title: Περιοδική έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την πορεία της Ουγγαρίας προς την προσχώρηση

eurovoc_concepts:
EU relations
Hungary
accession to the European Union
economic situation
report

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλες, 17. 12. 1998 COM(1998) 700 τελικό ΠΕΡΙΟΑΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΟΥΓΓΑΡΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗ Περιεχόμενα Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ α) β) Προοίμιο Το πλαίσιο χης περιοδικής έκθεσης Σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ουγγαρίας Η ενισχυμένη προενταξιακή σχραχηγική Πρόσφαχες εξελίξεις σχις διμερείς σχέσεις Β. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗΣ 1. 1. 1 1. 2 1. 3 Πολιτικά κριτήρια Δημοκρατία και κράτος δικαίου Κοινοβούλιο Η εκτελεσχική εξουσία Το δικασχικό σύσχημα Μέχρα καχά χης διαφθοράς Δικαιώματα του ανθρώπου και προστασία των μειονοτήτων Αστικά και Πολιχικά Δικαιώμαχα Οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώμαχα Δικαιώμαχα και προσχασία χων μειονοχήχων Γενική αξιολόγηση Οικονομικά κριτήρια Εισαγωγή 2. 2. 1 2. 2 Οικονομικές εξελίξεις από τη δημοσίευση της γνώμης της Επιτροπής και 2. 3 2. 4 3. 3. 1 3. 2 μετά Μακροοικονομικές εξελίξεις Διαρθρωχικές μεχαρρυθμίσεις Αξιολόγηση σε σχέση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης Η ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας της αγοράς Η ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και των δυνάμεων της αγοράς Γενική αξιολόγηση Ικανότητα ανάληψης των υποχρεώσεων του μέλους Εσωτερική αγορά χωρίς σύνορα Γενικό πλαίσιο Οι τέσσερις ελευθερίες Ανταγωνισμός Καινοτομία Κοινωνία των πληροφοριών Εκπαίδευση, κατάρτιση και νεολαία Έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη Τηλεπικοινωνίες Οπτικοακουστικός τομέας 3. 3 Οικονομικές και δημοσιονομικές υποθέσεις -2- Οικονομική και νομισμαχική ένωση Φορολογία Στατιστικές Τομεακές πολιτικές Βιομηχανία Γεωργία Αλιεία Ενέργεια Μεταφορές Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις Οικονομική και κοινωνική συνοχή Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις Περιφερειακή πολιτική και συνοχή Ποιότητα ζωής και περιβάλλον Περιβάλλλον Προστασία των καταναλωτών Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις Εξωτερικές πολιτικές Εμπόριο και διεθνείς οικονομικές σχέσεις Ανάπτυξη Τελωνεία Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας Δημοσιονομικά θέματα Δημοσιονομικός έλεγχος 3. 4 3. 5 3. 6 3. 7 3. 8 3. 9 3. 10. Γενική αξιολόγηση 4. Ικανότητα της διοίκησης να εφαρμόσει το κεκτημένο Γ. Συμπέρασμα Α. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση και Εθνικό Πρόγραμμα για την Dio6é'H]oi] TOD κεκτημένου: σDVoλική εκτίμηση της εφαρμογής 1. 2. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου Παράρτημα Στατιστικά στοιχεία -3- Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ α) Προοίμιο Σχο Πρόγραμμα Δράσης 2000, η Επιτροπή δήλωσε όχι θα υποβάλλει περιοδικές εκθέσεις σχο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για την πρόοδο κάθε υποψήφιας χώρας χης Κενχρικής και Αναχολικής Ευρώπης όσον αφορά χην προεχοιμασία χης για χην προσχώρηση και όχι θα καχαθέσει χην πρώχη από αυχές καχά χο χέλος χου 1998. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χου Λουξεμβούργου αποφάσισε όχι: "Η εξέχαση χης προόδου κάθε υποψηφίου κράχους χης Κενχρικής και Αναχολικής Ευρώπης προς χην καχεύθυνση χης προσχώρησης, σε σχέση με χα κριχήρια χης Κοπεγχάγης και ειδικόχερα ως προς χον ρυθμό υιοθέτησης χου κεκχημένου χης Ένωσης, θα περιλαμβάνεχαι, για χο καθένα από χα κράχη αυχά, σε χακχικές εκθέσεις χης Επιτροπής προς το Συμβούλιο, συνοδευόμενες ενδεχομένως από συστάσεις για την έναρξη διμερών διακυβερνητικών διασκέψεων, και αυτό ήδη από τα τέλη του 1998. Πριν από χις εν λόγω εκθέσεις, η εφαρμογή χων εταιρικών σχέσεων για χην προσχώρηση και η πρόοδος υιοθέχησης χου κεκχημένου θα εξεχάζονχαι με κάθε υποψήφιο κράχος, σχο πλαίσιο χων οργάνων χων ευρωπαϊκών συμφωνιών. Οι εκθέσεις χης Επιχροπής θα χρησιμεύουν ως βάση για χις αναγκαίες αποφάσεις σχα πλαίσια χου Συμβουλίου όσον αφορά χη διεξαγωγή ή χην επέκταση χων διαπραγματεύσεων προσχώρησης και σε άλλους υποψηφίους. Σχα πλαίσια αυχά, η Επιτροπή θα συνεχίσει να ακολουθεί χη μέθοδο που επελέγη με χο Πρόγραμμα Δράσης 2000 για χην εκχίμηση χης ικανόχηχας χων υποψηφίων κραχών να πληρούν χα οικονομικά κριχήρια και να εκπληρούν χις υποχρεώσεις που απορρέουν από χην προσχώρηση. θα πρέπει να διαχηρηθεί μία δυναμική προσέγγιση σχην αξιολόγηση της προόδου που σημειώνεται από τα υποψήφια κράτη στο πλαίσιο των τακτικών εκθέσεων που θα υποβάλλει η Επιτροπή στο Συμβούλιο. " Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Κάρντιφ σχήριξε χα συμπεράσματα αυτά ορίζοντας όχι "Αυχό που προέχει για χην Ένωση είναι να εξακολουθήσει να λειχουργεί η διαδικασία διεύρυνσης για χις χώρες που αναφέρονχαι σχα συμπεράσματα χου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου χου Λουξεμβούργου, σχα πλαίσια χης οποίας οι χώρες αυχές δύνανχαι να προωθούν ενεργά χην υποψηφιόχηχά χους και να προχωρούν προς την ανάληψη χων υποχρεώσεων χου μέλους, συμπεριλαμβανομένων χων κριχηρίων χης Κοπεγχάγης. Κάθε υποψήφια χώρα θα κριθεί βάσει χων ίδιων κριχηρίων και θα προχωρήσει σχην υποψηφιόχηχά χης με χο δικό χης ρυθμό, ανάλογα με χο βαθμό προετοιμασίας της. Πολλά θα εξαρτηθούν από τις προσπάθειες των ίδιων των υποψήφιων χωρών να εκπληρώσουν τα κριτήρια. Όλες θα επωφεληθούν από τη σύσφιξη των σχέσεων με την Ένωση, μεταξύ άλλων, μέσω χου πολιτικού διαλόγου και σχραχηγικών ειδικά διαμορφωμένων για να χις βοηθήσουν να προετοιμαστούν για την προσχώρηση. " Σύμφωνα με χις καχευθυνχήριες γραμμές που δόθηκαν με χα προαναφερθέντα συμπεράσματα του Συμβουλίου, στην έκθεση προόδου για την Ουγγαρία ακολουθείται η διάρθρωση χης Γνώμης, δηλαδή: • περιγράφονχαι οι μέχρι χώρα σχέσεις μεταξύ Ουγγαρίας και Ένωσης, ειδικότερα στο πλαίσιο χης ευρωπαϊκής συμφωνίας -4- • αναλύεχαι η καχάσταση όσον αφορά χις πολιχικές προϋποθέσεις χις οποίες έχει επιβάλλει χο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (δημοκραχία, κράχος δικαίου, δικαιώμαχα χου ανθρώπου, προστασία των μειονοτήχων) • αξιολογούνχαι η χρέχουσα καχάσταση και οι προοπχικές της Ουγγαρίας όσον αφορά χις οικονομικές προϋποθέσεις στις οποίες αναφέρεχαι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (οικονομία αγοράς που λειτουργεί, ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και δυνάμεις της αγοράς στην Ένωση) • εξετάζεται το θέμα της ικανόχηχας της Ουγγαρίας να αναλάβει χις υποχρεώσεις του μέλους, τουτέστιν, το κεκτημένο της Ένωσης όπως αυτό εκφράζεται στη συνθήκη, στο παράγωγο δίκαιο και στις πολιτικές της Ένωσης. Καλύπτει επίσης τη δικαστική και διοικητική ικανότητα σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Μαδρίτης, το οποίο υπογράμμισε ότι οι υποψήφιες χώρες τις διοικητικές διαρθρώσεις τους, ώστε να υποχρεούνται να προσαρμόσουν διασφαλίσουν την αρμονική εφαρμογή των κοινοτικών πολιτικών μετά την προσχώρηση. Η προσέγγιση αυτή διασφαλίζει την ίση μεταχείριση όλων των υποψηφίων χωρών. Στην έκθεση λαμβάνεχαι υπόψη η πρόοδος από την έκδοση της Γνώμης και μετά. Εξετάζεται αν διενεργήθηκαν οι επιδιωκόμενες μεταρρυθμίσεις που αναφέρονται στη Γνώμη και μελετώνται νέες πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένων αυτών που συνδέονται αμέσως με την αντιμετώπιση των προτεραιοτήτων που ορίστηκαν στις εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση. Η έκθεση περιέχει χωριστό*τμήμα όπου εξετάζεται η έκταση στην οποία η Ουγγαρία έχει υλοποιήσει τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες που όρισαν οι εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση. Αν και η εκτίμηση της προόδου όσον αφορά το σεβασμό των πολιτικών και των σχετικών με το κεκτημένο κριτηρίων αφορά κυρίως τα όσα έχουν ολοκληρωθεί μετά την έκδοση της Γνώμης, η οικονομική εκτίμηση βασίζεται σε περισσότερο μακροπρόθεσμη αξιολόγηση των οικονομικών επιδόσεων της Ουγγαρίας. Η εκτίμηση της σημειωθείσας προόδου κατά την υιοθέτηση χου κεκχημένου πραγμαχοποιήθηκε με βάση την ήδη υιοθετηθείσα νομοθεσία και όχι τη νομοθεσία που βρίσκεται στο στάδιο της εκπόνησης ή της έγκρισης από το Κοινοβούλιο. Μόνον κατ'αυτόν τον τρόπο ήχαν δυναχό να μεχρηθεί ανχικειμενικά και να συγκριθεί η πραγμαχική πρόοδος καχά την προεχοιμασία της προσχώρησης. Η έκθεση βασίζεται σε πολλές πηγές πληροφοριών. Οι υποψήφιες χώρες κλήθηκαν να παράσχουν πληροφορίες για την πρόοδο που έχουν σημειώσει κατά την προετοιμασία τους για την προσχώρηση από τη δημοσίευση της Γνώμης και μετά. Οι εισηγήσεις τους κατά τις συναντήσεις που διενεργήθηκαν στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συμφωνίας, τα εθνικά τους προγράμματα για την υιοθέτηση του κεκτημένου και οι πληροφορίες που παρασχέθηκαν χου κεκχημένου αποχέλεσαν συμπληρωμαχικές πηγές άνχλησης σχοιχείων. Οι συζητήσεις χου Συμβουλίου σχεχικά με τη Γνώμη καθώς και οι εκθέσεις και χα ψηφίσμαχα χου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου1 την αναλυχική εξέχαση κατά 1 Έγγραφο 224. 339 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 'Έκθεση για την Ανακοίνωση από την Επιτροπή του Προγράμματος Δράσης 2000" (εισηγητές: Α. Oostlander και Ε. Baron Crespo· Συνεργάτες εισηγητών: Μ. Aelvoet, J. Donner, Ο. Von Habsburg, Ε. Caccavale, F. Kristoffersen, M. Hoff, C. Camera Gonzales, P. Bernard-Raymond, R. Spéciale, J. Wiersma, J. W. Bertens) -5- σχεχικά με χις Γνώμες χης Επιχροπής και ειδικόχερα η έκθεση για χην αίτηση προσχώρησης χης Ουγγαρίας σχην ΕΕ που εκπόνησε ο κ. von Habsburg λήφθηκαν υπόψη για τη σύνταξη των εκθέσεων. Η Επιτροπή βασίστηκε επίσης στις εκτιμήσεις των κρατών μελών, όσον αφορά, ιδίως, τα πολιτικά κριτήρια για την προσχώρηση και στις εργασίες διαφόρων διεθνών οργανισμών, συγκεκριμένα στις συνεισφορές του Συμβουλίου της Ευρώπης, του ΟΑΣΕ και των Διεθνών Χρηματοδοτικών Οργανισμών καθώς και μη κυβερνητικών οργανώσεων κατά την προετοιμασία των περιοδικών εκθέσεων. β) Σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ουγγαρίας Ενισχυμένη προενταξιακή στρατηγική Στις 30 Μαρτίου 1998, εγκαινιάστηκε επίσημα η διαδικασία προσχώρησης με τη συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών Υποθέσεων των δεκαπέντε κρατών μελών της ΕΕ, των δέκα υποψηφίων χωρών της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης και της Κύπρου. Πριν από τη συνεδρίαση αυτή, είχαν εγκριθεί εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση με κάθε μια από τις εν λόγω χώρες που αποσκοπούσαν στη στήριξη των υποψηφίων χωρών κατά την προετοιμασία τους για την προσχώρηση. Τα έγγραφα αυτά όριζαν τις προτεραιότητες για την περαιτέρω δράση και τη διαθέσιμη χρηματοδοτική βοήθεια εκ μέρους της ΕΕ. Το Μάρτιο, η Ουγγαρία υπέβαλε το πρώτο σχέδιο του εθνικού της προγράμματος για την υιοθέτηση του κεκτημένου (ΕΠΥΚ), το οποίο περιγράφει λεπτομερέστερα τις απαιτούμενες ενέργειες για την επίτευξη των στόχων που ορίζει η εταιρική σχέση για την προσχώρηση. Μετά την έναρξη της διακυβερνητικής διάσκεψης, η Ουγγαρία παρουσίασε τα κύρια στοιχεία της στρατηγικής της για την ολοκλήρωση κατά την εναρκτήρια συνεδρίαση των διαπραγματεύσεων ΕΕ/Ουγγαρίας για την προσχώρηση στις 31 Μαρτίου στις Βρυξέλλες. Στις 3 Απριλίου , άρχισε αναλυτική εξέταση του κεκτημένου. Η προενταξιακή βοήθεια θα αυξηθεί σημαντικά. Παράλληλα, το πρόγραμμα Phare θα συμπεριλάβει από το έτος 2000 βοήθεια για τη γεωργία και ένα διαρθρωτικό μέσο που θα δώσει προτεραιότητα σε μέτρα παρόμοια με αυτά του ταμείου συνοχής στον τομέα του περιβάλλοντος και των μεταφορών. Το πρόγραμμα Phare θα ασχοληθεί κυρίως με τη δημιουργία θεσμών και τις επενδύσεις σε άλλους τομείς. Πρόσφατες εξελίξεις στις διμερείς σχέσεις Συνεχίστηκε η ορθή εφαρμογή της Ευρωπαϊκής συμφωνίας από την Ουγγαρία, ο οποία συνέβαλε στην ομαλή λειτουργία των διαφόρων κοινών οργάνων. Το συμβούλιο σύνδεσης θα συνέλθει το Νοέμβριο 1998. Πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση της επιτροπής σύνδεσης τον Ιανουάριο 1998. Το σύστημα των υποεπιτροπών εξακολουθεί να λειτουργεί ως φόρουμ για συζήτηση τεχνικών θεμάτων. Μετά την έκδοση της Γνώμης, η κοινή κοινοβουλευτική επιτροπή που περιλαμβάνει εκπροσώπους του ουγγρικού και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συνεδρίασε τρεις φορές, το Σεπτέμβριο 1997, το Φεβρουάριο και το Σεπτέμβριο 1998. Το Δεκέμβριο 1997, πραγματοποιήθηκε συνεδρίαση της κοινής συμβουλευτικής επιτροπής που αποτελείται από εκπροσώπους της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής της ΕΕ και αντίστοιχων ουγγρικών φορέων. Το εμπόριο μεταξύ της ΕΕ και της Ουγγαρίας εξακολούθησε να αυξάνεται ως μερίδιο του συνολικού εμπορίου. Κατά τους πρώτους πέντε μήνες του 1998, οι ουγγρικές εξαγωγές στην ΕΕ ανήλθαν σε 71% των συνολικών εξαγωγών. Οι εισαγωγές από την ΕΕ ανήλθαν σε 73,6% έναντι 62,4% για ολόκληρο το 1997. Υπογράφηκε, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής συμφωνίας, πρωτόκολλο προσαρμογής για τα μη μεταποιημένα και τα μεταποιημένα γεωργικά προϊόντα, ειδικότερα, με σκοπό να ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα του Γύρου της Ουρουγουάης και η προσχώρηση της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας στην ΕΕ. Διευθετήθηκαν ορισμένα εμπορικά θέματα (π. χ. η άρση του προκαταβολικού ελέγχου των εισαγωγών κεραμικών πλακιδίων, η σταδιακή κατάργηση του πρόσθετου δασμού επί των εισαγωγών). Πρόσφατα εμπορικά προβλήματα στο γεωργικό τομέα αποτελούν οι παραχωρήσεις για τα κομμένα άνθη που χορηγήθηκαν στο Ισραήλ, οι οποίες είναι ευνοϊκότερες από τις χορηγηθείσες στην ΕΕ, η φορολογική διακριτική μεταχείριση οινοπνευματωδών ποτών και η μη εφαρμογή της αρχής αμοιβαίας αναγνώρισης για ένα ποτό που προσδίδει ενέργεια. Οι διενεργούμενες συζητήσεις επιδιώκουν την επιτάχυνση της διαδικασίας προσέγγισης και την πρόοδο σε τομείς όπως η προστασία των δικαιωμάτων δημιουργού και οι κρατικές ενισχύσεις. Στον τομέα των βιομηχανικών προτύπων και της διαπίστωσης της συμμόρφωσης, άρχισαν διαπραγματεύσεις για τη σύναψη πρωτοκόλλου για τη διαπίστωση της ευρωπαϊκής συμμόρφωσης, που πρόκειται να επιταχύνει τη διαδικασία ευθυγράμμισης της ουγγρικής οριζόντιας και τεχνικής νομοθεσίας στον εν λόγω τομέα του κεκτημένου. Η Ευρωπαϊκή συμφωνία τέθηκε υπό αμφισβήτηση με υποβολή στο συνταγματικό δικαστήριο ερωτήματος για τη συνταγματικότητα του άρθρου 62 παράγραφος 2 σχετικά με τους κανόνες ανταγωνισμού. Το δικαστήριο δεν αμφισβήτησε τη συνταγματικότητα της Ευρωπαϊκής συμφωνίας, αλλά υπογράμμισε την ανάγκη να τροποποιηθεί ο ουγγρικός νόμος για τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο των κανόνων εφαρμογής για τον ανταγωνισμό που θέσπισε το συμβούλιο σύνδεσης. Το πρόγραμμα Phare 1998 περιλαμβάνει εθνική πίστωση (77 εκατ. ECU), βασιζόμενη στις προτεραιότητες της «εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση», με στόχο τη στήριξη ειδικότερα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, της γεωργίας, του περιβάλλοντος, της περιφερειακής πολιτικής, καθώς και της συμμετοχής σε κοινοτικά προγράμματα και στο Tempus. Συμπληρωματικό ποσό 10 εκατομμυρίων ECU διατέθηκε για πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας. Η Ουγγαρία συμμετέχει επίσης και λαμβάνει χρηματοδοτήσεις από προγράμματα χρηματοδοτούμενα από το Phare που απευθύνονται σε πολλές χώρες και από οριζόντια προγράμματα π. χ. για τα τελωνεία, το περιβάλλον, τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, τις στατιστικές, τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και την ΤΑΙΕΧ (ανταλλαγή πληροφοριών στον τομέα της τεχνικής βοήθειας). Η Επιτροπή εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με κριτική διάθεση τις επιδόσεις της Ουγγαρίας, όσον αφορά την εφαρμογή του προγράμματος Phare λόγω της χαμηλής ικανότητας απορρόφησης και διαχείρισης. Β. Κριτήρια προσχώρησης 1. Πολιτικά κριτή ρια Εισαγωγή Σχη γνώμη που διαχύπωσε χο 1997 σχεχικά με την αίτηση προσχώρησης της Ουγγαρίας στην ΕΕ, η Επιτροπή κατέληξε στο ακόλουθο συμπέρασμα: "Η Ουγγαρία παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά δημοκρατίας που διαθέτει σταθερούς θεσμούς οι οποίοι εγγυώνται το κράτος δικαίου, τα δικαιώματα του ανθρώπου και το σεβασμό και την προστασία των μειονοτήτων. " Ακόμη, στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση με την Ουγγαρία αναφέρονται οι "περαιτέρω προσπάθειες για τη βελτίωση της κατάστασης των Ρόμα" ως μεσοπρόθεσμη προτεραιότητα. Πρόσφατες εξελίξεις Μετά τις γενικές εκλογές του Μαΐου 1998, ο συνασπισμός σοσιαλιστών-ελεύθερων δημοκρατών αντικαταστάθηκε από κυβέρνηση συνασπισμού υπό την ηγεσία της Ομοσπονδίας Νέων Δημοκρατών. Οι εταίροι του FIDESz στο συνασπισμό είναι το κόμμα των μικροϊδιοκτητών και το Δημοκρατικό Φόρουμ. Η αλλαγή αυτή στην κυβέρνηση δεν οδήγησε κατά τα τελευταία έτη σε σημαντική στροφή της κυβερνητικής πολιτικής όσον αφορά την Ευρωπαϊκή Ένωση. 1. 1 Δημοκρατία και κράτος δικαίου Το Κοινοβούλιο Το ουγγρικό κοινοβούλιο εξακολουθεί να λειτουργεί σωστά. Οι εξουσίες του γίνονται σεβαστές και η αντιπολίτευση συμμετέχει πλήρως στις δραστηριότητες του. Όπως επιβεβαιώθηκε στην έκθεση του ΟΑΣΕ, οι γενικές εκλογές διεξήχθησαν υπό ελεύθερες και θεμιτές συνθήκες. Οι εκλογές διενεργήθηκαν βάσει του ελαφρώς τροποποιημένου εκλογικού συστήματος που θέσπισε η Βουλή τον Οκτώβριο 1997. Οι κύριες αλλαγές αφορούσαν το χρόνο διεξαγωγής των εκλογών, τους κανόνες εισόδου στο κοινοβούλιο και την οργάνωση των προεκλογικών εκστρατειών. Δυστυχώς, δεν έχει εγκριθεί ακόμη το νομοσχέδιο σχετικά με την κοινοβουλευτική εκπροσώπηση των μειονοτήτων, το οποίο εκκρεμούσε την εποχή έκδοσης της Γνώμης. Η εκτελεστική εξουσία Οι θεσμοί χου κράχους εξακολουθούν να λειχουργούν ομαλά. Έχουν γίνει σημανχικές ενέργειες για χον εκσυγχρονισμό χων δημοσίων υπηρεσιών. • Ένας νέος νόμος για χο νομικό καθεσχώς και την ευθύνη των μελών της κυβέρνησης και των υφυπουργών θα συμβάλει στην αύξηση της διαφάνειας κατά τη λειτουργία της ουγγρικής διοίκησης. Ο νόμος ορίζει σαφώς και ρυθμίζει τη νομική ευθύνη της εκτελεστικής εξουσίας. • Νέος νόμος δεοντολογίας για τις δημόσιες υπηρεσίες ορίζει το ασυμβίβαστο της ιδιωτικής απασχόλησης με την απασχόληση στο δημόσιο τομέα και συμβάλλει, κατ'αυτό τον τρόπο, στην αποτελεσματικότερη καταπολέμηση της διαφθοράς. Οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων εξακολουθούν να είναι χαμηλοί, σε σύγκριση με τις αμοιβές στον ιδιωτικό τομέα και η κυβέρνηση εξακολούθησε να βελτιώνει την κατάσταση με αύξηση των μισθών κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες. Το δικαστικό σύστημα Για να διευθετήσει τη συγκεκριμένη αδυναμία που εντοπίστηκε στη Γνώμη, το κοινοβούλιο εξέλεξε δύο νέους δικαστές για το συνταγματικό δικαστήριο, το οποίο διαθέτει πλέον πλήρες δυναμικό 11 δικαστών. Ανταποκρίθηκε λοιπόν στη συνταγματική του υποχρέωση να διασφαλίσει την ομαλή λειτουργία άλλων δημοκρατικών θεσμών. Οι ουγγρικές αρχές κατέβαλαν προσπάθειες για την αντιμετώπιση των αδυναμιών της δικαστικής εξουσίας. Εμπεριστατωμένο πρόγραμμα δικαστικής μεταρρύθμισης αποσκοπεί στην επιτάχυνση των δικαστικών διαδικασιών και στην εδραίωση του δικαστικού κλάδου για την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος. Η νέα νομοθεσία εδραιώνει το διαχωρισμό της δικαστικής από την εκτελεστική εξουσία. Η δημιουργία Εθνικού Δικαστικού Συμβουλίου αποτελούμενου από 15 μέλη θα συνεπάγεται ανάθεση του ελέγχου των δικαστηρίων στη δικαστική εξουσία, αν και η εκτελεστική εξουσία θα εξακολουθήσει να εκπροσωπείται μέσω του υπουργού Δικαιοσύνης. Ακόμη θα καθιερωθεί τέταρτη βαθμίδα δικαστηρίων, ένα σύστημα ανώτερων δικαστηρίων που θα παρεμβληθεί μεταξύ των περιφερειακών δικαστηρίων και του Ανώτατου Δικαστηρίου και θα εξετάζει υποθέσεις σε δεύτερο βαθμό μετά την άσκηση προσφυγής κατά αποφάσεων των τοπικών και περιφερειακών δικαστηρίων. Τρία από τα νέα ανώτερα δικαστήρια προβλέπεται να λειτουργήσουν τον Ιανουάριο 1999 και ακόμη δύο το 2003. Ο νέος νόμος καθορίζει, επίσης, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των δικαστών, θέτει σε νέα βάση τις αρχές αμοιβών των δικαστών και αυξάνει το διάστημα κατάρτισης από δύο σε τρία έτη. Μειώνει, επίσης, τον αριθμό των υποθέσεων που καλείται να εξετάσει το Ανώτατο Δικαστήριο μεταφέροντας τες σε ορισμένες περιπτώσεις από τα τοπικά στα επαρχιακά δικαστήρια. Από το 1997, αυξήθηκε σημαντικά ο αριθμός των δικαστών και ανέρχεται σήμερα σε 2449, συμπεριλαμβανομένων των 110 δικαστών του Ανώτατου Δικαστηρίου. Ο αριθμός αυχός αναμένεχαι να αυξηθεί βαθμιαία χόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μεσοπρόθεσμα σχο πλαίσιο χης μεταρρύθμισης του δικαστικού τομέα. Το μέλλον θα δείξει αν η μεταρρύθμιση θα επιταχύνει τις δικαστικές διαδικασίες και αν θα βελτιώσει την ποιότητα των αποφάσεων. Η μεταρρύθμιση δεν επηρεάζει την εσωτερική οργάνωση των δικαστηρίων. Οι δικαστές δεν διαθέτουν το κατάλληλο διοικητικό ή βοηθητικό προσωπικό ούτε τεχνικά μέσα. Μέτρα κατά της διαφθοράς Η Ουγγαρία εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με προβλήματα διαφθοράς. Θεσπίστηκαν αυστηρότεροι κανόνες για τα οικονομικά εγκλήματα με τροποποίηση του ποινικού κώδικα. Λήφθηκαν πρόσθετα μέτρα σχετικά με την πρόληψη της διαφθοράς, όπως η θέσπιση νόμου για τη συμπεριφορά ανωτέρων υπαλλήλων και ελευθέρων επαγγελματιών και για την προκήρυξη διαγωνισμών για δημόσιες συμβάσεις. Το 1997-1998, η Ουγγαρία υπέγραψε τις παρακάτω διεθνείς συμφωνίες για τον αγώνα κατά της διαφθοράς: • τη σύσταση του συμβουλίου του ΟΟΣΑ προς τις κυβερνήσεις των μελών για τη δωροδοκία στο πλαίσιο διεθνών επιχειρηματικών συναλλαγών το Δεκέμβριο 1997 (ΟΟΣΑ - σύμφωνο κατά της δωροδοκίας) και • τη σύμβαση για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, την εξακρίβωση, την κατάσχεση και τη δήμευση χων προϊόνχων χου εγκλήμαχος χο Νοέμβριο 1997 (Σύμβαση χου Σχρασβούργου). Χρειάζονχαι περαιχέρω προσπάθειες για χην καχαπολέμηση χης διαφθοράς σχην αστυνομία, χην χελωνειακή υπηρεσία, χις χοπικές δημόσιες υπηρεσίες και χους εθνικούς κανονιστικούς φορείς. Ακόμη, είναι σκόπιμο να αυξηθεί η συνεργασία μεχαξύ χων διαφόρων φορέων που αγωνίζονχαι κατά της διαφθοράς. 1. 2 Δικαιώματα TOD avGpomoD και προστασία των μειονοτήτων Η Ουγγαρία έχει ήδη προσχωρήσει στις περισσότερες από τις σημαντικές διεθνείς συμβάσεις για τα δικαιώματα του ανθρώπου. Το 1997, η Ουγγαρία υπέγραψε την ευρωπαϊκή σύμβαση περί ιθαγενείας και χην ευρωπαϊκή συμφωνία για πρόσωπα που συμμεχέχουν σχις διαδικασίες χου Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για χα Δικαιώμαχα χου Ανθρώπου. Το 1998, χέθηκε σε ισχύ η σύμβαση χου Συμβουλίου χης Ευρώπης για χην προσχασία χων μειονοχήχων. Ο κοινωνικός χάρχης χου Συμβουλίου χης Ευρώπης δεν έχει κυρωθεί. Τον Ιανουάριο 1998, η κυβέρνηση υπέβαλε 12 από τα 19 άρθρα χου εν λόγω χάρχη σχο κοινοβούλιο προς κύρωση. Η νέα κυβέρνηση σχηρίζει χην χαχεία κύρωση χου χάρχη σχο σύνολο χου και είναι, συνεπώς, σκόπιμο να υποβάλει ολόκληρο χο κείμενο σχο κοινοβούλιο. Αστικά και πολιτικά δικαιώματα Τα βασικά ασχικά και πολιχικά δικαιώμαχα εξακολουθούν να γίνονχαι σεβασχά σχην Ουγγαρία και έχει σημειωθεί σημανχική πρόοδος. Συγκεκριμένα: -10- Εξακολουθεί να χηρείχαι η ελευθερία χου χύπου. Ο ουγγρικός νόμος για χα μέσα μαζικής επικοινωνίας, που θεσπίστηκε χο 1996, έθεσε χέρμα σχο μονοπώλιο της κρατικής τηλεόρασης και διευκόλυνε τον ανταγωνισμό μεταξύ εμπορικών τηλεοπτικών σταθμών. Τον Ιούνιο 1997, η αγορά ηλεκτρονικών μέσων μαζικής επικοινωνίας ελευθερώθηκε από το ORTT που επέτρεψε στους εμπορικούς τηλεοπτικούς σταθμούς να συμμετέχουν σε δημοπρατήσεις. Η εμφάνιση δύο νέων εμπορικών σταθμών εξασφαλίζει τον ανταγωνισμό στην αγορά, που εκυριαρχείτο από την κρατική τηλεόραση, και βελτιώνει τις υπηρεσίες σύμφωνα με οικονομία της αγοράς που λειτουργεί. Η ανταγωνιστική πίεση είναι επίσης παρούσα στο εμπορικό ραδιόφωνο, αφότου λήφθηκε το Νοέμβριο 1997 η απόφαση για άνοιγμα του τμήματος αυτού της αγοράς στον ιδιωτικό τομέα. Ωστόσο, ο αριθμός ιδιωτικών ραδιοφωνικών σταθμών παραμένει μικρός και ο δημόσιος τομέας εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικό μερίδιο. Νέος νόμος ρυθμίζει τη λειτουργία των ΜΚΟ στην Ουγγαρία. Εξασφαλίζει τη νομική βάση για τη λειτουργία του μη κυβερνητικού τομέα. Υπάρχει ευρέως η πεποίθηση, ότι ο νόμος θα συμβάλει στην ενίσχυση της κοινωνίας των πολιτών στην Ουγγαρία με πλήρωση ενός από τα μεγαλύτερα νομοθετικά κενά στη νέα δημοκρατία. Η πρωτοβουλία της ΕΕ για τη δημοκρατία και τα δικαιώματα του ανθρώπου στηρίζει ενεργά τις ΜΚΟ, που δρουν στον τομέα αυτό στην Ουγγαρία. Την 1η Μαρτίου 1998, τέθηκε σε ισχύ νέα εμπεριστατωμένη νομοθεσία για το πολιτικό άσυλο. Η Ουγγαρία επεκτείνει σήμερα το καθεστώς του πρόσφυγα σε μη ευρωπαίους πρόσφυγες, εφόσον καταδιώκονται στην πατρίδα τους για θρησκευτικούς, εθνοτικούς ή πολιτικούς λόγους και πραγματοποίησε άρση της γεωγραφικής επιφύλαξης που είχε διατυπώσει το 1989, όταν προσχώρησε στη σύμβαση της Γενεύης. Συνεπώς, πληροί τις διεθνείς υποχρεώσεις της έναντι της σύμβασης της Γενεύης και ανταποκρίνεται στις προσδοκίες που εκφράστηκαν στη Γνώμη. Παρατηρούνται ασήμαντα προβλήματα εφαρμογής, λόγω ανεπαρκών χρηματοδοτικών πόρων για την επιμόρφωση νέου προσωπικού, συμπεριλαμβανομένων των δικαστών. Το κοινοτικό καταφύγιο Kistarcsa (ένα προσωρινό καταφύγιο για τα άτομα που ζητούν άσυλο) έκλεισε λόγω των απαίσιων συνθηκών που επικρατούσαν σ'αυτό. • Η συμπεριφορά της αστυνομίας και η κατάσταση στις φυλακές εξακολουθούν να προκαλούν ανησυχίες. Υπάρχουν καταγγελίες ότι η αστυνομία προβαίνει σε κατάχρηση εξουσίας και κακομεταχειρίζεται άτομα (υπάρχουν πολλές καταγγελίες για κακομεταχείριση ανηλίκων, αλλοδαπών και Ρόμα). Αν και οι συνθήκες στα κρατητήρια της αστυνομίας έχουν βελτιωθεί σημαντικά, η κατάσταση σε πολλές από τις φυλακές δημιουργεί ακόμη ανησυχίες. Οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα Γενικά, τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα εξακολουθούν να γίνονται σεβαστά στην Ουγγαρία. Το Μάρτιο 1998, ψηφίστηκε νόμος σχετικά με τα δικαιώματα και τις ίσες ευκαιρίες για μειονεκτούντα άτομα στους τομείς της υγειονομικής περίθαλψης, της παιδείας, της απασχόλησης, των μεταφορών και της κατοικίας, ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1999. Ο νόμος, ο οποίος ήταν ένα από τα τελευταία νομοθετικά μέτρα που θέσπισε το απερχόμενο κοινοβούλιο, αναμένεται ότι θα θέσει τέρμα στις διακρίσεις -11- καχά χων μειονεκχούνχων αχόμων και θα δημιουργήσει χις συνθήκες για να καχασχούν αυχά ισόχιμα μέλη χης κοινωνίας. Δικαιώματα και προστασία των μειονοτήτων Χρειάζεχαι να δίδεχαι συνεχής προσοχή σχο σεβασμό χων δικαιωμάχων χου ανθρώπου, όσον αφορά χους Ρόμα, από χις ουγγρικές αρχές. Οι Ρόμα δεν χυγχάνουν πάνχοχε ισόχιμης μεχαχείρισης ενώπιον χου νόμου. Η κυβέρνηση ενέκρινε εμπεριστατωμένο πρόγραμμα δράσης για χους Ρόμα χον Ιούλιο 1997, χο πρώχο από χην αλλαγή χου καθεσχώχος, λόγω χου γεγονόχος όχι η καχάσχαση χων Ρόμα επιδεινώθηκε καχά χα χελευχαία έχη. Το πρόγραμμα αποσκοπεί σχην εφαρμογή μεσοπρόθεσμων λύσεων για χη βελχίωση της κατάστασης των Ρόμα, ιδίως, στους τομείς της εκπαίδευσης, της απασχόλησης, των γεωργικών δραστηριοτήτων, των κοινωνικών θεμάτων και των θεμάτων υγείας και κατοικίας. Οι προτάσεις είναι θετικές, επειδή αποτελούν μια καλή βάση για συνεχή διάλογο μεταξύ των Ρόμα, της κυβέρνησης και της κοινωνίας, αλλά υπάρχουν περιορισμένα κονδύλια διαθέσιμα από τον κεντρικό προϋπολογισμό. Η εκπαίδευση θεωρείται ότι αποτελεί κύρια προτεραιότητα για τη βελτίωση της κατάστασης των Ρόμα και άλλων μειονοτήτων. Ο διαμεσολαβητής για τις εθνικές και εθνοτνκές μειονότητες υπογράμμισε ορισμένα σημαντικά σημεία για την εκπαίδευση των μειονοτήτων. Εξέτασε 352 καταγγελίες το περασμένο έτος, η πλειονότητα των οποίων αφορούσε τους Ρόμα. Οι καταγγέλλοντες ισχυρίζονταν ότι υπήρχε παραβίαση των ατομικών δικαιωμάτων των μειονοτήτων σε 166 περιπτώσεις και συλλογικών δικαιωμάτων σε 74 περιπτώσεις. Μια άλλη έκθεση του διαμεσολαβητή για την αξιολόγηση της καχάσχασης χης εκπαίδευσης χων μειονοτήχων σχην Ουγγαρία αναφέρει όχι, ανχίθεχα προς άλλες μειονότηχες, χα παιδιά χων Ρόμα υποβάλλονχαι σε διακριχική μεχαχείριση με διαχωρισμό χων χάξεων και χων σχολείων. Αν και ο νόμος για χη δημόσια εκπαίδευση απαγορεύει χους διαχωρισμούς, δεν είναι δυναχό να επιβληθούν νομικές κυρώσεις ενανχίον αυχών που παραβιάζουν χις νομικές διαχάξεις. Το υπουργείο δεν έκανε δεκτή την έκθεση του διαμεσολαβητή, 1. 3 Γενική αξιολόγηση Οι εξελίξεις στην Ουγγαρία επιβεβαιώνουν το συμπέρασμα της Γνώμης, ότι η Ουγγαρία πληροί τα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης. Οι θεσμοί εξακολουθούν να λειτουργούν ομαλά στην Ουγγαρία. Διεξήχθησαν ελεύθερες και άψογες εκλογές που επέτρεψαν την ομαλή μεταβίβαση εξουσίας το 1998. Απαιτείται συνεχής προσπάθεια για την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση της διαφθοράς και τη βελτίωση της κατάστασης των Ρόμα. •12- 2. Οικονομικά κριτήρια 2. 1 Εισαγωγή Στη γνώμη που διαχύπωσε χο 1997 σχεχικά με την αίτηση προσχώρησης της Ουγγαρίας στην ΕΕ, η Επιτροπή κατέληξε στο ακόλουθο συμπέρασμα: "Η Ουγγαρία μπορεί να θεωρηθεί ως οικονομία της αγοράς που λειτουργεί", "αναμένεται να είναι σε θέση να αντιμετωπίσει μεσοπρόθεσμα την ανταγωνιστική πίεση και τις δυνάμεις της αγοράς στο εσωτερικό της Ένωσης, εφόσον εξακολουθήσουν να διατηρούνται οι μακροοικονομικές συνθήκες που ευνοούν την έντονη αύξηση των επενδύσεων". Εξετάζοντας τις οικονομικές εξελίξεις στην Ουγγαρία από την έκδοση της Γνώμης και μετά, η Επιτροπή βασίστηκε στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Κοπεγχάγη τον Ιούνιο 1993 που όριζαν ότι η προσχώρηση στην Ένωση προϋποθέτει: την ύπαρξη οικονομίας της αγοράς που λειτουργεί· • την ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και των δυνάμεων της αγοράς στο εσωτερικό της Ένωσης. Στην ανάλυση που ακολουθεί, η Επιτροπή εφαρμόζει τη μεθοδολογία που ίσχυσε για τη Γνώμη. 2. 2 Οικονομικές εξελίξεις από τη δημoσίεDση της γνώμης της Επιτροπής και μετά Από τα μέσα του 1997, οι οικονομικές προοπτικές που περιγράφονται για την Ουγγαρία εξακολούθησαν να βελτιώνονται. Η οικονομία σημείωσε καλύτερα αποτελέσματα από τα προβλεπόμενα στο μακροοικονομικό πλαίσιο αναφοράς που περιγράφηκε στην πρώτη "Κοινή Αξιολόγηση των μεσοπρόθεσμων προτεραιοτήτων οικονομικής πολιτικής της Ουγγαρίας" που εκπονήθηκε από κοινού από το Υπουργείο Οικονομικών της Ουγγαρίας και τη Γενική Διεύθυνση Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων της Επιτροπής, τον Ιούνιο 1997. Κατά το παρελθόν έτος, η ανάπτυξη επιταχύνθηκε, ο πληθωρισμός μειώθηκε και τα πραγματικά ατομικά εισοδήματα αυξήθηκαν, ενώ το ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών βελτιώθηκε. Οι τάσεις αυτές συνεχίστηκαν κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998 και φανερώνουν τη σαφή ρήξη με το παρελθόν, που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον ουσιαστικό εκσυγχρονισμό ορισμένων παραγωγικών τομέων χάρη στις άμεσες ξένες επενδύσεις. Η συνεχής ενίσχυση των εξωτερικών λογαριασμών επέτρεψε στην Ουγγαρία να ολοκληρώσει επιτυχώς την προληπτική συμφωνία stand by με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο χωρίς να προβεί σε ανάληψη κεφαλαίων. Κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου, οι αρχές της Ουγγαρίας εξακολούθησαν να εφαρμόζουν καθεστώς διολίσθησης της συναλλαγματικής ισοτιμίας. -13- Μακροοικονομικές εξελίξεις Καχά χη στιγμή δημοσίευσης χης Γνώμης, η οικονομική ανάπχυξη είχε ήδη αρχίσει να σημειώνει άνοδο μετά την επιβράδυνση που προκάλεσαν τα μέτρα προσαρμογής του 1995. Η τάση αυτή συνεχίστηκε: η αύξηση του ΑΕΠ έφθασε το 4,4% το 1997 και πλησίασε το 5% κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998. Η αύξηση της ιδιωτικής και δημόσιας κατανάλωσης ξανάρχισε μετά τρία έτη ύφεσης. Η ταχύτητα της ανάκαμψης, ωστόσο, όσον αφορά την κατανάλωση των νοικοκυριών δεν είναι σαφής, επειδή οι αδυναμίες των στοιχείων των εθνικών λογαριασμών εμποδίζουν τις ακριβείς μετρήσεις των διαφόρων στοιχείων της εγχώριας ζήτησης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρείχε η Κεντρική Στατιστική Υπηρεσία, η ετήσια αύξηση της κατανάλωσης των νοικοκυριών έφθασε το 0,9% το 1997 και αυξήθηκε στο 2,9% κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, η ανάκαμψη βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό στις επενδύσεις και τις εξαγωγές. Οι δαπάνες κεφαλαίου για πάγια στοιχεία αυξήθηκαν κατά 8,8% κατά το 1997 και επιταχύνθηκαν περαιτέρω κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998. Οι εξαγωγές σημείωσαν ταχεία άνοδο φθάνοντας τον ετήσιο ρυθμό των 26,4% το 1997 και ελαφρά λιγότερο το πρώτο εξάμηνο του 1998. Η ενίσχυση, ωστόσο, της εγχώριας ζήτησης και το μεγάλο εισαγωγικό περιεχόμενο των περισσοτέρων δυναμικών εξαγωγών είχαν ως αποτέλεσμα την ανάλογη αύξηση των εισαγωγών, περιορίζοντας την καθαρή συμβολή των εξαγωγών στην αύξηση του ΑΕΠ. Η απότομη αύξηση των εξαγωγών, ωστόσο, διαδραμάτισε ηγετικό ρόλο στην ανάκαμψη της βιομηχανίας, στην οποία οφείλεται η σημερινή ανάκαμψη της ανάπτυξης. Έτσι, κατά το 1997, η βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε κατά 11% δεδομένου ότι οι πωλήσεις στις εξαγωγικές αγορές αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 30% αντισταθμίζοντας πτώση ύψους 1,5% στα εγχώρια εισοδήματα. Κατά τους πρώτους επτά μήνες του 1998, η βιομηχανική ανάπτυξη επιταχύνθηκε περαιτέρω, καθώς οι εξαγωγές εξακολούθησαν να σημειώνουν άνοδο και επανήλθε η αύξηση των πωλήσεων στην εγχώρια αγορά. Επίσης, η έντονη αύξηση των εξαγωγών βοήθησε στη διατήρηση της βιωσιμότητας του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών της Ουγγαρίας παρά την επιτάχυνση της ανάπτυξης, στην επανάληψη της εγχώριας κατανάλωσης και στην έγκαιρη κατάργηση του εισαγωγικού τέλους κατά τα μέσα του 1997. Το εμπορικό έλλειμμα σε αγαθά και υπηρεσίες εκφρασμένο σε ECU ήταν το 1997 λιγότερο από το μισό του 1996. Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών εκτιμάται ότι μειώθηκε από το 3,8% του ΑΕΠ στο 2,2%. Αυτή η διαφορά χρηματοδοτήθηκε πλήρως από τις άμεσες ξένες επενδύσεις που συνεχίστηκαν αμείωτες, επιβεβαιώνοντας την προτίμηση των ξένων επενδυτών για την Ουγγαρία και στηρίζοντας περαιτέρω τη βελτίωση των δεικτών εξυπηρέτησης του χρέους της. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998, σημειώθηκαν παρόμοιες εξελίξεις, όταν στηρίχθηκε η βελτίωση του εμπορικού ισοζυγίου, αλλά το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών επιδεινώθηκε ελαφρά λόγω της αύξησης των καθαρών πληρωμών εισοδήματος. Η μείωση του πληθωρισμού συνεχίστηκε. Ο πληθωρισμός μειώθηκε στο 13,5% τον Αύγουστο 1998 από 18% ένα έτος νωρίτερα. Κατά το 1997, ωστόσο, η μείωση του πληθωρισμού επιβραδύνθηκε κάπως, λόγω της διαρθρωτικής προσαρμογής των σχετικών τιμών των ενεργειακών προϊόντων, των αντίξοων εποχιακών τάσεων των -14- τιμών των ειδών διατροφής και της υψηλότερης από την σχεδιασμένη αύξησης των τιμών των ειδών διατροφής και της υψηλότερης από την σχεδιασμένη αύξησης των ονομαστικών μισθών. Κατά το 1998, η μείωση του πληθωρισμού επιταχύνθηκε ονομαστικών μισθών. Κατά το 1998, η μείωση του πληθωρισμού επιταχύνθηκε λόγω των μικρότερων αυξήσεων των διοικητικά ρυθμιζόμενων τιμών και των λόγω των μικρότερων αυξήσεων των διοικητικά ρυθμιζόμενων τιμών και των φόρων κατανάλωσης, καθώς και των θετικών τάσεων των τιμών ειδών διατροφής φόρων κατανάλωσης, καθώς και των θετικών τάσεων των τιμών ειδών διατροφής και εισαγόμενων πρώτων υλών. και εισαγόμενων πρώτων υλών. Ouyyapla OIKOVOUIKEI; Ouyyapla OIKOVOUIKEI; xaoziq xaoziq arf xoiq wax6 arf xoiq EKOTO 1994 1994 1995 1995 1996 1996 1997 1997 1998 TO apyoTcpo 1998 TO apyoTcpo 2,9 2,9 1,5 1,5 1,3 1,3 4,4 4,4 4,8 4,8 lav-louvio lav-louvio 1 IpayfiatiK6^ pu0p. 6<; 06^110115 ati TOU; EKOT6 ripaypaxiKO^ pu0uo<; aiWjtiaiis ati TOU; EKOT6 xov AE11 TOU AEfl PuOuix; nXriOopiouou PuOpik; nXriOopiouou ETi'ioioq peaoc; 6poq eti'ioio^ peaoc; 6poq E7ti TOU; EKOT6 mi xoiq CKax6 UJC6 AEK EUX; AEK and AEK EUX; AEK aii xoiq EKOTO oti TOU; EKOTO AEIKTI^ avEpyiou;, x£koc, xox> txovq AEIKTI^ av£pyia<;, x£koq TOU ETOUC; opianoq ArE opvs\x. 6q ArE ati TOU; EKaT6 Eiti TOU; EKOC6 eyyEypauuEvoi dvEpyoi £7ti TOU; EKOTO EyyEypaji^iEvoi dvepyoi £7ti xo\q EKOTO 18,8 18,8 21,2 21,2 10,2 10,2 10,4 10,4 28,2 28,2 28,3 28,3 9,5 9,5 10,4 10,4 Aquooiovouuco uji6Xouio AI]UOOIOVOUIK6 UJl6XoUTO EJti TOU; EKOT6 TOU EJli TOU; EKOT6 TOU A En A En -8,4 -8,4 -6,8 -6,8 Ioo^UyiO tpEXOWOWV loo^VyiO TpEXOUOWV auvaM#yd)v auvaH#yd)v E£(J)TEpiK6 ypvaq E^cotEpiKb ypvaq EJli TOl£ EKOT6 TOU EJll TOU; EK<IT6 TOU AEI7 A En OE 8lO£KOT. ECU OE 8IOEKOT. ECU -9,4 -9,4 -3,3 -3,3 Xbyoq xpEOU^/E^aycoywv' Xoyoq xP^ou^/E^aycoywv' eni TOU; EKOT6 ati TOU; EKOT6 aKaOdpioTO E^toT. 'Xptoq aKaOdpioTO E^OJT. •xptoq ae SIOEK. ECU ae SIOEK. ECU 24,0 24,0 EiapoEc; duEoaiv ^Evwv ETCEVSUOECOV EiapoEc; apcocov ££va>v EJCEVSUOECOV KaOapeq Eiapoe^ ouuqxava KaOapec; Eiapot^ auu(p<ava pE Trjv ETAA pE Trjv ETAA oroixEia lao^uyiou oTOixEia lao^uyiou j&ipwuwv nk\]pia\i(bv eni TOU; EKOT6 TOU eni TOU; EKOT6 TOU AEI1 AEI1 OE EKOT. ECU OE EKOT. ECU 2,8 2,8 963 963 -5,5 -5,5 -1,9 -1,9 191 191 24,2 24,2 10,5 10,5 3404 3404 23,6 23,6 19,8 19,8 9,2 9,2 10,5 10,5 -3,1 -3,1 -3,7 -3,7 -1,3 -1,3 156 156 21,7 21,7 4,4 4,4 1408 1408 18,3 18,3 18,4 18,4 8,1 8,1 10,4 10,4 -4,8 -4,8 -2,2 -2,2 -0,9 -0,9 114 114 20,9 20,9 4,6 4,6 1597 1597 15,2 15,2 12,5 12,5 IUV-EETI IUV-IETC ano 1E7C tax; and l ot tax; EETI EEJC 8,9 8,9 EETI EETI -1,0 -1,0 lav-IouX. lav-IouX. 868 868 lav - \ox>\. lav - \ox>\. VA VA riiyyi'i: Ym\pcam; xr\q EjciTpoJEifc, EOVIKE^ itr\y&q, ETV riiyyi'i: Ym\pcoi£q xr\q EjiiTponifc, EOVIKE^ Jtriye^, ETV 1 AKaOdpioTO wioq OE OKXTJP6 v6uiaua ax; JIOOOOT6 1 AKaOdptoto wioq OE OKXrjp6 v6uiaua ax; noaoaxd των εξαγωγών των εξαγωγών εμπορευμάτων εμπορευμάτων και υπηρεσιών και υπηρεσιών Η αύξηση των μισθών, ωστόσο, υπερέβη τις κατευθυντήριες γραμμές που έθεσε το Η αύξηση των μισθών, ωστόσο, υπερέβη τις κατευθυντήριες γραμμές που έθεσε το Συμβούλιο Συμβιβασμών Συμφερόντων (Interest Reconciliation Council (IRC), Συμβούλιο Συμβιβασμών Συμφερόντων (Interest Reconciliation Council (IRC), τριμερής φορέας που απαρτίζεται από εκπροσώπους των επαγγελματικών τριμερής φορέας που απαρτίζεται από εκπροσώπους των επαγγελματικών σωματείων, των εργοδοτών και της κυβέρνησης. Κατά τους πρώτους επτά μήνες σωματείων, των εργοδοτών και της κυβέρνησης. Κατά τους πρώτους επτά μήνες του 1998, οι ακαθάριστοι μέσοι μισθοί αυξήθηκαν κατά 20% περίπου σε σχέση με του 1998, οι ακαθάριστοι μέσοι μισθοί αυξήθηκαν κατά 20% περίπου σε σχέση με το ίδιο διάστημα του 1997, δηλαδή κατά πέντε περίπου ποσοστιαίες μονάδες πέραν το ίδιο διάστημα του 1997, δηλαδή κατά πέντε περίπου ποσοστιαίες μονάδες πέραν του μέσου όρου που καθόρισε το IRC. Η μεγάλη αύξηση των μισθών εξηγείται από του μέσου όρου που καθόρισε το IRC. Η μεγάλη αύξηση των μισθών εξηγείται από διάφορους παράγοντες. Σ' αυτούς περιλαμβάνεται: η των απωλειών των διάφορους παράγοντες. Σ' αυτούς περιλαμβάνεται: η των απωλειών των πραγματικών μισθών μετά τις έντονες μειώσεις της αγοραστικής δύναμης των πραγματικών μισθών μετά τις έντονες μειώσεις της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων το 1995 και 1996, η αύξηση των μισθών στο δημόσιο τομέα που εργαζομένων το 1995 και 1996, η αύξηση των μισθών στο δημόσιο τομέα που υπερέβη τις αυξήσεις στον ιδιωτικό τομέα, η μείωση της ανεργίας και η εμμονή των υπερέβη τις αυξήσεις στον ιδιωτικό τομέα, η μείωση της ανεργίας και η εμμονή των πληθωριστικών προσδοκιών, που ενίσχυσε η κατ' επανάληψη αποτυχία των αρχών πληθωριστικών προσδοκιών, που ενίσχυσε η κατ' επανάληψη αποτυχία των αρχών να επιτύχουν τους στόχους τους σχετικά με τον πληθωρισμό. να επιτύχουν τους στόχους τους σχετικά με τον πληθωρισμό. -15- -15- Ο σχόχος για χο έλλειμμα χου γενικού κραχικού προϋπολογισμού χόσο για χο 1997 όσο και για χο 1998 ανερχόχαν σε 4,9% χου ΑΕΠ. Το έλλειμμα χου 1997 εκχιμάχαι όχι ανήλθε σχο 4,6% χου ΑΕΠ. Όπως και χο 1996, οι λογαριασμοί χης κενχρικής διοίκησης, χης χοπικής αυχοδιοίκησης και άλλων ξεχωριστών κρατικών χαμείων είχαν καλύχερα αποχελέσμαχα από χα αναμενόμενα, λόγω κυρίως χης χαχύχερης από την αναμενόμενη οικονομικής αύξησης, υπερκαλύπχονχας έχσι χις μεγάλες υπερβάσεις στις δαπάνες χων χαμείων κοινωνικών ασφαλίσεων, που επέβαλαν την ανάγκη για συμπληρωμαχικό προϋπολογισμό. Καχά χο χρέχον έχος, η εξέλιξη χων φορολογικών εσόδων και δαπανών είναι παρόμοια. Τα έσοδα χης κενχρικής διοίκησης είναι μεγαλύχερα από χις προβλέψεις και ανχισχαθμίζουν χη σημανχική υπέρβαση χου προϋπολογισμού χων χαμείων κοινωνικών ασφαλίσεων. Ωσχόσο, αν και οι υπερβολικές δαπάνες χου Ταμείου Υγειονομικής Περίθαλψης υποδηλώνουν χην απουσία εμπερισχαχωμένης μεχαρρύθμισης, επιχειρείται ριζική μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος από την αρχή του 1998. Επειδή ο αριθμός εργαζομένων που στρέφονται προς το νέο συνταξιοδοτικό σύστημα είναι μεγαλύτερος από τον αναμενόμενο, οι συνεισφορές στο Ταμείο Συντάξεων μειώνονται περισσότερο από ό,τι προβλεπόταν στον προϋπολογισμό και οι λογαριασμοί του Ταμείου κινούνται προσωρινά προς το κόκκινο. Η νομισματική πολιτική εξακολούθησε να λειτουργεί στο πλαίσιο που επέβαλε το καθεστώς διολίσθησης της συναλλαγματικής ισοτιμίας. Η Εθνική Τράπεζα της Ουγγαρίας (ΝΒΗ) τροποποιεί κατά κανόνα τα επίσημα επιτόκια και συγκρατεί το ρυθμό υποτίμησης του φιορινιού προσπαθώντας να μειώσει τις πληθωριστικές προσδοκίες και να μετριάσει την αύξηση της εγχώριας ζήτησης. Το χρονοδιάγραμμα, ωστόσο, αυτών των αποφάσεων επηρεάζεται από ανησυχίες για το εύθραυστο ισοζύγιο εξωτερικών συναλλαγών, αφενός, και το ρυθμό ανάκαμψης, αφετέρου. Τα μέσα επιτόκια δανεισμού και καταθέσεων της αγοράς εξακολούθησαν να μειώνονται σταδιακά σε ονομαστικούς όρους και η μεταξύ τους απόκλιση μειώθηκε πτώση. Προσαρμοσμένα στον πραγματικό (και όχι στον αναμενόμενο) πληθωρισμό, τα επιτόκια καταθέσεων πλησίασαν κατά μέσο όρο το μηδέν, ενώ τα των τραπεζών επιτόκια δανεισμού κινήθηκαν γύρω στο 3%. Κατά το παρελθόν, οι αδυναμίες των ισολογισμών των τραπεζών και ο ανταγωνισμός εκ μέρους νέων μη τραπεζικού χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων οδήγησαν σε συρρίκνωση του όγκου των εγχωρίων πιστώσεων, τόσο σε πραγματικούς όρους όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ. Κατά το 1997, ωστόσο, αυτή η συνολική τάση επιβραδύνθηκε, ενώ η παροχή πραγματικών πιστώσεων σε επιχειρήσεις αυξήθηκε με επιταχυνόμενο ρυθμό για δεύτερο κατά σειρά έτος. Οι πραγματικές πιστώσεις, εξάλλου, προς την κυβέρνηση καθώς και οι πιστώσεις υπέρ των νοικοκυριών και των MME εξακολούθησαν να σημειώνουν έντονη πτώση. Οι επιπτώσεις από τη ρωσική κρίση πρέπει να εξεταστούν στο πλαίσιο του υψηλού βαθμού ένταξης της Ουγγαρίας στην παγκόσμια οικονομία. Λόγω του προηγούμενου εμπορικού επαναπροσανατολισμού, το 70% περίπου των ουγγρικών εξαγωγών κατευθύνεται τώρα στην ΕΕ και το 4% στη Ρωσία. Συνεπώς συνολικά, ωστόσο, οι πραγματικές και άμεσες επιπτώσεις της κρίσης θα είναι μάλλον περιορισμένες. Η έκθεση του τραπεζικού τομέα φαίνεται να είναι επίσης μικρή. Λόγω των θετικών οικονομικοί της επιδόσεων, ωστόσο, η Ουγγαρία προσέλκυε σχετικά μεγάλο μερίδιο των κεφαλαίων που επενδύουν οι διεθνείς επενδυτές στις -16- αναδυόμενες αγορές. Επηρεάστηκε λοιπόν ιδιαίχερα από χην απομάκρυνση χων επενδυχών από χις αγορές αυχές. Ο δείκχης χου χρημαχισχηρίου σημείωσε ένχονες πχώσεις. Για πρώτη φορά από χην καθιέρωση χου ισχύονχος συναλλαγμαχικού καθεσχώχος χο 1995, η ΝΒΗ παρενέβη για να εμποδίσει χην υποτίμηση του φιορινιού με ρυθμούς ταχύτερους από τη μηνιαία διολίσθηση και τελικά αναγκάστηκε, να αυξήσει τα επιτόκια. Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις της Γνώμης εποχή δημοσίευσης Την της Επιτροπής, οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις είχαν ήδη προχωρήσει αρκετά. Η διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων, ιδιαίτερα, είχε προχωρήσει πολύ. Κατά το 1997, η μαζική ιδιωτικοποίηση είχε ολοκληρωθεί και οι πωλήσεις τοις μετρητοίς συνεχίζονταν. Τα έσοδα από την ιδιωτικοποίηση έφθασαν τα 350 περίπου δισεκατομμύρια φιορίνια, με περισσότερο από το 50% σε ξένο συνάλλαγμα. Όπως και κατά το παρελθόν, χρησιμοποιήθηκαν κυρίως για τη μείωση του εωτερικού δημόσιου χρέους. Σύμφωνα με τις τροποποιήσεις του νόμου περί ιδιωτικοποιήσεων που εισήχθηκαν το 1997, ο Οργανισμός Κρατικής Περιουσίας θα διατηρήσει μερίδια σε 116 εταιρείες. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται 26 γεωργικές εταιρείες οι οποίες χρησιμοποιούν το 14% περίπου της γεωργικής γης και συμμετέχουν στη δημιουργία περισσότερο από το ένα τέταρτο των συνολικών εσόδων από την πώληση γεωργικών προϊόντων. Το μέλλον θα δείξει, αν ο νέος κυβερνητικός συνασπισμός θα τροποποιήσει τα εναπομένοντα σχέδια ιδιωτικοποιήσεων. Στον τραπεζικό τομέα, η διαδικασία ιδιωτικοποίησης ολοκληρώθηκε, με εξαίρεση την πώληση ορισμένων μειοψηφικών συμμετοχών. Τα πλειοψηφικά μερίδια τόσο της Κ&Η όσο και της Mezobank πωλήθηκαν σε ξένους επενδυτές αυξάνοντας το μερίδιο της ξένης ιδιοκτησίας στο σύνολο του καταγεγραμμένου τραπεζικού κεφαλαίου σε 60% περίπου κατά το τέλος του 1997. Το κράτος θα περιορίσει τη συμμετοχή του στη μεγαλύτερη εμπορική τράπεζα (ΟΤΡ) σε μία μοναδική «χρυσή μετοχή» (golden share). Κατά το 1998, ωστόσο, η τάση μείωσης της κατοχής μετοχών από το δημόσιο ανατράπηκε λόγω το)ν εξελίξεων που επηρέασαν την Postabanka. Το Μάρτιο 1997, σημειώθηκε μαζική ανάληψη καταθέσεων από την τότε δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα της Ουγγαρίας. Οι αρχές παρενέβησαν αμέσως για να στηρίξουν την τράπεζα και δεν διαταράχθηκε η εμπιστοσύνη των επενδυτών στο σχετικά υγιές τραπεζικό σύστημα της Ουγγαρίας. Με την πάροδο του χρόνου, όμως, έγινε αυξανόμενα φανερή η προβληματική κατάσταση των λογαριασμών της Postabanka καθώς και οι σημαντικές ελλείψεις κατά την άσκηση της ρυθμιστικής εποπτείας. Η αδυναμία εξεύρεσης στρατηγικού επενδυτή σε συνδυασμό με διάφορες πράξεις επανακεφαλαιοποίησης για τη στήριξη της τράπεζας και την απόκτηση της πλειοψηφίας που απαιτείται για τη παύση της διοίκησης της, οδήγησε τελικά στην εθνικοποίηση της. Μετά την εκλογή νέου διοικητικού συμβουλίου τον Αύγουστο 1998, αποκαλύφθηκαν μαζικές συσσωρευθείσες ζημιές και οι αρχές βρίσκονται στη διαδικασία τύπωσης στρατηγικής για την αποτελεσματική αναδιάρθρωση της τράπεζας. -17- Ουγγαρία: κύριες Κυριότεροι δείκτες της δομής της οικονομίας (όλα τα στοιχεία του 1997, εκτός αν αναφέρεται διαφορετικά) Πληθυσμός Κατά κεφαλή ΑΕΠ σε % της ΕΕ των 15 κατά μέσο όρο Μερίδιο της γεωργίας ως προς: την ακαθάριστη προστιθέμενη αξία την απασχόληση Λόγος επενδύσεων/ΑΕΠ Ακαθάριστο εξωτερικό χρέος/ΑΕΠ Εξαγωγές αγαθών & υπηρεσιών /ΑΕΠ Αποθεματικό άμεσων ξένων επενδύσεων 1 EKaioji. PPS-ECU % %(1996) %(1996) % % % ae SIOEKOT. ECU ECU avd K£«paX. fi 10,1 8900 47 6,7 7,9 22 53 46 13,9 1381 Πηγή: Υπηρεσίες της Επιτροπής, εθνικές πηγές, ΕΤΑΑ ' Αποθεματικό ΑΞΕ, μετατραπέν με τιμή συναλλάγματος του τέλους του 1997 1 ECU=$ 1. 10421 Εκχός από χην ιδιωχικοποίηση χων χραπεζών, ορισμένα μέχρα που εφαρμόσχηκαν καχά χο 1997 και χο 1998 θα βοηθήσουν χην ανάπχυξη χων ουγγρικών χρημαχοπισχωχικών αγορών. Σ' αυχά περιλαμβάνεχαι η θέση σε ισχύ ρυθμίσεων για χα ενυπόθηκα δάνεια και χα χαμιευχήρια που άρχισαν να λειχουργούν χο 1997. Ακόμη, από χην αρχή χου 1998, επιχρέπεχαι η λειχουργία σχην Ουγγαρία υποκαχασχημάχων ξένων πισχωχικών ιδρυμάχων, υπό χην προϋπόθεση έκδοσης άδειας από χην Κραχική Επιχροπή Χρηματοπιστωτικών και Κεφαλαιουχικών Αγορών. Ο εν λόγω κυβερνητικός φορέας ιδρύθηκε το 1997 από τη συγχώνευση δύο εποπτικών ιδρυμάτων που ήταν προηγουμένως υπεύθυνα για τον τραπεζικό τομέα και τις αγορές τίτλων και συναλλάγματος. Τέλος, τον Ιανουάριο 1998, θεσπίστηκε νέο συνταξιοδοτικό σύστημα. Βασίζεται σε τρεις πυλώνες: μια περιορισμένη μορφή του ισχύοντος συστήματος άμεσης πληρωμής, ένα υποχρεωτικό αυτοχρηματοδοτούμενο ιδιωτικό σύστημα και ένα τρίτο, προαιρετικό, αυτοχρηματοδοτούμενο σύστημα. Μακροπρόθεσμα, το καθεστώς αυτό θα οδηγήσει σε έντονη αύξηση του μεριδίου τηε εθνικής αποταμίευσης που διαμεσολαβείται από τον εγχώριο χρηματοπιστωτικό τομέα, στηρίζοντας κατ' αυτό τον τρόπο σημαντικά την ανάπτυξη του. Η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος αποτέλεσε ένα σημαντικό πρώτο βήμα προς τη γενική αναθεώρηση του συστήματος κοινωνικών ασφαλίσεων. Η νέα διοίκηση έλαβε περαιτέρω μέτρα καταργώντας τις δύο οιονεί ανεξάρτητες επιτροπές εποπτείας των συστημάτων υγείας και συντάξεων. Στον τομέα της εμπορικής πολιτικής, η Ουγγαρία κατάργησε όλες τις σχετικές με το εμπόριο επιβαρύνσεις, εκτός από τους δασμούς, και εξακολούθησε να μειώνει το ποσοστό των αγαθών που θίγονται από μη δασμολογικά μέτρα στα σύνορα. Μεταξύ αυτών, οι συνολικές ποσοστώσεις για καταναλωτικά αγαθά παραμένουν περιοριστικές σύμφωνα με τον ΠΟΕ. Οι αρχές, ωστόσο, σχεδιάζουν να τις καταργήσουν σταδιακά μέχρι το 2001. Ακόμη, ορισμένα είδη διαγράφηκαν από την κατάσταση προϊόντων που υποβάλλονται σε ποσοτικούς περιορισμούς στις αρχές του 1998. 2. 3 Αξιολόγηση σε σχέση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης •18- Η ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας της αγοράς Η ύπαρξη οικονομίας χης αγοράς που λειχουργεί προϋποθέχει όχι οι χιμές, καθώς και χο εμπόριο είναι ελευθερωμένα και όχι θα εφαρμόζεχαι νομικό σύστημα δυνάμενο να επιβληθεί, που περιλαμβάνει χα δικαιώμαχα ιδιοκτησίας. Η αποτελεσματικότητα τη μακροοικονομική σταθερότητα και τη συναίνεση για την οικονομική πολιτική. Ένας καλά ανεπτυγμένος χρηματοπιστωτικός τομέας και η απουσία κάθε σημαντικού φραγμού στην είσοδο και την έξοδο από την αγορά βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα της οικονομίας. ενισχύεται από της αγοράς οικονομίας της Από τη δημοσίευση της Γνώμης και μετά, η οικονομία της αγοράς ενισχύθηκε με περαιτέρω πωλήσεις χρηματοπιστωτικών και μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων και με αύξηση του ρόλου των ιδιωτικών φορέων στο συνταξιοδοτικό σύστημα. Χάρη στην εκτεταμένη ελευθέρωση και ιδιωτικοποίηση, ευρύ φάσμα οικονομικών τομέων αντιμετωπίζει σήμερα τις δυνάμεις της αγοράς κατά γενικά μη ανατρέψιμο τρόπο, προωθώντας την αξιοπιστία της ουγγρικής μεταρρυθμιστικής διαδικασίας. Η διαδικασία ιδιωτικοποιήσεων που πραγματοποιήθηκε μέχρι σήμερα ήταν ιδιαίτερα βαθειά και εκτεταμένη. Το κράτος, ωστόσο, σχεδιάζει να διατηρήσει μόνιμα συμμετοχή σε σχετικά μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων που λειτουργούν σε ευρύ φάσμα τομέων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η συμμετοχή του δημοσίου θα μειωθεί σε ένα μοναδικό χρυσό μερίδιο, αυτό όμως συνεπάγεται σχετικά ευρείες εξουσίες που πρέπει να ασκούνται σωστά. Ακόμη, η εθνικοποίηση της Postabanka ανέτρεψε την πολιτική μείωσης της κρατικής ιδιοκτησίας στον τραπεζικό τομέα, μάλλον όμως προσωρινά. ιδιωτική Η Ουγγαρία έχει θέσει σε μεγάλο βαθμό σε εφαρμογή το θεσμικό μηχανισμό που απαιτείται για τον έλεγχο των δυνάμεων της αγοράς, όταν χρειάζεται. Η λειτουργία της οικονομίας απαιτείται να στηριχθεί με την κατάλληλη σωστή εφαρμογή του νόμου του 1996 για τον ανταγωνισμό και με την εφαρμογή συνεπούς και αξιόπιστης κανονιστικής πολιτικής. Η πείρα έδειξε ότι το κανονιστικό περιβάλλον χρειάζεται και άλλες βελτιώσεις, ώστε να ενισχυθούν τα κέρδη της αποδοτικότητας που ιδιοκτησία, με ταυτόχρονη διασφάλιση της προέρχονται από την συμμετοχής των καταναλωτών σ'αυτά. Από αυτή την άποψη, δεν παρέχεται επαρκής ελευθερία στις ελεγχόμενες επιχειρήσεις όσον αφορά τον καθορισμό των τιμών για διάφορους χρήστες και προϊόντα. Αυτό οδηγεί σε ανισόρροπη διάρθρωση των τιμών που δημιουργεί στρεβλές εντυπώσεις στους χρήστες. Τέλος, η εφαρμογή κανονιστικής πολιτικής στερήθηκε μερικές φορές συνοχής που είχε ως αποτέλεσμα περιττή αβεβαιότητα. Ορισμένες φορές, για παράδειγμα, οι αρχές παρέβλεψαν τις συστάσεις για τις τιμές του αρμόδιου για τη βιομηχανία ενέργειας κανονιστικού φορέα, δημιουργώντας την ανησυχία ότι ο καθορισμός των τιμών είναι ενδεχόμενο να καθοδηγείται από ανάρμοστα κίνητρα (όπως εκλογικές εκτιμήσεις ή η επιθυμία επηρεασμού της βραχυπρόθεσμης εξέλιξης του ρυθμού του πληθωρισμού). Ενισχύθηκε η ικανότητα του χρηματοπιστωτικού τομέα για διοχέτευση των αποταμιεύσεων σε παραγωγικές επενδύσεις. Περισσότερο από το 90% των συνολικών δανείων το 1997 χαρακτηρίστηκαν ως ελεύθερα προβλημάτων. Η δανειωδότηση επιχειρήσεων αυξάνεται σε πραγματικούς όρους και η πρόσβαση σε πιστώσεις επεκτείνεται σε ευρύτερο φάσμα επιχειρήσεων. Οι τράπεζες αρχίζουν να επικεντρώνουν την προσοχή τους στην αγορά πιστώσεων για μικρότερες -19- επιχειρήσεις και για χο λιανικό εμπόριο, ενώ οι αποκλίσεις μεσιχείας μειώνονχαι. Ο αυξανόμενος ανχαγωνισμός μεχαξύ χων χραπεζών και άλλων αναδυόμενων πηγών χρηματοδότησης οδηγεί σε περαιτέρω σταθεροποίηση. Αυτή η καθοδηγούμενη από την αγορά διαδικασία θα χρειαστεί να υποστηριχθεί με υψηλής ποιότητας εποπτεία. Αν και η διαδικασία αυτή έχει ήδη προχωρήσει, η υπόθεση της Postabanka αποκάλυψε ανησυχητικές ελλείψεις που οδηγούν στο συμπέρασμα, ότι απαιτούνται ακόμη σημαντικές βελτιώσεις τόσο των κανονιστικών ρυθμίσεων όσο και της εφαρμογής τους. Η τυπική ανεξαρτησία του εποπτικού οργάνου δε συμβάδισε πάντοτε με την ικανότητα στη πράξη για επιβολή του ρυθμιστικού πλαισίου έγκαιρο και με αμερόληπτο τρόπο. Η χρηματοπιστωτική διαμεσολάβηση εκτός των παραδοσιακών τραπεζικών κυκλωμάτων επεκτείνεται γρήγορα, αλλά οι μη τραπεζικές εταιρείες δανεισμού εξακολουθούν να διαδραματίζουν περιθωριακό ρόλο. Σημαντική στήριξη της μεσοπρόθεσμης ανάπτυξης του χρηματοπιστωτικού συστήματος θα παρασχεθεί με το νέο συνταξιοδοτικό σύστημα, υπό τον όρο ότι η εφαρμογή της μεταρρύθμισης θα συνοδεύεται από προσεκτική εποπτεία και συνεχή τελειοποίηση του νέου πλαισίου. Με την εφαρμογή των μέτρων πολιτικής του 1995, η προηγούμενη κυβέρνηση είχε αποδείξει την προσήλωση της στη μακροοικονομική προσαρμογή και τη διαρθρωτική μεταρρύθμιση. Αυτό της επέτρεψε να θέσει τους μεσοπρόθεσμους στόχους των μακροοικονομικών πολιτικών της με αξιόπιστο τρόπο. Είναι πιθανό η νέα διοίκηση να ακολουθήσει την ίδια πρακτική δεδομένου ότι εξακολουθεί να υπάρχει πλατειά συναίνεση για τα βασικά σημεία της οικονομικής πολιτικής. Σ'αυτό το πλαίσιο, έχει προγραμματιστεί για το τέλος του 1998 επανεξέταση της "Κοινής αξιολόγησης των μεσοπρόθεσμων προτεραιοτήτων οικονομικής πολιτικής της Ουγγαρίας" και του μακροοικονομικού πλαισίου αναφοράς της. Η Ουγγαρία εξακολουθεί να αποτελεί οικονομία της αγοράς που λειτουργεί. ιδιωτικοποιήσεις και Διαρκής μακροοικονομική σταθερότητα, περαιτέρω μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος ενίσχυσαν τη λειτουργία των μηχανισμών της αγοράς. Υπάρχει, ωστόσο, ακόμη ανάγκη για σταθεροποίηση του θεσμικού και νομικού πλαισίου της οικονομίας αγοράς, ειδικότερα όσον αφορά τα ρυθμιζόμενα μονοπώλια και τις χρηματαγορές. Ορισμένα γεγονότα, ιδίως η υπόθεση της Postabanka, δείχνουν ότι οι ρυθμίσεις δεν εφαρμόζονται πάντοτε εγκαίρως και αμερόληπτα. Απαραίτητη προϋπόθεση για την αποκόμιση του πλήρους οφέλους από τις πραγματοποιηθείσεις ήδη μεταρρυθμίσεις αποτελεί η ενίσχυση των κανονιστικών μηχανισμών, οι οποίοι βοηθούν την οικονομία αγοράς να λειτουργεί αποτελεσματικά. ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και Η δυνάμεων της αγοράς των Η ικανότητα της Ουγγαρίας να ανταποκριθεί σ'αυτό το κριτήριο εξαρτάται από την ύπαρξη οικονομίας της αγοράς και σταθερού μακροοικονομικού πλαισίου που θα επιτρέπει στους οικονομικούς παράγοντες να λαμβάνουν αποφάσεις σε κλίμα προβλεψιμότητας. Απαιτούνται, επίσης, επαρκές ανθρώπινο και φυσικό κεφάλαιο, συμπεριλαμβανομένων των υποδομών. Οι κρατικές επιχειρήσεις απαιτείται να αναδιαρθρωθούν και όλες οι επιχειρήσεις χρειάζεται να επενδύσουν για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας τους. Ακόμη, όσο περισσότερο δύνανται οι -20- επιχειρήσεις να χρησιμοποιήσουν εξωχερικές χρημαχοδοχήσεις και όσο μεγαλύχερη επιχυχία σημειώνουν καχά την αναδιάρθρωση και την ανακαίνιση χους, χόσο μεγαλύχερη θα είναι και η ικανότηχα προσαρμογής χους. Συνολικά, μια οικονομία θα είναι καλύχερα σε θέση να αναλάβει χις υποχρεώσεις που απορρέουν από την ιδιότηχα χου μέλους αν επιχύχει υψηλό βαθμό οικονομικής ολοκλήρωσης με την Ένωση πριν από την προσχώρηση. Ενδείξει χου βαθμού αυχού αποχελεί χόσο ο όγκος όσο και χο φάσμα χων προϊόντων που ανχαλλάσονχαι με χα κράχη μέλη της ΕΕ. Την εποχή που δημοσιεύθηκε η Γνώμη, η γρήγορη αύξηση της παραγωγικότηχας, η χαχείες αυξήσεις χης ολοκλήρωσης με την ΕΕ και η μεγάλη εισροή ΑΞΕ χαρακτήριζαν ήδη για αρκεχά έχη χην οικονομική ανάπχυξη στην Ουγγαρία. Συνάγεχαι, λοιπόν, όχι η αναδιάρθρωση είχε φθάσει σε σχεχικά προχωρημένο σχάδιο και όχι ένας πυρήνας ουγγρικ'ψν επιχειρήσεων ήχαν ήδη αρκεχά ανταγωνιστικός στις αγορές της ΕΕ. Τα γεγονότα έκτοτε επιβεβαιώνουν την αξιολόγηση αυτή. Η αύξηση των εξαγωγών επιταχύνθηκε έντονα κατά το 1997. Το μερίδιο αγαθών που κατευθύνεται στις αγορές της ΕΕ αυξήθηκε περαιτέρω, ειδικότερα σε τομείς τεχνολογίας όπως οι μηχανοκατασκευές. Ακόμη, το ενδο-κλαδικό εμπόριο με την ΕΕ επεκτείνεται και συνάγεται το συμπέρασμα ότι υπάρχει όλο και μεγαλύτερη ολοκλήρωση της ουγγρικής οικονομίας με αυτή της ΕΕ. Συνεχείς αυξήσεις της παραγωγικότητας και μέτριες αυξήσεις στο κόστος μονάδας εργασίας καθιστούν τα ουγγρικά προϊόντα περισσότερο ανταγωνιστικά. Κατά το 1997, η παραγωγικότητα στον μεταποιητικό τομέα αυξήθηκε συνολικά κατά 14,4%, το κόστος μονάδας εργασίας κατά 6,3%. Στην κατασκευή μηχανημάτων, η παραγωγικότητα αυξήθηκε κατά 50% περίπου με πτώση του κόστους μονάδας εργασίας κατά 15% περίπου. Μεγάλο μέρος των εξελίξεων αυτών οφείλεται σε βελτιώσεις προσφοράς που επιτεύχθηκαν από τις προηγούμενες επενδύσεις ορισμένων πολυεθνικών εταιρειών, που αναπτύσσουν δραστηριότητα στους τομείς μηχανοκατασκευών και παραγωγής προϊόντων προς εξαγωγή. Το μερίδιο του εν λόγω βιομηχανικού τομέα στο σύνολο των εξαγωγών ανήλθε από το 37%, το 1996, στο 45%, το 1997. Γενικότερα, οι εισροές ΑΞΕ διαδραμάτισαν ηγετικό ρόλο στην αναδιάρθρωση της οικονομίας και την ένταξη της Ουγγαρίας στο σύστημα της παγκόσμιας παραγωγής. Το 1997, εταιρείες με ξένη συμμετοχή από 10% ήταν υπεύθυνες για το 72% του συνόλου των εξαγωγών και το 71% του συνόλου των εισαγωγών. Αναδιάρθρωση και κέρδη ανταγωνιστικότητας παρατηρούνται σε ευρύ τμήμα της οικονομίας, αλλά όχι με τους ταχείς ρυθμούς των τομέων που προηγούνται. Σε ορισμένους τομείς, όπως η παρασκευή ειδών διατροφής, η χαλυβουργία και η κλωστοϋφαντουργία, η αναδιάρθρωση έχει καθυστερήσει. Ωστόσο, πρόσφατες αυξήσεις στις εγχώριες πωλήσεις ντόπιων επιχειρήσεων που παράγουν επενδυτικά ενδιάμεσα αγαθά υποδηλώνουν ότι ξένες επιχειρήσεις, προσανατολισμένες στις εξαγωγές ενδέχεται να άρχισαν να αγοράζουν σημαντικές εισροές από την εγχώρια αγορά και όχι από το εξωτερικό. Κατ' αυτόν τον τρόπο, τα οφέλη από τις ΑΞΕ διαδίδονται σε άλλους τομείς, και το ποσό της εγχώριας προστιθέμενης αξίας αυξάνεται. Για να διευκολυνθεί η ευρύτερη αναδιάρθρωση, οι αρχές εφαρμόζουν πολιτικές με σκοπό την προώθηση της λειτουργίας της αγοράς εργασίας, τη βελτίωση των υποδομών, την ενίσχυση των MME, τη στήριξη των δραστηριοτήτων Ε& Α και την ενθάρρυνση της περιφερειακής ανάπτυξης. -21- Το κόσχος εργασίας στην Ουγγαρία, εκχός χων μισθών, παραμένει υψηλό, επηρεάζονχας αρνηχικά την ανχαγωνισχικόχηχα χων επιχειρήσεων και την απασχόληση. Απαιχείχαι μεγαλύχερη εδραίωση χου φορολογικού συσχήμαχος καθώς και μεχαρρύθμιση χου δημόσιου χομέα και χου συσχήμαχος υγειονομικής περίθαλψης ιδιαίχερα, ώσχε να δημιουργηθούν οι βάσεις για χη μείωση αυχού χου κόσχους. Η μακροοικονομική σχαθερόχηχα αναδείχθηκε ζωχικής σημασίας για χη διατήρηση υψηλής αύξησης χων επενδύσεων. Απαιχείχαι η παραπέρα ενίσχυση χης με αξιοποίηση χης χρέχουσας οικονομικής ανόδου που παρέχει σχις αρχές χην ευκαιρία να επιδιώξουν χην εδραίωση χου φορολογικού συσχήμαχος και χη μείωση χου πληθωρισμού σε πλαίσιο σχαθερής ανάπχυξης. Η Ουγγαρία χρειάζεχαι ξένα εισοδήμαχα για να αμείψει χο αυξανόμενο απόθεμα ξένων κεφαλαίων και παραμένει πάνχοχε εξαρχημένη από χις ξένες επενδύσεις για χη χρημαχοδόχηση της μεχαβαχικής χης διαδικασίας. Συνήθως, η φορολογική πολιχική, πρέπει να αυξήσει περαιχέρω χη διαθεσιμόχηχα εγχώριων αποχαμιεύσεων για χη χρημαχοδόχηση ιδιωχικών επενδύσεων και χην ανχισχάθμιση χων επιπχώσεων χων αυξανόμενων δαπανών χων νοικοκυριών στις τρέχουσες συναλλαγές. Η Ουγγαρία αναμένεται ότι θα είναι σε θέση να αντιμετωπίσει καλά μεσοπρόθεσμα τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς στο εσωτερικό της Κοινότητας, υπό τον όρο ότι θα τηρηθούν οι προϋποθέσεις που στηρίζουν την εμπορική ολοκλήρωση καθώς και οι αναληφθείσες αναδιαρθρώσεις των επιχειρήσεων. Απαιτείται η ενίσχυση των προσπαθειών για την αναδιάρθρωση των τομέων που σημειώνουν καθυστέρηση. Η μακροοικονομική πολιτική πρέπει να έχει διάρκεια και να ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες εσωτερικές και εξωτερικές συνθήκες. Πρέπει να συνεχιστεί η εδραίωση του φορολογικού συστήματος, ενώ η συνεχιζόμενη υπέρβαση των λογαριασμών του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης καθιστά επείγουσα αναγκαιότητα τη μεταρρύθμιση. 2. 4 Γενική αξιολόγηση Η Ουγγαρία μπορεί να θεωρηθεί ως οικονομία της αγοράς που λειτουργεί. Αναμένεται ότι θα μπορέσει να αντιμετωπίσει καλά μεσοπρόθεσμα τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς στο εσωτερικό της Ένωσης, υπό τον όρο ότι θα τηρηθούν οι προϋποθέσεις για την εμπορική ολοκλήρωση και οι αναληφθείσες αναδιαρθρώσεις των επιχειρήσεων. Από την έκδοση της Γνώμης και μετά υπήρξε περαιτέρω πρόοδος, όσον αφορά την ιδιωτικοποίηση, την αναδιάρθρωση και τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος. Ενισχύθηκε το κανονιστικό πλαίσιο, διατηρήθηκε η μακροοικονομική σταθερότητα και επιταχύνθηκε η οικονομική ανάπτυξη. Πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη βελτίωση της εφαρμογής και της επιβολής του νομικού πλαισίου, ιδίως, όσον αφορά τις ελεγχόμενες επιχειρήσεις και το χρηματοπιστωτικό τομέα. Η έντονη επιτάχυνση της ανάπτυξης δημιουργεί ενδεχόμενο, αν όχι άμεσο, κίνδυνο για την υγεία των εξωτερικών λογαριασμών της Ουγγαρίας. Ταυτόχρονα, προσφέρει την ευκαιρία για πιο ενεργή αντιμετώπιση του πληθωρισμού και -22- σταθεροποίηση χων φορολογικών λογαριασμών. Η συνεχιζόμενη επιβάρυνση χων λογαριασμών σχον χομέα χης υγείας αποκαλύπχει χην επείγουσα ανάγκη για μεχαρρυθμίσεις. 3. Ικανότητα ανάληψης των υποχρεώσεων του μέλους Σχόχος χου παρόνχος χμήμαχος είναι να αναπροσαρμοσχεί σχην παρούσα καχάσχαση η γνώμη που διατύπωσε η Επιχροπή το 1997 όσον αφορά την ικανότητα της Ουγγαρίας να αναλάβει τις υποχρεώσεις του μέλους - δηλαδή το νομικό και θεσμικό πλαίσιο, που είναι γνωστό ως το κοινοτικό κεκτημένο, μέσω του οποίου η Κοινότητα θέτει σε εφαρμογή τους στόχους της. Στη γνώμη που διατύπωσε το 1997 σχετικά με την αίτηση προσχώρησης της Ουγγαρίας στην ΕΕ, η Επιτροπή κατέληξε στο ακόλουθο συμπέρασμα: "Αν συνεχίσει τις προσπάθειες της, όσον αφορά την ενσωμάτωση της νομοθεσίας και τις εντείνει όσον αφορά την ορθή εφαρμογή της, η Ουγγαρία είναι ικανή, ιδίως στον τομέα της ενιαίας αγοράς, να υιοθετήσει μεσοπρόθεσμα το κεκτημένο. Θα απαιτηθούν, εξάλλου, ιδιαίτερες προσπάθειες, ιδίως σε επενδύσεις, για την πλήρη εφαρμογή του κεκτημένου σε τομείς όπως το περιβάλλον, οι τελωνειακοί έλεγχοι και η γεωργία". Η κατωτέρω παρουσίαση των διαφόρων θεμάτων ακολουθεί την ίδια διάρθρωση με εκείνη της Γνώμης του 1997, αλλά έχει παραλειφθεί η συνοπτική περιγραφή κάθε τομέα. Αντί αυτών, η έκθεση εξετάζει, κυρίως, την πρόοδο που έχει σημειωθεί από τον Ιούλιο 1997. Σε κάθε κεφάλαιο παρέχονται οι αποφάσεις σχετικά με τη νομοθεσία και η πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή και τον έλεγχο εφαρμογής της νομοθεσίας. 3. 1 Εσωτερική αγορά χωρίς σύνορα Όπως αναφέρθηκε στη Γνώμη, η ενιαία αγορά της Ένωσης καθορίστηκε με το άρθρο 7Α της συνθήκης ως χώρος χωρίς εσωτερικά σύνορα, στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων. Η ενιαία αγορά, επίκεντρο της διαδικασίας κοινοτικής ολοκλήρωσης, βασίζεται σε ανοιχτή οικονομία αγοράς, όπου απαιτείται να διαδραματίζουν πρωταρχικό ρόλο ο ανταγωνισμός και η οικονομική και κοινωνική συνοχή. Η αποτελεσματική εφαρμογή και επιβολή των τεσσάρων ελευθεριών απαιτεί όχι μόνο την τήρηση σημαντικών αρχών όπως, π. χ. η κατάργηση των διακρίσεων ή η αμοιβαία αναγνώριση των εθνικών νομοθεσιών, αλλά επίσης και την αποτελεσματική εφαρμογή ειδικών κοινών κανόνων, οι οποίοι στοχεύουν να προσφέρουν ασφάλεια, προστασία του περιβάλλοντος και του καταναλωτή και αποτελεσματικά μέσα αποκατάστασης. Οι ίδιες αρχές ισχύουν για ορισμένους κοινούς κανόνες, π. χ. στους τομείς των δημοσίων συμβάσεων, της πνευματικής ιδιοκτησίας και της προστασίας δεδομένων, οι οποίοι είναι σημαντικοί για τη χάραξη του γενικού πλαισίου λειτουργίας της οικονομίας. -23- Γενικό πλαίσιο Η Ουγγαρία έχει ήδη εγκρίνει χις βασικές αρχές χου κεκτημένου για χις δημόσιες συμβάσεις και η ισχύουσα νομοθεσία εφαρμόζεχαι με διαφάνεια. Σημειώθηκε αύξηση σχον αριθμό χων δημοσιευθένχων διαγωνισμών καθώς και μείωση χης συνολικής αξίας χων συμβάσεων που παραχωρήθηκαν μέσω διαδικασίας διαπραγμαχεύσεων. Απαιχείχαι, ωσχόσο, περαιτέρω ευθυγράμμιση με χο κεκχημένο, ιδίως όσον αφορά κανονισμούς σχον χομέα χων επιχειρήσεων κοινής ωφελείας και ρήτρες τοπικής προτίμησης. Η νομοθεσία για το εταιρικό δίκαιο και τη λογιστική ευθυγραμμίστηκε περισσότερο με το κοινοτικό κεκτημένο μέσω νέων νόμων για τις εταιρείες και την καταχώρηση εταιρειών. Απαιτούνται, ωστόσο, ορισμένες αναπροσαρμογές σχετικά με την έκταση εφαρμογής της διάταξης ακυρότητας, τους κανόνες που διέπουν τις ομάδες επιχειρήσεων και τις απαιτήσεις δημοσιότητας σε περίπτωση συγχωνεύσεων. Ο νόμος για τα υποκαταστήματα και τις εμπορικές αντιπροσωπείες που ιδρύονται από αλλοδαπές εταιρείες ευθυγραμμίζει την ουγγρική νομοθεσία με τις σχετικές διατάξεις της ευρωπαϊκής συμφωνίας και της συνθήκης προσχώρησης της Ουγγαρίας στον ΟΟΣΑ. Ο νόμος αυτός κατέστησε δυνατή την ίδρυση υποκαταστημάτων αλλοδαπών εταιρειών από την 1η Ιανουαρίου 1998. Ένας νέος νόμος για τις δραστηριότητες λογιστικού ελέγχου και το Ουγγρικό Επιμελητήριο Ελεγκτών εναρμονίζει την ουγγρική νομοθεσία με την 8η λογιστική οδηγία της ΕΚ, όσον αφορά τα επαγγελματικά προσόντα και την απόκτηση της ιδιότητας του μέλους του Επιμελητηρίου. Το νεοϊδρυθέν Επιμελητήριο Ελεγκτών ασχολείται με την ανάπτυξη προγραμμάτων κατάρτισης και επιμόρφωσης, ώστε να αντιμετωπιστεί η τρέχουσα έλλειψη εξειδικευμένων ελεγκτών. Εντούτοις απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες. Έχει σημειωθεί περαιτέρω πρόοδος στον τομέα της βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Ο ουγγρικός νόμος για την προστασία των εμπορικών σημάτων και των γεωγραφικών ενδείξεων συμβαδίζει σε μεγάλο βαθμό με το κεκτημένο. Τον Οκτώβριο 1997, η Ουγγαρία κατέστη συμβαλλόμενο μέρος του πρωτοκόλλου σχετικά με τη συμφωνία της Μαδρίτης για την διεθνή καταχώρηση εμπορικών σημάτων. Δεν σημειώθηκε πρόοδος στον τομέα των δικαιωμάτων δημιουργού. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες, ιδίως, όσον αφορά τα μισθωτικά και δανειοδοτικά δικαιώματα, τους όρους προστασίας (αναδρομική προστασία από ηχογραφήσεις που παραδόθηκαν στο κοινό πριν από το 1974) και την καλωδιακή και δορυφορική τηλεόραση. Η προσχώρηση της Ουγγαρίας στη σύμβαση αριθ. 108 του Συμβουλίου της Ευρώπης, τον Οκτώβριο 1997, επιβεβαιώνει ότι έχει επιτευχθεί ικανοποιητικό επίπεδο προστασίας δεδομένων. Απαιτείται περαιτέρω ευθυγράμμιση με κοινοτικά πρότυπα. -24- Οι τέσσερις ελευθερίες Ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων Οι γενικές αρχές χης νέας και συνολικής προσέγγισης έχουν ήδη εγκριθεί. Όσον αφορά την υιοθέτηση χων εναρμονισμένων ευρωπαϊκών προτύπων, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος σχους χομείς για χους οποίους η Ουγγαρία έχει μεχαφέρει χις οδηγίες νέας προσέγγισης στην εθνική χης νομοθεσία. Ωσχόσο, η υιοθέτηση χων εναπομενόνχων προτύπων από την Ουγγαρία πρέπει να επιταχυνθεί για να μπορέσει η χώρα να φθάσει το συντελεστή 80% όσον αφορά τη μεταφορά προτύπων στο εθνικό δίκαιο, που αποτελεί την προϋπόθεση για πλήρη προσχώρηση στους ευρωπαϊκούς φορείς τυποποίησης (CEN, CENELEC). Σημειώθηκε, επίσης, περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά τον καθορισμό των φορέων εκτίμησης της συμμόρφωσης στους τομείς που καλύπτουν οι οδηγίες νέας προσέγγισης. Λήφθηκαν ορισμένα μέτρα που συνεπάγονται τη συμμόρφωση με το κεκτημένο στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας και της ασφάλειας των βιομηχανικών προϊόντων. Παρατηρείται πρόοδος στους τομείς που καλύπτονται από οδηγίες για τη χαμηλή τάση, τα παιχνίδια, τις μηχανές, χις συσκευές που χρησιμοποιούν αέρια καύσιμα, χις μη αυχόμαχες ζυγαριές, χα καχασκευαστικά προϊόντα και την προσυσκευασία. επίσης πρόοδος Η ουγγρική νομοθεσία για χα οχήμαχα με κινηχήρα χροποποιήθηκε σύμφωνα με χο κεκχημένο για την έγκριση τύπων οχημάχων. Σημειώθηκε κλωσχοϋφανχουργικών προϊόνχων και χων υποδημάχων. Το 1999, πρόκειχαι να χεθεί σε ισχύ ένας νέος νόμος για χα φαρμακευχικά προϊόνχα προς ιαχρική χρήση. Η νομοθεσία αυτή συμπληρώνει χο νόμο περί ασχικής ευθύνης για ελαχχωμαχικά φαρμακευχικά προϊόνχα, αλλά θα χρειασχούν περαιχέρω χροπολογίες όσον αφορά χο πεδίο εφαρμογής χου, ώσχε να διασφαλισχεί η πλήρης συμμόρφωση με το κεκτημένο. χημικών ουσιών, χομέα σχον. χων χων Ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων Όπως υπογραμμίστηκε ήδη στη Γνώμη, είχαν ήδη καταβληθεί σημαντικές προσπάθειες στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας κεφαλαίων. χων περί ξένου συναλλάγμαχος Ιανουάριο σχις χον χροποποιήθηκε εναπομενόνχων περιορισμών Από χα μέσα 1997, η Ουγγαρία προχώρησε περισσόχερο προς αυτή την καχεύθυνση. Ο 1998. νόμος συναλλαγές Πραγμαχοποιήθηκε άρση εξωχερικές μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων κεφαλαίων (με εξαίρεση χις συλλογικών και ορισμένες πράξεις χρημαχοδοχικές πισχώσεις επενδύσεων). Σχον χομέα, επίσης, χων συναλλαγών βραχυπρόθεσμων κεφαλαίων σημειώθηκε κάποια πρόοδος. Από χις 15 Μαΐου 1998, καχαργήθηκαν χα ανώχαχα όρια εξαγωγής ξένου και ουγγρικού συναλλάγμαχος χωρίς άδεια και οι εγκεκριμένες χράπεζες ξένου συναλλάγμαχος που είναι εγκαχεσχημένες στη χώρα, απέκτησαν χην πλήρη δυναχότηχα να διατηρούν λογαριασμούς καχοίκων εξωχερικού. Τον Ιανουάριο 1998, επιχράπηκε επίσης η ίδρυση υποκαχασχημάχων ξένων επιχειρήσεων εγκαχεστημένων σχις χώρες χου ΟΟΣΑ. επιχειρήσεων -25- Εξακολουθούν να εφαρμόζονχαι, ωσχόσο, περιορισμοί χων συναλλαγών στην αγορά βραχυπρόθεσμων κεφαλαίων και σχη χρηματαγορά. Για παράδειγμα, η έκδοση και το εμπόριο ξένων τίτλων στην εσωτερική χρηματαγορά είναι περιορισμένη, όπως άλλωστε και των εγχώριων τίτλων στις ξένες χρηματαγορές. Οι περισσότεροι κάτοικοι της χώρας δεν επιτρέπεται να διατηρούν λογαριασμούς καταθέσεων στο εξωτερικό. Επίσης, διατηρούνται οι περιορισμοί σχετικά με την απόκτηση ακίνητης περιουσίας από μη κατοίκους, αν και μόνο για την καλλιεργήσιμη γη, καθώς και οι αγορές ακίνητης περιουσίας από κατοίκους της χώρας στο εξωτερικό. Επιβάλλεται η κατάργηση των εναπομενόντων περιορισμών όσον αφορά τις συναλλαγές στην κεφαλαιαγορά και την απόκτηση ακίνητης περιουσίας από κατοίκους της χώρας στο εξωτερικό. Η Ουγγαρία προβλέπει την κατάργηση όλων των εναπομενόντων περιορισμών μέχρι το έτος 2000. Ελεύθερη κυκλοφορία υπηρεσιών Στον τραπεζικό τομέα, τροποποίηση του νόμου για τα πιστωτικά ιδρύματα και τις χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις προβλέπει την παροχή στα ξένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της δυνατότητας να λειτουργούν με τη μορφή υποκαταστημάτων, καθώς και τη δημιουργία των προϋποθέσεων για ένταξη στο παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα. Πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες για την εφαρμογή του συστήματος πραγματικών συνολικών διακανονισμών. Οι διατάξεις της οδηγίας περί κεφαλαιακής επάρκειας, που αποτελούσαν τη μόνη σημαντική έλλειψη όσον αφορά το κοινοτικό κεκτημένο στον τραπεζικό τομέα, συμπεριλήφθηκαν σε τροποποίηση του τραπεζικού νόμου, που θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1999. Παρά τη σημειωθείσα πρόοδο, θα απαιτηθούν ορισμένες τροποποιήσεις τεχνικής μορφής στον τραπεζικό τομέα, ώστε να επιτευχθεί πλήρης προσέγγιση. Όσον αφορά τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, απαιτείται περαιτέρω ευθυγράμμιση με το κεκτημένο. Η συνέχιση της διατήρησης ανώνυμων τραπεζικών λογαριασμών εξακολουθεί να αποτελεί πρόβλημα. Η Ουγγρική Εποπτεύουσα Αρχή Τραπεζών και Κεφαλαιουχικής Αγοράς αποτελεί το φορέα εποπτείας και θα πρέπει να ενισχυθεί περισσότερο πριν από την προσχώρηση, δεδομένου ότι τα καθήκοντα της θα αυξηθούν σημαντικά μετά την πλήρη υιοθέτηση του κεκτημένου. Όσον αφορά τους τίτλους, υποκαταστήματα αλλοδαπών εταιρειών έχουν τη δυνατότητα να εγκατασταθούν από τον Ιανουάριο 1998 στη χώρα. Ο τροποποιημένος νόμος για την εισαγωγή τίτλων στο χρηματιστήριο, την παροχή επενδυτικών υπηρεσιών και το χρηματιστήριο αξιών διασφαλίζει τώρα τις δέουσες συνθήκες για την εγκατάσταση υποκαταστημάτων αλλοδαπών πιστωτικών ιδρυμάτων και επενδυτικών επιχειρήσεων. Η οδηγία για την κεφαλαιακή επάρκεια θα ισχύει και για τις επενδυτικές επιχειρήσεις από την 1η Ιανουαρίου 1999. Θα έχουν τεθεί μέχρι τότε σε ισχύ ορισμένες από τις διατάξεις της οδηγίας για τις επενδυτικές υπηρεσίες, που επιτρέπουν στα πιστωτικά ιδρύματα να παρέχουν πλήρες φάσμα επενδυτικών υπηρεσιών. -26- Οι οδηγίες για χις ασφάλειες ζωής και χις γενικές ασφάλειες εφαρμόζονχαι ήδη σε μεγάλο βαθμό. Από χον Ιανουάριο 1998, επιχράπηκε σχις ξένες ασφαλισχικές εταιρείες να ιδρύουν υποκαταστήματα υποκείμενα σε εθνική μεταχείριση. Το 1997, εγκρίθηκαν χαρακτηριστικές ρυθμίσεις για τις υποχρεώσεις των ασφαλιστικών εταιρειών σχετικά με τα ασφαλιστήρια και την τήρηση λογιστικών καταχωρήσεων. Η τήρηση λογιστικών καταχωρήσεων των ασφαλιστικών εταιρειών, ωστόσο, αποτελεί τομέα που δεν έχει ακόμη εναρμονιστεί πλήρως. Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων α) Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, ελεύθερη εγκατάσταση και αμοιβαία αναγνώριση διπλωμάτων και τίτλων Όσον αφορά την αμοιβαία αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων και διπλωμάτων, η Ουγγαρία έχει γενικά ευθυγραμμιστεί με το κεκτημένο, αν και απαιτούνται ορισμένες περαιτέρω αναπροσαρμογές. Οι επαγγελματικές διαρθρώσεις (όπως επαγγελματικά επιμελητήρια ή ενώσεις) υπάρχουν για τα περισσότερα επαγγέλματα, αλλά απαιτείται να ενισχυθούν. Η επίσημη και αποτελεσματική εφαρμογή του κεκτημένου γενικά και ιδιαίτερα στον τομέα της αρχιτεκτονικής είναι πολύ καλή. Ο νόμος για τους αρχιτέκτονες επέτρεψε περαιτέρω προσέγγιση των οδηγιών γενικού συστήματος. Το Μάρτιο 1998, το Ουγγρικό Κέντρο Ισοτιμιών και Πληροφοριών, το οποίο είναι αρμόδιο για την αναγνώριση των διπλωμάτων, κατέστη ανεξάρτητος κεντρικός οργανισμός. Με την έγκριση νέου νόμου για τα υποκαταστήματα και την εμπορική αντιπροσώπευση ξένων καταχωρημένων επιχειρήσεων, η Ουγγαρία ανταποκρίθηκε στις διεθνείς υποχρεώσεις της, συμπεριλαμβανομένων αυτών που απορρέουν από την ευρωπαϊκή συμφωνία. β) Κατάργηση του ελέγχου προσώπων στα εσωτερικά σύνορα Δεν σημειώθηκαν ιδιαίτερες εξελίξεις. Ανταγωνισμός Όπως αναφέρθηκε ήδη στη Γνώμη, η Ουγγαρία πληροί σε μεγάλο βαθμό τις προϋποθέσεις στον τομέα της αντιμετώπισης των συμπράξεων μεταξύ επιχειρήσεων (αντιτράστ). Στο μεταξύ, θεσπίστηκαν εθνικές ρυθμίσεις για συλλογικές εξαιρέσεις, που καλύπτουν τις ασφάλειες, την αποκλειστική διανομή και την αποκλειστική αγορά (Απρίλιος 1997) καθώς και τις άδειες εκμετάλλευσης εμπορικού σήματος και τις συμφωνίες διανομής και επισκευής οχημάτων με κινητήρα (Ιανουάριος 1998). Οι εξαιρέσεις αυτές ενσωματώνουν τις κύριες αρχές του σχετικού κεκτημένου στην ουγγρική νομοθεσία. Όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις, μετά την τροποποίηση του νόμου περί δημοσίων οικονομικών κατά το τέλος του 1997, παρασχέθηκε στον υπουργό Οικονομικών αρμοδιότητα για τη διασφάλιση της συμβατότητας των κρατικών ενισχύσεων με το κεκτημένο. Ο έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων ασκείται σήμερα από την Αρχή Παρακολούθησης Κρατικών Ενισχύσεων στο πλαίσιο διαδικασίας διυπουργικού -27- Οι μεχαρρυθμίσεις αυχές δεν επιχρέπουν, ωσχόσο, σχην αρχή συνχονισμού. παρακολούθησης χην πλήρη πρόσβαση σχις σχεχικές πληροφορίες ώσχε να εκχιμήσει όλες χις προτεινόμενες κραχικές ενισχύσεις, ενώ δεν επιτεύχθηκε η ευθυγράμμιση όλων των ταμείων και καθεστώτων με το σύστημα κρατικών ενισχύσεων. Δόθηκε επίσης μικρή προσοχή στη δημιουργία θεσμών. Ο τομέας αυτός χρειάζεται περαιτέρω μεταρρυθμίσεις. Δημιουργήθηκε ένα σύστημα κεντρικής παρακολούθησης και επεξεργασίας δεδομένων σχετικά με τη χορήγηση ενισχύσεων. Η ετήσια έκθεση για τις κρατικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στην Ουγγαρία το 1995-1996 υποβλήθηκε στην Επιτροπή το Μάιο 1998, σύμφωνα με το άρθρο 62/4 στοιχείο β) της ευρωπαϊκής συμφωνίας. Η έκθεση ακολουθεί γενικά τη μεθοδολογία και την μορφή της έρευνας της Επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις στην Ένωση. Η Ουγγαρία κατάργησε τον Ιανουάριο 1998 τις φορολογικές παραχωρήσεις κατά την εξαγωγή που θεωρούνταν από την Επιτροπή ως εξαγωγικές ενισχύσεις. Τον Ιούνιο 1998, το συνταγματικό δικαστήριο κήρυξε αντισυνταγματικές τρεις διατάξεις του ουγγρικού νόμου για την έκδοση της απόφασης του συμβουλίου σύνδεσης σχετικά με τους κανόνες εφαρμογής των διατάξεων περί ανταγωνισμού της ευρωπαϊκής συμφωνίας που ισχύουν για τις επιχειρήσεις. Τα νομικά αποτελέσματα της απόφασης, ωστόσο, ανεστάλησαν μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 1999. Συμπέρασμα Σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, ιδίως όσον αφορά την περαιτέρω ευθυγράμμιση του εταιρικού δικαίου και την προσέγγιση στον τομέα της πιστοποίησης. Απαιτείται, ωστόσο, περαιτέρω προσπάθεια, ιδίως, στους τομείς της τυποποίησης, των δικαιωμάτων δημιουργού, των δημοσίων συμβάσεων και του εταιρικού δικαίου, ώστε να υπάρξει συμμόρφωση προς τις διατάξεις της ευρωπαϊκής συμφωνίας και τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση. Υπάρχει, επίσης, ανάγκη για μεγαλύτερη ανάπτυξη της θεσμικής ικανότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή εφαρμογή της νομοθεσίας στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας εμπορευμάτων, ιδίως, στον τομέα της τυποποίησης. Όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών, πρέπει να σημειωθεί μεγαλύτερη πρόοδος στην ελευθέρωση του τομέα των υπηρεσιών και της ενίσχυσης των εποπτικών αρχών. Η ευθυγράμμιση με τη νομοθεσία στον τομέα της αντιμετώπισης των συμπράξεων μεταξύ επιχειρήσεων (αντιτράστ) έχει σημειώσει πρόοδο. Οι συνέπειες της πρόσφατης απόφασης του συνταγματικού δικαστηρίου πρέπει να εξεταστούν επειγόντως για να διασφαλιστεί η εφαρμογή των σχετικών διατάξεων της ευρωπαϊκής συμφωνίας. Στον τομέα των κρατικών ενισχύσεων, είναι σκόπιμο να συνεχιστούν οι προσπάθειες για την επίτευξη πλήρους διαφάνειας κατά τη χορήγηση των ενισχύσεων με σκοπό την των κρατικών πραγματοποίηση ενημερωμένης απογραφής εμπεριστατωμένης -28- ενισχύσεων. Το νομικό πλαίσιο για χη χορήγηση κραχικών ενισχύσεων χρειάζεχαι περαιχέρω ευθυγράμμιση με χο κοινοχικό δίκαιο. Τέλος, πρέπει να δοθούν σχην αρχή παρακολούθησης κραχικών ενισχύσεων οι εξουσίες που κρίνονχαι αναγκαίες για χο συσχημαχικό έλεγχο χων υφισταμένων και μελλοντικών μέχρων για χις ενισχύσεις. Θα πρέπει να θεσπισχούν κανόνες για χα χαμεία και χα καθεσχώχα ενισχύσεων που να συμβιβάζονται με χο κεκτημένο και να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα για τη δημιουργία θεσμών. 3. 2 Καινοτομία Κοινωνία των πληροφοριών Η Ουγγαρία συμμετέχει στην κοινή επιτροπή υψηλού επιπέδου για την κοινωνία των πληροφοριών και στηρίζει ενεργά την ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών. Η υποδομή των τηλεπικοινωνιών απαιτείται να αναβαθμιστεί, ώστε να εκμεταλλευτεί πλήρως τις δυνατότητες που προσφέρει η κοινωνία των πληροφοριών. Ένα πρόγραμμα "έξυπνων πόλεων/περιφερειών" που ξεκίνησε το 1997 αποσκοπεί στην αναβάθμιση της υποδομής των πληροφοριών σε μεγαλύτερες πόλεις και περιφέρειες. Εκπαίδευση, κατάρτιση και νεολαία Από το Σεπτέμβριο 1997, η Ουγγαρία συμμετέχει σε κοινοτικά προγράμματα όπως Socrates, Leonardo da Vinci, Νεολαία για την Ευρώπη. Μέχρι σήμερα, περισσότεροι από 14. 000 φοιτητές συμμετείχαν σ'αυτά τα προγράμματα. Η επαγγελματική κατάρτιση στην Ουγγαρία κατευθύνθηκε σταδιακά προς τις πρακτικές και τους στόχους της ΕΕ. Η επιτυχής συμμετοχή της Ουγγαρίας στο πρόγραμμα Leonardo da Vinci αποδεικνύει ότι έχουν δημιουργηθεί τα ουσιαστικά στοιχεία για την υγιή διαχείριση της επαγγελματικής κατάρτισης. Από τον Ιούλιο 1997, δεν υπήρξαν σημαντικές νομοθετικές εξελίξεις. Σε θεσμικό επίπεδο, η επαγγελματική κατάρτιση τέθηκε υπό την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας, σε μια προσπάθεια για καλύτερο συντονισμό των εκπαιδευτικών πολιτικών και περισσότερο ορθολογική χρήση του διαθέσιμου υλικού και του ανθρώπινου δυναμικού. Υπήρξαν ορισμένες πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής διάστασης της εκπαίδευσης. Στις αρχές του 1998, δημιουργήθηκαν στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της Ουγγαρίας δώδεκα κέντρα ευρωπαϊκών σπουδών για να βοηθήσουν την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών σπουδών. Όσον αφορά την αμοιβαία αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων και διπλωμάτων, η Ουγγαρία έχει γενικά ευθυγραμμιστεί με το κεκτημένο. Έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη Η Ουγγαρία ζήτησε την έναρξη διαπραγματεύσεων για πλήρη σύνδεση με το Πέμπτο Πρόγραμμα Πλαίσιο, το Νοέμβριο 1997. Έχουν ήδη διενεργηθεί τρεις γύροι διερευνητικών συνομιλιών με σκοπό την προετοιμασία των διαπραγματεύσεων. -29- Η έρευνα αναφέρεχαι ως προχεραιότηχα XOD Εθνικού Προγράμμαχος για την Υιοθέτηση XOD Κεκτημένου. Είναι δυνατό να επιτευχθούν φορολογικές μειώσεις για δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης και για την ενίσχυση καινοτομιών. Από τις 16 Μαρτίου 1998, νέος νόμος για τις επενδύσεις, τις εταιρείες και τα ταμεία επιχειρηματικού κεφαλαίου ενισχύει τις επενδύσεις επιχειρηματικού κεφαλαίου για επιχειρήσεις Dii/ηλής τεχνολογίας. Για να καταστεί η Ε&Τ περισσότερο αποτελεσματική ορισμένα ινστιτούτα επιστημονικών ερευνών αναδιαρθρώνονται και συγχωνεύονται. Τηλεπικοινωνίες Έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά την προσέγγιση της νομοθεσίας για τις τηλεπικοινωνίες. Η ελευθέρωση, ωστόσο, θα είναι αποτελεσματική μόνον αν επιτευχθεί σωστή παρακολούθηση του θεμιτού ανταγωνισμού στις αγορές τηλεπικοινωνιών. Τον Οκτώβριο 1997, η Ουγγαρία προσχώρησε στη συμφωνία του ΠΟΕ σχετικά με τις υπηρεσίες τηλεπικοινωνιών διευκολύνοντας την πρόσβαση στην αγορά της, αλλά διατήρησε το μονοπώλιο στις τηλεφωνικές υπηρεσίες μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2002 ( για τις διεθνείς υπεραστικές τηλεφωνικές επικοινωνίες) και για ένα ακόμη έτος για τις τοπικές τηλεφωνικές επικοινωνίες. Ο στόχος της κυβέρνησης για την επίτευξη τιμών βάσει του κόστους κατά το τέλος του έτους 2000 φαίνεται ρεαλιστικός. Τόσο το Υπουργείο Μεταφορών, Επικοινωνιών και Διαχείρισης των Υδάτων όσο και η Εθνική Αρχή Επικοινωνιών διασφαλίζουν τον έλεγχο, οι ρόλοι τους όμως πρέπει να διευκρινιστούν, ενώ υπάρχουν αμφιβολίες ως προς την ανεξαρτησία και την αποτελεσματικότητα των αρχών επικοινωνιών. Η Ουγγαρία πραγματοποίησε ουσιαστική πρόοδο, όσον αφορά την ελευθέρωση του τομέα των τηλεπικοινωνιών. Τα μέτρα εναρμόνισης που χρειάζεται ακόμη να ληφθούν περιλαμβάνουν την ανάπτυξη καθεστώτος παροχής αδειών, τη θέσπιση μη διακριτικών, αναλογικών και διαφανών όρων διασύνδεσης και, ιδιαίτερα, τιμές διασυνδέσεων που να ανταποκρίνονται στο κόστος και να βασίζονται σε διαφανή συστήματα υπολογισμού του κόστους. Στον ταχυδρομικό τομέα, θεσπίστηκαν νέοι κανόνες για τις μέγιστες τιμές ταχυδρομικών υπηρεσιών, αλλά χρειάζεται περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά τη βαθμιαία ελευθέρωση της αγοράς και τη διασφάλιση των παγκόσμιων ταχυδρομικών υπηρεσιών σύμφωνα με τις οδηγίες της ΕΕ. Οπτικοακουστικός τομέας Η Ουγγαρία έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά την έγκριση της οδηγίας για την τηλεόραση χωρίς σύνορα, ιδίως, με τη θέσπιση, τον Οκτώβριο 1998, νόμου για την εφαρμογή της ευρωπαϊκής σύμβασης για τη διασυνοριακή τηλεόραση. Απαιτούνται, ωστόσο, προσπάθειες για να διασαφαλίσει η Ουγγαρία την πραγματική εφαρμογή και τον έλεγχο της εφαρμογής των διατάξεων της σύμβασης, ειδικότερα όσον αφορά τις δορυφορικές εκπομπές. Εκκρεμές παραμένει το θέμα της ευθυγράμμισης των ρυθμίσεων για την παραχώρηση αδειών στον τομέα των τηλεπικοινωνιών με τις διατάξεις της σύμβασης. -30- Συμπέρασμα Η Ουγγαρία φρόνχισε ιδιαίχερα χην κοινωνία χων πληροφοριών, χην εκπαίδευση και χην καχάρχιση καθώς και χην έρευνα και χην χεχνολογική ανάπχυξη. Σχον χομέα χων χηλεπικοινωνιών, η ελευθέρωση πρέπει να εξελιχθεί παράλληλα με χην παρακολούθηση χου θεμιχού ανχαγωνισμού. Η Ουγγαρία ζήχησε χην παραχώρηση μεχαβαχικής περιόδου μέχρι χις 31. 12. 2002 για χην πλήρη ελευθέρωση χων δημόσιων χηλεφωνικών δικχύων. Η Ουγγαρία χρειάζεχαι να ενισχύσει χις προσπάθειες χης για να ευθυγραμμισχεί με χο κεκτημένο σχον οπχικοακουσχικό χομέα. 3. 3 Οικονομικές και δημοσιονομικές υποθέσεις Οικονομική και Νομισματική Ένωση Η Ουγγαρία σημείωσε μικρή πρόοδο όσον αφορά χην προεχοιμασία για τη συμμεχοχή χης στην Οικονομική και Νομισμαχική Ένωση. Από χα μέσα χου 1997, η Εθνική Τράπεζα χης Ουγγαρίας (ΝΒΗ) διαχήρησε χο καθεσχώς διολίσθησης χης συναλλαγμαχικής ισοχιμίας ως ένα από χα κύρια μέσα για χη μείωση χου πληθωρισμού. Η ΝΒΗ εξακολούθησε να μειώνει χο συνχελεσχή διολίσθησης μη μεχαβάλλονχας χαυχόχρονα χο εύρος διακύμανσης χου νομίσμαχος. Τον Αύγουσχο, το φιορίνι δέχθηκε πιέσεις λόγω της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής αναταραχής, με αποτέλεσμα να αναγκασθεί η ΝΒΗ να παρέμβει για πρώτη φορά από την καθιέρωση της διολίσθησης το 1995 και να αυξήσει, επίσης, τα επιτόκια. Όσον αφορά τη νομοθεσία της Κεντρικής Τράπεζας, οι ουγγρικές αρχές θα πρέπει να θεσπίσουν τις λοιπές νομικές διατάξεις για την ανεξαρτησία της ΝΒΗ. Σε αντίθεση με τις προηγούμενες γενικές εκλογές, ο Διοικητής της ΝΒΗ δεν αντικαταστάθηκε μετά τις εκλογές του Μαΐου 1998. Φορολογία Από το 1997, η Ουγγαρία συνέχισε την προσέγγιση της νομοθεσίας για το ΦΠΑ με το κεκτημένο. Οι τελευταίες τροποποιήσεις της ουγγρικής νομοθεσίας για τον ΦΠΑ ήταν η καθιέρωση συντελεστή για τα μεταχειρισμένα εμπορεύματα και τα αντικείμενα τέχνης και ενός μηχανισμού ανάστροφης χρέωσης. Από τον Ιανουάριο 1998, τα τροπικά των πορτοκαλιών) υποβλήθηκαν σε μειωμένο φρούτα συντελεστή ύψους 12%, αντί του συνήθους συντελεστή ύψους 25%, με αποτέλεσμα την εξάλειψη της διαφορετικής μεταχείρισης φρούτων. (συμπεριλαμβανομένων Ο νόμος για τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο 1998 ρυθμίζει τα προβλήματα του εθνικού συστήματος ειδικών φόρων κατανάλωσης και του συστήματος φορολογικών αποθηκών, τη διαδικασία αναστολής φόρων καθώς και θέματα σχετικά με τα αντίστοιχα διοικητικά έγγραφα και με το πιστοποιητικό καταβολής των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Ο νόμος συμφωνεί γενικά με το κοινοτικό σύστημα ακόμη αν και εξακολουθούν να υφίστανται ορισμένες ασήμαντες διαφορές. Τα μέτρα αυτά και η υιοθέτηση κοινοτικών διατάξεων για τα τσιγάρα και τον καπνό καθώς και η καθιέρωση διαρθρώσεων και συντελεστών για το οινόπνευμα και τα ορυκτέλαια αντιμετωπίζουν τις αδυναμίες που επισημάνθηκαν στη Γνώμη. Το σημαντικό πρόβλημα -31- πoD παραμένει, αφορά χα επίπεδα διαφορικών δασμών για χα εγχώρια και χα εισαγόμενα οινοπνευματώδη ποχά. Όσον αφορά XODÇ άμεσους φόρους και χους φόρους εισοδήμαχος εχαιρειών ειδικόχερα, ένας νέος νόμος για χις αλλοδαπές εχαιρείες που ιδρύουν υποκαχασχήμαχα και εμπορικές ανχιπροσωπείες, μεχέφερε σχο εθνικό δίκαιο χις κοινοχικές διαχάξεις για χη φορολόγηση μηχρικών εχαιρειών και των θυγαχρικών χους. Χρειάζονχαι προσπάθειες σχον χομέα χης έμμεσης φορολογίας για χη συγκέντρωση κεφαλαίων καθώς και για την πρόβλεψη αμοιβαίας συνδρομής σχον χομέα χης άμεσης φορολογίας. Απαιχείχαι η ανχιμεχώπιση ορισμένων εκκρεμών θεμάχων, όπως οι συνέπειες χου νόμου για χις ξένες επενδύσεις σχην ελεύθερη παροχή υπηρεσιών. Η συνολική αποχελεσμαχικόχηχα χης είσπραξης φόρων χο 1997 βελχιώθηκε και οδήγησε σε αύξηση χων εσόδων. Συμπέρασμα Καχά το τελευταίο έχος, η Ουγγαρία πραγμαχοποίησε περαιχέρω πρόοδο σχον χομέα χης φορολογίας. Οι ουγγρικές αρχές δημιούργησαν χη βάση για σύστημα ειδικών φόρων καχανάλωσης ευθυγραμμισμένο με χο κεκτημένο, απαιχούνχαι όμως περαιχέρω προσπάθειες κυρίως όσον αφορά χο ΦΠΑ (πεδίο εφαρμογής χου μειωμένου συνχελεσχή ΦΠΑ, ειδικό καθεσχώς για γεωργούς, προεχοιμασία χου μεχαβαχικού κοινοχικού καθεσχώχος για χο ΦΠΑ). Απαιχείχαι, επίσης, η περαιχέρω βελχίωση χης διοικηχικής ικανόχηχας καθώς και χων ρυθμίσεων για χη διοικηχική συνεργασία και χην αμοιβαία συνδρομή. Στατιστικές Εκχός ορισμένων εξαιρέσεων, η νομοθεσία χης Ουγγαρίας είναι συμβαχή προς χους ισχύοντες κανόνες σχο εσωχερικό χης Ευρωπαϊκής Ένωσης. Έχει σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στις σχέσεις μεταξύ της ουγγρικής στατιστικής υπηρεσίας και άλλων υπουργείων ή ιδρυμάτων που παρέχουν στατιστικά στοιχεία ή διοικητικά δεδομένα, ο συντονιστικός όμως ρόλος της ουγγρικής στατιστικής υπηρεσίας χρειάζεται να ενισχυθεί περισσότερο. Η επαγγελματική ανεξαρτησία των στατιστικών μονάδων των φορέων που υπάγονται στη στατιστική υπηρεσία, καθώς και η διαβίβαση στοιχείων στο εξωτερικό και ο εμπιστευτικός τους χαρακτήρας χρειάζεται να ρυθμιστούν με σαφέστερες διατάξεις. Υφίστανται, επίσης, αδυναμίες σχετικά με στατιστικά στοιχεία περιφερειακού και γεωγραφικού περιεχομένου καθώς και με στοιχεία για ορισμένους επιχειρηματικούς τομείς όπως ο τουρισμός και με την κάλυψη και τις εφαρμοζόμενες μεθόδους όσον αφορά τα στατιστικά στοιχεία του εξωτερικού εμπορίου. Τα μακροοικονομικά στατιστικά στοιχεία είναι ικανοποιητικά. Απαιτούνται, ωστόσο, βελτιώσεις στον τομέα των στατιστικών στοιχείων για τα δημόσια οικονομικά και ειδικότερα για το χρέος και το έλλειμμα. Σημαντικές προσπάθειες πρέπει να καταβληθούν στον τομέα των γεωργικών στατιστικών στοιχείων. -32- 3. 4 Τομεακές πολιτικές Βιομηχανία Η βιομηχανική πολιτική χης Ουγγαρίας επικενχρώνεχαι σχη δημιουργία χων γενικών συνθηκών για την αύξηση χης ανχαγωνισχικότηχας, χον εκσυγχρονισμό του βιομηχανικού κλάδου και τη βελτίωση των ρυθμίσεων. Η οριζόντια προσέγγιση, η οποία εφαρμόστηκε σταδιακά από το 1995, περιλαμβάνει κίνητρα για την προώθηση των ΑΞΕ και των εξαγωγών, των επενδύσεων (μέσω π. χ. του προγράμματος βιομηχανικών ζωνών), των μικρών επιχειρήσεων (μέσω π. χ. του προγράμματος για τα δίκτυα προμηθευτών), και της ποιότητας· περιλαμβάνει επίσης την ένταξη περιβαλλοντικών θεμάτων στα επενδυτικά προγράμματα και τη στήριξη της έρευνας και της ανάπτυξης καθώς και των τεχνολογιών των πληροφοριών. Η βιομηχανική πολιτική της Ουγγαρίας ορίζεται ρητά στη μεσοπρόθεσμη στρατηγική βιομηχανικής πολιτικής. Το εν λόγω έγγραφο υπέστη επανειλημμένες αναθεωρήσεις, από τις οποίες προέκυψε το έγγραφο σχετικά με το Πρόγραμμα Δράσης για τη Βιομηχανική Πολιτική, κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998. Η φιλοσοφία και η γενική προσέγγιση της ουγγρικής βιομηχανικής πολιτικής είναι γενικά συμβατές με αυτές της Κοινότητας. Από το παρελθόν έτος, σημειώνονται διψήφιες αυξήσεις της παραγωγής (+11%) και της παραγωγικότητας (10%). Το μερίδιο των εξειδικευμένων προϊόντων αυξήθηκε στο σύνολο της παραγωγής και η ποιότητα των προϊόντων βελτιώθηκε. Οι εξαγωγές αυξήθηκαν σε όλους τους βιομηχανικούς τομείς με εξαίρεση την ενέργεια. Τα εν λόγω θετικά αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι η βιομηχανική πολιτική της κυβέρνησης επιτυγχάνει να δημιουργήσει το κατάλληλο επιχειρηματικό περιβάλλον με βάση την αγορά. Έχει σχεδόν ολοκληρωθεί η αναδιάρθρωση καθώς και η ιδιωτικοποίηση σε ορισμένους σημαντικούς τομείς, όπως τα χημικά προϊόντα, η κατασκευή μηχανών και τα φαρμακευτικά προϊόντα. Απαιτούνται, ωστόσο, και άλλες προσπάθειες αναδιάρθρωσης π. χ. στον τομέα του χάλυβα. Από το 1990, η παραγωγή χάλυβα στην Ουγγαρία μειώθηκε με ταχείς ρυθμούς. Χορηγήθηκαν κρατικές ενισχύσεις, ενώ πραγματοποιείται αναδιάρθρωση της βιομηχανίας. Η διαδικασία αναδιάρθρωσης δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη και η Ουγγαρία ζήτησε την παράταση της περιόδου χάριτος για 5 ακόμη έτη, που θα της επιτρέψει να χορηγήσει επιδοτήσεις στη βιομηχανία χάλυβα. Η Επιτροπή θα εξετάσει το εν λόγω αίτημα, όταν θα έχει παραλάβει τα επιμέρους σχέδια βιωσιμότητας για κάθε επιχείρηση χάλυβα. Συμπέρασμα Η ουγγρική βιομηχανία εξακολουθεί να αναπτύσσει την ανταγωνιστικότητα της μέσω της συνεργασίας με την κοινοτική βιομηχανία, ένα υψηλό επίπεδο επενδύσεων, συμπεριλαμβανομένων των ξένων επενδύσεων και την υιοθέτηση των κοινοτικών κανόνων και πρακτικών για την τυποποίηση και τη διαπίστωση της συμμόρφωσης. -33- Γεωργία Κατάσταση γεωργίας Αν και χο μερίδιο χης γεωργίας σχο σύνολο χης οικονομίας μειώθηκε καχά χα τελευταία έτη, αντιστοιχεί ακόμη στο 6,6% TOD ΑΕΠ και απασχολεί το 8% περίπου TOD ενεργού πληθυσμού. Η καλλιεργήσιμη γη παραμένει σχετικά σταθερή, ενώ τα δημητριακά ως κύρια καλλιέργεια καλύπτουν το 60% αυτής. Η σημερινή κυβέρνηση, ωστόσο, μελετά την ενδεχόμενη μείωση χων περιοχών καλλιέργειας δημηχριακών καχά 10% περίπου με σκοπό χη μείωση χης υπερπαραγωγής. Ο κχηνοχροφικός χομέας σημείωσε πχώση χο 1997. Σε συνδυασμό με μέχρια αύξηση χης παραγωγής δημηχριακών, χο αποχέλεσμα ήχαν 0,6% μείωση χης Ακαθάριστης Γεωργικής Παραγωγής, σε σχέση με χο 1996. Σύμφωνα με προκαχαρκχικές εκχιμήσεις, δεν Dπήpξε αύξηση χο 1997. Η ολοκλήρωση χης διαδικασίας μαζικών ιδιωχικοποιήσεων προς χο χέλος χου 1997 δεν οδήγησε σε διάλυση χων αγροχικών διαρθρώσεων στην Ουγγαρία, ενώ εξακολουθούν να λειτουργούν σημαντικές γεωργικές εκμεταλλεύσεις. Εντούτοις, παράλληλα με την παραδοσιακή παραγωγή πολύ μικρής κλίμακας, αναπτύσσεται ένας νέος ανεξάρτητος γεωργικός τομέας μέσης κλίμακας. Οι συνολικές γεωργικές εξαγωγές το 1997 ανέρχονταν σε 2,5 δισεκατομμύρια ECU και οι εισαγωγές σε 959 εκατομμύρια ECU. Το γεγονός αυτό οδήγησε σε θετικό ισοζύγιο γεωργικών συναλλαγών (1,5 δισεκατομμύρια ECU) σε σχέση με συνολικό εμπορικό έλλειμμα (-1,8% δισεκατομμύρια ECU). Οι πρόσφατες εξελίξεις στη Ρωσία ενδέχεται, ωστόσο, να ευθύνονται γι'αυτή την κατάσταση, λόγω του γεγονότος ότι η Ουγγαρία εξήγαγε το 20% της παραγωγής ειδών διατροφής στη Ρωσία το 1996 και το 18% περίπου το 1997. Αν και υπάρχουν διακυμάνσεις μεταξύ των ετών (το 1997 μειώθηκε σε σχέση με το 1996), η Ουγγαρία διαθέτει ακόμη ουσιαστικό θετικό εμπορικό ισοζύγιο με την ΕΕ στον τομέα των γεωργικών ειδών διατροφής που φθάνει τα 509 εκατομμύρια ECU. Γεωργική πολιτική Η ουγγρική κοβέρνηση ενέκρινε, το Μάιο 1997, τις "Βασικές αρχές TOD εθνικού προγράμματος για τη γεωργία". Το 1998 aDTO οδήγησε σε εξισορρόπηση των γεωργικών δαπανών (τα συνολικά κονδύλια που χορηγήθηκαν από τον προϋπολογισμό στη γεωργία μειώθηκαν από 42% σε 35% ενώ aDξήθηκav οι άμεσες επιδοτήσεις από 21% σε 27%). Η στήριξη της αγοράς διασφαλίζεται κυρίως μέσω επιστροφών κατά την εξαγωγή και, για περιορισμένο αριθμό προϊόντων, μέσω άμεσης στήριξης των τιμών. Οι άμεσες επιδοτήσεις περιλαμβάνουν χορήγηση πιστώσεων και στήριξη των γεωργών πoD καλλιεργούν χαμηλής ποιότητας γη. Το 1998, καθιερώθηκε νέα επιδότηση που προορίζεται για την ενθάρρυνση της απασχόλησης σε γεωργικές εκμεταλλεύσεις. -34- Αναπχύχθηκαν μέσα διαρθρωχικής πολιχικής για χη γεωργία και δημιoDpγείxαι σχαδιακά γεωργοπεριβαλλονχική πολιχική (εφαρμογή χο 1997 XOD νόμου χου 1995 για την προστασία TOD περιβάλλοντος). Δεν υπάρχει, ωστόσο, πλήρης εικόνα της αγροτικής πολιτικής που συνοδεύει τις μεταβολές στη γεωργία. Κατά τα μέσα TOD 1997, η Ουγγαρία κατέληξε σε συμφωνία με TODÇ ετaίpoDς της στον ΠΟΕ σχετικά με το θέμα των εξαγωγικών επιδοτήσεων. Η ODγγapίa πέτυχε την έγκριση για παρέκκλιση από τις εξαγωγικές της υποχρεώσεις μέχρι το 2000. Για τις αναλήψεις υποχρεώσεων για εξαγωγικές επιδοτήσεις, ως έτος βάσης θεωρείται το 1995. Κάθε επιστροφή κατά την εξαγωγή πρέπει να συμφωνεί με τα επίπεδα που ορίστηκαν στις προϋποθέσεις για την παρέκκλιση. Η Ουγγαρία συνεχίζει τις προσπάθειες της για ευθυγράμμιση της νομοθεσίας της με το κεκτημένο. Διάφορα μέτρα όπως νόμοι για την προστασία και τη μεταχείριση ζώων, τους γενετικώς τροποποιημένους οργανισμούς, για τα περιουσιακά στοιχεία, θεσπίστηκαν από την ουγγρική κυβέρνηση και πρόκειται να τεθούν σε ισχύ το 1999. Σχεδιάστηκε συμβατό σύστημα προσδιορισμού της ταυτότητας των ζώων ενώ έχουν αναληφθεί ενέργειες για τις υπηρεσίες κτηνιατρικών ελέγχων στα σύνορα, καθώς και για την εκτίμηση των αναγκών περαιτέρω ανάπτυξης τους. Βελτιώθηκε η ανταγωνιστικότητα των εταιρειών του τομέα ειδών διατροφής, οι οποίες ιδιωτικοποιήθηκαν χάρη στην επένδυση σημαντικών πόρων για την αναβάθμιση της τεχνικής τους διαχείρισης και της οργανωτικής τους αποτελεσματικότητας. Εντούτοις, ορισμένοι τομείς, ιδίως η παράδοση στο εμπόριο γεωργικών προϊόντων και η πρώτη μεταποίηση κτηνοτροφικών προϊόντων, σημειώνουν καθυστέρηση. Ακόμη, αν και οι μεγαλύτερες βιομηχανίες ειδών διατροφής εφαρμόζουν ήδη τα κοινοτικά πρότυπα στον κτηνοτροφικό τομέα, οι περισσότερες μονάδες χρειάζονται αναβάθμιση. Η Ουγγαρία συνεχίζει τις προσπάθειες της στον τομέα του ποιοτικού ελέγχου. Ένας νέος νόμος για τους αμπελώνες και την οινοπαραγωγή ορίζει το ρυθμιστικό πλαίσιο του τομέα και λαμβάνονται μέτρα για την ανάπτυξη του Εθνικού Ινστιτούτου για το χαρακτηρισμό των οίνων καθώς και του Εθνικού Ινστιτούτου Γεωργικού Ποιοτικού Ελέγχου. Δεν σημειώθηκε, ωστόσο, πρόοδος σχετικά με την αναγνώριση εκ μέρους της Ουγγαρίας των προτύπων της ΕΕ στον εν λόγω τομέα. Εξακολουθούν να εφαρμόζονται πολύπλοκες και δαπανηρές διαδικασίες στις εισαγωγές οίνων καταγωγής Κοινότητας (πιστοποιητικά ποιότητας και υγειονομικού ελέγχου). Συμπέρασμα Αν και το τρέχον στάδιο εφαρμογής είναι γενικά ικανοποιητικό, χρειάζεται ακόμη να σημειωθεί σημαντική πρόοδος. Αλιεία Ο νόμος για την αλιεία και τις αλιευτικές δραστηριότητες που εγκρίθηκε το 1997 παρέχει τη νομική βάση για τον εν λόγω τομέα. Απαιτείται, ωστόσο, να ενισχυθεί η θεσμική και εποπτική ικανότητα, ιδιαίτερα για τον έλεγχο των εισαγωγών, καθώς και να βελτιωθούν τα στατιστικά στοιχεία για την αλιεία σε γλυκά νερά. -35- Ενέργεια Οι θεχικές εξελίξεις όσον αφορά χην υιοθέτηση χων αρχών που έχουν σχέση με χην εσωχερική αγορά ενέργειας και XODÇ κανόνες ανταγωνισμού που αναφέρθηκαν στη Γνώμη συνεχίστηκαν. Οι χιμές ενέργειας, που προσεγγίζουν χα επίπεδα της αγοράς αDξήθηκαv περισσόχερο. Τα αποθέμαχα πετρελαίου πλησιάζoDV aDxa XOD στόχου χης ΕΕ δηλαδή χις 90 ημέρες καχανάλωσης, αλλά η νομοθεσία πρέπει να συμπεριλάβει χο κεκτημένο. Όσον αφορά την επάρκεια της ενέργειας, είναι σκόπιμο να αναφερθούν η ίδρυση, τον Οκτώβριο 1997, TOD περιβαλλοντικού KéVrpoD ενέργειας και οι ετοιμασίες για τη δημιουργία περιφερειακών κέντρων ενέργειας, καθώς και η πρόοδος στον τομέα της εναρμόνισης με τις οδηγίες επισήμανσης (π. χ. προσέγγιση TOD κεκτημένου σχετικά με την επισήμανση ψυγείων, καταψυκτών και συνδυασμών αυτών). Ωστόσο, πρέπει να καταβληθούν μεγαλύτερες προσπάθειες. Τα ενεργειακά δίκτυα αναπτύσσονται όλο και περισσότερο. Στον τομέα των στερεών καυσίμων, ετοιμάζεται ένα νέο κυβερνητικό σχέδιο. Η παραγωγή ουρανίου σταμάτησε το φθινόπωρο 1997. Απαιτείται η στενή παρακολούθηση των κρατικών ενισχύσεων σε σχέση με το κεκτημένο. Το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού της μονάδας παραγωγής πυρηνικής ενέργειας του Paks συνεχίζεται. Στο πλαίσιο του Powerplan-2010, το οποίο δεν αποκλείει την επιλογή της πυρηνικής ενέργειας, η κυβέρνηση διοργανώνει διαγωνισμό για την αύξηση της ικανότητας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Ο νόμος περί πυρηνικής ενέργειας τέθηκε σε ισχύ τον Ιούλιο 1997- Η ουγγρική αρχή ατομικής ενέργειας ιδρύθηκε ως ανεξάρτητο όργανο της ουγγρικής επιτροπής ατομικής ενέργειας (που λειτουργεί υπό την εποπτεία του υπουργείου), αν και εξακολουθεί να υπάρχει κάποια εξάρτηση. Το κεντρικό ταμείο χρηματοδότησης πυρηνικών εφαρμογών λειτουργεί από τον Ιανουάριο 1998. Προορίζεται για τη χρηματοδότηση της διαχείρισης αποβλήτων και της οριστικής θέσης μονάδων εκτός λειτουργίας και χρηματοδοτείται μέσω εισφοράς επί της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος. Στο Paks, πρόκειται να τεθεί σε λειτουργία κέντρο εν ξηρώ αποθήκευσης αναλωμένων καυσίμων (50 ετών), παρά το γεγονός ότι ισχύει ακόμη (αλλά δεν εφαρμόζεται) η συμφωνία για αποστολή των αναλωμένων καυσίμων στη Ρωσία. Αναζητώνται χώροι στην Ουγγαρία για τελική εναπόθεση. To Paks διερευνά εναλλακτικές λύσεις για την προμήθεια μη ακτινοβολημένων καυσίμων, ώστε να υπάρξει διαφοροποίηση των πόρων, προσέγγιση η οποία εντάσσεται στην πολιτική διαφοροποίησης της Ένωσης. Συμπεράσματα Απαιτείται περαιτέρω προσπάθεια για την αναπροσαρμογή των μονοπωλίων, την παροχή πρόσβασης σε δίκτυα και τον καθορισμό των τιμών της ενέργειας. Πρέπει να δοθεί επίσης προσοχή στην κρατική παρέμβαση στον τομέα των στερεών καυσίμων και του ουρανίου, καθώς και στη δημιουργία ενεργειακής επάρκειας και προτύπων ποιότητας καυσίμων. -36- είναι σκόπιμο Τα πρότυπα πυρηνικής ασφάλειας να ανχιμεχωπίζονχαι με χο δέονχα χρόπο, π. χ. μέσω χου προγράμμαχος εκσυγχρονισμού, ώστε η πυρηνική μονάδα παραγωγής ηλεκχρικής ενέργειας να φθάσει σχο ζηχούμενο επίπεδο. Περισσόχερο μακροπρόθεσμες λύσεις για χα πυρηνικά απόβληχα χρειάζονχαι μεγάλη προσοχή και απαιχείχαι να διασφαλισχεί η ανεξαρτησία της αρχής πυρηνικής ασφάλειας. εξακολουθήσουν να Μεταφορές Η Ουγγαρία εξακολούθησε να θεσπίζει μέχρα για την προοδευτική ευθυγράμμιση της με χο κεκχημένο. Σχον χομέα χων οδικών μεχαφορών θεσπίστηκε νέα νομοθεσία για τον τεχνικό έλεγχο των οχημάτων με κινητήρα, τις προϋποθέσεις χορήγησης αδειών οδήγησης και το περιεχόμενο της εκπαίδευσης οδηγών, καθώς και τις προϋποθέσεις πρόσβασης στο επάγγελμα εθνικών οδικών μεταφορέων εμπορευμάτων. Η νομοθεσία, ωστόσο, για τις άδειες οδήγησης που εφαρμόστηκε μέσω διατάγματος για τη διαμόρφωση πολιτικής σχετικά με τις οδικές μεταφορές δεν είναι ακόμη πλήρως ευθυγραμμισμένη με τις απαιτήσεις της Κοινότητας. Όσον αφορά τις εσωτερικές πλωτές/θαλάσσιες μεταφορές, το 1998 θεσπίστηκε νέος νόμος για τις πλωτές μεταφορές. Όσον αφορά τις θαλάσσιες μεταφορές, η Ουγγαρία υπέγραψε ήδη τις συμβάσεις MARPOL (Διεθνή σύμβαση για την πρόληψη της θαλάσσιας ρύπανσης) και SOLAS (Διεθνή σύμβαση για την ασφάλεια της θαλάσσιας ζωής) και προσχώρησε στη STCW (Σύμβαση για τα πρότυπα κατάρτισης, πιστοποίησης και επιτήρησης) για τους ναυτιλλομένους, σύμφωνα με το κεκτημένο. Η Ουγγαρία πέτυχε επίσης ευθυγράμμιση με το κεκτημένο σχετικά με την πλοήγηση στην ανοιχτή θάλασσα. Οι ρυθμίσεις για τη μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων (οδικώς και σιδηροδρομικώς) ευθυγραμμίστηκαν με την αντίστοιχη διεθνή και κοινοτική νομοθεσία. Όσον αφορά τις αεροπορικές μεταφορές, σημειώθηκε πρόοδος σχετικά με την ηχορύπανση σε περιοχές πλησίον αερολιμένων και τον περιορισμό των εκπομπών θορύβων από υποηχητικά αεροσκάφη. Όσον αφορά την ανάπτυξη χων μεχαφορικών Dπoδoμώv και χρημαχοδοχικά θέμαχα, η ODγγαpία συμμεχέχει ενεργά σχο πρόγραμμα για χην εκχίμηση χων αναγκών σχον χομέα των μεταφορικών υποδομών (ΤΙΝΑ). Διενεργούνται έργα για οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις και κατά τη διάρκεια της περιόδου αυτής ξεκίνησαν ορισμένα σημαντικά έργα σχετικά με αυτοκινητοδρόμους (συμπεριλαμβανομένων αυτών που έγιναν αντικείμενο χρηματοδοτήσεων του ιδιωτικού τομέα) όπως για τον Μ5 (νότιο τμήμα) και τον Μ3 (ανατολικό τμήμα). Συμπεράσματα Η Ουγγαρία εξακολούθησε να λαμβάνει σημαντικά μέτρα τόσο για τη νομοθετική όσο και για τη θεσμική ευθυγράμμιση. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την επίτευξη μεγαλύτερης εναρμόνισης των κανόνων για τις τεχνικές προδιαγραφές οδικών οχημάτων, -37- χην ανάπχυξη της οδικής ασφάλειας, την πρόσβαση σχην αγορά χων εθνικών οδικών μεχαφορών, χην ανάπχυξη χων Dπoδoμώv σχον χομέα χων εσωχερικών πλωχών μεχαφορών και χην εναρμόνιση χης νομοθεσίας για χην πολιχική αεροπορία (ιδίως για χην ασφάλεια), XODÇ σιδηροδρόμους (δικαιώμαχα πρόσβασης σχο σιδηροδρομικό ÔÎKXDO) και χις συνδυασμένες μεχαφορές. Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις Η εθνική πολιχική για χις MME συμβαδίζει σε μεγάλο βαθμό με χην ανχίσχοιχη κοινοχική πολιχική και λαμβάνονχαι περαιχέρω μέχρα για χην ολοκλήρωση XOD σχεχικού πλαισίου. Το 1998, χο χρίχο πολυετές πρόγραμμα χης ΕΕ για χις MME (1997-2000) άρχισε να εφαρμόζεχαι για χην ODγγαpία, η οποία θα συγχρηματοδοτεί χαμεία χης ΕΕ. 3. 5 Οικονομική και Κοινωνική Συνοχή Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις Καχά χο χέλος XOD πpώxoD εξαμήνου 1998, ο συντελεστής ανεργίας χης Ουγγαρίας έφθασε χο 9,1%. Υπάρχουν όλο και περισσόχερες ενδείξεις για σημανχική μακροπρόθεσμη ανεργία και σημειώθηκαν ιδιαίχερα έντονες αυξήσεις σχην ανεργία αχόμων που ανήκουν σχις μειονόχηχες. Οι περιφερειακές διαφορές είναι σημανχικές. Απαιχείχαι προσοχή για χη διασφάλιση αποχελεσμαχικού συνχονισμού μεχαξύ χων Υπουργείων Οικονομικών, Κοινωνικής και Οικογενειακής Πολιτικής, Υγείας και Παιδείας (ειδικόχερα όσον αφορά χην επαγγελμαχική κατάρτιση), χα οποία ανέλαβαν πρόσφαχα χις αρμοδιόχηχες για χην απασχόληση XOD πρώην Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων. Θεσπίστηκαν ορισμένοι νόμοι για να εDθDγpaμμίσoDv περισσόχερο χην ουγγρική νομοθεσία με χο κεκχημένο OXODÇ χομείς XOD εργαχικού δικαίου, χων ίσων ευκαιριών, χης Dγείaς και χης ασφάλειας. Δύο συγκεκριμένα σημεία που περιλαμβάνονχαι σχη Γνώμη διευθετήθηκαν μέσω χροποποιήσεων χων νόμων XOD 1992 σχεχικά με χον εργαχικό κώδικα και χη δημόσια διοίκηση: αφορούν χα δικαιώμαχα χων εργαζομένων σε περίπχωση μεταφοράς επιχειρήσεων και συλλογικών απολύσεων προσωπικού. Οι Ουγγρικές αρχές, ωστόσο, δεν παρείχαν λεπτομερές χρονοδιάγραμμα για τα μέτρα που πρόκειται να μεταφέρουν στο εθνικό δίκαιο το υπόλοιπο κεκτημένο για το εργατικό δίκαιο. Η διασφάλιση της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης διευθετήθηκε, μέσω της έκδοσης ορισμένων νομοθετικών ρυθμίσεων για τα δημόσια και ιδιωτικά συνταξιοδοτικά ταμεία και το εθνικό σύστημα υγειονομικής ασφάλισης. Η εθνική νομοθεσία για τα ταμεία κοινωνικής ασφάλισης και τα ιδιωτικά συνταξιοδοτικά ταμεία επεκτάθηκε OTODÇ μετανάστες εργάτες και τις οικογένειες TODÇ σύμφωνα με τις αρχές της Κοινότητας. -38- Η Ουγγαρία θα συμμεχάσχει σχα χέσσερα υφιστάμενα κοινοτικά προγράμμαχα δημόσιας Dγείας και σχο χέχαρχο κοινοχικό πρόγραμμα δράσης για χις ίσες ευκαιρίες από χο 1998. Συμπέρασμα Αν και σημειώθηκε πρόοδος σχον εν λόγω χομέα καχά XODÇ τzλευτaίoυq μήνες, απαιχείχαι να συνεχιστούν οι προσπάθειες για χη θέσπιση νομοθεσίας πoD θα καλύπχει χα εκκρεμή σημεία και χον έλεγχο της εφαρμογής XOD κεκτημένου σχον χομέα της απασχόλησης και των κοινωνικών υποθέσεων. Περιφερειακή πολιτική και συνοχή Το ουγγρικό κοινοβούλιο ενέκρινε, το Μάρτιο 1998, το "Εθνικό Σχέδιο Περιφερειακής Πολιτικής", το οποίο καθορίζει TODÇ μακροπρόθεσμους στόχους της ουγγρικής περιφερειακής πολιτικής και αποτελεί τη βάση για τα προγράμματα εθνικής ανάπτυξης. Το εν λόγω έγγραφο αποτελεί ένα πρώτο βήμα για τον εμπεριστατωμένο περιφερειακό προγραμματισμό. Σε επίπεδο περιφέρειας και επαρχίας έχουν συσταθεί αναπτυξιακά συμβούλια, τα οποία όμως δεν λειτουργούν ακόμη πλήρως. Ιδρύθηκε Εθνικό Κέντρο Περιφερειακής Ανάπτοξης για τη δημιουργία TOD θεσμικού πλαισίου. Είναι αρμόδιο για το συντονισμό, την προώθηση, την παρακολούθηση και την παροχή τεχνικής βοήθειας στα περιφερειακά και επαρχιακά αναπτυξιακά συμβούλια. Αν και ο νόμος TOD 1996 καθορίζει λεπτομερώς τις θεσμικές διαρθρώσεις και τα όργανα ελέγχου, είναι λιγότερο σαφής όσον αφορά τα συστήματα εφαρμογής και παρακολούθησης. Υπάρχει έλλειψη ανθρώπινων και χρηματοδοτικών πόρων σε όλα τα επίπεδα. Αυτό εξηγεί εν μέρει την έλλειψη προόδου στην υλοποίηση σχεδίων για την ανάπτυξη της χώρας. Ακόμη, ο διυπουργικός συντονισμός παραμένει προβληματικός και το Εθνικό Συμβούλιο Περιφερειακής Ανάπτυξης δεν έχει αναλάβει ακόμη αποτελεσματικό συντονιστικό ρόλο. Επίσης, οι χρηματοδοτικοί πόροι για την περιφερειακή πολιτική παραμένουν περιορισμένοι και διασκορπίζονται μεταξύ εννέα υπουργείων. Οι διαδικασίες παρακολούθησης πρέπει, επίσης, να ενισχυθούν περισσότερο. Ένας από τους σημαντικούς στόχους της επόμενης χρονιάς αποτελεί η κατάρτιση Εθνικού Αναπτυξιακού Προγράμματος. Συμπέρασμα Η Ουγγαρία δεν αντιμετώπισε ικανοποιητικά τη βραχυπρόθεσμη προτεραιότητα της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, όσον αφορά την ενίσχυση της θεσμικής και διοικητικής ικανότητας για την περιφερειακή ανάπτυξη. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί στη νομοθεσία και στην ανάπτυξη σχεδίων και διαρθρώσεων, η συγκεκριμένη εφαρμογή των νέων στόχων περιφερειακής πολιτικής και οι συνοδευτικές διαρθρώσεις και όργανα εξακολουθούν να παρουσιάζουν αδυναμίες, με αποτέλεσμα την πρόκληση σημαντικών καθυστερήσεων στη διαχείριση και την εφαρμογή της κοινοτικής -39- συνδρομής. Τα εν λόγω προβλήμαχα απαιχείχαι να διευθετηθούν πριν από χη συμμετοχή της Ουγγαρίας στη διαρθρωτική πολιτική της ΕΕ. 3. 6 Ποιότητα ζωής και περιβάλλον Περιβάλλον Η πρόοδος της νομικής εναρμόνισης από το 1997 ήταν μάλλον αργή και θεσπίστηκαν μόνον τέσσερις σημαντικοί νόμοι, οι οποίοι προβλέπουν την πλήρη ή τη μερική συμμόρφωση με τη νομοθεσία της ΕΕ. Οι νόμοι ODTOI αφορούν τις χημικές ουσίες, TODÇ γενετικά μετaλλaγμέvoDς οργανισμούς, τις καλές εργαστηριακές πρακτικές και τα όρια εκπομπής ατμοσφαιρικών ρύπων από μονάδες καύσης Dλικώv που υπερβαίνουν την ισχύ θέρμανσης των 50 MW. Σημειώθηκε, επίσης, πρόοδος στον τομέα της επίθεσης οικολογικού σήματος. Νέος νόμος pDθμίζει την έκταση των δραστηριοτήτων και των αρμοδιοτήτων των Επιθεωρήσεων περιβάλλοντος και διευθύνσεων εθνικών πάρκων και τις δραστηριότητες και αρμοδιότητες της Εθνικής Επιθεώρησης προστασίας TOD περιβάλλοντος και της φύσης. Οι θεσμικές αλλαγές, τις οποίες αφορά ο εν λόγω νόμος αναμένεται ότι θα χρησιμεύσουν ως βάση για το μεγαλύτερο εκσυγχρονισμό TOD θεσμικού μηχανισμού με σκοπό την εφαρμογή και τον έλεγχο εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας για το περιβάλλον. Στις 16 Σεπτεμβρίου 1997, το ουγγρικό κοινοβούλιο ενέκρινε το εθνικό πρόγραμμα προστασίας περιβάλλοντος για το διάστημα 1997 έως 2002. Το εν λόγω πρόγραμμα αφορά, κυρίως, μέτρα και επενδύσεις πoD απαιτούνται για την προσχώρηση στην ΕΕ. εθνικό Βάσει TOD εν λόγω προγράμματος, εκπονήθηκε και εντάχθηκε στον προϋπολογισμό TOD 1998 το πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον TOD 1998. Το σχέδιο αυτό αφορά σε μεγάλη έκταση την εφαρμογή TOD κεκτημένου. Επίσης, το εθνικό πρόγραμμα νομικής εναρμόνισης καθορίζει την απαιτούμενη εμπεριστατωμένη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο με ακριβές χρονοδιάγραμμα για όλα τα κεφάλαια TOD κεκτημένου. Προς το παρόν, το κύριο εκκρεμές θέμα αποτελεί η μεταφορά στο εθνικό δίκαιο της οδηγίας για την ολοκληρωμένη πρόληψη και μείωση της ρύπανσης και της οδηγίας Σεβέζο, πoD δεν καλύπτονται από την εθνική νομοθεσία. Υφίστανται επίσης αδυναμίες σε σχέση με τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο ορισμένων οδηγιών για την επεξεργασία λυμάτων και την ατμοσφαιρική ρύπανση. Πρέπει να επιταχυνθεί η μεταφορά στο εθνικό δίκαιο και η εφαρμογή της οδηγίας πλαισίου για τα απόβλητα. Απαιτείται, επίσης, να καταβληθούν μεγαλύτερες προσπάθειες στον τομέα της προστασίας από ακτινοβολίες. Η βασική νομοθεσία για την πυρηνική ασφάλεια, που θεσπίστηκε το 1996, χρειάζεται να συμπληρωθεί με διάφορες άλλες νομικές πράξεις για την προστασία από ακτινοβολίες. -40- Συμπέρασμα Η Ουγγαρία δεν μπόρεσε να ανχιμεχωπίσει όλες χις βραχυπρόθεσμες προχεραιόχητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση. Το εθνικό πρόγραμμα νομικής εναρμόνισης, που συμπληρώθηκε με τις αναγκαίες δημοσιονομικές διατάξεις, προβλέπει την πλήρη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο ολόκληρου του κεκτημένου για το περιβάλλον για τα έτη 2000-2001. Η εφαρμογή του προαναφερθέντος προγράμματος, καθώς και ο αποτελεσματικός έλεγχος της εφαρμογής και η συμμόρφωση, ιδίως με τμήματα του κεκτημένου που απαιτούν υψηλά επίπεδα επενδύσεων σε συνεργασία με τους Διεθνείς Χρηματοδοτικούς Οργανισμούς και σημαντικές διοικητικές προσπάθειες (π. χ. επεξεργασία αστικών αποβλήτων, διαχείριση αποβλήτων, ορισμένες πτυχές της νομοθεσίας για την ατμοσφαιρική ρύπανση), είναι δυνατό να επιτευχθούν μακροπρόθεσμα, υπό τον όρο ότι η στρατηγική προσέγγισης συμφωνεί πλήρως με το χρονοδιάγραμμα. Προστασία των καταναλωτών Η θέσπιση νόμου πλαισίου για την προστασία των καταναλωτών αντιμετωπίζει μια από τις εντοπισθείσες ελλείψεις. Ο εν λόγω νόμος τέθηκε σε ισχύ το Μάρτιο 1998 και καθορίζει τα βασικά δικαιώματα των καταναλωτών για ασφαλή προϊόντα. Η εποπτεία ασκείται από τον Οργανισμό Προστασίας Καταναλωτών. Βασικές διατάξεις για την καταναλωτική πίστη και την αναγραφή τιμών περιέχονται επίσης στο νόμο, αλλά δεν είναι πλήρως ευθυγραμμισμένες με το κεκτημένο. Πραγματοποιήθηκαν οι αναγκαίες προσαρμογές σχετικά με τις καταχρηστικές ρήτρες συμβολαίων μέσω της θέσπισης νέων νόμων. Οι νόμοι για την εμπορική διαφήμιση και την απαγόρευση αθέμιτων και περιοριστικών πρακτικών αγοράς δεν συμβαδίζουν πλήρως με το κεκτημένο. Νέα μέτρα για τη γενική ασφάλεια των εμπopεDμάτωv και των υπηρεσιών και οι σχετικές με την αγορά διαδικασίες επιτήρησης ευθυγραμμίζουν την ουγγρική νομοθεσία με το κεκτημένο. Ο νέος νόμος για τα ιατρικά προϊόντα προς ανθρώπινη κατανάλωση καθιερώνει την ευθύνη για μη εγκεκριμένα φάρμακα, είναι, όμως, μερικώς μόνο ευθυγραμμισμένος προς το κεκτημένο. Παρά το γεγονός ότι η προστασία των καταναλωτών αποτελεί μεσοπρόθεσμη μόνο προτεραιότητα της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, η Ουγγαρία πραγματοποίησε σημαντική πρόοδο στον τομέα αυτό. Περαιτέρω ευθυγράμμιση αναμένεται να επιτευχθεί τα επόμενα έτη. Εντούτοις, το κατώτατο όριο για την ευθύνη όσον αφορά τα προϊόντα αποτελεί τομέα για τον οποίο ενδέχεται να μην επιτευχθεί πλήρης ευθυγράμμιση. 3. 7 Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις Στη Γνώμη του 1997, η Επιτροπή υπογράμμισε την προτεραιότητα αποτελεσματικών ελέγχων στα σύνορα, όπου περιλαμβάνεται και το καθεστώς θεώρησης διαβατηρίων που -41- προσεγγίζει aDxo χης Ένωσης και η πολιχική ασύλου χωρίς γεωγραφική επιφύλαξη, με χη διάθεση επαρκών μέσων. Μετανάστευση /έλεγχος συνόρων Αν και δεν έχει πραγμαχοποιηθεί μεχαρρύθμιση χης νομοθεσίας για XODÇ αλλοδαπούς, η ODγγapίa συνέχισε χις προσπάθειες χης σχον χομέα χων συμφωνιών επαναποδοχής με χην Dπoγpaφή χριών νέων συμφωνιών με κράχη μέλη (Γαλλία, Ιχαλία και Δανία) και με επανεξέχαση χης συμφωνίας με χην Αυστρία που χέθηκε σε ισχύ χο 1998. Δεν υπάρχει καμία ένδειξη για χην αναπροσαρμογή χης πολιχικής θεώρησης διαβατηρίων. Καχαβλήθηκαν σημανχικές προσπάθειες σχα σύνορα, ιδίως με χη θέση σε ισχύ, χο Νοέμβριο 1997, XOD véoD vopoD για χην προστασία χων συνόρων. Αυχός προβλέπει διαχάξεις για χους ελέγχους σχα σύνορα και για χην οργάνωση χων σχαθμών επιχήρησης χων συνόρων, οι οποίοι έχουν σχο εξής χη δυναχόχηχα να ασχολούνχαι και με χο οργανωμένο έγκλημα. Το Μάιο 1998, οι φύλακες χων συνόρων καχέσχησαν πολιχικοί υπάλληλοι. Η κυβέρνηση εξέδωσε δύο διαχάγμαχα, χο ένα για χην οργάνωση χων σχαθμών επιχήρησης χων συνόρων και χο άλλο για χον αριθμό χου προσωπικού και χον οπλισμό χου. Δικαίωμα ασύλου Ο νέος νόμος περί πολιχικού ασύλου, που χέθηκε σε ισχύ χο Μάρχιο 1998, καχάργησε χη γεωγραφική επιφύλαξη που διαχύπωσε η Ουγγαρία χο 1989 όχαν κύρωσε χη σύμβαση χης Γενεύης χου 1951. Οι μη ευρωπαίοι που ζηχούν άσυλο έχουν σχο εξής χη δυναχόχηχα να υποβάλλουν αιχήσεις και σχην Ουγγαρία. Ενώ χον Ιούνιο αναγνωρίζονταν 225 πρόσφυγες και παρείχεχο προσωρινή προσχασία σε 2428 άχομα (ιδίως μη επαναπαχρισθένχες πρώην Γιουγκοσλάβους), καχαχέθηκαν 2047 αιτήσεις χορήγησης πολιτικού ασύλου (κυρίως από μη ευρωπαίους) κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998. Ο αριθμός αυτός δείχνει ότι θα πρέπει να καταβληθούν ακόμη ουσιαστικές προσπάθειες όσον αφορά το ανθρώπινο δυναμικό που εξετάζει τις αιτήσεις χορήγησης ασύλου. Αστυνομία Συνεχίστηκε η μεταρρυθμιστική διαδικασία για τον αποτελεσματικό αγώνα κατά του οργανωμένου εγκλήματος. Το Νοέμβριο 1997, υπεγράφη η σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης, της 8ης Νοεμβρίου 1990, για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, την εξακρίβωση, την κατάσχεση και τη δήμευση προϊόντων του εγκλήματος. Η κύρωση αναμένεται ότι θα πραγματοποιηθεί πριν από το τέλος του 1998. Κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1997, το κοινοβούλιο κύρωσε τη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης, της 27ης Ιανουαρίου 1977, για την καταστολή της τρομοκρατίας· τέθηκε σε ισχύ το Νοέμβριο του ίδιου έτους (βλ. επίσης τη νομοθεσία για τα όπλα και τις εκρηκτικές ύλες). Πέραν της συγκεκριμένης νομοθετικής προόδου, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο ανθρώπινο δυναμικό, ώστε να διασφαλιστούν κατάλληλες αμοιβές και σωστή κατάρτιση που θα επιτρέψουν την αποτελεσματική υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων. -42- Ναρκωτικά Η εθνική επιχροπή συντονισμού χης δράσης για χα ναρκωχικά, που συστάθηκε χον Απρίλιο 1998 Dπό χην αιγίδα χων υπηρεσιών XOD πρωθυπουργού, απαιχείχαι να λειτουργήσει. Εξακολουθεί να απαιχείχαι πρόοδος όσον αφορά χην ενίσχυση της εφαρμογής πολυχομεακής σχραχηγικής που θα καθορίζει χο ρόλο της αρμόδιας υπηρεσίας για την παροχή πληροφοριών σχετικά με τα ναρκωτικά. Πρέπει να ενισχυθεί η λειτουργία των μηχανισμών καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Δικαστική συνεργασία Στον πολιτικό τομέα, η Ουγγαρία πέτυχε την αναγκαία υποστήριξη συμβαλλομένου μέρους για την προσχώρηση στη σύμβαση του Λουγκάνο της 16ης Σεπτεμβρίου 1988 για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις. Η διαδικασία συγκατάθεσης των συμβαλλομένων μερών βρίσκεται σε εξέλιξη επιτρέποντας την πρόβλεψη της θέσης της σε ισχύ πριν από το τέλος του 1999. Εξακολουθούν να απαιτούνται προσπάθειες για να καταστεί αποτελεσματικότερο το δικαστικό σύστημα, ιδίως για να επιτραπεί η προσεχής ομοιόμορφη εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου. Στον τομέα του ποινικού δικαίου, ο νέος κώδικας ποινικής δικονομίας που θέσπισε το κοινοβούλιο θα τεθεί σε ισχύ τον Ιανουάριο 2000. Προβλέπει μέτρα προστασίας των μαρτύρων, τα οποία τηρούν τα κριτήρια που όρισε το Συμβούλιο στην απόφαση του της 25ης Νοεμβρίου 1995. Συμπέρασμα Η Ουγγαρία επιβεβαίωσε την ικανότητα της να σημειώσει πρόοδο όσον αφορά την υιοθέτηση του κοινοτικού κεκτημένου, επικεντρώνοντας τις προσπάθειες της στα δύο κύρια κενά που εντοπίστηκαν στο πλαίσιο των βραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση: νομοθεσία για το πολιτικό άσυλο χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς και καλύτερο σύστημα ελέγχων στα σύνορα. Έχει σημειωθεί σχετικά ουσιαστική πρόοδος. Για να ικανοποιηθούν παράλληλα και οι μεσοπρόθεσμοι στόχοι, είναι σκόπιμο οι προσπάθειες αυτές να συμπληρωθούν με : - νόμο για τους αλλοδαπούς και την πολιτική θεώρησης διαβατηρίων σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Ένωσης, και έναντι της Κοινότητας Ανεξάρτητων Κρατών, αφενός, - με αύξηση του ανθρώπινου δυναμικού, που θα αμείβεται σωστά και θα είναι καταρτισμένο κατάλληλα για να μπορεί να εφαρμόσει τους νέους νόμους, ιδίως αυτούς για το άσυλο, την αστυνομική συνεργασία, τον αγώνα κατά των ναρκωτικών, του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς, αφετέρου. -43- 3. 8 Εξωτερικές πολιτικές Εμπόριο και διεθνείς οικονομικές σχέσεις Από χον Ιανουάριο 1998, χο εμπόριο κλωσχοϋφανχουργικών προϊόνχων ελευθερώθηκε σύμφωνα με χο πρωχόκολλο της ευρωπαϊκής συμφωνίας για χα κλωσχοϋφανχουργικά προϊόνχα. Το 1997/1998, η Ουγγαρία Dπέγpaψε συμφωνίες ελευθέρων συναλλαγών με χην Τουρκία, χο Ισραήλ, χη Βουλγαρία, χη Λιθουανία και χην Εσθονία. Επειδή η Ουγγαρία θα πρέπει μεχά χην προσχώρηση να συμμορφωθεί με χις υποχρεώσεις χων πλειομερών συμφωνιών χου ΠΟΕ, η υιοθέχηση σχο εσωχερικό χης συμφωνίας για χον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου και χων παραρχημάχων χης αποχελεί σημανχικό βήμα. Οι σχεχικές διαχάξεις χέθηκαν σε ισχύ σχις 15 Μαρχίου 1998. Για να υπάρξει πλήρης συμμόρφωση με χο κεκτημένο στον τομέα αυτό, η Ουγγαρία είναι σκόπιμο να καταστεί συμβαλλόμενο μέρος των πλειομερών συμφωνιών για την πολιτική αεροπορία, τις δημόσιες συμβάσεις και τις συναλλαγές στον τομέα της τεχνολογίας πληροφοριών. Ανάπτυξη Η Ουγγαρία δεν έχει υπογράψει συμφωνίες προτιμησιακών συναλλαγών με τις χώρες ΑΚΕ, αλλά έχει καθιερώσει συνθήκες προτιμησιακού εμπορίου για εισαγωγές από αναπτυσσόμενες χώρες. Λειτουργεί ταμείο ξένης βοήθειας υπό τη διαχείριση του Υπουργείου Εξωτερικών Υποθέσεων, μέσω του οποίου η Ουγγαρία παρέχει αναπτυξιακή και ανθρωπιστική βοήθεια. Τελωνεία Από τον Ιανουάριο 1998, λειτουργεί νέα υπηρεσία ολοκλήρωσης με σκοπό τη διασφάλιση συνχονισμού και εφαρμογής χων στόχων χης ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Μεχαξύ χων μέσων χου 1997 και χων μέσων χου 1998, άνοιξαν πένχε νέα σημεία διέλευσης χων συνόρων σχα σύνορα με χην Ουκρανία, χη Ρουμανία και χη Σλοβενία. Η ουγγρική υπηρεσία ελέγχου χελωνειακών και δημοσιονομικών θεμάχων εφαρμόζει σύσχημα καχαπολέμησης χης απάτης σε ολόκληρη χην Ουγγαρία, αλλά ιδιαίχερα σχα αναχολικά σύνορα χης. κ Η Ουγγαρία εξακολουθεί να διαθέχει 10 χελωνειακές ελεύθερες ζώνες και 87 βιομηχανικές ελεύθερες ζώνες. Η απαλλαγή από δασμούς ορισμένων εισαγόμενων εμπορευμάχων που χρησιμοποιούνχαι σε ελεύθερες ζώνες είναι ασυμβίβαστη προς χην ανχίσχοιχη νομοθεσία χης ΕΚ. Η Ουγγαρία εξακολουθεί να σχερείχαι συσχήμαχος δεσμευχικών δασμολογικών πληροφοριών για χελωνειακές εισφορές. Δεν υπήρξε πρόοδος σχεχικά με χη μεχαρρύθμιση χου χελωνειακού κώδικα και χη σύνχαξη ολοκληρωμένου δασμολογίου. -44- Όσον αφορά τη μηχανοργάνωση, δημιουργήθηκε η αναγκαία βάση δεδομένων για όλες τις τελωνειακές πράξεις στα ουγγρικά σύνορα. Ωστόσο, δεν χρησιμοποιείται πάντοτε επαρκώς και δεόντως. ΣDvεπώς, παρατηρούνται ακόμη καθυστερήσεις στα σημεία διέλευσης των συνόρων. Απαιτείται καλύτερη κατάρτιση χου προσωπικού. Στον τομέα της τελωνειακής συνεργασίας απαιχείχαι περαιχέρω πρόοδος, ώσχε να διασφαλισχεί η ορθή εφαρμογή χων διαχάξεων χων ευρωπαϊκών ο~υμφωνιών για την καχαγωγή. Συμπέρασμα Χρειάζονχαι περισσόχερες προσπάθειες για να δημιουργηθεί ολοκληρωμένο δασμολόγιο, να βελχιωθούν και να απλουσχευθούν οι συνοριακές διαδικασίες, να αναπχυχθούν έλεγχοι εκ χων υστέρων, να χρησιμοποιηθούν αποχελεσμαχικόχερα χα ηλεκχρονικά μέσα και να βελχιωθεί η επιμόρφωση. Η χελωνειακή συνεργασία, εξάλλου, με χα κράχη μέλη χρειάζεχαι να βελχιωθεί περισσόχερο. Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας Η αλλαγή της κυβέρνησης χο Μάιο 1998 δεν μεχέβαλε χην εξωχερική πολιχική χης Ουγγαρίας. Οι προχεραιόχηχες χης εξωχερικής πολιχικής είναι η ευρωαχλαντική ολοκλήρωση, οι σχέσεις καλής γειτονίας και η εθνική πολιτική που αποσκοπεί στη στήριξη των ατόμων εκτός των συνόρων που ανήκουν στο ουγγρικό έθνος. Συνεχίστηκε ο πολιτικός διάλογος μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ουγγαρίας. Η Ουγγαρία συμμετείχε ενεργά σχις χακχικές συνεδριάσεις χων πολιχικών διευθυντών, χων εκπροσώπων χων κραχών μελών και χων συνδεδεμένων με χην ΕΕ χωρών καθώς και χων ομάδων εργασίας χης ΚΕΠΠΑ. Από τη Γνώμη και μετά, η Ουγγαρία προσχώρησε σε όλες τις κοινές θέσεις, δηλώσεις και ενέργειες, στις οποίες προσκλήθηκε να συμμετάσχει συμπεριλαμβανομένων των κοινών θέσεων για την επιβολή κυρώσεων στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας και των δηλώσεων για τις πυρηνικές δοκιμές της Ινδίας και TOD Πακιστάν. Στις 8 Ιουλίου 1997, η Ουγγαρία προσκλήθηκε επίσημα να αρχίσει τις διαπραγματεύσεις προσχώρησης με το NATO. Οι διαπραγματεύσεις άρχισαν στις 10 Σεπτεμβρίου 1997. Στις 16 Δεκεμβρίου 1997, η Ουγγαρία Dπέγpαψε το πρωτόκολλο προσχώρησης, το οποίο βρίσκεται στο στάδιο της κύρωσης. Η Ουγγαρία αναμένεται να προσχωρήσει στο NATO στις 4 Απριλίου 1999. Εξακολουθούν να Dπάpχoυv κάποια εκκρεμή διμερή θέματα με τη Σλοβακία, τα οποία αφορούν την εφαρμογή της βασικής συνθήκης και το φράγμα στο Gabcikovo. Η Ουγγαρία εξακολουθεί να συμμετέχει ενεργά στην Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας. -45- 3. 9 Δημοσιονομικά θέματα Δημοσιονομικός έλεγχος Δεν DπάpχoDV σημανχικές εξελίξεις από χο 1997. Η κυβέρνηση παγίωσε προηγούμενα μέχρα λαμβάνονχας αποφάσεις για χη σύσταση επιχροπών παρακολούθησης. Η κραχική υπηρεσία λογιστικών ελέγχων, φορέας εξωχερικού δημοσιονομικού ελέγχου, ασχολήθηκε με την ανάπτυξη της σχραχηγικής προσχώρησης χης χώρας και με χην εξουσία πιστοποίησης χων λογαριασμών χων διαφόρων οργανισμών σχο πλαίσιο χων αρμοδιοχήχων χης. Η δημόσια υπηρεσία ελέγχoD, φορέας εσωχερικού δημοσιονομικού ελέγχου, είναι επίσης αρμόδια για εσωχερικούς ελέγχους εκ χων υστέρων, ενώ για χους εκ χων προχέρων ελέγχους είναι αρμόδια χα DπoDpγεία και οι οργανισμοί. Ρύθμιση διοικηχικής συνεργασίας μεχαξύ χης δημόσιας υπηρεσίας ελέγχων και χης Επιχροπής προβλέπει μέχρα συνεργασίας για χους δημόσιους εσωχερικούς ελέγχους και στήριξη χης προεχοιμασίας για χην προσχώρηση. Συμπέρασμα Για να εγκριθούν οι διαρθρώσεις δημοσιονομικού ελέγχου σύμφωνα με χο κεκτημένο, η Ουγγαρία χρειάζεχαι να αναπχύξει πολιχική εσωχερικού δημοσιονομικού ελέγχου και να δημιουργήσει χα καχάλληλα όργανα με χο αναγκαίο καχαρχισμένο προσωπικό (π. χ. οργανισμός για εξασφάλιση συνδρομής σχο γεωργικό χομέα, υπηρεσίες χων περιφερειακών αναπχυξιακών συμβουλίων, επιχροπές παρακολούθησης). Πρέπει να δοθεί ιδιαίχερη έμφαση στην ενίσχυση χου ελέγχου, σε εσωχερικό επίπεδο, χης διαχείρισης χων προγραμμάχων κοινοχικής βοήθειας, ειδικόχερα με χην προοπχική αύξησης χης προενχαξιακής συνδρομής. 3. 10 Γενική αξιολόγηση Η Ουγγαρία εξακολουθεί να ανχιμεχωπίζει ισορροπημένα χη διαδικασία προσέγγισης. Ο ρυθμός μεχαφοράς χης νομοθεσίας σχο εθνικό δίκαιο παρέμεινε σχαθερός και συνοδεύχηκε γενικά από χις καχάλληλες θεσμικές και χρημαχοδοχικές διαχάξεις που διευκολύνουν χην εφαρμογή. Κάποια επιβράδυνση χου ρυθμού μεχαφοράς σε ορισμένους χομείς όπως χο περιβάλλον συνοδεύχηκε από αύξηση χης προσπάθειας για ενίσχυση χων διαρθρώσεων εφαρμογής. Αυχό δείχνει όχι επιδιώκεχαι ο στόχος χης πραγμαχικής εφαρμογής ανχί για χην απλή μεχαφορά σχο εθνικό δίκαιο. Δίδεχαι συνεχής προχεραιότηχα στην συμπλήρωση χης νομοθεσίας για χην εσωχερική αγορά. Η Ουγγαρία έδειξε αποφασισχικόχηχα καχά χην ανχιμεχώπιση χου πολύπλοκου χομέα χης δικαιοσύνης και χων εσωχερικών υποθέσεων, εφαρμόζονχας σχραχηγική και Οεσπίζονχας μέχρα χα οποία αρχίζουν ήδη να παράγουν αποχελέσμαχα. Ενώ η Ουγγαρία ανχαποκρίθηκε σχις βραχυπρόθεσμες προχεραιόχηχες χης εχαιρικής σχέσης για την προσχώρηση όσον αφορά την οικονομική μεχαρρύθμιση, χην ενίσχυση χων οργάνων κχηνιαχρικών, φυχοϋγειονομικών και δημοσιονομικών ελέγχων και χη δικαιοσύνη και χις εσωχερικές υποθέσεις, έδωσε ανεπαρκή προσοχή σχην ενίσχυση χων -46- διαρθρώσεων περιφερειακής ανάπτυξης και στις προχεραιόχηχες χης εσωχερικής αγοράς όσον αφορά χην ευθυγράμμιση χης νομοθεσίας για χα δικαιώμαχα δημιoDpγoύ και χις δημόσιες συμβάσεις, καθώς και τον έλεγχο εφαρμογής χης νομοθεσίας για χις κραχικές ενισχύσεις. 4. Ικανότητα της διοίκησης να εφαρμόσει το κεκτημένο Το παρόν κεφάλαιο προσαρμόζει χα στοιχεία που παρέχονχαι σχην Γνώμη σχη σημερινή καχάσχαση. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χης Μαδρίχης χο Δεκέμβριο 1995 αναφέρθηκε σχην ανάγκη δημιουργίας χων προϋποθέσεων για χη σχαδιακή, αρμονική ένχαξη των υποψηφίων, ιδίως μέσω χης προσαρμογής χων διοικηχικών χους διαρθρώσεων. Σχεχικά με χο συγκεκριμένο θέμα, χο Πρόγραμμα Δράσης 2000 υπογράμμισε τη σημασία της πραγμαχικής ενσωμάχωσης χης κοινοχικής νομοθεσίας σχην εθνική νομοθεσία, αλλά και χη μεγαλύχερη ακόμη σημασία χης ορθής εφαρμογής χης σχους επιμέρους χομείς, μέσω χων καχάλληλων διοικηχικών και δικαστικών διαρθρώσεων. Αυχό αποτελεί την ουσιαστική προϋπόθεση δημιουργίας της αμοιβαίας εμπιστοσύνης που είναι απαραίτητη για τη μελλοντική προσχώρηση. Για την έκθεση του τρέχοντος έτους, η Επιτροπή συνεργάστηκε με τις υποψήφιες χώρες για να καταρτίσει επεξηγηματικό πίνακα των φορέων επιβολής της νομοθεσίας στους σημαντικούς τομείς του κεκτημένου. Στις περιπτώσεις που είναι δυνατό, δίδονται πληροφορίες για το αν οι φορείς αυτοί διαθέτουν επαρκείς νομικές εξουσίες για εφαρμογή του κεκτημένου, για το μέγεθος και τα προσόντα του προσωπικού και για τη χορήγηση κονδυλίων από τον προϋπολογισμό. Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι επίσης δυνατό να παρέχονται πληροφορίες σχετικά με την ποιότητα των λαμβανόμενων αποφάσεων. Η Επιτροπή σκοπεύει να αναπτύξει περισσότερο τη συνεργασία αυτή για τις προσεχείς εκθέσεις. Η Επιτροπή, στη Γνώμη της, κατέληγε στο συμπέρασμα ότι απαιτείται περαιτέρω πρόοδος στην διοικητική μεταρρύθμιση για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής του κεκτημένου. 4. 1 Διοικητικές δομές Μετά την τροποποίηση του νόμου για το νομικό καθεστώς των δημοσίων υπαλλήλων, οι δημόσιοι υπάλληλοι ετοιμάζονται για την προσχώρηση στην ΕΕ στο πλαίσιο του μεσοπρόθεσμου κυβερνητικού προγράμματος. Η χρηματοδότηση θα εξασφαλιστεί από τον ετήσιο προϋπολογισμό και έχουν ήδη προβλεφθεί 2 δισεκατομμύρια HUF για την επιμόρφωση 100. 000 υπαλλήλων κατά τα επόμενα έτη. Ένα ειδικό επίδομα ξένων γλωσσών θα προστεθεί στο μισθό και η γλωσσική κατάρτιση των δημοσίων υπαλλήλων θα παραμείνει πρωταρχικής σημασίας στο πλαίσιο του προγράμματος ολοκλήρωσης με την ΕΕ. Από την 1η Ιανουαρίου 1999, 10. 000 περίπου διοικητικοί δημόσιοι υπάλληλοι θα είναι υποχρεωμένοι να υποβληθούν εντός τριών ετών σε ειδικές εξετάσεις που θα καλύπτουν και ευρωπαϊκά θέματα. -47- Σχο συγκεκριμένο πλαίσιο, η κυβέρνηση ενίσχυσε και XODÇ κανόνες δεονχολογίας για τη δημόσια διοίκηση. Την 1η IavoDapioD 1998, χέθηκαν σε ισχύ αυστηρότεροι κανόνες για χο οικονομικό ασυμβίβαστο ορισμένων δρασχηριοχήχων χων δημοσίων υπαλλήλων. Από χον Ιούλιο 1998, πραγμαχοποιήθηκαν ουσιαστικές διαρθρωτικές αλλαγές στην ουγγρική δημόσια διοίκηση. Μεχά την κυβερνητική αλλαγή τον Ιούλιο 1998, δημιουργήθηκαν νέα υπουργεία, ενώ ορισμένα καταργήθηκαν. Ο συντονιστικός ρόλος του γραφείου του πρωθυπουργού ενισχύθηκε. Ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων στην Ουγγαρία αυξήθηκε κατά το παρελθόν έτος και ανέρχεται σήμερα σε 104. 000 άτομα περίπου, ενώ τον Ιούλιο 1997 έφθανε τα 98. 200 άτομα. Από τους υπαλλήλους αυτούς, 53. 800 περίπου απασχολούνται στην κεντρική και περιφερειακή κρατική διοίκηση και 50. 000 απασχολούνται αμέσως από τα όργανα της τοπικής αυτοδιοίκησης. Αν και τα συνολικά επίπεδα προσωπικού αυξήθηκαν, σημειώθηκαν σημαντικές μειώσεις σε ορισμένους τομείς, που ενδέχεται να επηρεάσουν την ικανότητα της Ουγγαρίας να εφαρμόσει το κεκτημένο (βλ. παρακάτω). 4. 2. Διοικητική και δικαστική εφαρμογή του κεκτημένου ικανότητα: καίριοι τομείς για την Ομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας ΕΚ: Ο νέος νόμος για το νομικό καθεστώς των δικαστών ορίζει την μεταπτυχιακή εκπαίδευση ως δικαίωμα και υποχρέωση. Οι δικαστές υποχρεούνται να παρακολουθούν μεταπτυχιακά μαθήματα σχετικά με το δίκαιο της ΕΕ, στα οποία προσκαλούνται. Η μεταπτυχιακή εκπαίδευση αποτελεί σήμερα αρμοδιότητα της Υπηρεσίας του Εθνικού Συμβουλίου για Δικαστικά θέματα που συστάθηκε το Φεβρουάριο 1998 (σημερινό προσωπικό: 95 άτομα). Ένας νέος κανονισμός του Δεκεμβρίου 1997 επανεισάγει την περιοδική αξιολόγηση της δραστηριότητας των δικαστών. Μετά την ισόβια ανάληψη υπηρεσιών, οι δικαστές θα αξιολογούνται δύο φορές κάθε 6 έτη. Υπάρχουν σήμερα 2. 449 δικαστές, συμπεριλαμβανομένων 110 στο Ανώτατο Δικαστήριο. Από την έκδοση της Γνώμης, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά τα προγράμματα και τις διαρθρώσεις κατάρτισης καθώς και τη διασφάλιση της ενημέρωσης των δικαστών. Τα ουγγρικά δικαστήρια εφαρμόζουν ήδη το κοινοτικό δίκαιο σε συγκεκριμένους τομείς. Ενιαία αγορά: Ο Εθνικός Οργανισμός Διαπίστευσης της Ουγγαρίας είναι δημόσιος φορέας που αποκαλείται "Εθνική Επιτροπή Διαπίστευσης" (εφεξής: επιτροπή). Η επιτροπή αποτελείται από 55 μέλη, που εκπροσωπούν τους παρακάτω φορείς: υπουργεία, ουγγρικό οργανισμό τυποποίησης, ουγγρική αρχή μετρολογίας, εμπορικά επιμελητήρια, 14 διαπιστευμένα όργανα, ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα και επιστημονικούς οργανισμούς, οργανώσεις προστασίας των καταναλωτών και άλλες που εξυπηρετούν επαγγελματικά συμφέροντα. Λειτουργεί υπό την εποπτεία του Υπουργείου Οικονομικών. Είναι εξουσιοδοτημένη να παρέχει διαπίστευση σε εργαστήρια δοκιμών, εργαστήρια βαθμονόμησης, φορείς πιστοποίησης και επιθεωρητές. Υπάρχουν οκτώ επαγγελματικές επιτροπές διαπίστευσης ( 6 για εργαστήρια δοκιμών, 1 για εργαστήρια βαθμονόμησης και 1 για πιστοποίηση και επιθεωρητές), που βοηθούν την επιτροπή κατά τη λειτουργία της. Μέχρι σήμερα, η επιτροπή έχει διαπιστεύσει 212 εργαστήρια δοκιμών (ενώ εξετάζονται 165 ακόμη αιτήσεις), 70 εργαστήρια βαθμονόμησης (ενώ εξετάζονται 32 ακόμη αιτήσεις), 3 φορείς πιστοποίησης (ενώ εξετάζονται 23 ακόμη αιτήσεις) σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα ( με βάση τις σειρές προτύπων ΕΝ 45000). Στην Ουγγαρία, -48- υπάρχουν 200 εξειδικευμένοι εκχιμηχές διαπίστευσης που είναι υπεύθυνοι για δρασχηριόχηχες διαπίστευσης. Η Ουγγαρία αποχελεί πλήρες μέλος χης Διεθνούς Επιχροπής Διαπίσχευσης εργασχηρίων και χης Διεθνούς Ομοσπονδίας Διαπίσχευσης. Η Ουγγαρία είναι επίσης συνδεδεμένο μέλος χης Ευρωπαϊκής Συνεργασίας για τη Διαπίστευση. Ο ουγγρικός οργανισμός τυποποίησης είναι διαπιστευμένος φορέας πιστοποίησης και το μόνο εθνικό ίδρυμα πιστοποίησης συστημάτων για τα ISO 9000 και ISO 14000. Από τον Ιούνιο 1998, ο οργανισμός αποτελεί πλήρες μέλος του IQNet. Αποτελεί μη κερδοσκοπικό δημόσιο φορέα και πλήρως ανεξάρτητο όσον αφορά το νομικό καθεστώς από την ουγγρική κυβέρνηση. Ο οργανισμός στερείται επαρκών χρηματοδοτικών πόρων, που θα διευκόλυναν την καθιέρωση των προτύπων της ΕΕ στην Ουγγαρία. Στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας υπηρεσιών, δημιουργήθηκε η Ουγγρική Αρχή Εποπτείας Τραπεζών και Κεφαλαιαγοράς, ως ενιαίος φορέας εποπτείας το 1997. Παρέχει άδειες για τις συναλλαγές σε ομολογίες, τίτλους κλπ. Χαίρει κάποιου βαθμού ανεξαρτησίας, αλλά εξακολουθεί να ελέγχεται από τον υπουργό Οικονομικών. Η αρχή εποπτείας μπορεί να θεωρείται ως καλά επανδρωμένη με τρέχον επίπεδο προσωπικού 263 άτομα (προηγούμενος αριθμός: 235 άτομα). Χρειάζεται, ωστόσο, περαιτέρω πρόοδος για την ενίσχυση των αντίστοιχων φορέων δημοσιονομικής εποπτείας στην Ουγγαρία, ιδίως, όσον αφορά την κατάρτιση. Η κρατική αρχή εποπτείας στον ασφαλιστικό τομέα λειτουργεί ικανοποιητικά, το προσωπικό έχει αυξηθεί και φθάνει τα 38 άτομα. Στον τομέα της προστασίας δεδομένων, τα καθήκοντα και η έκταση αρμοδιοτήτων του διαμεσολαβητή καθορίζονται από το νόμο περί προστασίας δεδομένων. Ο διαμεσολαβητής παρακολουθεί, ιδίως, την εφαρμογή του νόμου, εξετάζει τις καταγγελίες που του υποβάλλονται και διασφαλίζει την τήρηση μητρώου προστασίας δεδομένων. Το Συμβούλιο Δημοσίων Συμβάσεων είναι αρμόδιο για την εφαρμογή του νόμου για τις δημόσιες συμβάσεις. Το συμβούλιο αποτελείται από 21 μέλη και υποχρεούται να αναφέρεται μόνο στο κοινοβούλιο μία φορά το έτος. Για τον έλεγχο εφαρμογής των ρυθμίσεων συστάθηκε ειδική επιτροπή λήψης αποφάσεων για τις δημόσιες συμβάσεις. Αποτελείται από 13 επιτρόπους δημοσίων συμβάσεων. Η επιτροπή επικουρείται από τετραμελή γραμματεία. Η εν λόγω επιτροπή είναι εντελώς ανεξάρτητη από την κυβέρνηση και το συμβούλιο. Όσον αφορά το νόμο περί πνευματικής ιδιοκτησίας, και τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας οι διοικητικοί φορείς εφαρμογής, όπως, ο ουγγρικός φορέας διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, λειτουργούν μάλλον ικανοποιητικά, απαιτούνται όμως βελτιώσεις όσον αφορά το ανθρώπινο δυναμικό, τους χρηματοδοτικούς πόρους και την κατάρτιση στους τομείς της αστυνομίας, της δικαστικής εξουσίας και του ελέγχου εφαρμογής των τελωνειακών ρυθμίσεων. -49- Ανταγωνισμός: Η υπηρεσία οικονομικού ανχαγωνισμού αποχελεί χην κενχρική αρχή για θέμαχα ανχαγωνισμού. Με 106 μέλη, η Dπηpεσίa οικονομικού ανχαγωνισμού μπορεί να θεωρείχαι ως καλώς επανδρωμένη. Η λειχουργία χης διέπεχαι από χο νόμο για χην απαγόρευση αθέμιχων και περιορισχικών πρακχικών ανχαγωνισμού, που χέθηκε σε ισχύ xovIavoDdpio 1997. Καχά χο παρελθόν έχος η υπηρεσία εξέδωσε 61 αποφάσεις, χο 40% χων οποίων αφορούσε χην παραπλάνηση χων καχαναλωχών και χο 30% χην καχάχρηση χης δεσπόζoDσaς θέσης. Η αξία χων προστίμων aDξήθηκε. Η ικανόχηχα ελέγχου της εφαρμογής χων νόμων, ωσχόσο, χης υπηρεσίας οικονομικού ανχαγωνισμού χρειάζεχαι μεγαλύχερη βελχίωση ειδικόχερα στους pDθμιζόμεvoDς χομείς όσον αφορά χα επαγγελμαχικά προσόνχα. Όσον αφορά χην αρχή παρακολούθησης χων κραχικών ενισχύσεων, δεν πληρούνχαι οι προϋποθέσεις χης Κοινόχηχας. Σύμφωνα με χις χελευχαίες χροποποιήσεις XOD vopoD για χα δημόσια οικονομικά, ο DπoDpγός Οικονομικών υποχρεούχαι να επιδιώξει χην εDθDγpάμμιση χης ουγγρικής πρακχικής για χις κραχικές ενισχύσεις. Δεν έχουν, ωσχόσο, θεσπισχεί ακόμη χα σχεχικά νομοθεχικά μέχρα. Τηλεπικοινωνίες: Το Υπουργείο Μεχαφορών, Τηλεπικοινωνιών και Διαχείρισης χων Υδάχων (αριθμός υπαλλήλων: 302 άχομα) είναι αρμόδιο για χην έγκριση πολιχικής και ρυθμίσεων. Η Εθνική Αρχή Επικοινωνιών ασχολείχαι με χην εφαρμογή χων ρυθμίσεων και χην άσκηση ελέγχων, όπως εγκρίσεις, παραχώρηση συχνοχήχων και παρακολούθηση. Η αρχή επικοινωνίας απασχολεί 500 άχομα. Διαθέχει επχά περιφερειακά γραφεία. Τον Απρίλιο 1998, η ουγγρική κυβέρνηση εξέδωσε διάχαγμα για χη συνεργασία μεχαξύ χων οργανισμών τηλεπικοινωνιών και χων αρχών που είναι αρμόδιες για χον προσεκτικό ενχοπισμό δικχύων μηνυμάχων ή χηλεπικοινωνιών. Για χην ομαλή εφαρμογή χου εν λόγω διαχάγμαχος, είναι σκόπιμο να ενισχυθεί η ικανόχηχα χων σχεχικών κυβερνηχικών αρχών. Τελωνεία και έμμεση φορολογία: Μια νέα υπηρεσία ιδρύθηκε χον Ιανουάριο 1998 για χο συνχονισμό και χην εφαρμογή δρασχηριοχήχων σχεχικών με χην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Ένα χμήμα στήριξης χης ΕΕ, ασχολείχαι με χη διαχείριση χων προγραμμάχων χης ΕΕ και ένα χμήμα ολοκλήρωσης, είναι αρμόδιο για χην προσαρμογή χων κανονισμών για χα χελωνεία και χην έμμεση φορολογία σχο κεκχημένο και με χην προεχοιμασία διοικηχικής στρατηγικής. Από χο 1998, αναχέθηκε στην ουγγρική Επιθεώρηση Τελωνειακών και Δημοσιονομικών Θεμάχων, η ανχιμεχώπιση θεμάχων έμμεσης φορολογίας και η επιβολή αλλά και η είσπραξη χων ειδικών φόρων καχανάλωσης. Έχσι ενισχύεχαι η εξουσία και η ευθύνη χων ουγγρικών χελωνείων και, χαυχόχρονα, διαχωρίζεχαι και αποκενχρώνεχαι η εφαρμογή χης φορολογικής νομοθεσίας γεγονός που συμβαδίζει με χο κεκχημένο. Το συνολικό προσωπικό χης Επιθεώρησης Τελωνειακών και Δημοσιονομικών Θεμάχων παρέμεινε αμεχάβληχο από χο 1997 και ανέρχεχαι σε 6000 άχομα. Γεωργία: Το Υπουργείο Γεωργίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης είναι αρμόδιο για χην αγροχική και περιφερειακή ανάπχυξη. Η ίδρυση χου Κένχρου Παρέμβασης στη Γεωργική -50- Αγορά αποχελεί σημανχικό βήμα για χην εφαρμογή και τον έλεγχο εφαρμογής των πολιτικών μέσων της ΚΓΠ. Το κέντρο απασχολεί σήμερα 26 υπαλλήλους. Το Ινστιτούτο Γεωδαισίας, Χαρτογράφησης και Τηλεπισκόπησης συνέστησε σύγχρονη υπηρεσία πρόβλεψης της παραγωγής βασιζόμενη στην τηλεπισκόπηση. Το 1997, δημιουργήθηκε περιφερειακή βάση δεδομένων και ιδρύθηκε το Κέντρο για την ανάπτυξη πληροφοριών στον τομέα της χαρτογράφησης. Το Ινστιτούτο απασχολεί σήμερα 150 άτομα. Όσον αφορά τη διοικητική τομέα των κτηνιατρικών και ικανότητα στον φυτοϋγειονομικών ελέγχων, η Ουγγαρία διαθέτει καλές βασικές υποδομές. Όσον αφορά το προσωπικό, υπάρχουν 20 σταθμοί κτηνιατρικού ελέγχου και ελέγχου τροφίμων, που απασχολούν 2. 880 άτομα, μεταξύ των οποίων 1. 100 κτηνίατρους, και ένα Εθνικό Ινστιτούτο Ελέγχου της Ποιότητας Γεωργικών Προϊόντων που απασχολεί 660 άτομα (δηλ. μείωση κατά 50 άτομα σε σχέση με τα στοιχεία που παρέχονται στη Γνώμη). Πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην επέκταση του δικτύου σταθμών κτηνιατρικών και φυτοϋγειονομικών ελέγχων στα μελλοντικά σύνορα. Μεταφορές: Κατά την πρόσφατη κυβερνητική αναδιάρθρωση, μικρές μόνον αρμοδιότητες στον τομέα της διαχείρισης των υδάτων μεταφέρθηκαν στο Υπουργείο Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης. Το προσωπικό στο Υπουργείο Μεταφορών, Τηλεπικοινωνιών και Διαχείρισης των Υδάτων ανέρχεται σήμερα σε 302 άτομα (μείωση κατά 40 άτομα από τον Ιούλιο 1997 ). Απασχόληση και κοινωνική πολιτική: Δύο διαφορετικά όργανα είναι υπεύθυνα για τον έλεγχο εφαρμογής της νομοθεσίας για την υγειονομική περίθαλψη και την ασφάλεια στην Ουγγαρία, η Εθνική Υπηρεσία Δημόσιας Υγειονομικής Περίθαλψης και η Επιθεώρηση Εργασίας. Κάθε ένα από αυτά γνωρίζει καλά τις αρμοδιότητες του στον τομέα ευθύνης του, απαιτείται όμως ο τακτικός και οργανωμένος συντονισμός τους για ορθολογική εφαρμογή και ενίσχυση των προσπαθειών. Η Εθνική Υπηρεσία Δημόσιας Υγειονομικής Περίθαλψης συνίσταται σε εθνικής εμβέλειας δίκτυο υπηρεσιών αρμοδίων για την προστασία και πρόληψη της υγείας, τον επαγγελματικό έλεγχο και το συντονισμό της δημόσιας υγειονομικής περίθαλψης, την εξέταση ασθενειών, επιδημιών. Οι υπηρεσίες περιλαμβάνουν την Εθνική Υπηρεσία Δημόσιας Υγειονομικής Περίθαλψης με 20 περιφερειακές υπηρεσίες και 136 αστικές υπηρεσίες, το Εθνικό Επιδημιολογικό Κέντρο και το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Υγειονομικής περίθαλψης. Το συνολικό προσωπικό ανέρχεται σε 6. 881 άτομα. Η Εθνική Επιθεώρηση για την ασφάλεια στους Χώρους Εργασίας και τα Εργασιακά Θέματα ασχολείται με την ασφάλεια κατά την εργασία. Απασχολεί 67 άτομα. Περιφερειακή πολιτική και συνοχή: Μετά την κυβερνητική αλλαγή, το Μάιο 1998, το χαρτοφυλάκιο περιφερειακής ανάπτυξης και σχεδιασμού μεταφέρθηκε από το Υπουργείο Προστασίας TOD Περιβάλλοντος στο Υπουργείο Γεωργίας και Περιφερειακής Ανάπτυξης. -51- Σε περιφερειακό επίπεδο, ιδρύθηκαν αναπτυξιακά συμβούλια, αλλά παpoDσιάζoDV ελλείψεις μόνιμου προσωπικού. Για να αναπχυχθεί χο θεσμικό πλαίσιο δημιουργήθηκε Εθνικό Κένχρο Περιφερειακής Ανάπχυξης που θα ασχολείχαι με χις περιφέρειες. Το Κένχρο υπάγεχαι διοικηχικά σχο Υπουργείο Γεωργίας και Περιφερειακής Ανάπχυξης και ασκεί χρέη Γραμμαχείας XOD Εθνικού ΣDμβoDλίoD Περιφερειακής Ανάπχϋξης. Το προσωπικό XOD ανέρχεχαι σε 12 άχομα. Η Ουγγαρία ανχιμεχώπισε δDσκoλίες όσον αφορά χην απορρόφηση χων κεφαλαίων χης ΕΕ (Phare) για χην περιφερειακή ανάπτυξη. Αϋχές απεικονίζουν χην ανάγκη για χην ενίσχυση χης ανάπτυξης έργων και χης ικανόχηχας απορρόφησης χης αυξημένης προενχαξιακής βοήθειας και προεχοιμασίας χης προσχώρησης χης Ουγγαρίας σχα διαρθρωχικά χαμεία. Η Ουγγαρία δεν έχει ανχιμεχωπίσει σωσχά χη βραχυπρόθεσμη προχεραιότηχα χης εχαιρικής σχέσης για χην προσχώρηση, όσον αφορά την περιφερειακή ανάπτυξη. Περιβάλλον: Το Υπουργείο Προσχασίας χου Περιβάλλονχος δέχθηκε σε μεγάλο βαθμό χις συνέπειες χης κυβερνηχικής αναδιάρθρωσης, δεδομένου όχι χο μεγάλο χαρχοφυλάκιο χης περιφερειακής ανάπχυξης και χου σχεδιασμού μεχαφέρθηκε σχο Υπουργείο Γεωργίας και Περιφερειακής Ανάπχυξης. Η Κενχρική Επιθεώρηση Περιβάλλονχος, οι Περιφερειακές Επιθεωρήσεις Περιβάλλονχος και οι διευθύνσεις διαχήρησης χης φύσης ευθύνονχαι για χην προσχασία χου περιβάλλονχος. Σχο πλαίσιο χροποποίησης χου έργου χους και χων αρμοδιοχήχων χους, η πρωχοβάθμια δικαιοδοσία σε θέμαχα περιβάλλονχος και διαχήρησης της φύσης παραχωρήθηκε στις Επιθεωρήσεις και τις Διευθύνσεις. Υπάρχει σαφώς ανάγκη για αύξηση του προσωπικού των περιφερειακών Επιθεωρήσεων που θα είναι υπεύθυνες για χη χορήγηση αδειών σχο πλαίσιο χης οδηγίας για χον ολοκληρωμένο έλεγχο πρόληψης χης ρύπανσης. Απαιχείχαι επίσης επιμόρφωση χου προσωπικού. Το προσωπικό χου υπουργείου ανέρχεχαι σε 472 άχομα (συμπεριλαμβανομένου χου προσωπικού περιφερειακής ανάπχυξης). (Μάρχιος, 1998) Το προσωπικό χων περιφερειακών οργάνων ανέρχεχαι σε 1. 171 άχομα (Μάρχιος 1998) -52- Προστασία των καταναλωτών: Με τη θέση σε ισχύ χου νόμου για την προσχασία των καταναλωτών το Μάρτιο 1998, επεκτάθηκαν οι εξουσίες του Οργανισμού Προστασίας Καταναλωτών (ΟΠΚ). Αυτός θα έχει πλέον την εξουσία να διενεργεί έρευνες βάσει κάθε καταγγελίας και να επιβάλλει απεριόριστης αξίας πρόστιμα προστασίας καταναλωτών. Ο εν λόγω οργανισμός, καθώς και οργανώσεις των πολιτών θα έχουν τη δυνατότητα να προσφεύγουν στα δικαστήρια για να προστατεύουν τους καταναλωτές σε ειδικές περιπτώσεις, όπου οι ζημίες δεν επηρεάζουν συγκεκριμένα άτομα. Όλες οι εταιρείες που παρέχουν δημόσιες υπηρεσίες πρέπει να διαθέτουν υπηρεσίες καταναλωτών. Ο νόμος επιβάλλει επίσης τη σύσταση οργάνων διευθέτησης των διαφορών υπαγομένων σε περιφερειακά οικονομικά επιμελητήρια, τα οποία αποτελούν ανεξάρτητους φορείς που καταβάλλουν προσπάθεια για διευθέτηση υποθέσεων που έχει αναλάβει ο ΟΠΚ προτού φθάσουν στο δικαστήριο. Θα καθιερωθεί, εξάλλου, απεριόριστου ύψους πρόστιμο προστασίας καταναλωτών, που θα αντικαταστήσει το ισχύον όριο 30. 000 HUF (30 ECU). Ο Οργανισμός Προστασίας Καταναλωτών είναι καλά επανδρωμένος και απασχολεί 144 υπαλλήλους. Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις: Μετά την έκδοση νέου νόμου για την προστασία των συνόρων το Νοέμβριο 1997, οι φύλακες των συνόρων εξουσιοδοτούνται να διενεργούν έρευνες στον τομέα του οργανωμένου εγκλήματος. Τα τεχνικά προσόντα των φυλάκων των συνόρων χρειάζεται να αναβαθμιστούν. Ακόμη, πρέπει να γίνουν βήματα για την ενίσχυση των ελέγχων στα σύνορα, την αναβάθμιση του εξοπλισμού των συνόρων και τα συστήματα πληροφοριών και την ενίσχυση της θεσμικής ικανότητας και της επιμόρφωσης. Όσον αφορά το πολιτικό άσυλο, απαιτείται η αύξηση του προσωπικού, των τεχνικών διευκολύνσεων και των κατάλληλων εγκαταστάσεων διαμονής τόσο σε κοινοτικές εγκαταστάσεις όσο και σε κέντρα προσφύγων, ώστε να αντιμετωπιστεί ο αυξημένος αριθμός των ατόμων που ζητούν πολιτικό άσυλο. Ο νόμος περί πολιτικού ασύλου που τέθηκε σε ισχύ το Μάρτιο 1998, ανέθεσε την αρμοδιότητα για διεκπεραίωση των σχετικών διαδικασιών και για μη ευρωπαίους που ζητούν άσυλο στην υπηρεσία Μετανάστευσης και Προσφύγων. Χρειάζεται, επίσης, η επιμόρφωση των υπαλλήλων αυτής της υπηρεσίας και δικαστών εξειδικευμένων σε υποθέσεις πολιτικού ασύλου. Μπορεί να ασκηθεί έφεση κατά αποφάσεων για άσυλο ενώπιον των δικαστηρίων. Οι αρμοδιότητες για τις υποθέσεις μετανάστευσης μεταφέρθηκαν από την αστυνομία στις περιφερειακές υπηρεσίες δημόσιας διοίκησης. Το προσωπικό στο Υπουργείο Εσωτερικών έχει αυξηθεί ουσιαστικά από τον Ιούλιο 1997. Ανέρχεται σήμερα σε 676 άτομα από 549 το παρελθόν έτος. Δημοσιονομικός έλεγχος: Η κρατική υπηρεσία λογιστικού ελέγχου, φορέας εξωτερικού δημοσιονομικού ελέγχου που πραγματοποιεί ανεξάρτητες επιθεωρήσεις και λογιστικούς ελέγχους των δημοσίων οικονομικών, διαθέτει επαρκές προσωπικό (383 άτομα). Ο φορέας εσωτερικού δημοσιονομικού ελέγχου, δηλαδή η υπηρεσία ελέγχου της κυβέρνησης, απασχολεί 57 υπαλλήλους. Η Ουγγαρία απαιτείται να αναπτύξει περαιτέρω πολιτική εσωτερικού δημοσιονομικού ελέγχου και να δημιουργήσει τους κατάλληλους μηχανισμούς ελέγχου με καταρτισμένο προσωπικό σε όργανα όπως τα περιφερειακά αναπτυξιακά συμβούλια και οι επιτροπές παρακολούθησης. -53- 4. 3 Συνεργασία διοικήσεων Για να βοηθήσουν χις υποψήφιες χώρες να ανχαποκριθούν σχις προκλήσεις όσον αφορά χην ενίσχοση χης διοικηχικής χοός ικανόχηχας και χην προσαρμογή χων διοικήσεων XODÇ ενόψει χης εφαρμογής του κεκτημένου, η Επιχροπή και χα κράχη μέλη αναπτύσσουν διαδικασία συνεργασίας χων διοικήσεων σχο πλαίσιο XOD προγράμμαχος PHARE. Σχα κράχη μέλη χης ΕΕ, χο κεκτημένο εφαρμόζεχαι από χις εθνικές διοικήσεις (σε κενχρικό, περιφερειακό και χοπικό επίπεδο) και από οργανισμούς, επαγγελμαχικούς φορείς και χον ιδιωχικό χομέα. Το ευρύ αυχό φάσμα διοικηχικής και χεχνικής εμπειρίας χίθεχαι πλέον σχη διάθεση χων υποψήφιων χωρών. Αρχικά, η συνεργασία χων διοικήσεων θα καλύπχει χέσσερις χομείς, χη γεωργία, χο περιβάλλον, χον χρημαχοοικονομικό χομέα και χη δικαιοσύνη και χις εσωχερικές υποθέσεις, αλλά σχαδιακά θα επεκχαθεί και θα καλύψει χο σύνολο XOD κεκτημένου. Η Ουγγαρία συμμεχέχει ενεργά σχη συνεργασία χων διοικήσεων. 4. 4 Γενική αξιολόγηση Η Ουγγαρία εξακολούθησε να σημειώνει πρόοδο όσον αφορά χη δημιουργία χης διοικηχικής ικανόχηχας για εφαρμογή XOD κεκτημένου. Σχο πλαίσιο αυτής χης προσπάθειας, ανχαποκρίθηκε σε μια από χις βραχυπρόθεσμες προχεραιόχηχες χης εχαιρικής σχέσης για χην προσχώρηση. Η έμφαση σχην επιμόρφωση όλων χων δημοσίων υπαλλήλων επί ευρωπαϊκών θεμάχων αποχελεί θεχική εξέλιξη που ανχικαχοπχρίζει χη σοβαρότηχα χης ουγγρικής προεχοιμασίας για χην προσχώρηση. Η διοικηχική ικανόχηχα σε ορισμένους χομείς όπως η χοποποίηση, ο έλεγχος χων κραχικών ενισχύσεων και η περιφερειακή ανάπτυξη παρουσιάζει, ωσχόσο, αδυναμίες και θα χρειαστεί προσπάθεια για την ενίσχυση χων θεσμών σχους εν λόγω χομείς. Γ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Η Ουγγαρία εξακολουθεί να πληροί χα πολιχικά κριχήρια χης Κοπεγχάγης. Απαιχείχαι η συνέχιση χων προσπαθειών όσον αφορά χην αποχελεσμαχικόχερη καχαπολέμηση χης διαφθοράς και χη βελχίωση χης καχάσχασης χων Ρόμα. Η Ουγγαρία μπορεί να θεωρηθεί ως οικονομία χης αγοράς που λειχουργεί και αναμένεχαι όχι θα είναι σε θέση να ανχιμεχωπίσει μεσοπρόθεσμα χις ανχαγωνισχικές πιέσεις χης αγοράς σχο εσωχερικό χης Ένωσης, υπό χον όρο όχι θα διαχηρήσει χις συνθήκες για χην ολοκλήρωση χου εμπορίου και χην αναληφθείσα αναδιάρθρωση χων επιχειρήσεων. Ο ρυθμός μεχαφοράς χης νομοθεσίας σχο εθνικό δίκαιο παρέμεινε σταθερός και συνοδεύχηκε γενικά από χις καχάλληλες θεσμικές και χρημαχοδοχικές διαχάξεις που διευκολύνουν χην εφαρμογή. Η Επιχροπή πιστεύει όχι η σχαθερή πρόοδος χης Ουγγαρίας θα χη βοηθήσει, εφόσον συνεχιστεί, να αναλάβει μεσοπρόθεσμα χις υποχρεώσεις χου μέλους, υπό χον όρο όχι θα επιχαχυνθεί η μεχαφορά χης νομοθεσίας για χο περιβάλλον. -54- Δ. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση και Εθνικό Πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου: συνολική εκτίμηση της εφαρμογής Ο σκοπός χης εχαιρικής σχέσης για χην προσχώρηση είναι να ενχάξει σε ένα ενιαίο πλαίσιο XODÇ χομείς προχεραιότηχας που καθορίζονχαι στις Γνώμες χης Επιχροπής, χα χρημαχοδοχικά μέσα που χίθενχαι στη διάθεση χων υποψήφιων χωρών για χην ενίσχυση της υλοποίησης αυτών χων προχεραιοχήχων και χους όρους που διέπουν αυχή την ενίσχυση. Κάθε υποψήφια χώρα κλήθηκε να θεσπίσει ένα Εθνικό Πρόγραμμα για την υιοθέτηση TOD κεκτημένου, καθορίζοντας τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να αντιμετωπίσει την εταιρική σχέση για την προσχώρηση και το χρονοδιάγραμμα Dλoπoίησης των προτεραιοτήτων πoD την αφορούν και παραθέτοντας πρόβλεψη για το κόστος σε ανθρώπινο δυναμικό και χρηματοδοτικούς πόpoDς. Τόσο οι εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση όσο τα Εθνικά Προγράμματα για την υιοθέτηση του κεκτημένου θα αναθεωρούνται τακτικά, ώστε να λαμβάνεται υπόψη η πρόοδος που σημειώνεται και να καθίσταται δυνατός ο καθορισμός νέων προτεραιοτήτων. 1. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση: Εκτίμηση των βραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων Η εταιρική σχέση για την προσχώρηση2 καθορίζει τις ακόλουθες βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες για την Ουγγαρία: • Οικονομική μεταρρύθμιση: αναθεώρηση και αναπροσαρμογή της μεσοπρόθεσμης οικονομικής πολιτικής της χώρας στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συμφωνίας· προώθηση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων (ιδιαίτερα όσον αφορά το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης). • Ενίσχυση της θεσμικής και διοικητικής ικανότητας: ιδίως στους τομείς των κτηνιατρικών και φυτοϋγειονομικών ελέγχων (συγκεκριμένα όσον αφορά τις εγκαταστάσεις στα εξωτερικά σύνορα) του περιβάλλοντος, της τελωνειακής πολιτικής, του εσωτερικού δημοσιονομικού ελέγχου και της περιφερειακής ανάπτυξης. • Εσωτερική αγορά: περιλαμβάνει την πιστοποίηση και τυποποίηση (περαιτέρω ευθυγράμμιση νομοθετικών μέτρων), κρατικές ενισχύσεις (έγκριση νομοθετικού πλαισίου, καθορισμός του ρόλου και των αρμοδιοτήτων της αρχής παρακολούθησης, έλεγχος της εφαρμογής των νόμων) και αύξηση της διαφάνειας μέσω της βελτίωσης της απογραφής ενισχύσεων. Έλεγχος εφαρμογής των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και μεγαλύτερη ευθυγράμμιση του εταιρικού δικαίου. Πλήρης ευθυγράμμιση της νομοθεσίας για τις δημόσιες συμβάσεις, ώστε να καλυφθεί πλήρως ο τομέας των υπηρεσιών κοινής ωφελείας. • Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις: εφαρμογή της κατάλληλης νομοθεσίας για τους πρόσφυγες σύμφωνα με τη σύμβαση της Γενεύης του 1951, ανάπτυξη αποτελεσματικών ελέγχων στα σύνορα. • Περιβάλλον: συνέχιση της μεταφοράς της νομοθεσίας πλαισίου στο εθνικό δίκαιο, εκπόνηση και έναρξη εφαρμογής λεπτομερών προγραμμάτων προσέγγισης και στρατηγικές εφαρμογής σε σχέση με επιμέρους πράξεις. Σχεδιασμός και έναρξη εφαρμογής των εν λόγω προγραμμάτων και στρατηγικών. Κανονισμός του Συμβουλίου αριθ. 622/98, ΕΕ L 85 της 20ής Μαρτίου 1998 -55- Η πρόοδος όσον αφορά χις βραχυπρόθεσμες προχεραιόχηχες χης εχαιρικής σχέσης για χην προσχώρηση συνίσχαχαι περιληπχικά σχα εξής: Οικονομική μεταρρύθμιση: σημειώθηκε πρόοδος σχον εν λόγω χομέα. Το σχέδιο μαζικής ιδιωχικοποίησης ολοκληρώθηκε και ένα νέο συνταξιοδοτικό σύστημα χέθηκε σε ισχύ από την 1η IavoDapioD 1998. Από την αρχή XOD 1998, επιχρέπεχαι η λειτουργία υποκαταστημάτων ξένων πισχωχικών ιδρομάχων σχον χραπεζικό χομέα χης Ουγγαρίας, Dπό χον όρο έκδοσης άδειας από χην Κραχική Επιχροπή Χρημαχοπισχωχικής και Κεφαλαιουχικής Αγοράς. Σχον χομέα χης εμπορικής πολιτικής, η Ουγγαρία κατήργησε όλες τις συνδεόμενες με το εμπόριο επιβαρύνσεις, εκτός από ορισμένους δασμούς, οι οποίοι σύμφωνα με την ευρωπαϊκή συμφωνία θα καταργηθούν σταδιακά μέχρι την 1. 1. 2001. Ενίσχυση της θεσμικής και διοικητικής ικανότητας: όσον αφορά TODÇ κτηνιατρικούς και φυτοϋγειονομικούς ελέγχους, η Ουγγαρία διαθέτει προηγμένες βασικές υποδομές που περιλαμβάνοον 20 σταθμούς κτηνιατρικού ελέγχου και ελέγχου τροφίμων και ένα εθνικό ινστιτούτο για τον έλεγχο της ποιότητας των γεωργικών προϊόντων. Η Dπηpεσίa που είναι αρμόδια για τον εσωτερικό δημοσιονομικό έλεγχο, η κρατική υπηρεσία λογιστικού ελέγχου, φαίνεται ότι διαθέτει την βασική θεσμική και διοικητική ικανότητα, αν και χρειάζεται να συνεχιστούν οι προσπάθειες εDθDγpάμμισης των ουγγρικών προτύπων λογιστικού ελέγχου προς αυτά της ΕΕ. Αυτό δεν συμβαίνει στον τομέα της περιφερειακής ανάπτυξης, όπoD εξακολουθεί να απαιτείται ουσιαστική θεσμική ενίσχυση. Εσωτερική αγορά: πραγματοποιήθηκε πρόοδος σχετικά με την έκδοση véoD εταιρικού vopoD, καθώς και νόμου καταχώρησης εταιρειών. Θα μπορούσε επίσης να αναφερθεί κάποια πρόοδος, όσον αφορά τον έλεγχο εφαρμογής των δικαιωμάτων πvεDμaτιlcής ιδιοκτησίας, αν και ορισμένα θέματα χρειάζονται διευθέτηση. Θεσπίστηκαν νόμοι για τα φαρμακευτικά και τα βιομηχανικά προϊόντα, επιβεβαιώνοντας το γεγονός ότι ο ρυθμός υιοθέτησης TOD κεκτημένου σ'αυτούς TODÇ τομείς διατηρήθηκε. Από την άλλη πλευρά, η Ουγγαρία απέτυχε να ευθυγραμμίσει τη νομοθεσία της για τις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα των υπηρεσιών κοινής ωφελείας. Η πρόοδος συνεχίστηκε στον τομέα της πιστοποίησης και της τυποποίησης, αν και ήταν μάλλον αργή και θα έπρεπε να επιταχυνθεί. Απαιτούνται ακόμη ουσιαστικές προσπάθειες για την ενίσχυση της κρατικής αρχής παρακολούθησης. Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις: νέος νόμος για το πολιτικό άσυλο επεκτείνει το δικαίωμα ασύλου σε μη ευρωπαίους πpόσφDγες, επιφέροντας άρση της γεωγραφικής επιφύλαξης που είχε διατυπωθεί σχετικά με τη σύμβαση της Γενεύης. Παρά ορισμένες θετικές εξελίξεις, οι έλεγχοι στα σύνορα επιβάλλεται να ενισχυθούν περισσότερο κατά τα επόμενα έτη. Περιβάλλον: εγκρίθηκε εθνικό πρόγραμμα προστασίας TOD περιβάλλοντος, αλλά η εναρμόνιση της νομοθεσίας ήταν μάλλον αργή και εγκρίθηκαν μόνον τέσσερις σημαντικοί νόμοι κατά το τελευταίο έτος. Η Ουγγαρία δεν αντιμετώπισε πλήρως όλες τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση. Ενώ καταβλήθηκε προσπάθεια για την ικανοποίηση των προτεραιοτήτων στον τομέα των οικονομικών μεταρρυθμίσεων καθιέρωση véoD συνταξιοδοτικού (ολοκλήρωση ιδιωτικοποιήσεων, μαζικών -56- συστήματος), όσον αφορά χην ενίσχυση χης θεσμικής και διοικηχικής ικανότηχας σε opiopévoDç χομείς (κτηνιαχρικοί και φυτοϋγειονομικοί έλεγχοι, δημοσιονομικός έλεγχος) και χη δικαιοσύνη και χις εσωχερικές υποθέσεις, η Ουγγαρία δεν ανχιμεχώπισε δεόνχως ορισμένες προχεραιόχηχες σχους χομείς χης εσωτερικής αγοράς (νομοθεσία για τα δικαιώματα του δημιουργού, πλήρης ευθυγράμμιση της νομοθεσίας για τις δημόσιες συμβάσεις, βελτίωση της παρακολούθησης των κρατικών ενισχύσεων) και της περιφερειακής ανάπτυξης. 2. Αξιολόγηση του Εθνικού Προγράμματος για την υιοθέτηση του κεκτημένου Σε συνέχεια της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, η ουγγρική κυβέρνηση εξέδωσε το Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου στις 26 Μαρτίου 1998 και το υπέβαλε στις 30 Μαρτίου 1998. Το Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου έχει παρόμοια διάρθρωση με αυτή της Γνώμης της Επιτροπής, αλλά ο χαρακτηρισμός των προτεραιοτήτων δεν είναι ο ίδιος με αυτόν που ορίζεται στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση. Ορισμένες βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση (π. χ. δημόσιες συμβάσεις) χαρακτηρίζονται ως μεσοπρόθεσμες προτεραιότητες στο Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου. Άλλες μεσοπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση αποτελούν βραχυπρόθεσμες επιδιώξεις στο Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου (π. χ. γεωργία, δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις). Ορισμένες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης, όπως αυτές που αφορούν τους Ρόμα, την απασχόληση και την εργασία δεν περιλαμβάνονται στο Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου. Άλλες αντιμετωπίζονται ελλιπώς. Για παράδειγμα στο κεφάλαιο για τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις, το τμήμα "αγώνας κατά του οργανωμένου εγκλήματος" στερείται λεπτομερειών σχετικά με τους υποτομείς (π. χ. νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, ναρκωτικά και παράνομη διακίνηση ανθρώπων). Υπάρχουν λίγες λεπτομέρειες για την πολιτική θεώρησης διαβατηρίων και για τις διατάξεις αποδοχής μεταναστών, ενώ δεν αναφέρεται τίποτε για τη διαφθορά. Στο κεφάλαιο των μεταφορών οι τομείς των συνδυασμένων και των σιδηροδρομικών μεταφορών καλύπτονται ανεπαρκώς. Το Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου δεν καλύπτει το σύνολο του κοινοτικού κεκτημένου. Πράγματι, στους περισσότερους τομείς, οι πληροφορίες είναι ελλιπείς και δεν υπάρχει σαφής σχέση μεταξύ των προτεινόμενων ουγγρικών μέτρων και του αντίστοιχου κοινοτικού κεκτημένου. Έχουν, ιδίως, διαπιστωθεί αδυναμίες στο κεφάλαιο της ενιαίας αγοράς, των τηλεπικοινωνιών, των τομεακών πολιτικών (ενέργεια, γεωργία, μεταφορές, βιομηχανία), της προστασίας του περιβάλλοντος και των καταναλωτών. Αν και το Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου διακρίνει μεταξύ βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων προτεραιοτήτων, δεν υπάρχει συστηματικό και ακριβές χρονοδιάγραμμα για την εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων. Λόγω της απουσίας λεπτομερούς σχεδίου είναι δύσκολο να εκτιμηθεί αν το παρεχόμενο χρονοδιάγραμμα είναι ρεαλιστικό ή λογικό. Σε ορισμένους τομείς, όπως η ενιαία αγορά και το περιβάλλον, το χρονοδιάγραμμα στερείται ρεαλισμού. -57- Οι πληροφορίες για χις διαρθρώσεις εφαρμογής είναι επίσης ελλιπείς και πρέπει να μελετηθούν περισσότερο οι διοικητικές επιπτώσεις της υιοθέτησης TOD reK^uévoD. Λεπτομερή σχέδια υπάρχουν μόνο για λίγες περιπτώσεις. Επειδή δεν υπάρχει καμία ένδειξη στο Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου για το ανθρώπινο δυναμικό που απαιτείται, το πρόγραμμα δεν επιτρέπει τον καθορισμό συγκεκριμένων ενεργειών στον τομέα της δημιουργίας θεσμών. Δεν γίνεται αναφορά στις δημοσιονομικές επιπτώσεις της υιοθέτησης του κεκτημένου σε σχέση με χον εθνικό προϋπολογισμό ή με χο Phare. Η ουγγρική κυβέρνηση δήλωσε όχι θα επανεξεχάσει χο έγγραφο. Βάσει XOD αναθεωρημένου κειμένου, η Επιχροπή θα λάβει θέση χην οποία θα κοινοποιήσει σχο ΣDμβoύλιo καχά χο δεύχερο εξάμηνο XOD 1999 επ'ευκαιρία χης επανεξέχασης χης εχαιρικής σχέσης για χην προσχώρηση. -58- Παράρτημα ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ -59- ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ BaoiKd dsoopeva Baoucd dsSopeva nXi)0vopd<; (T&05 n\q nepiddov) ntoiOuopd£ (T&05 xr\q ncpiddou) DvvoXiKT| EKxaoi) DvvoXiKT| EKtavi) EOviKoi Xoyapiaopoi EOviKoi Xoyapiaopoi 1993 1993 1994 1994 1995 1995 σε χιλιάδες σε χιλιάδες 1996 1996 1997 1997 10277 10277 10246 10246 σε «re 10212 10212 χιλιάδες εκτά; χιλιάδες εκτά; tut iia 10174 10174 10135 10135 9303 9303 9303 9303 9303 9303 9303 9303 9303 9303 σεδκ σεδκ εκατομμύρια q εκατομμύρια q pOpiVT pOpiVT AKaOdpicrro eyxtbpio npoidv at xpEXOuae^ xipiq AKaOdpicrro eyxtbpio npoidv as xptiovoeq xipiq AKaOdpicrro Eyxtbpio npol'dv as xpsxouos^ xipc<; AKaOdpicrro Eyxtbpio npol'dv at Tpijovaeq xipc<; 3548,3 3548,3 33,0 33,0 4364,8 4364,8 σε δι σε δι 5614,0 5614,0 σεκατομμύρια σεκατομμύρια ECU ECU 34,9 34,9 σε σε 34,1 34,1 ECU κατά κέφι ECU κατά κέφι iXi] iXi] 6893,9 6893,9 8372,2 8372,2 35,6 35,6 39,6 39,6 AKaOdpicrro eyxtbpio npoidv at jptfovatq ripens AKaOdpicrro Eyxtbpio npo'idv CE xpexoimt*; xipE$s 3200 3200 3400 3400 3300 3300 3500 3500 3900 3900 AidpOpoioq xi}<; napaytayifc AidpOptooi) TT}<; napaytayifc σε·Λ σε·/· της συνολικής της συνολικής ακαθάριστης ι ακαθάριστης ι ipo0TiO£jievii£ ipo0TiO£jievii£ uljiut; uqiuq - rewpyia - TEcapyia - Biopijxavia - Biopijxavia - KaxaoKev£<; - KaxaoKEVE^ - Ynt|p£ai££ - Yjnjpeala; AidpOptooi] xtov danavtbv AidpOpcooi] xtov danavtbv -Aandve<; XEXiKrfc KaxavdXu)or|<; -Aandv£<; xeXiKrfc KaxavdXu)or|<; - XOJV voiKOKvpuav Kai xtov MKIEN - T(OV VOIKOKVpUOV KCU T(l)V MKIEN - xov 5f|poafoi) - xov 5f|poafou - AxaOdpicrxE^ enevduoeis ndyiou KEtpaXaCou - AxaOdpioTE^ tncv&vatiq ndyiou KEtpaXaCou - E^aywyEi; ayaOtbv Kai urnipeaitbv - E^aytoyE^ ayaOtbv Kai urnipsaitbv - Eiaayu)y£<; ayaOtbv KUI untipsoubv - EicraytoyE^ ayaOtbv KUI untipsoubv AKaOdpicrro eyxtbpio npoidv AKaOdpicrro eyxtbpio npoidv AKaOdpicrro Eyxtbpio npoidv Kaxd K£<paXr| AKaOdpicrro eyxtbpio npoidv Kaxd KE<paXr| llooooTd 7iX. r|0o)piapod llooooTd nX. r|0u)piapod AciKXEq xiptbv KaxavaXtoxou AciKxeq xiptbv Kaxavatarrou loo^vyio nXtiptoptbv lao^oyio nXtiptoptbv -E^aywye^ ayaOtbv -E^aywye^ ayaOtbv -Eioaytoys^ ayaOtbv -Eioaywye? ayaOtbv -EpnopiKd ioo£uyio -epnopixd ioo£uyio -unrjpEcuEq, KaOapEi; -vni\ptaitq, Ka0ap££ -cioddqpa, KaOapd -cioddqpa, KaOapd -KaOaplc; xpexovo£<; uexapipdoei^ -KaOaplc; xpsxovoe^ uexapipdoei^ -xtav onoitov: psaxapipdoEi^ Sijpooiov -xtov onoitov: peaxapipdoen; Sijpooiov -Ioo£uyio xpExovotbv ouvaXXaytbv -Ioo£uyio xpcxouotbv ouvaXXaytbv 6,7 6,7 26,3 26,3 4,6 4,6 62,4 62,4 σε % του ακα σε % του ακα βάριστου εγχώ| βάριστου εγχάη nou npolovToc; nou npolovToc; 77,3 77,3 53,8 53,8 23,6 23,6 20,0 20,0 37,3 37,3 74,2 74,2 52,2 52,2 22,0 22,0 21,4 21,4 38,9 38,9 '/· μεταβολή σε '/· μεταβολή σε < < 38,5 38,5 σχέση με το πρ σχέση με το πρ 39,9 39,9 otryouuevo CT» otryouuevo CTO ; ; 72,6 72,6 51,2 51,2 21,4 21,4 22,3 22,3 46,4 46,4 46,9 46,9 -0,6 -0,6 2,9 2,9 σε μονάδι σε μονάδι 1,5 1,5 ες αγοραστικής ες αγοραστικής 5uvu|it|<; ouvuutK 1,3 1,3 4,4 4,4 7100 7100 7600 7600 7800 7800 8300 8300 8900 8900 /· μεταβολή σε /· μεταβολή σε • • σχέση με το πρ σχέση με το πρ uqyouuevo trot aqyouuevo CT« 22,5 22,5 18,8 18,8 28,2 28,2 23,6 23,6 18,3 18,3 σε σε εκατομμύρια Ε εκατομμύρια Ε CU CU 6933 6933 10367 10367 6429 6429 9553 9553 9835 9835 11171 11171 11695 11695 13259 13259 -3434 -3434 -3124 -3124 184 184 134 134 -1860 -1860 491 491 -1016 -1016 -1182 -1182 -1379 -1379 626 626 18 18 765 765 11 11 810 810 10 10 -2089 -2089 1179 1179 -1147 -1147 725 725 -12 -12 -3640 -3640 -3408 -3408 -1938 -1938 -1330 -1330 -AnoOepaxucd oroixeCa TOD EVEpyijxiKou (oupn. xpuoou) -AnoOspaxucd oxoixeCa xou evepyi)XiKoi> (oupn. xpuoou) -AnoOsuaxiKd crroixeia xov evepyijxiKou (EKX6<; xpuoou) -AnoOsuaxiKd crroixeia xov evepyijxiKou (EKX6<; xpuoou) 6109 6109 6069 6069 5571 5571 5536 5536 9203 9203 9170 9170 7847 7847 7817 7817 7703 7703 7676 7676 -60- -60- Atipoaia oucovopiicd Atipooia oucovopiicd TsviKd eXXeippa/nXedvaopa dijuooiou TEVIK6 £XX£ippa/nX£dvaopa dqpooiou AKaOdpicrro E^toxEpiKd XP£°5 AKaOdpicrro E^toxspiKd XP£°5 OiKovopiKoi SeiKtei; OiicovopiKoi SeiKtei; NouiopaxiKd peyEBri NopiopaxiKd pcyeBri -Ml -Ml -M2 -M2 EuvoXo moxtboEtov EuvoXo moxtboEtov Msoa ppaxvnpdOeopa smxdKia Msoa ppaxvnpdOeopa smxdKia - Emx6Kio davEiopov - Emx6Kio daveiopov - EmxdKio KaxaOsoEtov - EmxdKio KaxaOsostov LuvaXXaypaxiKE^ iooxipie<; ECU LuvaXXayuaxiKE^ iooxipie<; ECU - MEOO<; dpo$ Tt[q nspidoou - M&oo<; dpo^ rt[q nspidSou - TEXO<; XT|<; nspid5ou - TEXO<; XT|<; nspid5ou - Lxa0piou£vo<; OEIKXTH; xiptbv ouvaXXdypaxo<; - LxaOpiopEvoi; 6eiKXT|<; xiptbv ouvaXXdypaxo<; E^toxepiicd eundpio E^toxepiicd eundpio Eiaaywyc^ Eiaaywyc^ E^ayu>y£<; E^aywyei; Ioo^uyio Ioo^uyio Opoi Epnopiou Opoi spnopiou Eioaytoysi; and xqv EE-15 EioaytoyEi; and xqv EE-15 E^aytoyfc; npo«; XTJV EE-15 E^aytoyfc; npo«; XTJV EE-15 Ar|poypa<piKd OTOixeia Ar|poypa<piKd OTOixeia noooaxd tpuoiKtte au^T|or|^ rioOOOXO tpVOlKtfc aU^T|OT|^ riooooxd KaOapi'ig p£xavdox£Uor|<; riooooxd KaOapi'ig p£xavdox£Uor|<; riooooxd PpEtpiKTfc 0vT|otpdxT|xa(; riooooxd Ppe(piKT|<; Ovr|oipdxTixa<; or */• TOU OKaOapiorou eyx&piou npofrWroq or */• TOU aKaOapioTou eyx&piou npoXdvroq 67,2 67,2 63,4 63,4 65,1 65,1 63,1 63,1 1993 1993 1994 1994 1995 1995 1996 1996 1997 1997 8 8 15,7 15,7 31,9 31,9 25,4 25,4 15,7 15,7 σε δισεκατ. ECU σε δισεκατ. ECU 7,1 7,1 14,5 14,5 30,9 30,9 5,7 5,7 12,9 12,9 26 26 % το χρόνο % το χρόνο 27,4 27,4 32,6 32,6 20,3 20,3 (IECU=. E0VIKO νόμισμα) (IECU=. EOVIKO νόμισμα) 24,8 24,8 6 6 13,8 13,8 24,6 24,6 27,3 27,3 20,6 20,6 6,8 6,8 15,6 15,6 25,3 25,3 21,8 21,8 17,6 17,6 107,65 107,65 135,61 135,61 164,55 164,55 193,74 193,74 211,65 211,65 112,35 112,35 136,73 136,73 71,1 71,1 58,9 58,9 183,3 183,3 45,7 45,7 206,91 206,91 224,71 224,71 40,7 40,7 36,7 36,7 σε εκατ. ECU σε εκατ. ECU 10701 10701 7607 7607 12240 12240 11824 11824 14289,4 14289,4 18724,2 18724,2 9000 9000 9837 9837 12367,8 12367,8 16842,4 16842,4 -3094 -3094 -3240 -3240 -1987 -1987 -1921,6 -1921,6 -1881,8 -1881,8 αντίστοιχη περίοδος προηγούμενου έτους= 100 αντίστοιχη περίοδος προηγούμενου έτους= 100 102,3 102,3 102,3 102,3 101,3 101,3 97,7 97,7 101,2 101,2 ως % του συνόλου ως % του συνόλου 40,1 40,1 46,5 46,5 45,3 45,3 51 51 61,5 61,5 62,8 62,8 ανά χιλιάδες πληθυσμού ανά χιλιάδες πληθυσμού -3,2 -3,2 0,0 0,0 -3,0 -3,0 0,0 0,0 -3,3 -3,3 0,0 0,0 ανά 1000 γεννήσεις ζώντων ανά 1000 γεννήσεις ζώντων 62,3 62,3 69,7 69,7 -3,7 -3,7 0,0 0,0 62,8 62,8 71,2 71,2 : : : : 12,5 12,5 11,5 11,5 10,7 10,7 10,9 10,9 10,0 10,0 npoo6oKtbp£vi| didpKEia ^tmfc: npoo6oKtbp£vi| didpKEia ^tmfc: Avdpeg Av6pe<; TwaiKE^ TvvaiKE^ κατά τη γέννηση κατά τη γέννηση 64,5 64,5 73,8 73,8 64,8 64,8 74,2 74,2 65,3 65,3 74,5 74,5 Ayopd epyaaicu; Ayopd epyaaia^ σε % του εργατικού δυναμικού σε % του εργατικού δυναμικού riooooxo oiKovopiKrfc 5paoxT|pidxiixa<; (pcOodoXoyia IIOOOOTO oiKovopiKrfc 5paoxT|pidxiixa<; (pcOodoXoyia AOE) AOE) riooooxd avepyia<; (pcOodoXoyia AOE): riooooxd avcpyia<; (pcOoooXoyia AOE): EuvoXo EuvoXo < 25 EXWV < 25 EXWV > 25 excbv > 25 EXWV Mcorj anaoxdXf|oi] Kaxd KXddou; NACE Mean anaoxdXf|oi] Kaxd KXdSoix; NACE - rstopyia Kai ouooKopia - rstopyia Kai ouooKopia 59,2 59,2 57,1 57,1 55,9 55,9 11,3 11,3 19,2 19,2 9,8 9,8 10,2 10,2 17,6 17,6 8,7 8,7 9,5 9,5 16,6 16,6 8,2 8,2 σε % του συνόλου σε % του συνόλου - Biopt)xavia - Bioprjxavia - KaxaoKEi)E<; - KaxaoKEi)c<; - Ynt|p£oi£<; - Ynt|p£oi£<; Yno8opr| Yno8opr| σε Km uvâ 1000 Κιιι2 σε Km uvâ 1000 Κιιι2 -61- -61- 66,1 66,1 74,7 74,7 55,6 55,6 9,2 9,2 15,7 15,7 8 8 8,3 8,3 26,6 26,6 6 6 59,1 59,1 66,5 66,5 75,0 75,0 55 55 8,1 8,1 13,9 13,9 7 7 7,9 7,9 27,1 27,1 6 6 59 59 Μεθοδολογικές σημειώσεις Ακαθάριστο κατά κεφαλή εγχώριο προϊόν σε PPS: Αναθεωρημένα σχοιχεία χρησιμοποιώνχας χα νέα αποχελέσμαχα ΡΡΡ από χο διεθνές σχέδιο σύγκρισης XOD 1996. Αποθεματικά στοιχεία TOD ενεργητικού: είναι στοιχεία χων αποθεμάχων XOD xέλoυq XOD éxoDç. Ορίζονχαι ως χο άρθροισμα χων αποθεμάχων σε χρυσό χης κενχρικής χράπεζας, XOD ξένου συναλλάγμαχος, και άλλων (ακαθάρισχων) απαιτήσεων μη καχοίκων. Ο χρυσός αποχιμάχαι στην χιμή χης αγοράς σχο χέλος XOD έχους. Γενικό έλλειμμα/πλεόνασμα δημοσίου: αποχελεί προσέγγιση XOD ορισμού χων εθνικών λογαριασμών, προερχόμενου από σχοιχεία που βασίζονχι σχη μεθοδολογία ΣΟΚ (σχαχισχικές χων οικονομικών χης κυβέρνησης) XOD ΔΝΤ. ΤΟ γενικό έλλειμμα / πλεόνασμα XOD δημοσίου λαμβάνεχαι προσθέχονχας χο κενχρικό έλλειμμα / πλεόνασμα XOD δημοσίου (που κανονικά περιλαμβάνει ορισμένα εξωδημοσιονομικά κονδύλια) σχο χοπικό έλλειμμα / πλεόνασμα XOD δημοσίοο. Το σύνολο προσαρμόζεχαι σχην καθαρή δανειοδότηση / δανεισμό για ειδικούς σκοπούς πολιτικής, χο οποίο αποχελεί δημοσιονομικό σχοιχείο σχους εθνικούς λογαριασμούς. Νομισματικά μεγέθη: αποτελούν αποθεματικά στοιχεία του xέλoυq χου έτους. Το ΜΙ γενικά σημαίνει χραπεζογραμμάχια και κέρμαχα σε κυκλοφορία συν χις καχαθέσεις όψεως σχην χράπεζα. Το Μ2 γενικά σημαίνει ΜΙ συν χις καχαθέσεις χαμιευχηρίου συν χις λοιπές βραχυπρόθεσμες απαντήσεις σχις χράπεζες. Συνολικές πισχώσεις γενικά σημαίνει εγχώριες πισχώσεις σχο δημόσιο και ιδιωχικό χομέα. θα πρέπει να σημειωθεί όχι χο πρόβλημα χης μέχρησης χης κυκλοφορίας XOD ξέvoD συναλλάγμαχος σε ορισμένες Dπoψήφιες χώρες μπορεί να επηρεάζει χην αξιοπιστία χων σχοιχείων. Επιτόκια: Μέσα ετήσια επιτόκια. Τα επιτόκια δανεισμού γενικά συνίστανχαι σχο μέσο επιχόκιο που βαρύνει χους δαvειζόμεvoDς σχα δάνεια που χορηγούν οι εν λόγω χράπεζες. Τα επιχόκια καχαθέσεων αφορούν γενικά επιχόκια για μέση ζήχηση και χρόνο καχαθέσεων. Ισοτιμία συναλλάγματος: Όπου είναι εφικτό, οι ισοχιμίες χου ECU είναι αυχές που ανακοινώνονχαι ισοτιμίας συναλλάγματος σταθμίζεται από τους κύριους εμπορικούς εταίρους, με βάση το έχος 1990. II. Ο πραγμαχικός δείκτης επίσημα σχη ΓΔ της Εισαγωγές και εξαγωγές (τρέχουσες τιμές): Τα στοιχεία βασίζονται στο "ειδικό εμπορικό" σύστημα, σύμφωνα με χο οποίο, χο εξωχερικό εμπόριο περιλαμβάνει αγαθά που διασχίζουν χα χελωνειακά σύνορα χης χώρας. Τα εμπορικά σχοιχεία εξαιρούν τις άμεσες επανεξαγωγές, χο εμπόριο υπηρεσιών και χο εμπόριο με τις άδειες εκμετάλλευσης, την τεχνογνωσία και τα διπλώματα ευρεσιχεχνίας. Από χο 1997 τα εμπορικά στοιχεία περιλαμβάνουν το εμπόριο μεταξύ των βιομηχανικών ελεύθερων τελωνειακών ζωνών και τις ξένες αγορές. Από το 1997 επίσης η λειτουργική χρημαχοδοχική μίσθωση και οι επισκευές εξαιρούνχαι χου κύκλου εργασιών του εξωχερικού εμπορίου. Τα σχοιχεία για χο 1996 ξαναϋπολογίσθηκαν σύμφωνα με χις μεθοδολογικές αλλαγές χου 1997. Σχοιχεία για περιόδους ως χο 1996 δημοσιεύονχαι στο πρωτόχυπο περιεχόμενο χους οπόχε δεν είναι συγκρίσιμα με χα σχοιχεία χου 1996 και χου 1997. Η αξία χου κύκλου εργασιών χου εξωχερικού εμπορίου περιλαμβάνει χην αγοραία αξία χων αγαθών και χα πρόσθεχα έξοδα (ναύλος, ασφάλεια κ. λ. π. ). -63- Εμπορική Ταξινόμηση: Έως χο πέρας του 1996, η καταγραφή TOD εμπορίου χων προϊόντων λάμβανε χώρα σε ÔDO είδoDς χαξινομήσεις παράλληλα: σχην ουγγρική ταξινόμηση εξωτερικού εμπορύ^ (ΟΤΕΕ) και χην εναρμονισμένη ονομαχολογία περιγραφής εμπορευμάτων και συστήματος κωδικοποίησης (ΣΟ). Η τελωνειακή τεκμηρίωση είναι η πηγή σχαχισχικών στοιχείων XOD κύκλου εργασιών εξωχερικού εμπορίου. Από χο 1996, οι σχοιχεία συλλέγονται σύμφωνα με χη ΣDvδDασμέvη Ονομαχολογία. Τα πλέον πρόσφαχα σχοιχεία ενημερώνονχαι με βάση χην xελεDxaίa διαδικασία. Οι εισαγωγές καχαγράφονχαι με βάση αξίες CIF και λαμβάνονχαι χην ημέρα XOD εκχελωνισμού χων. Οι εξαγωγές καχαγράφονχαι με βάση αξίες FOB και λαμβάνονχαι χην ημέρα που χα προϊόντα διέρχονται χα σύνορα XOD κράχοΰς. Η Eurostat μεχέχρεψε χο εθνικό νόμισμα σε δολλάρια ΗΠΑ εφαρμόζοντας χις μέσες εχήσιες ισοχιμίες συναλλάγματος XOD Διεθνούς Νομισμαχικού Ταμείοο. Όροι εμπορίου: Ο υπολογισμός XOD δείκτη "μοναδιαία τιμή" χρησιμοποιείται για τη μέτρηση των αλλαγών των τιμών στο εξωτερικό εμπόριο, εξαιρώντας τις ετερογενείς ομάδες εμπορ^μάτων, όπου η μέθοδος TOD δείγματος εφαρμόζεται για την παρατήρηση των τιμών. Από το πρώτο τέταρτο TOD 1996 λόγω τροποποιήσεων στον τρόπο υπολογισμού των δεικτών της μοναδιαίας τιμής και της εφαρμογής των δεικτών Fisher αντί των δεικτών Paasche, οι δείκτες TOD τριμηναίοϋ όγκου έχουν αλλάξει. Εισαγωγές και εξαγωγές από και προς την ΕΕ-15: Στοιχεία που ανακοίνωσε η Ουγγαρία. Τα στοιχεία για τα έτη 1993 και 1994 αφορούν το εμπόριο με την ΕΕ-12 και μόνο. Ποσοστό οικονομικής δραστηριότητας (Μεθοδολογία ΔΟΕ): Εκατοστιαία αναλογία TOD εργατικού δυναμικού στο σύνολο TOD πληθυσμού ηλικίας 15+ και μόνο. Ποσοστό ανεργίας (Μεθοδολογία ΔΟΕ): Εκατοστιαία αναλογία TOD άνεργου εργατικού δυναμικού. Το ποσοστό aDTO προκύπτει από την ΕΔΕΔ (Ερευνα δείγμαχος εργαχικού δυναμικού) χηρώνχας XODÇ εξής ορισμούς και συστάσεις χης ΔΟΕ: Εργατικό δυναμικό: απασχολούμενα άχομα και άνεργοι καχά χην iwoia XOD ορισμού χης ΔΟΕ που αναφέρεχαι παρακάχω. Απασχολούμενος: κάθε άχομο ηλικίας 15+, χο οποίο καχά χην περίοδο αναφοράς εργαζόχαν χοολάχισχον μια ώρα με ημερομίσθιο ή μισθό ή άλλου είδους αμοιβή ως υπάλληλος, επιχειρημαχίας, μέλος συνεχαιρισμού ή εργαχικό δυναμικό από χα μέλη χης ίδιας οικογένειας που συνεισφέρει. Περιλαμβάνονχαι χα μέλη χων ενόπλων δονάμεων και γοναίκες με γονική άδεια. Ανεργος: κάθε άχομο ηλικίας 15+, χο οποίο πληροί ταυτόχρονα και χις χρεις προϋποθέσεις XOD ορισμού της ΔΟΕ για να ταξινομηθεί ως άνεργος: (i) δεν έχει εργασία, (ii) αναζηχεί ενεργά εργασία και (iii) είναι έτοιμος να αναλάβει εργασία μέσα σε ένα δεκαπενθήμερο. Σχην Ουγγαρία η ΕΔΕΔ παρακολουθεί μόνο χα άχομα ηλικίας 15-74 ετών. Μέση απασχόληση κατά κλάδους NACE (ΕΕΔ): Το ποσοστό αυτό προκύπτει από την ΕΔΕΔ (Ερευνα δείγματος εργατικού δοναμικού) τηρώντας τοος ορισμούς και τις συστάσεις της ΔΟΕ Δείκτες όγκου βιομηχανικής παραγωγής: Η βιομηχανική παραγωγή καλύπτει τις μεταλλ^τικές και λατομικές δραστηριότητες τη βιομηχανική παραγωγή και την -64- παραγωγή ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου, αχμού και χην παροχή ύδαχος (σύμφωνα με χη NACE Rev. l Τμήμαχα ταξινόμησης Γ,Δ,Ε). Ο δείκχης χης συνολικής βιομηχανικής παραγωγής και χων βιομηχανικών πωλήσεων περιλαμβάνει σχοιχεία για όλες χις βιομηχανικές επιχειρήσεις. Οι δείκτες κατά κλάδο αφορούν επιχειρήσεις με άνω των 20 υπαλλήλων ως το χέλος XOD 1994 και με άνω των 10 υπαλλήλων από χο 1995. Δείκτες όγκου ακαθάριστης γεωργικής παραγωγής: Υπολογίσθηκαν αλυσιδωχοί δείκχες χρησιμοποιώνχας ως σχαθερή βάση χις χιμές πoD εφαρμόζονχαι σχους εθνικούς λογαριασμούς. Οι χιμές που χρησιμοποιήθηκαν ως σχαθερή βάση OXODÇ Dπoλoγισμoύς είναι: Ως χο 1996: οι χιμές XOD 1991 Για χο 1997 : οι χιμές XOD 1995 Πηγές Βασικά στοιχεία, Εθνικοί λογαριασμοί, Εξωτερικό εμπόριο, Δημογραφικά στοιχεία, Αγορά εργασίας, Υποδομές, Βιομηχανία και γεωργία: New Cronos. Αποθεματικά στοιχεία του ενεργητικού και Οικονομικοί δείκτες: Όπου ήταν δυνατό χρησιμοποιήθηκε ως πηγή χο ερωχημαχολόγιο χης Eurostat Β-4 για χις νομισμάχικές και οικονομικές σχαχισχικές. Ζηχήθηκε από χις υποψήφιες χώρες να χις αποσχέλλουν χακχικά και να ενημερώνουν χους πίνακες που περιλαμβάνονχαι σχο ερωτηματολόγιο. Οι παραπάνω στατιστικές περιλαμβάνουν επίσημα ξένα αποθέματα, νομισματικά μεγέθη, επιχόκια, και ισοχιμίες συναλλάγμαχος. Όπου χα σχοιχεία αυχά δεν ήχαν διαθέσιμα, χρησιμοποιήθηκε ως πηγή η δημοσίευση 'Διεθνείς Οικονομικές Σχαχισχικές' του ΔΝΤ. Η Ευρωπαϊκή Επιχροπή (ΓΔ II) χρησιμοποιήθηκε ως πηγή για χις ισοχιμίες χου ECU, όπου ήχαν εφικχό. Σχεχικά με χο ακαθάρισχο εξωχερικό χρέος, χρησιμοποιήθηκε ως πηγή η δημοσίευση χου ΟΟΣΑ Σχαχισχικές Εξωχερικού Χρέους. Σχεχικά με Γενικό έλλειμμα/πλεόνασμα χου δημοσίου, οι υποψήφιες χώρες δεν είναι, προς χο παρόν, σε θέση να παρέχουν αξιόπισχα σχοιχεία. Η Μονάδα Β-4 συνεργάζεχαι σχενά με χις χώρες αυχές με σκοπό χη βελχίωση χων εθνικών χους λογαριασμών σχους οποίους βασίζονχαι οι σχαχισχικές χων δημόσιων οικονομικών. Λόγω χης έλλειψης αξιόπισχων γενικού ελλείμμαχος/πλεονάσμαχος χου δημοσίου εξάγεχαι από χη στατιστική ετήσια έκδοση των δημόσιων οικονομικών του ΔΝΤ (για επεξηγήσεις σχετικά με τη μεθοδολογία, βλέπε παρακάτω). προσέγγιση σχοιχείων, εκχίμηση καχά χου μια -65- ISSN 0254-1483 COM(98) 700 τελικό ΚΓΓΡΑΦΑ GR 01 02 06 11 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-98-641-GR-C Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο