένες αρμοδιότητες προστασίας των παιδιών στην τοπική αυτοδιοίκηση. Η εν λόγω νομοθεσία επικεντρώνεται στην (επαν)ενσωμάτωση των παιδιών στις οικογένειες τους. Η βασική στρατηγική μεταρρυθμίσεων, που υποστηρίζεται στο πλαίσιο του προγράμματος Phare, έχει αρχίσει να αποδίδει καρπούς. Υπάρχουν ενθαρρυντικές ενδείξεις αύξησης των περιπτώσεων (επαν)ενσωμάτωσης παιδιών στις οικογένειες τους η υιοθεσίας από θετές οικογένειες. Ωστόσο, υφίσταται περιθώριο περαιτέρω βελτίωσης της υλοποίησης της πολιτικής. Ειδικότερα, με την προώθηση της (επαν)ενσωμάτωσης των παιδιών στις οικογένειες τους. Πάνω από 12. 000 ΜΚΟ διαδραματίζουν όλο και σημαντικότερο ρόλο στην κοινωνία. Το γεγονός αυτό αναγνωρίζεται, επίσης, από την κεντρική διοίκηση η οποία εντείνει τις σχέσεις της με την κοινωνία των πολιτών. Έχει συσταθεί υπηρεσία υπαγόμενη στον πρωθυπουργό με αρμοδιότητα την προώθηση των σχέσεων με τον τομέα των ΜΚΟ. Ωστόσο, η κατάσταση αναφορικά με τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα σε όλους τους άλλους τομείς δεν έχει βελτιωθεί σημαντικά. Περιγράφεται ως εξής: • Τον Ιούλιο του 1998, ευρύ σχέδιο μεταρρύθμισης του ποινικού κώδικα στο οποίο θίγονται θέματα όπως η ομοφυλοφιλία, η δυσφήμιση και η προσβολή αρχών απορρίφθηκε από το Κοινοβούλιο και επανεσχάλη σχην κυβέρνηση. • Η Ρουμανία εξακολουθεί να διαθέχει ζωνχανό και ενεργό χύπο. Ωσχόσο, χαυχόχρονα, οι δημοσιογράφοι εξακολουθούν να καταδικάζονται με χην κατηγορία χης δυσφήμισης και προσβολής χων αρχών, περιορίζονχας καχ' αυχόν χον χρόπο την ελευθερία έκφρασης. • είναι σκόπιμο να ληφθούν μέτρα για την αποφυγή της υπερβολικής προσφυγής στη τακτική προφυλάκισης και κράτησης πριν από τη δίκη. Δεν ελήφθησαν νέες αποφάσεις για τη μεταρρύθμιση του συστήματος των φυλακών και στο μεταξύ διάστημα, οι συνθήκες των φυλακών δεν βελτιώθηκαν. Παρέχεται ανεπαρκής ιατρική βοήθεια και έχουν αναφερθεί περιστατικά κακοποίησης εκ μέρους των αρχών. • ενώ έχει επιτευχθεί πρόοδος στον τομέα της μεταρρύθμισης της αστυνομίας, πολλές οργανώσεις εξακολουθούν να καταγγέλλουν περιστατικά απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης εκ μέρους των αστυνομικών δυνάμεων, κυρίως κατά των τσιγγάνων (Roma), των παιδιών, των ομοφυλόφιλων και των φυλακισμένων. Συνεπώς, θα πρέπει να ενισχυθεί η άσκηση δικαστικού ελέγχου επί των δραστηριοτήτων της αστυνομίας. Οικονομικά, κοινωνικά, και πολιτιστικά δικαιώματα Σημειώνονται οι ακόλουθες εξελίξεις: • Συστήθηκε οικονομικό και κοινωνικό Συμβούλιο για τη συμπλήρωση χων διαρθρωχικών μεχαρρυθμίσεων, τη σχαθεροποίηση χης κοινωνικής συναίνεσης και χη σχήριξη χου διαλόγου μεχαξύ χων κοινωνικών εχαίρων και χης κυβέρνησης. • Παρά χο σημανχικό νομοθεχικό έργο χης κυβέρνησης όσον αφορά χην ισότητα των ευκαιριών μεταξύ ανδρών και γυναικών, δεν σημειώθηκε ουσιαστική πρόοδος στον τομέα μετά τα μέσα του 1997. • Τα άτομα με σωματική ή διανοητική αναπηρία εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν δυσχερείς συνθήκες διαβίωσης. • Απαιτείται να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για την προώθηση της θρησκευτικής ελευθερίας. Εάν ψηφισθεί το νομοσχέδιο για τη θρησκευτική λατρεία που υπεβλήθη στο Κοινοβούλιο το 1997, αναμένεται να περιορισθούν σε σημαντικό βαθμό τα δικαιώματα των θρησκευτικών οργανώσεων και των ιδρυμάτων μη αναγνωρισμένων θρησκειών. Δικαιώματα και προστασία των μειονοτήτων Εν γένει, το επίπεδο προστασίας των μειονοτήτων στη Ρουμανία εξακολουθεί να είναι ικανοποιητικό, με βασική εξαίρεση τους τσιγγάνους (Roma). Σημειώνονται οι ακόλουθες εξελίξεις: • Πραγματοποιούνται συνεχώς προτεινόμενες τροποποιήσεις του νόμου περί εκπαίδευσης, του 1995, οι οποίες αποσκοπούν στη θέσπιση νομικής βάσης για την ίδρυση πανεπιστημίου ουγγρικής γλώσσας. Ενώ χα σχετικά με συζητήσεις τις 10 σχέδια χων χροποποιήσεων εξακολουθούν να αποχελούν ανχικείμενο δημόσιων συζηχήσεων, έχει επιχευχθεί πολιχική συναίνεση για τη σύσχαση πολυ-πολιχισχικού ουγγρο-γερμανικού πανεπισχημίου. • Η σημανχική μειονόχηχα χων τσιγγάνων (Roma) εξακολουθεί να υφίσχαχαι διακρίσεις. Αν και έχουν σημειωθεί ορισμένες βελχιώσεις, είναι σκόπιμο να αναφερθούν χα εξής: - Με απόφαση χης κυβέρνησης, χον Αύγουσχο χου 1998, συστήθηκε διυπουργική επιχροπή για χις εθνικές μειονόχηχες. Επίσης, η υποεπιχροπή που είναι υπεύθυνη για την κατάρτιση στρατηγικής για την ένταξη των Roma συνεδρίασε για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο του 1998. - Το υπουργείο Παιδείας έχει χορηγήσει στην μειονότητα των Roma προτιμησιακή μεταχείριση διατηρώντας συγκεκριμένο αριθμό θέσεων στον κλάδο επιμόρφωσης του διδακτικού προσωπικού και στην ανώτατη εκπαίδευση στον χομέα χης κοινωνικής διοίκησης καχά χο ακαδημαϊκό έχος 1998-1999. Δεν υφίσχανται αξιόπιστα στοιχεία σχετικά με τον αριθμό τσιγγάνων Roma στη Ρουμανία. Ωστόσο, αποτελούν σημαντικό τμήμα του συνολικού πληθυσμού (εκτιμώνται σε εκατομμύρια). Ενώ τα μέτρα που λαμβάνονται από τις ρουμανικές αρχές αντικατοπτρίζουν τη συνεχή δέσμευση για την προστασία των δικαιωμάτων των μειονοτήτων, η κοινωνική και οικονομική ενσωμάτωση των Roma απαιτεί ουσιαστικές πρόσθετες προσπάθειες. Οι διακρίσεις εις βάρος των τσιγγάνων (Roma) εξακολουθούν να υφίστανται σε μεγάλο βαθμό και, ως εκ τούτου, απαιτείται να ληφθούν εκτεταμένα μέτρα για την επίχευξη βιώσιμων μεσοπρόθεσμων βελχιώσεων. Είναι σκόπιμο να ενισχυθεί κυβερνηχική υπηρεσία για χις μειονόχηχες από χην άποψη χης σχελέχωσης και χων χρημαχοδοχικών πόρων. 1. 3 Γενική εκτίμηση Οι εξελίξεις επιβεβαιώνουν όχι η Ρουμανία πληροί χα πολιχικά κριχήρια χης Κοπεγχάγης. Καχαβάλλονχαι συνεχείς προσπάθειες για χον σεβασμό και χην προσχασία χης ουγγρικής μειονόχηχας και για χην υλοποίηση μεχαρρυθμίσεων σχεχικών με χις συνθήκες διαβίωσης χων παιδιών σχα ορφανοχροφεία. Ωσχόσο, απαιχούνχαι ακόμη σημανχικές προσπάθειες για χην εξάλειψη χης διαφθοράς, χη βελχίωση χης λειχουργίας χων δικασχηρίων και χην προσχασία χων αχομικών ελευθεριών και χων δικαιωμάχων χων χσιγγάνων (Roma). Επίσης, προχεραιόχητα πρέπει να δοθεί στη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης. 2. Οικονομικά κριτήρια 2. 1. Εισαγωγή Στη Γνώμη που διατύπωσε το 1997 σχετικά με την αίτηση προσχώρησης χης Ρουμανίας σχην ΕΕ, η Επιχροπή καχέληξε σχο ακόλουθο συμπέρασμα: 11 «Η Ρουμανία έχει σημειώσει σημανχική πρόοδο όσον αφορά χη δημιουργία οικονομίας χης αγοράς»· «Η Ρουμανία θα ευρίσκεχο προ σοβαρών δυσκολιών για την αντιμετώπιση των ανταγωνιστικών πιέσεων και των δυνάμεων της αγοράς στην Ένωση, μεσοπρόθεσμα». Κατά την εξέταση της οικονομικής κατάστασης στη Ρουμανία μετά τη δημοσίευση της Γνώμης, η προσέγγιση της Επιτροπής καθοδηγήθηκε από τα συμπεράσματα του Συμβουλίου χης Κοπεγχάγης χον Ιούνιο χου 1993, σχο οποίο εδηλώθη όχι η ιδιόχηχα χου μέλους χης Ένωσης προϋποθέχει: • την ύπαρξη λειτουργικής οικονομίας της αγοράς· και • την ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και των δυνάμεων της αγοράς στο εσωτερικό της Ένωσης. Στην ανάλυση που ακολουθεί, η Επιτροπή ακολούθησε τη μεθοδολογία που εφαρμόζεται στη Γνώμη. 2. 2 Οικονομικές εξελίξεις από τη δημοσίευση της γνώμης της Επιτροπής και μετά Από τα μέσα του 1997,οι οικονομικές επιδόσεις της Ρουμανίας επιδεινώθηκαν. Αν και η περιοριστική νομισματική και δημοσιονομική πολιτική επέτρεψαν στους φορείς χάραξης πολιτικής να ασκήσουν καλύτερο έλεγχο επί του πληθωρισμού και των δημοσίων οικονομικών, και παρά την εφαρμογή προγραμμάτων μεταρρύθμισης, οι δύο διαδοχικές κυβερνήσεις δεν κατέστη δυνατό να συνεχίσουν τα επιτεύγματα του πρώτου εξαμήνου του 1997. Οι κυβερνήσεις αυτές απέτυχαν να επιταχύνουν το ρυθμό των διαρθρωτικοί μεταρρυθμίσεων και της αναδιάρθρωσης των κρατικών επιχειρήσεων. Η έλλειψη δημοσιονομικής πειθαρχίας στο δημόσιο τομέα, οι πιέσεις για άμεση παρέμβαση χου κράχόυς σχην οικονομία και η αδυναμία χου χρημαχοπισχωχικού χομέα εξακολουθούν να απειλούν χη μακροοικονομική σχαθερόχητα. Η επιδείνωση χου ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών, πιέσεις που ασκούνχαι σχην κυμαινόμενη συναλλαγμαχική ισοχιμία, και δημοσιονομικές πιέσεις που εμφανίσχηκαν χο 1998 συνισχούν νέους μακροοικονομικούς κινδύνους. Μακροοικονομικές εξελίξεις Το 1997, η οικονομική δραστηριότητα της Ρουμανίας σημείωσε απότομη πτώση, η οποία συνεχίστηκε κατά τους πρώτους μήνες του 1998. Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) μειώθηκε κατά 6. 6% το 1997, περιορίζοντας το επίπεδο του συνολικού προϊόντος στο 82% περίπου του επιπέδου του 1989. Η ραγδαία αυτή πτώση προκλήθηκε από τις περιοριστικές νομισματικές δημοσιονομικές και εισοδηματικές πολιτικές που εφαρμόσθηκαν στις αρχές του 1997. Η υιοθέτηση περιοριστικής πολιτικής ήταν αναγκαία για τη μείωση των σημαντικών μακροοικονομικών ανισορροπιών που ήταν αποτέλεσμα της έλλειψης δέσμευσης για τις μεταρρυθμίσεις μεταξύ των ετών 1989 και 1996 και της γενικότερης απουσίας δημοσιονομικής πειθαρχίας στις δημόσιες επιχειρήσεις. 12 Οι περιορισχικές μακροοικονομικές πολιχικές ακολουθήθηκαν ευρέως από χα μέσα χου 1997. Παρά την πρόωρη χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής, το καλοκαίρι του 1997, η νομισματική πολιτική της Εθνικής Τράπεζας της Ρουμανίας (ΕΤΡ) είχε ως στόχο την καταπολέμηση του πληθωρισμού μέσω του αυστηρού ελέγχου της νομισματικής βάσης. Η πολιτική υπήρξε ως ένα βαθμό επιτυχής. Το ετήσιο ποσοσχό πληθωρισμού με βάση χις χιμές καχαναλωχή μειώθηκε από 177. 5% χον Ιούνιο χου 1997 σε 50. 8% χο Σεπχέμβριο χου 1998. Η πχώση χου πληθωρισμού καχέσχησε δυναχή χη σχαδιακή μείωση χων επιχοκίων σε ονομασχικούς όρους. Η συναλλαγμαχική πολιχική καχέσχη περισσόχερο προβλέψιμη. Επηρεάζοντας το ποσοστό της ονομασχικής υποχίμησης μέσω χης παρέμβασης σχην αγορά συναλλάγμαχος, η Εθνική Τράπεζα χης Ρουμανίας επέχρεψε χη σχαδιακή υπερχίμηση χου εθνικού νομίσμαχος, η οποία συνέβαλε σχη μείωση χου πληθωρισμού αλλά, έπληξε χις εξαγωγές. Ειδικόχερα, η πρόσφατη πχώση χων ενδεχομένως συναλλαγμαχικών αποθεμάχων και η επιδείνωση χου ισοζυγίου εξωχερικών συναλλαγών καχέσχησαν αμφίβολη χη διαχήρηση χης πολιχικής αυχής πραγμαχικής αναχίμησης. Η επίτευξη δημοσιονομικής πειθαρχίας στο δημόσιο τομέα ήταν μια σημαντική επιτυχία της κυβέρνησης καχά χο 1997. Το παγιωμένο γενικό έλλειμμα χου κραχικού προϋπολογισμού περιορίστηκε στο 3. 6% του ΑΕΠ, σε σύγκριση με το αναμενόμενο ποσοστό 4. 9%. Αν ληφθούν υπόψη οι οιονί δημοσιονομικές επιδοτήσεις που παρέχονταν από την Εθνική Τράπεζα της Ρουμανίας έως το 1996, η δημοσιονομική σταθεροποίηση ήταν περισσότερο εμφανής. Ως εκ τούτου, το πρωτογενές έλλειμμα μειώθηκε από 6. 1 % του ΑΕΠ το 1996 σε 0. 6% το 1997. Ωστόσο, οι αρχές βρέθηκαν αντιμέτωπες με αυξανόμενες δυσκολίες ελέγχου της δημοσιονομικής κατάστασης, εξαιτίας, κυρίως, της έλλειψης σημαντικής προόδου κατά την υλοποίηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Τα έσοδα ήταν πολύ κατώτερα των αναμενόμενων (εξαιτίας των χαμηλότερων εσόδων από τις ιδιωτικοποιήσεις και των καθυστερούμενων φορολογικών οφειλών των κρατικών επιχειρήσεων). Συγχρόνως, αυξήθηκαν οι πιέσεις για μεγαλύτερες δαπάνες, ιδιαίτερη για τη στήριξη ασθενών τομεών και επιχειρήσεων. Ως αποτέλεσμα, λίγο μετά την έγκριση του προϋπολογισμού από το Κοινοβούλιο κατέστη σαφές ότι το έλλειμμα διευρύνετο περισσότερο ταχύ ρυθμό απ'ότι αναμένετο για την επίχευξη χου σχόχου χου 3. 6% χου ΑΕΠ. Επιπροσθέχως, η χρημαχοδόχηση χου ελλείμμαχος καχέσχη προβλημαχικόχερη σε ένα περιβάλλον υψηλών επιχοκίων και δυσχερών συνθηκών σχις διεθνείς αγορές. Σχο πλαίσιο αυχό, χο Σεπχέμβριο χου 1998, εγκρίθηκε συμπληρωμαχικός προϋπολογισμός ο οποίος συμπεριέλαβε χόσο περικοπές δαπανών (που ανέρχονχαι σχο 2% χου ΑΕΠ), όσο και μέχρα για την αύξηση των εσόδων (κυρίως, αυξήσεις στον αριθμό των ειδικών φόρων κατανάλωσης και του ΦΠΑ). Ενώ η απόφαση για την αύξηση της φορολογίας σε μια δυσχερή οικονομική καχάσχαση καχέδειξε χην αποφασισχικόχηχα χων αρχών να μειώσουν χο δημοσιονομικό κίνδυνο, χο νέο επίπεδο δαπανών παρέμεινε σε εξαιρεχικά υψηλό επίπεδο σε σύγκριση με χο πολύ χαμηλό επίπεδο χων εσόδων. Πράγμαχι, είναι πιθανή η επανεμφάνιση χων δημοσιονομικών δυσχερειών δεδομένου όχι οι περισσόχεροι βασικοί λόγοι - η ιδιωχικοποίηση μεγάλης σώρευση καθυσχερούμενων οφειλών, η περιορισμένη 13 κλίμακας και η μη ρευστοποίηση μη βιώσιμων εταιρειών, καθώς και η ανεπαρκής κλίμακας και η μη ρευστοποίηση μη βιώσιμων εταιρειών, καθώς και η ανεπαρκής φορολογική διοίκηση - εξακολουθούν να υφίστανται. Υπάρχει κίνδυνος σημαντικής φορολογική διοίκηση - εξακολουθούν να υφίστανται. Υπάρχει κίνδυνος σημαντικής αύξησης του δημοσιονομικού ελλείμματος το 1998, σε περίπτωση που οι τρέχουσες αύξησης του δημοσιονομικού ελλείμματος το 1998, σε περίπτωση που οι τρέχουσες δαπάνες δεν περιορισθούν εντός πολύ αυστηρών ορίων. δαπάνες δεν περιορισθούν εντός πολύ αυστηρών ορίων. Povfiavia: Kupic^ OIKOVO^IK^ T&OEK; Povfiavia: Kupisq OIKOVO^IK^ T&OEK; 1994 1994 1995 1995 1996 1996 1997 1997 1998 liktav 7tpoo(paxa 1998 liktav 7tpoo(paxa cxoixtia CXOlXEltt Pu0u6<; aii4lOTl<» npaynotiKou AEn % Pu0u6<; au4lOTl<» npaynaxiKou AEn % 3,9 3,9 7,1 7,1 3,9 3,9 -6,6 -6,6 -5,2 -5,2 lav. -louv. lav. -louv. rioaoard nkr\Oa>pia\iox> noaoaxd nkr\0a>pia\iox> - exx\<noq \iiaoq 6poq - eiT\oioq \iiaoq 6poq - and AeKcuPpio <JE AEKEjippio - and AeKcuPpio ae AEKEUPPIO nooooxo avepyia<;, xekoq bxovq riooooTo avepyia<;, xekoq bxovq Opiouo<; AOE Opiouo<; AOE Emariiio E^iarmo % % % % % % % % 136,7 136,7 61,7 61,7 32,3 32,3 27,8 27,8 38,8 38,8 56,9 56,9 154,8 154,8 151,4 151,4 66,0 66,0 50,8 50,8 Iav. -Eenx. Iav. -Eenx. (i7io Zcm. a7io Zcm. cox; IXTIT. 'tinq Li. KT. 8,1 8,1 10,9 10,9 8,0 8,0 8,9 8,9 6,7 6,7 6,3 6,3 6,0 6,0 8,8 8,8 8,7 8,7 Xi:7tT. XCTTT. loo^uyio ysviKou Kpaxucou npotmokoyianou loo^uyio yeviKou Kpaxucou 7tpot)7iota)yiauou -1,9 -1,9 -2,6 -2,6 -4,0 -4,0 -3,6 -3,6 % AEn % AEn Ioo^uyio xpfixouowv ouvaMxxywv Ioo^uyio tpexouowv ouvaMxxywv % AEn % AEn 6io. ECU Sia. ECU -1,7 -1,7 -0,3 -0,3 E4(oxEpuc6 xpeo<; E^wxspucd "Xpeoq Xoyo<;xPEOuq/e^aya)ywvl koyoq-xpiovq/eZpyoiyiavl aKaOdpiaro E^coxEpucd XP&><; aKaOdpiaro E^coxEpucd XP^oq % % 810. ECU 8ia. ECU 3,9 3,9 Eiapof| du£oa)V Qbvw £7i£v8uoE(ov Etapof| d^ieawv Qbvw £7iev8uoe(ov -4,9 -4,9 -1,4 -1,4 64 64 4,8 4,8 -7,4 -7,4 -2,0 -2,0 83 83 6,5 6,5 -6,7 -6,7 -2,0 -2,0 91 91 8,3 8,3 -1,2 -1,2 lav. -IouA. lav. -IouA. 8,2 8,2 louv. louv. KaOaprj Etopof| ouu(pcova [ie xr\v ETAA % AEn KaOaprj Etopof| ouuxpcova [IE xr\v ETAA % AEn EK. ECU crroixEia ioo£uyioi> 7cA. r|po)u<j)v eic. ECU crroixeia ioo£uyioi> 7cA. r|po)u<j)v 1,1 1,1 288 288 1,0 1,0 321 321 1,5 1,5 207 207 3,5 3,5 1079 1079 575 575 lav. -louv. lav. -louv. tltjytj: Y7tr|pcatE<; xr|<; Enixp07[f|<;, EOVIKEC; nx\ytq, ETAA tltjytj: Y7tiipEatE<; xx\q Enixpojiriq, EOVIKEC; 7ir|y£<;, ETAA ' AKaOdpioxo yptoq OE oxA. r|p6 vdutona ax; 710000x6 xwv E^ay ' AKaOdpioxo xpco? ae OKkr\p6 vdutona ax; 710000x6 xwv E^ay ωγών aya ωγών aya Οών και υ Οών και υ πηρεσιών πηρεσιών To 1997, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών ήταν υψηλότερο από το To 1997, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών ήταν υψηλότερο από το αναμενόμενο. Η ταχεία επιδείνωση του κατά τους πρώτους μήνες του 1998 προκαλεί αναμενόμενο. Η ταχεία επιδείνωση του κατά τους πρώτους μήνες του 1998 προκαλεί σοβαρή ανησυχία. Το 1997, το έλλειμμα ανήλθε σε 2. 1 δισεκατ. ECU, κατά τι σοβαρή ανησυχία. Το 1997, το έλλειμμα ανήλθε σε 2. 1 δισεκατ. ECU, κατά τι λιγότερο από το προηγούμενο έτος και αντιστοιχούσε στο 6. 8% του ΑΕΠ. Το 1998, λιγότερο από το προηγούμενο έτος και αντιστοιχούσε στο 6. 8% του ΑΕΠ. Το 1998, το εμπορικό έλλειμμα επιδεινώθηκε υπό την επίδραση των μειουμένων εξαγωγών (- το εμπορικό έλλειμμα επιδεινώθηκε υπό την επίδραση των μειουμένων εξαγωγών (- 2. 1% κατά τη διάρκεια των επτά πρώτων μηνών του έτους σε σύγκριση με την 2. 1% κατά τη διάρκεια των επτά πρώτων μηνών του έτους σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 1997) και των αυξανόμενων εισαγωγών (+3. 1%). Η αντίστοιχη περίοδο του 1997) και των αυξανόμενων εισαγωγών (+3. 1%). Η κατάσταση αυτή είναι ιδιαιτέρως σοβαρή δεδομένου ότι συνεχίσθηκε η πτωτική κατάσταση αυτή είναι ιδιαιτέρως σοβαρή δεδομένου ότι συνεχίσθηκε η πτωτική πορεία της οικονομικής δραστηριότητας (το ΑΕΠ το πρώτο εξάμηνο του 1998 ήταν πορεία της οικονομικής δραστηριότητας (το ΑΕΠ το πρώτο εξάμηνο του 1998 ήταν κατά 5. 2% χαμηλότερο από την ίδια περίοδο το 1997) και οι Ρουμάνοι εργαζόμενοι κατά 5. 2% χαμηλότερο από την ίδια περίοδο το 1997) και οι Ρουμάνοι εργαζόμενοι υπέστησαν σημαντική περικοπή των πραγματικών μισθών τους κατά τη διάρκεια των υπέστησαν σημαντική περικοπή των πραγματικών μισθών τους κατά τη διάρκεια των τελευταίων 18 μηνών. Η επιδείνωση του εμπορικού ισοζυγίου συνδέθηκε με τις τελευταίων 18 μηνών. Η επιδείνωση του εμπορικού ισοζυγίου συνδέθηκε με τις βραχυπρόθεσμες εξελίξεις (συμπεριλαμβανομένης της εξέλιξης των πραγματικών βραχυπρόθεσμες εξελίξεις (συμπεριλαμβανομένης της εξέλιξης των πραγματικών μισθών κατά τους τελευταίους μήνες και την πραγματική ανατίμηση του λέι) και με μισθών κατά τους τελευταίους μήνες και την πραγματική ανατίμηση του λέι) και με διαρθρωτικούς παράγοντες, κυρίως, την αδυναμία του τομέα επιχειρήσεων της διαρθρωτικούς παράγοντες, κυρίως, την αδυναμία του τομέα επιχειρήσεων της Ρουμανίας. Η κατάσταση αυτή οδήγησε σε αύξηση του ελλείμματος τρεχουσών Ρουμανίας. Η κατάσταση αυτή οδήγησε σε αύξηση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους. συναλλαγών κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους. Το αυξανόμενο έλλειμμα του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών αντικατοπτρίζει την Το αυξανόμενο έλλειμμα του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών αντικατοπτρίζει την ουσιαστική αδυναμία της παραγωγικής βάσης της χώρας. Όχι μόνο δεν ήταν ικανή να ουσιαστική αδυναμία της παραγωγικής βάσης της χώρας. Όχι μόνο δεν ήταν ικανή να 14 14 ωφεληθεί από χο χαμηλό επίπεδο χου εργαχικού κόσχους αλλά έχασε έδαφος στην εγχώρια αγορά η οποία κατακλύσθηκε από φθηνότερα εισαγόμενα προϊόντα υψηλότερης ποιότητας. Η βιομηχανική παραγωγή ήταν κατά 17% χαμηλότερη κατά τη διάρκεια των πρώτων οκτώ μηνών του 1998 απ' ότι κατά την ίδια περίοδο του 1997. Η αδυναμία της προσφοράς οδήγησε στην ιδιόρρυθμη κατάσταση κατά την οποία οποιαδήποτε αποφασιστική προσπάθεια καταπολέμησης του πληθωρισμού οδηγεί αναπόφευκτα στην επιδείνωση του εμπορικού ελλείμματος. Ο περιορισμός αυτός του ισοζυγίου πληρωμών κατέστη προβληματικότερος το 1998, κυρίως, εξαιτίας της επιδείνωσης των όρων χρηματοδότησης του εξωτερικού ελλείμματος. Πράγματι, αν και παρατηρήθηκε εισροή μακροπρόθεσμων επενδύσεων το 1997 (όσον αφορά τη χρηματοδότηση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών, το μερίδιο των μακροπρόθεσμων εισροών κεφαλαίων αυξήθηκε αλματωδώς από το 48% τους ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών το 1996 σε 94% το 1997), η τάση αυτή αντιστράφηκε το 1998, κυρίως εξαιτίας της έλλειψης προόδου στη διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων μεγάλης κλίμακας. Επιπροσθέτως, από τα μέσα του 1997, παρατηρείται μια αυξανόμενη απροθυμία εκ μέρους χων διεθνών επενδυχών να εισάγουν πόρους στη Ρουμανία, υπό μορφή είτε άμεσων επενδύσεων ή επενδύσεων χαρτοφυλακίου ή τραπεζικών δανείων. II πρόσφατη υποβάθμιση της Ρουμανίας στη διεθνή κατάταξη χωρών ως προς την πιστοληπτική τους ικανότητα και οι επιπτώσεις της ασιατικής και ρωσικής κρίσης στις αναδυόμενες αγορές θα δυσχεράνουν περισσότερο τη χρηματοδότηση χων εξωχερικών δημοσιονομικών αναγκών και υποχρεώσεων της χώρας. Δ ιαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις Οι μακροοικονομικές δυσκολίες ανχικαχοπχρίζουν σε μεγάλο βαθμό χην έλλειψη σημανχικής προόδου σχον χομέα της αναδιάρθρωσης των μεγάλων κρατικών επιχειρήσεων και τραπεζών. Αρχικά, επιτεύχθηκαν σημαντικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις το 1997: οι εξωτερικοί δασμοί μειώθηκαν σημαντικά, οι περισσότερες τιμές απελευθερώθηκαν, τα τιμολόγια για τις υπηρεσίες κοινής ωφελείας προσαρμόσθηκαν αυτομάτως, απελευθερώθηκε η αγορά συναλλάγματος και ο ρυθμός ιδιωτικοποίησης επιταχύνθηκε. Αν και τα περισσότερα από αυτά τα μέτρα παραμένουν σε ισχύ, ο ρυθμός των μεταρρυθμίσεων επιβραδύνθηκε κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1997, και δεν επιταχύνθηκε έκτοτε. Η πρόοδος όσον αφορά τη δημιουργία νομοθετικού πλαισίου για μια οικονομία αγοράς είναι διφορούμενη. Επιτεύχθηκε σαφής πρόοδος μέσω της ψήφισης νόμων για τη μεταβίβαση και την καταχώρηση γαιών. Ωστόσο, ο νόμος για την απόδοση γαιών δεν έχει ψηφισθεί και ο νόμος για τη δημόσια περιουσία θα τεθεί σε ισχύ μόλις ψηφισθεί ο νόμος για την τοπική δημόσια διοίκηση. Σημειώθηκαν, επίσης, επανειλημμένες αλλαγές στη νομοθεσία για την ιδιωτικοποίηση και τις ξένες επενδύσεις. Η αναδιάρθρωση των μεγάλων δημόσιων επιχειρήσεων δεν σημείωσε σημαντική πρόοδο. Πραγματοποιήθηκαν ορισμένα θετικά βήματα: η τακτική προσαρμογή των ελεγχόμενων τιμών οδήγησε στην εμφανή μείωση των ζημιών σε ορισμένες δημόσιες 15 επιχειρήσεις («αυτόνομες δημόσιες επιχειρήσεις»). Οι αρχές υλοποίησαν δαπανηρό επιχειρήσεις («αυτόνομες δημόσιες επιχειρήσεις»). Οι αρχές υλοποίησαν δαπανηρό πρόγραμμα μείωσης του εργατικού δυναμικού στον τομέα των ορυχείων μέσω πρόγραμμα μείωσης του εργατικού δυναμικού στον τομέα των ορυχείων μέσω καταβολής αποζημιώσεων απόλυσης. Επίσης, πολλές «αυτόνομες δημόσιες καταβολής αποζημιώσεων απόλυσης. Επίσης, πολλές «αυτόνομες δημόσιες επιχειρήσεις» μετετράπησαν σε εμπορικές εταιρείες. Την άνοιξη και το καλοκαίρι του επιχειρήσεις» μετετράπησαν σε εμπορικές εταιρείες. Την άνοιξη και το καλοκαίρι του 1998, ελήφθησαν πρόσθετα ενθαρρυντικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της 1998, ελήφθησαν πρόσθετα ενθαρρυντικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της μετατροπής ενός αριθμού πρόσθετων «αυτόνομων δημόσιων επιχειρήσεων» σε μετατροπής ενός αριθμού πρόσθετων «αυτόνομων δημόσιων επιχειρήσεων» σε εμπορικές εταιρείες και της έγκρισης από την κυβέρνηση των προγραμμάτων εμπορικές εταιρείες και της έγκρισης από την κυβέρνηση των προγραμμάτων αναδιάρθρωσης της RENEL (επιχείρησης ηλεκτρικής ενέργειας) και της SNCFR αναδιάρθρωσης της RENEL (επιχείρησης ηλεκτρικής ενέργειας) και της SNCFR (εταιρείας σιδηροδρόμων). (εταιρείας σιδηροδρόμων). Ωστόσο, υφίστανται ακόμη αμφιβολίες σχετικά με το χρονοδιάγραμμα της εισαγωγής Ωστόσο, υφίστανται ακόμη αμφιβολίες σχετικά με το χρονοδιάγραμμα της εισαγωγής και υλοποίησης αυτών των σχεδίων καθώς και με την ιδιωτικοποίηση ορισμένων από και υλοποίησης αυτών των σχεδίων καθώς και με την ιδιωτικοποίηση ορισμένων από τις εταιρείες που δημιουργήθηκαν μετά τον διαχωρισμό των μεγαλύτερων τις εταιρείες που δημιουργήθηκαν μετά τον διαχωρισμό των μεγαλύτερων επιχειρήσεων. Επιπλέον, η κυβέρνηση δεν υπέβαλε σχέδιο αναδιάρθρωσης της επιχειρήσεων. Επιπλέον, η κυβέρνηση δεν υπέβαλε σχέδιο αναδιάρθρωσης της ROMGAZ (εταιρείας αερίου) και τα μέτρα που ελήφθησαν ήταν, εν γένει, ανεπαρκή. ROMGAZ (εταιρείας αερίου) και τα μέτρα που ελήφθησαν ήταν, εν γένει, ανεπαρκή. Ειδικότερα, τα προγράμματα αναδιάρθρωσης πολλών από τις μεγάλες «αυτόνομες Ειδικότερα, τα προγράμματα αναδιάρθρωσης πολλών από τις μεγάλες «αυτόνομες δημόσιες επιχειρήσεις» δεν τέθηκαν ακόμη σε εφαρμογή. Το επίπεδο των δημόσιες επιχειρήσεις» δεν τέθηκαν ακόμη σε εφαρμογή. Το επίπεδο των καθυστερήσεων οφειλών δεν μειώθηκε και δεν έχει καταρτισθεί στρατηγική επίλυσης καθυστερήσεων οφειλών δεν μειώθηκε και δεν έχει καταρτισθεί στρατηγική επίλυσης των προβλημάτων πολλών από τις μεγάλες ζημιογόνες βιομηχανικές επιχειρήσεις των προβλημάτων πολλών από τις μεγάλες ζημιογόνες βιομηχανικές επιχειρήσεις καθώς και του δημόσιου τομέα χαλυβουργίας, ο οποίος χαρακτηρίζεται, εν γένει, από καθώς και του δημόσιου τομέα χαλυβουργίας, ο οποίος χαρακτηρίζεται, εν γένει, από απηρχαιωμένες μεθόδους παραγωγής και υπεράριθμο προσωπικό. απηρχαιωμένες μεθόδους παραγωγής και υπεράριθμο προσωπικό. Poupavia: Kupioi 6EIKTE<; oiKovofUKf|<; 5idpGpa>OT)<; TO 1997 Poupavia: Kupioi 5EIKTE<; oiKovofUKf|<; 5idpQpa>OT)<; TO 1997 (oka ra arcoi/eia cupopoov to 1997, eiadg av avaipkpexai Sioupoperiica) (oka ra arcoi/eia cupopoov to 1997, eiadg av avaipkpexai Sioupoperiica) l\Xx\0va\i6q l\Xx\0va\i6q Kaxd KE(paXf|v AEn Kaxd KE(paXf|v AEn ox; % xou fisoou 6pou EUR 15 ox; % xou u-Eoou 6pou EUR 15 Mepi5io xr\q yewpyia*; oxr|v: Mepi5io xr\q yEwpyiaq onry: aKaOdpiaxr) 7ipooxi8£fi£vr| a^ia aKaOdpioxr) 7ipooxi8efi£vr| a^ia a7iaax6Xr|OT|<; a7iaax6Xr|OT|<; Aoyo<; £7i£v8uoE(ov / AEn Aoyo<; £7i£v8uoE(ov / AEn AKaOdpioxo E^toxepucd xptoq/AEU AKaOdpioxo E^toxepucd xpeo^AEn E^aycoyes ayaOcbv Kai UTtrjpEoubv/AEn EEfiyGrfbq aya0(bv Kai UTtrjpEoubv/AEn AndGfiua dufiowv ^EVCOV £jr£v5uo£(ovl AndGsua duEowv ^EVCOV EjrEv5uo£(ovl σε εκαχ. σε εκαχ. ισοχιμία αγοραστικής ισοχιμία αγοραστικής δύναμης-ECU δύναμης-ECU % % % % % % % % % % % % δισ. ECU δισ. ECU ECU καχά κεφαλή ECU καχά κεφαλή 22,5 22,5 5800 5800 31 31 20,1 20,1 39,0 39,0 19 19 27 27 30 30 2,2 2,2 99 99 Πηγή: Υπηρεσίες χης Επιχροπής, εθνικές πηγές, ΕΤΑΑ, ΔΝΤ Πηγή: Υπηρεσίες χης Επιχροπής, εθνικές πηγές, ΕΤΑΑ, ΔΝΤ 1 Απόθεμα ΑΞΕ μεχαχραπέν σχα χέλη 1997 με ισοχιμία : 1 ECU =1,10421 USD 1 Απόθεμα ΑΞΕ μεχαχραπέν σχα χέλη 1997 με ισοχιμία : 1 ECU =1,10421 USD Ο χρηματοπιστωτικός τομέας εμπνέει, επίσης, ανησυχία. Οι μεγαλύτερες κρατικές Ο χρηματοπιστωτικός τομέας εμπνέει, επίσης, ανησυχία. Οι μεγαλύτερες κρατικές τράπεζες δεν είναι σε θέση να επιβάλουν δημοσιονομική πειθαρχία στις κρατικές τράπεζες δεν είναι σε θέση να επιβάλουν δημοσιονομική πειθαρχία στις κρατικές επιχειρήσεις. Πάνω από το ήμισυ των περιουσιακών στοιχείων των εμπορικών επιχειρήσεις. Πάνω από το ήμισυ των περιουσιακών στοιχείων των εμπορικών τραπεζών ήταν επισφαλή, στο τέλος του 1997. Επίσης, τα εκπρόθεσμα δάνεια τραπεζών ήταν επισφαλή, στο τέλος του 1997. Επίσης, τα εκπρόθεσμα δάνεια αυξήθηκαν από 23%, το Δεκέμβριο του 1997 σε 31% τον Ιούνιο του 1998. Η αυξήθηκαν από 23%, το Δεκέμβριο του 1997 σε 31% τον Ιούνιο του 1998. Η κατάσταση αυτή οδήγησε τις αρχές να προβούν στη μαζική ανακεφαλαιοποίηση των κατάσταση αυτή οδήγησε τις αρχές να προβούν στη μαζική ανακεφαλαιοποίηση των δύο δημόσιων τραπεζών, το 1997, μέσω της έκδοσης κρατικών ομολόγων που δύο δημόσιων τραπεζών, το 1997, μέσω της έκδοσης κρατικών ομολόγων που ανέρχονται στο 1. 4% και στο 1. 8% του ΑΕΠ, αντίστοιχα. Οι πληρωμές των τόκων ανέρχονται στο 1. 4% και στο 1. 8% του ΑΕΠ, αντίστοιχα. Οι πληρωμές των τόκων 16 16 που συνδέονχαι με αυχά χα ομόλογα αύξησαν χις δημοσιονομικές δαπάνες χο 1998 καχά ποσό ίσο με χο 1. 7% χου ΑΕΠ. Η αυξανόμενη αδυναμία χων χραπεζών ανχικαχοπχρίσχηκε στη ραγδαία μείωση χων καθαρών απαιτήσεων κατά οφειλετών στο εξωτερικό μεταξύ του Δεκεμβρίου του 1997 και του Ιουνίου του 1998. Το 1997, οι τράπεζες μείωσαν δραστικά το δανεισμό τους στον ιδιωτικό τομέα. Το ποσό των πιστώσεων στο μη κρατικό τομέα περιορίστηκε από 24. 5% του ΑΕΠ, στο τέλος του 1996, σε 14. 4% του ΑΕΠ στο τέλος του 1997, και κατά τους πρώτους επτά μήνες του 1998, αυξήθηκε μόνο οριακά σε πραγματικούς όρους. Το μερίδιο των πιστώσεων σε ξένο συνάλλαγμα αυξήθηκε και κατά το τέλος Ιουνίου του 1998, αντιπροσώπευε το 55% των πιστώσεων προς τον ιδιωτικό τομέα έναντι του 37% περίπου, στο τέλος του 1996. Η κατάσταση αυτή αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο που συνδέεται με υποτίμηση του εθνικού νομίσματος. Οι τράπεζες επένδυσαν σημαντικά ποσά σε έντοκα γραμμάτια του δημοσίου που αποφέρουν υψηλά κέρδη. Αν και ο ρυθμός των ιδιωτικοποιήσεων επιταχύνθηκε το 1997 (πωλήθηκαν 1. 300 εταιρείες το 1997, έναντι συνολικού αριθμού 3. 000 μεταξύ των ετών 1990 και 1996), οι περισσότερες από τις κρατικές επιχειρήσεις που πωλήθηκαν ήταν μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Πωλήθηκε μόνο μικρός αριθμός μεγάλων επιχειρήσεων - συμπεριλαμβανομένης της μεγαλύτερης επιχείρησης παραγωγής τσιμέντου και ενός διυλιστηρίου πετρελαίου. Αν και τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις αυξήθηκαν, ο αριθμός των πράξεων ιδιωτικοποίησης μειώθηκε σημαντικά, το πρώτο εξάμηνο του 1998 και ανήλθε στο 35% περίπου του αριθμού των ιδιωτικοποιήσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά το ίδιο διάστημα, το 1997. Ο ρυθμός των ιδιωτικοποιήσεων μεγάλης κλίμακας δεν επιταχύνθηκε παρά τους νέους βελτιωμένους νόμους περί ιδιωτικοποιήσεων και επενδύσεων. Επίσης, τα έσοδα υστερούν των προσδοκιών των αρχών και του ποσού που είχε προγραμματιστεί στον προϋπολογισμό. Οι αρχές έχουν αναλάβει τη δέσμευση να προβούν στην ιδιωτικοποίηση των κρατικών τραπεζών και ειδικότερα, στην ιδιωτικοποίηση δύο από τις μικρότερες τράπεζες το 1998 και, στη συνέχεια, τριών μεγαλύτερων τραπεζών το 1999. Ωστόσο, η σχετική διαδικασία καθυστέρησε σημαντικά. Η πώληση της πρώτης κραχικής χράπεζας επρόκειχο να πραγμαχοποιηθεί χο 1997, σύμφωνα με χην αρχική συμφωνία με την Παγκόσμια Τράπεζα. Μετά τη ρωσική και ασιατική κρίση θα είναι δυσχερής η υλοποίηση του προγράμματος ιδιωτικοποίησης των τραπεζών σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα και βάσει των χρηματοδοτικών όρων που έχουν θέσει οι αρχές. Ωστόσο, η κυβέρνηση επιβεβαίωσε, προσφάτως, την πρόθεση της να προβεί στην ιδιωτικοποίηση δύο τραπεζών έως το τέλος του 1998 όπως είχε αρχικά προγραμματιστεί. Η αδυναμία πώλησης των δύο τραπεζών το 1998, θα έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στον προϋπολογισμό. Το ίδιο ισχύει και όσον αφορά την πώληση του 35% του μετοχικού κεφαλαίου της εθνικής επιχείρησης τηλεπικοινωνιών. 17 2. 3 Αξιολόγηση σε σχέση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης Η ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας της αγοράς συμπεριλαμβανομένων Η ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας της αγοράς απαιτεί την ελευθέρωση των τιμών και των συναλλαγών καθώς και τη θέσπιση νομοθετικού συστήματος που μπορεί να ιδιοκτησίας. Η εφαρμοστεί, μακροοικονομική σταθερότητα και η επίτευξη συναίνεσης για την ακολουθούμενη οικονομική πολιτική ενισχύουν την απόδοση της οικονομίας της αγοράς. Επίσης, ένας καλά αναπτυγμένος χρηματοπιστωτικός τομέας και η απουσία σημαντικών εμποδίων για την είσοδο και την έξοδο από την αγορά συμβάλλουν στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας με την οποία λειτουργεί η οικονομία. δικαιωμάτων των Η Ρουμανία σημείωσε ικανοποιητική πρόοδο όσον αφορά την ελευθέρωση των τιμών και των συναλλαγών. Ο ρυθμός των ελεγχόμενων τιμών εξακολουθεί να μειώνεται και αντιπροσωπεύει τώρα, ποσοστό κατώτερο του 7% του δείκτη τιμών καταναλωτή. Η απελευθέρωση των συναλλαγών σημείωσε περαιτέρω πρόοδο, κυρίως, στο πλαίσιο των υποχρεώσεων που ορίζονται την ευρωπαϊκή συμφωνία. Έχει αρθεί σημανχικός αριθμός εξαγωγικών ποσοσχώσεων και, σχις αρχές χου 1998, οι εισαγωγικοί δασμοί μειώθηκαν. Ωστόσο, οι ενχεινόμενες δυσκολίες σε μακροοικονομικό επίπεδο και η πίεση χου εξωχερικού ανχαγωνισμού οδήγησαν χις ρουμανικές αρχές να αυξήσουν χο ύψος των δασμών στο σιτάρι που εισάγεται από την Ουγγαρία και να επιβάλουν πρόσθετο δασμό επί των εισαγωγών ύψους 6% από τις 10 Οκτωβρίου 1998. Ένα σημαντικό επίτευγμα ήταν η βελτίωση του πλαισίου νομισματικής πολιτικής. Καταργήθηκαν οι ειδικές πιστώσεις που είχε υποχρεωθεί να χορηγεί η Εθνική Τράπεζα της Ρουμανίας (ΕΤΡ) στο γεωργικό τομέα και στις επιχειρήσεις. Και η ανεξαρτησία της ΕΤΡ ενισχύθηκε σημαντικά. Μετά τα μέτρα ελευθέρωσης που τέθηκαν σε εφαρμογή στις αρχές του 1997, η αγορά συναλλάγματος εξακολούθησε να λειτουργεί ικανοποιητικά. Το γεγονός αυτό επέτρεψε στις αρχές να ανακοινώσουν την πλήρη μεχαχρεψιμόχηχα χου λέι για τις χρέχουσες συναλλαγές έως χο χέλος Μαρχίου χου 1998. Επίσης, χον Σεπχέμβριο χου 1998, οι κάχοικοι αλλοδαπής μπορούν να πραγματοποιήσουν πράξεις σχην αγορά κραχικών χρεογράφων. Ωσχόσο, η αγορά γης και η κεφαλαιαγορά δεν λειχουργούν ικανοποιηχικά. Η αχελής και ανχικρουόμενη διαδικασία απόδοσης γαιών, καθώς και οι δυσκολίες εφαρμογής χου κτηματολογίου εμποδίζουν ακόμη τη δημιουργία αγοράς γης και, ως εκ τούτου, την πλήρη ανάπτυξη του γεωργικού τομέα. Ομοίως, η αγορά κεφαλαίων κίνησης και μακροπρόθεσμων κεφαλαίων δεν λειτουργούν ικανοποιητικά δεδομένου ότι οι τοπικές τράπεζες περιόρισαν τη συμμετοχή τους στο μη κρατικό τομέα και χορηγούν μόνο πολύ βραχυπρόθεσμες πιστώσεις. Παρά την επιτάχυνση του ρυθμού της ιδιωτικοποίησης, ο δημόσιος τομέας εξακολουθεί να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε όλους τους τομείς της οικονομίας (60% της συνολικής ιδιοκτησίας στο βιομηχανικό τομέα, στο τέλος του 1997, από 65% το 1996), εξαιτίας του αργού ρυθμού ιδιωτικοποίησης μεσαίων και μεγάλων επιχειρήσεων. 18 Η εταιρική διοίκηση των τραπεζών δεν έχει Ρελτιωθεί και το μερίδιο των επισφαλών δανείων συνέχισε να αυξάνεται. Επιπροσθέτως, δεδομένων των apépaicov προοπτικών ιδιωτικοποίησης των μεγαλύτερων κρατικών τραπεζών, υφίσταται ακόμη το ενδεχόμενο ηθικού κινδύνου. Το γεγονός αυτό δεικνύει την ανάγκη ενίσχυσης των δραστηριοτήτων εποπτείας και, εν γένει, της αντιμετώπισης της έλλειψης δημοσιονομικής πειθαρχίας στις δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμούς, που συνιστά το ουσιαστικό πρόρλημα της ρουμανικής οικονομίας. Πράγματι, η τήρηση των συμΡατικών υποχρεώσεων, συμπεριλαμΡανομένης χης έγκαιρης πληρωμής χων πισχωχών εξακολουθεί να απουσιάζει σχη Ρουμανία. Σχοιχεία σχεχικά με χις καθυσχερούμενες οφειλές προς χις χράπεζες δεικνύουν σημανχική αύξηση από 1% σε 5. 6% χου ΑΕΠ μεχαξύ χου Ιουνίου και χου ΔεκεμΡρίου 1997. Η πρόσφατη ψήφιση χριών σημανχικών νόμων σχον χραπεζικό χομέα - νέο καταστατικό της ΕΤΡ, ο νόμος περί πτωχεύσεων τραπεζών και ο τραπεζικός νόμος - Ρελτίωσε σημαντικά το νομοθετικό πλαίσιο. Το νέο καταστατικό της ΕΤΡ περιορίζει τις αρμοδιότητες της ΕΤΡ στην εξασφάλιση της σταθερότητας των τιμών και θέτει όριο στο ύψος της χρηματοδότησης που μπορεί να χορηγήσει προσωρινά στην κυρέρνηση. Ο νέος νόμος περί πτωχεύσεων ενισχύει σημαντικά την εποπχική αρμοδιόχηχα χης ΕΤΡ. Ωσχόσο, ο χρόπος εφαρμογής αυχών χων νόμων δεν είναι γνωσχός. Επιπροσθέχως, μόνον η ριζική και διαρκής Ρελχίωση χων ευρύχερων μακροοικονομικών συνθηκών και η επιβολή δημοσιονομικής πειθαρχίας σχο σύνολο χης οικονομίας θα χου επιφέρει ουσιασχική βελτίωση χρηματοπιστωτικού χομέα και θα συμβάλει σχη δημιουργία χραπεζών ικανών να υποστηρίζουν τη σταθερή ανάπτυξη του ιδιωτικού τομέα. χων συνθηκών Αν και από το φθινόπωρο του 1997 η δραστηριότητα και ο βαθμός κεφαλαιοποίησης σημείωσαν ραγδαία πτώση στα δύο χρηματιστήρια της Ρουμανίας, τόσο το επίσημο χρηματιστήριο του Βουκουρεστίου όσο και οι εξωχρηματιστηριακές αγορές RASDAQ είναι αρκετά σύγχρονες. Ωστόσο, δεν έχουν χρησιμοποιηθεί επαρκώς στο πλαίσιο του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων ούτε και ως μέσα προσέλκυσης μακροπρόθεσμων κεφαλαίων. Οι αλλεπάλληλες μεταβολές του νομικού πλαισίου για τις ξένες επενδύσεις και τη διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων κατέστησαν τους ξένους επενδυτές επιφυλακτικούς, όσον αφορά την πραγματοποίηση επενδύσεων στη Ρουμανία μετά το φθινόπωρο του 1997. Επιπροσθέτως, η επιτροπή χρηματιστηρίου αξιών ακολουθεί να παρουσιάζει αδυναμίες. Παρά τα ουσιαστικά επιτεύγματα όσον αφορά τον έλεγχο του πληθωρισμού και τη μείωση του ελλείμματος του δημόσιου τομέα, το 1997, δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί ότι έχει επιτευχθεί μακροοικονομική σταθεροποίηση. Η κατάσταση αυτή οφείλεται σε σειρά παραγόντων που συνδέονται με την απουσία αναδιάρθρωσης των μεγάλων ζημιογόνων επιχειρήσεων, την εξαιρετικά επισφαλή χρηματοδοτική κατάσταση των μεγαλύτερων κρατικών τραπεζών και τις συνεχείς πιέσεις για άμεση στήριξη και παρέμβαση του κράτους που θέτουν συνεχώς σε κίνδυνο την καλή εκτέλεση του προϋπολογισμού, όπως αποδεικνύεται από την ανάγκη έγκρισης σημαντικών συμπληρωματικών προϋπολογισμών, για τα έτη 1997 και 1998. Επιπλέον, η αδυναμία συνέχισης των μεταρρυθμίσεων διαρθρωτικών πολιτικών επιβάρυνε σημαντικά τη νομισματική πολιτική. 19 Θα πρέπει να τονισθεί ότι η εξέλιξη του ισοζυγίου πληρωμών το 1998, καθώς και η χρηματοδότηση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών, έχει αποτελέσει αιτία σοΡαρής ανησυχίας. Το ισοζύγιο πληρωμών φαίνεται ευάλωτο σε μεταΡολές της αντίληψης των επενδυτών ως προς την εξέλιξη της οικονομικής κατάστασης. Η προσέλκυση ξένων άμεσων επενδύσεων και άλλων μακροπρόθεσμων κεφαλαίων εξακολουθεί να είναι καθοριστικής σημασίας για την εξασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης του ισοζυγίου πληρωμών. Η Ρουμανία έχει πληγεί ιδιαιτέρως από την ασυνεπή προσέγγιση έναντι των οικονομικών μεταρρυθμίσεων που ακολούθησαν οι αρχές από τα μέσα του 1997, και από την απουσία κατάλληλου συντονισμού μεταξύ των διάφορων στοιχείων οικονομικής πολιτικής. Περιπτώσεις σημαντικών πολιτικών διαφωνιών κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1997 και τους πρώτους μήνες του 1998 οδήγησαν στην παράλυση της διαρθρωτικής μεταρρύθμισης. Η πιθανή έγκριση δύο δαπανηρών σχεδίων (η αγορά δύο μαχητικών ελικοπτέρων και σχέδιο παροχής γευμάτων με κουπόνια) αν πραγματοποιείτο θα είχε σημαντικές δημοσιονομικές επιπτώσεις για το 1999 και τα μελλοντικά έτη, και δεν θα ήταν συνεπής με το στόχο της δημοσιονομικής εξυγίανσης και χης μακροοικονομικής σχαθεροποίησης. Δεν έχει επιτευχθεί ευρεία συναίνεση όσον αφορά τα Ρασικά στοιχεία της οικονομικής μεταρρύθμισης. Τα προγράμματα μεταρρύθμισης έχασαν στην πράξη την αξιοπιστία τους εξαιτίας της απουσίας συνεπούς υλοποίησης ορισμένων από τις σημαντικότερες προτεραιότητες που περιγράφονται στα εν λόγω έγγραφα. Η επανειλημμένη αποτυχία της Ρουμανίας κατά την εκπλήρωση των εθνικών και διεθνών δεσμεύσεων της έχει ζημιώσει το κύρος της Ρουμανίας μεταξύ της διεθνούς κοινότητας πιστωτών. Η φιλόδοξη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, για την οποία έχουν ήδη αρχίσει οι σχετικές εργασίες υπό την αιγίδα μιας διυπουργικής επιτροπής, συνιστά αναγκαίο και επιτακτικό Ρήμα για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής υλοποίησης των δεσμεύσεων πολιτικής. Η Ρουμανία δεν πραγματοποίησε περαιτέρω πρόοδο όσον αφορά τη θέσπιση λειτουργούσας οικονομίας της αγοράς. Σημειώθηκαν Ρελτιώσεις σε ορισμένους χομείς - ειδικόχερα, σε σχέση με χην ελευθέρωση χων χιμών και του εμπορίου, του ελέγχου χου πληθωρισμού και τη νομοθεσία χου χρηματοπιστωτικού χομέα. Ωσχόσο, η μακροοικονομική σχαθερόχηχα δεν επιχεύχθηκε σε σταθερή ράση και οι μηχανισμοί χης αγοράς δεν είναι επαρκώς αναπχυγμένοι. Δεν έχει επιχευχθεί. πολιτική συναίνεση αναφορικά με τις μεταρρυθμίσεις, η διαδικασία ιδιωτικοποίησης προχωρά με εξαιρετικά αργό ρυθμό και το κράτος εξακολουθεί να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε πολλούς τομείς της οικονομίας. Η κεφαλαιαγορά και η αγορά γης δεν λειτουργούν ικανοποιητικά. Η ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και των δυνάμεων της αγοράς Η ικανότητα της Ρουμανίας να εκπληρώσει το συγκεκριμένο κριτήριο εξαρτάται από την ύπαρξη οικονομίας της αγοράς και σταθερού μακροοικονομικού πλαισίου στο οποίο οι οικονομικοί φορείς μπορούν να λάρουν αποφάσεις σε κλίμα 20 προΡλεψιμότητας. Θα πρέπει, επίσης, να υπάρχει επαρκής Ραθμός ανθρωπίνου και φυσικού δυναμικού, περιλαμΡανομένης της υποδομής. Οι κρατικές επιχειρήσεις πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο αναδιάρθρωσης και όλες οι επιχειρήσεις πρέπει να επενδύσουν για τη Ρελχίωση χης αποχελεσμαχικόχηχάς χους. Επιπροσθέχως, η ικανότητα προσαρμογής θα είναι τόσο μεγαλύτερη όσο περισσότερη πρόσΡαση έχουν οι εταιρείες σε επενδυτικούς πόρους και όσο αποτελεσματικότερες είναι στη διαδικασία της αναδιάρθρωσης και της εισαγωγής των καινοτομιών. Σε γενικές γραμμές, όσο υψηλότερος είναι ο Ραθμός της οικονομικής ολοκλήρωσης που η οικονομία μιας χώρας επιτυγχάνει με την Ένωση πριν από την προσχώρηση τόσο ικανότερη θα είναι να τηρήσει τις υποχρεώσεις του μέλους. Τόσο το μέγεθος όσο και το φάσμα των προϊόντων που αποτελεί αντικείμενο συναλλαγών με τα κράτη μέλη της ΕΕ συνιστούν ενδείξεις αυτής χης διαπίσχωσης. Η ραγδαία πτώση των δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων το 1997, όταν οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου μειώθηκαν κατά 16%, περίπου, συνεχίστηκε και το 1998. Το χαμηλό επίπεδο επενδύσεων εμποδίζει την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό της οικονομίας. Ειδικότερα, η υποδομή της Ρουμανίας εξακολουθεί να πάσχει από χρόνια έλλειψη επενδύσεων. Για να Ρελτιωθεί η κατάσταση, η Ρουμανία θα πρέπει να προρεί στην αναδιάρθρωση των μεγάλων επιχειρήσεων κοινής ωφελείας και παροχής υπηρεσιών καθώς και στη διευκόλυνση της εισόδου των ξένων στρατηγικών επενδυτών. Η στρατηγική αυτή είναι δυνατόν να αποφέρει ριζικές Ρελτιώσεις, όπως έχει αποδειχθεί στον τομέα της κινητής τηλεφωνίας στον οποίο οι ξένες επενδύσεις και ο ανταγωνισμός είχαν ως αποτέλεσμα την εξαιρετικά ταχεία αύξηση του αριθμού των συνδρομητών. Το 1997, οι εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων ανήλθαν σε 1. 1 δισεκατ. ECU, πέντε φορές περίπου, υψηλότερες από το επίπεδο του 1996. Αν και υποδεέστερη από τις προσδοκίες των αρχών, η αύξηση αυτή των επενδύσεων θεωρήθηκε ως σημαντικό επίτευγμα. Ωστόσο, κατά τους πρώτους επτά μήνες του 1998, οι εισροές σημείωσαν πτώση σε σύγκριση με το ίδιο χρονικό διάστημα του 1997. Το σχετικά χαμηλό επίπεδο των άμεσων ξένων επενδύσεων για μια χώρα του μεγέθους της Ρουμανίας (τόσο από την άποψη των ετησίων ροών όσο και του συσσωρευμένου κεφαλαίου) έχει αναχαιτίσει τον εκσυγχρονισμό της οικονομίας. Περιπλέκει, επίσης, την υγιή χρηματοδότηση των εξωτερικών ανισορροπιών και συνιστά έναν από τους παράγοντες που εξηγούν τη χαμηλή απόδοση των εξαγωγών. Ως αποτέλεσμα της απελευθέρωσης των συναλλαγών, των τιμών και του συναλλάγματος, που επιτεύχθηκε το 1997 και στις αρχές του 1998, οι οικονομικοί φορείς αντιμετωπίζουν ένα περισσότερο ανοικτό και ανταγωνιστικό περφάλλον σε σχέση με το παρελθόν. Ωστόσο, η επιδείνωση της εμπορικής θέσης το 1998 δεικνύει το oopapo πρόρλημα ανταγωνιστικότητας της τοπικής ριομηχανίας σε ένα περισσότερο ανταγωνιστικό περιράλλον. Η κατάσταση αυτή αντικατοπτρίζει χαμηλή ανταγωνιστικότητα όχι με επίπεδο των τιμών (αλλά της ποιότητας) καθώς επίσης, ως ένα Ραθμό, χις επιπχώσεις χης συνεχούς αναχίμησης χης πραγμαχικής ισοχιμίας συναλλάγμαχος. Ειδικότερα, η απουσία λειτουργικής οικονομίας της αγοράς και η αθέτηση από σημαντικό αριθμό οικονομικών φορέων των συμβατικών τους υποχρεώσεων δεν εξασφαλίζουν υγιή ράση της οικονομικής δραστηριότητας. Επιπροσθέτως, η νομική, 21 μακροοικονομική και πολιχική ασχάθεια δεν ενθαρρύνει χον προγραμμαχισμό χων επενδύσεων. Η ανάπχυξη χων μικρών και μεσαίων ιδιωχικών επιχειρήσεων προσκρούει σχον περίπλοκο χαρακχήρα χων διοικηχικών κανόνων και σχην απουσία χρημαχοδότησης υπό μορφή μακροπρόθεσμων κεφαλαίων και κεφαλαίου κίνησης από την πλευρά των τραπεζών. Το 1997, το μερίδιο των εξαγωγών της Ρουμανίας που κατευθύνθηκαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρέμεινε σχαθερό. Ωσχόσο, καχά χο πρώχο εξάμηνο χου 1998, παρά την πτώση των συνολικών εξαγωγών, το μερίδιο των εξαγωγών που διοχετεύονται στην ΕΕ και σε άλλες χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης αυξήθηκε στο 64% και 4% αντίστοιχα, αντικατοπτρίζοντας τόσο την εντατικοποίηση των συναλλαγών υπεργολαρίας με την Ένωση και χην ένχαξη χης Ρουμανίας σχην ΚΕΖΕΣ-CEFTA (Κενχροευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών). Ενώ η ενχαχικοποίηση των διμερών συναλλαγών με την ΕΕ συνιστά θετική εξέλιξη, οι περισσότερες εξαγωγές χης Ρουμανίας επικενχρώνονχαι σε πολύ μικρό αριθμό χομέων. Επί παραδείγμαχι, χα κλωσχοϋφανχουργικά προϊόνχα και χα μέχαλλα, που ανχιπροσώπευαν χο 47% χων συνολικών εξαγωγών καχά χους πρώχους επχά μήνες χου 1998. Το μερίδιο χων εισαγωγών από χην ΕΕ αυξήθηκε σε ποσοσχό ανώχερο χου 57%. Η ικανότητα της Ρουμανίας να αντιμετωπίσει τις ανταγωνιστικές συνθήκες και τις δυνάμεις της αγοράς στο εσωτερικό της Ένωσης, μεσοπρόθεσμα, επιδεινώθηκε μετά τη δημοσίευση της γνώμης. Το χαμηλό και φθίνον επίπεδο επενδύσεων, συμπεριλαμΡανομένων των άμεσων ξένων επενδύσεων, καθώς και οι χαμηλές εξαγωγικές επιδόσεις δεικνύουν τον εύθραυστο και ασταθή χαρακτήρα της διαδικασίας αναδιάρθρωσης. Η έλλειψη δημοσιονομικής πειθαρχίας από την πλευρά των δημοσίων επιχειρήσεων, σε συνδυασμό με τις δυσχερείς μακροοικονομικές και χρηματοοικονομικές συνθήκες συνιστούν ανασταλτικούς παράγοντες όσον αφορά την ικανότητα των ρουμανικών επιχειρήσεων να Ρελτιώσουν χις επιδόσεις χους και να διεισδύσουν στην εγχώρια και εξωτερική αγορά. 2. 4. Γενική Αξιολόγηση Η Ρουμανία έχει επιτύχει ελάχιστη πρόοδο όσον αφορά τη δημιουργία οικονομίας αγοράς και η ικανότητα της να αντιμετωπίσει τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς έχει επιδεινωθεί. Μετά τη δημοσίευση της γνώμης σημειώθηκαν ορισμένες σαφείς Ρελτιώσεις - ιδίως, σε σχέση με την ελευθέρωση των τιμών και των συναλλαγών, τον έλεγχο του πληθωρισμού, τη μετατρεψιμότητα του λέι και τη νομοθεσία του χρηματοπιστωτικού τομέα. Ωστόσο, οι μεταρρυθμίσεις πραγματοποιήθηκαν διστακτικά και με πολύ αργό ρυθμό, εξαιτίας, κυρίως, της αρεραιότητας του νομικού και διοικητικού πλαισίου και των συχνών μεταΡολών και καθυστερήσεων κατά την υλοποίηση. Το κράτος δεν ήταν σε θέση να επφάλει δημοσιονομική πειθαρχία στον τομέα των δημοσίων επιχειρήσεων ούτε να αντιμετωπίσει τις αδυναμίες του χρηματοπιστωτικού τομέα. Ο απογοητευτικός ρυθμός της αναδιάρθρωσης συνισχά συνεχή κίνδυνο για χην μακροοικονομική σχαθερόχηχα και έχει οδηγήσει σχην χαχεία επιδείνωση χου 22 ισοζυγίου προρλήματα για το ισοζύγιο πληρωμών. εξωτερικών συναλλαγών. Η κατάσταση αυτή προκαλεί σοΡαρά Η οικονομική κατάσταση της Ρουμανίας είναι πολύ σοΡαρή. Η νέα κυΡέρνηση πρέπει να δώσει αποκλειστική και άμεση προτεραιότητα στην αποκατάσταση της μακροοικονομικής σταθερότητας και στη θέσπιση αξιοπιστίας στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές. Για τον σκοπό αυτό, υφίσταται ανάγκη σημαντικού προγράμματος επενδύσεων, επιτάχυνσης των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και επφολής δημοσιονομικής πειθαρχίας στις επιχειρήσεις. Η Ρουμανία χρειάζεται επειγόντως μεσοπρόθεσμη οικονομική στρατηγική για την ολοκληρωμένη ανχιμεχώπιση όλων αυχών χων θεμάχων. ιδιωτικοποιήσεων, προσέλκυσης ξένων άμεσων 3. Ικανότητα ανάληψης των υποχρεώσεων του μέλους Το παρόν κεφάλαιο αποσκοπεί στην ενημέρωση της γνώμης που διατύπωσε το 1997 η Επιτροπή σχετικά με την ικανότητα χης Ρουμανίας να αναλάρει χις υποχρεώσεις χου μέλους - δηλαδή να υιοθεχήσει χο νομικό και θεσμικό πλαίσιο, γνωσχό ως κεκχημένο, μέσω χου οποίου η Ένωση επιδιώκει χην επίχευξη χων στόχων χης. Στη γνώμη που διατύπωσε το 1997 σχετικά με την αίτηση προσχώρησης της Ρουμανίας στην ΕΕ, η Επιτροπή κατέληξε στο ακόλουθο συμπέρασμα: "Παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί, η Ρουμανία δεν έχει ενσωματώσει ούτε αποδεχθεί τα θεμελιώδη στοιχεία του κεκτημένου, ιδίως όσον αφορά την εσωτερική αγορά. Συνεπώς, είναι αρέραιο κατά πόσον η Ρουμανία θα είναι σε θέση να αναλάρει τις υποχρεώσεις του μέλους μεσοπρόθεσμα. Επιπροσθέτως, θα χρειασθεί να καταρληθούν σημαντικές προσπάθειες στους τομείς του περφάλλοντος, των μεταφορών, της απασχόλησης και των κοινωνικών υποθέσεων καθώς και της γεωργίας". Στην παρουσίαση που ακολουθεί χρησιμοποιείται, η ίδια διάρθρωση με τη γνώμη του 1997, αλλά έχουν εξαιρεθεί οι γενικές περιγραφές κάθε τομέα. Αντίθετα, η έκθεση επικεντρώνεται στην πρόοδο που έχει πραγματοποιηθεί μετά τον Ιούλιο του 1997. Σε κάθε επιμέρους τμήμα αναφέρονται οι αποφάσεις νομοθετικού χαρακτήρα καθώς και η πρόοδος που έχει επιτευχθεί όσον αφορά την εφαρμογή και την επφολή της νομοθεσίας. 3. 1. Εσωτερική αγορά χωρίς σύνορα Όπως εξηγείται στη γνώμη, η εσωτερική αγορά της Ένωσης καθορίζεται από το άρθρο 7A r\q Συνθήκης ως ένας χώρος χωρίς εσωτερικά σύνορα στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων. Η ενιαία αγορά, που κατέχει κεντρικό ρόλο στη διαδικασία ολοκλήρωσης στηρίζεται σε μία ανοιχτή οικονομία αγοράς, όπου πρέπει να επικρατούν συνθήκες ανταγωνισμού καθώς και οικονομική και κοινωνική συνοχή. 23 Η αποτελεσματική εφαρμογή και επφολή των τεσσάρων αυτών ελευθεριών προϋποθέτει όχι μόνο τον σερασμό σημαντικών αρχών όπως, παραδείγματος χάρη, της αρχής της μη διάκρισης ή της αμοιβαίας αναγνώρισης της'εθνικής νομοθεσίας αλλά, επίσης, την αποτελεσματική εφαρμογή ενός συνόλου κοινών κανόνων, όπως αυτών που αποσκοπούν στην ασφάλεια, στην προστασία του περφάλλοντος και του καταναλωτή και σχην εφαρμογή αποχελεσμαχικών μέσων αποκαχάσχασης, Οι ίδιες αρχές ισχύουν σε ορισμένους κοινούς κανόνες, επί παραδείγμαχι, σχους χομείς δημοσίων συμΡάσεων, πνευματικής ιδιοκτησίας και προστασίας των δεδομένων που είναι σημαντικοί για τη διαμόρφωση του γενικού πλαισίου εντός του οποίου λειτουργεί η οικονομία. Γενικό Πλαίσιο Παρά την ύπαρξη καλών προθέσεων δεν έχει επιτευχθεί πρόοδος στον τομέα των δημοσίων συμΡάσεων. Στον τομέα των δικαιωμάτων της πνευματικής ιδιοκτησίας, το 1996, η Ρουμανία ψήφισε νέο νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας και προσχώρησε, επίσης, σε ορισμένες συμΡάσεις της Παγκόσμιας Οργάνωσης Πνευματικής Ιδιοκτησίας - ΟΜΡΙ (Ρώμης, Παρισίων και Βέρνης). Ωσχόσο, εξακολουθεί να αμφισΡηχείχαι η διοικηχική ικανόχηχα χης Ρουμανίας να εφαρμόσει χην εν λόγω νομοθεσία. Η Ρουμανία θα πρέπει να δώσει ιδιαίχερη προσοχή σχο θέμα χης επφολής χης νομοθεσίας, συμπεριλαμΡανομένης χης επιρολής σχο επίπεδο χων συνόρων (border enforcement), για χην οποία απαιχείχαι η ψήφιση νέου νόμου. Το 1997, αυξήθηκαν σημανχικά οι περιπχώσεις πειραχείας σχον χομέα της μουσικής. Στον τομέα των δικαιωμάτων ριομηχανικής ιδιοκτησίας, τον ΝοέμΡριο του 1997, η Ρουμανία υπέραλε αίτηση προσχώρησης στη σύμΡαση του Μονάχου. Τον Ιανουάριο του 1998, το ΚοινοΡούλιο ενέκρινε την κύρωση ορισμένων συμΡάσεων για τη Ριομηχανική ιδιοκχησία, συμπεριλαμΡανομένου χου πρωτοκόλλου της Μαδρίτης. Η Ρουμανία συνισχά τώρα μέλος όλων των συμΡάσεων του ΟΜΡΙ (Διεθνής Οργανισμός Πνευματικής Ιδιοκτησίας), με εξαίρεση τη σύμΡαση της Βουδαπέστης. Τον Απρίλιο ψηφίστηκε νέος νόμος για τα εμπορικά σήματα, σύμφωνα με το κεκτημένο, ο οποίος τέθηκε σε εφαρμογή τον Ιούλιο του 1998. Αναμένεται να επιτευχθεί πρόοδος όσον αφορά την έγκριση του συμπληρωματικού πιστοποιητικού προστασίας των φαρμακευτικών προϊόντων. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δοθεί στην επφολή της νομοθεσίας (συμπεριλαμΡανομένης χης επιΡολής σχο επίπεδο χων συνόρων), η οποία ενδεχομένως συνισχά Ρασική αδυναμία. Η Ρουμανία υπέγραψε, προσφάτως τη σύμΡαση αριθ. 108 του ΣυμΡουλίου της Ευρώπης για χην προσχασία χων προσωπικών δεδομένων, χην οποία δεν έχει όμως ακόμη κυρώσει. 24 Οι τέσσερις ελευθερίες Ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων Κατά το τελευταίο έτος, η Ρουμανία πραγματοποίησε πρόοδο όσον αφορά το νομοθετικό πλαίσιο που διευκολύνει την έγκριση των "οδηγιών της νέας προσέγγισης". Η κυρέρνηση εξέδωσε δύο σημαντικά διατάγματα για τις εθνικές δράσεις τυποποίησης στη Ρουμανία και τις δράσεις διαπίστευσης και την υποδομή διαπίστωσης της συμμόρφωσης με τους οποίους τέθηκε υγιής νομική ράση για τις διαδικασίες τυποποίησης και διαπίστευσης, σύμφωνη με τις αρχές της ΕΕ. Αν και εκκρεμεί ακόμη η έγκριση των περισσοτέρων ευρωπαϊκών προτύπων, το Ινστιτούτο Τυποποίησης έθεσε σε εφαρμογή εντυπωσιακό πρόγραμμα του οποίου η σημασία είναι σαφής. Στον τομέα της Νομικής Μετρολογίας, εγκρίθηκαν ορισμένα πρότυπα, κατά τη διάρκεια του 1998. Στις αρχές του 1998, τέθηκε σε εφαρμογή απόφαση για την έγκριση τύπου όσον αφορά τα οχήμαχα με κινηχήρα. Έχουν ηλεκτρομαγνητικής συμΡατότητας (EMC). κανονισμοί εγκριθεί σχους χομείς χαμηλής χάσης (LVD) και Έχει επιτευχθεί σημαντικός διαχωρισμός μεταξύ των λειτουργιών τυποποίησης και πιστοποίησης. Η αρμοδιότητα πιστοποίησης έχει μεταφερθεί από το Ρουμανικό Ινστιτούτο Τυποποίησης στον Εθνικό Οργανισμό Πιστοποίησης. Αν και οι διαδικασίες πιστοποίησης και τυποποίησης δεν έχουν διαχωριστεί επισήμως, λειτουργούν ανεξάρτητα με ξεχωριστούς προϋπολογισμούς. Ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων Ο κανονισμός περί συναλλάγματος (1994) τροποποιήθηκε προκειμένου να καταστεί δυνατή η περαιτέρω ελευθέρωση της αγοράς συναλλάγματος και η άρση των εξωτερικές περιορισμών όσον αφορά τις πράξεις συναλλάγματος και τις μεταριβάσεις. Τον Μάρτιο του 1998, η Ρουμανία επέτυχε την πλήρη μετατρεψιμότητα του λέι για το σύνολο των τρεχουσών συναλλαγών, και συνεπώς, πληροί τις υποχρεώσεις του άρθρου VIII του καταστατικού του ΔΝΤ. Στον τομέα της ελευθέρωσης των κινήσεων κεφαλαίου, έχουν αρθεί οι περιορισμοί όσον αφορά την εκροή άμεσων ξένων επενδύσεων, των κερδών και των μερισμάτων. Τον ΣεπτέμΡριο του 1998, η Ρουμανία προέΡη στην ελευθέρωση της αγοράς κρατικών ομολόγων για τους μη μόνιμους κατοίκους. Η αποδοχή ξένων τίτλων στις ρουμανικές κεφαλαιαγορές, οι πράξεις με τίτλους χρηματαγοράς, οι πράξεις σε λογαριασμούς καταθέσεων που έχουν ανοιχτεί σε λέι από μη μόνιμους κατοίκους καθώς και οι περισσότερες μεταρψάσεις κεφαλαίων από κατοίκους αλλοδαπής εξακολουθούν να υπόκεινται σε άδεια. Η χρηματοδοτική εποπτεία όσον αφορά τους πιστωτικούς οργανισμούς διεξάγεται από την Κεντρική Τράπεζα. Για την αποτελεσματική εκτέλεση αυτού του έργου, απαιτείται η ενίσχυση 25 της ΕΤΡ από την άποψη της αποτελεσματικής οργάνωσης, της στελέχωσης, των αναγκαίων προσόντων και των αμοφών. Ελεύθερη κυκλοφορία υπηρεσιών Στις αρχές του 1998, ψηφίσθηκαν τρεις σημαντικοί νόμοι για την τραπεζική δραστηριότητα, το καταστατικό της Εθνικής Τράπεζας της Ρουμανίας και ο νόμος για την πτώχευση των τραπεζών. Η νέα αυτή νομοθεσία αποσκοπεί στην παγίωση της ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας και του εποπτικού της ρόλου καθώς στην ενίσχυση και προληπτικού ελέγχου του τραπεζικού συστήματος. Η ΕΤΡ συνιστά σήμερα τη μοναδική αρχή έκδοσης αδειών και εποπτείας των εμπορικών τραπεζών. Σύμφωνα με τις ρουμανικές αρχές, οι προληπτικοί έλεγχοι είναι πλήρως σύμφωνοι με τους αντίστοιχους κανόνες της ΕΕ. Η ΕΤΡ Ρρίσκεται στο στάδιο της προετοιμασίας των μέτρων εφαρμογής. Τον ΟκτώΡριο του 1998 ψηφίσθηκε σημαντικός νόμος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η έμφαση θα πρέπει τώρα να μεταφερθεί στην αποτελεσματική υλοποίηση και επφολή αυτών των νόμων. Το τρέχον σύστημα πληρωμών δεν είναι δυνατόν να θεωρηθεί ότι έχει αναπτυχθεί επαρκώς. Περαιτέρω μεταρρυθμίσεις (ιδίως, η εισαγωγή συστήματος διακανονισμού πληρωμών σε πραγμαχικό χρόνο είναι αναγκαίες). Δεν έχει επιχευχθεί σημανχική πρόοδος όσον αφορά χην ευθυγράμμιση χης ρουμανικής νομοθεσίας με χο κεκχημένο σχον χομέα χων αγορών χίχλων. Οι όροι για χις ξένες εχαιρείες είναι αυσχηρόχεροι απ' όχι για χις ρουμανικές εχαιρείες. Εκχιμάχαι όχι υφίσχανχαι ακόμη σημανχικά κενά όσον αφορά χις εσωχερικές ρυθμίσεις, χις γενικές πληροφορίες που θα πρέπει να παρέχονται στο κοινό καθώς και σχετικά με τις άδειες και τις απαιτήσεις επάρκειας κεφαλαίου για τις επενδυτικές εταιρείες. Το Χρηματιστήριο χου Βουκουρεσχίου, αν και λειχουργούσε ικανοποιηχικά σε χεχνικό επίπεδο, ανχικαχόπχριζε χην γενικόχερη πτωτική τάση των αγορών στην περιοχή. Η RASDAQ που εκπροσωπεί μόνο μετοχές μειοψηφίας σε εταιρείες κρατικού ελέγχου δεν λειτουργεί ακόμη ικανοποιητικά. Ωστόσο, τα τεχνικά εμπόδια που εμποδίζουν την πρόσΡαση της σε εγγεγραμμένες εχαιρείες έχουν χώρα αρθεί. Η υποΡολή εκθέσεων για χις εχαιρείες συμΡάλλει σε περιορισμένο Ραθμό στη διαφάνεια χων αγορών. Η Εθνική Επιχροπή Κινηχών Αξιών (CNVM) χρειάζεχαι ακόμη σημανχική ενίσχυση από την άποψη του προσωπικού, των ειδικοτήτων, των αμοφών, της ικανότητας ελέγχου και της νχε φάκχο ανεξαρχησίας. Όσον αφορά τον τομέα των ασφαλειών, η Υπηρεσία για την Επιτήρηση χων Δραστηριοτήτων Ασφάλισης και Αντασφάλειας (OSAAR) δεν είναι ακόμη ανεξάρτητη και πρέπει να ενισχυθεί από την άποψη της στελέχωσης, του προϋπολογισμού, των ειδικοτήτων και χου σύγχρονου εξοπλισμού. Η ιδιωχικοποίηση χων δύο κραχικών ασφαλισχικών εχαιρειών, οι οποίες δεσπόζουν σχην αγορά ασφαλειών χης Ρουμανίας ξεκίνησε σχις αρχές χου 1998. 26 Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων (α) Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, ελευθερία εγκατάστασης και αμοιβαία αναγνώριση διπλωμάτων και τίτλων Δεν έχει σημειωθεί αξιοσημείωχη εξέλιξη σχον χομέα χης αμοφαίας αναγνώρισης διπλωμάχων και επαγγελμαχικών χίχλων. Διαπισχώνεχαι κάποια πρόοδος όσον αφορά την ενίσχυση της κινηχικόχηχας χων φοιχηχών. Δεν έχουν αναληφθεί μέχρι σήμερα ενέργειες για χην αναγνώριση χων επαγγελμαχικών χίχλων. (β) Κατάργηση των έλεγχων επί των προσώπων στα εσωτερικά σύνορα Εκτός από την πρόοδο που έχει επιτευχθεί σχετικά με τις θεωρήσεις διαΡατηρίων (Ρλέπε τμήμα 3. 7 για τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις) δεν έχει σημειωθεί περαιτέρω εξέλιξη. Ανταγωνισμός Στον τομέα της αντιμετώπισης των συμπράξεων μεταξύ επιχειρήσεων (αντιτράστ), ο ρουμανικός νόμος περί ανταγωνισμού είναι σε γενικές γραμμές, σύμφωνος με τη νομοθεσία της ΕΚ, αν και απαιτείται περαιτέρω ευθυγράμμιση. Υφίσταται ανάγκη ρύθμισης των οικονομικών συγκεντρώσεων. Απαιτείται η περαιτέρω ενίσχυση του μηχανισμού επφολής των νόμων και διαταγμάτων περί ανταγωνισμού. Τόσο το ΣυμΡούλιο Ανταγωνισμού όσο και η Υπηρεσία Ανταγωνισμού απαιτούν πρόσθετο προσωπικό και περαιτέρω επιμόρφωση. Απαιτείται η υιοθέτηση δευτερεύουσας νομοθεσίας καθώς και η επανεξέταση των αρμοδιοτήτων της Υπηρεσίας Ανχαγωνισμού που επικενχρώνονχαι, κυρίως, σχον έλεγχο χων χιμών. Η διαδικασία της σχαδιακής ελευθέρωσης χων μονοπωλίων και χων αυχόνομων οργανισμών επιχαχύνθηκε χην Άνοιξη χου 1998, μεχά χην απόφαση εφαρμογής χης διαδικασίας ράσει έκχακχων διαχαγμάχων που εκδίδονχαι από χην ιαφέρνηση, κυρίως όσον αφορά χην αναδιοργάνωση και χην αναδιάρθρωση χων αυχόνομων οργανισμών ως εμπορικών εταιρειών στις οποίες το κράτος θα είναι ο μοναδικός μέτοχος. Η ελευθέρωση αρχίζει να επεκτείνεται σε τομείς όπως η ενέργεια, οι αεροπορικές μεταφορές, οι σιδηρόδρομοι, οι λιμένες, οι τηλεπικοινωνίες και οι ταχυδρομικές υπηρεσίες. Η προσπάθεια αυτή πρέπει να συνεχισθεί. Οι νόμοι για τις παραχωρήσεις και την κρατική ιδιοκτησία (που καθορίζει τη δημόσια και ιδιωτική κυριότητα του κράτους) έχουν εγκριθεί από το ΚοινοΡούλιο: και οι δύο νόμοι συνιστούν προϋπόθεση της εκμετάλλευσης των οργανισμών κοινής ωφελείας από τον ιδιωτικό τομέα. Θα απαιτηθεί τώρα, σημαντική προσπάθεια για την καταγραφή και την κατάταξη των περιουσιακών στοιχείων καθώς και για τη θέσπιση ανεξάρτητων κανονιστικών αρχών. Απαιτούνται ακόμη, σημαντικές προσπάθειες για τη θέσπιση υγιούς ράσης αξιολόγησης και χορήγησης των κρατικών ενισχύσεων. Η Υπηρεσία Ανταγωνισμού έχει προετοιμάσει μία πρώτη απογραφή χων κραχικών ενισχύσεων. Η απογραφή αυχή συνισχά χο πρώχο Ρήμα προς χη σωσχή καχεύθυνση και θα πρέπει να Ρελχιωθεί 27 περαιχέρω. Σχο παρόν σχάδιο, είναι δυναχόν να υποστηριχθεί ότι η πολιτική κρατικών ενισχύσεων δεν εφαρμόζεται σύμφωνα με το κεκτημένο. Έχουν αναφερθεί ορισμένα έμμεσα μέτρα ενισχύσεων όπως δάνεια με ευνοϊκούς όρους και επιδοτήσεις επιτοκίου για τα οποία δεν έχει εκτιμηθεί ακόμη η συμμόρφωση με τις διατάξεις της ευρωπαϊκής συμφωνίας. Συμπέρασμα Έχουν ληφθεί μέτρα για την ικανοποίηση των Ρραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων της εχαιρικής σχέσης για την προσχώρηση, ιδίως όσον αφορά την τραπεζική νομοθεσία, τα δικαιώματα πνευματικής και Ριομηχανικής ιδιοκτησίας και τη νομοθεσία σχεχικά με χα Ριομηχανικά προϊόντα. Δεδομένου όχι χο πλαίσιο νομοθεσίας δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί σχους περισσόχερους χομείς, η δημιουργία χων κατάλληλων δομών εφαρμογής και επφολής εξακολουθεί να αποχελεί Ρασικό σχόχο. Η γενική εκχίμηση χης γνώμης χου προηγούμενου έχους όχι πρέπει να καχαρληθεί σημανχική προσπάθεια για χην υιοθέχηση και εφαρμογή χης νομοθεσίας εσωχερικής αγοράς και τη θέσπιση του αναγκαίου μηχανισμού εφαρμογής αυτής της νομοθεσίας - ισχύει ακόμη. Έχει συντελεσθεί πρόοδος όσον αφορά τη νομοθεσία αντιτράστ. Ωστόσο απαιτείται περαιτέρω προσοχή στο θέμα της επφολής αυχής χης νομοθεσίας. Λόγω χης έλλειψης νομικού πλαισίου σχον χομέα χων κραχικών ενισχύσεων απαιχούνχαι σημανχικές προσπάθειες για χη Ρελχίωση χης καχάσχασης σύμφωνα με χις απαιτήσεις του κεκτημένου. Είναι σημαντική η αναθεώρηση και η έγκριση νομοθεσίας για τις κρατικές ενισχύσεις καθώς και η ολοκλήροοση της πρώτης απογραφής κρατικών ενισχύσεων. 3. 2. Καινοτομία Κοινωνία των πληροφοριών Έχει σημειωθεί πρόοδος στον συγκεκριμένο τομέα. Τον ΦεΡρουάριο του 1998, η κυρέρνηση υιοθέτησε "Εθνική Σχραχηγική για χη Μηχανοργάνωση και χην Ταχεία Υλοποίηση χης Κοινωνίας χων Πληροφοριών", η οποία αποσκοπεί σχη σχραχηγική Ρελχίωση χης υποδομής χων πληροφοριών, στην ανάπτυξη του τομέα της τεχνολογίας των πληροφοριών και στην ανάπχυξη τεχνολογικού πληροφοριών για χη δημόσια διοίκηση. Δημιουργήθηκε υφυπουργείο για χην Κοινωνία χων Πληροφοριών χο οποίο έχει χην αρμοδιότηχα της διαμόρφωσης και αξιολόγησης της πολιτικής ενώ η ανεξάρτητη ρουμανική αρχή για την πληροφορική επφλέπει χην επεξεργασία δεδομένων αγοράς και προσωπικών δεδομένων. Έχει επιχευχθεί πρόοδος όσον αφορά χην ελευθέρωση σχον χομέα χης μεχαΡφασης δεδομένων. Αποχέλεσμα ήχαν η δημιουργία καλύχερης Ράσης για χη δυναμική ανάπχυξη χης κοινωνίας χων πληροφοριών. Σήμερα, υφίσχανχαι 1. 300 εγγεγραμμένοι επιμέρους χομείς και πάνω από 18. 000 κενχρικοί υπολογισχές. Η Ρουμανία διαθέχει ευρύ δίκχυο ιδιωχικής καλωδιακής τηλεόρασης με 3 εκατομμύρια συνδεδεμένους 28 χρήστες ενώ οι εταιρείες τηλεοράσεων έχουν την άδεια να μεταρφάζουν δεδομένα και να είναι συνδεδεμένες στο διαδίκτυο. Η Ρουμανία συμμετέχει στην επιτροπή υψηλού επιπέδου για την κοινωνία χων πληροφοριών. Εκπαίδευση, κατάρτιση και νεολαία Το Υπουργείο Παιδείας έλαβε σημαντικά μέτρα προς την κατεύθυνση των θεσμικών και νομοθετικών μεταρρυθμίσεων όπως η θέσπιση Εθνικού ΣυμΡουλίου για τα προγράμματα σπουδών και ανεξάρτητης Εθνικής Υπηρεσίας Αξιολόγησης και Εξέτασης. Τον Ιούλιο του 1998, συστήθηκε με νόμο ο Εθνικός Οργανισμός Απασχόλησης και Επαγγελματικής Κατάρτισης. Ο νέος αυτός νόμος θέτει τη ράση για την προώθηση της επαγγελματικής κατάρτισης σύμφωνα με τις τάσεις της αγοράς εργασίας και τις ανάγκες των επιχειρήσεων. Ο εν λόγω οργανισμός θα αποτελεί αντικείμενο παρακολούθησης του νεοσυσταθέντος Εθνικού ΣυμΡουλίου Επαγγελματικής Κατάρτισης. Απαιτούνται προσπάθειες για την υπερνίκηση της εσωχερικής ανχίσχασης και χη θέσπιση προγραμμάτων σπουδών τα οποία προωθούν την ανοχή και την κατανόηση μεταξύ των διαφόρων εθνοτήτων. Μία θετική εξέλιξη από αυτή την άποψη είναι η προνομιακή μεταχείριση των τσιγγάνων (ROMA), διατηρώντας τον αριθμό θέσεων στα εκπαιδευτικά ιδρύματα επιμόρφωσης εκπαιδευτικών και στην ανώτατη εκπαίδευση στον τομέα της κοινωνικής διοίκησης κατά το διάστημα 1998-1999. Από το 1997, η Ρουμανία συμμετέχει στα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης: Socrates, Leonardo και Νεολαία για την Ευρώπη. Εκτιμάται ότι 800 Ρουμάνοι, περίπου, έχουν συμμετάσχει στο πρόγραμμα Νεολαία για την Ευρώπη κατά το διάστημα, 32Ιστό πρόγραμμα Socrates και 767 στο πρόγραμμα Leonardo. Έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη Τον ΦεΡρουάριο του 1998, η Ρουμανία ζήτησε να αρχίσει διαπραγματεύσεις για την πλήρη σύνδεση της με το πέμπτο πρόγραμμα πλαίσιο. Έχουν διενεργηθεί δύο γύροι διερευνητικών συνομιλιών με σκοπό επίσημων διαπραγματεύσεων. την προετοιμασία των Η έρευνα αναφέρεται ως προτεραιότητα του εθνικού προγράμματος για την υιοθέτηση του κεκτημένου. Το 1998, εκδόθηκε νόμος για την προώθηση της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης, ο οποίος προβλέπει τη θέσπιση Εθνικού Προγράμματος (1998/2002) για την αποκέντρωση των θεσμικών οργάνων και δομών της ΕΤΑ. Ο νόμος αυτός δημιουργεί, με την υποστήριξη του Ταμείου Έρευνας και Ανάπτυξης και του Ταμείου Προώθησης της Καινοτομίας, νέο πλαίσιο χρηματοδότησης και διαχείρισης, σύμφωνο με τις διαδικασίες της ΕΕ. 29 Τηλεπικοινωνίες Ο νόμος περί χηλεπικοινωνιών χου 1996 παρέσχε γενικό πλαίσιο ρύθμισης χης αγοράς. Εκδόθηκε δευχερεύουσα νομοθεσία σχεχικά με χην άδεια χρησιμοποίησης δικχύων καλωδιακής χηλεόρασης CATV για χην παροχή υπηρεσιών διαΡφασης δεδομένων, την τηλεειδοποίηση, τις υπηρεσίες ζεύξης, τα δίκτυα καλωδιακής χηλεόρασης καθώς και σχεχικά με τη διασύνδεση χων χηλεπικοινωνιακών δικχύων. ισχύον νομοθεχικό πλαίσιο από χο 1998 περιλαμΡάνει χην ελευθέρωση Το εναλλακτικών υποδομών, παρέχονχας άδεια χρησιμοποίησης δικχύων καλωδιακής χηλεόρασης για χην παροχή υπηρεσιών διαρφασης δεδομένων, επιχρέπονχας χην παροχή υπηρεσιών φωνηχικής χηλεφωνίας για κλεισχές ομάδες χρησχών σχον θαλάσσιο λιμένα χης Κονσχάνχσα. Η πλήρης ελευθέρωση χων αγορών φωνηχικής χηλεφωνίας και υποδομών προρλέπεχαι να ολοκληρωθεί χην 1η Ιανουαρίου 2003. Επίσης έχουν πραγμαχοποιηθεί χα πρώχα Ρήμαχα για χη σύσταση ανεξάρχηχης Κανονισχικής Υπηρεσίας. Έχει επιχευχθεί πρόοδος όσον αφορά χην χηλεφωνική διείσδυση που αυξήθηκε από 14% χον Ιανουάριο χου 1997 σε 16% χον ΣεπχέμΡριο χου 1998. Μεχά από λειχουργία ενός έχους οι δύο επιχειρήσεις εκμεχάλλευσης χων δικχύων ψηφιακής κινητής χηλεφωνίας (GSM) έχουν 450. 000 περίπου συνδρομηχές. Το 1998, οι αυτόνομοι οργανισμοί ROMTELECOM και Radio/Communicatis και Posta Romania αναδιαρθρώθηκαν υπό μορφή εμπορικών εχαιρειών. Ο επακόλουθος διαχωρισμός χης διαχείρισης χων εθνικών επιχειρήσεων από χις ρυθμισχικές λειτουργίες του υπουργείου παρέχει χη ράση χης ιδιωχικοποίησης χης επιχείρησης χηλεφωνίας ROMTELECOM. Δεν πραγμαχοποιήθηκε σημανχική πρόοδος σχον χομέα χης εναρμόνισης χης νομοθεσίας δεδομένου όχι καχά το τρέχον έχος εκδόθηκε ένα μόνο διάχαγμα για χις διασυνδέσεις. Όσον αφορά χις χαχυδρομικές υπηρεσίες, ο νόμος πλαίσιο χου 1996 καθορίζει και καχαχάσσει χις χαχυδρομικές υπηρεσίες, συμπεριλαμΡανομένης της καθολικής υπηρεσίας και εισάγει καθεστώς χορήγησης αδειών για τους φορείς εκμετάλλευσης των ταχυδρομικών υπηρεσιών. Σύμφωνα με τα ανωτέρω, η Ρασική υπηρεσία θα εξακολουθεί να είναι μονοπώλιο έως το 2001. Περαιτέρω νομοθετικές τροποποιήσεις του 1997 καθορίζουν τις διαδικασίες χορήγησης αδειών για ταχυδρομικές υπηρεσίες ανοικτές στον ανταγωνισμό. Οπτικοακουστικός τομέας Από το 1997 έχουν πραγματοποιηθεί ορισμένες εξελίξεις (εκδόθηκαν ορισμένες αποφάσεις από το εθνικό συμΡούλιο στον οπτικοακουστικό τομέα) που συμΡάλλουν στην προσέγγιση χου κανονισχικού πλαισίου χης Ρουμανίας με χο κεκχημένο σχον οπτικοακουστικό χομέα. Ωσχόσο, ο νόμος για χη ραδιοφωνία και χην τηλεόραση του 1992 πρέπει να τροποποιηθεί προκειμένου να επιτευχθεί πλήρης ευθυγράμμιση. 30 Το Εθνικό ΣυμΡούλιο σχον Οπχικοακουσχικό Τομέα είναι καλά εδραιωμένο και διαθέχει επαρκείς εξουσίες. Ωσχόσο, απαιχείχαι η ενίσχυση χου από χην άποψη χου ανθρωπίνου δυναμικού και χων υλικών πόρων προκειμένου να διεκπεραιώνει αποχελεσμαχικά χα καθήκονχά χου. Συμπέρασμα Έχει επιτευχθεί πρόοδος όσον αφορά την προσέγγιση της νομοθεσίας στον τομέα των τηλεπικοινωνιών και στον οπτικοακουστικό τομέα. Η γενικότερη οικονομική κατάσταση εμποδίζει την ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών καθώς και της έρευνας και τεχνολογίας. Η έλλειψη ευθυγράμμισης με την οδηγία για την Τηλεόραση χωρίς Σύνορα δεν επιτρέπει τη συμμετοχή χης Ρουμανίας σχο πρόγραμμα MEDIA. 3. 3. Οικονομικές και δημοσιονομικές υποθέσεις Οικονομική και νομισματική ένωση Η Ρουμανία πραγμαχοποίησε μικρή πρόοδο όσον αφορά χην προεχοιμασία χης συμμετοχής χης στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση. Από τα μέσα του 1997, η αγορά συναλλάγματος λειτουργεί ικανοποιητικά. Επισήμως, η συναλλαγματική ισοτιμία κυμαίνεται ελεύθερα. Ωστόσο, η Κεντρική Τράπεζα παρεμΡαίνει συχνά στην αγορά για να περιορίσει το ποσοστό υποτίμησης του εθνικού νομίσματος το οποίο Ρρίσκεται υπό αυξανόμενη πίεση. Από τα μέσα του 1997, δεν ιδιωτικοποιήθηκε καμία τράπεζα. Ωστόσο, η διαδικασία ιδιωτικοποίησης τέθηκε σε εφαρμογή για δύο μικρές τράπεζες. Ο χρηματοπιστωτικός τομέας εξακολουθεί να μην είναι επαρκώς αναπτυγμένος. Το μερίδιο των επισφαλών δανείων είναι ακόμη σημαντικό. Η ανεξαρτησία της ΕΤΡ έχει ενισχυθεί περαιτέρω. Ένα νέο καταστατικό της Εθνικής Τράπεζας της Ρουμανίας, το οποίο ορίζει ως κύριο στόχο τη σταθερότητα των τιμών, τέθηκε σε ισχύ στις 30 Ιουνίου 1998. Ν. Η ΕΤΡ δεν είναι σε θέση να χρηματοδοτήσει πλέον τις ακάλυπτες πιστώσεις του δημοσίου αλλά, δεδομένης της ανεπαρκούς ανάπτυξης των χρηματοπιστωτικών αγορών, είναι δυνατόν να χορηγήσει δάνεια διάρκειας έως και 180 ημερών με το επιτόκιο αγοράς, προκειμένου να καλυφθεί το προσωρινό κενό μεταξύ των εσόδων και των πληρωμών του λογαριασμού του Δημοσίου. Φορολογία Οι διαδικασίες ελέγχου όσον αφορά τη διαχείριση του φορολογικού τομέα έχουν Ρελτιωθεί. Ο μηχανισμός είσπραξης φόρων ήταν ιδιαίτερα αναποτελεσματικός και η συμμετοχή του προϋπολογισμού στο ΑΕΠ μειώθηκε στο 30%. 31 Σχον χομέα της έμμεσης φορολογίας, οι πρόσφατες αλλαγές της νομοθεσίας για τον ΦΠΑ περιλαμΡάνουν τη μείωση του πεδίου των απαλλασσόμενων πράξεων, μειώνοντας τις διαφορές φορολογίας μεταξύ των εισαγόμενων υπηρεσιών και παρεμφερών εγχώριων υπηρεσιών και επανακαθορίζοντας τις διατάξεις που διέπουν τις απαλλαγές για την εξαγωγή αγαθών, τη μεταφορά επφατών και ορισμένες άλλες υπηρεσίες. Οι διπλοί συντελεστές ΦΠΑ αυξήθηκαν σε 22% και 11%, αντίστοιχα. Οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης διέπονται σε μεγάλο Ραθμό από τη νομοθεσία που εγκρίθηκε κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1997 προκειμένου να ευθυγραμμίσει τη νομοθεσία της χώρας για τους φόρους ειδικής κατανάλωσης με τις κοινοτικές απαιτήσεις. Οι εν λόγω νομοθετικές διατάξεις εισήγαγαν νέες δομές και συντελεστές για τους κοινούς ειδικούς φόρους κατανάλωσης και διευρύνουν το σύστημα φορολογικής εποπτείας με τη συμπερίληψη της παραγωγής και διανομής οινοπνευματωδών ποτών. Άλλα μέτρα περιλαμΡάνουν τη συγχώνευση προϊόντων και ομάδων προϊόντων και την αναθεώρηση της φορολογικής ράσης. Η φορολογία για σημαντικές προϊόντα καπνοΡιομηχανίας) έχει ως επί το πλείστον ευθυγραμμιστεί με το κεκτημένο. (οινοπνευματώδη προϊόντων ομάδες ποτά και Η υλοποίηση και η εκτέλεση των μεταρρυθμίσεων εξαρτώνται από την ενίσχυση των φορολογικών υπηρεσιών σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο. Θα πρέπει, επίσης, να θεσπιστεί και να ενισχυθεί η συνεργασία και η επικοινωνία με τις τελωνειακές αρχές και με χρηματοδοτικούς και άλλους σχετικούς οργανισμούς. Συμπέρασμα Έχει επιτευχθεί πρόοδος στον τομέα του ΦΠΑ. Ωστόσο, οι σχετικές προσπάθειες πρέπει να συνεχιστούν. Η πρόοδος που συντελέστηκε στον τομέα των ειδικών φόρων κατανάλωσης πρέπει να συνεχιστεί προς την κατεύθυνση της πλήρους εναρμόνισης με το κεκτημένο. Απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες για την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας των φορολογικών υπηρεσιών. Στατιστικές Ο νόμος για τις στατιστικές, ο οποίος εκδόθηκε το 1992 και τροποποιήθηκε το 1994, είναι κατ'αρχήν σύμφωνος με χα πρόχυπα που εφαρμόζονχαι σήμερα σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχει επιχευχθεί πρόοδος σε ορισμένους χομείς χων σχαχισχικών (π. χ. μέθοδος χαξινόμησης, διάρθρωση επιχειρήσεων) και έχουν ληφθεί προσφάχως μέχρα για χην εναρμόνιση χου σχαχισχικού συσχήμαχος χης Ρουμανίας με χις απαντήσεις χης ΕΕ. Υφίσχανχαι, εν γένει, οι διοικηχικές δομείς για χην εφαρμογή και χην επφολή χου κεκχημένου σχον εν λόγω χομέα. Καχά χη μεχάραση προς χην πλήρη εναρμόνιση, πρέπει να δοθεί ιδιαίχερη προσοχή σε ορισμένα θέμαχα όπως οι μακροοικονομικές σχαχισχικές και οι σχαχισχικές εξωχερικού εμπορίου, οι εθνικοί λογαριασμοί και οι δείκχες χιμών καχαναλωχή με Ράση χις σχαχισχικές χων δημοσίων σχαχισχικών, οι κοινωνικές σχαχισχικές, ειδικόχερα, όσον αφορά χις εθνικές μειονόχηχες, χο μηχρώο χων επιχειρήσεων και χη θέσπιση περιφερειακών σχαχισχικών. 32 3. 4. Τομεακές πολιτικές Βιομηχανία Η Ριομηχαννκή πολιτική στη Ρουμανία κάνει σαφή διαχωρισμό μεταξύ των παραδοσιακών τομέων και των αναδυομένων τομέων. Η πρώτη ομάδα (διυλιστήρια, χημική Ριομηχανία, μηχανολογική Ριομηχανία, μεταλλουργεία και συνθετικά κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα) συνιστά τον στόχο της ουσιαστικής αναδιάρθρωσης και των προσπαθειών ιδιωτικοποίησης. Η δεύτερη ομάδα (εξοπλισμός επικοινωνιών, ηλεκτρικές μηχανές, υφάσματα, γούνες, δέρμα και έπιπλα) ανήκε, ως επί το πλείστον, στον ιδιωτικό τομέα και συνιστά το επίκεντρο νέων οριζοντίων πολιτικών για την προώθηση των επενδύσεων και της ανάπτυξης. Η δευτέρα ομάδα αποτέλεσε την κινητήρια δύναμη ανάπτυξης κατά τα τελευταία έτη, ενώ στην πρώτη ομάδα οι επιδόσεις ακολουθούν πτωτική τάση και οι προσπάθειες αναδιάρθρωσης οδήγησαν σε απώλειες θέσεων απασχόλησης. Η ποιότητα των προϊόντων και η ανταγωνιστικότητα των τιμών συνιστούν προρλήματα που πρέπει να επιλυθούν όσον αφορά και τις δύο ομάδες. Η Ρουμανία παρουσιάζει την προσέγγιση Ριομηχανικής πολιτικής στη Μεσοπρόθεσμη Στρατηγική Οικονομικών Μεταρρυθμίσεων που υπορλήθηκε τον Ιούλιο του 1998. Οι Ρασικοί στόχοι της Ριομηχανικής πολιτικής είναι, σε γενικές γραμμές, συμΡατοί με την πολιτική ανταγωνιστικότητας του Ριομηχανικού τομέα της ΕΕ. Έχει επιτευχθεί πρόοδος όσον αφορά την αναδιάρθρωση των αυτόνομων οργανισμών και τη μετατροπή τους σε εθνικές εταιρείες, με στόχο την ιδιωτικοποίηση και τη Ρελτίωση του ανταγωνιστικού περφάλλοντος. Ωστόσο, ο νόμος για τις παραχωρήσεις προρλέπει τη διατήρηση της αποκλειστικής πρόσΡασης των διαδόχων εταιρειών στις κρατικές υποδομές και εμποδίζει την προκήρυξη διαγωνισμών για τις υπηρεσίες. Επιπροσθέτως, η έμμεση και άμεση παροχή επιδοτήσεων στους αυτόνομους οργανισμούς και άλλες μεγάλες κρατικές επιχειρήσεις εξακολουθεί να είναι το βασικό πρόρλημα της χώρας κατά την προσπάθεια της δημιουργίας κατάλληλου επιχειρηματικού κλίματος βασισμένου στις δυνάμεις της αγοράς. Οι επιχειρήσεις αυτές τείνουν να παραγκωνίζουν τυχόν νεοεισερχόμενους στην αγορά, απορροφούν τους διαθέσιμους χρηματοδοτικούς πόρους και έχουν ως αποτέλεσμα τη στρέβλωση των τιμών. Η αναδιάρθρωση των μεταποιητικών βιομηχανιών όπως της χαλυβουργίας χαρακτηρίζεται από εμφανή έλλειψη πολιτικής βούλησης για τη διακοπή λειτουργίας των μη βιώσιμων εταιρειών και τη μείωση του αριθμού των εταιρειών, σύμφωνα με τις απαιτήσεις παραγωγικού δυναμικού. Έχει επιτευχθεί πρόοδος όσον αφορά την κατάργηση των επιδοτήσεων σε ορισμένους βιομηχανικούς τομείς κυρίως στη μεταλλουργία. Σε ορισμένους βιομηχανικούς τομείς, η ιδιωτικοποίηση έχει προχωρήσει σημαντικά και, σε ορισμένους τομείς, συμπεριλαμβανομένων των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και των ειδών ένδυσης, του τομέα του δέρματος και υποδημάτων, των 33 οικοδομικών υλικών και χου χομέα χου ξύλου, η βιομηχανική δρασχηριόχηχα είναι, κυρίως, ιδιωτική. Έχουν πραγμαχοποιηθεί σημανχικές μειώσεις παραγωγικού δυναμικού σχη βιομηχανία χημικών και πετροχημικών προϊόντων. Ιδιωχικοποιήθηκαν πένχε διυλιστήρια και δύο μεγάλα εργοστάσια λιπασμάτων. Κατά τη διάρκεια της περιόδου μεταξύ του Ιουλίου 1997 και του 1998, η βιομηχανική παραγωγή μειώθηκε κατά 15,8%. Τον Σεπτέμβριο του 1998, επεβλήθη πρόσθετη δασμολογική επιβάρυνση επί των εισαγωγών, ύψους 6%, για διάστημα δύο ετών, με στόχο την προστασία της βιομηχανίας και της οικονομίας κατά τη διάρκεια της αναδιάρθρωσης. Το μέτρο αυτό δεν είναι, εν γένει, συμβατό με την προσέγγιση της ΕΕ για την προώθηση των επιδόσεων μέσω ανοικτών και ανταγωνιστικών αγορών, αν και η ευρωπαϊκή συμφωνία προβλέπει τέτοιου είδους δράσεις σε εξαιρετικές περιπτώσεις. Ωστόσο, η επιτάχυνση της διαδικασίας ιδιωτικοποιήσεων και η διαρθρωτική μεταρρύθμιση του τομέα των επιχειρήσεων της Ρουμανίας, από κοινού με βασικές οριζόντιες δράσεις πολιτικής του είδους που αναφέρονται ανωτέρω, εξακολουθούν να είναι καθοριστικής σημασίας για την ανάπτυξη ενός δραστήριου ανταγωνιστικού επιχειρησιακού τομέα που απαιτείται να είναι στο κέντρο ενός ενδεδειγμένου επιχειρησιακού περιβάλλοντος. Η νομοθεσία για τις επενδύσεις είναι περίπλοκη και οι διοικητικές διαδικασίες για τους επενδυτές δύσκαμπτες. Οι περαιτέρω τροποποιήσεις της υφιστάμενης νομοθεσίας για τις επενδύσεις πρέπει να είναι εκτεταμένες και να προσανατολίζονται προς τη μείωση των γραφειοκρατικών εμποδίων. Συμπέρασμα Δεν είναι ακόμη γνωστό κατά πόσον η αναδιοργάνωση των αυτόνομων οργανισμών και η προγραμματιζόμενη αναδιάρθρωση και ιδιωτικοποίηση των κυριοτέρων κρατικών επιχειρήσεων θα οδηγήσουν στη μείωση των οικονομικών ανισορροπιών και στη βελτίωση της επενδυτικής και βιομηχανικής δραστηριότητας σε βιώσιμους τομείς εντός λογικού χρονικού διαστήματος. Αν οι ανωτέρω διαδικασίες δεν της υλοποιηθούν κατ' αποτελεσματικό μακροοικονομικής κατάστασης θα είναι αναπόφευκτη. τρόπο, η περαιτέρω επιδείνωση Γεωργία Κατάσταση της γεωργίας Από το 1993, η σχετική βαρύτητα της γεωργίας στην οικονομία της Ρουμανίας παρέμεινε σταθερή, σε ποσοστό 20% περίπου του ΑΕΠ. Το μερίδιο του γεωργικού τομέα, στη συνολική απασχόληση το οποίο ακολουθεί, ακόμη, ανοδική τάση, έφθασε το 40% περίπου, το 1997. Ενώ το 1997 ήταν εξαιρετική χρονιά για τα σιτηρά, επιβεβαιώνοντας την ανάληψη εκ νέου από τη Ρουμανία της θέσης του σημαντικότερου εξαγωγέα σιτηρών μετά το 1995, συνεχίσθηκε η πτωτική τάση στον αριθμό ζωικού κεφαλαίου και στη ζωική παραγωγή (με εξαίρεση την παραγωγή 34 γάλακτος). Η μεγαλύτερη μείωση συνέβη σχον κραχικό χομέα, μετά χην ρευστοποίηση πολλών εκμεταλλεύσεων εκτροφής χοίρων και πουλερικών. Γεωργική πολιτική Οι τροποποιήσεις του νόμου περί γαιών και του νόμου περί χρηματοδοτικής μίσθωσης γαιών καθώς και ο νόμος περί μεταβιβάσεων γαιών συνιστούν σημαντικά βήματα στη θέσπιση νομικού πλαισίου για την αγορά, πώληση και μίσθωση γαιών που θα συμπληρωθεί με τη δημιουργία ενιαίας υπηρεσίας καταχώρησης γαιών που θα καλύπτει όλη τη χώρα. Στις αρχές του 1998, το 78% των ιδιοκτητών των γεωργικών εκτάσεων είχαν λάβει τίτλους ιδιοκτησίας ενώ το 72% της συνολικής γεωργικής έκτασης και το 84% της αρδευόμενης γης καλλιεργείτο από ιδιώχες γεωργούς. Το 1997 από τις 109 κρατικές εκμεταλλεύσεις εκτροφής χοίρων και πουλερικών, 26 ρευστοποιήθηκαν και 20 ιδιωτικοποιήθηκαν. Πολλές εμπορικές επιχειρήσεις (κρατικά αγροκτήματα) παρέμειναν στην ιδιοκτησία του κράτους, χρησιμοποιώντας το 12% της γεωργικής γης. Η ιδιωτικοποίηση της βιομηχανίας τροφίμων εξακολούθησε το 1997, αλλά με βραδύτερο ρυθμό από τον αναμενόμενο. Έως τον Μάρτιο του 1998, 184 εμπορικές επιχειρήσεις ιδιωτικοποιήθηκαν και 240 παρέμειναν στο κράτος. Έως τα μέσα του 1998, όλοι οι αυτόνομοι γεωργικοί οργανισμοί μετατράπηκαν σε εταιρείες, σύμφωνα με τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση. Το 1997, καταργήθηκαν όλες οι αναγορεύσεις, ποσοστώσεις και άδειες. Εξαλείφθηκαν, επίσης, οι άμεσοι έλεγχοι στις τιμές εισροών και καταργήθηκε σταδιακά η ελεύθερη διανομή λιπασμάτων. Προκειμένου να αμβλυνθούν οι επιπτώσεις αυτών των μεταρρυθμίσεων, διανεμήθησαν κουπόνια απ' ευθείας στους ιδιώτες γεωργούς για να πληρώσουν τις πρώτες ύλες και τις υπηρεσίες (λιπάσματα, σπόρους, προστασία φυτών, καύσιμα και νέα μηχανήματα). Αν και τα περισσότερα συστήματα στήριξης τιμών που εφαρμόζονταν προηγουμένως καταργήθηκαν το 1997, θεσπίσθηκε μεταβατικό σχέδιο εμπορίας σίτου που περιλαμβάνει ανανεούμενη πίστωση αγορών και εποχιακές επιδοτήσεις αποθήκευσης. Συστήθηκε γενική διεύθυνση αγροτικής ανάπτυξης για την προώθηση της εναρμονισμένης προσέγγισης έναντι των κρατικών παρεμβάσεων σε αγροτικές περιοχές και της προοδευτικής κατάρτισης και υλοποίησης πολυτομεακών προγραμμάτων ανάπτυξης. Το υπουργείο Γεωργίας άρχισε, επίσης, να υλοποιεί πολιτική για τις λιγότερο αναπτυγμένες περιοχές. Έχει επιτευχθεί μικρή πρόοδος όσον αφορά την ανάπτυξη του κεκτημένου στον κτηνιατρικό τομέα. Το προσωπικό της κτηνιατρικής υπηρεσίας είναι ικανό για την κατάρτιση και τον έλεγχο της εφαρμογής της νομοθεσίας αλλά απαιτείται πρόσθετη επιμόρφωση. Έχουν καταβληθεί σημαντικές προσπάθειες για την βελτίωση των προτύπων, των μεθόδων διαχείρισης, της κατάρτισης και της αποτελεσματικότητας με την οποία οι κρατικές και οι ιδιωτικές ιατρικές κτηνιατρικές υπηρεσίες ελέγχου, παρακολουθούν και διαγνώσκουν τις κλασσικές ασθένειες και εξασφαλίζουν την υγεία και τα πρότυπα υγιεινής που απαιτούνται από τον νόμο. Έχει συσταθεί νέο 35 σύστημα πιστοποίησης σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ και έχει επιτευχθεί περαιτέρω προσέγγιση όσον αφορά τις νέες ρυθμίσεις για εισαγωγές και εξαγωγές ζώντων ζώων. Ωστόσο, οι συνοριακοί σταθμοί επιθεώρησης δεν διαθέτουν την αναγκαία υποδομή για τη διεξαγωγή των επιθεωρήσεων των αποστολών. Η κρατική κτηνιατρική υπηρεσία δεν διαθέτει ηλεκτρικό δίκτυο επικοινωνιών. Δεν έχει επιτευχθεί σημαντική πρόοδος στον φυτοϋγειονομικό τομέα. Έχει εκδοθεί νέα νομοθεσία για τους σπόρους και τις ποικιλίες σπόρων η οποία είναι σύμφωνη με τον κατάλογο της ΕΕ, και τα εν λόγω προϊόντα είναι δυνατόν να εισαχθούν στη συνέχεια χωρίς υποχρεωτική δοκιμή. Η πιστοποίηση των εισαγωγών σπόρων και του πολλαπλασιαστικού υλικού έχει αποτελέσει αντικείμενο εναρμόνισης. Ωστόσο, η διοικητική και νομοθετική ικανότητα της αρμόδιας διεύθυνσης προστασίας φυτών του υπουργείου Γεωργίας και της διεύθυνσης τροφίμων εξακολουθεί να είναι ανεπαρκής. Η επικοινωνία μεταξύ των κεντρικών και περιφερειακών διοικήσεων παρεμποδίζεται και ο αριθμός των τακτικών συνεδριάσεων μεταξύ περιφερειακών και κεντρικών διοικήσεων έχει περιορισθεί σε θέματα χρηματοδότησης. Οι περιφερειακές φυτοϋγειονομικές επιθεωρήσεις και οι συνοριακοί σταθμοί ελέγχου δεν διαθέτουν εξοπλισμό επικοινωνιών ή ο εξοπλισμός αυτός είναι απηρχαιωμένος. Ο προϋπολογισμός που διατίθεται για τις φυτοϋγειονομικές διοικήσεις είναι εξαιρετικά περιορισμένος και δεν επιτρέπει την πραγματοποίηση επενδύσεων σε εργαστηριακό εξοπλισμό, καθώς και σε ενέργειες επιμόρφωσης, επικοινωνίας και ενίσχυσης των συνοριακών ελέγχων. Συμπέρασμα Όσον αφορά τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, σημειώθηκε πρόοδος η οποία πρέπει να συνεχίσει. Ικανοποιητική πρόοδος πραγματοποιήθηκε από τον Ιούλιο του 1997 για τη σταδιακή κατάργηση των τομεακών μονοπωλίων και την μετατροπή όλων των γεωργικών αυτόνομων οργανισμών σε εμπορικές επιχειρήσεις. Οι γεωργικές τιμές απελευθερώθηκαν πλήρως και καταργήθηκαν σταδιακά οι επιδοτήσεις και οι ελεγχόμενες πιστώσεις. Έχει επιτευχθεί, επίσης, πρόοδος όσον αφορά τη θέσπιση ανοικτής αγοράς γης. Διευκολύνθηκε η πώληση και η μίσθωση γαιών και έχει αρχίσει η ανάπτυξη του συστήματος καταγραφής γαιών. Ωστόσο υπάρχει ακόμη περιθώριο επιτάχυνσης των σχετικών διαδικασιών. Ένα σημαντικό εμπόδιο στην ολοκλήρωση της αγροτικής μεταρρύθμισης είναι η έλλειψη πολιτικής βούλησης για την επίτευξη συμβιβαστικής λύσης στο θέμα της απόδοσης των γαιών και της ιδιωτικοποίησης των κρατικών αγροτικών κτημάτων. Αν και επιτεύχθηκε πρόοδος όσον αφορά την περαιτέρω ανάπτυξη του κεκτημένου στον κτηνιατρικό τομέα, ουσιαστικές πρόσθετες προσπάθειες πρέπει να καταβληθούν στον φυτοϋγειονομικό τομέα. Αλιεία Τον Απρίλιο του 1998, εγκρίθηκε πλαίσιο πολιτικής για την αλιεία. Στο εν λόγω έγγραφο περιγράφεται η επιδιωκόμενη ανάπτυξη του ρουμανικού τομέα αλιείας εν 36 γένει και καθορίζεχαι η δομή της υπηρεσίας για τις πρακχικές αλίευσης και χον αλιευτικό τομέα, συμπεριλαμβανομένης της στελέχωσης της, της ανάπτυξης συστήματος πληροφοριών για την προσφορά και ζήτηση αλιευμάτων, της συνεχούς παρακολούθησης και ενημέρωσης των πληροφοριών που αφορούν τον αλιευτικό τομέα και τη σχετική έρευνα και ανάπτυξη. Το υπουργείο Γεωργίας και Ειδών Διατροφής συνέστησε και στελέχωσε υπηρεσία που θα είναι αρμόδια για θέματα αλιείας, ιχθυοκαλλιέργειας και ελέγχου ιχθυοτροφείων. Οι αρμόδιοι υπάλληλοι και οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας συμμετέχουν σε ομάδα εργασίας που έχει συγκροτηθεί από το υπουργείο Γεωργίας για τη μελέτη της νομοθεσίας της ΕΕ και των πρακτικών ελέγχου της εφαρμογής για τα ψάρια και τα προϊόντα αλιείας. Αν και έχει συντελεστεί πρόοδος για τον προγραμματισμό των αναγκαίων θεσμικών και νομικών δραστηριοτήτων καθώς και θεμάτων πολιτικής, εν όψει της περαιτέρω ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, η γενικότερη εκτίμηση της γνώμης του προηγούμενου έτους - ότι απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες προκειμένου να προσαρμοσθεί ο εν λόγω τομέας ενόψει της διαδικασίας προσχώρησης - εξακολουθεί να ισχύει. Ενέργεια Η Ρουμανία έχει πραγματοποιήσει πρόοδο όσον αφορά την προσαρμογή των μονοπωλίων, την ελευθέρωση των ενεργειακών τιμών και τη σταδιακή κατάργηση των κρατικών παρεμβάσεων στον τομέα των στερεών καυσίμων. Η κυβέρνηση πραγματοποίησε σημαντική πρόοδο στη μεταρρύθμιση του ενεργειακού τομέα τον Ιούλιο του 1998, αποφασίζοντας την αναδιάρθρωση του αυτόνομου οργανισμού RENEL, διαχωρίζοντας τον σε δύο εθνικές εταιρείες και έναν αυτόνομο οργανισμό παραγωγής βαρέος ύδατος και ερευνητικών δραστηριοτήτων. Επίσης, εγκρίθηκε πρόγραμμα αναδιάρθρωσης της υπηρεσίας αερίου (ROMGAZ). Τα προγράμματα αναδιάρθρωσης των τομέων ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου λαμβάνουν υπόψη τις οδηγίες της Ένωσης. Ο ενεργειακός τομέας ανοίγεται σταδιακά στον ανταγωνισμό και προετοιμάζεται η διαδικασία ιδιωτικοποίησης. Επί μέρους τομείς του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας προβλέπεται να ιδιωτικοποιηθούν και να ανοιχθούν στον ανταγωνισμό σύμφωνα με την προγραμματισμένη αναδιάρθρωση. Υφίσταται ήδη το πλαίσιο για τη σύσταση ιδιωτικών σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Συστήθηκε προσφάτως κανονιστική αρχή του ενεργειακού τομέα. Παρά την ύπαρξη του αναγκαίου πλαισίου που διασφαλίζει την ανεξαρτησία της εν λόγω αρχής, εκφράζεται η ανησυχία ότι το επίπεδο στελέχωσης και μισθών δεν επαρκεί για την αποτελεσματική λειτουργία τους. Ο τομέας διύλισης πετρελαίου θα χρειασθεί να καταστεί ανταγωνιστικότερος και να προσαρμοστεί στα ευρωπαϊκά πρότυπα για την ποιότητα και το περιβάλλον. Ορισμένα διυλιστήρια έχουν ήδη ιδιωτικοποιηθεί. Θα πρέπει να υιοθετηθεί η κοινοτική νομοθεσία σχετικά με τα επίπεδα αποθεμάτων πετρελαίου. 37 Η αναδιάρθρωση χου χομέα άνθρακα χέθηκε σε εφαρμογή καχά χο προηγούμενο έχος με χον περιορισμό χου εργαχικού δυναμικού σχο ήμισυ ως αποχέλεσμα χης διακοπής χης λειχουργίας ορισμένων ανθρακωρυχείων και χην καχαΡολή σημανχικών αποζημιώσεων λόγω απολύσεως. Θα απαντηθούν ουσιασχικές επενδύσεις για χην ολοκλήρωση χης διαδικασίας διακοπής λειχουργίας χων ζημιογόνων ανθρακωρυχείων και την άμρλυνση χων κοινωνικών επιπχώσεων και συνεπειών για χις περιφερειακές οικονομίες. Το 1997, Η κυρέρνηση άρχισε να αυξάνει χις ενεργειακές χιμές και να μειώνει σχαδιακά χις αμοφαίες επιδοτήσεις που είχαν εισαχθεί σχο σύστημα υπέρ της οικιακής κατανάλωσης. Η σχετική διαδικασία προβλέπεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 1999. απόδοσης, συμπεριλαμΡανομένων θεμάτων προσφοράς και ζήτησης. Η στρατηγική αυτή περιλαμΡάνει σενάριο Ρασισμένο σε χρηματοδοτικά κίνητρα για τη μείωση της ενεργειακής έντασης κατά 22% έως το τέλος του 2005. Η Ρουμανία οφείλει να επιταχύνει τον ρυθμό των προσπαθειών της όσον αφορά το κεκτημένο της ενεργειακής απόδοσης. ενεργειακής στρατηγική εγκρίθηκε νέα Η μονάδα 1 του πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής στην Τσερνάροντα (που έχει κατασκευασθεί με δυτική τεχνολογία) λειτουργεί ακόμη σήμερα, παρέχοντας το 8% της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας. Στο τέλος του 1998, αναμένεται η λήψη απόφασης για τη χρηματοδότηση της δεύτερης μονάδας. Ο πυρηνικός τομέας θεωρείται εθνική προτεραιότητα και οι μελέτες έχουν αποδείξει ότι συνιστά την επιλογή με το της ηλεκτροπαραγωγής. Μακροπρόθεσμα, χαμηλότερο κόστος στον προγραμματίζονται, συνεπώς, πέντε μονάδες στην τοποθεσία Τσερνάροντα. Το 1997, η εγχώρια παραγωγή ουρανίου κάλυπτε τις τοπικές ανάγκες. τομέα Ο νόμος για την ατομική ενέργεια του 1996, τροποποιήθηκε περαιτέρω το 1998. Συστήθηκε η Αρχή Ασφαλείας ως ανεξάρτητο όργανο το οποίο υπάγεται απευθείας στην κυρέρνηση. Το. επίπεδο προσωπικού και αμοφών είναι ακόμη πολύ χαμηλό. Έχουν υποβληθεί προτάσεις για την αύξηση του προσωπικού και την ενσωμάτωση ειδικών από άλλα υπουργεία. Έχει προταθεί η σύσταση υπηρεσίας για τη διαχείριση των ραδιενεργών αποβλήτων. Τα αναλωμένα καύσιμα θα αποθηκεύονται στον χώρο του σταθμού πριν από την ενδιάμεση αποθήκευση και εν αναμονή απόφασης για την τελική διάθεση. Συμπέρασμα Σύμφωνα με τη γνώμη της Επιτροπής, η Ρουμανία έχει επιταχύνει τις προσπάθειες της στον ενεργειακό τομέα προκειμένου να προετοιμασθεί για την προσχώρηση. Η ολοκλήρωση χου νομικού πλαισίου σύμφωνα με χο κεκτημένο πρέπει να επιδιωχθεί ως θέμα προχεραιότηχας και να ληφθούν χα αναγκαία μέχρα για τη θέσπιση και ενίσχυση χου μηχανισμού εφαρμογής και επιβολής. Η νεοσυσχαθείσα κανονισχική αρχή ενέργειας και η αρχή πυρηνικής ασφάλειας η οποία οφείλει να αναπχύξει τη φιλοσοφία χης ασφάλειας χης πυρηνικής ενέργειας θα πρέπει να διαθέχουν χα μέσα που απαιχούνχαι για χην αποχελεσμαχική λειχουργία χους. Επίσης θα πρέπει να συσχαθεί η υπηρεσία διαχείρισης χων ραδιενεργών αποβλήχων. 38 Είναι αναγκαία η παρακολούθηση χης προόδου όσον αφορά χην έγκριση και χην εφαρμογή νομοθεχικών σχεδίων και σχεδίων αναδιάρθρωσης. Ιδιαίχεροι χομείς σχους οποίους πρέπει να δοθεί προσοχή κατά χην προσαρμογή χης εσωχερικής αγοράς ενέργειας είναι: η προσαρμογή των μονοπωλίων και η συνεχής αναδιάρθρωση χου τομέα, η πρόσβαση σε δίκτυα και η αναδιάρθρωση των τιμών και των τιμολογίων, οι κρατικές παρεμβάσεις στον τομέα των στερεών καυσίμων, η ανάπτυξη της ενεργειακής απόδοσης και τα πρότυπα ποιότητας των καυσίμων. Θα πρέπει, επίσης, να συντελεσθεί πρόοδος σχετικά με την εκπλήρωση των όρων των υποχρεωτικών αποθεμάτων πετρελαίου. Μεταφορές Μετά το 1997, η διαδικασία νομοθετικής εναρμόνισης της Ρουμανίας ενισχύθηκε σημαντικά. Υπό την προϋπόθεση της στενής παρακολούθησης της συνέχισης της ισχύος τους, ένας εξαιρετικά σημαντικός αριθμός κυβερνητικών διαταγμάτων αποσκοπεί στην επίτευξη των κοινοτικών απαιτήσεων σε όλα τα μεταφορικά μέσα. Όσον αφορά τις οδικές μεταφορές, μία σειρά κυβερνητικών διαταγμάτων αποσκοπούν στη μεταφορά σε εθνικό επίπεδο, των όρων πρόσβασης στην αγορά μεταφορικών υπηρεσιών, των όρων ανταγωνισμού και ορισμένων τεχνικών απαιτήσεων που συνδέονται με την αναβάθμιση της υποδομής. Οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις για τους όρους μεταφοράς εμπορευμάτων και για την ευκαιριακή μεταφορά επιβατών (INTERBUS) παρέχουν τη δυνατότητα θέσπισης λογικών μεσοπρόθεσμων προθεσμιών για την επίτευξη των υπολοίπων προτεραιοτήτων που καθορίζονται στον εν λόγω τομέα. Τα νέα κυβερνητικά διατάγματα για τις σιδηροδρομικές μεταφορές ρυθμίζουν την πρόσβαση στις υποδομές και προβλέπουν την ολοκληρωμένη αναδιάρθρωση της σιδηροδρομικής επιχείρησης (SNCFR). Στον τομέα των αερομεταφορών,, το αναθεωρημένο κυβερνητικό πρόγραμμα για την αναδιάρθρωση της TAROM βρίσκεται στο στάδιο εκτέλεσης. Άλλοι αυτόνομοι οργανισμοί (π. χ. υπηρεσίες αερολιμένα) έχουν μεταφερθεί σε περιφερειακές διοικήσεις. Οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις για την πρόσβαση στις αγορές αποσκοπούν στην παροχή του κατάλληλου πλαισίου για τον καθορισμό λεπτομερών μέτρων που πρέπει να ληφθούν για την πλήρη μεταφορά και εφαρμογή του κεκτημένου. Όσον αφορά τις θαλάσσιες και εσωτερικές πλωτές μεταφορές, έχουν ληφθεί κυβερνητικές αποφάσεις για τη χρησιμοποίηση του εθνικού κώδικα Διαχείρισης της Ασφάλειας (ISM), την ελεύθερη αγορά, την επιμόρφωση των πληρωμάτων και τα πιστοποιητικά. Οι αυτόνομοι οργανισμοί στον εν λόγω τομέα έχουν αποτελέσει αντικείμενο αναδιάρθρωσης. Η Ρουμανία βρίσκεται στο στάδιο υλοποίησης του προγράμματος οδικών υποδομών. Σε γενικές γραμμές, έχει αρχίσει η προετοιμασία της ιδιωτικοποίησης των κρατικών επιχειρήσεων μεταφορών. Η Ρουμανία υλοποιεί το Πρόγραμμα Οδικών Μεταφορών. 39 Στην "Εκτίμηση των Αναγκών των Υποδομών στον Τομέα των Μεταφορών" (ΤΙΝΑ) περιγράφονται οι προτεραιότητες για τα κύρια σιδηροδρομικά και οδικά δίκτυα, εκπληρώνοντας τα κριτήρια των προσανατολισμών για την ανάπτυξη χου Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεχαφορών. Η Ρουμανία συμμεχέχει ενεργά σε περιφερειακές πρωχοΡουλίες. Τα υπό εκχέλεση προγράμματα υποδομών θα επφαρύνουν χους εγχώριους πόρους, παρά τη στήριξη χης ΕΕ. Είναι, επίσης, σκόπιμη η θέσπιση σφαιρικής σχραχηγικής χρημαχοδόχησης υποδομών, σχην οποία θα συμμεχέχουν η ΕΕ, η ETE, οι διεθνείς χρημαχοδοχικοί οργανισμοί και ο ιδιωχικός χομέας. Συμπέρασμα Αν και η Ρουμανία έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά χην εναρμόνιση σχον χομέα χων μεχαφορών, απαιχούνχαι ακόμη σημανχικές προσπάθειες, ειδικόχερα όσον αφορά την οδική και θαλάσσια ασφάλεια. Δεν έχουν ακόμη αναφερθεί σημαντικές Ρελτιώσεις των διοικητικών δομών. Η Ρουμανία οφείλει να καταρτίσει περιεκτικό πρόγραμμα όσον αφορά τη θέσπιση των οργάνων που απαιτούνται για τη διαχείριση του κεκτημένου, συμπεριλαμΡανομένου ενδεχομένως του καθορισμού των αναγκών κατάρτισης. Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις Το γενικό οικονομικό περφάλλον που περιγράφεται στο τμήμα 2 δεν ευνοεί τον τομέα των MME. Οι MME παραγκωνίζονται από τα υψηλά επιτόκια, την περιορισμένη πρόσΡαση σε διεθνείς πηγές χρηματοδότησης και την έλλειψη ικανοτήτων αξιολόγησης σχεδίων στον τραπεζικό τομέα. Η κατανομή των κυΡερνητικών καθηκόντων όσον αφορά τις MME εξακολουθεί να είναι ασαφής. Η ευθύνη πολιτικής αναλήφθηκε, προσφάτως, από το ΣυμΡούλιο Μεταρρυθμίσεων, το οποίο υποστηρίζεται από διυπουργική επιτροπή για τις μεταρρυθμίσεις. Υφίσταται ανάγκη θέσπισης νομοθεσίας για τη σύσταση και ανάπτυξη MME. Η νομοθεσία αυτή πρέπει να καλύπτει σειρά θεμάτων όπως ο ορισμός των MME, να απλοποιεί το νομικό και διοικητικό πλαίσιο και να Ρελτιώνει την πρόσΡαση των MME σε πηγές χρηματοδότησης. Η νομοθεσία και οι διοικητικές διαδικασίες που σχετίζονται με τις επενδύσεις εξακολουθούν να είναι δυσκίνητες και, ως εκ τούτου, η περαιτέρω ορθολογική τους οργάνωση συνιστά σημαντικό έργο. Προκειμένου να θεσπισθεί ευνοϊκό περφάλλον τις MME απαιτούνται σημαντικές πρόσθετες προσπάθειες για τη για μακροοικονομική σταθεροποίηση, τις επιταχυνόμενες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και τη Ρελτίωση της νομοθεσίας της σχετικής με τις υποδομές. Η Ρουμανία αναμένεται να συμμετάσχει στο τρίτο πολυετές πρόγραμμα για τις MME (1997-2000). 40 3. 5 Οικονομική και κοινωνική συνοχή Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις Η δηλωμένη ανεργία προσεγγίζει το 10% ενώ υφίσχαχαι σημανχικό ποσοστό συγκαλυμμένης ανεργίας. Επιπροσθέχως, η Ρουμανία ανχιμεχωπίζει σοΡαρά προβλήματα που συνδέονται με την ανεργία μακράς διαρκείας και τις σημαντικές περιφερειακές ανισότητες. Στον τομέα της υγείας και της ασφάλειας στον χώρο της εργασίας, δεν έχει επιτευχθεί πρόοδος όσον αφορά τη μεταφορά ενός αριθμού οδηγιών της ΕΕ. Στον διοικητικό τομέα δεν έχει επιτευχθεί πρόοδος. Η δημιουργία ενιαίας επιθεώρησης εργασίας δεν προβλέπεται πριν από το 2000. Δεν έχουν ψηφισθεί νέοι νόμοι στον τομέα της ισότητας των ευκαιριών. Εκδόθηκε νόμος για τη γονική άδεια ο οποίος, όμως, δεν καλύπτει πλήρως τις διατάξεις των σχετικών οδηγιών της ΕΕ, Έχει καταβληθεί ουσιαστική προσπάθεια για τη δημιουργία δομών παρακολούθησης της τήρησης των ίσων δικαιωμάτων. Όσον αφορά την υγεία, έχουν θεσπισθεί μεταβατικές διατάξεις έως ότου τεθεί πλήρως σε εφαρμογή η νομοθεσία για την κοινωνική ασφάλιση στον τομέα της υγείας, το 1999. Μία κυβερνητική απόφαση διέπει την κινητή ιατρική βοήθεια και θεσπίζει τον κατάλογο των αναγκαίων φαρμάκων τα οποία χορηγούνται δωρεάν. Ένας άλλος νόμος που εκδόθηκε κατά τη διάρκεια του 1998 διέπει τη δημόσια ιατρική βοήθεια που αποσκοπεί στην πρόληψη των ασθενειών και στον έλεγχο της εφαρμογής κανόνων υγιεινής και δημόσιας υγείας. Η θεραπευτική ιατρική βοήθεια παρέχεται στο πλαίσιο του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης. Είναι ακόμη νωρίς να εκτιμηθεί κατά πόσον υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο θα επιτύχει την αποκατάσταση των συνθηκών του συστήματος υγείας που είναι ακόμη σημαντικά κατώτερο των προτύπων της ΕΕ. Η ανάπτυξη του κοινωνικού διαλόγου σε εθνικό επίπεδο, μεταξύ της κυβέρνησης, των συνδικαλιστικών οργανώσεων και των εργοδοτικών ενώσεων θεσπίσθηκε με το νόμο του 1997 που διέπει την οργάνωση και τη λειτουργία του Οικονομικού και Κοινωνικού Συμβουλίου. Οι δομές συνεργασίας βρίσκονται στο στάδιο θέσπισης σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Έχουν αναληφθεί πρωτοβουλίες νομοθετικού χαρακτήρα για την ενίσχυση των ρόλων των κοινωνικών εταίρων. Ωστόσο, εξαιτίας των παραδοσιακών συνηθειών και της αδυναμίας των ανεξάρτητων εργοδοτικών οργανώσεων, υφίστανται ακόμη τριμερείς διακανονισμοί και συμφωνίες ενώ σπανίζουν οι ανεξάρτητες διμερείς συμφωνίες μεταξύ των κοινωνικών εταίρων. Στον τομέα του εργατικού δικαίου, η νομοθεσία για τις συλλογικές απολύσεις και η προστασία των εργαζομένων σε περίπτωση χρεωκοπίας του εργοδότη έχει μόνο εν μέρει εναρμονισθεί και θα πρέπει να πραγματοποιηθεί ακόμη σημαντικό έργο, ειδικότερα, όσον αφορά τη μεταφορά οδηγιών για τη χρεωκοπία καθώς και των οδηγιών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Επιχειρήσεων. 41 Συμπέρασμα Αν και από νομοθεχικής απόψεως έχει σημειωθεί πρόοδος σε ορισμένους χομείς, ο γενικόχερος ρυθμός χων μεχαρρυθμίσεων εξακολουθεί να είναι αργός. Σύμ9ωνα με χις ανάγκες που καθορίστηκαν σχη γνώμη της Επιτροπής χου 1997, πρέπει να αναλη9θεί ακόμη σημανχικό έργο καχά χα επόμενα έχη για χην ενίσχυση της δημοσίας διοίκησης και των δομών ε9αρμογής, στους περισσότερους τομείς κοινωνικής πολιτικής και, ειδικότερα, στους τομείς της υγείας και ασφάλειας στον τόπο εργασίας, δημόσιας υγείας, αγοράς εργασίας και πολιτικών απασχόλησης. Στον τομέα της υγείας και της ασ9άλειας στον τόπο εργασίας, θα πρέπει να αναλη9θούν μεγαλύτερες προσπάθειες για την αναθεώρηση των υφιστάμενων οργανωτικών δομών σύμφωνα με τους στόχους που δήλωσε η κυρέρνηση. Απαιτούνται, επίσης, συνεχείς προσπάθειες για την εξασφάλιση της κατάρτισης αποτελεσματικών μέτρων κοινωνικής προστασίας, παρά την έλλειψη εταιρειών δημοσιονομικών πόρων. Περιφερειακή πολιτική και συνοχή Κατά το χρονικό διάστημα μετά τη δημοσίευση της γνώμης του 1997, σημειώθηκε αξιόλογη πρόοδος όσον αφορά τη δημιουργία των θεσμικών δομών και τομεακών μηχανισμών συντονισμού που απαιτούνται για τη συμμετοχή της Ρουμανίας στη διαρθρωτική πολιτικής της ΕΕ. Ειδικότερα, ο νόμος για την περιφερειακή ανάπτυξη ο οποίος καταρτίσθηκε με τη Ροήθεια της ΕΕ και εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 1998, δημιούργησε πλαίσιο για την ανάπτυξη και εφαρμογή περιφερειακών πολιτικών. Ο νόμος αυτός συνιστά τη νομική ράση για την περιφερειακή πολιτική της Ρουμανίας και καθορίζει τις δομές πολιτικής και προγραμματισμού σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Θα πρέπει τώρα να τεθεί σε εφαρμογή το Εθνικό ΣυμΡούλιο Περιφερειακής Ανάπτυξης συνιστά τον εθνικό φορέα λήψης αποφάσεων σε θέματα διαρθρωτικής πολιτικής και συνοχής, με εκτελεστικό όργανο την Εθνική Υπηρεσία Περιφερειακής Ανάπτυξης. Έχει συσταθεί Εθνικό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης για τη διοχέτευση των δημοσιονομικών πόρων και των κονδυλίων της ΕΕ προς υποστήριξη των περιφερειακών προγραμμάτων. Αναπτύσσεται η αναγκαία θεσμική δομή ενώ απαιτείται η ενίσχυση του διυπουργικού συντονισμού. Επίσης, είναι σκόπιμο να ενισχυθούν οι διαδικασίες χρηματοδότησης και παρακολούθησης. Σημειώνεται ότι τα χρηματοδοτικά μέσα της περιφερειακής πολιτικής δεν έχουν ακόμη επαρκώς αναπτυχθεί. Σε επτά από τις οκτώ συσταθείσες περιφέρειες, έχουν υπογραφεί συμφωνίες μεταξύ των συμμετεχόντων συμΡουλίων της χώρας (των "judet") που αποτελούν τις ενώσεις οι οποίες προρλέπονται στον σχετικό νόμο. Σε τέσσερις περιπτώσεις, οι περιφέρειες έχουν προβεί στη σύσταση περιφερειακών αναπτυξιακών οργανισμών, όπως προβλέπεται στη σχετική νομοθεσία. Οι οργανισμοί αυτοί θα αναλάβουν την παρακολούθηση της εφαρμογής των περιφερειακών προγραμμάτων. 42 Συμπέρασμα Αν και εξακολουθούν να υ9ίσχανχαι προρλήμαχα, κυρίως όσον α9ορά χις θεσμικές δομές και τις διαδικασίες χρηματοδότησης, η Ρουμανία πραγματοποίησε σημαντικά βήματα προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης της περιφερειακής πολιτικής. 3. 6. Ποιότητα ζωής και περιβάλλον Περιβάλλον Από τις αρχές του 1997, επιτεύχθηκε περιορισμένη πρόοδος όσον α9ορά τη μεταφορά της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. Δεν υφίσταται ολοκληρωμένη προσέγγιση πολιτικής στον βασικό αυτό τομέα της κοινοτικής νομοθεσίας. Περιορισμένη πρόοδος έχει επιτευχθεί στον τομέα του περιβαλλοντικού κεκτημένου που καλύπτει τον τομέα των υδάτων. Επιπλέον, έχουν εγκριθεί ορισμένοι κανονισμοί εφαρμογής. Η Ρουμανία δεν έχει εγκρίνει νόμους πλαίσια στους διαφόρους τομείς περιβάλλοντος παρά τις προτεραιότητες που έχουν συμπεριληφθεί στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση. Υφίσταται επείγουσα ανάγκη ευρείας αναδιοργάνωσης του υπουργείου Υδάτων, Δασών και Περιβαλλοντικής Προστασίας. Απαιτείται η ενίσχυση της οργανωτικής δομής επιβολής. Η παρακολούθηση του αέρα του και των υδάτων δεν πληροί ακόμη τους όρους της ΕΕ, με εξαίρεση τη μέτρηση της ρύπανσης στην εκροή των εγκαταστάσεων επεξεργασίας αστικών λυμάτων. Θα απαιτηθούν σημαντικές επενδύσεις. Η Ρουμανία πρέπει να εργαστεί σε στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και τους διεθνείς χρηματοοικονομικούς οργανισμούς καθώς και με την ΕΕ, προκειμένου να αναπτυχθούν κατάλληλες στρατηγικές χρηματοδότησης. Συμπέρασμα Το γενικότερο επίπεδο των προσπαθειών εναρμόνισης της Ρουμανίας είναι χαμηλό. Θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σημαντικό έργο για τη συμμόρφωση με τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση. Η Ρουμανία αντιμετωπίζει ακόμα, σοβαρά προβλήματα προστασίας του αέρα, διαχείρισης των υδάτων και διαχείρισης των αποβλήτων. Είναι σκόπιμο να επιταχυνθεί ο ρυθμός σύγκλισης της νομοθεσίας και θεσμικής ανάπτυξης και θα πρέπει να βελτιωθεί η δομή του υπουργείου Υδάτων, Δασών και Προστασίας του Περιβάλλοντος. Η κατάρτιση συνεπούς περιβαλλοντικής στρατηγικής και η ανάπτυξη προγραμμάτων εφαρμογής βάσει συγκεκριμένων οδηγιών είναι απαραίτητες διαδικασίες για την περαιτέρω πρόοδο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. 43 Προστασία των καταναλωτών Η ρουμανική νομοθεσία για χη γενική ασφάλεια χων προϊόντων και χην ευθύνη λόγω ζημιών που Ο9είλονχαι σε ελαχχωμαχικά προϊόντα είναι εν μέρει σύμφωνη με χην κοινοχική νομοθεσία. Δεν υ9ίσχαχαι νομοθεσία σχεχικά με χις επικίνδυνες απομιμήσεις, χην καχαναλωχική πίστη και τις ιδιότητες της χρονομίσθωσης. Δεδομένου ότι η προστασία των καταναλωτών συνιστά μεσοπρόθεσμη προτεραιότητα στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση, η Ρουμανία θα απαιτηθεί να καταράλλει σημαντικές προσπάθειες στον συγκεκριμένο τομέα. Μετά τη δημοσίευση της γνώμης πραγματοποιήθηκαν περιορισμένες προσπάθειες μετα9οράς του κεκτημένου. Υ9ίσταται ανάγκη Ρελτίωσης της αποτελεσματικότητας των θεσμικών δομών για την εξασφάλιση της εφαρμογής της νομοθεσίας. Οι ενώσεις προστασίας των καταναλωτών απαιτείται να ενισχυθούν περαιτέρω για να καταστούν αποτελεσματικές. 3. 7. Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις Στη γνώμη που διατύπωσε τον Ιούλιο του 1997, η Επιτροπή υπογράμμισε ότι η Ρουμανία αντιμετωπίζει ιδιαίτερες δυσκολίες στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, ειδικότερα, όσον αφορά την ευθύνη και τον έλεγχο των αρχών δίωξης και πάταξης του οργανωμένου εγκλήματος και των ναρκωτικών και ότι η ανάληψη δράσεων για την επίλυση άλλων προρλημάτων όπως της πολιτικής μετανάστευσης, χορήγησης θεωρήσεων διαρατηρίου και συνοριακών ελέγχων Ρρίσκεται σε αρχικό στάδιο. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η επίτευξη αποτελεσμάτων στον συγκεκριμένο τομέα εξαρτάται από μία ευρύτερη θεσμική μεταχείριση. Μετανάστευση/Συνοριακοί έλεγχοι Η Ρουμανία δεν είναι μόνο χώρα προέλευσης αλλά και χώρα διαμετακόμισης. Ο κατάλογος των χωρών των οποίων οι υπήκοοι υποράλλονται στην υποχρέωση θεώρησης διαρατηρίου επιμηκύνθηκε (περιλαμΡάνει σήμερα 85 κράτη) και ένας κατάλογος των 12 χωρών των οποίων οι υπήκοοι πρέπει να διαθέτουν θεώρηση διέλευσης από το αεροδρόμιο καταρτίσθηκε σύμφωνα με τις συστάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ρουμανία έχει συνάψει μέχρι σήμερα συμφωνίες επαναποδοχής με εννέα κράτη μέλη της Ένωσης και η συνεργασία στο εν λόγω πλαίσιο λειτουργεί αποτελεσματικά. Αντίθετα, καμμία αισθητή πρόοδος δεν σημειώθηκε στον τομέα του ελέγχου των συνόρων αν και ο συνοριακός έλεγχος συνιστά μία από τις τρεις Ρραχυπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στα σύνορα με τη Μολδαρία και την Ουκρανία καθώς και στο λιμάνι της Κονστάντσα. Μεταξύ των αιτιών αυτής της αδράνειας, περιλαμΡάνονται η αλληλεπικάλυψη αρμοδιοτήτων μεταξύ των συνοριακών φυλάκων και της συνοριακής αστυνομίας καθώς οι σημαντικές ελλείψεις στον τομέα της επιμόρφωσης. Συνεπώς, η Ρουμανία πρέπει να προΡεί, επειγόντως, στη διευκρίνηση των 44 αρμοδιοτήτων των διαφόρων υπηρεσιών και να καταβάλει σημαντική προσπ αρμοδιοτήτων των διαφόρων υπηρεσιών και να καταβάλει σημαντική προσπάθεια από την άποψη του εξοπλισμού εποπτείας και των συστημάτων πληροφο από την άποψη του εξοπλισμού εποπτείας και των συστημάτων πληροφοριών. Πρόκειται για ένα από τα βασικά σημεία που πρέπει να διευθετηθούν προκειμέν Πρόκειται για ένα από τα βασικά σημεία που πρέπει να διευθετηθούν προκειμένου να ικανοποιηθεί το αίτημα της Ρουμανίας για διαγραφή από τον κοινό κατάλογο. ικανοποιηθεί το αίτημα της Ρουμανίας για διαγραφή από τον κοινό κατάλογο. Άσυλο Άσυλο Οι διαδικασίες που εφαρμόζονται στον εν λόγω τομέα πρέπει να αποτελέσουν Οι διαδικασίες που εφαρμόζονται στον εν λόγω τομέα πρέπει να αποτελι αντικείμενο αναθεώρησης προκειμένου να αυξηθεί η ταχύτητα και η διαφάνεια τους, αντικείμενο αναθεώρησης προκειμένου να αυξηθεί η ταχύτητα και η διαφάνεια κυρίως, όσον αφορά τους μη κυβερνητικούς οργανισμούς. Πρέπει να υιοθετη( κυρίως, όσον αφορά τους μη κυβερνητικούς οργανισμούς. Πρέπει να υιοθετηθεί το καθεστώς των ασφαλών τρίτων χωρών που ισχύει στην ΕΕ. καθεστώς των ασφαλών τρίτων χωρών που ισχύει στην ΕΕ. Αστυνομία Αστυνομία Όσον αφορά την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, η Ρουμάνα Όσον αφορά την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, η Ρουμανία δεν προέβη ακόμη στην κύρωση της σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετικά με προέβη ακόμη στην κύρωση της σύμβασης του Συμβουλίου της Ευρώπης σχετι τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, την εξακρίβωση τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, την εξακρίβωση, την κατάσχεση και τη δήμευση των προϊόντων του εγκλήματος, που υπεγράφη σι κατάσχεση και τη δήμευση των προϊόντων του εγκλήματος, που υπεγράφη στις 18 Μαρτίου 1997. Επίσης, οι νόμοι για τα παρακάτω θέματα βρίσκονται ακόμη στο Μαρτίου 1997. Επίσης, οι νόμοι για τα παρακάτω θέματα βρίσκονται ακόμι στάδιο του σχεδίου: πρόληψη της χρησιμοποίησης του τραπεζικού συστήματος στις στάδιο του σχεδίου: πρόληψη της χρησιμοποίησης του τραπεζικού συστήματοι δράσεις νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες· καταπολέμησ δράσεις νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες· καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και πρόληψη και καταπολέμηση της διαφθοράς. Ωσ οργανωμένου εγκλήματος και πρόληψη και καταπολέμηση της διαφθοράς. Ωστόσο, συνήφθησαν συμφωνίες με την Αυστρία, τη Βουλγαρία, την Ελλάδα, την Ουγγαρία, συνήφθησαν συμφωνίες με την Αυστρία, τη Βουλγαρία, την Ελλάδα, την Ουγ) τη Μολδαβία, την Τουρκία και την Ουκρανία για την καταπολέμηση τη Μολδαβία, την Τουρκία και την Ουκρανία για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και της παράνομης μετανάστευσης. οργανωμένου εγκλήματος και της παράνομης μετανάστευσης. Σε ό,τι αφορά την αναδιοργάνωση της αστυνομίας, δεν έχουν επέλθει βελτι Σε ό,τι αφορά την αναδιοργάνωση της αστυνομίας, δεν έχουν επέλθει βελτιώσεις μετά τη δημοσίευση της γνώμης αν και η κυβέρνηση έλαβε την απόφαο μετά τη δημοσίευση της γνώμης αν και η κυβέρνηση έλαβε την απόφαση να αποστρατικοποιήσει και να αναμορφώσει σε βάθος την αστυνομία, μέσω, κι αποστρατικοποιήσει και να αναμορφώσει σε βάθος την αστυνομία, μέσω, κυρίως, νομοσχεδίου για το καθεστώς των αστυνομικών. νομοσχεδίου για το καθεστώς των αστυνομικών. Η ευρωπαϊκή σύμβαση για την καταστολή της τρομοκρατίας τέθηκε σε ισχύ < Η ευρωπαϊκή σύμβαση για την καταστολή της τρομοκρατίας τέθηκε σε ισχύ στις 3 Αυγούστου 1997. Αυγούστου 1997. Ναρκωτικά Ναρκωτικά Η παράνομη εμπορία ναρκωτικών αυξάνεται συνεχώς στη Ρουμανία και Η παράνομη εμπορία ναρκωτικών αυξάνεται συνεχώς στη Ρουμανία πραγματοποιήθηκαν σημαντικές κατασχέσεις. Στις 19 Μαρτίου 1998, η Ρου πραγματοποιήθηκαν σημαντικές κατασχέσεις. Στις 19 Μαρτίου 1998, η Ρουμανία υπέγραψε τη συμφωνία σχετικά με τη δια θαλάσσης παράνομη εμπορία ναρκωι υπέγραψε τη συμφωνία σχετικά με τη δια θαλάσσης παράνομη εμπορία ναρκωτικών, εφαρμόζοντας το άρθρο 17 της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών κατά της παρά1 εφαρμόζοντας το άρθρο 17 της σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών κατά της παράνομης εμπορίας ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών. Ωστόσο, οι νόμοι κατά της εμπ εμπορίας ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών. Ωστόσο, οι νόμοι κατά της εμπορίας ναρκωτικών, της τοξικομανίας και των χημικών πρόδρομων ουσιών δεν ψηφίσ( ναρκωτικών, της τοξικομανίας και των χημικών πρόδρομων ουσιών δεν ψηφίσθηκαν ακόμη. Δεν υφίσταται εθνικό πρόγραμμα για τον έλεγχο και τη μείωση της ζήτησης. ακόμη. Δεν υφίσταται εθνικό πρόγραμμα για τον έλεγχο και τη μείωση της ζήτ Επίσης, η διυπουργική επιτροπή καταπολέμησης των ναρκωτικών, η οποία είναι Επίσης, η διυπουργική επιτροπή καταπολέμησης των ναρκωτικών, η οποία απαραίτητη για τη θέσπιση και εφαρμογή της σφαιρικής πολιτικής βρίσκεται ακόμη υπό σύσταση. 45 Δικαστική συνεργασία Σχις 10 Σεπτεμβρίου 1997 η Ρουμανία κύρωσε χην ευρωπαϊκή σύμβαση για χην έκδοση και χα δύο πρόσθετα πρωτοκολλά της: τα κείμενα αυτά τέθηκαν σε ισχύ την 9η Δεκεμβρίου 1997. Στις 20 Νοεμβρίου 1997, η Ρουμανία υπέγραψε αλλά δεν κύρωσε ακόμα - την ευρωπαϊκή σύμβαση για τη μετα9ορά σε εθνικό επίπεδο των κατασταλτικών διαδικασιών και την 8η Απριλίου, το πρόσθετο πρωτόκολλο της σύμβασης για τη μετα9ορά καταδίκων. Η σύμβαση αυτή είχε τεθεί σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 1996. Αντίθετα, δεν έχει κυρώσει ακόμη την ευρωπαϊκή σύμβαση για τη δικαστική συνδρομή σε ποινικές υποθέσεις, η οποία υπεγρά9η xov Ιούνιο χου 1995 ούχε το πρόσθεχο πρωχόκολλο που υπεγρά9η xov Φεβρουάριο χου 1996. Συμπέρασμα Σχις βραχυπρόθεσμες προχεραιόχηχες χης εχαιρικής σχέσης για την προσχώρηση, η Επιτροπή καλούσε τη Ρουμανία να καταβάλει πρόσθετες προσπάθειες για την καταπολέμηση της δια9θοράς και του οργανωμένου εγκλήματος καθώς και για τη βελτίωση των συνοριακών ελέγχων. Ωστόσο, σε κανέναν από τους τρεις αυτούς τομείς δεν σημειώθηκε αισθητή πρόοδος. Ωστόσο, παρατηρούνται ορισμένες βελτιώσεις όσον α9ορά την πολιτική για τις θεωρήσεις διαβατηρίων και την επαναποδοχή καθώς και την υπογρα9ή, την κύρωση και τη θέση σε ισχύ επτά σημαντικών διεθνών δικαστικών μέσων. Αλλά ακόμη και σε αυτόν τον τομέα, η Ρουμανία 09είλει να κυρώσει ορισμένες συμβάσεις όπως οι ευρωπαϊκές συμβάσεις για τη δικαστική συνδρομή σε ποινικές υποθέσεις και τη νομιμοποίηση των παράνομων εσόδων και να θεσπίσει την εθνική νομοθεσία που θα καταστήσει δυνατή την ε9αρμογή τους. Σε γενικές γραμμές, είναι σκόπιμο τώρα να συγκεκριμενοποιηθούν ταχέως οι πολυάριθμες μεταρρυθμίσεις που είχαν αναγγελθεί στον τομέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, ιδίως, η θεσμική μεταρρύθμιση την οποία ζήτησε η Επιτροπή τον Ιούλιο του 1997 και να διατεθούν για την ε9αρμογή τους οι αναγκαίοι χρηματοδοτικοί και ανθρώπινοι πόροι. 3. 8. Εξωτερικές πολιτικές Εμπόριο και διεθνείς οικονομικές σχέσεις Δεδομένου του χαρακτήρα της Κοινής Εμπορικής Πολιτικής, η πρόοδος που επιτεύχθη α9ορά, κυρίως, τον συντονισμό και την ευθυγράμμιση των πολιτικών παρά την εναρμόνιση. 46 Η Ρουμανία, όπως και η ΕΕ έχει υπογράψει χη συμφωνία χου ΠΟΕ για χην χεχνολογία των πληροφοριών και υπέβαλε παρατηρήσεις όσον αφορά χις συμφωνίες βασικών τηλεπικοινωνιών και χρηματοδοτικών υπηρεσιών. Όσον αφορά την ευθυγράμμιση με το δίκτυο περιφερειακών συμφωνιών της Ένωσης, η Ρουμανία, την 1η Φεβρουαρίου 1998, θέσπισε ζώνη ελεύθερων συναλλαγών με την Τουρκία. Πραγματοποιήθηκαν επαφές με όλα τα κράτη της Βαλτικής με στόχο τη δημιουργία ΖΕΣ. Την 1η Ιουλίου 1997 η Ρουμανία προσεχώρησε στην Κεντροευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών (ΚΕΖΕΣ). Με την υπογραφή του Χάρτη της Οικονομικής Διάσκεψης της Μαύρης Θάλασσας, την 4η Ιουνίου 1998, η Ρουμανία κατέστη πλήρες μέλος της νεοϊδρυθείσας οργάνωσης. Καταργήθηκαν οι υπόλοιποι εξαγωγικοί περιορισμοί και πραγματοποιήθηκαν δασμολογικές μειώσεις για ορισμένα βιομηχανικά και γεωργικά προϊόντα, όπως προβλέπεται στην ευρωπαϊκή συμφωνία. Η Ρουμανία απεδέχθη τους όρους του άρθρου VIII του καταστατικού του ΔΝΤ σχετικά με τις κινήσεις κεφαλαίου για τις τρέχουσες συναλλαγές. Ανάπτυξη Κατά το διάστημα 1997-1998, η Ρουμανία συνέχισε να καταβάλλει προσπάθειες για τη βελτίωση του νομικού πλαισίου που διέπει τις σχέσεις της με τις αναπτυσσόμενες χώρες, κυρίως, στους τομείς οικονομικής και εμπορικής συνεργασίας. Δεν έχει επιτευχθεί πρόοδος στον τομέα της αναπτυξιακής συνεργασίας με τις χώρες ΑΚΕ. Τελωνεία Επιτεύχθηκε πρόοδος όσον αφορά την εναρμόνιση της νομοθεσίας. Ο νέος ρουμανικός τελωνειακός κώδικας εγκρίθηκε τον Ιούλιο του 1997 και τέθηκε σε ισχύ τον Οκτώβριο 1997, μαζί με τους αναγκαίους κανόνες εφαρμογής. Τον Οκτώβριο του 1997, τέθηκαν σε ισχύ οι τεχνικές διαδικασίες για τη συμπλήρωση, χρήση και την εκτύπωση του ενιαίου διοικητικού εγγράφου. Η Ρουμανία διαθέτει, τώρα, ολοκληρωμένο δασμολόγιο. Προκειμένου να επιτευχθεί η συμμόρφωση αυτού του δασμολογίου με το ολοκληρωμένο κοινοτικό δασμολόγιο (TARIC) δημιουργήθηκε νέα υπηρεσία στο πλαίσιο του Τελωνειακού Συμβουλίου. Έχουν τεθεί σε εφαρμογή οι αρχές που χρησιμοποιούνται στο σύστημα κοινής διαμετακόμισης για τον εκτελωνισμό εμπορευμάτων. Το 1998 τέθηκε σε εφαρμογή σύστημα εγγυήσεων. Η Ρουμανία συνεχίζει την προετοιμασία για την προσχώρηση της στην ευρωπαϊκή σύμβαση περί καθεστώτος κοινής διαμετακόμισης. Εγκρίθηκε νέο καθεστώς για το προσωπικό τελωνείων, το οποίο διέπει τα δικαιώματα και τις αρμοδιότητες τους, καθώς και τα συστήματα πρόσληψης, επιμόρφωσης και μισθών σε διευθυντικό και εκτελεστικό επίπεδο. 47 Έχει επιτευχθεί πρόοδος στον τομέα της διαχείρισης των συνόρων. Δημιουργήθηκε ειδικός διάδρομος τελωνειακής επιτήρησης κατά μήκος των συνόρων της Ρουμανίας, ο οποίος καθιστά δυνατούς τους αιφνιδιαστικούς ελέγχους. Οι τελωνειακές αρχές μπορούν, επίσης, να διεξάγουν ελέγχους στις εγκαταστάσεις των επιχειρήσεων. Έχουν πραγματοποιηθεί επενδύσεις σε υλική και ηλεκτρονική υποδομή. Έχουν κτισθεί και εξοπλισθεί πολλά νέα τελωνεία. Έχει εισαχθεί μηχανογραφικό σύστημα τελωνειακού εκτελωνισμού και έχει τεθεί σε εφαρμογή το Ολοκληρωμένο Τελωνειακό Σύστημα Πληροφοριών (ICIS) με στόχο τον εκσυγχρονισμό των τελωνειακών εγγράφων και εφαρμογών σε επίπεδο τελωνείων. Συμπέρασμα Απαιτούνται προσπάθειες για την επίτευξη της συμμόρφωσης του ολοκληρωμένου δασμολογίου της Ρουμανίας (TARIR) με το κοινοτικό δασμολόγιο (TARIC). Ενώ έχουν πραγματοποιηθεί σημαντικές επενδύσεις για τη βελτίωση των υποδομών, υπάρχει ακόμη περιθώριο περαιτέρω βελτίωσης. Αν και η Ρουμανία έχει σημειώσει, εν γένει, πρόοδο σε τελωνειακά θέματα, απαιτείται ακόμη σημαντικό έργο για την επίτευξη της συμμόρφωσης του νομοθετικού πλαισίου και τη βελτίωση της διοικητικής αποτελεσματικότητας. Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας Από το 1997, η εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας της Ρουμανίας επαναπροσανατολίσθηκε περαιτέρω προς την κατεύθυνση της ευρωπαϊκής και ευρωατλαντικής ολοκλήρωσης. Η Ρουμανία εξακολουθεί να δίνει έμφαση στη νέα αυτή κατεύθυνση καθώς και στη συστηματική συνεργασία με την Ένωση. Η Ρουμανία εξακολούθησε να συμμετέχει ενεργά στον πολυμερή διάλογο μεταξύ της ΕΕ και των συνδεδεμένων χωρών. Συμμετέχει στις τακτικές συσκέψεις των εκπροσώπων της πολιτικής εξουσίας καθώς και των εκπροσώπων των Ευρωπαίων και συνδεδεμένων ευρωπαϊκών χωρών και στις ομάδες εργασίες της ΚΕΠΠΑ. Η Ρουμανία, ανταποκρίθηκε στις εκκλήσεις της ΕΕ για την υποστήριξη των θέσεων της αναφορικά με την ΚΕΠΠΑ, ευθυγραμμίζοντας τη θέση της με τις κοινές θέσεις και τις κοινές δράσεις της ΕΕ και συμμετέχοντας, αν παρίστατο ανάγκη, στην εφαρμογή τους. Η Ρουμανία υποστήριξε τις διεθνείς προσπάθειες για την καταστολή της κρίσης στα Δυτικά Βαλκάνια και την επίτευξη ειρηνικής λύσης. Οι διαπραγματεύσεις για την πολιτική συνθήκη μεταξύ της Ρουμανίας και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας οι οποίες θα συμβάλουν στην ενίσχυση των οικονομικών και πολιτιστικών δεσμών προχωρούν με αργό ρυθμό. Οι διαπραγματεύσεις με την Ουκρανία για την οριοθέτηση των χερσαίων και θαλασσίων συνόρων βρίσκονται υπό εξέλιξη. Επίσης, συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις με τη Ρωσική Ομοσπονδία για τη σύναψη συνθήκης φιλίας και συνεργασίας. Το πλαίσιο των σχέσεων καλής γειτονίας που 48 θεσπίσθηκε μεχαξύ χης Ρουμανίας και χης Ουγγαρίας ολοκληρώθηκε με χη σύναψη συμ9ωνίας για χη συγκρότηση μικχού χάγμαχος για ειρηνευχικές δράσεις. Η εκτίμηση της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασ9άλειας της Ρουμανίας κατά την υπό εξέταση περίοδο οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η Ρουμανία εξακολούθησε να σημειώνει πρόοδο όσον α9ορά την ευθυγράμμιση της με το κεκτημένο στον τομέα τηςΚΕΠΠΑ. 3. 9. Δημοσιονομικά θέματα Δημοσιονομικός έλεγχος Όσον α9ορά τον εξωτερικό δημοσιονομικό έλεγχο, το Ελεγκτικό Συνέδριο της Ρουμανίας επιβράδυνε τη διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων στη Ρουμανία, λόγω της αρμοδιότητας του να ανακρίνει απευθείας τους 9°Ρ°λογουμένους και να πραγματοποιεί εκ των προτέρων ελέγχους κατά τη διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων. Συνεπώς, κρίνεται σκόπιμη η μεταρίραση των αρμοδιοτήτων του εκ των προτέρων εσωτερικού ελέγχου στο υπουργείο Οικονομικών. Ωστόσο, ένα προσ9άτως καταρτισθέν νομοσχέδιο για την οργάνωση και τη λειτουργία του Ελεγκτικού Συνεδρίου δεν προβλέπει τη λήψη των αναγκαίων μέτρων. Όσον αφορά τον εσωτερικό δημοσιονομικό έλεγχο, επιτεύχθηκε περιορισμένη πρόοδος μετά το 1997. Το Εθνικό Πρόγραμμα του 1998 για την υιοθέτηση του κεκτημένου δεν προβλέπει την περιγρα9ή του μελλοντικού συστήματος δημοσιονομικού ελέγχου και εξωτερικού ελέγχου. Τα σχέδια αναθεώρησης της υ9ΐστάμενης πολιτικής έχουν αναβληθεί. Η κυβέρνηση 09είλει να καταβάλει σημαντική προσπάθεια στο πεδίο αυτών των συστημάτων. Θα πρέπει να καταρτισθούν συντόμως σχέδια με σα9ή χρονοδιαγράμματα, τα οποία θα έχουν ως αποτέλεσμα την υψηλή ποιότητα των διενεργουμένων δημοσίων ελέγχων από οργανισμούς εσωτερικού δημοσιονομικού ελέγχου. 3. 10 Γενική αξιολόγηση Η Ρουμανία έχει επιταχύνει τον ρυθμό μετα9οράς σε εθνικό επίπεδο του κεκτημένου στους τομείς της γεωργίας, ενέργειας, μετα9ορών και περκρερειακής ανάπτυξης καθώς και σε μερικούς τομείς της εσωτερικής αγοράς. Ωστόσο, οι ικανότητες ε9αρμογής και επιβολής δεν έχουν ακόμη επαρκώς αναπτυχθεί για την εξασ9άλιση της αποτελεσματικής ε9αρμογής της εν λόγω νομοθεσίας. Ενώ η Ρουμανία έχει λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση ορισμένων θεμάτων διοικητικής ικανότητας που συνιστούν βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση, άλλες βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες δεν έχουν αντιμετωπισθεί σε ικανοποιητικό βαθμό, όπως η εσωτερική αγορά (αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα, οι δημόσιες συμβάσεις και οι κρατικές ενισχύσεις), η δικαιοσύνη και οι εσωτερικές υποθέσεις (καταπολέμηση του εγκλήματος και της δια90οράς, διαχείριση των συνόρων, οργανωμένου 49 αποσχραχικοποίηση περιβαλλονχικού χομέα. της αστυνομίας) και ορισμένες προχεραιόχηχες χου 4. Ικανότητα της διοίκησης να εφαρμόσει το κεκτημένο Το παρόν κε9άλαιο προσαρμόζει χα σχοιχεία που παρέχονται στην Γνώμη σχη σημερινή καχάσχαση. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Μαδρίτης χο Δεκέμβριο 1995 ανα9έρθηκε σχην ανάγκη δημιουργίας των προϋποθέσεων για τη σχαδιακή, αρμονική ένχαξη χων υποψη9ίων, ιδίως μέσω χης προσαρμογής χων διοικηχικών χους διαρθρώσεων. Σχεχικά με χο συγκεκριμένο θέμα, χο Πρόγραμμα Δράσης 2000 υπογράμμισε χη σημασία χης πραγμαχικής ενσωμάχωσης χης κοινοχικής νομοθεσίας σχην εθνική νομοθεσία αλλά και χη μεγαλύχερη ακόμη σημασία χης ορθής εφαρμογής χης σχους επιμέρους χομείς, μέσω χων καχάλληλων διοικηχικών και δικαστικών διαρθρώσεων. Αυχό αποχελεί χην ουσιαστική προϋπόθεση δημιουργίας χης αμοιβαίας εμπισχοσύνης που είναι απαραίτητη για τη μελλοντική προσχώρηση. Για την έκθεση του τρέχοντος έτους, η Επιτροπή συνεργάστηκε με τις υποψήφιες χώρες για να καταρτίσει επεξηγηματικό πίνακα των φορέων επιβολής της νομοθεσίας στους σημαντικούς τομείς του κεκτημένου. Στις περιπτώσεις που είναι δυνατό, δίδονται πληροφορίες για το αν οι φορείς αυτοί διαθέτουν επαρκείς νομικές εξουσίες για εφαρμογή του κεκτημένου, για χο μέγεθος και χα προσόνχα χου προσωπικού και για χη χορήγηση κονδυλίων από χον προϋπολογισμό. Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι επίσης δυναχό να παρέχονχαι πληροφορίες σχεχικά με χην ποιόχηχα χων λαμβανόμενων αποφάσεων. Η Επιχροπή σκοπεύει να αναπχύξει περισσόχερο χη συνεργασία αυχή για χις προσεχείς εκθέσεις. Η Επιχροπή, σχη Γνώμη χης, καχέληγε σχο συμπέρασμα όχι απαιχούνχαι περαιχέρω διοικηχικές μεχαρρυθμίσεις για χη δημιουργία δομών αποχελεσμαχικής εφαρμογής και επιβολής χου κεκχημένου. 4. 1. Διοικητικές δομές Η ικανότηχα χης διοίκησης χης Ρουμανίας να εφαρμόσει χο κοινοχικό κεκχημένο συνδέεχαι σχενά με χη γενική ανάπχυξη χης ρουμανικής δημόσιας διοίκησης. Σχη γνώμη χης για χη Ρουμανία, η Επιχροπή χόνισε όχι πρέπει να γίνει μία γενική και πλήρης μεχαρρύθμιση. της μεχαρρύθμισης Από χον Απρίλιο 1998, χο Συμβούλιο Μεχαρρυθμίσεων είναι επιφορχισμένο με όλες χις πτυχές χης δημόσιας διοίκησης, σχην οποία συμπεριλαμβάνονχαι και η αποκέντρωση, η περιφερειακή ανάπχυξη και η εξασφάλιση χης συνοχής χων μεμονωμένων νομοθεχικών πράξεων μέσα σχο νομοθεχικό και πολιχικό περιβάλλον. Η Διυπουργική Ομάδα για χη Μεχαρρύθμιση χης Δημόσιας Διοίκησης (GIRAP), που συστάθηκε χον Ιούνιο 1998, παρακολουθεί χη διαδικασία μεχαρρυθμίσεων. Όσον αφορά χην αποκένχρωση οι νόμοι για χη Δημόσια και Τοπική Περιουσία, για χα Τοπικά Δημόσια Οικονομικά, και για χις Παραχωρήσεις, εκδόθηκαν το Σεπτέμβριο 50 του 1998, αλλά η έναρξη ισχύος τους εξαρτάται από την υιοθέτηση του νόμου πλαισίου για την τοπική δημόσια διοίκηση που δεν έχει ακόμη εκδοθεί από το Κοινοβούλιο. Ο νόμος για την Περιφερειακή Ανάπτυξη, που υιοθετήθηκε από το Κοινοβούλιο τον Ιούλιο 1998, δημιούργησε το κατάλληλο πλαίσιο για την ανάπτυξη και την εφαρμογή περιφερειακών πολιτικών. Σε επτά από τις οκτώ μεγάλες περιοχές έχουν ήδη δημιουργηθεί οι Υπηρεσίες Περιφερειακής Ανάπτυξης. Τώρα απαιτούνται μεγάλες προσπάθειες όσον αφορά τη δημιουργία θεσμών, την ανάπτυξη των ανθρωπίνων πόρων, τον ολοκληρωμένο περιφερειακό προγραμματισμό και τις διαδικασίες δημοσιονομικού και οικονομικού ελέγχου. Η διάρθρωση των αποδοχών και της σταδιοδρομίας των δημοσίων υπαλλήλων θα αποτελέσει τον βασικό παράγοντα που θα συμβάλει στην αποτελεσματικότητα των μεταρρυθμίσεων. Η διάταξη ίσης πρόσβασης στην απασχόληση στη δημόσια διοίκηση με βάση ποιοτικά και διαφανή κριτήρια χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή ώστε να εξασφαλιστεί η δημιουργία ενός επαγγελματικού σώματος δημοσίων υπαλλήλων. Στο ειδικό πλαίσιο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, η πρόσληψη και η διατήρηση έμπειρων υπαλλήλων είναι αναγκαία για την προετοιμασία και την εφαρμογή της προενταξιακής διαδικασίας. Ο διαχωρισμός των πολιτικών και διοικητικών καθηκόντων του εκτελεστικού σύμφωνα με τα ρουμανικά σχέδια μεταρρυθμίσεων πρέπει να μεταφερθεί και στη διοικητική πρακτική. Τα συστήματα και οι θεσμοί για τη διαχείριση του προϋπολογισμού και των δαπανών στη Ρουμανία έχουν εξελιχθεί με βραδύ ρυθμό και άνισα, και αυτό οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι οι νόμοι σ' αυτόν τον τομέα δεν υποστηρίζονται αποτελεσματικά από τις κατάλληλες διοικητικές δομές. Πρέπει να καθιερωθούν καλύτεροι συστημικοί δεσμοί μεταξύ της θέσπισης πολιτικής και της διαδικασίας του προϋπολογισμού. Δεν έχουν ακόμη καθοριστεί ο εσωτερικός δημοσιονομικός έλεγχος και τα κατάλληλα συστήματα λογιστικής και πληροφόρησης. Άλλοι τομείς που θα απαιτήσουν μεγαλύτερη προσοχή είναι οι μηχανισμοί ενίσχυσης για να εξασφαλιστεί η εφαρμογή και η παρακολούθηση των αποφάσεων πολιτικής, η συστηματική επεξεργασία της νομοθεσίας και των ρυθμιστικών κανόνων σύμφωνα με το κεκτημένο της ΕΕ, η αναθεώρηση των συμβουλευτικών μηχανισμών για να συμμετέχουν οι αποκεντρωμένοι κυβερνητικοί φορείς στη διαδικασία διατύπωσης πολιτικής και η βελτίωση της κρατικής ικανότητας επικοινωνίας τόσο ως το μέσο διαχείρισης της ροής πληροφοριών στο εσωτερικό της κυβέρνησης όσο και ως το μέσο για μεγαλύτερη πολιτική συνοχή. Τον Ιούλιο 1998, η κυβέρνηση ανέλαβε την αναδιοργάνωση των αυτόνομων διοικήσεων, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών κοινής ωφελείας και των εμπορικών δραστηριοτήτων, σε εθνικές εταιρείες καθορίζοντας έτσι τη βάση για τη συνέχιση των ιδιωτικοποιήσεων. Η εμπιστοσύνη του πληθυσμού στη δημόσια διοίκηση είναι πολύ μικρή. Η Ρουμανία εκπόνησε με καθυστέρηση τους νόμους για την προστασία των πολιτών, για την αναμόρφωση και τον έλεγχο της εκτελεστικής εξουσίας. Η εισαγωγή του κεκτημένου 51 θα δώσει μεγαλύχερο pdpoç σχο νόμο για τη γενική διοίκηση και στους μηχανισμούς ελέγχου. Τα συσχήμαχα επιχήρησης πρέπει να λαμΡάνουν υπόψη την σχέση μεχαξύ χων πολιχών, χων οικονομικών φορέων και της διοίκησης. Τα μέχρα καχά χης δια9θοράς, παρά χις πολυάριθμες πολιχικές πρωχορουλίες σ' αυχόν χον χομέα, δεν είχαν ακόμη τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Η Υπηρεσία Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης εξακολούθησε να συντονίζει χις διμερείς σχέσεις με χην Ευρωπαϊκή Ένωση από ρουμανικής πλευράς. Η υπηρεσία έπαιξε σημανχικό ρόλο στην οργάνωση, στην προεχοιμασία και σχη Ρελχίωση χου Εθνικού Προγράμμαχος για χην Προσχώρηση χης Ρουμανίας στην ΕΕ και αναδιοργανώθηκε για να ανχιμεχωπίσει χις αυξημένες ανάγκες χης προενχαξιακής διαδικασίας. 4. 2. Διοικητική και δικαστική ικανότητα: καίριοι τομείς για την εφαρμογή του κεκτημένου Η ενιαία εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας: Το δικασχικό σύστημα υπέσχη ορισμένες αλλαγές και μεχαρρυθμίσεις, ειδικόχερα όσον αφορά τη δικαιοδοχική οργάνωση και χις διαδικασίες. Ωστόσο, η έλλειψη προσωπικού εξακολουθεί να αποχελεί πρόρλημα, εφόσον οι 552 από χις 3749 θέσεις ήχαν ακόμη κενές χον Ιούλιο 1998. Μεχά από μία σημαντική αλλαγή γενεάς, που οφείλεχαι επίσης σχις χαμηλές αποδοχές χου χομέα, χο 76% χων δικαστικών είναι σήμερα κάχω χων 30 εχών. Αυχός ο φόρχος εργασίας έχει επίσης επηρεάσει χην εμπειρία και χην εμπειρογνωμοσύνη χου δικαστικού σώμαχος. Γενικά, η νομοθεσία εφαρμόζεχαι άνισα και θα χρειαστούν ακόμη πρόσθεχες προσπάθειες για να εξασφαλιστεί η συναφής εφαρμογή και ενίσχυση χου νόμου, ειδικόχερα όσον αφορά χην εμπορική και άλλες ειδικές νομοθεσίες. Ενιαία αγορά: Σχην περίπχωση χης πνευμαχικής ιδιοκχησίας, η Ρουμανική Υπηρεσία Πνευμαχικών Δικαιωμάχων (RODA) είναι αρμόδια για χα δικαιώμαχα πνευμαχικής ιδιοκτησίας. Η RODA διαθέχει επαρκές προσωπικό (53 άχομα), αλλά υπάρχει ανάγκη καλύχερης καχάρχισης ειδικόχερα σε λειχουργικό επίπεδο. Η διαχείριση και η οργάνωση παρουσιάζουν μεγάλες αδυναμίες. Η συμμόρφωση με χη νομοθεσία δεν έχει ακόμη επιχευχθεί πλήρως. Μόνο χα δικαστήρια μπορούν να επψάλουν κυρώσεις για χις παραΡιάσεις, αλλά δεν διαθέχουν ειδικευμένη χεχνογνωσία. Η Κραχική Υπηρεσία Εφευρέσεων και Εμπορικών Σημάχων (OMIS) είναι ο ειδικευμένος φορέας χης κενχρικής δημόσιας διοίκησης που υπάγεχαι σχη ρουμανική κυρέρνηση και έχει ενιαία εξουσία σχο έδαφος χης Ρουμανίας για χην παροχή προσχασίας σχον χομέα χης Ριομηχανικής ιδιοκτησίας. Η OMIS διαθέτει επαρκές προσωπικό (290 άτομα), παρόλο που απαιτείται ακόμη ειδικευμένη κατάρτιση. Η εναρμόνιση των δημοσίων συμβάσεων αποτελεί Ρραχυπρόθεσμη προτεραιότητα στο πλαίσιο της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση. Η αρμοδιότητα ανήκει στο Υπουργείο Δημοσίων Έργων (296 άτομα) και παρόλο που σήμερα 7 άτομα εργάζονται στην αρμόδια διεύθυνση, η υπηρεσία δεν είναι κατάλληλα εξοπλισμένη και δεν 52 διαθέτει τα απαραίτητα προσόντα για να εκπληρώσει το ρόλο παρακολούθησης των κανόνων δημοσίων συμΡάσεων. Πρέπει να καταρληθούν σημαντικές προσπάθειες για να μεταβληθεί η σημερινή προσέγγιση. Από τις 6 εγκεκριμένες θέσεις, 3 υπάλληλοι εργάζονται στο Υπουργείο Οικονομικών για τις νομοθετικές πτυχές των δημοσίων συμβάσεων. Η δημοσιονομική παρακολούθηση των πιστωτικών οργανισμών διενεργείται από την Κεντρική Τράπεζα που δεν διαθέτει το επαρκές προσωπικό σ' αυτόν τον συγκεκριμένο τομέα, παρουσιάζει έλλειψη κατάρτισης και μεγάλο 90ρτο εργασίας χου προσωπικού (75 άχομα στην υπηρεσία παρακολούθησης, ένανχι 4816 αχόμων στην Εθνική Τράπεζα της Ρουμανίας, και 1472 άτομα στα κεντρικά γρα9εία). Η Εθνική Τράπεζα έχει αυξήσει τις αρμοδιότητες της που της ανατέθηκαν με το νέο τραπεζικό νόμο του 1998, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει αντιδράσει ορθά στην αντιμετώπιση πολλών προβληματικών τραπεζών. Οι κεφαλαιουχικές αγορές επιτηρούνται από την Εθνική Επιτροπή Χρεογρά9ων (CNVM) που απασχολεί προσωπικό 77 ατόμων. Παρόλο που επισήμως είναι πολιτικά ανεξάρτητοι, οι επίτροποι υ9ίστανται πολιτικές επιρροές και πιέσεις από τους σημαντικότερους 9°Ρείζ της αγοράς. Η υπηρεσία παρακολούθησης δεν διαθέτει επαρκές προσωπικό (11 άτομα) και αυτό το προσωπικό δεν έχει την κατάλληλη εμπειρία και αντιμετωπίζει μεγάλο 90ρτο εργασίας. Οι αρμοδιόχηχες ενίσχυσης που διαθέτει η Επιτροπή, είναι περιορισμένες. Ο τομέας των ασφαλίσεων επιβλέπεται από την Υπηρεσία Εποπχείας χων Ασ9αλίσεων και χων δρασχηριοχήχων Ανχασ9άλισης (OSAAR) οι αρμοδιόχηχες χης οποίας περιλαμβάνουν: έκδοση αδειών σχις ασ9αλισχικές εχαιρείες, παρακολούθηση και ρύθμιση χου ασ9αλισχικού χομέα. Η Υπηρεσία δεν είναι ακόμη ανεξάρχηχη και συμπεριλαμβάνεχαι στη διάρθρωση του Υπουργείου Οικονομικών. Η OSAAR δεν διαθέτει επαρκές προσωπικό (20 άτομα), ούτε και τον κατάλληλο εξοπλισμό. Η OSAAR είναι αδύναμη υπηρεσία που δεν έχει σχεδόν καμία πολιτική στήριξη και ανεπαρκείς δημοσιονομικούς πόρους για να γίνει ένας ισχυρός 9ορέας εποπτείας της αγοράς. Πρότυπα και πιστοποίηση: στον τομέα της ελεύθερης κυκλθ9ορίας αγαθών, το νομικό πλαίσιο για το διαχωρισμό μεταξύ των καθηκόντων ρύθμισης, τυποποίησης και πιστοποίησης ολοκληρώθηκε στις αρχές του 1998. Το Ινστιτούτο Πιστοποίησης (RENAR) διαθέτει προσωπικό 12 άτομα. Έχει συσταθεί ως ο ενιαίος αρμόδιος 9ορέας πιστοποίησης το 1998. Το Ρουμανικό Ινστιτούτο Προτύπων (96 άτομα) έχει γίνει ένας ανεξάρτητος νόμιμος 9ορέας από τον Ιούλιο 1998. Ανταγωνισμός: Το ανεξάρτητο Συμβούλιο Ανταγωνισμού διαθέτει 108 θέσεις και απασχολεί, επί του παρόντος, 63 άτομα. Η Υπηρεσία του Ανταγωνισμού διαθέτει 410 θέσεις εκ των οποίων οι 45 είναι σήμερα κενές. Η Υπηρεσία διαχειρίζεται 42 τοπικά γρα9εία κομητειών. Κατά τη διάρκεια του 1997, το Συμβούλιο Ανταγωνισμού ανέλυσε και έλυσε 120 υποθέσεις, εκ των οποίων οι 7 α9ορούσαν συγχωνεύσεις εταιρειών. 56 υποθέσεις έκλεισαν με επιστολή υποστηρίξεως. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998, εξετάστηκαν 132 υποθέσεις και λύθηκαν 15 υποθέσεις οικονομικής 53 συγκέντρωσης. Αυχή η εξέλιξη δείχνει όχι έχουν αυξηθεί η καχανόηση και η εμπιστοσύνη χου επιχειρημαχικού χομέα σχους κανόνες χου ανχαγωνισμού. Τηλεπικοινωνίες: όσον α9ορά την καθιέρωση χου καχάλληλου θεσμικού πλαισίου για χην άρση χων ρυθμίσεων, η πρόοδος ήχαν πολύ Ρραδεία. Μία ανεξάρτητη Εθνική Ρυθμιστική Υπηρεσία προρλέπεται ότι θα συσταθεί το 1999. Εν τω μεταξύ, τα ρυθμιστικά καθήκοντα εκτελούνται από το Υπουργείο Επικοινωνιών (συνολικά 81 άτομα). Έμμεση φορολογία; Στο Υπουργείο οικονομικών, οι 123 υπάλληλοι (από τους 141 που έχουν προρλε9θεί) εργάζονται στη Διεύθυνση φορολογικών πολιτικών, εκ των οποίων οι 39 (από τους 44 που προρλέπονται) απασχολούνται με την έμμεση 9ορολογία. Περίπου 28. 000 άτομα απασχολούνται στις τοπικές δομές στο Υπουργείο Οικονομικών. Το 1998 έχουν διατεθεί 1669 θέσεις στην Οικονομική Αστυνομία, με περίπου 40 υπαλλήλους σε KÙBzjudet. Γεωργία: Η φύτοϋγειονομική πολιχική παρακολουθείχαι από χην Φύτοϋγειονομική Υπηρεσία (προσωπικό 12 άχομα) σχο Υπουργείο Γεωργίας και Τρο9ίμων σχο Βουκουρέσχι που έχει αναθέσει χεχνικά καθήκονχα σχο Κενχρικό Εργαστήριο Φυχοϋγειονομικής Απομόνωσης (CLPQ) και στην Ακαδημία Γεωργίας και Δασοκομικής Επιστήμης (AAFS). Υπάρχουν 41 Περιφερειακές Φυχοϋγειονομικές Επιθεωρήσεις (RPI) που λειχουργούν σε επίπεδο κομηχειών (προσωπικό 2. 523 άχομα). 32 Μεθοριακά Σημεία Επιθεώρησης (BIP) με 205 φυχοϋγειονομικούς επιθεωρητές υπάγονχαι απευθείας σχο CLPQ. Οι διοικητικές και νομοθεχικές πχυχές ανήκουν σχην αρμοδιότηχα χου Υπουργείου Γεωργίας και Τροφίμων. Παρόλο που χο προσωπικό διαθέχει χα καχάλληλα προσόνχα από χεχνικής άποψης, η ικανόχηχά χου να εκδίδει και να εφαρμόζει νέα νομοθεσία είναι ασθενής και η επικοινωνία μεχαξύ της κενχρικής και χων περιφερειακών διοικήσεων είναι περιορισμένη. Ο αριθμός χων χακχικών συνεδριάσεων μεχαξύ χων περιφερειακών και χης κενχρικής διοίκησης μειώθηκε για οικονομικούς λόγους. Ο εξοπλισμός επικοινωνίας είναι ανεπαρκής και απηρχαιωμένος και οι χορηγήσεις χου προϋπολογισμού για χις φυχοϋγειονομικές διοικήσεις είναι γενικά ανεπαρκείς. Η κεντρική κχηνιαχρική αρχή στη Ρουμανία είναι η Γενική Υγειονομική Κχηνιαχρική Υπηρεσία (GSVA) (προσωπικό 32 άχομα) υπό χην εποπχεία χου Υπουργείου Γεωργίας και Τροφίμων. Η GSVA είναι η κεντρική κχηνιαχρική αρχή που είναι υπεύθυνη για χην εκπόνηση και χην εφαρμογή χης νομοθεσίας. Τα κενχρικά εργαστήρια όπως χο Εργαστήριο Κχηνιαχρικής Διάγνωσης, χο Εργαστήριο Ελέγχου Τροφίμων και χο Εργαστήριο Ελέγχου για την Κχηνιαχρική Διάγνωση υπάγονχαι επίσης στη GSVA. Σε επίπεδο κομητειών (judet) υπάρχουν 42 διαγνωστικά εργαστήρια και 42 εργαστήρια ελέγχου των τροφίμων. Οι διευθύνσεις κομητείας και περιφερειών της GSVA διαθέτουν συνολικά 11. 914 υπαλλήλους. Συνολικά η Κρατική Κτηνιατρική Υπηρεσία απασχολεί 3. 500 κτηνιάτρους (κρατικοί κτηνίατροι) ενώ περίπου 3. 700 ιδιωτικοί κτηνίατροι παρέχουν δημόσιες υπηρεσίες για το κράτος. Συνολικά, 22 παραμεθόριες θέσεις επιθεώρησης με 35 σημεία ελέγχου λειτουργούν από την GSVA σε επίπεδο κομητειών (Judet). Το προσωπικό της υπηρεσίας εκπονεί 54 και Ε9αρμόζει τη νομοθεσία. Καταράλλονται σημαντικές προσπάθειες για να βελτιωθούν τα πρότυπα, η διαχείριση, η κατάρτιση και η αποτελεσματικότητα με τα ιατρικές κτηνιατρικές υπηρεσίες ελέγχουν, οποία οι κρατικές και ιδιωτικές παρακολουθούν και διαγιγνώσκουν ασθένειες και εξασ9αλίζουν τα πρότυπα υγείας και υγιεινής. Μία καλά καθορισμένη στρατηγική παρέχει τη ράση για περαιτέρω μεταρρυθμίσεις. Η έλλειψη προσόντων και κατάρτισης πρέπει να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά. Οι παραμεθόριες θέσεις επιθεώρησης δεν διαθέτουν τις αναγκαίες υποδομές για να διενεργούν τους 9υσικούς ελέγχους των αποστολών. Επομένως, οι έλεγχοι γίνονται για τον προορισμό στο εσωτερικό της χώρας ή στους σταθμούς απομόνωσης στην περίπτωση εισαγόμενου ζωικού κε9αλαίου. Δεν υπάρχει σήμερα μηχανοργανωμένο δίκτυο επικοινωνίας στο εσωτερικό της κρατικής κτηνιατρικής υπηρεσίας. Μεταφορές: Η έλλειψη προσωπικού (300 υπάλληλοι εργάζονται στο Υπουργείο Μετα9ορών) αποτελεί τροχοπέδη. Το προσωπικό στο Υπουργείο μειώθηκε σε σύγκριση με το 1997. Απασχόληση και κοινωνική πολιτική: Οι αρμοδιότητες για την Υγεία και την Ασφάλεια στον τόπο εργασίας κατανέμονται μεταξύ της Διεύθυνσης για την Προστασία της Εργασίας του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Προστασίας (προσωπικό 62 άτομα), που είναι αρμόδια για την ασ9άλεια στον τόπο εργασίας, και του Υπουργείου Υγείας που είναι αρμόδιο για θέματα υγείας και επιβλέπει τις Επιθεωρήσεις Δημόσιας Υγείας των Κομηχειών. Οι επιθεωρήσεις ασ9άλείας διενεργούνχαι από χην Κραχική Επιθεώρηση για χην Προσχασία χης Εργασίας (προσωπικό 29 άχομα). Η κοινή αρμοδιότηχα και η διαχήρηση χων δύο υπηρεσιών σε σχενά συνδεδεμένους χομείς είναι αμ9ΐσΡηχήσιμη από οργανωχικής και 9ορολογικής πλευράς. Δεν υπάρχει η πολιχική Ρούληση να ενοποιηθούν αυχές οι δύο επιθεωρήσεις. Παραμένει ανοικχό χο ερώχημα καχά πόσον η οργανωχική δομή που υπάρχει σήμερα, θα επιχρέψει να εγκαθιδρυθούν οι δομές ε9αρμογής και ενίσχυσης. Περιφερειακή πολιτική και συνοχή: Καχά χο πρώχο εξάμηνο χου 1998 λή9θηκαν σημανχικές νομοθεχικές απο9άσεις και σήμερα δημιουργούνχαι οι διοικηχικές διαρθρώσεις σύμ9ωνα με αυχές. Αυχές οι απο9άσεις θα Ροηθήσουν επίσης τη συμμετοχή της Ρουμανίας στα προενταξιακά χρηματοδοτικά μέσα. Περιβάλλον: Δύο νέες Διευθύνσεις έχουν δημιουργηθεί στο Υπουργείο Υδάτινων Πόρων, Δασών και Προστασίας του Περιβάλλοντος (προσωπικό 295 άτομα), εκ των οποίων η μια για τη διατήρηση της βιολογικής ποικιλίας και τη διαχείριση των προστατευμένων περιοχών και η άλλη για την Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση, τα προγράμματα και τις διεθνείς σχέσεις. Οι αναγκαίες επιθεωρήσεις δεν έχουν ακόμη συσταθεί. Το 1998, δημιουργήθηκε η Εθνική Επιτροπή για την Επίβλεψη της Πυρηνικής Δραστηριότητας ως μία ανεξάρτητη κυβερνητική υπηρεσία (306 υπάλληλοι). Πρέπει ακόμη να βελτιωθούν τα επαγγελματικά προσόντα και οι γνώσεις σ' αυτόν τον τομέα. 55 Μία σφαιρική αναδιοργάνωση XOD Υπουργείου Υδάχινων Πόρων, Δασών και Προστασίας XOD Περφάλλονχος πρέπει να αποχελεί υψηλή προχεραιόχηχα για χη Ρουμανία. Ωσχόσο, δεν έχει λη90εί ακόμη καμία απ09αση. Η οργανωχική διάρθρωση προώθησης πρέπει ακόμη να ενισχυθεί. Η παρακολούθηση χου αέρα και χων υδάχων δεν πληροί ακόμη χα κριχήρια της ΕΕ με εξαίρεση τη μέτρηση της ρύπανσης στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας αστικών λυμάτων. Προστασία των καταναλωτών: το 1997 δημιουργήθηκε το Γρα9είο για την Προστασία των Καταναλωτών που αποτελείται από 42 περιφερειακά γρα9εία (με προσωπικό 688 άτομα και 71 άτομα σε κεντρικό επίπεδο). Για να ενισχυθεί περαιτέρω η προστασία των καταναλωτών, ο προϋπολογισμός 1998 του Γραφείου Προστασίας των Καταναλωτών προρλέπει χρηματοδοτική στήριξη σε μη κυΡερνητική ένωση καταναλωτών. Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις: Υπάρχει ακόμη μεγάλη ανάγκη για επαρκές και κατάλληλα κατηρτισμένο προσωπικό που να χαρακτηρίζεται από υψηλό Ραθμό εντιμότητας. Έχουν διαπιστωθεί ορισμένες Ρελτιώσεις όσον αφορά τις δικαιοδοτικές διαδικασίες και τη διεθνή αστυνομική συνεργασία. Σήμερα Dπηpετoύv 56. 600 αστυνομικοί. Η αστυνομία και οι φύλακες των συνόρων ανέρχονται σε 26. 000 άτομα. Τελωνεία: Η Διεύθυνση Τελωνείων διαθέτει 5400 θέσεις (εκ των οποίων οι 788 είναι κενές), και προσωπικό 319 ατόμων εργάζεται στα κεντρικά γραφεία. Η Διεύθυνση Τελωνείων έχει καταράλει σημαντικές προσπάθειες για να εκσυγχρονίσει την οργάνωση και τη διαχείριση και για να εισάγει αποδοχές πoD θα στηρίζονται στις επιδόσεις. Ωστόσο πρέπει να γίνουν ακόμη πολλά και πρέπει να συνεχιστούν οι σημερινές προσπάθειες. Δημοσιονομικός έλεγχος: Τα καθήκοντα του Ελεγκτικού Συνεδρίου (2300 Dπάλληλoι με ανταγωνιστικούς μισθούς) πρέπει να επανεξεταστούν 135 άτομα εργάζονται στο εσωτερικό TOD Υπουργείου Οικονομικών για το δημοσιονομικό έλεγχο. Στη Διεύθυνση κρατικού δημοσιονομικού ελέγχου στο YπoDpγείo Οικονομικών, 943 θέσεις έχoDv χορηγηθεί για την εκτέλεση καθηκόντων ε λ έ ^^ σε τοπικό επίπεδο. Επίσης σε τοπικό επίπεδο, η οικονομική αστυνομία διαθέτει σήμερα 1187 θέσεις και 77 σε κεντρικό επίπεδο. Πρέπει να αναθεωρηθούν οι θεσμικές αρμοδιότητες και ο οργανωτικός εκσυγχρονισμός. Ένα αποτελεσματικό σύστημα λογιστικού ελέγχου ex ante με χαρακτηριστικά εσωτερικού ελέγχου είναι απαραίτητο για τη χρηστή και αποτελεσματική διαχείριση της αυξημένης κοινοτικής Ροήθειας στο μέλλον. Απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες για να τηρηθούν αυτές οι υποχρεώσεις ειδικότερα με σκοπό να Dλoπoιηθoύv οι ΡραχυπρόΟεσμοι στόχοι της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση σ' αυτόν τον τομέα. Απαιτείται η αναράθμιση των προσόντων του προσωπικού και η δημιουργία θεσμών για να επιτευχθεί η καθιέρωση του κατάλληλου δημοσιονομικού ελέγχου. 56 4. 3. Συνεργασία διοικήσεων Προκειμένου να διεDκoλDvθoύv οι Dπoψή9ιες χώρες να εκπληρώσουν χο στόχο χης ενίσχυσης της διοικητικής τους ικανότητας και της προσαρμογής των διοικητικών τους υπηρεσιών για την ε9αρμογή του κεκτημένου, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη αναπτύσσουν διαδικασία αδελφοποίησης στο πλαίσιο του προγράμματος Phare. Στην ΕΕ, το κεκτημένο υλοποιείται στα κράτη μέλη από τις εθνικές διοικήσεις (σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο) και από διάφορους φορείς, επαγγελματικές οργανώσεις και τον ιδιωτικό τομέα. Η ευρεία αυτή διοικητική και τεχνική εμπειρογνωμοσύνη διατίθεται τώρα στις υποψήφιες χώρες. Αρχικά, η αδελφοποίηση θα καλύψει τέσσερις τομείς - γεωργία, περιβάλλον, οικονομικά, δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις. Ωστόσο, σταδιακά θα καλύψει το σύνολο του κεκτημένου. Η Ρουμανία συμμετέχει ενεργά στη διαδικασία αδελφοποίησης. 4. 4. Γενική αξιολόγηση Έχει επιτευχθεί περιορισμένη πρόοδος όσον αφορά τη διαδικασία ενίσχυσης της δημόσιας διοίκησης στη Ρουμανία. Ενώ σε πολλούς τομείς, έχουν ληφθεί μέτρα για τη δημιουργία του νομικού πλαισίου που απαιτείται για τη θέσπιση των θεσμικών οργάνων που δεν έχουν την ευθύνη της εφαρμογής του κεκτημένου, δεν έχει επιτευχθεί πρόοδος σχετικά με την ουσιαστική δημιουργία αυτών των οργάνων. Επίσης δεν έχουν εξασφαλισθεί οι αναγκαίοι χρηματοδοτικοί και ανθρώπινοι πόροι για τη λειτουργία των εν λόγω θεσμικών οργάνων, εφόσον θεσπισθούν. Είναι ατυχές το γεγονός ότι επιτεύχθηκε περιορισμένη πρόοδος στον τομέα της διαχείρισης των συνόρων, λαμβανομένης, ειδικότερα, υπόψη της αίτησης της Ρουμανίας να εξαιρεθεί από τον κοινό κατάλογο θεωρήσεων διαβατηρίων. Γ. Συμπέρασμα Η Ρουμανία πληρεί τα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης. Πρέπει ακόμη, να αναληφθεί σημαντική δράση στους τομείς εξάλειψης της διαφθοράς, βελτίωσης της λειτουργίας των δικαστηρίων και προστασίας των ατομικών ελευθεριών και των δικαιωμάτων των τσιγγάνων (Roma). Θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην αναδιάρθρωση της δημόσιας διοίκησης. Η Ρουμανία πραγματοποίησε περιορισμένη πρόοδο όσον αφορά τη δημιουργία οικονομίας της αγοράς και η ικανότητα της να αντιμετωπίσει τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς έχει επιδεινωθεί. Παρά την επιτευχθείσα πρόοδο όσον αφορά τη μεταφορά ορισμένων βασικών τμημάτων του κεκτημένου, η Ρουμανία οφείλει να επιτελέσει ακόμη σημαντικό έργο σε σχέση με τη μεταφορά της νομοθεσίας και τη διαδικασία εφαρμογής και επιβολής προτού καταστεί ικανή να αναλάβει τις υποχρεώσεις του μέλους. 57 Δ. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση και Εθνικό Πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου: συνολική εκτίμηση της εφαρμογής Σχόχος της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση είναι να καθορίσει σε ένα ενιαίο πλαίσιο TODÇ τομείς προτεραιότητας για περαιτέρω εργασία που έχει επισημανθεί στις Γνώμες της Επιτροπής· τα διαθέσιμα χρηματοδοτικά μέσα για να μπορέσουν οι Dπoψή9ιες χώρες να εκτελέσουν αυτές τις προτεραιότητες και TODÇ opODç που θα ισχύσουν για την παροχή aDir|ç της Ροήθειας. Κάθε Dnoij^cpia χώρα έχει κληθεί να θεσπίσει ένα Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση χου Κεκτημένου καθορίζοντας TODÇ τpόπoDς με TODÇ οποίους προτίθεται να εφαρμόσει την εταιρική σχέση για την προσχώρηση, το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής των προτεραιοτήτων της καθώς και TODÇ ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους. Η εταιρική σχέση για την προσχώρηση και το Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου θα αναθεωρούνται τακτικά για να λαμΡάνεται Dπόψη η πρόοδος που έχει σημειωθεί και για να καθορίζονται νέες προτεραιότητες. 1. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση: εκτίμηση των βραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων Η εταιρική σχέση3 για την προσχώρηση καθορίζει τις ακόλoDθες Ρραχυπρόθεσμες προτεραιότητες: • Οικονομική μεταρρύθμιση: καθορισμός μεσοπρόθεσμων προτεραιοτήτων οικονομικής πολιτικής και κοινή εκτίμηση στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής ικανοποιητικής προόδου στο πρόγραμμα οικονομικής συμφωνίας- επίτευξη μεταρρύθμισης της κϋΡέρνησης, συμπεριλαμΡανομένων της ιδιωτικοποίησης δύο τραπεζών, της μετατροπής σε εμπορικές εταιρείες των περισσοτέρων αυτόνομων δημοσίων επιχειρήσεων, της αποτελεσματικής και διαφανούς εφαρμογής του καθεστώτος ξένων επενδύσεων, και της αναδιάρθρωσης/ιδιωτικοποίησης αριθμού μεγάλων κρατικά ελεγχόμενων Ριομηχανικών (π. χ. άνθρακας και χάλυΡας) και γεωργικών εταιρειών (μειώνοντας ιδίως τις ζημίες και τα μη καταρληθέντα ποσά)· συνέχιση της εφαρμογής των συμφωνιών με τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. υιοθέτηση ικανότητας: • Ενίσχυση της θεσμικής και διοικητικής του νομοσχεδίου για τον δημόσιο τομέα και πρόοδος στη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, φυτοϋγειονομικοί και κτηνιατρικοί έλεγχοι, ειδικότερα σε ό,τι αφορά τις εγκαταστάσεις στα εξωτερικά σύνορα (ενίσχυση των εποπτικών φορέων των τραπεζικών, χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και των κεφαλαιουχικών αγορών), τελωνεία· ενίσχυση TOD δημοσιονομικού ελέγχου και μηχανισμοί λογιστικού ελέγχoD και ανταγωνισμός, φορείς για την αντιμετώπιση των μονοπωλίων και παρακολούθησης των κρατικών ενισχύσεων και περφάλλον, έναρξη της δημκ^ργίας των απαραίτητων δομών για την περιφερειακή και διαρθρωτική πολιτική. Κανονισμός του Συμβουλίου aptO. 622/98, ΕΕ L 85 της 20ής Μαρτίου 1998 58 Εσωτερική αγορά: αναδιάρθρωση TOD χραπεζικού χομέα και χων κε9αλαιοϋχικών αγορών, ολοκλήρωση χης μεχαρρύθμισης XOD δικαίου χων επιχειρήσεων, σομπεριλαμΡανομένων χων μέχρων για χην ανάπχοξη χων επιχειρήσεων και χων MME, άρεσες ξένες επενδύσεις, εναρμόνιση και Ρελχιωμένη ε9αρμογή χης έμμεσης 9°Ρ°λογίας, εναρμόνιση χων δημοσίων σϋμΡάσεων, έκδοση ενός vόμoD για χις κραχικές ενισχύσεις και πρώχη απογρα9ή χων κραχικών ενισχύσεων. Καθιέρωση χων δομών χΰποποίησης και αξιολόγησης χης πισχόχηχας. Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις: ειδικότερα περισσόχερες προσπάθειες για την ε9αρμογή μέτρων για την καταπολέμηση της δια9θοράς και του οργανωμένου εγκλήματος και Ρελτίωση της διαχείρισης των συνόρων. Περιβάλλον: μετα9ορά της νομοθεσίας πλαισίου, ε9αρμογή λεπτομερών προγραρμάτων προσέγγισης και στρατηγικών ε9αρμογής που α9ορούν επιμέρους πράξεις. Σχεδιασμός και έναρξη ε9αρμογής των εν λόγω προγραμμάτων και στρατηγικών. Η πρόοδος όσον α9ορά τις Ρραχυπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, μπορεί να περιγρα9εί συνοπτικά ως εξής: • Οικονομική μεταρρύθμιση: έχει σημειωθεί αρκετή πρόοδος στη θέσπιση και διατύπωση μιας συνα9θύς Ρραχυπρόθεσμης και μεσοπρόθεσμης οικονομικής πολιτικής. Ωστόσο, η μετα9ορά της πολιτικής στην πρακτική αποτέλεσε πρόρλημα καθόλη τη διάρκεια του 1998, λόγω των γενικών οικονομικών προρλημάτων στην Ρουμανία, αλλά και λόγω ελλείψεως κάποιας σχαθερής δέσμευσης χου KpaxoDç να εισάγει αυστηρούς περιορισμούς σχον προϋπολογισμό και να επιχαχύνει χη διαρθρωχική μεχαρρύθμιση. Η ιδιωχικοποίηση δύο χραπεζών προγραμμαχίζεχαι να υλοποιηθεί πριν από χο χέλος XOD éxoDç. Οι γενικοί νόμοι επενδύσεων έχουν χροποποιηθεί εκ véoD αλλά aDxo δεν δημιούργησε χην αναγκαία δια9<χνεια και χην απλοποίηση TOD νομικού πλαισίου. Η αναδιάρθρωση/ιδιωχικοποίηση μεγάλων κραχικά ελεγχόμενων Ριομηχανικών (π. χ. άνθρακας και χάλυΡας) και γεωργικών εχαιρειών συνεχίζεχαι αλλά ακόμη δεν έχει αναλη9θεί απο9ασισχική δράση για τις μεγάλες εταιρείες που λειτουργούν επί ζημία. Οι περισσότερες από τις αυτόνομες διοικήσεις έχουν ενοποιηθεί ωστόσο από το καλοκαίρι του 1998, ενώ είναι ακόμη νωρίς για να γίνει μία σ9αιρική αξιολόγηση της διαδικασίας ιδιωτικοποιήσεων και παγιοποίησης των εταιρικών οντοτήτων. • Ενίσχυση της θεσμικής και διοικητικής ικανότητας: η ρουμανική κυρέρνηση έχει καταράλει πολλές προσπάθειες. Ωστόσο, εκτός από το Νόμο για την Περκρερειακή Ανάπτυξη, το ΚοινοΡούλιο δεν έχει θεσπίσει μέχρι σήμερα ένα σημαντικό νομοθετικό πλαίσιο. Γενικά, η πρόοδος σ' αυτόν τον τομέα ήταν βραδεία μέχρι τα μέσα του 1998 αλλά καταρλήθηκαν μεγαλύτερες προσπάθειες μόνον μετά τη δημιουργία της Διυπουργικής Ομάδας για τη Μεταρρύθμιση της Δημόσιας Διοίκησης (GIRAP) που συστάθηκε τον Ιούνιο 1998 υπό την προεδρία του Πρωθυπουργού. Όσον α9ορά τους κτηνιατρικούς ελέγχους, έχει επιτευχθεί ορισμένη πρόοδος στις θεσμικές μεταρρυθμίσεις και στην εισαγωγή διαδικασιών σύμ9ωνων με την πρακτική της ΕΕ. Οι 9υτοϋγειονομικοί έλεγχοι είναι ένας χομέας σχον οποίο πρέπει ακόμη να επιχεϋχθεί μεγαλύχερη πρόοδος. Οι 59 εποπτεύοντες φορείς είναι ασθενείς αν και έχει καθιερωθεί και παγιοποιηθεί χο νορικό πλαίσιο, εφόσον δεν Ôia0éxoDv χο καχάλληλο προσωπικό, χα προσόνχα και χην πολιχική Ρούληση για να γίνουν αποχελεσραχικοί. Δεν έχει σημειωθεί σηραντική πρόοδος στην ενίσχυση των μηχανισμών δημοσιονομικού και λογιστικού ελέγχου. Οι αρμόδιοι φορείς για την πολιτική ανταγωνισμού έχουν ενισχυθεί και οι προσπάθειες πρέπει να διατηρηθούν. Όσον αφορά ωστόσο τις κρατικές ενισχύσεις δεν έχει σηρειωθεί πρόοδος και ακόμη εκκρεμεί η πρώτη ρουμανική απογραφή για τις κρατικές ενισχύσεις. Ελάχιστη πρόοδος έχει σημειωθεί στον τομέα του περιράλλοντος, ενώ συνεχίζεται η καθιέρωση των μηχανισμών που απαιτούνται για την περιφερειακή και διαρθρωτική πολιτική. > Εσωτερική αγορά: η αναδιάρθρωση του τραπεζικού τορέα παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις αν και η ιδιωτικοποίηση των δύο μικρότερων κρατικά ελεγχόμενων τραπεζών σημειώνει πρόοδο και συμφωνά με την εταιρική σχέση για την προσχώρηση. Η ελευθέρωση των κεφαλαιουχικών αγορών συνεχίστηκε. Η μεταρρύθμιση του εταιρικού δικαίου προχωρεί αλλά πρέπει να καταρληθούν ακόμη σημαντικές προσπάθειες όσον αφορά την καθιέρωση ενός απλού, διαφανούς και αποτελεσματικού νομικού περιράλλοντος για να επιτραπεί και ενισχυθεί η ανάπτυξη των επιχειρήσεων. Η προώθηση των MME έγινε μόλις πρόσφατα μία πολιτική προτεραιότητα. Ωστόσο ο κυριότερος περιοριστικός παράγοντας είναι ο παραγκωνισμός των MME μέσω της παροχής μεγάλων επιδοτήσεων στις κρατικές επιχειρήσεις που λειτουργούν επί ζημία. ADTO το πρόρλημα δεν έχει ακόμη επιλυθεί. Πρέπει ακόμη να καταρληθούν σημαντικές προσπάθειες για να εναρμονιστεί και Ρελτιωθεί η εφαρμογή της έμμεσης Χ φορολογίας. Παρά τις φιλόδοξες προθέσεις που έχει εκφράσει η ρουμανική κυρέρνηση στις αρχές του 1998, η εναρμόνιση των δημοσίων συμΡάσεων δεν έχει ακόμη αντιμετωπιστεί. Η καθιέρωση των κατάλληλων δομών τυποποίησης και αξιολόγησης της πιστότητας έχει ολοκληρωθεί. • Δικαιοσύνη και έχουν εσωτερικές υποθέσεις: ορισμένες πρωτοΡουλίες για την καταπολέμηση της διαφθοράς, ενώ δεν υπάρχει ακόμη μία πιο σφαιρική προσέγγιση. Έχουν καταρληθεί μεγάλες προσπάθειες για να ενισχυθεί η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, που Dπoστηpίζεται από πολλές πρωτορουλίες για να ενταθεί η διεθνής συνεργασία και ο συντονισμός. Αυτές οι προσπάθειες πρέπει να διατηρηθούν. Η διαχείριση των συνόρων παρέμεινε ασθενής. ξεκινήσει • Περιβάλλον: Έχει σημειωθεί μικρή πρόοδος στον τομέα του περιράλλοντος. Η μεταφορά της νομοθεσίας πλαισίου δεν είναι συστηματική και υπάρχει γενική έλλειψη προγραμματισμού σε στρατηγικό, θεσμικό και τεχνικό επίπεδο. Η Ρουμανία έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά την αντιμετώπιση ορισμένων πτυχών των Ρραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση στους τομείς της οικονομικής μεταρρύθμισης και της διοικητικής ικανότητας (προετοιμασία της νομοθεσίας για τη δημόσια διοίκηση και την περιφερειακή ανάπτυξη· ενίσχυση των κτηνιατρικών υπηρεσιών). Δεν έχουν ακόμη αντιμετωπισθεί σε ικανοποιητικό Ραθμό οι προτεραιότητες της εσωτερικής αγοράς (αναδιάρθρωση 60 χου τραπεζικού τορέα, ρελτιώσεις όσον α9ορά την έρρεση 9ορολογία, τις δηρόσιες συρβάσεις και τις κρατικές ενισχύσεις), οι προτεραιότητες στον τορέα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων (καταπολέρηση του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς) και οι προτεραιότητες στον τορέα του περιβάλλοντος. 2. Αξιολόγηση του Εθνικού Προγράμματος για την υιοθέτηση του κεκτημένου Το πρώτο σχέδιο του Εθνικού Προγράμματος για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου έχει υποβληθεί στο τέλος Μαρτίου 1998. Αυτό το έγγρα90 από τότε έχει υποστεί συνεχείς τροποποιήσεις και Ρελτιώσεις, και η πιο πρόσφαχη εκδοχή χου υπορλήθηκε τον Οκτώβριο 1998. Όλοι οι τομείς που ανα9έρονται στη Γνώμη της Επιτροπής, καλύπτονται με ορισμένες εξαιρέσεις. Το πρόγραμμα έχει κατανεμηθεί σε τρία κύρια μέρη σύμ9ωνα με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης, και υπάρχει ένα τέταρτο μέρος που επικεντρώνεται στη διοικητική ικανότητα. Καθένα από αυτά τα τέσσερα μέρη επιδιώκει τη συμμόρ9ωση ρε τα κυριότερα σηρεία που αναφέρονται στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση, αναφερόμενο σε λεπτομερές σχέδιο εφαρμογής και σε εκτίμηση του κόστους. Το έγγραφο παρέχει τη βάση για ρία σφαιρική και αποτελεσματική στρατηγική. Συνέβαλε στην προώθηση της διυπουργικής συνεργασίας και επικοινωνίας και γίνεται όλο και πιο αποδεκτό ως ένα σημαντικό πλαίσιο προγραρρατισμού πολιτικής. Μετά την περάτωση της εναρμόνισης του με το πρόγραρρα της ρουμανικής κυβέρνησης, θα επιτευχθεί η πλήρης συνάφεια των εγγράφων. Οι ρουρανικές αρχές θεωρούν το Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου ως ένα κυλιόμενο μέσο προγραμματισμού πολιτικής και θα επιδιώξουν την περαιτέρω βελτίωση του. Μία σοβαρή πρόκληση θα είναι η κατάρτιση του εθνικού προϋπολογισρού 1999 σύμφωνα με τις προτεραιότητες που αναφέρονται στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράρματος για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου, ειδικότερα σε ό,τι αφορά την μακροοικονομική προσέγγιση. Η κάλυψη πρέπει να επεκταθεί σε ορισρένους τορείς συρπεριλαρβανομένων της μεταρρύθρισης της δηρόσιας διοίκησης, της εφαρρογής και της ενίσχυσης του κοινοτικού κεκτηρένου, της χρηστής και συναφούς καταχώρησης στον προϋπολογισμό των μεταρρυθμίσεων, της κοινής εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφαλείας, της περιφερειακής συνεργασίας, των στατιστικών, του κεκτηρένου της ρη εσωτερικής αγοράς. Απαιτείται λεπτομερέστερη κάλυψη της συνολικής οργάνωσης, του συντονισμού και της παρακολούθησης του Εθνικού Προγράμματος για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου καθώς και της επεξεργασίας μίας συστηματικής προσέγγισης για να εξασφαλιστεί η πλήρης ρεταφορά της νομοθεσίας και η εναρμόνιση των τομεακών πολιτικών με το μακροοικονομικό πλαίσιο. Οι διμερείς συζητήσεις για το Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου ήταν εποικοδομητικές. Η ρουμανική κυβέρνηση βρίσκεται στο στάδιο αναθεώρησης του εγγράφου. Με βάση το αναθεωρημένο κείμενο, η Επιτροπή θα λάβει θέση επί του Εθνικού Προγράρματος για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου και θα χη διαβιβάσει σχο Συμβούλιο. Η εν λόγω εκτίμηση αναμένεχαι να πραγραχοποιηθεί καχά χη διάρκεια 61 XOD δεύχερου εξαμήνου χου 1999 παράλληλα με την επανεξέταση χων εχαιρικών σχέσεων για την προσχώρηση. 62 Παράρτημα Στατιστικά Στοιχεία 63 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Bacucd 8e5on6va Wkt\Bvap6<; (x&o$ n\q nepiddov) LVVOXIKTJ eKxaai) EBviKoi Xoyapiaonoi AKaOdpioxo eyxcopio npofoSv oe xpexovoet; xipe^ AKaOdpioxo eyxtopio npoltov oe xpexouoe<; xip>&; AKaOdpioxo eyxtopio npol'6v oe xpexovoe^ xifie$s 1993 1994 1995 σε χιλιάδες 1996 1997 22748 22712 22656 22582 22526 σε χιλιάδες εκτάρια 23839 23839 23839 23839 23839 σε δισεκατομμύρια λει 20035,7 49773,2 72135. 5 108390,9 249750,2 σε δισεκατομμύρια ΕΟϋ - 22,5 25,3 27,1 27,6 30,6 σε ΕΟυ κατά κεφαλή 1000 1100 1200 1200 1400 AidpOptooq xv\q Trapaytoyifc σε % της συνολικής ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας - retopyia - Biofitixavfa - KaxaoKeuet; - Yitr\peaieq AidpOptooq xtov Sanavcbv -Aaadveq XEXIKTJI; KaxavdXcooi^ - XCOV VOlKOKVpiCOV KOI T(OV M K I EN - TOD 5t)ftooiot) - AKaOdpioxe^ £7i£v5t)0£i<; ndyiov Kecpafaziov - EJjaytoyes ayaOtov Kai imiipeoitbv - Eioaytoye^ ayaOtov Kai wiijpeoitbv AxaOdpioxo eyxtopio npol'6v AKaOdpioxo Eyxcopio npoV'6v Kaxd KecpaXtj noaooxd 7tXT]0(opiono^ AeiKX££ xiptdv KaxavaXcoxov Iao^uyio icXiipconcbv -E^aywfiq ayaOtov -Eioaytoye$ ayaOtov -ejtaopiKd ico^vyio -vrnipeoleq, Ka8ap£<; -eio65t|fia, Ka8ap6 64 64 21,6 34,9 5,4 38,1 20,6 37,6 6,8 35,0 20,7 34,5 6,9 37,9 20,0 35,8 7,2 37,0 σε % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος 81,3 67,6 13,7 21,4 27,6 83,7 72,1 11,6 23,1 28,4 36,7 % μεταβολή σε σχέση με το προηγούμενο έτος 33,2 20,1 38,0 5,7 36,2 85,5 75,4 10,1 19,2 29,7 36,7 1,5 3,9 7,1 3,9 -6,6 σε μονάδες αγοραστικής δύναμης 4800 5100 5600 6100 5800 % μεταβολή σε σχέση με το προηγούμενο έτος 256,1 136,7 32,3 38,8 4178 5141 -963 -98 -124 σε εκατομμύρια ΕΟυ 5171 5517 -346 -144 -108 6047 7253 -1206 -248 -184 6367 8313 -1945 -303 -243 -Ka0ap£<; xp£xovo££ fiExapipdosit; -Ka0ap£<; xp£xovo££ pExapipdosii; -xcov offoicov: jieaxapipdosi^ dqpooiov -xwv offoicov: peaxapipdoei^ dqpooiov -Ioo^vyio xpexovoc&v ovvaXXaywv -Ioo^vyio xpexovocbv ovvaXXaytov -AnoOepaxiKd oxoixeia xov evepyqxucoti (ovpw. xpvaov) -AaoOefiaxiKd oxoixeia xov evepyqxiKoti (ovpn. xpvoov) -AftoOepaxiKd oxoixeia xov EVEpyijxiKov (EKX6<; xpvoov) -AnoOepaxiKd oxoixeia xov EVEpyijxiKov (EKX6<; xpvoov) 183 183 95 95 -1003 -1003 1722 1722 892 892 238 238 85 85 -360 -360 2514 2514 1696 1696 282 282 48 48 -1356 -1356 1996 1996 1201 1201 467 467 37 37 -2025 -2025 2509 2509 1678 1678 4237 4237 3444 3444 Ar||i6aia oucovoiuicd Ar||i6aia oucovoiuicd TeviKd &Xeippa/nXe6vao|ia dqpooiov TeviKd &Xeuipa/nXedvaotia dijpooiov AKaOdpioxo e^coxepucd fjpioq AKaOdpioxo e^coxepucd fjpioq σε % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος σε % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος 0,9 0,9 17,4 17,4 -3,6 -3,6 17,6 17,6 16,6 16,6 19,1 19,1 OiKovojiiKoi 5eiKTeq OiKovojiiKoi 5eiKTeq NojuopaxiKd pey£0ti NojuopaxiKd pey£0ti -Ml -Ml -M2 -M2 EtivoXo 7TlOX(0O£(0V EtivoXo 7UOX(0O£(0V Msoa PpaxvnpdOEopa smxdKia Msoa PpaxvnpdOEOfia emxdKia - EmxdKio daveiopov - ERIX6KIO daveiopov - EmxdKio Kaxa0£O£o>v - EmxdKio KaxaOfiOEwv Evva&XaypaxiKsq IOOXUIIE^ ECU Euva&XayfiaxiK££ IOOXUIIE^ ECU - MEOO<; dpo<; -n\q nxpiddov - MEOO<; 6po<; rx\q nxpiddov - T&05 n\q nepi65ov - T&05 n\q Hfipiddov - Lxa0uiou£vo<; 8£iKxt]^ xiua>v ovvaAAdypaxo^ - LxaOpioji£vo<; 8£iKxt]^ xuia>v ovvaAAdypaxo^ 1993 1993 1994 1994 1995 1995 1996 1996 1997 1997 1,5 1,5 3,1 3,1 : : σε δισεκατομμύρια ECU σε δισεκατομμύρια ECU 2,0 2,0 4,9 4,9 2,1 2,1 5,4 5,4 6,5 6,5 % το χρόνο % το χρόνο 48,9 48,9 36,5 36,5 (lECU-. ΕΟνικό νόμισμα) (lECU-. ΕΟνικό νόμισμα) 2,2 2,2 5,9 5,9 7,2 7,2 55,3 55,3 38,1 38,1 2,3 2,3 7 7 5,7 5,7 72,5 72,5 55,8 55,8 890 890 1968,8 1968,8 1423,6 1423,6 2173,5 2173,5 2947,1 2947,1 3384,2 3384,2 3922,2 3922,2 5182,4 5182,4 8111,5 8111,5 8859,1 8859,1 E^toxspiKd ejuidpio E^toxspiKd eundpio Eioaycoy6<; Eioaycoy6<; E^aytay^ E^aytay^ Ioo£vyio Ioo£vyio 'Opoi epnopiou 'Opoi epnopiov Eioaya>y&; and xi)v EE-15 Eioaya>y&; and xi)v EE-15 E^aycoy^ npoq xv\\ EE-15 E^aycoy^ npoq n\v EE-15 Ar}poypa<pucd oxoixeia Ar}poypa<pucd oxoixeia Ilooooxd tpvoiKifc av^ijoTjt; Ilooooxd (puoiKifc av^ijoTjt; Ilooooxd KaOapifc psxavdoxevoi)*; Iloooox6 KaOapifc pfixavdoxevoi)*; Ilooooxd ppscpiKife 0vt]oipdTi]xa5 Ilooooxd ppscpiKife 0vt]oip6xi]xa5 IIpoodoKcopevi) didpKEia ^coife: IIpoo5oKo»)ievi) didpKEia £coife: Av8pe<; Av8pe<; TvvaiKe^ TvvaiKE^ Ayopd Epyaoiaq Ayopd Epyaoiaq Ilooooxd oucovopuafc 5paoxiipidxr|xa<; (peOodoXoyia Ilooooxd oucovopuafc 5paoxiipidxr|xa<; (peOodoXoyia AOE) AOE) Ilooooxd avepyia^ (peOodoXoyia AOE) : ilooooxd avepyfa^ (peOodoXoyia AOE) : Evvoto Evvoto 65 65 σε εκατομμύρια ECU σε εκατομμύρια ECU 5716 5716 4243 4243 6056 6056 5220 5220 7961 7961 6097 6097 9005,7 9005,7 6366,6 6366,6 -1473 -1473 -2639,1 -2639,1 αντίστοιχη περίοδος προηγούμενου έτους»· 100 αντίστοιχη περίοδος προηγούμενου έτους» 100 -1864 -1864 -836 -836 9946,7 9946,7 7434,5 7434,5 -2512,2 -2512,2 52,5 52,5 56,6 56,6 ; ; : : ως % του συνόλου ως % του συνόλου 48,2 48,2 48,2 48,2 50,5 50,5 54,13 54,13 ανά χιλιάδες πληθυσμού ανά χιλιάδες πληθυσμού -0,9 -0,9 -1,5 -1,5 -0,9 -0,9 -0,7 -0,7 ανά 1000 γεννήσεις ζώντων ανά 1000 γεννήσεις ζώντων 97,2 97,2 523 523 56,5 56,5 -2,4 -2,4 -0,9 -0,9 23,9 23,9 21,2 21,2 κατά τη γέννηση κατά τη γέννηση 65,7 65,7 73,4 73,4 65,7 65,7 73,4 73,4 22,3 22,3 22 22 65,3 65,3 73,1 73,1 65,2 65,2 73 73 σε % του εργατικού δυναμικού σε % του εργατικού δυναμικού 64,9 64,9 67,2 67,2 64,8 64,8 64,8 64,8 8,1 8,1 8 8 6,7 6,7 6 6 45,3 453 413 413 -0,6 -0,6 -0,8 -0,8 23,3 23,3 65,9 65,9 73,3 73,3 : : : : Meoq anaoxdXtioii Kaxd icXddov<; NACE Meoq anaoxdXtioii Kaxd icXddov<; NACE - rewpyia Kai Saooxopia - rewpyia Kai Saooxopia < 25 EXCOV < 25 EXCOV > 25 excov > 25 excov - Bioptixavia - Bioptixavia - KaxaoKeve^ - KaxaoKeve^ - Ymipeoie^ - Ymipeoie^ Ynoooufj. Ynoooufj. Si6i)po5po|iiKd ducrvo £i6i)po5popucd ducrvo MIIKO^ avxoKivT|xodpdpo)v MIIMK; avxoKivT|xodpdpo)v Biop^xavia Kai yecopyia Biouijxavia Kai yecopyia Aeiicxe^ dyKov piopiftaviKifc aapaycoyifc Aeiicxe^ dyKov piopijxaviKifc napayfoyifc AeiKxe^ dyKov aKa0dpioxr|c; yEcopyitffc napaycoyifc AeiKxe^ dyKov aKaOdpioxr|c; yEcopyiKlfc ffapaycoyifc : : 36 36 30,1 30,1 5,7 5,7 28,2 28,2 : : : : 22,6 22,6 5,3 5,3 20,8 20,8 5,4 5,4 ως % του συνόλου ως % του συνόλου 36,5 36,5 28,8 28,8 5,6 5,6 29,1 29,1 34,4 34,4 28,6 28,6 5 5 32 32 20,2 20,2 4,2 4,2 38 38 27,3 27,3 4,3 4,3 30,4 30,4 σε Km ανά 1000 Km2 σε Km ανά 1000 Km2 : : : : 47,7 47,7 47,8 47,8 σε km σε km : : : : προηγούμενο έτος- 100 προηγούμενο έτος- 100 39 39 26,2 26,2 4,2 4,2 30,6 30,6 : : ; ; 101,1 101,1 110,2 110,2 103,3 103,3 100,2 100,2 109,4 109,4 104,5 104,5 109,9 109,9 101,3 101,3 94,1 94,1 103,1 103,1 66 66 Μεθοδολογικές σημειώσεις Ακαθάριστο κατά κεφαλή εγχώριο προϊόν σε PPS: Αναθεωρημένα στοιχεία χρησιμοποιώντας τα νέα αποτελέσρατα ΡΡΡ από το διεθνές σχέδιο σύγκρισης του 1996. Αποθεματικά στοιχεία του ενεργητικού: είναι στοιχεία των αποθεμάτων του τέλους του έτους. Ορίζονται ως το άθροισρα των αποθεράτων σε χρυσό της κεντρικής τράπεζας, του ξένου συναλλάγματος, και άλλων (ακαθάριστων) απαιτήσεων μη κατοίκων. Ο χρυσός αποτιμάται στην τιμή της αγοράς στο τέλος του έτους. Γενικό έλλειμμα/πλεόνασμα δημοσίου: αποτελεί προσέγγιση του ορισρού των εθνικών λογαριασρών, προερχόρενου από στοιχεία που βασίζονται στη ρεθοδολογία ΣΟΚ (στατιστικές των οικονορικών της κυβέρνησης) του ΔΝΤ. Το γενικό έλλειμμα / πλεόνασμα του δημοσίου λαμβάνεται προσθέτοντας το κεντρικό έλλειμμα / πλεόνασμα του δημοσίου (που κανονικά περιλαμβάνει ορισμένα εξωδημοσιονομικά κονδύλια) στο τοπικό έλλειμμα / πλεόνασμα του δημοσίου. Το σύνολο προσαρρόζεται στην καθαρή δανειοδότηση / δανεισμό για ειδικούς σκοπούς πολιτικής, το οποίο αποτελεί δημοσιονομικό στοιχείο στους εθνικούς λογαριασμούς. Νομισματικά μεγέθη: αποτελούν αποθεματικά στοιχεία του τέλους του έτους. Το ΜΙ γενικά σημαίνει τραπεζογραμμάτια και κέρρατα σε κυκλοφορία συν τις καταθέσεις όψεως στην τράπεζα. To Μ2 γενικά σημαίνει ΜΙ συν τις καταθέσεις ταμιευτηρίου συν τις λοιπές βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις στις τράπεζες. Συνολικές πιστώσεις γενικά σημαίνει εγχώριες πιστώσεις στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το πρόβλημα της μέτρησης της κυκλοφορίας του ξένου συναλλάγματος σε ορισμένες υποψήφιες χώρες μπορεί να επηρεάζει την αξιοπιστία των στοιχείων. Επιτόκια: Μέσα ετήσια επιτόκια. Τα επιτόκια δανεισμού γενικά συνίστανται στο μέσο επιτόκιο που βαρύνει τους δανειζόμενους στα δάνεια που χορηγούν οι εν λόγω τράπεζες. Τα επιτόκια καταθέσεων αφορούν γενικά επιτόκια για μέση ζήτηση και χρόνο καταθέσεων. Ισοτιμία συναλλάγματος: Όπου είναι εφικτό, οι ισοτιμίες του ECU είναι αυτές που ανακοινώνονται επίσημα στη ΓΔ II. Ο πραγματικός δείκτης της ισοτιμίας συναλλάγματος σταθμίζεται από τους κύριους εμπορικούς εταίρους, με βάση το έτος 1990. Εισαγωγές και εξαγωγές (τρέχουσες τιμές): Τα στοιχεία βασίζονται στο "ειδικό εμπορικό" σύστηρα, σύμφωνα με το οποίο, το εξωτερικό εμπόριο περιλαμβάνει αγαθά που διασχίζουν τα τελωνειακά σύνορα της χώρας. Τα εμπορικά στοιχεία εξαιρούν τις άμεσες επανεξαγωγές, το εμπόριο υπηρεσιών και το εμπόριο με τις άδειες εκμετάλλευσης, την τεχνογνωσία και τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Η αξία του κύκλου εργασιών του εξωτερικού εμπορίου περιλαμβάνει την αγοραία αξία των αγαθών και τα πρόσθετα έξοδα (ναύλος, ασφάλεια κ. λ. π. ). Εμπορική Ταξινόμηση: Η 67 ροή του εμπορίου αγαθών χρησιμοποιεί την ταξινόμηση των εμπορευμάτων σύμφωνα με τη συνδυασμένη ονοματολογία. Οι εισαγωγές καταγράφονται με βάση αξίες CIF, οι εξαγωγές καταγράφονται με βάση αξίες FOB. Η Eurostat μετέτρεψε το εθνικό νόμισμα σε δολάρια ΗΠΑ εφαρμόζοντας τις μέσες ετήσιες ισοτιμίες συναλλάγματος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Εισαγωγές και εξαγωγές από και προς την ΕΕ-15: Πηγή: Comtrade. Τα στοιχεία για τα έτη 1993 και 1994 αφορούν το εμπόριο με την ΕΕ-12 και μόνο. Ποσοστό οικονομικής δραστηριότητας (Μεθοδολογία ΔΟΕ): Εκατοστιαία αναλογία του εργατικού δυναμικού στο σύνολο του πληθυσμού ηλικίας 15+. Το ποσοστό αυτό προκύπτει από την ΕΔΕΔ (Ερευνα δείγρατος εργατικού δυναμικού) τηρώντας τους εξής ορισμούς και συστάσεις της ΔΟΕ: Εργατικό δυναμικό: απασχολούμενα άτομα και άνεργοι κατά την έννοια του ορισμού της ΔΟΕ που αναφέρεται παρακάτω. Απασχολούμενος: κάθε άτομο ηλικίας 15+, το οποίο κατά την περίοδο αναφοράς εργαζόταν τουλάχιστον μια ώρα με ημερομίσθιο ή μισθό ή άλλου είδους αμοιβή ως υπάλληλος, επιχειρηματίας, μέλος συνεταιρισμού ή εργατικό δυναμικό από τα μέλη της ίδιας οικογένειας που συνεισφέρει. Περιλαμβάνονται τα μέλη των ενόπλων δυνάμεων και γυναίκες με γονική άδεια. Άνεργος: κάθε άτομο ηλικίας 15+, το οποίο πληροί ταυτόχρονα και τις τρεις προϋποθέσεις του ορισμού της ΔΟΕ για να ταξινομηθεί ως άνεργος: (i) δεν έχει εργασία, (ii) αναζητεί ενεργά εργασία και (iii) είναι έτοιμο να αναλάβει εργασία μέσα σε ένα δεκαπενθήμερο. (Μεθοδολογία ΔΟΕ): - Εκατοστιαία αναλογία του άνεργου Ποσοστό ανεργίας εργατικού δυναμικού. Το ποσοστό αυτό προκύπτει από την ΕΔΕΔ (Ερευνα δείγματος εργατικού δυναμικού) τηρώντας τους εξής ορισμούς και συστάσεις της ΔΟΕ (βλ. ορισμούς ΔΟΕ (παραπάνω). Μέση απασχόληση κατά κλάδους NACE: Το ποσοστό αυτό προκύπτει από τους ορισμούς και τις συστάσεις της ΔΟΕ. Για τα έτη 1993, 1994 και 1995, τα στοιχεία αφορούν την απασχόληση πολιτικών υπαλλήλων που προκύπτει από: * έρευνες επιχειρήσεων που περιλαμβάνουν: -όλες τις επιχειρήσεις με 200 υπαλλήλους ή παραπάνω. -αντιπροσωπευτικό δείγμα επιχειρήσεων με 200 υπαλλήλους ή παρακάτω. •διοικητικές πηγές. Από της απασχόλησης το (συμπεριλαμβανομένων των ενόπλων δυνάμεων) και προκύπτουν από την τριμηνιαία έρευνα του εργατικού δυναμικού στα νοικοκυριά (ΕΕΔ). τα στοιχεία αφορούν το σύνολο 1996 Δείκτες όγκου βιομηχανικής παραγωγής: Η βιομηχανική παραγωγή καλύπτει τις μεταλλευτικές και λατομικές δραστηριότητες, τη βιομηχανική παραγωγή και την παραγωγή ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου, ατμού και την παροχή ύδατος (σύμφωνα με τη NACE Rev. l Τμήματα ταξινόμησης Γ,Δ,Ε). 68 Οι δείκτες βιομηχανικής παραγωγής υπολογίζονται με βάση τη φυσική βιομηχανική παραγωγή 600 περίπου αντιπροσωπευτικών προϊόντων ή ομάδων προϊόντων, σταθμισμένων με την προστιθέμενη αξία του 1991 στο εργοστασιακό κόστος. Δείκτες όγκου ακαθάριστης γεωργικής παραγωγής: Οι δείκτες της ακαθάριστης γεωργικής παραγωγής υπολογίζονται με βάση το προηγούρενο έτος. Πηγές Βασικά στοιχεία, Εθνικοί λογαριασμοί, Εξωτερικό εμπόριο, Δημογραφικά στοιχεία, Αγορά εργασίας, Υποδομές, Βιομηχανία και γεωργία: New Cronos. Αποθεματικά στοιχεία του ενεργητικού και Οικονομικοί δείκτες: Όπου ήταν δυνατό χρησιροποιήθηκε ως πηγή το ερωτηρατολόγιο της Eurostat Β-4 για τις νομισματικές και οικονομικές στατιστικές. Ζητήθηκε από τις υποψήφιες χώρες να τις αποστέλλουν τακτικά και να ενημερώνουν τους πίνακες που περιλαμβάνονται στο ερωτηματολόγιο. Οι παραπάνω στατιστικές περιλαμβάνουν επίσημα ξένα αποθέματα, νομισματικά μεγέθη, επιτόκια, και ισοτιμίες συναλλάγματος. Όπου τα στοιχεία αυτά δεν ήταν διαθέσιμα, χρησιμοποιήθηκε ως πηγή η δημοσίευση 'Διεθνείς Οικονομικές Στατιστικές' του ΔΝΤ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΓΔ Π) χρησιμοποιήθηκε ως πηγή για τις ισοτιμίες του ECU, όπου ήταν εφικτό. Σχετικά με το ακαθάριστο εξωτερικό χρέος, χρησιμοποιήθηκε ως πηγή η δημοσίευση του ΟΟΣΑ Στατιστικές Εξωτερικού Χρέους. Σχετικά με γενικό έλλειμμα/πλεόνασμα δημοσίου, οι υποψήφιες χώρες δεν είναι, προς το παρόν, σε θέση να παρέχουν αξιόπιστα στοιχεία. Η Μονάδα Β-4 συνεργάζεται στενά με τις χώρες αυτές με σκοπό τη βελτίωση των εθνικών τους λογαριασμών στους οποίους βασίζονται οι στατιστικές των δημόσιων οικονομικών. Λόγω της έλλειψης αξιόπιστων στοιχείων, μια κατά προσέγγιση εκτίμηση του γενικού ελλείμματος/πλεονάσματος του δημοσίου εξάγεται από τη ετήσια έκδοση των στατιστικών των δημόσιων οικονομικών του ΔΝΤ (για επεξηγήσεις σχετικά με τη μεθοδολογία, βλέπε παρακάτω). 69 ISSN 0254-1483 COM(98) 702 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 01 02 06 11 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-98-644-GR-C Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο