title: Περιοδική έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την πορεία της Λιθουανίας προς την προσχώρηση

eurovoc_concepts:
EU relations
Lithuania
accession to the European Union
economic situation
report

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ * •ή- •Λ- -ή- -ή- τ* Βρυξέλλες, 17. 12. 1998 COM(1998) 706 τελικό ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΛΙΘΟΥΑΝΊΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗ Περιεχόμενα Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ α) β) Προοίμιο Το πλαίσιο της περιοδικής έκθεσης Σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Λιθουανίας Η ενισχυμένη προενταξιακή στρατηγική Πρόσφατες εξελίξεις στις διμερείς σχέσεις Β. ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗΣ 1. 1. 1 1. 2 1. 3 2. 2. 1 2. 2 2. 3 2. 4 3. 3. 1 3. 2 Πολιτικά κριτήρια Δημοκρατία και κράτος δικαίου Κοινοβούλιο Η εκτελεστική εξουσία Το δικαστικό σύστημα Μέτρα κατά της διαφθοράς Δικαιώματα του ανθρώπου και προστασία των μειονοτήτων Αστικά και Πολιτικά Δικαιώματα Οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα Δικαιώματα και προστασία των μειονοτήτων Γενική αξιολόγηση Οικονομικά κριτήρια Εισαγωγή Οικονομικές εξελίξεις από τη δημοσίευση της γνώμης της Επιτροπής και μετά Μακροοικονομικές εξελίξεις Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις Αξιολόγηση σε σχέση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης Η ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας της αγοράς Η ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και των δυνάμεων της αγοράς Γενική αξιολόγηση Ικανότητα ανάληψης των υποχρεώσεων του μέλους Εσωτερική αγορά χωρίς σύνορα Γενικό πλαίσιο Οι τέσσερις ελευθερίες Ανταγωνισμός Καινοτομία Κοινωνία των πληροφοριών Εκπαίδευση, κατάρτιση και νεολαία Έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη Τηλεπικοινωνίες Οπτικοακουστικός τομέας 3. 4 3. 3 Οικονομικές και δημοσιονομικές υποθέσεις Οικονομική και νομισματική ένωση Φορολογία Στατιστικές Τομεακές πολιτικές Βιομηχανία Γεωργία Αλιεία Ενέργεια Μεταφορές Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις 3. 5 Οικονομική και κοινωνική συνοχή Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις Περιφερειακή πολιτική και συνοχή 3. 6 Ποιότητα ζωής και περιβάλλον Περιβάλλον Προστασία των καταναλωτών Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις Εξωτερικές πολιτικές Εμπόριο και διεθνείς οικονομικές σχέσεις Ανάπτυξη Τελωνεία Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας Δημοσιονομικά θέματα Δημοσιονομικός έλεγχος 3. 7 3. 8 3. 9 3. 10 Γενική αξιολόγηση 4. Ικανότητα της διοίκησης να εφαρμόσει το κεκτημένο Γ. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ Δ. ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΙΟΘΕΤΗΣΗ ΤΟΥ ΚΕΚΤΗΜΕΝΟΥ: ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ 1. 2. Εταιρική Σχέση για την Προσχώρηση Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου Παράρτημα Στατιστικά στοιχεία Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ α) Προοίμιο Σχο Πρόγραμμα Δράσης 2000, η Επιχροπή δήλωσε όχι θα υποβάλλει περιοδικές εκθέσεις σχο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για χην πρόοδο κάθε υποψήφιας χώρας χης Κενχρικής και Αναχολικής Ευρώπης όσον αφορά χην προεχοιμασία χης για χην προσχώρηση και όχι θα καχαθέσει χην πρώτη από αυτές κατά το τέλος του 1998. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Λουξεμβούργου αποφάσισε ότι: "Η εξέταση της προόδου κάθε υποψηφίου κράτους της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης προς την κατεύθυνση της προσχώρησης, σε σχέση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και ειδικόχερα ως προς χον ρυθμό υιοθέτησης χου κεκχημένου χης Ένωσης, θα περιλαμβάνεχαι, για χο καθένα από χα κράχη αυχά, σε χακχικές εκθέσεις χης Επιχροπής προς χο Συμβούλιο, συνοδευόμενες ενδεχομένως από συσχάσεις για χην έναρξη διμερών διακυβερνηχικών διασκέψεων, και αυχό ήδη από χα χέλη χου 1998. Πριν από χις εν λόγω εκθέσεις, η εφαρμογή χων εχαιρικών σχέσεων για την προσχώρηση και η πρόοδος υιοθέτησης του κεκτημένου θα εξετάζονται με κάθε υποψήφιο κράτος, στο πλαίσιο των οργάνων των ευρωπαϊκών συμφωνιών. Οι εκθέσεις της Επιτροπής θα χρησιμεύουν ως βάση για τις αναγκαίες αποφάσεις στα πλαίσια του Συμβουλίου όσον αφορά τη διεξαγωγή ή την επέκταση των διαπραγματεύσεων προσχώρησης και σε άλλους υποψηφίους. Στα πλαίσια αυτά, η Επιχροπή θα συνεχίσει να ακολουθεί χη μέθοδο που επελέγη με χο Πρόγραμμα Δράσης 2000 για χην εκχίμηση χης ικανόχηχας χων υποψηφίων κραχών να πληρούν τα οικονομικά κριχήρια και να εκπληρούν χις υποχρεώσεις που απορρέουν από χην προσχώρηση. Θα πρέπει να διαχηρηθεί μία δυναμική προσέγγιση σχην αξιολόγηση χης προόδου που σημειώνεχαι από χα υποψήφια κράχη στο πλαίσιο των τακτικών εκθέσεων που θα υποβάλλει η Επιτροπή στο Συμβούλιο. " Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Κάρντιφ στήριξε τα συμπεράσματα αυτά ορίζοντας ότι "Αυτό που προέχει για την Ένωση είναι να εξακολουθήσει να λειτουργεί η διαδικασία διεύρυνσης για τις χώρες που αναφέρονται στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λουξεμβούργου, στα πλαίσια της οποίας οι χώρες αυτές δύνανται να προωθούν ενεργά την υποψηφιότητα τους και να προχωρούν προς την ανάληψη των υποχρεώσεων του μέλους, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων της Κοπεγχάγης. Κάθε υποψήφια χώρα θα κριθεί βάσει των ίδιων κριτηρίων και θα προχωρήσει στην υποψηφιότητα της με το δικό της ρυθμό, ανάλογα με το βαθμό προετοιμασίας της. Πολλά θα εξαρτηθούν από τις προσπάθειες των ίδιων των υποψήφιων χωρών να εκπληρώσουν τα κριτήρια. Όλες θα επωφεληθούν από τη σύσφιξη των σχέσεων με την Ένωση, μεταξύ άλλων, μέσω του πολιτικού διαλόγου και στραχηγικών ειδικά διαμορφωμένων για να τις βοηθήσουν να προετοιμαστούν για την προσχώρηση. " Σύμφωνα με χις καχευθυνχήριες γραμμές που δόθηκαν με τα προαναφερθέντα συμπεράσματα του Συμβουλίου, στην έκθεση προόδου για τη Λιθουανία ακολουθείται η διάρθρωση της Γνώμης, δηλαδή: περιγράφονχαι οι σχέσεις μεχαξύ Λιθουανίας και Ένωσης, ειδικόχερα σχο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συμφωνίας αναλύεται η κατάσταση όσον αφορά τις πολιτικές προϋποθέσεις τις οποίες έχει επιβάλλει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (δημοκρατία, κράτος δικαίου, δικαιώματα του ανθρώπου, προστασία των μειονοτήτων) αξιολογούνται η τρέχουσα κατάσταση και οι προοπτικές της Λιθουανίας όσον αφορά τις οικονομικές προϋποθέσεις στις οποίες αναφέρεται το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (οικονομία αγοράς που λειτουργεί, ικανόχηχα ανχιμεχώπισης χων ανχαγωνισχικών πιέσεων και δυνάμεις της αγοράς στην Ένωση) εξετάζεται το θέμα της ικανότητας της Λιθουανίας να αναλάβει τις υποχρεώσεις του μέλους, τουτέστιν, το κεκτημένο της Ένωσης όπως αυτό εκφράζεται στη συνθήκη, στο παράγωγο δίκαιο και στις πολιτικές της Ένωσης. Καλύπτει επίσης τη δικαστική και διοικητική ικανότητα σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Μαδρίτης, το οποίο υπογράμμισε ότι οι υποψήφιες χώρες υποχρεούνται να προσαρμόσουν τις διοικητικές διαρθρώσεις τους, ώστε να διασφαλίσουν την αρμονική εφαρμογή των κοινοτικών πολιτικών μετά την προσχώρηση. Η προσέγγιση αυτή διασφαλίζει την ίση μεταχείριση όλων των υποψηφίων χωρών. Στην έκθεση λαμβάνεται υπόψη η πρόοδος από χην έκδοση της Γνώμης και μεχά. Εξετάζεται αν διενεργήθηκαν οι επιδιωκόμενες μεταρρυθμίσεις που αναφέρονται σχη Γνώμη και μελεχώνχαι νέες πρωχοβουλίες, συμπεριλαμβανομένων αυτών που συνδέονται αμέσως με την ανχιμεχώπιση χων προτεραιοτήτων που ορίστηκαν στις εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση. Η έκθεση περιέχει χωριστό τμήμα όπου εξετάζεται η έκταση στην οποία η Λιθουανία έχει υλοποιήσει τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες που όρισαν οι εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση. Αν και η εκτίμηση της προόδου όσον αφορά το σεβασμό των πολιτικών και των σχετικών με το κεκτημένο κριτηρίων αφορά κυρίως τα όσα έχουν ολοκληρωθεί μετά την έκδοση της Γνώμης, η οικονομική εκτίμηση βασίζεται σε περισσότερο μακροπρόθεσμη αξιολόγηση των οικονομικών επιδόσεων της Λιθουανίας. Η εκτίμηση της σημειωθείσας προόδου κατά την υιοθέτηση του κεκτημένου πραγματοποιήθηκε με βάση την ήδη υιοθετηθείσα νομοθεσία και όχι τη νομοθεσία που βρίσκεται στο στάδιο της εκπόνησης ή της έγκρισης από το Κοινοβούλιο. Μόνον κατ' αυτόν τον τρόπο ήταν δυνατό να μετρηθεί αντικειμενικά και να συγκριθεί η πραγματική πρόοδος κατά την προετοιμασία της προσχώρησης. Η έκθεση βασίζεται σε πολλές πηγές πληροφοριών. Οι υποψήφιες χώρες κλήθηκαν να παράσχουν πληροφορίες για την πρόοδο που έχουν σημειώσει κατά την προετοιμασία τους για την προσχώρηση από τη δημοσίευση της Γνώμης και μετά. Οι εισηγήσεις τους κατά τις συναντήσεις που διενεργήθηκαν στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συμφωνίας, τα εθνικά τους προγράμματα για την υιοθέτηση του κεκτημένου και οι πληροφορίες που παρασχέθηκαν του κεκτημένου αποτέλεσαν συμπληρωματικές πηγές άντλησης στοιχείων. Οι συζητήσεις του Συμβουλίου σχετικά με 5 την αναλυτική εξέταση κατά τη Γνώμη καθώς και οι εκθέσεις και τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου1 σχετικά με τις Γνώμες της Επιτροπής και ειδικότερα η έκθεση για την αίτηση προσχώρησης της Λιθουανίας στην ΕΕ που εκπόνησε ο κ. Kristoffersen λήφθηκαν υπόψη για τη σύνταξη των εκθέσεων. Η Επιτροπή βασίστηκε επίσης στις εκτιμήσεις των κρατών μελών, όσον αφορά, ιδίως, τα πολιτικά κριτήρια για την προσχώρηση και στις εργασίες διαφόρων διεθνών οργανισμών, συγκεκριμένα στις συνεισφορές του Συμβουλίου της Ευρώπης, του ΟΑΣΕ και των Διεθνών Χρηματοδοτικών Οργανισμών καθώς και μη κυβερνητικών οργανώσεων κατά την προετοιμασία των περιοδικών εκθέσεων. β) Σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Λιθουανίας Ενισχυμένη προενταξιακή στρατηγική Στις 30 Μαρτίου 1998, εγκαινιάστηκε επίσημα η διαδικασία προσχώρησης με τη συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών Υποθέσεων των δεκαπέντε κρατών μελών της ΕΕ, των δέκα υποψηφίων χωρών της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης και της Κύπρου. Πριν από τη συνεδρίαση αυτή, είχαν εγκριθεί εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση με κάθε μια από τις εν λόγω χώρες που αποσκοπούσαν στη στήριξη των υποψηφίων χωρών κατά την προετοιμασία τους για την προσχώρηση. Τα έγγραφα αυτά όριζαν τις προτεραιότητες για την περαιτέρω δράση και τη διαθέσιμη χρηματοδοτική βοήθεια εκ μέρους της ΕΕ. Το Μάρτιο, η Λιθουανία υπέβαλε το πρώτο σχέδιο του εθνικού της προγράμματος για την υιοθέτηση του κεκτημένου (ΕΠΥΚ), το οποίο περιγράφει λεπτομερέστερα τις απαιτούμενες ενέργειες για την επίτευξη των στόχων που ορίζει η «εταιρική σχέση για την προσχώρηση». Στις 3 Απριλίου, άρχισε αναλυτική εξέταση του κεκτημένου. Η προενταξιακή βοήθεια θα αυξηθεί σημαντικά. Παράλληλα, το πρόγραμμα Phare θα συμπεριλάβει από το έτος 2000 βοήθεια για τη γεωργία και ένα διαρθρωτικό μέσο που θα δώσει προτεραιότητα σε μέτρα παρόμοια με αυτά του ταμείου συνοχής στον τομέα του περιβάλλοντος και των μεταφορών. Το πρόγραμμα Phare θα ασχοληθεί κυρίως με τη δημιουργία θεσμών και τις επενδύσεις σε άλλους τομείς. Πρόσφατες εξελίξεις στις διμερείς σχέσεις Η Ευρωπαϊκή συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Λιθουανίας τέθηκε σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου 1998 μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών κύρωσης. Η Λιθουανία εφάρμοσε την Ευρωπαϊκή συμφωνία ορθά και συνέβαλε στην ομαλή λειτουργία των διαφόρων κοινών οργάνων. Οι πρώτες συνεδριάσεις του συμβουλίου σύνδεσης και της επιτροπής σύνδεσης πραγματοποιήθηκαν το Φεβρουάριο και τον Ιούνιο 1998 αντίστοιχα. Η συνεδρίαση του Ιουνίου 1998 ήταν η πρώτη κατά την οποία συζητήθηκαν οι προτεραιότητες της «εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση». Από τη θέση σε ισχύ της Ευρωπαϊκής συμφωνίας πραγματοποιήθηκαν επτά συνεδριάσεις υποεπιτροπών. 1 Έγγραφο 224. 339 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου "Εκθεση για την Ανακοίνωση από την Επιτροπή του Προγράμματος Δράσης 2000" (εισηγητές: Α. Oostlander και Ε. Baron Crespo· Συνεργάτες εισηγητών: M. Aelvoet, J. Donner, Ο. Von Habsburg, Ε. Caccavale, F. Kristoffersen, M. Hoff, C. Carnero Gonzales, P. Bernard-Raymond, R. Spéciale, J. Wiersma, J. W. Bertens) 6 Μεχά χην έκδοση της Γνώμης, η κοινή κοινοβουλευτική επιτροπή που περιλαμβάνει εκπροσώπους του λιθουανικού και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συνεδρίασε δύο φορές, τον Ιανουάριο και το Σεπτέμβριο 1998. Το εμπόριο μεταξύ της ΕΕ και της Λιθουανίας εξακολούθησε να αυξάνεται. Κατά τους πρώτους πέντε μήνες του 1998, οι λιθουανικές εξαγωγές στην ΕΕ ανήλθαν ως μερίδιο χου συνολικού εμπορίου, σε 33% χων συνολικών εξαγωγών (Γερμανία 12%, Ηνωμένο Βασίλειο 3,6% και Δανία 3,3%). Οι εισαγωγές από χην ΕΕ ανήλθαν σε 44% (Γερμανία 16,9%ο, Ιχαλία 3,8%) και Δανία 3,7%). Υπογράφηκε, σχο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής συμφωνίας, πρωτόκολλο προσαρμογής για τα μεταποιημένα και τα μη μεταποιημένα γεωργικά προϊόντα, ειδικότερα, με σκοπό να ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα του Γύρου της Ουρουγουάης και η προσχώρηση της Αυστρίας, της Φινλανδίας και της Σουηδίας στην ΕΕ. Δεν υπάρχουν σημαντικά εμπορικά προβλήματα στις σχέσεις μεταξύ της Λιθουανίας και της ΕΕ. Μονογραφήθηκε ένα νέο πρωτόκολλο της Ευρωπαϊκής συμφωνίας για την ελευθέρωση του εμπορίου κλωστοϋφαντουργικών. Εν αναμονή της επίσημης σύναψης του, εφαρμόζεται προσωρινά από την 1η Ιανουαρίου 1998. Το πρόγραμμα Phare 1998 περιλαμβάνει εθνική πίστωση (32 εκατ. ECU), βασιζόμενη στις προτεραιότητες της «εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση», με στόχο τη στήριξη ειδικότερα της ενίσχυσης της διοικητικής ικανότητας, του περιβάλλοντος, των μεταφορών, της ενέργειας, καθώς και της συμμετοχής σε κοινοτικά προγράμματα και στο Tempus. Συμπληρωματικό ποσό 4 εκατομμυρίων ECU διατέθηκε για πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας. Θα υπάρξει, επίσης, χρηματοδότηση στο πλαίσιο του μηχανισμού σταδιακής οικονομικής προσέγγισης2 για σχέδια που αφορούν την αναδιάρθρωση του χρηματοπιστωτικού τομέα και τα μέτρα κατά της διαφθοράς. Η Λιθουανία συμμετέχει επίσης και λαμβάνει χρηματοδοτήσεις από προγράμματα χρηματοδοτούμενα από το Phare που απευθύνονται σε πολλές χώρες και από οριζόντια προγράμματα π. χ. για τα τελωνεία, το περιβάλλον, τις στατιστικές, τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και την ΤΑΙΕΧ (ανταλλαγή πληροφοριών στον τομέα της τεχνικής βοήθειας). Ειδική χρηματοδοτική βοήθεια της ΕΕ που χορηγείται στη Λεττονία, στη Λιθουανία, στη Σλοβακία, στη Βουλγαρία και στη Ρουμανία για σχέδια που αποσκοπούν στην επιτάχυνση των διαδικασιών προσχώρησης στην ΕΕ σε ορισμένους τομείς. Β. Κριτήρια προσχώρησης 1. Πολιτικά κριτή ρια Εισαγωγή Σχη γνώμη που διαχύπωσε χο 1997 σχεχικά με την αίτηση προσχώρησης της Λιθουανίας στην ΕΕ, η Επιτροπή κατέληξε στο ακόλουθο συμπέρασμα: "Η Λιθουανία παρουσιάζει χαρακτηριστικά δημοκρατίας, με σταθερούς θεσμούς που εγγυώνται το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα καθώς και τον σεΡασμό και την προστασία των μειονοτήτων. Οι προσπάθειες για τη Ρελτίωση της λειτουργίας του δικαστικού συστήματος και για την ενίσχυση της καταπολέμησης της διαφθοράς πρέπει να συνεχιστούν. " Πρόσφατες εξελίξεις Κατόπιν των προεδρικών εκλογών του ΔεκεμΡρίου 1997 και του Ιανουαρίου 1998, την εξουσία ανέλαΡε νέος Πρόεδρος, ο κ. Adamkus, στις 26 ΦεΡρουαρίου 1998. Η μεταρίραση της εξουσίας έγινε ομαλά και σύμφωνα με τον νόμο. Τον Μάρτιο του 1998, έλαρε χώρα μικρός κυΡερνητικός ανασχηματισμός. Τόσο ο νέος Πρόεδρος όσο και η κυρέρνηση θεωρούν την προσχώρηση της Λιθουανίας στην ΕΕ ως προτεραιότητα. 1. 1 Δημοκρατία και κράτος δικαίου Κοινοβούλιο Το ΚοινοΡούλιο (Seimas) συνεχίζει να λειτουργεί ικανοποιητικά. Οι εξουσίες του γίνονται σεραστές και η αντιπολίτευση διαδραματίζει πλήρη ρόλο στις δραστηριότητες του. Τον ΣεπτέμΡριο του 1997, συστάθηκε στο πλαίσιο του Seimas Επιτροπή Ευρωπαϊκών Υποθέσεων. Η εκτελεστική εξουσία Η εκτελεστική εξουσία συνεχίζει να λειτουργεί ικανοποιητικά. Οι προεδρικές εκλογές υπήρξαν ελεύθερες και αδιάρλητες. Αν και η Λιθουανία συνεχίζει να πραγματοποιεί προόδους στον τομέα της δημόσιας διοίκησης, πρέπει να σημειωθεί ότι το Seimas δεν έχει ακόμη ψηφίσει νέο νόμο περί δημόσιας διοίκησης με στόχο να διασφαλισθεί η ανεξαρτησία των δημοσίων υπαλλήλων και να Ρελτιωθεί η ικανότητα και η αποδοτικότητα της δημόσιας διοίκησης, θα χρειαστούν περαιτέρω προσπάθειες στον τομέα αυτό. Ιδιαίτερη προσπάθεια έχει καχαρληθεί για χη μεταρρύθμιση χης αστυνομίας, αν-και εξακολουθούν να υπάρχουν προρλήματα όσον αφορά την πρόσληψη του κατάλληλου προσωπικού και την κατάρτιση του και τη διατήρηση ικανών υπαλλήλων στην υπηρεσία. Το δικαστικό σύστημα Η ανησυχία που είχε διατυπωθεί στη Γνώμη αφορούσε την υπερΡολική διάρκεια των δικών κυρίως εξαιτίας της έλλειψης εξειδικευμένου προσωπικού και των οργανωτικών προρλημάτων. Για την αντιμετώπιση των προρλημάτων αυτών, οι αρχές της Λιθουανίας έλαΡαν ορισμένα μέτρα των οποίων η αποτελεσματικότητα πρέπει να αποδειχθεί. • Ο αριθμός των δικαστών αυξήθηκε σε 518. Υπάρχουν όμως ακόμη 101 κενές θέσεις που πρέπει να πληρωθούν. Δημιουργήθηκε ειδική υπηρεσία κατάρτισης στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και ένα ανεξάρτητο κέντρο κατάρτισης Λιθουανών δικαστών για να αντιμετωπισθούν τα προρλήματα ανεπάρκειας στην εξειδίκευση. Ο νόμος περί δικαστηρίων τροποποιήθηκε για να αναδιοργανωθεί το έργο των δικαστικών επιμελητών και να καταστούν αποτελεσματικότεροι. Στη Λιθουανία εγκαθιδρύθηκε δικαστικό σύστημα τεσσάρων Ραθμίδων για να μειώσει τον φόρτο εργασίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου αλλά οι οργανωτικές μεταρολές πιθανότατα οδήγησαν σε επιμήκυνση του χρόνου εκδόσεως αποφάσεων. Οι πρόσφατες τροποποιήσεις του νόμου περί δικαστηρίων οδήγησαν στη σύσταση ειδικής υπηρεσίας δικαστηρίων στο Υπουργείο Δικαιοσύνης. Από τις σημαντικότερες αρμοδιότητες του τμήματος αυτού είναι η διαχείριση του έργου των δικαστηρίων. Η μεγάλη διάρκεια των δικών δημιούργησε προρλήματα ιδίως στην εκδίκαση εμπορικών υποθέσεων με αποτέλεσμα την ανεπαρκή εφαρμογή του νόμου περί πτωχεύσεων. Για να επιταχυνθεί η διευθέτηση των εμπορικών διαφορών, συστάθηκαν διαιτητικά δικαστήρια και τα εμποροδικεία καταργήθηκαν από την 1η ΣεπτεμΡρίου 1998. Την 1η ΝοεμΡρίου 1997, ψηφίστηκε νόμος σχετικά με την αποζημίωση για τις παράνομες πράξεις εκ μέρους ανακριτικών και δικαστικών οργάνων. Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι ο νόμος για την ίδρυση διοικητικών δικαστηρίων δεν έχει ακόμη ψηφισθεί από το Seimas. Μέτρα κατά της διαφθοράς Σύμφωνα με συστάσεις της Γνώμης, η Λιθουανία πρέπει να εντείνει την καταπολέμηση της διαφθοράς. Νόμος περί συμΡατότητας κρατικών και ιδιωτικών συμφερόντων στις δημόσιες υπηρεσίες άρχισε να ισχύει στις 2 Ιουλίου 1997. Στόχος του είναι να διασφαλίσει την αμεροληψία των αποφάσεων και να παρεμποδίσει την εμφάνιση και εξάπλωση της διαφθοράς στις δημόσιες υπηρεσίες. Ειδική επιτροπή κάθαρσης που συστάθηκε το 1997 έχει διερευνήσει περιπτώσεις κατάχρησης αρμοδιοτήτων εκ μέρους δημοσίων υπαλλήλων. Τον ΝοέμΡριο του 1997, το ΚοινοΡούλιο θέσπισε νόμο για τη χρηματοδότηση των πολιτικών εκστρατειών. Τον Απρίλιο του 1998, η κυρέρνηση εξέδωσε διάταγμα όσον αφορά, ορισμένα μέτρα για την πάταξη οικονομικών και δημοσιονομικών εγκλημάτων και του οργανωμένου εγκλήματος και της διαφθοράς. Στο πλαίσιο του μηχανισμού σταδιακής οικονομικής προσέγγισης3 του PHARE, θα παρασχεθεί κοινοτική ενίσχυση για τη χάραξη συνολικής εθνικής πολιτικής με στόχο τη μείωση και την εξάλειψη της διαφθοράς. Χρειάζεται να καταρληθούν περαιτέρω προσπάθειες για την πάταξη της διαφθοράς. Αν και η πάταξη της διαφθοράς αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα της κυρέρνησης, απομένει να διαπιστωθεί εάν τα μέτρα που έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα επαρκούν. 1. 2 Δικαιώματα του ανθρώπου και προστασία των μειονοτήτων Αν και η Λιθουανία έχει ήδη επικυρώσει την ευρωπαϊκή σύμΡαση για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων καθώς και την πλειονότητα των πρωτοκόλλων της, το πρωτόκολλο αριθ. 6 σχετικά με τη θανατική ποινή δεν έχει ακόμη επικυρωθεί. Στις 16 ΣεπτεμΡρίου 1998, το Seimas επικύρωσε ομόφωνα την ευρωπαϊκή σύμΡαση για την απαγόρευση των Ρασανιστηρίων και της απάνθρωπης μεταχείρισης και τιμωρίας. Η σύμΡαση πλαίσιο για την προστασία των εθνικών μειονοτήτων δεν έχει ακόμη επικυρωθεί. Ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης υπεγράφη στις 8 ΣεπτεμΡρίου 1997. Αστικά και Πολιτικά Δικαιώματα Η Λιθουανία έχει λάρει μέτρα που αποσκοπούν στην επίλυση ορισμένων προρλημάτων που προσδιορίστηκαν στη Γνώμη, στους ακόλουθους τομείς: • Η θανατική ποινή εξακολουθεί να υφίσταται, αν και ανεστάλη de facto από το 1996. Ομάδα μελών του ΚοινοΡουλίου ζήτησε από το Συνταγματικό Δικαστήριο να αποφασίσει αν η θανατική ποινή είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα. Ειδική χρηματοδοτική ενίσχυση της ΕΕ υπέρ της Αεττονίας, της Λιθουανίας, της Σλοβακίας, της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, για έργα που αποσκοπούν στο να επιταχύνουν τις προετοιμασίες προσχώρησης στην ΕΕ σε ορισμένους τομείς. 10 • Το μέχρο που παραχείνει χην προφυλάκιση μέχρι δύο μήνες σε περίπτωση που υπάρχει υπόνοια για διάπραξη ΡεΡαρημένης παράρασης, όπως αναφέρεχαι σχη Γνώμη, έπαυσε να εφαρμόζεχαι από χις 30 Ιουνίου 1997 και ανχικαχασχάθηκε από νέο νόμο για χην πρόληψη χου εγκλήμαχος με χον οποίο κωδικοποιούνχαι οι διαδικασίες και οι λόγοι κράτησης. Ο νέος νόμος προρλέπει διασφαλίσεις έναντι της αυθαίρετης κράτησης με την απαίτηση δικαστικού εντάλματος. Ωστόσο, σύμφωνα με ορισμένες εκθέσεις, η περίοδος προφυλάκισης που προρλέπεται στα εν λόγω εντάλματα ποικίλλει από ένα έως τρία έτη. Υπάρχουν επίσης άτομα των οποίων η προφυλάκιση παρατείνεται και μετά τη λήξη της νόμιμης περιόδου. Η κατάσταση αναμένεται να Ρελτιωθεί χάρη σε πρόσφατη τροπολογία του κώδικα ποινικής δικονομίας ο οποίος προρλέπει μέγιστη περίοδο προφυλάκισης στο ανακριτικό στάδιο. • Ο αριθμός των εξειδικευμένων νομικών έφθασε τους 627. Εντούτοις, δεν υπάρχουν ακόμη αρκετοί δικηγόροι ώστε να εξασφαλισθεί σε όλους τους κατηγορουμένους το δικαίωμα συνηγόρου, όπως προρλέπει το Σύνταγμα. Επιπλέον, σε ποινικές υποθέσεις, ενώ ο νόμος προρλέπει δωρεάν νομική Ροήθεια στα άτομα εκείνα που δεν έχουν τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν τη δαπάνη συνηγόρου, η κρατική αμοιβή είναι τόσο χαμηλή, ώστε οι συνήγοροι συχνά δεν είναι συνεπείς στην εργασία τους. • Οι αρχές της Λιθουανίας ενέκριναν διατάξεις που επιτρέπουν στους υπηκόους των κρατών μελών της ΕΕ να είναι ιδιοκτήτες μη γεωργικής γης. Οι εν λόγω διατάξεις θα τεθούν σε ισχύ το 1999. • Το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή διαφυλάσσεται σήμερα με σαφείς κατευθυντήριες γραμμές στον νόμο του 1997 για την πρόληψη του εγκλήματος. Ο εν λόγω νόμος παρέχει τη νομική ράση για τον σερασμό της ιδιωτικής ζωής, θεσπίζοντας ότι η παρακολούθηση των επικοινωνιών προϋποθέτει προηγούμενη άδεια από δικαστή. Σημειώθηκαν ορισμένες θετικές διοικητικές εξελίξεις. Τον Απρίλιο του 1998, το τμήμα φυλακών μεταφέρθηκε από το Υπουργείο Εσωτερικών στο Υπουργείο Δικαιοσύνης με στόχο μια πιο συνεκτική προσέγγιση της σωφρονιστικής μεταρρύθμισης. Επίσης, καταρτίζονται επιμορφωτικά προγράμματα αμοιβαίας συνδρομής. Το 1998, τέθηκε σε λειτουργία κέντρο κράτησης ανηλίκων στο Kaunas. Ωστόσο, οι συνθήκες των φυλακών παραμένουν ακατάλληλες, ιδίως λόγω του μεγάλου αριθμού τροφίμων. Στις 24 Μαρτίου 1998, ψηφίστηκε νέος νόμος για την προστασία των δικαιωμάτων των παιδιών (σύμφωνα με τη σύμΡαση του ΟΗΕ για τα δικαιώματα του παιδιού). Επίσης, θεσπίστηκε θέση διαμεσολαΡητή για τα δικαιώματα των παιδιών ο οποίος υπάγεται απευθείας στο Seimas. Το περιφερειακό δικαστήριο του Βίλνιους αποφάσισε να προσαγάγει στη δικαιοσύνη τον Aleksandras Lileikis, ο οποίος κατηγορείται για γενοκτονία. Η εκδίκαση της υπόθεσης άρχισε τον ΣεπτέμΡριο του 1998. Μέχρι σήμερα, έχουν ακυρωθεί στη Λιθουανία είκοσι δύο υποθέσεις παράνομης αποκατάστασης προσώπων για τα οποία υπήρχαν υπόνοιες για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. 11 Η σύμΡαση χης Γενεύης και χο πρωχόκολλο της Νέας Υόρκης περί του καθεστώτος των προσφύγων ετέθησαν σε ισχύ μαζί με τον νόμο περί του καθεστώτος των προσφύγων στη Δημοκρατία της Λιθουανίας, τον Ιούλιο του 1997. Η διαδικασία παροχής ασύλου έχει αρχίσει. Οι αιτούντες άσυλο των οποίων η αίτηση έχει απορριφθεί μπορούν να ασκήσουν έφεση στο ΣυμΡούλιο για τους Πρόσφυγες και, τέλος, στο Δικαστήριο. Ωστόσο, ορισμένες πτυχές της διαδικασίας αποδοχής που θεσπίζει ο νόμος δεν είναι σύμφωνες με τις σχετικές διεθνείς συμΡάσεις. Ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στο κέντρο εγγραφής αλλοδαπών στο Pabrade όπου οι συνθήκες είναι κατά τους ισχυρισμούς πενιχρές. Ο αριθμός των μεταναστών στο κέντρο έχει μειωθεί χάρη στα προγράμματα παλιννόστησης που χρηματοδοτεί η διεθνής κοινότητα. Το πρόγραμμα Phare χρηματοδοτεί ορισμένες διαρθρωτικές Ρελτιώσεις. Εντούτοις, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες εκ μέρους των αρχών της Λιθουανίας. Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι ο τομέας των ΜΚΟ αναπτύσσεται αλλά δεν είναι ακόμη ισχυρός εν μέρει διότι το ευρύ κοινό δεν είναι ενημερωμένο για τον ρόλο των ΜΚΟ στην κοινωνία. Οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα Τα οικονομικά, τα κοινωνικά και τα πολιτιστικά δικαιώματα συνεχίζουν να γίνονται σεΡαστά. Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις καθίστανται περισσότερο δραστήριες και αρχίζουν να ασκούν επιρροή στην ανάπτυξη της κρατικής πολιτικής. Το 1998, το 15% περίπου των εργαζομένων είναι μέλη συνδικαλιστικών οργανώσεων. Δικαιώματα και προστασία των μειονοτήτων Στον τομέα αυτό δεν υπάρχει τίποτα να προστεθεί σε σχέση με τη γνώμη της Επιτροπής του παρελθόντος έτους. Οι δύο κυριότερες μειονότητες (πολωνική και ρωσική), αν και μικρές σε μέγεθος, απολαύουν παγίων δικαιωμάτων (σχολεία, γλώσσα, κ. λπ. ) τα οποία δεν έχουν υποστεί μεταΡολές από το προηγούμενο έτος. 1. 3 Γενική αξιολόγηση Οι εξελίξεις στη Λιθουανία επφεΡαιώνουν τα συμπεράσματα της Γνώμης ότι η Λιθουανία πληροί τα πολιτικά κριτήρια της Κοπεγχάγης. Θα πρέπει να εντείνει τις προσπάθειες της για την καταπολέμηση της διαφθοράς και να συνεχίσει τη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος. 2. Οικονομικά κριτήρια 2. 1 Εισαγωγή Στη γνώμη που διατύπωσε το 1997 σχετικά με την αίτηση προσχώρησης της Λιθουανίας στην ΕΕ, η Επιτροπή κατέληξε στο ακόλουθο συμπέρασμα: "Η Λιθουανία έχει επιτύχει σημαντικές προόδους στον τομέα της δημιουργίας μιας οικονομίας αγοράς"· η Λιθουανία "θα αντιμετωπίσει σοΡαρές δυσκολίες κατά την 12 ανχιμεχώπιση χων ανχαγωνισχικών πιέσεων και χων δυνάμεων χης αγοράς ενχός χης ΕΕ μεσοπρόθεσμα". Καχά χην εξέχαση χων οικονομικών εξελίξεων σχη Λιθουανία μεχά χη δημοσίευση της Γνώμης, η προσέγγιση χης Επιτροπής Ρασίσχηκε στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού ΣυμΡουλίου της Κοπεγχάγης, του Ιουνίου 1993, σύμφωνα με τα οποία η προσχώρηση στην Ένωση απαιτεί: • την ύπαρξη οικονομίας αγοράς που να λειτουργεί· • την ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και των δυνάμεων της αγοράς εντός της Ένωσης. Στην κατωτέρω ανάλυση, η Επιτροπή ακολούθησε τη μεθοδολογία που εφαρμόζεται στη Γνώμη. 2. 2 Οικονομικές εξελίξεις από τη δημοσίευση της Γνώμης της Επιτροπής και μετά Η οικονομική κατάσταση στη Λιθουανία, έχει Ρελτιωθεί ακόμη περισσότερο από τα μέσα του 1997. Οι θετικές εξελίξεις οι οποίες είχαν ήδη σημειωθεί στη γνώμη της Επιτροπής, συνεχίστηκαν και ενισχύθηκαν. Η μακροοικονομική σταθερότητα Ρελτιώθηκε, μέσω συνετής δημοσιονομικής πολιτικής και της συνέχισης του καθεστώτος νομισματικού συμΡουλίου. Οι αρχές άρχισαν να εφαρμόζουν τη στρατηγική για ενδεχόμενη έξοδο από το καθεστώς νομισματικού συμΡουλίου και μετάΡαση σε ισοτιμίας. Από διαρθρωτική άποψη, οι καθεστώς σταθερής συναλλαγματικής μεταρρυθμίσεις έχουν σημειώσει πρόοδο. Τα σχέδια για την επιτάχυνση των ιδιωτικοποιήσεων χρηματοπιστωτικών και μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων αποφέρουν καρπούς, καίτοι αργότερα από ό,τι είχε αρχικά προρλεφθεί. Αν και το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών επιδεινώνεται, το αναπτυσσόμενο οικονομικό περιβάλλον της Λιθουανίας προσελκύει όλο και μεγαλύτερες ροές άμεσων ξένων επενδύσεων οι οποίες θα συμΡάλουν στη χρηματοδότηση του ελλείμματος. Ο τριετής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου διευρυμένος πιστοδοτικός μηχανισμός ολοκληρώθηκε με επιτυχία. Μακροοικονομικές εξελίξεις Κατά το 1997, σημειώθηκε οικονομική ανάπτυξη ύψους 5,7% σε σταθερές τιμές. Η ανάπτυξη αυτή συνεχίστηκε και επιταχύνθηκε το 1998, και η αύξηση του ΑΕΠ εκτιμάται σε 7 % το πρώτο εξάμηνο. Τον περασμένο χρόνο, τόσο ο αγροτικός τομέας όσο και ο τομέας των υπηρεσιών διαδραμάτισαν τον κύριο ρόλο στην ανάκαμψη. Από την άλλη πλευρά, η Ριομηχανική παραγωγή αυξήθηκε μόνον κατά 0,7% και το μερίδιο χης σχη συνολική ακαθάριστη προστιθέμενη αξία μειώθηκε κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες στο 24%. Ωστόσο, η παραγωγή του μεταλλευτικού, εξορυκτικού και κατασκευαστικού τομέα Ρελτιώνεται διαρκώς. Μεχά μίαν αύξηση καχά 5%, αυξήθηκε καχά 8,8% σε έχησια βάση χους πρώχους επχά μήνες χου 1998. Η ανάκαμψη, η οποία άρχισε χο 1995, καχευθύνεχαι από χην εγχώρια ζήτηση, και ειδικότερα την κατανάλωση. Οι επενδύσεις αναπτύχθηκαν γρήγορα, αν και με βραδύτερο 13 ρυθμό από το ονομαστικό ΑΕΠ, με αποτέλεσμα τη μείωση του μεριδίου επενδύσεων σε ρυθμό από το ονομαστικό ΑΕΠ, με αποτέλεσμα τη μείωση του μεριδίου επενδύσεων σε ρυθμό από το ονομαστικό ΑΕΠ, με αποτέλεσμα τη μείωση του μεριδίου επενδύσεων σε ΑΕΠ στο 22%. ΑΕΠ στο 22%. ΑΕΠ στο 22%. Λόγω της ανάκαμψης, το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε αλλά παραμένουν σημαντικές Λόγω της ανάκαμψης, το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε αλλά παραμένουν σημαντικές Λόγω της ανάκαμψης, το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε αλλά παραμένουν σημαντικές διαφορές στους περιφερειακούς δείκτες. Το σύνολο της απασχόλησης έχει παραμείνει διαφορές στους περιφερειακούς δείκτες. Το σύνολο της απασχόλησης έχει παραμείνει διαφορές στους περιφερειακούς δείκτες. Το σύνολο της απασχόλησης έχει παραμείνει σχεδόν αμετάβλητο αλλά το ποσοστό απασχόλησης του δημόσιου τομέα συνέχισε να σχεδόν αμετάβλητο αλλά το ποσοστό απασχόλησης του δημόσιου τομέα συνέχισε να σχεδόν αμετάβλητο αλλά το ποσοστό απασχόλησης του δημόσιου τομέα συνέχισε να μειώνεται καθώς και για πρώτη φορά το ποσοστό των εργαζομένων στον γεωργικό μειώνεται καθώς και για πρώτη φορά το ποσοστό των εργαζομένων στον γεωργικό μειώνεται καθώς και για πρώτη φορά το ποσοστό των εργαζομένων στον γεωργικό τομέα, αποτρέποντας κατ' αυτόν τον τρόπο τις τάσεις του παρελθόντος. τομέα, αποτρέποντας κατ' αυτόν τον τρόπο τις τάσεις του παρελθόντος. τομέα, αποτρέποντας κατ' αυτόν τον τρόπο τις τάσεις του παρελθόντος. Κατά το 1997, η μέση αύξηση των αποδοχών στην εθνική οικονομία πλησίασε το 25% Κατά το 1997, η μέση αύξηση των αποδοχών στην εθνική οικονομία πλησίασε το 25% Κατά το 1997, η μέση αύξηση των αποδοχών στην εθνική οικονομία πλησίασε το 25% σε ονομαστικές τιμές. Χάρη στη μείωση του πληθωρισμού, η πραγματική αύξηση των σε ονομαστικές τιμές. Χάρη στη μείωση του πληθωρισμού, η πραγματική αύξηση των σε ονομαστικές τιμές. Χάρη στη μείωση του πληθωρισμού, η πραγματική αύξηση των αποδοχών αυξήθηκε κατακόρυφα σχεδόν σε 13%, υποδαυλίζοντας την μεγάλη αύξηση αποδοχών αυξήθηκε κατακόρυφα σχεδόν σε 13%, υποδαυλίζοντας την μεγάλη αύξηση αποδοχών αυξήθηκε κατακόρυφα σχεδόν σε 13%, υποδαυλίζοντας την μεγάλη αύξηση της κατανάλωσης των νοικοκυριών. Οι αποδοχές του δημόσιου τομέα αυξήθηκαν της κατανάλωσης των νοικοκυριών. Οι αποδοχές του δημόσιου τομέα αυξήθηκαν της κατανάλωσης των νοικοκυριών. Οι αποδοχές του δημόσιου τομέα αυξήθηκαν αντίστοιχα, με συγκέντρωση των σημαντικότερων αυξήσεων στην υγεία και την παιδεία. αντίστοιχα, με συγκέντρωση των σημαντικότερων αυξήσεων στην υγεία και την παιδεία. αντίστοιχα, με συγκέντρωση των σημαντικότερων αυξήσεων στην υγεία και την παιδεία. Η αύξηση των αποδοχών διατηρήθηκε το 1998, αλλά ελαττώθηκε κατά τι στον δημόσιο Η αύξηση των αποδοχών διατηρήθηκε το 1998, αλλά ελαττώθηκε κατά τι στον δημόσιο Η αύξηση των αποδοχών διατηρήθηκε το 1998, αλλά ελαττώθηκε κατά τι στον δημόσιο τομέα. τομέα. τομέα. Ο πληθωρισμός συνέχισε την πτωτική του πορεία: ο μέσος ετήσιος δείκτης πληθωρισμού Ο πληθωρισμός συνέχισε την πτωτική του πορεία: ο μέσος ετήσιος δείκτης πληθωρισμού Ο πληθωρισμός συνέχισε την πτωτική του πορεία: ο μέσος ετήσιος δείκτης πληθωρισμού μειώθηκε από 24,6% το 1996 σε 8,9% το 1997. Το γεγονός αυτό ήταν αξιοσημείωτο, μειώθηκε από 24,6% το 1996 σε 8,9% το 1997. Το γεγονός αυτό ήταν αξιοσημείωτο, μειώθηκε από 24,6% το 1996 σε 8,9% το 1997. Το γεγονός αυτό ήταν αξιοσημείωτο, ιδίως ενόψει της αύξησης των έμμεσων φόρων και της αναπροσαρμογής των τιμών ιδίως ενόψει της αύξησης των έμμεσων φόρων και της αναπροσαρμογής των τιμών ιδίως ενόψει της αύξησης των έμμεσων φόρων και της αναπροσαρμογής των τιμών ενέργειας, της τιμής θέρμανσης και των τελών επικοινωνιών. Η μείωση του ετήσιου ενέργειας, της τιμής θέρμανσης και των τελών επικοινωνιών. Η μείωση του ετήσιου ενέργειας, της τιμής θέρμανσης και των τελών επικοινωνιών. Η μείωση του ετήσιου πληθωρισμού συνεχίστηκε το 1998, βοηθούμενη από την ανατίμηση του δολαρίου ΗΠΑ πληθωρισμού συνεχίστηκε το 1998, βοηθούμενη από την ανατίμηση του δολαρίου ΗΠΑ πληθωρισμού συνεχίστηκε το 1998, βοηθούμενη από την ανατίμηση του δολαρίου ΗΠΑ στο οποίο είναι προσδεδεμένο το lita, και τη μείωση των τιμών πετρελαίου. στο οποίο είναι προσδεδεμένο το lita, και τη μείωση των τιμών πετρελαίου. στο οποίο είναι προσδεδεμένο το lita, και τη μείωση των τιμών πετρελαίου. AiOouavia: Kvpicq OIKOVO)UK£<; T&OEK; 1994 1995 1996 1997 1998 TeteuTaia trroixEia -9,8 '3,3 4,7 5,7 7,3 lav. -louv. PI>0H6<; au^OTlS npaynaxucou AETI rioaocrro 7t?ir|8copiap. ou - ETI'IOKN; \iiaoq 6poq - cued AaceuPpio Sax; AEKEUPPIO Floaocrro avepyiou;, xthyq xou EXOXX; opionoq TT|<; AOE KaTayeypannevo % % % % % loo^oyio TipotwioAoyiG^oi) yevuafiq Ku|36pvr)0r|<; % AEn lao^uyio xpExov>a<bv auvaXXaycbv % AF,n Ata. ECU E£toTEpi»c6 xpeo<; A6yo<;xp£oucye4aY(OYcbvl aicaOapiaxo e^cotepiK6 ypioc, % 5ia. ECU 72,2 45,1 17,4 3,5 -2,1 0,0 20 0,4 Eiaporj anEcrcov E,tvw EJIEV5I>O"ECOV KaOapfj etapof| auntpcova ne ETAA aroixeia iao£uyiou JtA. r|pco^cbv % AEI1 £Kax. ECU 1,4 26 39,6 35,7 17,1 6,3 -1,8 -10,2 -0,5 25 0,6 0,9 55 24,6 13,1 16,4 6,4 -2,7 -9,2 -0,6 29 0,9 1,0 120 8,8 8,4 5,9 3,6 I&V. -ZE71T. and Zem-iwc, Eenx. 14,1 5,6 -0,5 -10,3 -0,9 27 1,2 3,4 313 5,6 Zenx. -0,6 lav. -louv. 1,4 louL 187 lav. -louv. riijyt}: Y7ir)pEai£<; rt\q E7tixpojif|<;, E0VIKE<; n\\ytq, ETAA 1 E£coTEptic6 "Xpboq as aid. r|p6 vontafia ax; noaoaxd xcov E^ayto) 'ών αγαθά )V και υπηρεσ ιών Η Λιθουανία εφήρμοσε τη συνετή δημοσιονομική πολιτική που απαιτείτο για να Η Λιθουανία εφήρμοσε τη συνετή δημοσιονομική πολιτική που απαιτείτο για να Η Λιθουανία εφήρμοσε τη συνετή δημοσιονομική πολιτική που απαιτείτο για να διατηρηθεί η βιωσιμότητα του καθεστώτος νομισματικού συμβουλίου. Μετά από μια διατηρηθεί η βιωσιμότητα του καθεστώτος νομισματικού συμβουλίου. Μετά από μια διατηρηθεί η βιωσιμότητα του καθεστώτος νομισματικού συμβουλίου. Μετά από μια περιορισμένη υπέρβαση το 1996, οι δημόσιες δαπάνες το 1997 εξελίχθησαν καλύτερα περιορισμένη υπέρβαση το 1996, οι δημόσιες δαπάνες το 1997 εξελίχθησαν καλύτερα περιορισμένη υπέρβαση το 1996, οι δημόσιες δαπάνες το 1997 εξελίχθησαν καλύτερα από τις προβλέψεις: το γενικό κυβερνητικό έλλειμμα μειώθηκε κατά τις εκτιμήσεις στο από τις προβλέψεις: το γενικό κυβερνητικό έλλειμμα μειώθηκε κατά τις εκτιμήσεις στο από τις προβλέψεις: το γενικό κυβερνητικό έλλειμμα μειώθηκε κατά τις εκτιμήσεις στο 0,5% του ΑΕΠ. Τα φορολογικά έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ αυξήθηκαν αντιστρέφοντας 0,5% του ΑΕΠ. Τα φορολογικά έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ αυξήθηκαν αντιστρέφοντας 0,5% του ΑΕΠ. Τα φορολογικά έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ αυξήθηκαν αντιστρέφοντας μιαν αρνητική τάση. Για πρώτη φορά από την ανεξαρτησία, δεν υπήρξαν αυτόματες μιαν αρνητική τάση. Για πρώτη φορά από την ανεξαρτησία, δεν υπήρξαν αυτόματες μιαν αρνητική τάση. Για πρώτη φορά από την ανεξαρτησία, δεν υπήρξαν αυτόματες περικοπές δαπανών. Η εκτέλεση του προϋπολογισμού κατά το 1998 είναι σφικτότερη και περικοπές δαπανών. Η εκτέλεση του προϋπολογισμού κατά το 1998 είναι σφικτότερη και περικοπές δαπανών. Η εκτέλεση του προϋπολογισμού κατά το 1998 είναι σφικτότερη και 14 14 14 χο έλλειμμα αναμένεχαι να είναι μικρόχερο από χον εχήσιο σχόχο (1,6% χου ΑΕΠ). Επιπλέον, οι αρχές αποφάσισαν να επισπεύσουν καχά ένα έχος, για χο 1999 χον ισοσκελισμό χου προϋπολογισμού. Τέλος, μέρος χων εσόδων" από χην ιδιωχικοποίηση διοχεχεύονχαι σε χαμείο αποζημίωσης αποχαμιευχών χο οποίο θα χρησιμοποιηθεί για να αποζημιώσει χα νοικοκυριά για τις οικονομικές ζημίες που υπέστησαν στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Το Υπουργείο Οικονομικών και η Τράπεζα της Λιθουανίας καθόρισαν κατευθυντήριες γραμμές για την αποφυγή οιασδήποτε διαταραχής της μακροοικονομικής σταθερότητας ως αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, αφού συρρικνώθηκε κατά τι το 1996, αυξήθηκε και πάλι το 1997, στο 10,3% του ΑΕΠ καθώς η αύξηση του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου και των καθαρών πληρωμών στην αλλοδαπή από προσόδους αντισταθμίστηκαν μόνο εν μέρει από μεγαλύτερες μεταΡφάσεις. Οι εισαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 24% περίπου. Σημειώθηκε μεγάλη άνοδος των εξαγωγών για δεύτερο κατά σειρά έτος, σχεδόν κατά 23%. Η άνοδος των εξαγωγών αφορούσε κυρίως εξευγενισμένα μεταλλευτικά προϊόντα, κλωστοϋφαντουργικά, μηχανήματα και οχήματα. Μεγάλη αύξηση σημείωσαν οι εισαγωγές οχημάτων, μηχανημάτων, ορυκτών καυσίμων και χημικών προϊόντων. Μέχρι σήμερα, τα αυξανόμενα εξωτερικά ελλείμματα χρηματοδοτούνται εύκολα με όλο και ευνοϊκότερους όρους. Η διαρκής μακροοικονομική σταθερότητα και η επιτάχυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ενθάρρυναν τις καθαρές εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων. Οι τελευταίες διπλασιάστηκαν για δεύτερο συνεχές έτος και έφθασαν ποσοστό που εκτιμάται σε 3,4% του ΑΕΠ. Συνεπώς, το εξωτερικό χρέος, ως ποσοστό του ΑΕΠ σημείωσε κάμψη παρά την επιδείνωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Οι θετικές αυτές τάσεις συνεχίστηκαν και κατά το πρώτο ήμισυ του 1998. Η πώληση της Lithuanian Telecom τον Ιούλιο, μόλις πριν την έναρξη της ρωσικής χρηματοπιστωτικής κρίσης, αύξησε τα επίσημα συναλλαγματικά αποθέματα σε άνω του 1,4 δισ. ECU, ενισχύοντας έτσι την ικανότητα του νομισματικού συμΡουλίου να'αντιμετωπίσει οποιεσδήποτε Ρραχυπρόθεσμες πιέσεις στο lita. Η Τράπεζα της Λιθουανίας άρχισε να εφαρμόζει τη στρατηγική της για τη σταδιακή έξοδο από το καθεστώς νομισματικού συμΡουλίου με σωστό και συνετό τρόπο. Το 1997, εισήχθη ευρύτερο φάσμα νομισματικών μέσων, αλλά, σύμφωνα με την πρόθεση της Τράπεζας, η χρήση τους υπήρξε μάλλον περιορισμένη. Τον Ιούνιο του 1998, δημιουργήθηκε διευκόλυνση ημερήσιου δανεισμού. Μετά την τραπεζική κρίση του 1996, η εμπιστοσύνη αποκαταστάθηκε σταδιακά από το 1997 και εξής και η τραπεζική δραστηριότητα αυξήθηκε γρήγορα. Μετά την αρνητική ανάπτυξη του 1995 και 1996, η προσφορά χρήματος με την ευρύτερη έννοια και οι συνολικές καταθέσεις αυξήθηκαν με διψήφια ποσοστά, σε πραγματικές τιμές. Η πραγματική αξία των δανείων που χορηγούνται από τον τραπεζικό τομέα αυξάνεται και αυτή γρήγορα από τα μέσα του 1997, κυρίως χάρη στην απότομη αύξηση της δανειοδότησης σε ξένο νόμισμα. Οι πιστωτικοί όροι έγιναν πιο ελαστικοί ενώ ενισχύετο η ανάκαμψη. Τα ονομαστικά επιτόκια καταθέσεων και δανείων, τα μέσα ετήσια επιτόκια των ομολόγων Δημοσίου και τα περιθώρια κινδύνου επί χρηματοπιστωτικών μέσων εκφρασμένων σε lita σημείωσαν πτωτική τάση μέχρι τα τέλη του 1997. Οι αρχικές επιπτώσεις της ρωσικής κρίσης υπήρξαν αρκετά περιορισμένες. Ειδικότερα, άμεση έκθεση του τραπεζικού τομέα είναι μικρή. Παρά την αυξανόμενη ολοκλήρωση με την ΕΕ, η Ρωσία παραμένει ο κυριότερος εμπορικός εταίρος της Λιθουανίας, και απορροφώντας άνω του 20% των εξαγωγών της τους πρώτους πέντε μήνες του 1998. Η κρίση επομένως θα μπορούσε να επιδεινώσει το εμπορικό ισοζύγιο και να επψραδύνει την ανάπτυξη των Ριομηχανικών τομέων που πραγματοποιούν εξαγωγές προς τη Ρωσία. 15 Ενώ η επιδείνωση χης οικονομικής απόδοσης χων εξαγωγέων μπορεί να επηρεάσει αρνηχικά το χαρχοφυλάκιο δανείων των εμπορικών τραπεζών, η κατάσταση των αποθεματικών τους πρέπει να είναι περισσότερο από ικανοποιητική για να τους επιτρέψει να προρλέψουν παρόμοια επιδείνωση. Τέλος, η αΡεΡαιότητα που δημιούργησε η ρωσική κρίση είναι δυνατόν να επιδεινώσει τους όρους χρηματοδότησης, όπως διαφαίνεται από την πρόσφατη κατακόρυφη αύξηση των επιτοκίων στα κρατικά χρεόγραφα, καθώς και να μειώσει το ενδιαφέρον των επενδυτών για την ιδιωτικοποίηση. Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις Από τη ημέρα ανάληψης των καθηκόντων της, η σημερινή κυρέρνηση αποσκοπεί στη διεύρυνση των ιδιωτικοποιήσεων και την επιτάχυνση τους. Κατά το 1997, το κράτος σχεδίασε να πωλήσει πλειοψηφικές συμμετοχές σε 89 επιχειρήσεις και εναπομένουσες μειοψηφικές συμμετοχές σε 741 επιχειρήσεις. Επιπλέον, 14 στρατηγικές επιχειρήσεις επιλέχθηκαν για εσπευσμένη ιδιωτικοποίηση. Κατά τη διάρκεια του έτους, πωλήθηκαν 272 μονάδες, δημιουργώντας εισοδήματα 81 εκατ. lita. Η επίδοση αυτή αποτελεί αξιόλογη Ρελτίωση σε σχέση με το 1996, παραμένει όμως μη ικανοποιητική. Μόνο μία επιχείρηση που προοριζόταν για εσπευσμένη ιδιωτικοποίηση εκποιήθηκε και πολλές επιχειρήσεις που περιλαμΡάνονταν στο πρόγραμμα ιδιωτικοποίησης για το 1997, δεν πωλήθηκαν κυρίως διότι οι όροι προσφοράς δεν ήσαν ενδιαφέροντες. Ο νέος νόμος περί ιδιωτικοποιήσεων, του ΔεκεμΡρίου 1997, προσάρμοσε τιε διαδικαστικές πλευρές στο σύνολο της διαδικασίας. Ο κατάλογος ιδιωτικοποιήσεων επεκτάθηκε για να περιλάρει 186 επιχειρήσεις στις οποίες το κράτος κατέχει πλειοψηφικό μερίδιο και ορισμένες μειοψηφικές συμμετοχές σε περίπου 1400 επιχειρήσεις. Θεσμοθετήθηκε νέο ταμείο κρατικής ιδιοκτησίας που άρχισε να λειτουργεί μετά από ορισμένες καθυστερήσεις, τον Μάιο του 1998. Κατά τους πρώτους εννέα μήνες του έτους, πωλήθηκαν συμμετοχές σε 206 επιχειρήσεις, καθώς και σαράντα περίπου εταιρείες στις οποίες το κράτος κατέχει πλειοψηφική συμμετοχή, έναντι εσόδων ύψους περίπου 2,2 δισ. lita. Από τις επιχειρήσεις που προορίζονταν αρχικά για εσπευσμένη ιδιωτικοποίηση, τέσσερις ακόμη πωλήθηκαν, για μια επιχείρηση υπεγράφη δήλωση προθέσεως, και οι διαδικασίες όσον αφορά τουλάχιστον τρεις ακόμη Ρρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο. Παράλληλα, η κυρέρνηση αποσκοπεί στην αύξηση της συμμετοχής των ιδιωτικών κεφαλαίων σε ορισμένες επιλεγμένες επιχειρήσεις του ενεργειακού και του πετρελαϊκού τομέα. Υπεγράφη δήλωση προθέσεως για την εκχώρηση του ενός τρίτου του κεφαλαίου του μοναδικού διυλιστηρίου των τριών χωρών της Βαλτικής, ενός τερματικού σταθμού πετρελαίου υπό κατασκευήν στο Butinge (με περιοδικές οικονομικές δυσχέρειες) και ενός αγωγού πετρελαίου που συνδέει τα δύο. Παρομοίως, διεξάγονται άμεσες διαπραγματεύσεις για ιδιωτική συμμετοχή σε αύξηση του κεφαλαίου στην εταιρεία φυσικού αερίου της Λιθουανίας, μετά την αποτυχία της πρώτης πρόσκλησης υποΡολής προσφορών. Οι αρχές σχεδιάζουν επίσης τον διαχωρισμό των δικτύων διανομής ενέργειας από την ηλεκτρική εταιρεία της Λιθουανίας και αργότερα την ιδιωτικοποίηση τους. Τα μέτρα αυτά αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου για την ανανέωση του ενεργειακού τομέα. Συστάθηκε ανεξάρτητη επιτροπή τιμολόγησης της ενέργειας και οι τιμές έφθασαν σε επίπεδα κάλυψης του κόστους. Οι καθυστερούμενες πληρωμές μειώθηκαν σημαντικά και οι παρελθούσες ζημιές των επιχειρήσεων ενέργειας εξαιτίας 16 των προτιμησιακών τιμολογίων αναγνωρίστηκαν ως δημόσιο χρέος. Η θέρμανση στις των προτιμησιακών τιμολογίων αναγνωρίστηκαν ως δημόσιο χρέος. Η θέρμανση στις των προτιμησιακών τιμολογίων αναγνωρίστηκαν ως δημόσιο χρέος. Η θέρμανση στις περιφέρειες αποκεντρώθηκε σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης. περιφέρειες αποκεντρώθηκε σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης. περιφέρειες αποκεντρώθηκε σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης. Στον τομέα της εταιρικής διαχείρισης, τον Οκτώβριο του 1997, τέθηκε σε ισχύ νέος Στον τομέα της εταιρικής διαχείρισης, τον Οκτώβριο του 1997, τέθηκε σε ισχύ νέος Στον τομέα της εταιρικής διαχείρισης, τον Οκτώβριο του 1997, τέθηκε σε ισχύ νέος νόμος περί πτωχεύσεων. Στο πλαίσιο της προηγούμενης νομοθεσίας, η οποία θεσπίστηκε νόμος περί πτωχεύσεων. Στο πλαίσιο της προηγούμενης νομοθεσίας, η οποία θεσπίστηκε νόμος περί πτωχεύσεων. Στο πλαίσιο της προηγούμενης νομοθεσίας, η οποία θεσπίστηκε τον Οκτώβριο του 1992 και τροποποιήθηκε το 1994, οι διαδικασίες ήσαν χρονοβόρες, τον Οκτώβριο του 1992 και τροποποιήθηκε το 1994, οι διαδικασίες ήσαν χρονοβόρες, τον Οκτώβριο του 1992 και τροποποιήθηκε το 1994, οι διαδικασίες ήσαν χρονοβόρες, και μόνο πολύ περιορισμένος αριθμός υποθέσεων είχαν εκδικαστεί. Μέχρι τον Ιούλιο και μόνο πολύ περιορισμένος αριθμός υποθέσεων είχαν εκδικαστεί. Μέχρι τον Ιούλιο και μόνο πολύ περιορισμένος αριθμός υποθέσεων είχαν εκδικαστεί. Μέχρι τον Ιούλιο του 1998, υποβλήθηκαν συνολικά αιτήσεις πτωχεύσεως για 288 οικονομικές οντότητες του 1998, υποβλήθηκαν συνολικά αιτήσεις πτωχεύσεως για 288 οικονομικές οντότητες του 1998, υποβλήθηκαν συνολικά αιτήσεις πτωχεύσεως για 288 οικονομικές οντότητες και οι διαδικασίες ολοκληρώθηκαν μόνο σε 36 περιπτώσεις. Η επιβολή εν δυνάμει και οι διαδικασίες ολοκληρώθηκαν μόνο σε 36 περιπτώσεις. Η επιβολή εν δυνάμει και οι διαδικασίες ολοκληρώθηκαν μόνο σε 36 περιπτώσεις. Η επιβολή εν δυνάμει αυστηρών προθεσμιών και οι αλλαγές στις προτεραιότητες μεταξύ των πιστωτών είναι αυστηρών προθεσμιών και οι αλλαγές στις προτεραιότητες μεταξύ των πιστωτών είναι αυστηρών προθεσμιών και οι αλλαγές στις προτεραιότητες μεταξύ των πιστωτών είναι ορισμένες από τις τροποποιήσεις που εισήγαγε ο νέος νόμος. Επίσης, έχουν αναληφθεί ορισμένες από τις τροποποιήσεις που εισήγαγε ο νέος νόμος. Επίσης, έχουν αναληφθεί ορισμένες από τις τροποποιήσεις που εισήγαγε ο νέος νόμος. Επίσης, έχουν αναληφθεί παράλληλες πρωτοβουλίες για βελτίωση των προσόντων των υπεύθυνων διοικήσεως και παράλληλες πρωτοβουλίες για βελτίωση των προσόντων των υπεύθυνων διοικήσεως και παράλληλες πρωτοβουλίες για βελτίωση των προσόντων των υπεύθυνων διοικήσεως και των δικαστών που ασχολούνται σε υποθέσεις πτωχεύσεως. των δικαστών που ασχολούνται σε υποθέσεις πτωχεύσεως. των δικαστών που ασχολούνται σε υποθέσεις πτωχεύσεως. AiOouavia: Kupioi SEIKTE*; oiKovopna|<; 5idp9pa>oti<; TO 1997 nkr\Q\)a\ioc, Kaxd KEcpaXr) A En ax; 7ioaoaxo avaXoyia ETCI xou \ikcov opou xri<;EupcoTOiKii<;'EvcoOT]<;xa>v 15 MEpi5io xrji; yEwpyiai; £7it: xr|<; aicaQdpiaxr|<; 7ipoCTXi0ep. svr|q a^iaq Tqq a7iaax6A. r|OT|<; Adyoq £7t£v5ua£a)v/AEn AicaGdpioTO E^arcepuxo xpeo^AEII E^ayajyEq ayaGwv icai u7tr|p£ai<bv/AEn IUVOX. IK6 U\J/O<; d^Eoaiv ££vwv E71EV5UOECOV^ εκαχ. TAA-ECU % % % % % % δισ. ECU σε ECU καχά κεφαλή 3,7 5800 31 12,7 21,9 22 15 55 0,4 115 llrjyfj: Y7tr|p£ai£<; xr\q Ejuxpo7rr|<;, E0VIK£<; nr\ytq, ETAA, ANT 1 11 HExaxpo7ir| xou CTUVOAIKOU nooov xcov AHE EyivE na pdorj xr| 1,10421 USD συναλλαγμαχική ισοχιμία σχα χέλη ι OU 1997, 1 ECU = Η μεταρρύθμιση του τραπεζικού τομέα σημείωσε πρόοδο. Η πρόοδος ήταν ιδιαίτερα Η μεταρρύθμιση του τραπεζικού τομέα σημείωσε πρόοδο. Η πρόοδος ήταν ιδιαίτερα Η μεταρρύθμιση του τραπεζικού τομέα σημείωσε πρόοδο. Η πρόοδος ήταν ιδιαίτερα αισθητή στον τομέα της άσκησης εποπτείας και ελέγχου. Εισήχθησαν διεθνή λογιστικά αισθητή στον τομέα της άσκησης εποπτείας και ελέγχου. Εισήχθησαν διεθνή λογιστικά αισθητή στον τομέα της άσκησης εποπτείας και ελέγχου. Εισήχθησαν διεθνή λογιστικά πρότυπα και οι απαιτήσεις κεφαλαιακής επάρκειας της Βασιλείας, οι ρυθμίσεις πρότυπα και οι απαιτήσεις κεφαλαιακής επάρκειας της Βασιλείας, οι ρυθμίσεις πρότυπα και οι απαιτήσεις κεφαλαιακής επάρκειας της Βασιλείας, οι ρυθμίσεις σχηματισμού προβλέψεων και οι κανόνες ανοίγματος κατέστησαν αυστηρότεροι, οι σχηματισμού προβλέψεων και οι κανόνες ανοίγματος κατέστησαν αυστηρότεροι, οι σχηματισμού προβλέψεων και οι κανόνες ανοίγματος κατέστησαν αυστηρότεροι, οι υποχρεώσεις αναφοράς αυξήθηκαν, οι επιτόπου επιθεωρήσεις βελτιώθηκαν και η υποχρεώσεις αναφοράς αυξήθηκαν, οι επιτόπου επιθεωρήσεις βελτιώθηκαν και η υποχρεώσεις αναφοράς αυξήθηκαν, οι επιτόπου επιθεωρήσεις βελτιώθηκαν και η ασφάλιση καταθέσεων για τις ιδιωτικές και τις κρατικές τράπεζες τέθηκε στην ίδια βάση. ασφάλιση καταθέσεων για τις ιδιωτικές και τις κρατικές τράπεζες τέθηκε στην ίδια βάση. ασφάλιση καταθέσεων για τις ιδιωτικές και τις κρατικές τράπεζες τέθηκε στην ίδια βάση. Τον Ιούλιο του 1998, λειτουργούσαν 10 εμπορικές τράπεζες καθώς και δύο Τον Ιούλιο του 1998, λειτουργούσαν 10 εμπορικές τράπεζες καθώς και δύο Τον Ιούλιο του 1998, λειτουργούσαν 10 εμπορικές τράπεζες καθώς και δύο παραρτήματα ξένων οργανισμών και πέντε γραφεία αντιπροσωπιών. Στις αρχές του παραρτήματα ξένων οργανισμών και πέντε γραφεία αντιπροσωπιών. Στις αρχές του παραρτήματα ξένων οργανισμών και πέντε γραφεία αντιπροσωπιών. Στις αρχές του έτους, οι ξένοι επενδυτές κατείχαν το ένα τρίτο του μετοχικού κεφαλαίου των έτους, οι ξένοι επενδυτές κατείχαν το ένα τρίτο του μετοχικού κεφαλαίου των έτους, οι ξένοι επενδυτές κατείχαν το ένα τρίτο του μετοχικού κεφαλαίου των λιθουανικών τραπεζών και τον έλεγχο των δύο κυριότερων ιδιωτικών οργανισμών. Η λιθουανικών τραπεζών και τον έλεγχο των δύο κυριότερων ιδιωτικών οργανισμών. Η λιθουανικών τραπεζών και τον έλεγχο των δύο κυριότερων ιδιωτικών οργανισμών. Η ενίσχυση της ρυθμιστικής λειτουργίας νομοθεσίας είχε ως αποτέλεσμα την κίνηση ενίσχυση της ρυθμιστικής λειτουργίας νομοθεσίας είχε ως αποτέλεσμα την κίνηση ενίσχυση της ρυθμιστικής λειτουργίας νομοθεσίας είχε ως αποτέλεσμα την κίνηση διαδικασιών πτωχεύσεως έναντι μιας ιδιωτικής τράπεζας το καλοκαίρι του 1997. Από το διαδικασιών πτωχεύσεως έναντι μιας ιδιωτικής τράπεζας το καλοκαίρι του 1997. Από το διαδικασιών πτωχεύσεως έναντι μιας ιδιωτικής τράπεζας το καλοκαίρι του 1997. Από το 1994, αφαιρέθηκε η άδεια λειτουργίας από δεκατρείς τράπεζες και άρχισε πτωχευτική 1994, αφαιρέθηκε η άδεια λειτουργίας από δεκατρείς τράπεζες και άρχισε πτωχευτική 1994, αφαιρέθηκε η άδεια λειτουργίας από δεκατρείς τράπεζες και άρχισε πτωχευτική διαδικασία. Για οκτώ από αυτές, έχει αρχίσει διαδικασία εκκαθάρισης. Νόμος που διαδικασία. Για οκτώ από αυτές, έχει αρχίσει διαδικασία εκκαθάρισης. Νόμος που διαδικασία. Για οκτώ από αυτές, έχει αρχίσει διαδικασία εκκαθάρισης. Νόμος που θεσπίσθηκε τον Απρίλιο του 1997, παραχώρησε ενός έτους απαλλαγή από τις θεσπίσθηκε τον Απρίλιο του 1997, παραχώρησε ενός έτους απαλλαγή από τις θεσπίσθηκε τον Απρίλιο του 1997, παραχώρησε ενός έτους απαλλαγή από τις προϋποθέσεις προληπτικής εποπτείας στις δύο κρατικές τράπεζες που επιλέχθηκαν για προϋποθέσεις προληπτικής εποπτείας στις δύο κρατικές τράπεζες που επιλέχθηκαν για προϋποθέσεις προληπτικής εποπτείας στις δύο κρατικές τράπεζες που επιλέχθηκαν για ιδιωτικοποίηση. Ένα έτος αργότερα, οι αρχές αποφάσισαν την εκκαθάριση της μίας εξ ιδιωτικοποίηση. Ένα έτος αργότερα, οι αρχές αποφάσισαν την εκκαθάριση της μίας εξ ιδιωτικοποίηση. Ένα έτος αργότερα, οι αρχές αποφάσισαν την εκκαθάριση της μίας εξ αυτών (της Κρατικής Τράπεζας Εμπορίου) αφού μετά από επανειλημμένες προσπάθειες αυτών (της Κρατικής Τράπεζας Εμπορίου) αφού μετά από επανειλημμένες προσπάθειες αυτών (της Κρατικής Τράπεζας Εμπορίου) αφού μετά από επανειλημμένες προσπάθειες 17 17 17 δεν Ρρέθηκε αγορασχής. Τον ΣεπχέμΡριο χου 1998, η διαδικασία υποΡολής προσφορών για την άλλη, την Αγροτική Τράπεζα, απέτυχε. Εντούτοις, η τράπεζα αυτή ανταποκρίνεται σε όλες τις προϋποθέσεις προληπτικής εποπτείας και οι αρχές έχουν την πρόθεση να προΡούν σε νέα προκήρυξη υποΡολής προσφορών. Επιπλέον, η κυρέρνηση ανακοίνωσε την πρόθεση της να θέσει προς πώληση τη μεγαλύτερη ασφαλιστική εταιρεία της Λιθουανίας καθώς και την άλλη εναπομένουσα κραχική χράπεζα (χράπεζα καχαθέσεων χαμιευχηρίου). Το χρηματιστήριο αξιών αναπτύχθηκε γρήγορα. Η κεφαλαιοποίηση του έφθασε το 27% του ΑΕΠ στα τέλη του 1997 και ο κύκλος εργασιών αυξήθηκε σημαντικά. Η χρηματοδότηση επιχειρήσεων μέσω της έκδοσης μετοχών και πιστωτικών τίτλων αναπτύσσεται διαρκώς. Η φορολογική μεταρρύθμιση σημείωσε πρόοδο, ιδίως στον τομέα του ΦΠΑ. Η κυρέρνηση έχει λάρει αυστηρότερα μέτρα κατά της φοροδιαφυγής, και οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης στα οινοπνευματώδη ποτά, τα προϊόντα καπνού και τα προϊόντα πετρελαίου αυξήθηκαν σημαντικά. Και άλλα μέτρα έχουν ληφθεί για την αύξηση των εσόδων από τον φόρο κοινωνικής ασφάλισης σε μια προσπάθεια εξάλειψης των προρλημάτων Ρραχυπρόθεσμης ρευστότητας που κατά κανόνα επηρεάζουν το ταμείο κοινωνικής ασφάλισης (SoDra). Τέλος, εφαρμόζονται ορισμένες μεταρρυθμίσεις στον τομέα της διαχείρισης των δημοσίων δαπανών, περιλαμΡανομένων και τροποποιήσεων της διαδικασίας του προϋπολογισμού, της καθιέρωσης ταμειακού συστήματος και της εξάλειψης των περισσότερων ταμείων εκτός προϋπολογισμού. 2. 3 Αξιολόγηση σε σχέση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης Η ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας αγοράς Η ύπαρξη μιας λειτουργούσας οικονομίας αγοράς προϋποθέτει την ελευθέρωση των τιμών και του εμπορίου, καθώς και την ύπαρξη ενός νομικού συστήματος που να μπορεί να εφαρμοσθεί, περιλαμΡανομένων και των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας. Η επίδοση μιας οικονομίας αγοράς προωθείται από την μακροοικονομική σταθερότητα και τη συναίνεση σε θέματα οικονομικής πολιτικής. Ο ανεπτυγμένος χρηματοπιστωτικός τομέας και η απουσία σημαντικών φραγμών κατά την είσοδο και έξοδο από την αγορά Ρελτιώνουν την αποδοτικότητα της οικονομίας. Η Λιθουανία έλαΡε περαιτέρω μέτρα όσον αφορά την ελευθέρωση και τη σταθεροποίηση της οικονομίας της. Στο πλαίσιο ενίσχυσης της μακροοικονομικής σταθερότητας, πραγματοποιήθηκαν και διατηρήθηκαν σημαντικές αναπροσαρμογές τιμών. Οι καθορισμένες τιμές αντιπροσωπεύουν το 16% του καλαθιού του δείκτη τιμών καταναλωτή. Το εμπορικό καθεστώς παρέμεινε φιλελεύθερο αν και, τον Απρίλιο του 1998, εισήχθη δασμός 5% στα εισαγόμενα προϊόντα πετρελαίου. Η δημοσιονομική πειθαρχία των επιχειρήσεων καθίσταται αυστηρότερη. Η φοροδιαφυγή έχει μειωθεί καθώς και οι απαλλαγές και οι προνομιακοί συντελεστές, και οι καθυστερούμενες πληρωμές σε εταιρείες ενέργειας μειώθηκαν. Είναι πολύ νωρίς ακόμη για να εκτιμηθεί η αποτελεσματικότητα του νόμου του 1997 περί πτωχεύσεων. Αυτή θα εξαρτηθεί από τον Ραθμό στον οποίο οι αρχές θα εξασφαλίζουν την αυστηρή επφολή της νέας νομοθεσίας, θα διορθώνουν τις αδυναμίες του νέου πλαισίου και θα ενισχύσουν τα 18 χρέχονχα προγράμμαχα που επιδιώκουν την αύξηση της ικανότητας των δικαστών και των διοικητικών υπευθύνων. Η ιδιωτικοποίηση των επιχειρήσεων έχει σημειώσει πρόοδο. Το 70% περίπου του ΑΕΠ ιδιωτικό τομέα ο οποίος κατέχει την πλειοψηφία του παράγεται από τον καταγεγραμμένου κεφαλαίου σε σχεδόν όλους τους υποτομείς της μεταποίησης. Οι πωλήσεις εταιρειών επιταχύνθηκαν, ιδίως κατά το δεύτερο ήμισυ του 1998, οπότε ολοκληρώθηκαν οι αλλαγές των διαδικασιών ιδιωτικοποίησης. Ωστόσο, δεν διαφαίνεται ακόμη η ολοκλήρωση της εκχώρησης σχον ιδιωχικό χομέα χης πλειοψηφικής και μειοψηφικής συμμεχοχής χου κράτους σε πολλές μικρόχερες επιχειρήσεις. Η συνεχιζόμενη έλλειψη ενδιαφέρονχος εκ μέρους χων επενδυχών για ορισμένες επιχειρήσεις μπορεί να αναχραπεί όχαν ενισχυθεί η διοίκηση χων εχαιρειών και ο νόμος περί πχωχεύσεων αρχίσει να εφαρμόζεχαι πιο δυναμικά. Η διαδικασία επισχροφής χης γης έχει προοδεύσει αλλά δεν έχει ακόμη καθόλου ολοκληρωθεί. Από χον ΣεπχέμΡριο χου 1998, η αχομική ιδιοκχησία αποκαχασχάθηκε σε ποσοσχό περίπου 55% χου συνόλου χων γαιών για χις οποίες υπερλήθησαν αιχήσεις επισχροφής. Σχο μεχαξύ, μια αρκεχά ενεργός αγορά χρημαχοδοχικής μίσθωσης διευκόλυνε μέχρα γεωργικής αναδιάρθρωσης. Για χην επιτάχυνση αυτής χης διαδικασίας, χρειάζεχαι η χαχεία ολοκλήρωση της επιστροφής γαιών καθώς και η δέουσα εφαρμογή πρόσφατων κυΡερνητικών μέτρων για να στηριχθεί η ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών και της αγροτικής πίστης. Το νομοθετικό πλαίσιο της οικονομίας αγοράς έχει Ρελτιωθεί. Ωστόσο, οι νόμοι της Λιθουανίας τροποποιούνται συχνά ενώ συχνά καθυστερεί η θέσπιση των κατάλληλων δομών εφαρμογής. Το γεγονός αυτό, οφείλεται μέχρις ενός σημείου, στην έλλειψη της διοικητικής ικανότητας και, ενίοτε, στην έλλειψη σαφών μεσοπρόθεσμων στρατηγικών. Οι προκαταΡολές, π. χ. , για την αναδιάρθρωση των τραπεζών και τη στρατηγική ιδιωτικοποίηση Ρασίστηκαν συχνά σε αποφάσεις ad hoc. Η Λιθουανία θα μπορούσε να ωφεληθεί από τη χάραξη μεσοπρόθεσμης οικονομικής στρατηγικής η οποία να παρέχει συνεκτικό μακροοικονομικό πλαίσιο για την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων κατά την προετοιμασία για την προσχώρηση. Η πρόσφατη σύσταση ομάδας εργασίας επιφορτισμένης με το έργο αυτό αποτελεί ένδειξη προόδου στην επίτευξη της Ρραχυπρόθεσμης αυτής προτεραιότητας της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση. Ο χρηματοπιστωτικός τομέας καθώς και το νομοθετικό πλαίσιο που τον διέπει αναπτύσσονται γρήγορα. Σημειώνονται αισθητές πρόοδοι όσον αφορά την εποπτεία του τραπεζικού τομέα. Η εποπτεία του μη τραπεζικού χρηματοπιστωτικού τομέα είναι ακόμη ανεπαρκής αλλά οι αρχές καταράλλουν προσπάθειες να την ενισχύσουν. Από το 1997, ο τραπεζικός τομέας διαδραματίζει όλο και μεγαλύτερο ρόλο χρηματοπιστωτικού ενδιάμεσου. Εντούτοις, το γενικό επίπεδο ανάπτυξης του χρηματοπιστωτικού συστήματος παραμένει χαμηλό. Στα τέλη του 1997, η προσφορά χρήματος με την ευρύτερη έννοια αντιπροσώπευε μόνο το 19% του ΑΕΠ, οι πιστώσεις, το 11%. Θα είναι σημαντικό να εξασφαλισθεί ότι η τρέχουσα πιστωτική επέκταση δεν θα οδηγήσει σε χειροτέρευση της ποιότητας του χαρτοφυλακίου δανείων ή σε επικίνδυνες αντιστοιχίες των απαιτήσεων και των υποχρεώσεων των τραπεζών ως προς τη νομισματική τους σύνθεση και τις προθεσμίες λήξεως. Στα τέλη Αυγούστου 1998, οι δημόσιες τράπεζες αντιπροσώπευαν περί που το 40% των ανεξόφλητων δανείων από εν λειτουργία εμπορικές τράπεζες. Εντούτοις, το μερίδιο αυτό μειώθηκε απότομα και διακόπηκε η άμεση χρηματοδότηση του γεωργικού τομέα από κρατικές τράπεζες. Επιπλέον, άρχισαν οι προετοιμασίες για την ιδιωτικοποίηση των δύο τελευταίων κρατικών τραπεζών καθώς και της Lietuvos Draudimas, ασφαλιστικής 19 εχαιρείας, η οποία σήμερα καχέχει μερίδιο αγοράς 55%. Όσον αφορά χη μία από χις χράπεζες, έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος. Καχά χα χελευχαία έχη, η προσήλωση χων αρχών σε μια συνεχή νομισμαχική και δημοσιονομική πολιχική Ρελχίωσε σημανχικά χο κλίμα για χη λήψη οικονομικών αποφάσεων και για επενδύσεις. Η προσήλωση αυτή πρέπει να διατηρηθεί ενόψει των μεταΡαλλόμενων εσωτερικών και εξωτερικών συνθηκών. Οι αρχές προχωρούν μεθοδικά προς ενδεχόμενη έξοδο από το καθεστώς νομισματικού συμΡουλίου. Επίσης, έχουν την πρόθεση να χρησιμοποιήσουν με σύνεση τα έσοδα από την ιδιωτικοποίηση. Ο κυριότερος κίνδυνος από μακροοικονομικής πλευράς είναι ότι, στο μέλλον, ίσως καταστ£ί δύσκολο να χρηματοδοτήσουν το υψηλό και αυξανόμενο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Επιπλέον, αν και θα αποδώσει μεγάλα οφέλη μακροπρόθεσμα, η εμΡάθυνση των μεταρρυθμίσεων είναι δυνατό να επφαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό μεσοπρόθεσμα. Για την Ομαλή προσαρμογή των απαιτήσεων στον προϋπολογισμό, χωρίς να υπονομευθεί η δημοσιονομική κατάσταση της Λιθουανίας, οι αρχές άρχισαν να εξετάζουν την εφαρμογή μεσοπρόθεσμης στρατηγικής, που περιλαμΡάνει τη Ρελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης και τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος και της χρηματοδότησης της τοπικής αυτοδιοίκησης. Τα μέτρα που εφαρμόστηκαν μετά τη δημοσίευση της Γνώμης, συχνά με έριδες και εσωτερικές διαμάχες, συνέραλαν στην επίχευξη περαιχέρω προόδου προς χη δημιουργία οικονομίας αγοράς. Ενχούχοις, χο μεγαλύχερο μέρος χης προόδου που ακόμη χρειάζεχαι, έγκειχαι στην ολοκλήρωση του μεταρρυθμιστικού προγράμματος και στην διαρκή εφαρμογή των πρόσφατων νομοθετικών μέτρων, ιδιαίτερα στον τομέα των διαδικασιών πτώχευσης. ικανότητα Η δυνάμεων της αγοράς στο πλαίσιο της Ένωσης αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και των Η ικανότητα της Λιθουανίας να ανταποκριθεί στο κριτήρι αυτό εξαρτάται από την ύπαρξη οικονομίας αγοράς και σταθερού μακροοικονομικού πλαισίου, που να επιτρέπει στους οικονομικούς φορείς να λαμΡάνουν αποφάσεις σε κλίμα προρλεψιμότητας. Επίσης, απαιτεί επάρκεια σε ανθρώπινο και υλικό κεφάλαιο, περιλαμΡανομένης και της υποδομής. Οι κρατικές επιχειρήσεις πρέπει να αναδιαρθρωθούν και όλες οι επιχειρήσεις πρέπει να επενδύσουν για τη Ρελτίωση της απόδοσης τους. Επιπλέον, όσο μεγαλύτερη πρόσΡαση έχουν οι επιχειρήσεις στην εξωτερική χρηματοδότηση και όσο μεγαλύτερη επιτυχία σημειώνουν στην αναδιάρθρωση και στην καινοτομία, τόσο μεγαλύτερη θα είναι η ικανότητα τους για προσαρμογή. Συνολικά, μια οικονομία θα είναι περισσότερο ικανή να αναλάρει τις υποχρεώσεις του μέλους όσο μεγαλύτερος είναι ο Ραθμός οικονομικής ολοκλήρωσης με την Ένωση πριν από την προσχώρηση. Ένδειξη για το Ραθμό αυτό είναι τόσο ο όγκος όσο και το φάσμα των ανταλλαγών προϊόντων με τα κράτη μέλη της ΕΕ. Η εδραίωση της μακροοικονομικής σταθερότητας και η πρόοδος της μετάρασης της Λιθουανίας σε μια πλήρως λειτουργούσα οικονομία αγοράς Ρελτιώνουν σταδιακά τις προοπτικές ανάπτυξης της ικανότητας της να αντιμετωπίσει τις ανταγωνιστικές πιέσεις ενδείξεις ότι η οικονομική αναδιάρθρωση στην πραγματοποιείται σε ράθος και ότι η αναράβμιση των παραγωγικών δυνατοτήτων της χώρας έχει επιταχυνθεί. ενιαία αγορά. Υπάρχουν 20 ξένες επενδύσεις αυξήθηκαν καχακόρυφα συνεισφέροντας Οι άμεσες στον εκσυγχρονισμό του κεφαλαιακού αποθέματος. Ωστόσο, δεδομένου ότι μεγάλο ποσοστό ΑΞΕ συσσωρεύθηκε πολύ πρόσφατα, οι επιπτώσεις των πρόσφατων αυτών εισροών στην αναδιάρθρωση και την ανασυγκρότηση της οικονομίας ενδεχομένως θα υλοποιηθούν μόνο κατά τα προσεχή έτη. Οι προοπτικές για συνεχείς εισροές ξένου κεφαλαίου θα ενισχυθούν περαιτέρω αν οι αρχές προχωρήσουν τη διαδικασία ιδιωτικοποίησης και εστιάσουν την προσοχή τους στις δυνατές επιπτώσεις της στην απόδοση, αντί στην δυνατότης αύξησης των εσόδων τους. Η ιδιωτικοποίηση αποτελεί ήδη Ρασικό συστατικό στοιχείο της διαδικασίας αναδιάρθρωσης σε όλο και αυξανόμενο αριθμό κλάδων, όπως η ναυτιλία, οι τηλεπικοινωνίες, η Ριομηχανία γαλακτοκομικών προϊόντων και ζάχαρης. Ωστόσο, οι επιπτώσεις της ιδιωτικής ιδιοκτησίας στην απόδοση των επιχειρήσεων δεν είναι ακόμη δυνατόν να εκτιμηθούν, εφόσον θα εκδηλωθούν μόνο στα προσεχή έτη, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχουν κίνητρα για επενδύσεις και αναδιάρθρωση. Τα κίνητρα αυτά περιλαμΡάνουν την κατάλληλη εφαρμογή των πολιτικών ανταγωνισμού και κανονιστικής ρύθμισης. Αλλες ενδείξεις ενισχυμένης οικονομικής αναδιάρθρωσης αποτελούν τα εξής: η μείωση του ποσοστού των εργαζομένων που απασχολούνται στον γεωργικό τομέα, ο οποίος στο παρελθόν λειτουργούσε ως σημαντικό δίχτυ ασφαλείας· η αύξηση των επενδυτικών δαπανών και η αύξηση του μεριδίου κεφαλαιουχικών αγαθών επί του συνόλου των εισαγωγών. Επίσης, υπάρχουν ενδείξεις ότι, καθώς ενισχύεται η ανάκαμψη, η Ριομηχανική παραγωγή αναπτύσσεται σε διάφορους τομείς αλλά παραμένει στάσιμη ή πέφτει σε άλλους, πράγμα που αποτελεί ένδειξη εμΡάθυνσης της Ριομηχανικής αναδιάρθρωσης. Η μέση παραγωγικότητα της εργασίας αυξήθηκε αλλά η αύξηση αυτή οφείλεται εν μέρει στην οικονομική ανάκαμψη. Επιπλέον, οι πραγματικές αποδοχές δεν μπορούν να συνεχίσουν να αυξάνονται ταχύτερα από την παραγωγικότητα χωρίς να υπονομεύσουν την εγχώρια και την εξωτερική σταθεροποίηση και, ως εκ τούτου, ολόκληρη της μεταρρυθμιστική διαδικασία. Οι εξαγωγές της Λιθουανίας αποτελούνται κατά μεγάλο μέρος από προϊόντα που απαιτούν ουσιαστικές εισροές εργατικού δυναμικού και φυσικών πόρων. Αυξάνονται γρήγορα αλλά το ποσοστό των λιθουανικών εξαγωγών προς την ΕΕ έχει παραμείνει σταθερό περίπου στο 33% από το 1996. Οι δύο κυριότεροι τομείς εξαγωγών προς την ΕΕ είναι τα κλωστοϋφαντουργικά και τα χημικά προϊόντα. Κατά τα τελευταία έτη, το μερίδιο των κλωστοϋφαντουργικών σημειώνει αύξηση, και το 1997, έφθασε στο 34% περίπου του συνόλου των εξαγωγών προς την ΕΕ. Αντίθετα, το ποσοστό των χημικών προϊόντων, σημειώνει μείωση, και κατά το παρελθόν έτος έπεσε στο 12,7%. Οι εξαγωγές μηχανημάτων αντιπροσωπεύουν ποσοστό 10% των συνολικών εξαγωγών προς την ΕΕ κατά το 1996 και 1997. Το μερίδιο τους αυξήθηκε στο 11,5% κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998. Το ποσοστό εισαγωγών από την ΕΕ αυξάνεται σταθερά κατά τα τελευταία έτη και έφθασε στο 46,5% το 1997. Οι δύο κυριότερες ομάδες προϊόντων που εισάγονται από την ΕΕ είναι τα μηχανήματα και τα οχήματα. Οι εν λόγω εμπορικές τάσεις δείχνουν ότι η Λιθουανία εισάγει τα κεφαλαιουχικά αγαθά που απαιτούνται για την αναράθμιση της παραγωγικής της ικανότητας. Η Ριομηχανική αναδιάρθρωση άρχισε να τροποποιεί το προφίλ των εξαγωγών προς την ΕΕ. Εάν η διαδικασία αυτή διατηρηθεί, είναι δυνατόν να οδηγήσει σε περαιτέρω εμπορικό αναπροσανατολισμό προς την ΕΕ. Εφόσον η χρήση της ενέργειας στη Λιθουανία είναι εξαιρετικά μη αποδοτική, ο καθορισμός τιμών ενέργειας που να καλύπτουν το κόστος θεωρείται κρίσιμο μέχρο για χη δημιουργία κινήχρων με σχόχο την αποχελεσματικότερη χρήση των οικονομικών 21 πόρων. Το μέχρο αυχό θα πρέπει να διατηρηθεί ώσχε οι χεχνικές παραγωγής της Λιθουανίας να φύγουν από την υψηλή ενεργειακή ένταση. Επιπλέον, πρέπει να προχωρήσει η μεταρρύθμιση του ίδιου του ενεργειακού τομέα. Για τον σκοπό αυτό θα απαιτηθεί, μεταξύ άλλων, να ενισχυθεί η ανεξαρτησία της διοίκησης των επιχειρήσεων ενέργειας, να προωθηθεί η ιδιωτικοποίηση, και να θεσπισθεί κατάλληλο κανονιστικό και χρηματοδοτικό πλαίσιο. Επίσης, η Λιθουανία χρειάζεται στρατηγική προκειμένου να αντιμετωπίσει το κόστος του μελλοντικού παροπλισμού του πυρηνικού σταθμού του Ignalina, ο οποίος σήμερα καλύπτει μεγάλο μέρος των ενεργειακών αναγκών της. Αν και ο πληθυσμός της Λιθουανίας έχει σχετικά καλή παιδεία, μεγάλος αριθμός εργαζομένων πρέπει να καταρτιστεί εκ νέου και να αποκτήσει νέες δεξιοτεχνίες για να μπορέσει να απασχοληθεί παραγωγικά σε νέες θέσεις, ιδίως την εισαγωγή νέων τεχνολογιών και εργασιακών πρακτικών μαζί με τις άμεσες ξένες επενδύσεις. στη Λιθουανία ενισχύει σταδιακά των μεταρρυθμίσεων Η πρόοδος την ανταγωνιστικότητα της και θέτει τις δομικές ράσεις για μακροπρόθεσμη αειφόρο ανάπτυξη. Η διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας και η ολοκλήρωση του μεταρρυθμιστικού προγράμματος, ειδικότερα όσον αφορά την σχεδιαζόμενη ιδιωτικοποίηση των τραπεζών και των χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων, και τη μεταρρύθμιση του ενεργειακού τομέα, αναμένεται να ενισχύσουν τις ευνοϊκές τάσεις, και να καταστήσουν τη Λιθουανία ικανή να πραγματοποιήσει την πρόοδο που απαιτείται για να αντιμετωπίσει τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς στο πλαίσιο της Ένωσης μεσοπρόθεσμα. 2. 4 Γενική αξιολόγηση Η εμμονή στην εφαρμογή του εναπομένοντος μεταρρυθμιστικού προγράμματος θα ολοκληρώσει τη καθιέρωση λειτουργούσας οικονομίας αγοράς, και θα καταστήσει τη Λιθουανία ικανή να πραγματοποιήσει την πρόοδο που απαιτείται για να αντιμετωπίσει τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς στο πλαίσιο της Ένωσης μεσοπρόθεσμα. Μετά τη δημοσίευση της Γνώμης, η μακροοικονομική σταθερότητα παγειώθηκε. Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις προχωρούν και σημειώθηκε πρόοδος στη θέσπιση των σχετικών νομοθετικών μέτρων. Επιπλέον, τίθενται οι προϋποθέσεις αυστηρότερης δημοσιονομικής πειθαρχίας στις επιχειρήσεις. Ο τραπεζικός τομέας ενισχύεται και επεκτείνει τον ρόλο του ως χρηματοπιστωτικού ενδιάμεσου. Χάρη στην ιδιωτικοποίηση και στην άνοδο των άμεσων ξένων επενδύσεων, το διαθέσιμο υλικό, διαχειριστικό και τεχνολογικό κεφάλαιο για την αναδιάρθρωση των επιχειρήσεων αυξάνεται. Επίσης, χρειάζεται η διαφοροποίηση των εξαγωγών και η αύξηση της προστιθέμενης αξίας τους. Πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην ολοκλήρωση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που απομένουν, και στην εφαρμογή και επφολή της υφιστάμενης και νέας νομοθεσίας. Ιδιαίτερα, πρέπει να προσεχθεί η νομοθεσία περί πτωχεύσεων. Ακόμη, οι αρχές θα πρέπει να εστιάσουν τις προσπάθειες τους στη διατήρηση της μακροοικονομικής σταθερότητας, ειδικότερα, με τη διασφάλιση χης Ριωσιμόχητας των εξωτερικών λογαριασμών. Τούτο θα αποτελέσει σημαντική προϋπόθεση για τη συνέχιση της οικονομικής αναδιάρθρωσης. Από την άποψη αυχή, η Λιθουανία θα ωφεληθεί από χη χάραξη μεσοπρόθεσμης οικονομικής σχραχηγικής που να παρέχει συνεκχικό μακροοικονομικό πλαίσιο για χην εφορμογή χων διαρθρωχικών μεχαρρυθμίσεων. 22 3. Ικανότητα ανάληψης των υποχρεώσεων του μέλους Το χμήμα αυχό επιδιώκει να ενημερώσει χη γνώμη της Επιτροπής του 1997, όσον αφορά την ικανότητα της Λιθουανίας να αναλάρει τις υποχρεώσεις του μέλους - ήτοι, το νομοθετικό και θεσμικό πλαίσιο, γνωστό ως κεκτημένο, μέσω του οποίου η Ένωση θέτει σε εφαρμογή τους στόχους της. Στη γνώμη που διατύπωσε το 1997 σχετικά με την αίτηση προσχώρησης της Λιθουανίας στην ΕΕ, η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι "η Λιθουανία έχει σημειώσει πρόοδο σχετικά με την ενσωμάτωση και εφαρμογή του κεκτημένου για την εσωτερική αγορά. Εάν καταράλει σημαντικές περαιτέρω προσπάθειες θα μπορέσει μεσοπρόθεσμα να συμμετάσχει πλήρως στην ενιαία αγορά. Θα απαιτηθούν ειδικότερα προσπάθειες, καθώς και επενδύσεις, για την πλήρη εφαρμογή του κεκτημένου στους τομείς της γεωργίας, της ενέργειας και του περιράλλοντος". Η παρουσίαση που ακολουθεί χρησιμοποιεί την ίδια διάρθρωση με εκείνη της Γνώμης του 1997, αλλά παραλείπεται η γενική περιγραφή κάθε τομέα. Αντ' αυτής, η έκθεση υπογραμμίζει την πρόοδο που σημειώθηκε από τον Ιούλιο του 1997. Σε κάθε κεφάλαιο αναφέρονται οι νομοθετικές αποφάσεις καθώς και η πρόοδος στην εφαρμογή και επφολή της νομοθεσίας. 3. 1 Εσωτερική αγορά χωρίς σύνορα Όπως αναφέρθηκε στη Γνώμη, η ενιαία αγορά της Ένωσης καθορίστηκε με το άρθρο 7Α της Συνθήκης ως χώρος χωρίς εσωτερικά σύνορα στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, προσώπων και υπηρεσιών. Η ενιαία αγορά, κεντρικό ζήτημα στη διαδικασία κοινοτικής ολοκλήρωσης, στηρίζεται στην οικονομία της ελεύθερης αγοράς στην οποία συνυπάρχουν πλήρως ο ανταγωνισμός και η οικονομική και κοινωνική συνοχή. Η αποτελεσματική εφαρμογή και επφολή των τεσσάρων ελευθεριών απαιτεί όχι μόνο την τήρηση σημαντικών αρχών, όπως, π. χ. , η κατάργηση των διακρίσεων ή η αμοφαία αναγνώριση των εθνικών νομοθεσιών·, αλλά επίσης και την αποτελεσματική εφαρμογή ειδικών κοινών κανόνων, οι οποίοι στοχεύουν να προσφέρουν ασφάλεια, προστασία του περιράλλοντος και του καταναλωτή και αποτελεσματικά μέσα αποκατάστασης. Οι ίδιες αρχές ισχύουν για ορισμένους κοινούς κανόνες, π. χ. , στους τομείς των δημοσίων συμΡάσεων, της πνευματικής ιδιοκτησίας και της προστασίας δεδομένων, οι οποίοι είναι σημαντικοί για τη χάραξη του γενικού πλαισίου λειτουργίας της οικονομίας. Γενικό πλαίσιο Η Υπηρεσία Κρατικών Προμηθειών άρχισε να λειτουργεί το δεύτερο ήμισυ του 1997 αν και δεν μπορεί να αναφερθεί πρόοδος στην εκπόνηση νομοσχεδίων για τη διασφάλιση της πλήρους εναρμόνισης με το κεκτημένο στον τομέα των δημοσίων συμΡάσεων. Στον τομέα της πνευματικής και Ριομηχανικής ιδιοκτησίας, χο 1997 και 1998 η Λιθουανία προσχώρησε σχο Πρωχόκολλο της Μαδρίχης, στη Συμφωνία της Νίκαιας και 23 χη Συνθήκη της Βουδαπέσχης χου Παγκόσμιου Οργανισμού Πνευμαχικής Ιδιοκχησίας. Η υπηρεσία διπλωμάχων ευρεσιτεχνίας σημείωσε ικανοποιητικά αποχελέσμαχα. Σχο Τμήμα Φορολογικής Ασχυνομίας συσχάθηκε μονάδα προσχασίας χων δικαιωμάχων πνευμαχικής ιδιοκτησίας. Δεν υπάρχουν σημαντικές εξελίξεις όσον αφορά το εταιρικό δίκαιο. Δεν έχει πραγματοποιηθεί αξιοσημείωτη πρόοδος στον τομέα του λογιστικού ελέγχου. Τον Μάρτιο του 1998, ο νόμος περί προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα χροποποιήθηκε ώσχε να συμΡαδίζει με χο κεκτημένο. Επιπλέον, εκδόθηκε κυρερνηχικό διάχαγμα όσον αφορά την προστασία των δεδομένων στον δημόσιο τομέα. Το 1997, δημιουργήθηκε κρατική υπηρεσία προστασίας δεδομένων η οποία αναδιαρθρώθηκε το 1998. Θα χρειαστούν περαιτέρω προσπάθειες τόσο σε πλαίσιο νομοθεσίας όσο και επφολής, για να διασφαλισθεί ο κατάλληλος Ραθμός προστασίας. Οι τέσσερις ελευθερίες Ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων Είναι σημαντικό να ψηφιστούν γρήγορα από το ΚοινοΡούλιο οι νόμοι περί τυποποίησης και εκτίμησης της συμμόρφωσης οι οποίοι θα έπρεπε να εφαρμόσουν τις Ρασικές αρχές της νέας προσέγγισης της ΕΚ. Η πρόοδος όσον αφορά τη μεταφορά εναρμονισμένων ευρωπαϊκών προτύπων είναι περιορισμένη. Η υποδομή για την εφαρμογή της νέας προσέγγισης (τυποποίηση, οργανισμοί πιστοποίησης και εκτίμησης της συμμόρφωσης, εργαστήρια δοκιμών και αρχές ελέγχου της αγοράς) έχει δημιουργηθεί και ο διαχωρισμός αρμοδιοτήτων μεταξύ των διαφόρων φορέων έχει διασφαλισθεί. Ωστόσο, η ενίσχυση των εν λόγω φορέων, και ειδικότερα η ανάπτυξη της ικανότητας, θα αποτελέσει την κυριότερη πρόκληση της Λιθουανίας με στόχο να καταστεί το σύστημα ποιοτικού ελέγχου πλήρως λειτουργικό. Άλλος στόχος για το εγγύς μέλλον θα είναι η αύξηση της τεχνικής και της χρηματοδοτικής συμμετοχής της ριομηχανίας της Λιθουανίας στις δραστηριότητες τυποποίησης, γεγονός που θα επιτρέψει στο ΣυμΡούλιο Τυποποίησης της Λιθουανίας να ανεξαρτητοποιηθεί πλήρως από την κρατική χρηματοδότηση. Όσον αφορά τις ειδικές οδηγίες της νέας προσέγγισης, από το παρελθόν έτος, δεν υπάρχουν ενδείξεις ευθυγράμμισης στον τομέα. Στον τομέα των οδηγιών παλαιάς προσέγγισης, έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος όσον αφορά το σύστημα ποιοτικού ελέγχου των τροφίμων. Πρέπει να σημειωθεί ότι στον τομέα των καλλυντικών υπάρχει σύστημα έγκρισης εμπορίας, που αντίκειται στους κανόνες της ΕΚ, καθώς και σύστημα ενισχυμένης επιτήρησης της αγοράς, για την καταπολέμηση της απάτης. Ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων Η Λιθουανία έχει ήδη επιτύχει υψηλό Ραθμό ελευθέρωσης των κινήσεων κεφαλαίων. Δεν υπάρχουν περιορισμοί στις εισροές ή εκροές κεφαλαίου για τις εταιρείες επενδύσεων. 24 Ελεύθερη κυκλοφορία υπηρεσιών Από χα μέσα χου 1997, οι αρχές της Λιθουανίας κατέραλαν σημαντικές προσπάθειες για την ευθυγράμμιση της εθνικής νομοθεσίας με το κεκτημένο. Το 1997, θεσπίστηκε νέο τραπεζικό δίκαιο. Η Τράπεζα της Λιθουανίας εξουσιοδοτήθηκε να θεσπίσει κανονισμούς για να συμπληρώσει τις εποπτικές κανονιστικές ρυθμίσεις. Η ενοποιημένη εποπτεία και τα μέτρα καταπολέμησης των παράνομων προσόδων ισχύουν από τον Ιανουάριο 1998. Το σύστημα εγγύησης των καταθέσεων βελτιώνεται σταδιακά (η τελευταία τροποποίηση τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο 1998). Επίσης, εγκαινιάστηκε το πρώτο στάδιο εφαρμογής της οδηγίας περί επάρκειας των ιδίων κεφαλαίων. Στον τομέα των συστημάτων πληρωμών, η Λιθουανία σημειώνει σημαντική πρόοδο και η εφαρμογή του συστήματος ακαθάριστου διακανονισμού σε πραγματικό χρόνο θα αποτελέσει σημαντικό Ρήμα προς την εναρμόνιση των συστημάτων πληρωμών της Λιθουανίας με εκείνα των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Νόμος που απαγορεύει τις πράξεις προσώπων τα οποία είναι κάτοχοι εμπιστευτικών πληροφοριών άρχισε να ισχύει στις αρχές του 1998. Στον ασφαλιστικό τομέα, από τα μέσα του 1997, η Λιθουανία καταράλλει προσπάθειες να εφαρμόσει την ασφαλιστική νομοθεσία του 1996. Η Εθνική Υπηρεσία για την επφλεψη των ασφαλιστικών πράξεων η οποία είναι εξουσιοδοτημένη να εκδίδει εκτελεστικούς κανονισμούς, έχει διαδραματίσει θετικό ρόλο. Όλες οι ασφαλισχικές εχαιρείες ολοκλήρωσαν την αναδιοργάνωση των δραστηριοτήτων τους και την τροποποίηση των κανονισμών τους. Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων (α) Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, ελεύθερη εγκατάσταση και αμοιβαία αναγνώριση διπλωμάτων και τίτλων Η Λιθουανία πραγματοποίησε κάποια πρόοδο όσον αφορά την προσέγγιση της εθνικής της νομοθεσίας με τις διατάξεις που διέπουν την ελεύθερη κυκλοφορία εργαζομένων, που μπορεί να διευκολύνει την περαιτέρω εναρμόνιση της στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας προσώπων. Όσον αφορά την αμοφαία αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων και τίτλων, δεν έχει σημειωθεί πρόοδος από τα μέσα του 1997. (β) Κατάργηση του ελέγχου προσώπων στα εσωτερικά σύνορα Οι συμμετέχοντες στις διαΡουλεύσεις των προξενικών υπηρεσιών της Βαλτικής, τον Ιανουάριο του 1998, συμφώνησαν ως προς την ανάγκη εισαγωγής κοινού συστήματος πληροφοριών Ρασισμένου στο πρότυπο του συστήματος πληροφοριών του Σένγκεν. Με τον τρόπο αυτό, θα καταστεί αποτελεσματικότερη η συνεργασία στον τομέα του ελέγχου της μετανάστευσης και της έκδοσης εγγράφων εισόδου (θεωρήσεων εισόδου και αδειών παραμονής). Δεν έχει αναφερθεί περαιτέρω πρόοδος στον τομέα αυτό. 25 Ανταγωνισμός Όσον αφορά την καταπολέμηση των μονοπωλίων, παρά το γεγονός ότι η τρέχουσα νομοθεσία συμφωνεί κατά μεγάλο μέρος με το κεκτημένο, απαιτείται περαιτέρω πρόοδος σε ορισμένους τομείς. Οι Ρασικές διατάξεις για τον έλεγχο των κρατικών ενισχύσεων θεσπίστηκαν το 1997. Η πρόοδος που σημειώνεται είναι Ρραδεία. Τον Απρίλιο του 1998, υπερλήθη στην Επιτροπή πρώτη η έκθεση για τις κρατικές ενισχύσεις. Αν αυτό συνέραλε στη Ρελτίωση της διαφάνειας χρειάζονται μεγαλύτερες προσπάθειες. Η Λιθουανία πρέπει ακόμη να καθιερώσει σύστημα παρακολούθησης, ώστε να μπορεί η εποπτεύουσα αρχή να λαμΡάνει όλες τις πληροφορίες σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις πριν από τη χορήγηση τους. Τον Απρίλιο του 1997, συστάθηκε μονάδα παρακολούθησης των κρατικών ενισχύσεων στο πλαίσιο της υπηρεσίας ανταγωνισμού. Συμπέρασμα Έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή των Ρραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, και την ευθυγράμμιση με το κεκτημένο στον τομέα των προτύπων. Ωστόσο, πρέπει να αποδοθεί προσοχή στην εξασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής και επφολής της νέας νομοθεσίας. Ιδιαίτερες προσπάθειες απαιτούνται στον τομέα των δημοσίων συμΡάσεων, στην επφολή της προστασίας των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και την καταπολέμηση της πειρατείας, την ασχυνόμευση χων συνόρων και την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Στον τομέα του ανταγωνισμού, παρά το γεγονός ότι έχουν ληφθεί μέτρα για την υλοποίηση των Ρραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, και αν και έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την εφαρμογή της πολιτικής ανταγωνισμού, ο έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων παραμένει πρόρλημα. Θα πρέπει να συνεχισθούν οι προσπάθειες να επιτευχθεί η πλήρης διαφάνεια των διαδικασιών χορήγησης κρατικών ενισχύσεων προκειμένου δημιουργηθεί πλήρες και ενημερωμένο μητρώο κρατικών ενισχύσεων. Το νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη χορήγηση των κρατικών ενισχύσεων χρειάζεται περαιτέρω ευθυγράμμιση με το κοινοτικό δίκαιο. Τέλος, πρέπει να υιοθετηθούν οι απαιτούμενες αρμοδιότητες και διαδικασίες για να μπορέσει η εποπτεύουσα τις κρατικές ενισχύσεις αρχή να ελέγχει με συστηματικό τρόπο τα υφιστάμενα και μελλοντικά μέτρα ενισχύσεων. Θα πρέπει επίσης να διασφαλισθεί η ανεξαρτησία της. 3. 2 Καινοτομία Κοινωνία των πληροφοριών Η Λιθουανία συμμετέχει στην επιτροπή υψηλού επιπέδου για την κοινωνία των πληροφοριών και στηρίζει την ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών. Η δημιουργία 26 κοινωνίας χων πληροφοριών στη Λιθουανία πραγματοποιείται σύμφωνα με το εθνικό πρόγραμμα επικοινωνιών και ανάπτυξης της πληροφορίας που ενέκρινε το Seimas. Σημαντικές προσπάθειες έχουν καταρληθεί για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος πληροφοριών του κράτους περιλαμΡανομένου του κτηματολογίου/ Εκπαίδευση, κατάρτιση και νεολαία Στον τομέα της αμοφαίας αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων και τίτλων δεν έχει σημειωθεί πρόοδος από το 1997. Τον ΟκτώΡριο 1997, θεσπίστηκε νόμος για την επαγγελματική κατάρτιση ο οποίος διέπει συγκεκριμένα ζητήματα κατάρτισης, ενώ τον Ιούνιο 1998, θεσπίστηκε νόμος περί ανεπίσημης εκπαίδευσης ενηλίκων. Τον Οκτόφριο του 1997, εγκρίθηκαν τα επίπεδα επαγγελματικής κατάρτισης ώστε να εναρμονισθούν με τη σύσχαση χης Επιτροπής. Το 1998, η Λιθουανία αναμένεχαι να συμμεχάσχει σχα κοινοχικά προγράμμαχα Leonardo, Socrates και Νεολαία για την Ευρώπη. Έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη Τον Απρίλιο του 1998, η Λιθουανία ζήτησε να συμμετάσχει πλήρως στο 5ο πρόγραμμα πλαίσιο. Πραγματοποιήθηκαν δύο γύροι διερευνητικών συνομιλιών με στόχο την προετοιμασία διαπραγματεύσεων. Η έρευνα δεν αποτελεί προτεραιότητα του ΕΠΥΚ. Η σύσταση νέου τμήματος επιστήμης και μελετών στο πλαίσιο του Υπουργείου Παιδείας και Επιστημών αποτελεί ένδειξη της σημασίας που αποδίδουν οι αρχές της Λιθουανίας στην ανάπτυξη αυτού του τομέα. Τηλεπικοινωνίες Αξιοσημείωτη είναι η επέκταση του δικτύου τηλεπικοινωνιών το 1997 (μέχρι 29 γραμμές ανά 100 κατοίκους), που αποτελεί τριπλάσια αύξηση σε σχέση με τον μέσο όρο των προηγούμενων πέντε ετών. Ο νόμος για τις τηλεπικοινωνίες που θεσπίστηκε τον Ιούνιο του 1998 προρλέπει την ελευθέρωση της αγοράς τηλεπικοινωνιών μέχρι τις 31 ΔεκεμΡρίου 2002. Μέχρι την ημερομηνία αυτή, η "Lietuvos Telekomas" (ο οργανισμός τηλεπικοινωνιών της Λιθουανίας, LT) θα είναι η μόνη εταιρεία παροχής τοπικών, υπεραστικών και διεθνών υπηρεσιών μέσω του δικτύου σταθερής τηλεφωνίας και θα αποχελεί χον μοναδικό φορέα παροχής υπηρεσιών σχαθερής τηλεφωνίας. Παραχωρώνχας νόμιμο μονοπώλιο σχον LT, η κυρέρνηση αύξησε την αξία χου για ιδιωχικοποίηση. Η ιαφέρνηση αναλαμΡάνει πλέον να αποδείξει την προσήλωση της σχην ελευθέρωση καθώς και την ικανότητα της να θέσει σε λειτουργία νέο ρυθμιστικό σύστημα σύμφωνα με το κοινοτικό δίκαιο. Η κρατική υπηρεσία ταχυδρομείων έχει τα αποκλειστικά δικαιώματα περισυλλογής και διανομής επιστολών και ταχυδρομικών εντολών. Θα χρειαστούν διαρκείς προσπάθειες 27 χόσο σε κανονιστικό όσο και σε λειτουργικό επίπεδο, για να διασφαλισθεί η παροχή των ταχυδρομικών υπηρεσιών στη Λιθουανία σύμφωνα με το κεκτημένο. Οπτικοακουστικός τομέας Δεν έχει σημειωθεί αξιόλογη πρόοδος σχη Λιθουανία όσον αφορά τη μεταφορά του οπτικοακουστικού κεκτημένου: της οδηγίας "Τηλεόραση χωρίς σύνορα". Η υφιστάμενη διοικητική διάρθρωση (η λιθουανική επιτροπή ραδιοφώνου και τηλεόρασης) λειτουργεί αποτελεσματικά εντός των ορίων της ισχύουσας νομοθεσίας. Το 1998, χορηγήθηκαν άδειες για 8 ραδιοφωνικούς και 9 καλωδιακούς τηλεοπτικούς σταθμούς. Η αποτελεσματική αποδοχή και εφαρμογή του κεκτημένου ενδέχεται να καθυστερήσει εξαιτίας των υφιστάμενων εγκρίσεων για εμπορικούς τηλεοπτικούς σταθμούς καθώς και των διαφημιστικών συμΡάσεων με εταιρείες προϊόντων καπνού. Συμπέρασμα Σημειώθηκε κάποια πρόοδος στον τομέα της παιδείας και των τηλεπικοινωνιών αλλά όχι στον οπτικοακουστικό τομέα. 3. 3 Οικονομικές και δημοσιονομικές υποθέσεις Οικονομική και νομισματική ένωση Η Λιθουανία σημείωσε ελάχιστη πρόοδο όσον αφορά χην προεχοιμασία της για προσχώρηση στην οικονομική και νομισματική ένωση. Μέχρι σήμερα, η νομισματική πολιτική της Λιθουανίας ήταν Ρασισμένη στο καθεστώς νομισματικού συμΡουλίου. Η Τράπεζα της Λιθουανίας εφαρμόζει με σύνεση και ρεαλισμό στρατηγική που προρλέπει ενδεχόμενη έξοδο από το καθεστώς νομισματικού συμΡουλίου. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, η νομοθεσία της Κεντρικής Τράπεζας πρέπει να καταστεί πλήρως συμΡατή με τους κοινοτικούς κανόνες. Φορολογία Όσον αφορά την έμμεση φορολογία, η Λιθουανία, από το 1997, συνεχίζει την προσέγγιση της νομοθεσίας περί ΦΠΑ για να την ευθυγραμμίσει με το κοινοτικό κεκτημένο. Οι πρόσφατες αλλαγές που έχουν επέλθει στη λιθουανική νομοθεσία περί ΦΠΑ περιλαμΡάνουν την κατάργηση του μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ που εφαρμόζεται μόνο στα εγχώρια γεωργικά προϊόντα και την αύξηση του κατωφλίου εγγραφής προκειμένου να μειωθεί ο αριθμός των υποκείμενων στο φόρο που υποχρεούνται να εγγραφούν για τον ΦΠΑ. Αν και έχει επιτευχθεί πρόοδος, απαιτούνται ακόμη σημαντικές προσπάθειες στον τομέα του ΦΠΑ. Η διοικητική ικανότητα και οι ρυθμίσεις διοικητικής συνεργασίας και αμοφαίας συνδρομής πρέπει να ενισχυθούν. 28 Οι διαφορές μεχαξύ χου λιθουανικού συστήματος ειδικών φόρων κατανάλωσης και χων κοινοτικών απαιτήσεων παραμένουν. Το σημανχικόχερο είναι όχι η Λιθουανία δεν διαθέχει σύσχημα αποθήκευσης. Επιπλέον, οι επφαρύνσεις γίνονχαι καχ' αξίαν και όχι με ειδικούς συνχελεσχές και εξασφαλίζει σημανχικό εισόδημα με χην επφολή φόρων σε εμπορεύμαχα διαφορεχικά από εκείνα που υπόκεινχαι σχους συνήθεις ειδικούς φόρους καχανάλωσης. ισχύουσα λιθουανική νομοθεσία περί ειδικών φόρων καχανάλωσης δεν Η ανχαποκρίνεχαι επί χου παρόνχος σχις απαιτήσεις. Απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες για τη συμμόρφωση με το κεκτημένο. Συμπέρασμα Αν και έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά τον ΦΠΑ, απαιτούνται ακόμη σημαντικές προσπάθειες για την ευθυγράμμιση του τομέα του ΦΠΑ και των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Στατιστικές Το μεγαλύτερο μέρος της διοικητικής διάρθρωσης που απαιτείται για την εφαρμογή του κεκτημένου στον τομέα των στατιστικών έχει ήδη δημιουργηθεί. Ωστόσο, πρέπει ακόμη να Ρελτιωθεί η συνεργασία και ο συντονισμός μεταξύ των διαφόρων οργάνων. Η Λιθουανία παρέχει ήδη στατιστικά στοιχεία σε ορισμένους τομείς σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες και την ταξινόμηση. Για την επίτευξη της πλήρους ευθυγράμμισης, ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όσον αφορά τα ακόλουθα: το μητρώο επιχειρήσεων και το κτηματολόγιο, την κατάταξη των Ριομηχανικών προϊόντων, τις στατιστικές σχετικά με τους εθνικούς λογαριασμούς, το δημόσιο χρέος και το έλλειμμα, τις στατιστικές εξωτερικού εμπορίου, τις στατιστικές σχετικά με τη γεωργία, το εργατικό δυναμικό, το κόστος εργασίας και τις μεταφορές. 3. 4 Τομεακές πολιτικές Βιομηχανία Ο δηλωμένος στόχος της στρατηγικής της Λιθουανίας στον Ριομηχανικό τομέα είναι η προώθηση της ανταγωνιστικότητας της Ριομηχανίας της στην ενιαία αγορά της ΕΕ. Η Λιθουανία έχει σταδιακά αναπτύξει στοιχεία οριζόντιας πολιτικής στον τομέα της Ριομηχανικής ανταγωνιστικότητας. Σ' αυτά περιλαμΡάνεται η προώθηση της ποιότητας, των μικρών επιχειρήσεων (μέσω, π. χ. , του ταμείου εγγυήσεων, επιχειρηματικών κέντρων, περιφερειακών κέντρων ενημέρωσης) καθώς και η προώθηση των εξαγωγών και των επενδύσεων. Η ολοκλήρωση του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων θεωρείται το αποτελεσματικότερο εργαλείο για την προσέλκυση ξένων επενδυτών σε ευρεία κλίμακα. Επίσης, αναπτύχθηκαν τομεακά προγράμματα (π. χ. , στον τομέα της επεξεργασίας τροφίμων, της κατεργασίας ξύλου, των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και των 29 ναυπηγείων). Επιπλέον, καχαρχίζεχαι πρόγραμμα για χην αναζωογόνηση χων προρλημαχικών Ριομηχανικών κλάδων. Μέρος χης σχρατηγικής αποτελούν επίσης τα κρατικά προγράμματα Ριομηχανικών επενδύσεων. Η Ριομηχανική πολιτική της Λιθουανίας δεν έχει ορισθεί σαφώς με σφαιρικό κυΡερνητικό έγγραφο, και τα θέματα στρατηγικής εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο συζητήσεων στο πλαίσιο της κυρέρνησης. Έχει σημειωθεί πρόοδος για τη δημιουργία επιχειρηματικού περφάλλοντος με ράση τις δυνάμεις της αγοράς. Η αύξηση των ροών ΑΞΕ αποτελεί ένδειξη της διεθνούς εμπιστοσύνης προς τον ιδιωτικοποιημένο Ριομηχανικό τομέα της Λιθουανίας αλλά πρέπει να αυξηθεί περισσότερο ο όγκος των παραγωγικών επενδύσεων στον κατασκευαστικό τομέα. Στο πλαίσιο αυτό, ορισμένοι εξαγωγικοί τομείς (ήτοι, διυλισμένα πετρελαϊκά προϊόντα, ενδύματα, προϊόντα ξυλείας, λιπάσματα, ηλεκτρικός εξοπλισμός και δομικά υλικά) συνεχίζουν να ανθούν, ενώ άλλοι παραδοσιακοί τομείς με κρατική υποστήριξη (ηλεκτρονικά και μηχανές) συνεχίζουν να παρακμάζουν. Επίσης, οι λιθουανικές αρχές θα πρέπει να αποδώσουν μεγαλύτερη προσοχή στην ανάπτυξη συσχήμαχος διαχείρισης της ποιότητας που να συμΡαδίζει με το κοινοτικό. Οι αρχές θα πρέπει να διασφαλίσουν την ευθύνη της Ριομηχανίας για τη συμμόρφωση των προϊόντων, με ράση την οποία θα μπορέσουν να καταστούν ανταγωνιστικά στην εσωτερική αγορά, τόσο πριν όσο και μετά την προσχώρηση. Συμπέρασμα Η Λιθουανία έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά τη δημιουργία επιχειρηματικού περφάλλοντος που να Ρασίζεται στην ελεύθερη αγορά. Γεωργία Η κατάσταση της γεωργίας Μετά από αύξηση της χάξεως χου 10% χο 1996, η γεωργική παραγωγή αυξήθηκε καχά 6% χο 1997, λόγω της αύξησης τόσο των καλλιεργειών όσο και της κτηνοτροφικής παραγωγής. Η πτωτική τάση του κτηνοτροφικού τομέα φαίνεται ότι σταθεροποιήθηκε για πρώτη φορά από το 1989. Συνεπώς, το μερίδιο της γεωργίας στο ΑΕΠ ήταν περίπου 12% το 1997, σχεδόν το ίδιο με το 1996. Σε σύγκριση με τα στοιχεία του 1996, οι εξαγωγές γεωργικών προϊόντων διατροφής αυξήθηκαν κατά 7%, ενώ οι εισαγωγές κατά 4%. Το εμπορικό έλλειμμα γεωργικών προϊόντων μειώθηκε το 1997 σε 9 εκατ. ECU περίπου (18 εκατ. ECU το 1996). Στον τομέα της αγροτικής μεταρρύθμισης και της ιδιωτικοποίησης σημειώθηκε μικρή πρόοδος. Μέχρι την 1η Ιουλίου 1998, η διαδικασία επιστροφής γαιών είχε ως αποτέλεσμα μόνον την κατά νόμον κυριότητα ποσοστού 55% περίπου γεωργικής γης. Ωστόσο, η σχετικά ενεργός αγορά εκμίσθωσης συνέραλε στην ανάπτυξη των γεωργικών δομών με περαιτέρω αναδιάρθρωση των γεωργικών επιχειρήσεων, των οικογενειακών αγροκτημάτων και αγρών. Οι καθυστερήσεις στη χορήγηση τίτλων ιδιοκτησίας έχουν περιορίσει σημαντικά την ανάπτυξη της κατάλληλης κτηματαγοράς. Απαιχείχαι περαιχέρω αναδιάρθρωση για αποχελεσμαχικόχερο και πιο Ριώσιμο γεωργικό χομέα. 30 Γεωργική πολιτική Ο νόμοι για χην εναρμόνιση της εσωτερικής αγοράς (κτηνιατρικό και φυτοϋγειονομικό τομέα) δεν έχουν ακόμη θεσπιστεί. Η καταγραφή των κοπαδιών και η αναγνώριση των ζώων δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί. Τα πρότυπα υγιεινής που θεσπίζονται με την οδηγία για το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα δεν εφαρμόζονται. Η διατήρηση στις εγκαταστάσεις δεν ανταποκρίνεται στους κανόνες και υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες προμηθεύονται προϊόντα από μη εγκεκριμένες από την ΕΕ εγκαταστάσεις σε άλλες, οι οποίες είναι εγκεκριμένες. Οι κτηνιατρικοί και οι υγειονομικοί έλεγχοι πρέπει να Ρελτιωθούν τόσο στις εγκαταστάσεις όσο και στα αγροκτήματα. Η τελευταία αυτή πτυχή θα απαιτήσει σημαντικές εισροές προκειμένου να έλθει στα κοινοτικά επίπεδα. Δημιουργήθηκε νέα υπηρεσία για την παρακολούθηση της φυχοπροσχασίας. Αν και έχει επιχευχθεί σημαντική πρόοδος στην ιδιωτικοποίηση των επιχειρήσεων γεωργικών προϊόντων διατροφής, η ανεπαρκής χρήση της ικανότητας, η απηρχαιωμένη τεχνολογία, η έλλειψη κεφαλαίων και η χαμηλή απόδοση αποτελούν εμπόδια τα οποία η Λιθουανία καλείται να υπερΡεί εάν επιθυμεί να αναπτύξει Ριώσιμη και ανταγωνιστική Ριομηχανία πρώτης μεταποίησης. Λόγω της φύσης της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης, έχουν επέλθει ελάχιστες μεταΡολές στη δομή διαχείρισης και λήψεως αποφάσεων, παρακωλύοντας την αναδιάρθρωση του τομέα. Οι ποσοστώσεις στις εξαγωγές σπόρων για σπορά και οι επιδοτήσεις των επφαρύνσεων παραγωγής (ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο) καταργήθηκαν. Το 1997, άρχισε να ισχύει νέο Ταμείο Αγροτικής Στήριξης, με χορηγήσεις ύψους 5,8% από τον κρατικό προϋπολογισμό. Για το 1998, το ποσό της χορήγησης μειώθηκε σχετικά. Ποσοστό 62% περίπου του γεωργικού προϋπολογισμού για το 1997 προορίστηκε για επιδοτήσεις χιμών. Οι πολιχικές αγροχικής ανάπτυξης Ρρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο. Το 1997, δόθηκε μεγάλη προτεραιότητα στο νέο πρόγραμμα δημιουργίας αγροκτημάτων, το οποίο συγχρηματοδοτεί τις δαπάνες εκκίνησης των αγροτών. Επίσης, εφαρμόστηκαν προγράμματα για το περφάλλον και τις λιγότερο ευνοημένες περιοχές, αλλά σε μικρότερη κλίμακα. Τον Μάιο 1998 καθιερώθηκε νέο σύστημα. Κύριος στόχος του ήταν η μετάΡαση από ένα σύστημα διαχείρισης τιμών σε σύστημα ρύθμισης τιμών το οποίο συμφωνεί περισσότερο με τις Ρασικές αρχές της ΚΓΠ. Το νέο σύστημα εφαρμόζεται στον τομέα των σιτηρών. Συστάθηκε λιθουανική υπηρεσία ρύθμισης γεωργικών προϊόντων και προϊόντων διατροφής, η οποία είναι υπεύθυνη για τη διαχείριση του νέου συστήματος ρύθμισης των τιμών. Συμπέρασμα Σημειώθηκε πρόοδος όσον αφορά την υλοποίηση των σχετικών Ρραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση. Πρόοδος σημειώθηκε επίσης στην ευθυγράμμιση της γεωργικής πολιτικής με την ΚΓΠ. Ωστόσο, χρειάζονται περαιτέρω προσπάθειες για την αναδιάρθρωση του τομέα γεωργικών προϊόντων διατροφής, και για την ανάπτυξη περφαλλοντικών πολιτικών και πολιτικών αγροτικής 31 ανάπτυξης. Η Λιθουανία πρέπει να συνεχίσει τις προσπάθειες της για την εφαρμογή και επφολή των κοινοτικών κτηνιατρικών και φυτοϋγειονομικών κανόνων και για την αναράθμιση των εγκαταστάσεων ώστε να ανταποκρίνονται στα κοινοτικά πρότυπα. Αλιεία Στον τομέα αυτό δεν έχει σημειωθεί πρόοδος. Η Λιθουανία πρέπει να αναλάρει νομοθετικές και διοικητικές μεταρρυθμίσεις για να εφαρμόσει την κοινή αλιευτική πολιτική. Ενέργεια Η Λιθουανία συνεχίζει την προσαρμογή του ενεργειακού τομέα της στον ανταγωνισμό της ΕΕ και στις απαιτήσεις της εσωτερικής αγοράς. Σύμφωνα με νόμο του 1997 για την τροποποίηση του νόμου περί ενέργειας, η ιαφέρνηση έπαυσε τη ρύθμιση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας, της θέρμανσης και του φυσικού αερίου· οι σχετικές αρμοδιότητες έχουν μεταφερθεί πλήρως στην κρατική επιτροπή ελέγχου των τιμών των ενεργειακών πόρων και των ενεργειακών δραστηριοτήτων. Η εν λόγω επιτροπή προσάρμοσε νέες τιμές ενέργειας που καθορίστηκαν από τον προμηθευτή ενεργειακών πόρων, οι οποίες καλύπτουν τις λογικές δαπάνες παραγωγής, μεταφοράς και διανομής της ενέργειας. Η Λιθουανία δεν πληροί ακόμη το κεκτημένο όσον αφορά την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης στις οποίες συμπεριλαμΡάνεται η υποχρέωση τήρησης αποθεμάτων πετρελαίου για 90 ημέρες. Ετοιμάζεται μερική ιδιωτικοποίηση ειδικότερα στον τομέα του πετρελαίου και εν μέρει στην κρατική επιχείρηση φυσικού αερίου. Ενόψει της ιδιωτικοποίησης του τερματικού σταθμού πετρελαίου του Butinge, η ιαφέρνηση αποφάσισε την πώληση του ενός τρίτου των μετοχών σε επενδυτή των ΗΠΑ. Πραγματοποιήθηκε κάποια πρόοδος όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση (π. χ. η υποχρεωτική πιστοποίηση των ηλεκτρικών συσκευών και κανόνες για τη σήμανση των προϊόντων άρχισαν να ισχύουν την 1η Ιουλίου 1998). Όσον αφορά την ενέργεια και, ειδικότερα, την πυρηνική ενέργεια, η εταιρική σχέση για την προσχώρηση θέχει ως Ρραχυπρόθεσμη προχεραιόχηχα χην εφαρμογή συνεκχικής, μακροπρόθεσμης ενεργειακής σχραχηγικής και σχεδίου παροπλισμού χου πυρηνικού σχαθμού Ignalina, σύμφωνα με χις δεσμεύσεις χης συμφωνίας για χον λογαριασμό "πυρηνική ασφάλεια" (ΑΠΑ). Η εθνική ενεργειακή σχραχηγική χης Λιθουανίας για χο 1994 αναθεωρείχαι χους χελευχαίους έξι μήνες. Σύμφωνα με χις απαιτήσεις χου ΛΠΑ, πρέπει να κλείσει η μονάδα 1 χου πυρηνικού σχαθμού Ignalina εκτός αν η υπεύθυνη για την εθνική ασφάλεια αρχή επφεραιώσει ότι η συνέχιση της λειτουργίας είναι ασφαλής και ότι το επίπεδο των απαιτήσεων σε ηλεκτρική ενέργεια δικαιολογεί επενδύσεις για αναράθμιση με εκτίμηση της ασφάλειας, με ράση το ελάχιστο κόστος. Η διάρκεια ζωής των μονάδων 1 και 2 δεν πρέπει να υπερΡαίνει το χρονικό όριο αντικατάστασης των διαύλων πυρηνικού καυσίμου (ήτοι, το άμεσο μέλλον για τη μονάδα 1 και μερικά χρόνια για τη μονάδα 2). Η προθεσμία για την έκδοση μακροπρόθεσμης άδειας για τη μονάδα 1 του Ignalina από τη αρμόδια για την ασφάλεια αρχή, παρατάθηκε από τη συνέλευση συνεισφερόντων στον ΛΠΑ, από τον Ιούνιο του 1998 στις 17 Μαΐου του 1999. Η Επιτροπή έχει επανειλημμένως καταστήσει σαφή την αντίθεση της με την αντικατάσταση των διαύλων πυρηνικού καυσίμου στη μονάδα 1 η οποία αντίκειται στις υποχρεώσεις της Λιθουανίας δυνάμει της συμφωνίας ΛΠΑ. Η συνέλευση συμμετεχόντων στη συμφωνία ΛΠΑ, η οποία συνήλθε στις 7 32 Οκχαφρίου στο Λονδίνο, έκρινε επίσης ότι η συμΡουλευτίκή επιτροπή της Λιθουανίας για την πυρηνική ασφάλεια πρέπει να λάρει υπόψη της τις απαιτήσεις για το οριστικό κλείσιμο των μονάδων 1 και 2 χωρίς αντικατάσταση των διαύλων πυρηνικού καυσίμου. Δεν έχει συντελεστεί πρόοδος όσον αφορά την προσωρινή και μακροπρόθεσμη αποθήκευση του εξαντλημένου καυσίμου. Η Λιθουανία επικύρωσε τη συνθήκη για τον χάρτη ενέργειας τον Ιούνιο χου 1998. Οι αρχές της Λιθουανίας συνεχίζουν να δίδουν προτεραιότητα στην περιφερειακή ενεργειακή συνεργασία στη Βαλχική Θάλασσα/ΣκανδιναΡική περιοχή. Η εν λόγω συνεργασία περιλαμΡάνει την ίδρυση της Baltrel (περιφερειακή ένωση εταιρειών ηλεκτρισμού) ως στοιχείου για την προπαρασκευή της σύνδεσης με χα δίκχυα ηλεκχρικής ενέργειας χης Δύσης και του Βορρά και την τρέχουσα (ανα)συγκρότηση των λιμένων διακινήσεως πετρελαιοειδών. Οι εξελίξεις αυτές θα συμράλουν περαιτέρω στη δημιουργία φυσικών δεσμών για τη μελλοντική εσωτερική αγορά ενέργειας. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η Λιθουανία υπέγραψε πρόσφατα πρόσθετο πρωτόκολλο της πλήρους συμφωνίας διασφαλίσεων με τη ΔΟΑΕ. Συμπέρασμα Στον τομέα αυτό έχει σημειωθεί μικρή πρόοδος. Εκκρεμεί η υποΡολή ικανοποιητικής ενεργειακής στρατηγικής. Η ασφάλεια του πυρηνικού σταθμού του Ignalina απαιτεί διαρκή προσοχή και πρέπει να τηρηθούν οι διεθνείς δεσμεύσεις της Λιθουανίας στο πλαίσιο του ΛΠΑ. Αυτό προϋποθέτει τη ρητή δέσμευση της ιαφέρνησης να μην αντικατασταθούν οι δίαυλοι πυρηνικού καυσίμου της μονάδας 1. Η ανεξαρτησία της αρμόδιας για την ασφάλεια αρχής πρέπει να ενισχυθεί. Επίσης, πρέπει να εξευρεθούν πιο μακροπρόθεσμες λύσεις για τα ραδιενεργά απόρλητα. Επιπλέον, πρέπει να εξετασθούν τα ακόλουθα θέματα: η προσαρμογή ενέργειας, περιλαμΡανομένης της προσαρμογής των μονοπωλίων, η πρόσΡαση στα ενεργειακά δίκτυα και τα συστήματα τιμολόγησης, η ικανότητα αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης καθώς και η υποχρεωτική τήρηση αποθεμάτων πετρελαίου, η ενεργειακή απόδοση και οι περφαλλοντικοί κανόνες στον ενεργειακό τομέα. εσωτερικής αγοράς της Μεταφορές Η Λιθουανία συνέχισε την ευθυγράμμιση και την εφαρμογή της νομοθεσίας της: • Οδικές μεταφορές: Το 1997 ετέθησαν σε ισχύ νέες απαιτήσεις όσον αφορά τα τυπικά προσόντα των οδηγών και τους κανόνες πρόσρασης στο επάγγελμα (άδειες) οι οποίες συμΡαδίζουν με το κεκτημένο. Σιδηρόδρομοι: Οι κανόνες χορήγησης αδειών για οικονομικές δραστηριότητες τροποποιήθηκαν το 1998 σύμφωνα με τις κοινοτικές απαιτήσεις. • Ναυτική ασφάλεια: Η Λιθουανία ακολουθεί φιλόδοξο πρόγραμμα για τη Ρελτίωση της ναυτικής ασφάλειας. Η πρόοδος που έχει επιτευχθεί μέχρι σήμερα αποδεικνύεται από την πρόσφατη απόφαση της Γραμματείας της Κοινής 33 Δήλωσης Προθέσεων των Παρισίων να διαγράψει τη Λιθουανία από τον κατάλογο των πλοίων που πρέπει να εξετασθούν κατά προτεραιότητα. • Πολιτική αεροπορία: ΚαταΡάλλονται προσπάθειες για την ανάπτυξη της ασφάλειας μέσω της κανονιστικής ρύθμισης της χρήσης του εναέριου χώρου. Μέτρα προστασίας του περιβάλλοντος στον τομέα των μεταφορών: Τα έτη 1997/1998, εγκρίθηκαν διάφορα νομικά και διοικητικά μέσα και μέτρα σύμφωνα με το κοινοτικό κεκτημένο, ειδικότερα στον τομέα των οδικών μεταφορών επικίνδυνων εμπορευμάτων. Τον Ιούνιο 1998, η Λιθουανία προσχώρησε στη σύμΡαση περί μεταφοράς επικίνδυνων εμπορευμάτων που αποτελεί μέρος του κοινοτικού κεκτημένου. Υποδομή: Μία από τις Ρασικές προτεραιότητες της Λιθουανίας είναι η περαιτέρω ένταξη στα διευρωπαϊκά δίκτυα, λαμΡάνοντας υπόψη την εκτίμηση χων αναγκών σε μεχαφορική υποδομή (ΤΙΝΑ). Η χρημαχοδόχηση συνεχίζει να ανέρχεχαι σχο 1,2% χου ΑΕΠ, ύψος που κρίνεχαι ικανοποιηχικό. Τα χέλη χρήσης αερολιμένων μειώνονχαι σχαδιακά. Οι παραχωρήσεις σχα χέλη θαλασσίων λιμένων για τη λιθουανική ναυσιπλοΐα ανακλήθηκαν στις 31 Μαρτίου 1998. Η Λιθουανία σημείωσε μεγαλύτερη πρόοδο στην εφαρμογή του κεκτημένου ιδίως στον τομέα των θαλάσσιων και των εναέριων μεταφορών. Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας αναδιοργανώθηκε το 1998. Ωστόσο, ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην εφαρμογή του κεκτημένου στον τομέα της αεροπορίας. Οι φορείς και οι επιθεωρητές για την εποπτεία της ναυχικής ασφάλειας ενίσχυσαν χις δραστηριότητες τους. Στα τέλη του 1997, συστάθηκε Κρατική Επιθεώρηση Εσωτερικής Ναυσιπλοΐας. Συμπέρασμα Η Λιθουανία έχει πραγματοποιήσει πρόοδο στην αποδοχή και εφαρμογή του κεκτημένου στον τομέα των μεταφορών, εντούτοις, η ασφάλεια των θαλάσσιων και των εναέριων μεταφορών, η οποία αρχίζει να Ρελτιώνεται, πρέπει να ενισχυθεί. Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις Τον Ιανουάριο του 1998, η ιαφέρνηση ενέκρινε αναπτυξιακό πρόγραμμα μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων με στόχο τη δημιουργία φιλικότερου προς τις MME νομικού και οικονομικού περφάλλοντος. Τον Μάιο του 1998, εγκρίθηκε το καταστατικό του ταμείου προώθησης μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Τον Αύγουστο του 1998, ιδρύθηκε η λιθουανική εταιρεία ασφάλισης πιστώσεων για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Η κυρέρνηση της Λιθουανίας επφεΡαίωσε το ενδιαφέρον της να συμμετάσχει στο τρίτο πολυετές πρόγραμμα της ΕΕ για χις MME. 34 3. 5 Οικονομική και κοινωνική συνοχή Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις Το 1997, το ποσοστό ανεργίας ανήρχετο στο 6,7% του εργατικού δυναμικού και τον Ιούνιο 1998, στο 5,5%. Ήδη έχουν θεσπισθεί ορισμένα νομικά μέσα για τη μεταφορά της νομοθεσίας σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια στον τόπο εργασίας. Πρέπει ωστόσο να υπογραμμισθεί ότι η μεταφορά των οδηγιών σχετικά με την υγεία και την ασφάλεια πρέπει να συνοδεύεται από ισχυρή εποπτεύουσα αρχή η οποία να διαθέτει επαρκείς πόρους για να εξασφαλίσει την πρακτική εφαρμογή της νομοθεσίας. Στον τομέα του κοινωνικού διαλόγου, αν και θεσπίστηκε τριμερές πρότυπο διαχείρισης της αγοράς εργασίας, τόσο το εθνικό συμΡούλιο απασχόλησης όσο και οι τοπικές τριμερείς επιτροπές εκπληρώνουν τυπικά τα καθήκοντα τους και δεν έχουν σημαντική επίδραση στην αγορά εργασίας. Όσον αφορά την ισότητα ευκαιριών, αν και η λιθουανική νομοθεσία καλύπτει ορισμένες από τις Ρασικές διατάξεις του κοινοτικού δικαίου περί απουσίας διακρίσεων, η αρχή της έλλειψης διακρίσεων δεν τηρείται πάντοτε. Μεταξύ των μέτρων που αποσκοπούν στη ρύθμιση αυτής της ανισορροπίας είναι η δημιουργία γραφείου διαμεσολαΡητή. Η Λιθουανία θα συμμετάσχει στο τέταρτο κοινοτικό πρόγραμμα δράσης περί ισότητας ευκαιριών. Η δημόσια υγεία αποτελεί Ρασικό τομέα στον οποίο πρέπει να αναληφθούν σημαντικές ενέργειες. Η Λιθουανία έχει ήδη εγκρίνει οδηγίες σχετικά με τον καπνό, και έχει εκφράσει την επιθυμία της να συμμετάσχει σε κοινοτικά προγράμματα για την πρόληψη του AIDS και άλλων μεταδοτικών νόσων, καθώς και για την εξάρτηση από τα ναρκωτικά. Συμπέρασμα Παρατηρείται κάποια πρόοδος όσον αφορά τη νομοθεσία για την υγεία και την ασφάλεια. Εντούτοις, χρειάζονται ακόμη σημαντικές προσπάθειες για τη μεταφορά και εφαρμογή του κεκτημένου στον τομέα της απασχόλησης και των κοινωνικών υποθέσεων. Περιφερειακή πολιτική και συνοχή Οι γενικές κατευθύνσεις της περιφερειακής πολιτικής καθορίστηκαν τον Ιούλιο του 1998. Οι γενικές κατευθύνσεις καθορίζουν τις αρχές, τους στόχους καθώς και τις Ρασικές θεσμικές δομές και τα χρηματοδοτικά μέσα για την εφαρμογή της περιφερειακής πολιτικής της Λιθουανίας. Ωστόσο, οι εν λόγω διατάξεις πρέπει ακόμη να τεθούν σε εφαρμογή. Οι δημοσιονομικές διαδικασίες, ο έλεγχος και η παρακολούθηση, καθώς και τα χρηματοδοτικά μέσα για την άσκηση χης περιφερειακής πολιχικής παρουσιάζουν αδυναμίες. 35 Συμπέρασμα Η Λιθουανία έχει σημειώσει μικρή πρόοδο όσον αφορά τη θέσπιση νομοθετικών, θεσμικών και δημοσιονομικών δομών στον τομέα της περιφερειακής πολιτικής η οποία κατά συνέπεια είναι ακόμη σε στάδιο μελέτης. Οι αρχές της Λιθουανίας έχουν υλοποιήσει ορισμένες Ρραχυπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση αλλά η απτή πρόοδος παραμένει περιορισμένη. 3. 6 Ποιότητα ζωής και περιβάλλον Περιβάλλον Από τις αρχές του 1997, η Λιθουανία εξέδωσε σημαντικό αριθμό νομικών πράξεων στον περφαλλοντικό τομέα, με στόχο την ευθυγράμμιση της νομοθεσίας της με το κεκτημένο στο οποίο περιλαμΡάνεται η οδηγία για τη μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων, ο κανονισμός για τις ουσίες που καταστρέφουν το όζον, η οδηγία για τον αμίαντο, οι οδηγίες για τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, η οδηγία για την πρόσΡαση στην ενημέρωση, οι οδηγίες για τις εκπομπές θορύρου των μηχανοκίνητων οχημάτων, οι οδηγίες για τα επικίνδυνα απόρλητα, τη μεταφορά και τη συσκευασία απορλήτων, και τέλος οι οδηγίες για τις νιτρικές ενώσεις και τα αστικά απόρλητα ύδατα. Η Λιθουανία έχει εν μέρει μεταφέρει τις οδηγίες πλαίσια περί υδάτων και απορλήτων, τις οδηγίες για την προστασία του φυσικού περφάλλοντος καθώς και την οδηγία για χην αξιολόγηση χων περφαλλονχικών επιπχώσεων και χις χροποποιήσεις χης. Η Λιθουανία έχει εξελιχθεί στην ανάπτυξη στρατηγικών υλοποίησης συγκεκριμένης οδηγίας. Οι στρατηγικές αυτές καλύπτουν όλες τις οδηγίες στους τομείς των υδάτων, των δημοτικών απορλήτων, των επικίνδυνων απορλήτων, της προστασίας του φυσικού περφάλλοντος και των χημικών προϊόνχων. Επίσης, η Λιθουανία αναπχύσσει πρόγραμμα εφαρμογής της οδηγίας για την ολοκληρωμένη πρόληψη και τον έλεγχο της ρύπανσης (IPPC). Σε συνεργασία με τα άλλα δύο κράτη της Βαλτικής, η Λιθουανία αναπτύσσει προγράμματα εφαρμογής για τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, τις οδηγίες γκχ την ορθή εργαστηριακή πρακτική, και για τον θόρυΡο. Η διάρθρωση επφολής της Λιθουανίας αναδιοργανώνεται. Οι αλλαγές συνίστανται στην ορθολογική οργάνωση της διοίκησης, στην ενίσχυση της επιθεώρησης ιδίως μέσω προγραμμάτων κατάρτισης, στην ανάπτυξη οδηγιών επφολής, στην εκτίμηση των αναγκών παρακολούθησης, στη Ρελτίωση των εργαστηρίων και σχην παροχή εξοπλισμού. Πρέπει να ενισχυθεί η σε χοπικό επίπεδο ικανότητα υλοποίησης του περφαλλοντικού κεκτημένου και διαχείρισης επενδυτικών έργων μεγάλης κλίμακας. Το σύστημα παρακολούθησης της ατμόσφαιρας έχει Ρελτιωθεί μέσω της ανάπτυξης θεσμών και της εγκατάστασης συστήματος απ'ευθείας παρακολούθησης, που θα επιτρέψει στη Λιθουανία να ευθυγραμμισχεί πλήρως με χις απαντήσεις χου κεκχημένου. Το σύνολο χων κραχικών και ιδιωχικών περφαλλονχικών δαπανών χης Λιθουανίας είναι πολύ χαμηλό και θα πρέπει να αυξηθεί. Υπάρχουν ακόμη ανησυχίες όσον αφορά χη 36 Ριωσιμότηχα χων επενδυτικών σχεδίων δεδομένου ότι σημαντικό μέρος αυτών χρηματοδοτείται επί του παρόντος μέσω διμερών και πολυμερών προγραμμάτων Ροήθειας. Συμπέρασμα Η Λιθουανία έχει επιτελέσει σημαντική πρόοδο στην υλοποίηση των Ρραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, ειδικότερα όσον αφορά τη μεταφορά. Εντούτοις, χρειάζονται ακόμη προσπάθειες στον Ριομηχανικό τομέα, στον τομέα της προστασίας από τη ραδιενέργεια, καθώς και στον τομέα της ατμόσφαιρας και των υδάτων. Η Λιθουανία πρέπει να επικεντρώσει τις προσπάθειες της στην ενίσχυση της υποδομής ελέγχου της ατμόσφαιρας και των υδάτων, καθώς και στην ενίσχυση της ικανότητας σε τοπικό επίπεδο. Χρειάζονται ακόμη μείζονες προσπάθειες για την εξασφάλιση των απαιτούμενων επενδύσεων, σε στενή συνεργασία με τους διεθνείς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, ενόψει της συμμόρφωσης με τα πρότυπα της ΕΕ. Προστασία των καταναλωτών Η Λιθουανία θέσπισε νέους κανόνες σχετικά με τη σήμανση χων προϊόντων οι οποίοι είναι σύμφωνοι με χο κεκτημένο. Αυτοί εξασφαλίζουν χην προστασία των συμφερόντων των καταναλωτών με την παροχή πλήρους, κατανοητής και απαραίτητης ενημέρωσης σχετικά με τον παραγωγό, την προέλευση και τις ιδιότητες των προϊόντων. Τον Μάρτιο του 1998, η Λιθουανία θέσπισε νόμο για τον τουρισμό ο οποίος συμφωνεί εν μέρει με την κοινοτική οδηγία για τις οργανωμένες περιηγήσεις. Ενόψει του γεγονότος ότι η προστασία των καταναλωτών αποτελεί μεσοπρόθεσμη προτεραιότητα της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, η Λιθουανία θα πρέπει να καταράλει σημαντικές προσπάθειες στον τομέα αυτό. Μετά τη δημοσίευση της Γνώμης, η μεταφορά που επετεύχθη υπήρξε πολύ μικρή. Χρειάζεται στήριξη για τη δημιουργία και την ανάπτυξη ενώσεων καταναλωτών. 3. 7 Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις Στη γνώμη που διατύπωσε τον Ιούλιο του 1997, η Επιτροπή είχε επισημάνει ότι οι προτεραιότητες της Λιθουανίας για το άμεσο μέλλον πρέπει να είναι η καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και του οργανωμένου εγκλήματος, καθώς και η θέσπιση αποτελεσματικών συστημάτων μεθοριακού ελέγχου. Μετανάστευση/συνοριακοί έλεγχοι Στις 13 ΦεΡρουαρίου 1998, η Λιθουανία υπέγραψε συνθήκη συνεργασίας με τη διεθνή οργάνωση μεταναστεύσεων, στο πλαίσιο του οποίου αναπτύσσει σχέδιο ενίσχυσης της διαχείρισης της νόμιμης και παράνομης μετανάστευσης. Η αύξηση χων συμφωνιών επανεισδοχής, η εισαγωγή νέων δελτίων ταυτότητας και η θέσπιση τροπολογίας του ποινικού κώδικα με την οποία επφάλλονται αυστηρότερες κυρώσεις στη σωματεμπορία αναμένεται να συμΡάλουν στη ρελτίωση του ελέγχου των μεταναστευτικών ροών. 37 Σχον χομέα των συνοριακών ελέγχων, η Λιθουανία έχει εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της στο πλαίσιο της συμφωνίας οριοθέτησης των ανατολικών συνόρων της· απομένει τώρα να πράξει το ίδιο και η Λευκορωσία. Η Λιθουανία αναπτύσσει επαγγελμαχική υπηρεσία μεθοριακής ασφάλειας και εξοπλίζει χα αναχολικά σύνορα της με εγκαταστάσεις ηλεκτρονικής παρακολούθησης. ΣυμΡάλλει στην ανάπτυξη της συνεργασίας με τις άλλες δύο χώρες της Βαλτικής όσον αφορά τους συνοριακούς ελέγχους, αλλά οι εν ελόγω έλεγχοι δεν είναι ακόμη σύμφωνοι με τις ισχύουσες πρακτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι σημαντικότερες ανεπάρκειες συνίστανται στην απουσία αυτόματου δικτύου ανταλλαγής δεδομένων και στις αδυναμίες ελέγχου σε ορισμένα σημεία διέλευσης. Αστυνομία Το 1998, το ΚοινοΡούλιο ψήφισε νόμο σχετικά με την καχαπολέμηση χης νομιμοποίησης παράνομων προσόδων ράσει χου οποίου συσχάθηκε μονάδα δημοσιονομικού ελέγχου. Και άλλοι νόμοι ψηφίστηκαν για την πάταξη της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος. Όμως, για την αποχελεσμαχική εφαρμογή χης εν λόγω νομοθεσίας, είναι απαραίτηχο Ρραχυπρόθεσμα να ενισχυθούν οι ασχυνομικές δυνάμεις που είναι επιφορχισμένες με χην καχαπολέμηση χου οργανωμένου εγκλήμαχος, να Ρελχιωθεί ο συνχονισμός μεχαξύ εθνικού και χοπικού επιπέδου και να ενισχυθεί η διεθνής συνεργασία. Ναρκωτικά Κατ' εφαρμογή της σύμΡασης των Ηνωμένων Εθνών για την παράνομη διακίνηση ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών, το ΚοινοΡούλιο, τον Ιανουάριο του 1998, θέσπισε νόμο για τον έλεγχο των προϊόντων αυτών ο οποίος καθορίζει τους κανόνες κατάταξης, νόμιμης κυκλοφορίας και ελέγχου. Από την άλλη πλευρά, το ΚοινοΡούλιο δεν έχει ακόμη εγκρίνει νόμο σχετικά με τον έλεγχο των χημικών προδρόμων ουσιών. Θα ήταν επιθυμητό, στο πλαίσιο αυτό, να ενισχυθεί η εθνική επιτροπή ελέγχου ναρκωτικών, καθώς και το εθνικό σημείο επαφής για ενημέρωση όσον αφορά τα ναρκωτικά, το οποίο υπάγεται στο Υπουργείο Υγείας. Δικαστική συνεργασία Μεταξύ 1ης Ιουλίου 1997 και 1ης Ιουλίου 1998, η Λιθουανία επικύρωσε τέσσερις διμερείς συμΡάσεις και συμφωνίες που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ικανότητας της χώρας αυτής να συμμετάσχει στη διεθνή δικασχική συνεργασία. Καχά χην ίδια αυχή περίοδο, η Λιθουανία έλαΡε 757 αιτήσεις αλληλοΡοήθειας σχον χομέα χης αστικής ή ποινικής δικαιοσύνης και υπέραλε με χη σειρά χης 1432 αιχήσεις. Συμπέρασμα Σύμφωνα με τις προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, η Λιθουανία καλείχαι να καχαράλει περαιχέρω προσπάθειες για χην καχαπολέμηση χης διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος καθώς και για να Ρελτιώσει τους μεθοριακούς ελέγχους και τους όρους υποδοχής των προσφύγων. Όσον αφορά τους μεθοριακούς ελέγχους και την καχαπολέμηση χου οργανωμένου εγκλήμαχος, Οέμαχα χα οποία επισημάνθηκαν και στη Γνώμη του 1997, η Λιθουανία 38 σημείωσε μικρή πρόοδο. Όσον αφορά την υποδοχή των προσφύγων, οι διαθέσιμες πληροφορίες δεν επιτρέπουν την εκτίμηση προόδου. Στους λοιπούς τομείς, σημειώνονται μικρές μόνο Ρελτιώσεις. Επομένως, η Λιθουανία πρέπει να εμπλακεί περισσόχερο σχην εξέχαση χων θεμάχων που αφορούν χη δικαιοσύνη και χις εσωχερικές υποθέσεις και να επιδιώξει χο συνχομόχερο δυναχό να ενισχύσει χο σύστημα ελέγχου των συνόρων της καθώς και την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών πάταξης του οργανωμένου εγκλήματος. 3. 8 Εξωτερικές πολιτικές Εμπόριο και διεθνείς οικονομικές σχέσεις Η Λιθουανία έχει εισέλθει στο τελικό στάδιο των διαπραγματεύσεων για την προσχώρηση στον ΠΟΕ. Αναμένεται ότι η Λιθουανία θα οριστικοποιήσει το πρωτόκολλο προσχώρησης εντός του 1999. Ενόψει της μελλοντικής προσχώρησης της σχην ΕΕ, χαιρεχίζεχαι χο γεγονός όχι η Λιθουανία ευθυγραμμίζεχαι με χην κοινή εμπορική πολιχική της ΕΚ στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων προσχώρησης στον ΠΟΕ. Το εμπόριο με τις χώρες με τις οποίες η Λιθουανία έχει υπογράψει συμφωνία ελευθέρων συναλλαγών ανέρχεται στο ήμισυ περίπου του συνολικού εμπορικού κύκλου εργασιών της. Προτιμησιακές συμφωνίες ελευθέρων συναλλαγών έχουν συναφθεί μόνο με χώρες της ΕΕ και της ΕΖΕΣ. Μετά τη δημοσίευση της Γνώμης ετέθησαν σε ισχύ τα εξής: συμφωνία για τη δημιουργία ζώνης ελευθέρων συναλλαγών με την Τουρκία· συνθήκη για την κατάργηση μη δασμολογικών φραγμών με την Εσθονία και τη Λετονία, και τροποποιήσεις της συνθήκης με την Πολωνία. Μονογραφήθηκε συμφωνία ελευθέρων συναλλαγών με την Ουγγαρία, και συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις με τη Ρουμανία. Η Λιθουανία επιδιώκει να καταστεί μέλος της Συμφωνίας Ελευθέρων Συναλλαγών της Κεντρικής Ευρώπης. Ανάπτυξη Η Λιθουανία επί του παρόντος δεν εφαρμόζει προτιμησιακό εμπορικό καθεστώς σε χώρες που έχουν υπογράψει τη σύμΡαση της Λομέ. Η Λιθουανία δεν έχει ακόμη προΡεί σε ενέργειες για την υιοθέτηση αναπτυξιακής πολιτικής σύμφωνης με την πολιτική της Ένωσης. Τελωνεία Την 1η Ιανουαρίου 1998, χέθηκε σε ισχύ νέος χελωνειακός κώδικας, που συμΡφάζεχαι καχά μεγάλο μέρος με χον κοινοχικό χελωνειακό κώδικα. Ωσχόσο, ορισμένες διαχάξεις εφαρμογής δεν έχουν ακόμη εγκριθεί, γεγονός που δημιουργεί ορισμένα κενά. Την 1η Ιουλίου 1998, εχέθη σε ισχύ νόμος για χο δασμολόγιο, ο οποίος ευθυγραμμίζεχαι με χο ενοποιημένο δασμολόγιο. 39 Τα χρία κράτη της Βαλτικής έχουν υπογράψει συμφωνία σχετικά με τις διαδικασίες κοινής διαμετακόμισης. Τα κράτη της Βαλτικής επέλεξαν από κοινού ενιαίο μηχανογραφικό σύστημα τελωνείων. Εντούτοις, δεν υπάρχει δίκτυο που να συνδέει όλα τα τελωνεία της Λιθουανίας, και οι ράσεις δεδομένων είναι ελλιπείς. Βελτιώθηκε η υποδομή των μεθοριακών σταθμών, ειδικότερα στα ανατολικά σύνορα. Δημιουργήθηκαν σταθμοί κοινού ελέγχου με τη Λετονία. Πρέπει ωστόσο να ενισχυθεί η ικανότητα των τελωνείων για καταπολέμηση των περιπτώσεων απάτης. Επίσης, τα τελωνεία της Λιθουανίας αναπτύσσουν τον έλεγχο τους σε εταιρείες αντικατοπτρίζοντας τον εκσυγχρονισμό των τελωνειακών μεθόδων. Συμπέρασμα Η Λιθουανία έχει πραγματοποιήσει πρόοδο όσον αφορά την προσέγγιση των νομοθεσιών καθώς και τον εκσυγχρονισμό της διοικητικής διάρθρωσης των τελωνείων. Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας Η Λιθουανία συνεχίζει να συμμετέχει ενεργά στον πολυμερή πολιτικό διάλογο στο πλαίσιο της κοινής εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ), από τον Ιούλιο του 1997. Συμμετέχει ενεργά στις τακτικές συνεδριάσεις πολιτικών διευθυντών, ευρωπαίων και συνδεδεμένων ευρωπαίων ανταποκριτών και στις ομάδες εργασίας της ΚΕΠΠΑ. Εκτός από τη δήλωση της ΕΕ για τη στάση της Λευκορωσίας έναντι των πρεσΡειών στο Μινσκ, η Λιθουανία ευθυγραμμίστηκε με τις θέσεις της ΕΕ και προσχώρησε στις δηλώσεις, τις διακοινώσεις και τα διαΡήματα της ΕΕ, στο πλαίσιο του ΟΗΕ και του ΟΑΣΕ. Η Λιθουανία προετοιμάζει την προσχώρηση της στο NATO. Η Λιθουανία έχει συμμετάσχει ενεργά στις εργασίες του Ευρωατλαντικού ΣυμΡουλίου Συνεργασίας και στα προγράμματα της συνεργασίας για την ειρήνη, έχει εκσυγχρονίσει τις αμυντικές δυνάμεις της, έχει αναπτύξει στρατιωτική συνεργασία με τις χώρες της Βαλτικής, την Πολωνία και τα κράτη μέλη του NATO, έχει προοδεύσει στον τομέα της εναρμόνισης της εθνικής της νομοθεσίας σε σχέση με τις απαιτήσεις και τα πρότυπα του NATO, έχει αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες και έχει λάρει ενεργό μέρος σε διεθνείς ειρηνευτικές ενέργειες. Η Λιθουανία καλλιεργεί ομαλές και εποικοδομητικές σχέσεις με όλα τα γειτονικά κράτη. Η περιφερειακή συνεργασία αναπτύσσεται όχι μόνο με τη Λετονία και την Εσθονία αλλά και με χις σκανδιναΡικές χώρες και χις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης. Από τις 10 Ιουλίου 1998, η Λιθουανία ανέλαΡε την εναλλασσόμενη προεδρία του συμΡουλίου των κρατών της Βαλτικής Θάλασσας. Από την εκτίμηση της εξωτερικής πολιτικής και της πολιτικής ασφαλείας της Λιθουανίας κατά την περίοδο που εξετάζεται συμπεραίνεται ότι, με εξαίρεση την προαναφερθείσα απόκλιση όσον αφορά τη Λευκορωσία, η Λιθουανία έχει πραγματοποιήσει πρόοδο στην ευθυγράμμιση της με την ΚΕΠΠΑ. 40 3. 9 Δημοσιονομικά θέματα Δημοσιονομικός έλεγχος Όσον αφορά χον εξωχερικό δημοσιονομικό έλεγχο, ουδεμία ιδιαίχερη εξέλιξη μπορεί να αναφερθεί. Όσον αφορά χον εσωχερικό δημοσιονομικό έλεγχο, επί χου παρόνχος, δεν υπάρχει κενχρικό θεσμικό όργανο ελέγχου. Ενχούχοις, χον ΦεΡρουάριο χου 1998, η ιαφέρνηση ενέκρινε πρόγραμμα για τη θέσπιση παρόμοιου θεσμικού οργάνου. Τα μελλοντικά κονδύλια της ΕΕ θα αναγράφονται στον προϋπολογισμό. Συμπέρασμα Πραγματοποιήθηκε πρόοδος όσον αφορά την υλοποίηση των προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση. Τα ισχύοντα θεσμικά όργανα εσωτερικού ελέγχου εμφανίζουν σημαντικές αδυναμίες οι οποίες μπορούν να εξαλειφθούν στο εγγύς μέλλον, ειδικότερα ενόψει των κοινοτικών προενταξιακών και διαρθρωτικών κονδυλίων. 3. 10 Γενική αξιολόγηση Η εφαρμογή και επφολή της νομοθεσίας στη Λιθουανία δεν είναι ομοιογενής. Χρειάζεται να επιταχυνθούν οι προσπάθειες για την ολοκλήρωση του νομοθετικού πλαισίου και την ενίσχυση των θεσμών στον τομέα της εσωχερικής αγοράς. Σε άλλους χομείς, όπως χο περφάλλον, όπου ο ρυθμός μεχαφοράς χης νομοθεσίας υπήρξε ικανοποιηχικός, χρειάζεχαι να εξασφαλισθεί η καχαλληλόχητα χων δομών εφαρμογής και επφολής για χην εφαρμογή χης νομοθεσίας. τομέα Η Λιθουανία έχει λάρει μέχρα για να υλοποιήσει ορισμένες από χις μεσοπρόθεσμες προχεραιόχητες της εχαιρικής σχέσης για την προσχώρηση. Ωστόσο, απαιτούνται ακόμη σημαντικές προσπάθειες για να ανταποκριθεί πλήρως στις προτεραιότητες στον ενεργειακό σχραχηγικής συνεκτικής περιλαμΡανομένου χου ζηχήμαχος χου Ignalina), σχον χομέα χης οικονομικής μεχαρρύθμισης (εφαρμογή μεσοπρόθεσμου οικονομικού προγράμμαχος), χης διοικηχικής ικανόχηχας (ιδιαίχερα της μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης), της εσωτερικής αγοράς (δημόσιες συμΡάσεις, ανταγωνισμός, κρατικές ενισχύσεις) και της ΔΕΥ (βελτίωση της μεθοριακής διαχείρισης). μακροπρόθεσμης (εφαρμογή 4. Ικανότητα της διοίκησης να εφαρμόσει το κεκτημένο Το παρόν κεφάλαιο προσαρμόζει τις πληροφορίες που διατυπώθηκαν στη Γνώμη. Το Ευρωπαϊκό ΣυμΡούλιο χης Μαδρίχης, χον Δεκέμβριο χου 1995, αναφέρθηκε σχην ανάγκη δημιουργίας χων συνθηκών για τη σταδιακή, αρμονική προσχώρηση των υποψηφίων, ιδίως μέσω της προσαρμογής των διοικητικών δομών τους. Στο πλαίσιο αυτό, το πρόγραμμα δράσης 2000 τόνισε τη σημασία της αποτελεσματικής ενσωμάτωσης του κοινοτικού δικαίου στο εθνικό δίκαιο, αλλά και τη μεγαλύτερη σημασία που έχει η δέουσα εφαρμογή του μέσω της κατάλληλης διοικητικής και 41 δικασχικής διάρθρωσης. Αυχή είναι η σημανχική προϋπόθεση για χη δημιουργία της αμοφαίας εμπιστοσύνης που είναι απαραίτητη για τη μελλοντική προσχώρηση. Στην έκθεση του τρέχοντος έτους, η Επιτροπή εργάστηκε με τις υποψήφιες χώρες για τον προσδιορισμό καταλόγου που να απεικονίζει τους φορείς επφολής σε Ρασικούς τομείς του κεκτημένου. Όπου είναι δυνατό, παρέχονται πληροφορίες ως προς τη νομική εξουσία των εν λόγω φορέων να εφαρμόσουν το κεκτημένο, τα επίπεδα προσωπικού και των τυπικών προσόντων του και τους διαθέσιμους πόρους. Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι ήδη δυνατή η παροχή πληροφοριών για την ποιότητα των λαμΡανόμενων αποφάσεων. Η Επιτροπή έχει την πρόθεση να αναπτύξει περαιτέρω την εν λόγω πτυχή σε μελλοντικές εκθέσεις. Στη Γνώμη, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι η "ενίσχυση της διοικητικής διάρθρωσης θα είναι απαραίτητη προκειμένου να αποκτήσει η Λιθουανία τη διάρθρωση για την αποτελεσματική εφαρμογή και επφολή του κεκτημένου". 4. 1. Διοικητικές δομές Ο νόμος ο οποίος ψηφίστηκε από το Seimas στις 28 Απριλίου 1998, διαχωρίζει την πρόσληψη δημοσίων υπαλλήλων σταδιοδρομίας από τα εντεταλμένα στελέχη. Το Γραφείο του Πρωθυπουργού, το οποίο απασχολεί υπαλλήλους διορισμένους σε πολιτική Ράση διαχωρίζεται από το γραφείο της ιαφερνήσεως, που απασχολεί υπαλλήλους καριέρας. Μετά την ιαφερνηχική αναδιοργάνωση σχις 25 Μαρχίου 1998, ο αριθμός χων υπουργείων μειώθηκε από 17 σε 14. Καχά το 1998, ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων σε υπουργεία και κρατικούς οργανισμούς μειώθηκε κατά 30% αλλά οι μονάδες ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης στα αρμόδια υπουργεία δεν επηρεάστηκαν από αυτές τις περικοπές. Οι υπάλληλοι που καταλαμΡάνουν υψηλές θέσεις έτυχαν μισθολογικής αύξησης. Κατά το 1998, μελετήθηκε στρατηγική για την κατάρτιση της δημόσιας διοίκησης της Λιθουανίας για την προσχώρηση στην ΕΕ. Κατά τα έτη 1997-1998, ενισχύθηκε η διαχείριση της διαδικασίας προσχώρησης. Η Επιτροπή Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης, στην οποία προεδρεύει ο Πρωθυπουργός, επεκτάθηκε για να περιλάρει όλους τους επιμέρους υπουργούς που ασχολούνται με την ολοκλήρωση. Τον Μάιο του 1998, συστάθηκε η ευρωπαϊκή επιτροπή στην οποία απασχολούνται 65 άτομα. Η ευρωπαϊκή επιτροπή είναι υπεύθυνη για τον συντονισμό και την εποπτεία της διαδικασίας ολοκλήρωσης καθώς και για την εφαρμογή του εθνικού προγράμματος αποδοχής του κεκτημένου. Ταυτόχρονα, η υπηρεσία ευρωπαϊκού δικαίου αναδιοργανώθηκε και η ανεξαρτησία του ενισχύθηκε (απασχολεί 9 νομικούς). Η υπηρεσία παρέχει νομικές συμΡουλές στην ιαφέρνηση και το ΚοινοΡούλιο επί θεμάτων συμμόρφωσης των νομοσχεδίων και των σχεδίων κανονισμών με το κοινοτικό δίκαιο. Κατά το 1998, η υπηρεσία διατύπωσε περισσότερες από 1. 100 νομικές συμΡουλές. Στο πλαίσιο του ΚοινοΡουλίου, τον ΣεπτέμΡριο του 1997, συστάθηκε η επιτροπή ευρωπαϊκών υποθέσεων η οποία διαδραματίζει ενεργό ρόλο σε θέματα νομικής εναρμόνισης και ολοκλήρωσης. 42 4. 2. Διοικητική και δικαστική ικανότητα: καίριοι τομείς για την εφαρμογή του κεκτημένου: Ενιαία εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου: Το 1998, πραγμαχοποιήθηκε πρόοδος στη Λιθουανία όσον αφορά τη Ρελτίωση χου δικαστικού συστήματος και τη δημιουργία ειδικών δικαστηρίων. Με ράση τον νόμο περί δικαστικής δίωξης διοικητικών υποθέσεων ο οποίος δεν έχει ακόμη ψηφισθεί από το Seimas, αναμένεται να αρχίσει η λειτουργία διοικητικών δικαστηρίων από τα μέσα του 1999. Οι καθυστερήσεις που αποτελούν χαρακτηριστικό του τρέχοντος δικαστικού συστήματος αναμένεχαι να μειωθούν. Κύρια αρμοδιόχηχα χων διοικηχικών δικαστηρίων θα είναι η διασφάλιση της νομιμότητας των πράξεων των κεντρικών και τοπικών αρχών, η διευθέτηση των φορολογικών διαφορών και η εκδίκαση υποθέσεων διαφθοράς δημοσίων υπαλλήλων. Ο συνολικός αριθμός των δικαστών στη Λιθουανία είναι 518, εντούτοις υπάρχουν ακόμη 101 κενές θέσεις εν μέρει συνδεδεμένες με τις τρέχουσες προσλήψεις για τα διοικητικά δικαστήρια. Οι τροπολογίες του νόμου περί δικαστηρίων (τροποποιήθηκε τον Απρίλιο του 1998) κατέστησαν δυνατή την αναδιάρθρωση της διοίκησης των δικαστηρίων το 1998. Για την εφαρμογή του εν λόγω νόμου, η ιαφέρνηση ίδρυσε την υπηρεσία δικαστηρίων που υπάγεται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης. Σ' αυτήν απασχολούνται 42 άτομα. Κύρια καθήκοντα της είναι ο σχεδιασμός της εγκατάστασης δικαστηρίων και του αριθμού των δικαστών στα δικαστήρια, η εφαρμογή των οργανωτικών μέτρων για την εποπτεία των δικαστικών αρχών, η εξασφάλιση των τεχνικών και υλικών προμηθειών των δικαστηρίων, η επιθεώρηση και ο λογιστικός έλεγχος των οικονομικών και χρηματοπιστωτικών δραστηριοτήτων των περιφερειακών, επαρχιακών δικαστηρίων και του Εφετείου, καθώς και ο έλεγχος της διοικητικής και οργανωτικής απόδοσης των δικαστηρίων. Η υπηρεσία δικαστηρίων εκπονεί στρατηγική για το πρόγραμμα δικαστικής κατάρτισης, καθώς και για το κέντρο δικαστικής κατάρτισης. Η υπηρεσία επαγγελματικής κατάρτισης και εκπαίδευσης νομικών, που υπάγεται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, επεξεργάζεται και εφαρμόζει προγράμματα δικαστικής κατάρτισης για δικαστές, προσωπικό δικαστηρίων και δικαστικούς επιμελητές, προκειμένου να προετοιμάσει την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου, μαζί με το κέντρο δικαστικής κατάρτισης (ιδρύθηκε το 1997). Κατά το δεύτερο ήμισυ του 1997, στο κέντρο δικαστικής κατάρτισης λειτούργησαν 50 εργαστήρια επί διαφόρων θεμάτων δικαίου τα οποία παρακολούθησαν 495 δικαστές. Αν και έχουν αναληφθεί ορισμένες ενέργειες για τη Ρελτίωση της λειτουργίας της δικαστικής εξουσίας (εφαρμόζονται μεταρρυθμίσεις του δικαστικού συστήματος και η έμπρακτη συνεργασία με την ΕΕ έχει Ρελτιωθεί), θα απαιτηθούν περισσότερες προσπάθειες στον τομέα αυτό. Η κατάρτιση σε θέματα κοινοτικού δικαίου θα ενταχθεί στο πρόγραμμα δικαστικής κατάρτισης αλλά, μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν περιπτώσεις δικαστικής εφαρμογής του κοινοτικού δικαίου. Ο αποτελεσματικός χειρισμός του κεκτημένου στον τομέα αυτό θα απαιτήσει περισσότερους τεχνικούς πόρους και ανθρώπινο δυναμικό, καθώς και περισσότερες ενέργειες καταπολέμησης της απάτης. Την 1η Ιανουαρίου 1998, συστάθηκε στο Υπουργείο Οικονομικών υπηρεσία διαχείρισης πτωχεύσεων. Ο αριθμός των υπαλλήλων για το 1998 είναι 12. Αποστολή της είναι η προσχασία χων κραχικών συμφερόνχων σε περιπχώσεις αφερεγγυότητας επιχειρήσεων, η λήψη προληπχικών μέχρων για χις προρλημαχικές επιχειρήσεις, η διαμόρφωση και διαχείριση χης ενημερωχικής και αναλυχικής ράσης δεδομένων για χις αφερέγγυες και 43 χρεοκοπημένες επιχειρήσεις. Μέχρι χον Ιούλιο χου 1998, είχαν υπορληθεί αιχήσεις για κήρυξη σε πτώχευση 288 οικονομικών οντοτήτων και εκδικάστηκαν 36 υποθέσεις. Από τον Οκτάφριο του 1997, ισχύει νέος νόμος περί πτωχεύσεων. Η επφολή αυστηρών προθεσμιών και οι μεταΡολές προτεραιότητας μεταξύ των πιστωτών είναι ορισμένες από τις τροποποιήσεις που εισάγει ο νέος νόμος. Η ίδρυση της υπηρεσίας πτωχεύσεων αποτελεί θετικό Ρήμα στη διαδικασία επφολής. Εντούτοις, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για τη Ρελτίωση των τυπικών προσόντων των υπεύθυνων διοίκησης επιχειρήσεων και των δικαστών που εκδικάζουν υποθέσεις πτωχεύσεως. Ενιαία αγορά: Η υπηρεσία τυποποίησης της Λιθουανίας αναδιοργανώθηκε χον Ιανουάριο 1998 σε τρία χωριστά όργανα, αλλά των οποίων οι δημοσιονομικοί πόροι προέρχονται από το Υπουργείο Μεταρρυθμίσεων της Δημόσιας Διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης. • Η υπηρεσία τυποποίησης της Λιθουανίας απασχολεί 45 υπαλλήλους. Κύρια αρμοδιότητα του, όπως του εθνικού ιδρύματος τυποποίησης, είναι η εφαρμογή μακροπρόθεσμου προγράμματος υιοθέχησης Ρασικών ευρωπαϊκών προδιαγραφών ως λιθουανικών για να εξασφαλισθεί η αποχελεσμαχική εφαρμογή χου κεκτημένου. Οι ευρωπαϊκές και διεθνείς προδιαγραφές οι οποίες υιοθεχήθηκαν ως λιθουανικές φθάνουν επί χου παρόνχος το 41 %. Το εθνικό γραφείο διαπίσχευσης απασχολεί 8 υπαλλήλους. Αξιολογεί και διαπισχεύει χους φορείς διαπίσχωσης χης συμμόρφωσης (εργασχήρια δοκιμών, εργαστήρια ρύθμισης, φορείς πισχοποίησης προϊόνχων, προσωπικό και συστήματα ποιότητας, φορείς επιθεώρησης) και εποπτεύει τις δραστηριότητες τους. Επί του παρόντος, έχει παρασχεθεί διαπίστευση στη Λιθουανία για 18 εργαστήρια δοκιμών, 10 εργαστήρια ρύθμισης, 3 φορείς πιστοποίησης προϊόντων (1 εργαστήριο δοκιμών διαπιστεύθηκε από το εθνικό γραφείο διαπίστευσης και ταυτόχρονα από τον γερμανικό φορέα διαπίστευσης· τα αποτελέσματα του εν λόγω εργαστηρίου αναγνωρίζονται όχι μόνο στη Λιθουανία και τη Γερμανία αλλά και στην ΕΕ και στα κράτη της ΕΖΕΣ). Το Γραφείο θα προραίνει στην αξιολόγηση των φορέων διαπίστωσης της συμμόρφωσης, οι οποίοι θα καλούνχαι από τα ιαφερνητικά όργανα να εφαρμόζουν τη διαδικασία διαπίστωσης της συμμόρφωσης σύμφωνα με τις απαιτήσεις των νέων οδηγιών προσέγγισης. Η κρατική υπηρεσία μετρολογίας απασχολεί 8 υπαλλήλους. Είναι αρμόδια για τη μεταφορά και την εφαρμογή 26 κοινοτικών οδηγιών στον τομέα της ελεύθερης κυκλοφορίας αγαθών. Το 1998, η υπηρεσία μετρολογίας επέκτεινε τη δράση χης για να καλύψει τη Ριομηχανική μετρολογία (ρύθμιση των οργάνων μέτρησης). Παρά τη πρόοδο που έχει επιτευχθεί στον τομέα της τυποποίησης και της διαπίστευσης, πρέπει να υπάρξει περαιτέρω ενίσχυση των θεσμικών οργάνων από πλευράς εξειδικευμένου προσωπικού. Η υπηρεσία τυποποίησης της Λιθουανίας εξαρτάται ακόμη από την κρατική χρηματοδότηση και θα πρέπει σχο μέλλον να καχασχεί πλήρως ανεξάρχηχη. Επίσης, πρέπει να επιταχυνθεί η υιοθέτηση ευρωπαϊκών προδιαγραφών. 44 Όσον αφορά την υποδομή διαπίστωσης της συμμόρφωσης, δεν υφίσταται επί του παρόντος φορέας πιστοποίησης συστημάτων ποιότητας. Τον Ιούνιο του 1998 δημιουργήθηκε στη φορολογική αστυνομία μονάδα για τη προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας (υπάγεται στο Υπουργείο Εσωτερικών), η οποία απασχολεί 3 υπαλλήλους. Κύριες αρμοδιότητες της είναι η διερεύνηση εγκλημάτων και η είσπραξη φόρων. Το 1998, η μονάδα διερεύνησε οκτώ περιπτώσεις παραρίασης των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Το Κρατικό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας είναι υπεύθυνο για την πολιτική ολοκλήρωσης με την ΕΕ στον τομέα της προστασίας της Ριομηχανικής ιδιοκτησίας. Ιδρύθηκε το 1991 υπό την εποπτεία της ιαφέρνησης της Δημοκρατίας της Λιθουανίας, από το 1994 την εποπτεία του ανέλαΡε το Υπουργείο για τη Μεταρρύθμιση της Δημόσιας Διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Απασχολεί 63 υπαλλήλους. Επιπλέον, για το γραφείο εργάζονται 30 άτομα στην Τεχνική Βφλιοθήκη της Λιθουανίας, και 45 άτομα στην Ένωση Συνηγόρων για θέματα Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας. Θα απαιτηθούν σημαντικές προσπάθειες για την εξασφάλιση της προστασίας των δικαιωμάτων πνευματικής και Ριομηχανικής ιδιοκτησίας. Είναι απαραίτητο να Ρελτιωθεί η διοικητική ικανότητα με την αύξηση του ανθρώπινου δυναμικού, ιδίως στον τομέα της προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας, και με τη Ρελτίωση των επαγγελματικών προσόντων του προσωπικού όλων των θεσμικών οργάνων. Χρειάζονται Ρελτιώσεις για τον εκσυγχρονισμό της υφιστάμενης οργάνωσης των διαφόρων θεσμικών οργάνων που συμμετέχουν στη διαδικασία. Η υπηρεσία δημοσίων συμΡάσεων άρχισε να λειτουργεί το 1997. Απασχολεί 28 υπαλλήλους. Η εν λόγω υπηρεσία καταρτίζει σχέδια κανονισμών και προετοιμάζει υλικό μεθοδολογίας, συλλέγει και παρέχει πληροφορίες για της δημόσιες συμΡάσεις, συμΡουλεύεται τους αντιπροσώπους οργανώσεων αγοραστών, πραγματοποιεί προκαταρκτικές αξιολογήσεις των διαδικασιών προμήθειας, αναλύει τις καταγγελίες των προμηθευτών. Μόνο τον Ιούλιο του 1998, η υπηρεσία επελήφθη 23 υποθέσεων. Σχον χομέα χων δημοσίων συμΡάσεων, ο νέος νόμος περί δημοσίων συμΡάσεων αναμένεχαι να Ρελχιώσει χη συμΡαχόχηχα με χο κεκχημένο. Η υπηρεσία δημοσίων συμΡάσεων χρειάζεχαι περαιχέρω ενίσχυση, ιδιαίχερα σχον χομέα χης επφολής. Η εθνική υπηρεσία προσχασίας δεδομένων συσχάθηκε χον Σεπχέμβριο χου 1997 και ενισχύθηκε χο 1998, σχο πλαίσιο χου Υπουργείου Μεταρρυθμίσεων χης Δημόσιας Διοίκησης και Τοπικής Αυχοδιοίκησης. Απασχολεί 8 άχομα. Οι αρμοδιότητες της είναι η παρακολούθηση της νομιμότητας της κοινοποίησης και της χρησιμοποίησης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα τα οποία Ρρίσκονται στα συστήματα πληροφορικής της κεντρικής ιαφέρνησης και της τοπικής αυτοδιοίκησης (καθώς και εθνικά μητρώα). Καταχωρεί τις υπηρεσίες διαχείρισης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, ελέγχει τη νομιμότητα της κοινοποίησης προσωπικών δεδομένων καθώς και την προστασία τους, και εκδίδει άδειες κοινοποίησης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα σε ξένα κράτη σύμφωνα με τη διαδικασία που καθορίζεται με νομικές πράξεις. 45 Η υπηρεσία προσχασίας δεδομένων δεν έχει χη διοικηχική ικανότητα να αναλάρει τις διευρυμένες αρμοδιότητες που προβλέπονται στο πλαίσιο του νέου νόμου και το προσωπικό της χρειάζεχαι περισσόχερη καχάρχιση. Το πεδίο προσχασίας δεδομένων δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητό, ειδικόχερα σε επίπεδο δικασχικής εξουσίας και άλλων οργάνων που ασχολούνχαι με χην κραχική ασφάλεια. Όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία υπηρεσιών, ενισχύθηκε η επιτροπή κινητών αξιών, που αποτελεί το θεσμικό όργανο επφλεψης της αγοράς κινητών αξιών. Σήμερα απασχολεί 50 υπαλλήλους. Στις αρμοδιότητες της περιλαμΡάνονχαι η επιχήρηση χης αγοράς, οι παραΡιάσεις χου νόμου περί δεονχολογίας. Οι αρμοδιότητες της κρατικής υπηρεσίας ασφαλιστικής εποπτείας περιλαμράνουν τον υπολογισμό του συντελεστή φερεγγυότητας για τις ασφαλιστικές εταιρείες, υπολογισμό των τεχνικών προρλέψεων, των ασφαλιστικών αξιών, τη δημόσια αναγγελία της οικονομικής κατάστασης, καθώς και την υποχρέωση εκπλήρωσης της λειχουργίας επιτήρησης. Όσον αφορά την ελεύθερη κυκλοφορία υπηρεσιών, η κατάσταση δεν είναι ικανοποιητική εφόσον δεν είναι σαφές αν οι αρχές της Λιθουανίας έχουν τους διοικητικούς πόρους για την ταχεία εφαρμογή του ευρέως νομοθετικού προγράμματος το οποίο έχουν οι ίδιες αναλάρει. Θα πρέπει να Ρελτιωθεί η ποιότητα του προσωπικού προκειμένου να εφαρμοστούν οι απαιτήσεις της ΕΕ στον τομέα αυτό. Ανταγωνισμός: Η κρατική υπηρεσία ανταγωνισμού και προστασίας του καταναλωτή είναι υπεύθυνη για την επφολή του νόμου περί ανταγωνισμού. Η υπηρεσία απασχολεί 65 υπαλλήλους εκ των οποίων 5 εργάζονται στις κρατικές ενισχύσεις και 30 στον ανταγωνισμό. Η υπηρεσία λειτουργεί κανονικά με το τρέχον επίπεδο προσωπικού. Όμως, δεδομένου ότι αναμένεται να τεθεί σε ισχύ ο νέος νόμος περί ανταγωνισμού (προρλέπεται τον Ιανουάριο του 1999) θα χρειαστεί περαιτέρω εξειδίκευση του προσωπικού. Κατά το πρώτο ήμισυ του 1998, διενεργήθηκαν 46 έρευνες, εξετάσθηκαν 14 παραβάσεις και ελήφθησαν αποφάσεις από το ΣυμΡούλιο Ανταγωνισμού, που αποτελεί το εκτελεστικό όργανο της Υπηρεσίας. Το 1997, δημιουργήθηκε χωριστή μονάδα παρακολούθησης των κρατικών ενισχύσεων στην υπηρεσία ανταγωνισμού. Η ανάπευξη της ικανότητας αποτελεσματικής εφαρμογής των κοινοτικών απαιτήσεων στον τομέα αυτό θα απαιτήσει περαιτέρω επενδύσεις σε ανθρώπινο δυναμικό. Προστασία των καταναλωτών: Το έργο της προστασίας των καταναλωτών αναλαμράνουν διάφοροι οργανισμοί και υπηρεσίες. Την κύρια ευθύνη φέρει η κραχική υπηρεσία ανχαγωνισμού και προσχασίας χου καχαναλωχή στην οποία υποράλλει εκθέσεις το γραφείο ποιοτικού ελέγχου. Το γραφείο ποιοτικού ελέγχου ασχολείται κυρίως με χους εμπορικούς κανόνες και χην παραπλανηχική διαφήμιση. Το γραφείο απασχολεί 7 υπαλλήλους σχο χμήμα προσχασίας χου καχαναλωχή και 240 υπαλλήλους σχο σύνολο χων περιφερειών. Άλλα καθήκονχα εκχελούνχαι από χο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και διάφορα υπουργεία. Ο έλεγχος της ασφάλειας χων προϊόνχων διενεργείχαι από περιφερειακά παραρχήμαχα χης κρατικής υγειονομικής επιθεώρησης που υπάγεται στο Υπουργείο Υγείας (11 τοπικά κέντρα δημόσιας υγείας και 39 παραρτήματα στις περιφέρειες). 46 Μία μη κυΡερνηχική ένωση καχαναλωχών λειχουργεί σχο ανχιπροσωπευχικό γραφείο συνδικαλισχικών ενώσεων. Ωσχόσο, η ένωση αυτή είναι ακόμη αδύναμη και χρειάζεται ενίσχυση. Ο τομέας της προστασίας των καταναλωτών απέχει πολύ από τη συμμόρφωση με το κεκτημένο. Ο νέος νόμος περί ασφάλειας προϊόντων, ο οποίος προρλέπεται να θεσπιστεί το 1999, θα Ρελτιώσει τη συμμόρφωση με το κεκτημένο αλλά θα απαιτήσει την αναδιοργάνωση του τρέχοντος διοικητικού πλαισίου. Όσον αφορά τους μη κυΡερνητικούς φορείς, είναι ακόμη εξαιρετικά αδύναμοι. Υπάρχει σύγχυση σχετικά με το ακρφές πεδίο και τους στόχους της πολιτικής καταναλωτή, γεγονός που ερμηνεύει εν μέρει τις δυσχέρειες της αποτελεσμαχικής επφολής χων νόμων για χους καταναλωχές. Άλλοι παράγονχες που πρέπει να εξεχασθούν είναι η έλλειψη χου εξειδικευμένου προσωπικού, χα οργανωχικά ελλείμμαχα και η έλλειψη ευαισθηχοποίησης χης δικασχικής εξουσίας σχα προρλήμαχα χων καχαναλωχών. Τηλεπικοινωνίες: Ο νέος νόμος για χις τηλεπικοινωνίες ο οποίος θεσπίστηκε στις 9 Ιουνίου 1998, προρλέπει την ίδρυση, τον Ιανουάριο 1999, νέου κανονιστικού φορέα, της υπηρεσίας για την κανονιστική ρύθμιση των επικοινωνιών. Μέχρι τότε, τα σχετικά καθήκοντα εκπληρούνται από τις κρατικές υπηρεσίες εκχώρησης ραδιοσυχνοτήτων. Η υπηρεσία κανονιστικής ρύθμισης των επικοινωνιών θα εκχωρεί συχνότητες και αριθμούς τηλεφώνου, θα εκδίδει γενικές άδειες, θα επιτηρεί τους όρους χορήγησης αδειών, θα ρυθμίζει διαφορές μεταξύ φορέων τηλεπικοινωνιών και θα ελέγχει τη χρήση των δικτύων τηλεπικοινωνιών και τη ραδιοεπικοινωνία. Ο νέος κανονισχικός φορέας, η υπηρεσία κανονισχικής ρύθμισης χων επικοινωνιών, θα πρέπει να εξασφαλίσει την κατάρτιση του προσωπικού του σε εξειδικευμένους τομείς. Έμμεση φορολογία: Ο νέος τελωνειακός κώδικας (τέθηκε σε ισχύ τον Ιανουάριο 1998) συνέραλε στην προσέγγιση χης νομοθεσίας με χο κεκτημένο. Το Υπουργείο Οικονομικών από κοινού με χους υφισχάμενος φορείς χου είναι υπεύθυνο για χην έμμεση φορολογία. Το υπουργείο απασχολεί συνολικά 221 άχομα και χο χμήμα φορολογικής πολιτικής χου υπουργείου, χο οποίο είναι υπεύθυνο για χην καχάρχιση χης νομοθεσίας περί έμμεσης φορολογίας, απασχολεί 11 υπαλλήλους. Η κραχική επιθεώρηση φορολογίας που υπάγεχαι σχο Υπουργείο Οικονομικών, απασχολεί 168 άχομα και εκχός αυχού, οι 56 περιφερειακές επιθεωρήσεις φορολογίας απασχολούν 3196 άτομα. Το Φθινόπωρο του 1998, προγραμματίζεται η αναδιοργάνωση των 56 περιφερειακών επιθεωρήσεο^ν φορολογίας από την οποία θα προκύψουν 10 τοπικές επιθεωρήσεις φορολογίας με περιφερειακά γραφεία. Στόχος είναι η απλούστευση της διαχείρισης και η Ρελτίωση της φορολογικής διοίκησης. Ο νόμος για την απαγόρευση της νομιμοποίησης παράνομων προσόδων προρλέπει ότι η κρατική επιθεώρηση φορολογίας οφείλει να συλλέγει πληροφορίες και να διενεργεί ανακρίσεις στις περιπτώσεις παράνομων συναλλαγών. Η φορολογική διοίκηση της Λιθουανίας πρέπει να εκσυγχρονιστεί και να ενισχυθεί. Για να εξασφαλισθεί ο αποτελεσματικός χειρισμός του κεκτημένου στον τομέα αυτό, θα χρειασθεί να εδραιωθούν και να Ρελτιωθούν τα επαγγελματικά πρότυπα του προσωπικού, καθώς και η κατάρτιση και οι μισθολογικές προσαρμογές. 47 Γεωργία: Οι κραχικές κτηνιατρικές υπηρεσίες υπάγονται απευθείας στην ιαφέρνηση. Τα κεντρικά γραφεία απασχολούν 25 υπαλλήλους (εκ των οποίων 14 είναι κτηνίατροι και 4 στο τμήμα ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης) και άλλα 1444 άτομα στα περιφερειακά παραρτήματα. Οι κρατικές κτηνιατρικές υπηρεσίες έχουν έλλειψη προσωπικού, εγκαταστάσεων και εξοπλισμού, ιδίως όσον αφορά τις υπηρεσίες μεθοριακής εποπτείας, τις εργαστηριακές δοκιμές τον έλεγχο των τροφίμων και την αναγνώριση και καταγραφή ζώων. Η υπηρεσία φυτοπροστασίας, η οποία υπάγεται στο Υπουργείο Γεωργίας, παρακολουθεί την προστασία των φυτών στη Λιθουανία και απασχολεί σήμερα περίπου 200 άτομα. Την 1η Ιανουαρίου 1998, συστάθηκε μονάδα ολοκλήρωσης με την ΕΕ σε θέματα υπηρεσιών φυτοπροστασίας. » Η λιθουανική υπηρεσία για την κανονιστική ρύθμιση των γεωργικών προϊόντων και των προϊόντων διατροφής συστάθηκε τον Ιούλιο του 1998, στο πλαίσιο του Υπουργείου Γεωργίας. Η εν λόγω υπηρεσία θα είναι υπεύθυνη για την εφαρμογή μέτρων της ΚΓΠ. Απασχολεί 14 υπαλλήλους. Όσον αφορά τη διοικητική ικανότητα της Λιθουανίας στον τομέα των κτηνιατρικών και των φυτοϋγειονομικών ελέγχων, οι εγκαταστάσεις δοκιμής και διάγνωσης παραμένουν ανεπαρκείς. Χρειάζεται ενίσχυση του κτηνιατρικού ελέγχου και του ελέγχου τροφίμων. Όσον αφορά γενικότερα τις απαιτήσεις της ΚΓΠ, θα πρέπει να γίνει ουσιαστική προσαρμογή της τρέχουσας διοικητικής διάρθρωσης. Μεταφορές: Η αρμόδια αρχή στη Λιθουανία είναι το Υπουργείο Μεταφορών το οποίο διαθέτει προσωπικό αποτελούμενο από 153 άτομα. Η υπηρεσία ασφάλειας των οδικών μεταφορών, που διαθέτει 6 υπαλλήλους, αναλαμΡάνει τον προσδιορισμό οδικών τμημάτων υψηλού κινδύνου και των κινδύνων ατυχημάτων. Η κρατική επιθεώρηση οδικών μεταφορών που υπάγεται στο Υπουργείο Μεταφορών επφλέπει την επφολή της νομοθεσίας στον τομέα των οδικών μεταφορών. Απασχολεί προσωπικό 100 ατόμων και έχει παραρτήματα στις πέντε μεγαλύτερες πόλεις της Λιθουανίας. Τον Απρίλιο του 1998, οι λιθουανικοί σιδηρόδρομοι ίδρυσαν κεντρική επιθεώρηση ασφαλείας, η οποία απασχολεί 23 υπαλλήλους. Η επιθεώρηση αυτή περιλαμΡάνει χην υπηρεσία κυκλοφοριακής ασφάλειας και χα χμήμαχα της περφαλλοντικής ασφάλειας και της ασφάλειας στην εργασία. Στον τομέα των πλωτών και των εναέριων μεταφορών, σημειώθηκε πρόοδος το 1998 με την αναδιοργάνωση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας και τη δημιουργία κρατικής επιθεώρησης εσωτερικών πλωτών μεταφορών. Για να επιτευχθεί η συμμόρφωση με το κεκτημένο στον τομέα των μεταφορών, η Λιθουανία πρέπει να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη διοικητική της ικανότητα, ειδικότερα στους τομείς της θαλάσσιας και της εναέριας ασφάλειας. Απασχόληση και κοινωνική πολιτική: Η εργαχική πολιχική χης Λιθουανίας εφαρμόζεχαι από χους ακόλουθους φορείς: χον λιθουανικό οργανισμό απασχόλησης εργαχικού δυναμικού, χο γραφείο επαγγελμαχικής καχάρχισης και χην κραχική επιθεώρηση εργασίας. 48 Ο λιθουανικός οργανισμός απασχόλησης περιλαμΡάνει χον εθνικό οργανισμό (ασχικούς και χοπικούς) οργανισμούς απασχόλησης και 47 περιφερειακούς απασχόλησης. Ο οργανισμός εκπονεί και εφαρμόζει εθνικά και περιφερειακά προγράμμαχα απασχόλησης, διασφαλίζει χις κραχικές εγγυήσεις όσον αφορά χην απασχόληση σχην αγορά εργασίας, διαχειρίζεχαι χα κεφάλαια χου Ταμείου Απασχόλησης, και χα διανέμει σχους ασχικούς και περιφερειακούς οργανισμούς. Το 1998, χο προσωπικό ανήρχεχο σε 1151 άχομα. Το 1997, ο οργανισμός προσέφερε απασχόληση σε 73. 000 ανέργους, και σε 46. 000, χο πρώχο ήμισυ χου 1998. Το γραφείο επαγγελμαχικής καχάρχισης της Λιθουανίας είναι σύστημα επαγγελματικής εκπαίδευσης και παροχής συμΡουλών σε ενήλικες που καλύπτει ολόκληρη την επικράτεια. Το σύστημα αποτελείται από 15 κέντρα εξειδίκευσης, 6 περιφερειακά γραφεία παροχής συμΡουλών και το κεντρικό γραφείο στο Βίλνιους. Τα κέντρα κατάρτισης είναι υπεύθυνα για την εφαρμογή άνω των 300 προγραμμάτων κατάρτισης. Απασχολεί άνω των 400 υπαλλήλων. Περίπου 30. 000 άτομα ετησίως παρακολουθούν μαθήματα κατάρτισης στο πλαίσιο του συστήματος επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Η Κρατική Επιθεώρηση Εργασίας, που αποτελεί εποπτικό φορέα υπαγόμενο στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, είναι υπεύθυνη για την εφαρμογή της πολιτικής στον τομέα της ασφάλειας στην εργασία και για την επιτήρηση των νομικών πράξεων που ρυθμίζουν αυτόν τον τομέα. Η επιθεώρηση απασχολεί 226 υπαλλήλους (εκ των οποίων 147 είναι επιθεωρητές εργασίας, και 120 στις περιφέρειες) που αποτελεί ανάπτυξη σε σχέση με το παρελθόν έτος. Από το 1997, η Κρατική Επιθεώρηση Εργασίας επιθεώρησε 13. 000 επιχειρήσεις (με προσωπικό 1 εκατ. υπαλλήλους περίπου); ενέκρινε την εφαρμογή ενεργειών 1581 επιχειρήσεων, διερεύνησε 2950 καταγγελίες, επέραλε πρόστιμα, συμμετείχε σε 278 δίκες και εξέτασε 11. 100 άτομα. Στον τομέα της απασχόλησης και των κοινωνικών υποθέσεων, η Κρατική Επιθεώρηση Εργασίας χρειάζεται περαιτέρω ενίσχυση σε θέματα προσωπικού και εξειδίκευσης. Περιφερειακή πολιτική και συνοχή: Τον συντονισμό της ανάπτυξης της περιφερειακής πολιτικής έχει αναλάρει χο Υπουργείο Μεχαρρύθμισης της Δημόσιας Διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η Λιθουανία δεν διαθέτει ακόμη λειτουργική θεσμική διάρθρωση για την εφαρμογή περιφερειακής πολιτικής. Η περιφερειακή πολιτική θα εφαρμοστεί μέσω των 10 τοπικών διοικήσεων. Η δημιουργία πλαισίων διοικητικού και δημοσιονομικού ελέγχου στον τομέα αυτό πρέπει να εξασφαλίζει την αποτελεσματική εφαρμογή και τον χειρισμό του κεκτημένου. Περιβάλλον: Το Υπουργείο Περφάλλοντος είναι αρμόδιο για την περφαλλοντική προστασία. Το όλο σύστημα απασχολεί 1624 άτομα, εκ των οποίων 180 στο υπουργείο και τα υπόλοιπα σε υφιστάμενους οργανισμούς, π. χ. , στα περιφερειακά τμήματα περφαλλοντικής προστασίας, σε επαρχιακές υπηρεσίες, επιθεωρήσεις, στο κοινό κέντρο ερευνών, στο τμήμα αλιευτικών πόρων, στο τμήμα δασών και προστατευόμενων περιοχών και στην υπηρεσία υδρογραφικού δικτύου. 49 Το σύστημα ελέγχου του ατμοσφαιρικού αέρα Ρελτιώνεται με την ανάπτυξη θεσμών και της εγκατάστασης συστήματος απευθείας ελέγχου που θα ευθυγραμμίσει πλήρως τη Λιθουανία με τις απαιτήσεις του κοινοτικού δικαίου. Το Υπουργείο Περφάλλοντος χρειάζεται περισσότερο εξειδικευμένη νομική κατάρτιση ενόψει της διαδικασίας προσέγγισης. Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις: Το Υπουργείο Εσωτερικών υπέστη αναδιάρθρωση καχά χο 1997 και ο αριθμός χων διοικηχικών θέσεων απασχόλησης μειώθηκε από 536 σε 226. Η διεύθυνση ασχυνομίας, η οποία αποχελούσε χμήμα χου Υπουργείου Εσωχερικών, αποχελεί πλέον ανεξάρχηχη διάρθρωση. Υπάρχουν 15. 000 ασχυνομικοί (εκχός από την φορολογική, τη δικαστική αστυνομία και τη μεθοριακή αστυνομία). Το τμήμα φορολογικής αστυνομίας δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του Υπουργείου Εσωτερικών. Στο πλαίσιο της φορολογικής αστυνομίας συστάθηκε μονάδα για την πρόληψη της νομιμοποίησης παράνομων προσόδων η οποία απασχολεί 12 υπαλλήλους. Η ικανότητα διαχείρισης των συνόρων πρέπει να ενισχυθεί. Η μεθοριακή αστυνομία περιλαμΡάνει φρουρά 4. 300 ατόμων ο αριθμός των οποίων αναμένεται να φθάσει τους 6. 000 μέχρι το προσεχές έτος. Η αστυνομία συνόρων πρέπει να ενισχυθεί για να επιτευχθεί ο κατάλληλος έλεγχος των ανατολικών συνόρων και να ανταποκριθεί στα ευρωπαϊκά πρότυπα. Η ικανότητα διαχείρισης θεμάτων ασύλου και μετανάστευσης έχει Ρελτιωθεί μετά την έναρξη εξέτασης των αιτήσεων ασύλου τον Μάιο του 1997, και δημιουργούνται εγκαταστάσεις υποδοχής προσφύγων. Οι αστυνομικές υπηρεσίες αναδιαρθρώνονται για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος, αλλά χρειάζονται περαιτέρω ενίσχυση. Τελωνεία: Τον Αύγουστο του 1998, αναδιοργανώθηκε το τμήμα τελωνείων στο πλαίσιο του Υπουργείου Οικονομικών, και σήμερα απασχολεί 143 υπαλλήλους. Η υπηρεσία τελωνείων απασχολεί συνολικά 3102 άτομα. Κατά τους πρώτους επτά μήνες του 1998, απολύθηκαν 118 υπάλληλοι με κυριότερη αιτία τη διαφθορά. Τον Ιούλιο του 1998, στο τμήμα τελωνείων συστάθηκε μονάδα τελωνειακού ελέγχου με 15 υπαλλήλους. Η μονάδα τελωνειακού ελέγχου είναι αρμόδια για την καταπολέμηση της λαθρεμπορίας και της διαφθοράς, καθώς και για τις υπηρεσίες τελωνειακών πληροφοριών. Αναπτύχθηκε στρατηγική κατάρτισης για τους τελωνειακούς υπαλλήλους και παρέχεται κατάρτιση σε διάφορους τομείς όπως, τελωνειακές διαδικασίες και καταγωγή προϊόντων. Τον Αύγουστο του 1998, ιδρύθηκε τελωνειακό κέντρο πληροφοριών στόχος του οποίου είναι η σύνδεση, το 1999, του 50% των τελωνείων με το τελωνειακό δίκτυο πληροφοριών. Θα χρειαστεί περαιτέρω ενίσχυση των θεσμών ώστε να εξασφαλισθεί η αποτελεσματική εφαρμογή του κεκτημένου. Δημοσιονομικός έλεγχος: Στη Λιθουανία, το όργανο διενέργειας εξωτερικών ελέγχων είναι ο Κρατικός Έλεγχος, ο οποίος λογοδοτεί απευθείας στο ΚοινοΡούλιο. Επφλέπει την περισυλλογή και δαπάνη καθώς και τη διαχείριση και τη χρήση της κρατικής ιδιοκτησίας. Καταρτίζει ετήσια έκθεση για την εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού. Το 1998 απασχολεί 300 άτομα (διαθέτει επίσης 4 περιφερειακά γραφεία με προσωπικό 50 140 αχόμων). To 1998, άρχισε να λειχουργεί κοινόΡουλευχική επιχροπή εποπχείας κρατικού ελέγχου. Όσον αφορά τον εσωτερικό έλεγχο, υπάρχουν τμήματα λογιστικού ελέγχου σε ορισμένα υπουργεία, αλλά δεν ανταποκρίνονται στα διεθνή αποδεκτά πρότυπα. Ο αποτελεσματικός χειρισμός του κεκτημένου στον τομέα αυτό θα απαιτήσει διαρκή προετοιμασία για την καθιέρωση των απαραίτητων συστημάτων διαχείρισης και ελέγχου. Όσον αφορά τον εσωτερικό έλεγχο, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού συστήματος εσωτερικού δημοσιονομικού ελέγχου που θα προετοιμάσει τη Λιθουανία για την παρακολούθηση της χρησιμοποίησης των κοινοτικών πόρων. Θα πρέπει να πραγματοποιηθεί εκτίμηση των αναγκών σε θέματα προσωπικού και κατάρτισης. 4. 3. Συνεργασία διοικήσεων Για να Ροηθήσουν τις υποψήφιες χώρες να ανταποκριθούν στις προκλήσεις όσον αφορά την ενίσχυση της διοικητικής τους ικανότητας και την προσαρμογή των διοικήσεων τους ενόψει της εφαρμογής του κεκτημένου, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη αναπχύσσουν διαδικασία συνεργασίας μεχαξύ χων διοικήσεων χους σχο πλαίσιο χου προγράμμαχος Phare. Σχα κράτη μέλη της ΕΕ, το κεκτημένο εφαρμόζεται από τις εθνικές διοικήσεις (σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο) και από υπηρεσίες, επαγγελματικούς φορείς και τον ιδιωτικό τομέα. Το ευρύ αυτό φάσμα διοικητικής και τεχνικής εμπειρογνωμοσύνης τίθεται τώρα στη διάθεση των υποψήφιων χωρών. Αρχικά, η συνεργασία θα καλύπτει τέσσερις τομείς, τη γεωργία, το περφάλλον, τον χρηματοπιστωτικό τομέα, τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις, αλλά σταδιακά θα επεκταθεί για να καλύψει το σύνολο του κεκτημένου. Η Λιθουανία συμμετέχει ενεργά στη εν λόγω συνεργασία. 4. 4. Γενική αξιολόγηση Μετά τη δημοσίευση της Γνώμης, δημιουργήθηκαν ορισμένοι σημαντικοί φορείς και ικανότητα τους να εφαρμόσουν θεσμοί. Είναι πολύ νωρίς για να κριθεί η αποτελεσματικά το κεκτημένο. Ο ρυθμός ανάπτυξης των θεσμών και ενίσχυσης της διοικητικής ικανότητας πρέπει να επιταχυνθεί προκειμένου να συμΡαδίσει με τον ρυθμό μεταφοράς, ειδικότερα στον τομέα της εσωτερικής αγοράς και χου περφάλλονχος. Υπάρχουν μεγάλες ανάγκες σε θέμαχα καχάρχισης για τη Ρελτίωση των επαγγελματικών προσόντων του προσωπικού. Η ικανότητα του δικαστικού συστήματος να εφαρμόσει το κεκτημένο πρέπει να ενισχυθεί μέσω της Ρελτίωσης του κύρους του επαγγέλματος, της κατάρτισης και της κατάλληλης πλήρωσης των κενών θέσεων. Γ. Συμπέρασμα Η Λιθουανία συνεχίζει την πορεία της προς την πλήρωση των πολιτικών κριτηρίων της Κοπεγχάγης. Θα πρέπει να εντείνει την καταπολέμηση της διαφθοράς και να συνεχίσει τη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος. 51 Η Ριώσιμη εφαρμογή του εναπομένοντος μεταρρυθμιστικού προγράμματος θα ολοκληρώσει τη δημιουργία μιας λειτουργούσας οικονομίας αγοράς και θα καταστήσει τη Λιθουανία ικανή να πραγματοποιήσει την απαιτούμενη πρόοδο για να αντιμετωπίσει τις ανταγωνιστικές πιέσεις και τις δυνάμεις της αγοράς στο εσωτερικό της Ένωσης μεσοπρόθεσμα. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την εσωτερική αγορά καθώς και τη χάραξη συνεκτικού μακροπρόθεσμου ενεργειακού προγράμματος το οποίο να περιλαμΡάνει το κλείσιμο του σταθμού του Ignalina. Η Λιθουανία έχει σημειώσει πρόοδο σχετικά με τη μεταφορά του κεκτημένου, αν και είναι ανομοιογενής. Χρειάζονται προσπάθειες για την εδραίωση της ικανότητας εφαρμογής και επφολής. Δ. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση και Εθνικό Πρόγραμμα για : συνολική εκτίμηση της την υιοθέτηση του κεκτημένου: εφαρμογής Ο σκοπός της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση είναι να εντάξει σε ένα ενιαίο πλαίσιο τους τομείς προτεραιότητας που καθορίζονται στις Γνώμες της Επιτροπής, τα χρηματοδοτικά μέσα που τίθενται στη διάθεση των υποψήφιων χωρών για την ενίσχυση της υλοποίησης αυτών των προτεραιοτήτων και τους όρους που διέπουν αυτή την ενίσχυση. Κάθε υποψήφια χώρα κλήθηκε να θεσπίσει ένα Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου (ΕΠΥΚ), καθορίζοντας τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να αντιμετωπίσει την εταιρική σχέση για την προσχώρηση και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των προτεραιοτήτων που την αφορούν και παραθέτοντας πρόρλεψη για το κόστος σε ανθρώπινο δυναμικό και χρηματοδοτικούς πόρους. Τόσο οι εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση όσο τα Εθνικά Προγράμματα για την υιοθέτηση του κεκτημένου θα αναθεωρούνται τακτικά, ώστε να λαμΡάνεται υπόψη η πρόοδος που σημειώνεται και να καθίσταται δυνατός ο καθορισμός νέων προτεραιοτήτων. 1. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση: εκτίμηση των βραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων Οι Ρραχυπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης4 για την προσχώρηση είναι οι εξής: • Οικονομική μεταρρύθμιση: καθιέρωση προτεραιοτήτων μεσοπρόθεσμης οικονομικής πολιτικής και κοινή εκτίμηση στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συμφωνίας· επιτάχυνση της ιδιωτικοποίησης μεγάλης κλίμακας και πορεία προς την αναδιάρθρωση του τραπεζικού, του ενεργειακού και του αγροΡιομηχανικού τομέα, ενίσχυση της δημοσιονομικής πειθαρχίας χων επιχειρήσεων. Κανονισμός του Συμβουλίου αριθ. 622/98, ΕΕ L 85 της 20ής Μαρτίου 1998 52 • • • • • ικανότητας: εντατικές Ενίσχυση της θεσμικής και της διοικητικής προσπάθειες ειδικότερα στη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, τους συνοριακούς ελέγχους, τα τελωνεία, τη φορολογία και τα οικονομικά, καθώς και χάραξη στρατηγικής για την κατάρτιση των δημοσίων υπαλλήλων και των δικαστικών, κτηνιατρικών και φυτοϋγειονομικών υπηρεσιών, ειδικότερα όσον αφορά διευκολύνσεις στα εξωτερικά σύνορα, θεσμική ενίσχυση στον τομέα TOD περφάλλοντος, εγκαινίαση δομών περιφερειακής και διαρθρωτικής πολιτικής. Εσωτερική αγορά: περιλαμΡάνεται η περαιτέρω ευθυγράμμιση στους τομείς της πνευματικής και Ριομηχανικής ιδιοκτησίας, των δημοσίων συμΡάσεων, των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, της φυτοϋγειονομικής και κτηνιατρικής διοίκησης, και η αναράθμιση των δομών ανεξάρτητης τυποποίησης και διαπίστωσης της συμμόρφωσης. Θεσπίζεται νέος νόμος περί ανταγωνισμού και δημιουργείται διαφανές μητρώο κρατικών ενισχύσεων. Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις: ειδικότερα προσπάθειες για την εφαρμογή μέτρων καταπολέμησης της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος και Ρελτίωση της μεθοριακής διαχείρισης όσον αφορά τις εγκαταστάσεις υποδοχής προσφύγων. Περιβάλλον: συνέχιση της μεταφοράς του νομοθετικού πλαισίου, θέσπιση και έναρξη εφαρμογής λεπτομερών προγραμμάτων προσέγγισης και στρατηγικών υλοποίησης συνδεδεμένων με ατομικές ενέργειες. Σχεδιασμός και έναρξη εφαρμογής των εν λόγω προγραμμάτων και στρατηγικών. ενεργειακής Ενέργεια: ειδικότερα, χάραξη συνεκτικής, μακροπρόθεσμης στρατηγικής και σχεδίου παροπλισμού του πυρηνικού σταθμού του Ignalina σύμφωνα με δεσμεύσεις που περιέχονται στη συμφωνία συνεισφοράς στο Λογαριασμό για την Πυρηνική Ασφάλεια. Η πρόοδος όσον αφορά τις Ρραχυπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση συνοψίζεται στα εξής: • • Οικονομική μεταρρύθμιση: Η Λιθουανία δεν έχει ακόμη χαράξει μεσοπρόθεσμη οικονομική στρατηγική. Έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά την ιδιωχικοποίηση μεγάλης κλίμακας, την αναδιάρθρωση χου χραπεζικού χομέα και την επφολή της δημοσιονομικής πειθαρχίας στις επιχειρήσεις. Ωστόσο, απαιτούνται ακόμη σημαντικές προσπάθειες για την αναδιάρθρωση του ενεργειακού και του αγροφιομηχανικού τομέα. Ενίσχυση της θεσμικής και διοικητικής ικανότητας: Αν και κατά τα έτη 1997- 1998, ιδρύθηκαν και αναδιοργανώθηκαν πολλοί θεσμικοί φορείς, η ικανότητα τους να εφαρμόζουν τη σχετική νομοθεσία δεν έχει δοκιμασθεί. Σημειώθηκε κάποια πρόοδος όσον αφορά τη χάραξη στρατηγικής για την κατάρτιση του δικαστικού τομέα. Ωστόσο, ελάχιστη πρόοδος σημειώθηκε όσον αφορά τη δημιουργία οργανισμών και πολιχικών περιφερειακής ανάπχυξης και χην ενίσχυση του δημοσιονομικού ελέγχου. 53 Εσωτερική αγορά: Η Λιθουανία σημείωσε πρόοδο στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, των δομών τυποποίησης και διαπίστωσης της συμμόρφωσης και, σε μικρότερο Ραθμό, της πολιτικής ανταγωνισμού. Ωστόσο, πρέπει να καταρληθούν προσπάθειες ιδίως στον τομέα των δημοσίων συμΡάσεων, της κτηνιατρικής και φυτοϋγειονομικής διοίκησης, της πνευματικής ιδιοκτησίας και των κρατικών ενισχύσεων. Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις: Η Λιθουανία έχει λάρει μέτρα καταπολέμησης της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος. Εντούτοις, οι προσπάθειες αυτές πρέπει να ενισχυθούν. Πρέπει ακόμη να Ρελτιωθεί η μεθοριακή διαχείριση. Περιβάλλον: Η Λιθουανία έχει επιτύχει μεγάλη πρόοδο σε αυτόν τον τομέα ειδικότερα σε επίπεδο μεταφοράς της νομοθεσίας. Ενέργεια: Στον τομέα αυτό η πρόοδος είναι περιορισμένη. Εκκρεμεί ακόμη η υποΡολή ικανοποιητικής ενεργειακής στρατηγικής και η Λιθουανία δεν έχει ακόμη δεσμευτεί ρητώς να μην αντικαταστήσει τους διαύλους πυρηνικού καυσίμου της μονάδας 1 του πυρηνικού σταθμού του Ignalina. • • Η Λιθουανία έχει λάρει μέτρα για την υλοποίηση ορισμένων προτεραιοτήτων της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, των προτύπων και της πιστοποίησης, καθώς και του περφάλλοντος. Ωστόσο, η Λιθουανία δεν έχει ανταποκριθεί ικανοποιητικά στις Ρραχυπρόθεσμες προτεραιότητες στους τομείς της ενέργειας (χάραξη ενεργειακής στρατηγικής), της οικονομικής μεταρρύθμισης (εκπόνηση μεσοπρόθεσμου οικονομικού προγράμματος), της διοικητικής ικανότητας (ιδίως όσον αφορά τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης), της εσωτερικής αγοράς (δημόσιες συμΡάσεις, πνευματική ιδιοκτησία, κρατικές ενισχύσεις) και της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων φελτίωση της μεθοριακής διαχείρισης). 2. Αξιολόγηση του Εθνικού Προγράμματος για την υιοθέτηση του κεκτημένου Το Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου υπορλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Μάρτιο του 1998 και τροποποιημένη έκδοση του Εθνικού Προγράμματος για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου διαΡφάστηκε στις 25 Ιουνίου 1998. Το Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου υποράλλεται υπό μορφή πινάκων που καθιστά το έγγραφο χρήσιμο οδηγό αναφοράς. Ωστόσο, το μορφότυπο του πίνακα δεν ευνοεί την εμράθυνση και τη λεπτομερή περιγραφή ιδίως όσον αφορά την αξιολόγηση των διοικητικών συνεπειών της υιοθέτησης του κεκτημένου. Το ΕΠΥΚ καλύπτει σχεδόν όλους τους τομείς του κεκτημένου (με εξαίρεση, κυρίως, την αλιεία). Ωσχόσο, η κάλυψη χου κεκτημένου ποικίλλει μεχαξύ χων χομέων και συχνά δεν είναι πλήρης. 54 Ενώ σε ορισμένους χομείς (οικονομική μεταρρύθμιση, κινήσεις κεφαλαίων, Ριομηχανία, ανταγωνισμός, περφάλλον, δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις) οι προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση αντικατοπτρίζονται καταλλήλως, σε άλλες περιπτώσεις φαίνεται ότι αντικατοπτρίζονται μόνο μέχρι ενός σημείου. Το ΕΠΥΚ δεν περιλαμράνει τις μεσοπρόθεσμες προτεραιότητες της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση σχετικά με τη δημιουργία της ικανότητας για την εφαρμογή της κοινής αλιευτικής πολιτικής, την ευθυγράμμιση των πολιτικών του οπτικοακουστικού τομέα και την πυρηνική ασφάλεια. Δεν υπάρχει κατάλληλη πληροφόρηση όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα και δεν είναι πάντοτε δυνατόν να εκτιμηθεί κατά πόσον αυτό είναι ρεαλιστικό. Οι θεσμικοί και διαρθρωτικοί πόροι που απαιτούνται για τη στήριξη της εφαρμογής του ΕΠΥΚ δεν είναι σαφώς προσδιορισμένοι. Όσον αφορά τις δημοσιονομικές πτυχές, η εκτίμηση χρειάζεται περαιτέρω Ρελτίωση. Τα ανωτέρω σχόλια και ορισμένες ειδικότερες λεπτομέρειες κοινοποιήθηκαν στις λιθουανικές αρχές, οι οποίες επανεξετάζουν αναλόγως το Εθνικό Πρόγραμμα για την Υιοθέτηση του Κεκτημένου. Με ράση την αναθεωρημένη μορφή, η Επιτροπή θα λάΡει θέση επί χου Εθνικού Προγράμμαχος για χην Υιοθέτηση του Κεκτημένου, και στη συνέχεια θα γνωστοποιήσει τη θέση της στο ΣυμΡούλιο. Η εν λόγω εκτίμηση αναμένεται να πραγματοποιηθεί κατά το δεύτερο ήμισυ του 1999, κατά την επανεξέταση της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση. 55 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 56 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ BaaiKd 5e8op£va rUnOimpoq (rekoq rr[<; nspiddov) LVVOUKI) EKxaaq EGVIKOI Xoyapiaanoi 1993 1994 1995 1996 1997 σε χιλιάδες 3724 3718 3712 3707 3705 σε χιλιάδες εκτάρια 6530 6530 6530 6530 6530 σε δισεκατ. λίτας AKaOdpiaxo Eyx&pio wpo'Cdv oe tpixovaeq x\]iiq 11,6 16,9 24,1 31,6 38,2 AKttOdpioTo eyxwpio npo*(6v oe xpeiovaeq np. ES σε δισεκατ. Ε Οϋ 23 3,6 4,6 6,2 8,4 σε Ε Ου κατά κεφαλή AKaGdpioTo eyx<opio npoidv ae rptxpvosc, upeqs 600 1000 1200 1700 2300 AidpOpcoaq xti<; napayarfiyq σε */· της συνολικής ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας - recopyia - Biopiixavia - KaxaaKEUEc; - YjnjpEoiES AidpOpcoai) TOY danavaW -AandvEt; TsXiKifc KaTavataoaiK - T(OV VOlKOKUpUOV Kai T(l)V MKIEN - TOD br\\iooiov - AKaOdpioteq EnsvSuasis ndyiov Ketpataiov - E^aywYE<; ayaOcov icai vmipEoirav - Eioaywyfc; ayaOuiv Kai viir\pc<n<hv AKaOdpioro Eyxtopio irpotdv AKaOdpioTo eyxwpio npotdv Kaxd KetpaXi) 14,2 34,2 5,1 46,5 10,7 27,0 7,2 55,1 11,7 26,1 7,1 55,0 12,2 25,8 7,1 54,9 σε % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος 87,1 67,4 19,7 23,0 53,0 64,8 85,4 66,5 18,9 23,0 53,4 63,2 12,7 24,0 7,3 56,0 86,7 67,1 19,6 22,0 54,6 64,8 % μεταβολή σε σχέση με το προηγούμενο έτος -16,2 -9,8 3,3 4,7 5,7 σε μονάδες αγοραστικής δύναμης 4800 5300 5800 noooatd 7tX. TiO(opiopou AEIKTEI; xipcov KaxavaAxoxoti % μεταβολή σε σχέση με το προηγούμενο έτος 410,2 72,2 39,6 24,6 lao^vyio 3tX. T|pa)p. 6v -E^aywy^ ayaOdiv -Eioaywyss ayaOwv -EpnopiKd lao^vyio -vnr\peaiEq, KaOapsi; -Eia65tipa, KaBapd -KaOapEq xpEXOuaes perapipdoEic; -Ttov onoiwv: pEaxapipdoEn; Sqpooiov -Iao^yto tpEXowocov auvaXXaywv -AnoOspaxucd axoixEia TOU EVEpyijTiKoti (ovpjr. xpvaoti) -A7coOEpaxiKd cxoiXEia xov EVEpyt|xiKov (EKX6<; xpvoov] 57 57 57 σε εκατομμύρια ΕΟυ 1730 1862 -132 -47 7 99 81 -73 379 314 \ 1706 1878 -172 -46 7 132 99 -79 485 427 2069 2602 -534 -10 -10 84 47 -470 631 576 2688 3394 -706 95 -72 113 57 -569 671 616 3697 4709 -1012 119 -175 203 89 -865 964 915 Aru*6oia oucovopucd TsviKd EXXEippa/nXEdvaopa difpooiot) AKaOdpioxo E^oxEpucd jpioq σε % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος 2,1 -1,7 13,1 -1,6 12,3 -2,8 12,4 1993 1994 1995 1996 1997 OiKovopiKot 8EIKTE<; NopiopaxiKd ptrfiQr\ - Ml -M2 LvvoXo TTIOXWOEWV M£oa PpaxvnpdOsopa EmxdKia - EmxdKio 5avsiopov - EmxoKio KaxaOsoscov E\)vaXXaypaxiK£<; laoxipiE^ ECU - MECO<; 6poq xr\q nspiddou - Tekoq xv\q nspiddov - LxaOpiopsvot; 5EIKTT|<; xipwv ovva^Mypaxo^ E^coxspiKd spjcdpio Eioayoiys^ E^ayurfiq Iao^vyio Opoi spnopiov Eioaycoy&s and XT|V EE-15 E^aywya; npoq xijv EE-15 ArjpoypatpiKd oxoixEia floooord <puaiKTfc a v ^ c i is Flooooxd KaOapifc pExavdoxEUcnS IIOOOCTXO PpEtpiKifc Ovijaipoxtixaq npoodoKcbpsvti 8idpK£ia ^wifc: Avdpst; TwaiKE^ σε δισεκατ. ΕΟ) 0,5 0,9 0,6 ?'7 1,1 0,6 % το χρόνο 62,3 48,4 27,1 20,1 0,7 1,1 0,7 21,6 14,0 (ΙΕΟΙΚ. ΕΘνικό νόμισμα) 4,731 4,864 275,9 5,232 5,126 255,9 σε εκατ. ΕΟυ 1978 1708 -270 2789 2068 -721 5,079 4,968 279,9 3590 2642 -948 0,4 0,6 91,8 88,3 5,087 4,351 100 1926 1712 -214 αντίστοιχη περίοδος προηγούμενου έτους- 100 ι Ι : σε % του συνόλου 1 18,73 16,86 26^9 25,76 37,13 36,36 42,42 32,89 ανά χιλιάδες πληθυσμού 0,4 -3,7 -1,1 -ι,ι -0,5 -1,0 -0,2 -0,6 ανά 1000 γεννήσεις ζώντων 1,2 1,6 1 14,4 7,9 4,536 4,419 313,6 4934 3382 -1552 1 : : : : 16,0 14,1 12,5 10,1 10,4 κατά τη γέννηση 63,3 75 62,8 74,9 63,6 75,2 65,0 76,1 Ayopd Epyaoiaq σε % του εργατικού δυναμικού 65,3 61,1 61,4 62,3 62,3 riooooxd oiKovopiKife 8paaxT|pi6xr|Ta<; (pEOoSoXoyia AOE) IloooaTO avEpyia^ (pcOoSoXoyia AOE) : LuvoXo < 25 ETCOV > 25 ETWV MEOI] unaaj6Xr\ar\ Kaxd KXddout; NACE σε % του συνόλου - reiopyia Kai daooKopia - Biopqxavia 22,5 25,7 23,4 22,4 23,8 21,2 58 58 58 15,6 26,1 13,9 24,2 20,2 14,1 26,2 12,1 21,9 20,1 - KaxaoKEVss -Ym\ptaiEq Y7tO&0\tt\ Li5ijpo&popiK6 81KXI)0 MI^KO*; auxoKiVTjxoSpdpwv 7,1 44,7 6,6 47,6 7 48 7,2 48,4 7,1 50,9 σε Κιη ανά 1000 Κη»2 ; : 40,8 39,8 σε κπι 394 404 : : Bioprixavia Kai yEwpyia AEIKXEC; dyKov piopr|xaviKi)<; irapayayife AEIKTE<; dyxov aKaOdpioxT|q yEfopyucifc rtapaytoyifc προηγούμενο έτος- 100 73,4 80 105,3 106 105 110 100,7 106 95 59 59 59 Μεθοδολογικές σημειώσεις Ακαθάριστο κατά κεφαλή εγχώριο προϊόν σε PPS: Αναθεωρημένα στοιχεία χρησιμοποιώντας τα νέα αποτελέσματα ΡΡΡ από το διεθνές σχέδιο σύγκρισης TOD 1996. Εισαγωγές και εξαγωγές (τρέχουσες τιμές): Τα στοιχεία βασίζονται στο "γενικό εμπορικό" σύστημα. Εμπορική Ταξινόμηση: Οι ροές TOD εμπορίου των προϊόντων καταγράφονται σύμφωνα με τη Συνδυασμένη Ονοματολογία (ΣΟ). Οι εισαγωγές καταγράφονται με βάση αξίες CIF και οι εξαγωγές με βάση αξίες FOB. Η Eurostat μετέτρεψε το εθνικό νόμισμα σε δολάρια ΗΠΑ εφαρμόζοντας τις μέσες ετήσιες ισοτιμίες συναλλάγματος TOD Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Αποθεματικά στοιχεία του ενεργητικού: είναι στοιχεία των αποθεμάτων του τέλους TOD έτους. Ορίζονται ως το άθροισμα των αποθεμάτων σε χρυσό της κεντρικής τράπεζας, TOD ξένου συναλλάγματος, και άλλων (ακαθάριστων) απαιτήσεων μη κατοίκων. Ο Xpvcfoq αποτιμάται στην τιμή της αγοράς στο τέλος TOD éTODç. Γενικό έλλειμμα/πλεόνασμα δημοσίου: αποτελεί προσέγγιση του ορισμού των εθνικών λογαριασμών, προερχόμενου από στοιχεία πoD βασίζονται στη μεθοδολογία ΣΟΚ (στατιστικές των οικονομικών της κυβέρνησης) TOD ΔΝΤ. ΤΟ γενικό έλλειμμα / πλεόνασμα TOD δημοσίου λαμβάνεται προσθέτοντας το κεντρικό έλλειμμα / πλεόνασμα TOD δημοσύ?υ (πον κανονικά περιλαμβάνει ορισμένα εξωδημοσιονομικά κονδύλια) στο τοπικό έλλειμμα / πλεόνασμα TOD δημοσίου. Το σύνολο προσαρμόζεται στην καθαρή δανειοδότηση / δανεισμό για ειδικούς σκοπούς πολιτικής, το οποίο αποτελεί δημοσιονομικό στοιχείο OTODÇ εθνικούς λογαριασμούς. Νομισματικά μεγέθη: αποτελούν αποθεματικά στοιχεία TOD τέλoDς TOD éTODç. To Ml γενικά σημαίνει τραπεζογραμμάτια και κέρματα σε κυκλοφορία συν τις καταθέσεις όψεως στην τράπεζα. Το Μ2 γενικά σημαίνει Ml CTDV τις καταθέσεις ταμιευτηρίου συν τις λοιπές βραχυπρόθεσμες απαιτήσεις στις τράπεζες. Συνολικές πιστώσεις γενικά σημαίνει εγχώριες πιστώσεις στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το πρόβλημα της μέτρησης της κυκλοφορίας TOD ξέvoD συναλλάγματος σε ορισμένες υποψήφιες χώρες μπορεί να επηρεάζει την αξιοπιστία των στοιχείων. Επιτόκια: Μέσα ετήσια επιτόκια. Τα επιτόκια δανεισμού γενικά συνίστανται στο μέσο επιτόκιο πoD βαρύνει TODÇ δανειζόμενους στα δάνεια που χορηγούν οι εν λόγω τράπεζες. Τα επιτόκια καταθέσεων αφορούν γενικά επιτόκια για μέση ζήτηση και χρόνο καταθέσεων. Ισοτιμία συναλλάγματος: Όπου είναι εφικτό, οι ισοτιμίες του ECU είναι αυτές που ανακοινώνονται επίσημα στη ΓΔ ισοτιμίας συναλλάγματος σταθμίζεται από τους κύριους εμπορικούς εταίρους, με βάση το έτος 1993. II. Ο πραγματικός δείκτης της Εισαγωγές και εξαγωγές από και προς την ΕΕ-15: Εθνική πηγή: Τα στοιχεία για τα έτη 1993 και 1994 αφορούν το εμπόριο με την ΕΕ-12 και μόνο. Ποσοστό οικονομικής δραστηριότητας: Εκατοστιαία αναλογία του εργατικού δυναμικού στο σύνολο του πληθυσμού ηλικίας 15+. Το ποσοστό αυτό προκύπτει τηρώντας τους εξής ορισμούς και συστάσεις της ΔΟΕ: 60 Εργατικό δυναμικό: απασχολούμενα άχομα και άνεργοι καχά την έννοια του ορισμού χης ΔΟΕ που αναφέρεχαι παρακάχω. Απασχολούμενος: κάθε άχομο ηλικίας 15+, χο οποίο καχά χην περίοδο αναφοράς εργαζόχαν χουλάχισχον μια ώρα με ημερομίσθιο ή μισθό ή άλλου είδους αμοιβή ως υπάλληλος, επιχειρημαχίας, μέλος συνεχαιρισμού ή εργαχικό δυναμικό από χα μέλη χης ίδιας οικογένειας που συνεισφέρει. Περιλαμβάνονχαι χα μέλη χων ενόπλων δυνάμεων και γυναίκες με γονική άδεια. Άνεργος: κάθε άχομο ηλικίας 15+, χο οποίο πληροί χαυχόχρονα και χις χρεις προϋποθέσεις χου ορισμού χης ΔΟΕ για να χαξινομηθεί ως άνεργος: (ί) δεν έχει εργασία, (ii) αναζηχεί ενεργά εργασία και (iii) είναι έχοιμο να αναλάβει εργασία μέσα σε ένα δεκαπενθήμερο. Εξαιχίας χου γεγονόχος όχι η ΕΔΕΔ (Ερευνα δείγμαχος εργαχικού δυναμικού) δεν εκχελείχαι περιοδικά ο δείκχης έχει εκτιμηθεί από χον αριθμό χων απασχολούμενων που έχει υπολογισθεί με βάση εκθέσεις που υπέβαλαν επιχειρήσεις και οργανώσεις. Κάχοικοι ηλικίας 16+ θεωρούνχαι όχι έχουν την ηλικία προς εργασία. Κάχοικοι ηλικίας 14+ εξεχάζονχαι καχά χις έρευνες χου εργαχικού δυναμικού. Ποσοστό ανεργίας (Μεθοδολογία ΔΟΕ): - Εκαχοσχιαία αναλογία χου άνεργου εργαχικού δυναμικού. Το ποσοσχό αυχό προκύπχει από την ΕΔΕΔ (Ερευνα δείγματος εργατικού δυναμικού) που εφαρμόζει χους ορισμούς και χις συσχάσεις χης ΔΟΕ (βλ. ορισμούς ΔΟΕ παραπάνω). Μέση απασχόληση κατά κλάδους NACE: Ο δείκτης αυχός δεν προκύπχει από χην ΕΔΕΔ (Ερευνα δείγμαχος εργαχικού δυναμικού) αλλά από σχοιχεία που υπέβαλαν όλα χα είδη χων επιχειρήσεων, ιδρυμάχων και οργανώσεων. Επί πλέον, χρησιμοποιήθηκαν σχοιχεία αποκλεισχικά από ιδιοκτησίες και άχομα που καχέχουν δίπλωμα ευρεσιχεχνίας διαφόρων ειδών δραστηριοτήτων καθώς και αγρότες που ερωτήθηκαν. Τα στοιχεία καλύπτουν όλες τις επιχειρήσεις και άλλες οργανώσεις (του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα). Δείκτες όγκου βιομηχανικής παραγωγής: Η βιομηχανική παραγωγή καλύπτει τις μεταλλευτικές και λατομικές δραστηριότητες, τη βιομηχανική παραγωγή και την παραγωγή ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου, ατμού και την παροχή ύδατος (σύμφωνα με τη NACE Rev. 1 Τμήμαχα χαξινόμησης Γ,Δ,Ε). 61 Πηγές Βασικά στοιχεία, Εθνικοί λογαριασμοί, Εξωτερικό εμπόριο, Δημογραφικά στοιχεία, Αγορά εργασίας, Υποδομές, Βιομηχανία και γεωργία: New Cronos. Αποθεματικά στοιχεία του ενεργητικού και Οικονομικοί δείκτες: Όπου ήταν δυναχό χρησιμοποιήθηκε ως πηγή χο ερωχημαχολόγιο της Eurostat Β-4 για χις νομισμαχικές και οικονομικές σχαχισχικές. Ζητήθηκε από χις υποψήφιες χώρες να τις αποσχέλλουν χακχικά και να ενημερώνουν χους πίνακες που περιλαμβάνονχαι σχο ερωτηματολόγιο. Οι παραπάνω στατιστικές περιλαμβάνουν επίσημα ξένα αποθέματα, νομισματικά μεγέθη, επιτόκια, και ισοτιμίες συναλλάγματος. Όπου τα στοιχεία αυτά δεν ήταν διαθέσιμα, 'Διεθνείς Οικονομικές Στατιστικές' του ΔΝΤ. χρησιμοποιήθηκε ως πηγή η δημοσίευση Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΓΔ Π) χρησιμοποιήθηκε ως πηγή για τις ισοτιμίες του ECU, όπου ήταν εφικτό. Σχετικά με το ακαθάριστο εξωτερικό χρέος, χρησιμοποιήθηκε ως πηγή η δημοσίευση του ΟΟΣΑ Στατιστικές Εξωτερικού Χρέους. Σχετικά με γενικό έλλειμμα/πλεόνασμα δημοσίου, οι υποψήφιες χώρες δεν είναι, προς το παρόν, σε θέση να παρέχουν αξιόπισχα σχοιχεία. Η Μονάδα Β-4 συνεργάζεχαι σχενά με χις χώρες αυχές με σκοπό τη βελτίωση των εθνικών τους λογαριασμών στους οποίους βασίζονται οι στατιστικές των δημόσιων οικονομικών. Λόγω της έλλειψης αξιόπιστων στοιχείων, μια κατά προσέγγιση εκτίμηση του γενικού ελλείμματος/πλεονάσματος του δημοσίου εξάγεται από τη ετήσια έκδοση των στατιστικών των δημόσιων οικονομικών του ΔΝΤ (για επεξηγήσεις σχετικά με τη μεθοδολογία, βλέπε παρακάτω). 62 ISSN 0254-1483 COM(98) 706 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 01 02 06 11 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-98-648-GR-C Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο