title: Περιοδική έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την πορεία της Εσθονίας προς την προσχώρηση

eurovoc_concepts:
EU relations
Estonia
accession to the European Union
economic situation
report

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ * * * ** * * * * ** * Βρυξέλλες, 17. 12. 1998 COM(1998) 705 τελικό ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΕΣΘΟΝΙΑΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΡΟΣΧΩΡΗΣΗ Περιεχόμενα Α. Εισαγωγή α) β) Προοίμιο Το πλαίσιο χης περιοδικής έκθεσης Σχέσεις μεχαξύ χης Ευρωπαϊκής Ένωσης και χης Εσθονίας Η ενισχυμένη προενχαξιακή σχραχηγική Πρόσφαχες εξελίξεις σχις διμερείς σχέσεις Β. Κριτήρια προσχώρησης 1. 1. 1 1. 2 1. 3 2. 2. 1 2. 2 2. 3 2. 4 3. 3. 1 3. 2 Πολιτικά κριτήρια Δημοκρατία και κράχος δικαίου Κοινοβούλιο Η εκχελεσχική εξουσία Το δικασχικό σύστημα Μέχρα καχά χης διαφθοράς Δικαιώματα χου ανθρώπου και προσχασία χων μειονοτήχων Ασχικά και Πολιχικά Δικαιώμαχα Οικονομικά, κοινωνικά και πολιχισχικά δικαιώμαχα Δικαιώμαχα και προσχασία χων μειονοτήτων Γενική αξιολόγηση Οικονομικά κριτήρια Εισαγωγή Οικονομικές εξελίξεις από τη δημοσίευση της γνώμης της Επιτροπής και μετά Μακροοικονομικές εξελίξεις Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις Αξιολόγηση σε σχέση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης Η ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας της αγοράς Η ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και των δυνάμεων της αγοράς Γενική αξιολόγηση Ικανότητα ανάληψης των υποχρεώσεων του μέλους Εσωτερική αγορά χωρίς σύνορα Γενικό πλαίσιο Οι τέσσερις ελευθερίες Ανταγωνισμός Καινοτομία Κοινωνία των πληροφοριών Εκπαίδευση, κατάρτιση και νεολαία Έρευνα και τεχνολογική ανάπχυξη Τηλεπικοινωνίες Οπχικοακουσχικός χομέας 3. 4 3. 3 Οικονομικές και δημοσιονομικές υποθέσεις Οικονομική και νομισμαχική ένωση Φορολογία Σχαχισχικές Τομεακές πολιτικές Βιομηχανία Γεωργία Αλιεία Ενέργεια Μεταφορές Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις Οικονομική και κοινωνική συνοχή Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις Περιφερειακή πολιτική και συνοχή 3. 5 3. 6 Ποιότητα ζωής και περιβάλλον Περιβάλλων Προστασία των καταναλωτών Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις Εξωτερικές πολιτικές Εμπόριο και διεθνείς οικονομικές σχέσεις Ανάπτυξη Τελωνεία Δημοσιονομικά θέματα Δημοσιονομικός έλεγχος 3. 7 3. 8 3. 9 3. 10 Γενική αξιολόγηση 4. Ικανότητα της Διοίκησης να εφαρμόσει το κεκτημένο Γ. Συμπέρασμα Δ. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση και Εθνικό Πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου: συνολική εκτίμηση της εφαρμογής 1. 2. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση Εθνικό Πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου Παράρτημα Σταχισχικά σχοιχεία Α. Εισαγωγή α) Προοίμιο Σχο Πρόγραμμα Δράσης 2000, η Επιχροπή δήλωνε όχι θα υποβάλλει περιοδικές εκθέσεις σχο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για χην πρόοδο κάθε υποψήφιας χώρας χης Κενχρικής και Ανατολικής Ευρώπης όσον αφορά χην προεχοιμασία χης για την προσχώρηση και ότι θα καχαθέσει χην πρώχη από αυχές καχά χο χέλος χου 1998. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο χου Λουξεμβούργου αποφάσισε ότι: "Η εξέταση της προόδου κάθε υποψηφίου κράτους της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης προς την κατεύθυνση της προσχώρησης, σε σχέση με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης και ειδικότερα ως προς τον ρυθμό υιοθέτησης χου κεκχημένου χης Ένωσης, θα περιλαμβάνεται, για το καθένα από τα κράτη αυτά, σε τακτικές εκθέσεις της Επιτροπής προς το Συμβούλιο, συνοδευόμενες ενδεχομένως από συστάσεις για την έναρξη διμερών διακυβερνητικών διασκέψεων, και αυτό ήδη από τα τέλη του 1998. Πριν από τις εν λόγω εκθέσεις, η εφαρμογή των εταιρικών σχέσεων για την προσχώρηση και η πρόοδος υιοθέτησης του κεκτημένου θα εξετάζονται με κάθε υποψήφιο κράτος, στο πλαίσιο των οργάνων των ευρωπαϊκών συμφωνιών. Οι εκθέσεις της Επιτροπής θα χρησιμεύουν ως βάση για τις αναγκαίες αποφάσεις στα πλαίσια του Συμβουλίου όσον αφορά τη διεξαγωγή ή την επέκταση των διαπραγματεύσεων 7ΐροσχώρησης και σε άλλους υποψηφίους. Στα πλαίσια αυτά, η Επιτροπή θα συνεχίσει να ακολουθεί τη μέθοδο που επελέγη με το Πρόγραμμα Δράσης 2000 για την εκχίμηση χης ικανότητας των υποψηφίων κρατών να πληρούν τα οικονομικά κριτήρια και να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την προσχώρηση. Θα πρέπει να διατηρηθεί μία δυναμική προσέγγιση στην αξιολόγηση της προόδου που σημειώνεται από τα υποψήφια κράτη στο πλαίσιο των τακτικών εκθέσεων που θα υποβάλλει η Επιτροπή στο Συμβούλιο. " Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Κάρντιφ στήριξε τα συμπεράσματα αυτά ορίζοντας ότι "Αυτό που προέχει για την Ένωση είναι να εξακολουθήσει να λειτουργεί η διαδικασία διεύρυνσης για τις χώρες που αναφέρονται στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λουξεμβούργου, στα πλαίσια της οποίας οι χώρες αυτές δύνανται να προωθούν ενεργά την υποψηφιότητα τους και να προχωρούν προς την ανάληψη των υποχρεώσεων του μέλους, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων της Κοπεγχάγης. Κάθε υποψήφια χώρα θα κριθεί βάσει των ίδιων κριτηρίων και θα προχωρήσει στην υποψηφιότητα της με το δικό της ρυθμό, ανάλογα με το βαθμό προετοιμασίας της. Πολλά θα εξαρτηθούν από τις προσπάθειες των ίδιων των υποψήφιων χωρών να εκπληρώσουν τα κριτήρια. Όλες θα επωφεληθούν από τη σύσφιξη των σχέσεων με την Ένωση, μεταξύ άλλων, μέσω του πολιτικού διαλόγου και στρατηγικών ειδικά διαμορφωμένων για να τις βοηθήσουν να προετοιμαστούν για την προσχώρηση. " Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που δόθηκαν με τα προαναφερθέντα συμπεράσματα του Συμβουλίου, στην έκθεση προόδου για την Εσθονία ακολουθείται η διάρθρωση της Γνώμης, δηλαδή: • περιγράφονχαι οι μέχρι χώρα σχέσεις μεχαξύ Εσθονίας και Ένωσης, ειδικόχερα σχο πλαίσιο χης ευρωπαϊκής συμφωνίας • αναλύεχαι η καχάσχαση όσον αφορά χις πολιτικές προϋποθέσεις χις οποίες έχει επιβάλλει χο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (δημοκραχία, κράχος δικαίου, δικαιώμαχα χου ανθρώπου, προσχασία χων μειονοχήχων) • αξιολογούνχαι η χρέχουσα καχάσταση και οι προοπχικές χης Εσθονίας όσον αφορά χις οικονομικές προϋποθέσεις σχις οποίες αναφέρεχαι χο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο (λειχουργική οικονομία αγοράς, ικανόχηχα ανχιμεχώπισης χων ανχαγωνισχικών πιέσεων στην Ένωση) • εξετάζεται το θέμα της ικανότητας της Εσθονίας να αναλάβει τις υποχρεώσεις του μέλους, τουτέστιν, το κεκτημένο της Ένωσης όπως αυτό εκφράζεται στη συνθήκη, στο παράγωγο δίκαιο και στις πολιτικές της Ένωσης. Η έκθεση προόδου καλύπτει επίσης τη δικαστική και διοικητική ικανότητα σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Μαδρίτης, το οποίο υπογράμμισε ότι οι υποψήφιες χώρες υποχρεούνται να προσαρμόσουν τις διοικητικές διαρθρώσεις τους, ώστε να διασφαλίσουν την αρμονική εφαρμογή των κοινοτικών πολιτικών μετά την προσχώρηση. Η προσέγγιση αυτή διασφαλίζει την ίση μεταχείριση όλων των υποψηφίων χωρών. Στην έκθεση λαμβάνεται υπόψη η πρόοδος από την έκδοση της Γνώμης και μετά. Εξετάζει αν διενεργήθηκαν οι επιδιωκόμενες μεταρρυθμίσεις που αναφέρονται στη Γνώμη και μελετά νέες πρωτοβουλίες, συμπεριλαμβανομένων αυτών που συνδέονται αμέσως με την αντιμετώπιση των προτεραιοτήτων που ορίστηκαν στις εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση. Η έκθεση περιέχει χωριστό τμήμα, όπου εξετάζεται η έκταση στην οποία η Εσθονία έχει υλοποιήσει τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες που όρισαν οι εταιρικές σχέσεις για την προσχώρηση. Αν και η εκτίμηση της προόδου όσον αφορά το σεβασμό των πολιτικών και των σχετικών με το κεκτημένο κριτηρίων αφορά κυρίως τα όσα έχουν ολοκληρωθεί μετά την έκδοση της Γνώμης, η οικονομική εκτίμηση βασίζεται σε περισσότερο μακροπρόθεσμη αξιολόγηση των οικονομικών επιδόσεων της Εσθονίας. Η εκτίμηση της σημειωθείσας προόδου κατά την υιοθέτηση του κεκτημένου πραγματοποιήθηκε με βάση την ήδη υιοθετηθείσα νομοθεσία και όχι τη νομοθεσία που βρίσκεται στο στάδιο της εκπόνησης ή της έγκρισης από το Κοινοβούλιο. Μόνον κατ'αυτόν τον τρόπο ήταν δυνατό να μετρηθεί αντικειμενικά και να συγκριθεί η πραγματική πρόοδος κατά την προετοιμασία της προσχώρησης. Η έκθεση βασίζεται σε πολλές πηγές πληροφοριών. Οι υποψήφιες χώρες κλήθηκαν να παράσχουν πληροφορίες για την πρόοδο που έχουν σημειώσει κατά την προετοιμασία τους για την προσχώρηση από τη δημοσίευση της Γνώμης και μετά. Οι εισηγήσεις τους κατά τις συναντήσεις που διενεργήθηκαν στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συμφωνίας, τα εθνικά τους προγράμματα για την υιοθέτηση του κεκτημένου και οι πληροφορίες που παρασχέθηκαν του κεκτημένου αποτέλεσαν συμπληρωματικές πηγές άντλησης στοιχείων. Οι συζητήσεις του Συμβουλίου σχετικά με την αναλυτική εξέταση κατά τη Γνώμη καθώς και οι εκθέσεις και χα ψηφίσμαχα χου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου1 σχεχικά με χις Γνώμες χης Επιχροπής και ειδικόχερα στην έκθεση για την αίτηση προσχώρησης της Εσθονίας στην ΕΕ που εκπόνησε ο κ. Donner ελήφθησαν υπόψη για τη σύνταξη των εκθέσεων. Η Επιτροπή βασίστηκε επίσης στις εκτιμήσεις των κρατών μελών, όσον αφορά ιδίως τα πολιτικά κριτήρια για την προσχώρηση και στις εργασίες διαφόρων διεθνών οργανισμών, συγκεκριμένα στις συνεισφορές του Συμβουλίου της Ευρώπης, του ΟΑΣΕ και των διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, καθώς και μη κυβερνηχικών οργανώσεων καχά χην προεχοιμασία χων περιοδικών εκθέσεων. β) Σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Εσθονίας Ενισχυμένη προενταζιακή στρατηγική Σχις 30 Μαρχίου 1998, εγκαινιάσχηκε επίσημα η διαδικασία προσχώρησης με χη συνεδρίαση χων υπουργών Εξωχερικών χων δεκαπένχε κραχών μελών χης ΕΕ, χων δέκα υποψηφίων χωρών χης Κενχρικής και Αναχολικής Ευρώπης και χης Κύπρου. Πριν από χη συνεδρίαση αυχή είχαν εγκριθεί εχαιρικές σχέσεις για χην προσχώρηση με κάθε μια από τις εν λόγω χώρες που αποσκοπούσαν στη στήριξη των υποψηφίων χωρών κατά την προετοιμασία τους για την προσχώρηση. Τα έγγραφα αυτά όριζαν τις προτεραιότητες για την περαιτέρω δράση και τη διαθέσιμη χρηματοδοτική βοήθεια εκ μέρους της ΕΕ. Τον Απρίλιο, η Εσθονία υπέβαλε προσχέδιο Εθνικού Προγράμματος για την υιοθέτηση του κεκτημένου (ΕΠΥΚ), το οποίο περιγράφει λεπτομερέστερα τις απαιτούμενες ενέργειες για την επίτευξη των στόχων που ορίζει η «εταιρική σχέση για την προσχώρηση». Μετά την έναρξη της διακυβερνητικής διάσκεψης, η Εσθονία παρουσίασε τα κύρια στοιχεία της στρατηγικής της για την ολοκλήρωση κατά την εναρκτήρια συνεδρίαση των διαπραγματεύσεων ΕΕ/Εσθονίας για την προσχώρηση, στις 31 Μαρτίου στις Βρυξέλλες. Στις 3 Απριλίου, άρχισε αναλυτική εξέταση ("screening") του κεκτημένου. Η προενταξιακή βοήθεια θα αυξηθεί σημαντικά. Παράλληλα, το πρόγραμμα PHARE θα συμπεριλάβει, από το έτος 2000, βοήθεια για τη γεωργία και ένα διαρθρωτικό μέσο που θα δώσει προτεραιότητα σε μέτρα παρόμοια με αυτά του ταμείου συνοχής στον τομέα του περιβάλλοντος και των μεταφορών. Το πρόγραμμα PHARE θα επικεντρώνεται κυρίως στη δημιουργία θεσμών και τις επενδύσεις σε άλλους τομείς. Πρόσφατες εξελίξεις στις διμερείς σχέσεις II Ευρωπαϊκή συμφωνία σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Εσθονίας τέθηκε σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου 1998, μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών κύρωσης. Η Εσθονία εφάρμοσε την Ευρωπαϊκή συμφωνία ορθά και συνέβαλε στην ομαλή λειτουργία των διαφόρων μικτών οργάνων. 1 Έγγραφο 224. 339 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με τίτλο 'Έκθεση για την Ανακοίνωση από την Επιτροπή του Προγράμματος Δράσης 2000" (εισηγητές: Α. Oostlander και Ε. Baron Crespo- Συνεργάτες εισηγητών: M. Aelvoet, J. Donner, Ο. Von Habsburg, Ε. Caccavale, F. Kristoffersen, M. Hoff, C. Carnero Gonzales, P. Bernard-Raymond, R. Spéciale, J. Wicrsma, J. W. Bertens) Το συμβούλιο σύνδεσης και η επιχροπή σύνδεσης συνήλθαν για πρώχη φορά χον Φεβρουάριο και χον Ιούνιο χου 1998 ανχίσχοιχα. Καχά χη συνεδρίαση χου Ιουνίου 1998, συζητήθηκε για πρώτη φορά η εφαρμογή των προτεραιοτήτων της «εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση». Μετά την έναρξη ισχύος της Ευρωπαϊκής συμφωνίας, έχουν πραγματοποιηθεί πέντε συνεδριάσεις υποεπιτροπών. Μετά την έκδοση της Γνώμης της Επιτροπής, η μικτή κοινοβουλευτική επιτροπή, που περιλαμβάνει εκπροσώπους του εσθονικού και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, συνήλθε τρεις φορές, τον Οκτώβριο του 1997 και τον Απρίλιο και τον Νοέμβριο του 1998. Το εμπόριο της Εσθονίας με την ΕΕ εξακολούθησε να αυξάνεται ως μερίδιο του συνολικού εμπορίου της χώρας. Το 1997, οι εξαγωγές της Εσθονίας (εκτός των διαμετακομιστικών εξαγωγών) προς την ΕΕ αποτελούσαν το 62% του συνόλου των εξαγωγών της χώρας (Φινλανδία 19%, Σουηδία 17,1% και Γερμανία 6,7%). Οι εισαγωγές από την ΕΕ αποτελούσαν το 75,4% του συνόλου των εισαγωγών της Εσθονίας (Φινλανδία 37%, Σουηδία 10,6% και Γερμανία 10,4%). Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής συμφωνίας, υπεγράφη πρωχόκολλο προσαρμογής που καλύπχει, ειδικόχερα, χα γεωργικά και χα μεχαποιημένα γεωργικά προϊόνχα, προκειμένου να ληφθούν υπόψη χα αποχελέσμαχα χου Γύρου χης Ουρουγουάης και η προσχώρηση της Αυσχρίας, χης Φινλανδίας και χης Σουηδίας στην ΕΕ. Στις σχέσεις μεταξύ Εσθονίας και ΕΕ δεν παρουσιάζεται κάποιο ιδιαίτερο εμπορικό πρόβλημα. Τον Οκτώβριο του 1998 άρχισαν διμερείς διαπραγματεύσεις με την Εσθονία ενόψει της σύναψης πρωτοκόλλου για την ευρωπαϊκή διαπίστωση χης συμμόρφωσης (PECA). Το πρόγραμμα PHARE 1998 περιλαμβάνει εθνική πίσχωση (21 εκαχ. ECU), βασιζόμενη σχις προχεραιότηχες χης «εταιρικής σχέσης για χην προσχώρηση», με σχόχο κυρίως τη σχήριξη χης διοικηχικής ικανόχηχας επιβολής χης νομοθεσίας, χου περιβάλλονχος, χων μεχαφορών, καθώς και χης συμμεχοχής χης χώρας σε κοινοχικά προγράμμαχα και σχο πρόγραμμα TEMPUS. Συμπληρωμαχικό ποσό 2,5 εκαχ. ECU διατέθηκε για πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας. Η Εσθονία συμμετέχει επίσης και λαμβάνει χρηματοδοτήσεις από προγράμμαχα χρημαχοδοχούμενα από χο PHARE που απευθύνονχαι σε πολλές χώρες και από οριζόνχια προγράμμαχα που αφορούν π. χ. χα χελωνεία, χο περιβάλλον, χη σχαχισχική, τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και την ΤΑΙΕΧ (υπηρεσία ανταλλαγής πληροφοριών στον τομέα της τεχνικής βοήθειας). Β. Κριτήρια προσχώρησης 1. Πολιτικά κριτήρια Εισαγωγή Σχη γνώμη που διαχύπωσε χο 1997 σχεχικά με την αίτηση προσχώρησης της Εσθονίας στην ΕΕ, η Επιτροπή κατέληγε στο ακόλουθο συμπέρασμα: "Η Εσθονία παρουσιάζει τα χαρακτηριστικά μιας δημοκρατίας με πάγιους θεσμούς, που εξασφαλίζουν το κράτος δικαίου, τα δικαιώματα του ανθρώπου και τον σεβασμό της προστασίας των μειονοτήτων. Ωστόσο, η Εσθονία οφείλει να λάβει μέχρα για την επιτάχυνση της διαδικασίας πολιτογράφησης, προκειμένου να καταστεί δυνατό στους ρωσόφωνους μη υπηκόους να ενταχθούν καλύτερα στην εσθονική κοινωνία. " Επιπλέον, στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση με χην Εσθονία αναφέρεχαι όχι η λήψη μέχρων για τη διευκόλυνση της διαδικασίας πολιτογράφησης, για την αρτιότερη ενσωμάτωση των μη υπηκόων, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών άνευ ιθαγενείας, και για την ενίσχυση της διδασκαλίας της εσθονικής γλώσσας σε αυτούς που δεν την ομιλούν θεωρείται βραχυπρόθεσμη προτεραιότητα. Πρόσφατες εξελίξεις Μετά τη δημοσίευση της γνώμης της Επιτροπής δεν σημειώθηκε καμία κυβερνητική μεταβολή. Ιδρύθηκαν μια νέα κοινοβουλευτική ομάδα και ένα νέο κόμμα, που θα του Μαρτίου 1999. Ο υπουργός Εξωτερικών συμμετάσχουν στις γενικές εκλογές παραιτήθηκε πρόσφατα, χωρίς αυτό να επιφέρει μεταβολή στην εξωτερική πολιτική της Εσθονίας. Μετά τη δημοσίευση της γνώμης της Επιτροπής δεν σημειώθηκε καμία σημαντική μεταβολή στην κυβερνητική πολιτική και η προσχώρηση στην ΕΕ εξακολουθεί να είναι ένας από τους βασικούς πολιτικούς στόχους της Εσθονίας. 1. 1 Δημοκρατία και κράτος δικαίου Το Κοινοβούλιο Το εσθονικό Κοινοβούλιο (Riigikogu) εξακολουθεί να λειτουργεί ικανοποιητικά. Οι εξουσίες του γίνονται σεβαστές και η αντιπολίτευση συμμετέχει πλήρως στις δραστηριότητες του. Η εκτελεστική εξουσία Τα κεντρικά θεσμικά όργανα του Κράτους εξακολουθούν να λειτουργούν ομαλά. Επί του παρόντος στην εσθονική δημόσια διοίκηση παρατηρείται έλλειψη υπαλλήλων με υψηλά προσόντα και σημειώνεται έντονη εναλλαγή του προσωπικού. Ωστόσο, απαιτείται αταλάντευτη προσήλωση στη διαδικασία μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης, προκειμένου να δημιουργηθεί ένα σώμα δημοσίων υπαλλήλων με υψηλά προσόνχα, χο οποίο θα είναι σε θέση να διασφαλίσει χη δέουσα εφαρμογή και επιβολή του κοινοτικού κεκτημένου. Επομένως, για τη βελτίωση της κατάστασης, είναι αναγκαία η διαρκής προσήλωση στη διαδικασία μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης. Η αστυνομία διέρχεται περίοδο μεταρρύθμισης και αναδιοργάνωσης. Στις 14 Μαΐου 1998, θεσπίστηκε νέος νόμος περί αστυνομίας, ο οποίος θα εξασφαλίσει τη σταθερότητα στις αστυνομικές δυνάμεις. Ο εν λόγω νόμος καθορίζει τα προσόντα, τον βαθμό και το μισθολόγιο των αστυνομικών. Η δικαστική εξουσία Μολονότι πραγματοποιήθηκε σειρά μεταρρυθμίσεων με στόχο τη βελτίωση του δικαστικού συστήματος, χρειάζεται να επέλθουν και άλλες προσαρμογές στο αστικό και το ποινικό δίκαιο προκειμένου να ολοκληρωθεί η μετάβαση από το παλαιό στο νέο σύστημα. Σχους χομείς χου εμπορικού και χου ασχικού δικαίου, η μεχαρρύθμιση θα ολοκληρωθεί με χη θέσπιση της απομένουσας νομοθεσίας το φθινόπωρο. Αντιθέτως, η μεταρρύθμιση του ποινικού δικαίου έχει καθυστερήσει, με αποτέλεσμα να εξακολουθεί να ισχύει ο βασικός πυρήνας της παλαιάς νομοθεσίας. Κορυφαίες προτεραιότητες για την Εσθονία παραμένουν η επιμόρφωση των δικαστών και η επεξεργασία νέου ποινικού δικαίου, που θα πληροί τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές. Προς το παρόν, η συσσώρευση υποθέσεων στα δικαστήρια, που οφείλεται στον μικρό αριθμό των δικαστών (221 θέσεις δικαστικών), εξακολουθεί να προκαλεί προβλήματα στην αποτελεσματικότητα της διαδικασίας απονομής δικαιοσύνης. Επιπλέον, μεγάλο μέρος των εν ενεργεία δικαστικών (192) είχε πραγματοποιήσει τις σπουδές του υπό το παλιό σύστημα. Αν και οι μισθοί των δικαστών υπερβαίνουν τον μέσο όρο των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων, ο ανταγωνισμός του ιδιωτικού τομέα καθιστά δυσχερή την προσέλκυση νομικών με προσόντα στη σταδιοδρομία του δικαστικού σώματος. Τέλος, ο αριθμός των δικηγόρων (μόνον 335) και των εισαγγελέων (172 θέσεις, εκ των οποίων οι 12 κενές) είναι επίσης ανεπαρκής. Η ανασφάλεια των δικαστών κατά την εφαρμογή του νόμου και η απειρία των δικαστών εξακολουθούν να αποτελούν τις σημαντικότερες δυσκολίες που αντιμετωπίζει το δικαστικό σύστημα. Η απονομή της δικαιοσύνης στα χαμηλότερων βαθμίδων δικαστήρια δεν θεωρείται ικανοποιητική, καθόσον σε αυτά υπηρετούν πολλοί νέοι, άπειροι και υπεραπασχολούμενοι δικαστές. Σημαντικός αριθμός αποφάσεων που εκδίδονται από τοπικά δικαστήρια ακυρώνονται κατόπιν από τα περιφερειακά δικαστήρια. Στα υψηλότερων βαθμίδων δικαστήρια η ποιότητα απονομής της δικαιοσύνης θεωρείται ικανοποιητική. Ο στόχος που τάχθηκε με τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, να εκδικάζονται οι υποθέσεις στο δικαστήριο εντός δύο μηνών από την ολοκλήρωση της προδικαστικής έρευνας, δεν επιτεύχθηκε πάντοτε, ενώ το κενό που μεσολάβησε μεταξύ της ολοκλήρωσης της έρευνας και της εκδίκασης έφθασε σε ορισμένες περιπτώσεις μέχρι δύο έτη. Τα μέχρα που ελήφθησαν σε αυχόν χον χομέα περιλαμβάνουν χα εξής: • Με χον νόμο περί αποφυλάκισης υπό όρους, ο οποίος χέθηκε σε ισχύ χην 1η Μαΐου 1998, καθιερώνεχαι στην Εσθονία χο σύστημα χης αποφυλάκισης υπό ασχυνομική επιτήρηση. Ο νόμος προβλέπει 200 θέσεις υπαλλήλων επιτήρησης και την παροχή της κατάλληλης επιμόρφωσης. Λόγω δημοσιονομικών περιορισμών, μέχρι τώρα έχουν πληρωθεί μόνον 110 θέσεις. • Ο νόμος περί Δημοσίου Κατηγόρου τέθηκε σε ισχύ τον Μάιο του 1998. Μέτρα κατά της διαφθοράς Η κατάσταση σε αυτόν τον τομέα έχει βελτιωθεί, εν μέρει χάρη στο άρτια σχεδιασμένο και ολοκληρωμένο πρόγραμμα αποτροπής και ελέγχου της διαφθοράς (Εθνικό Πρόγραμμα Καταπολέμησης του Εγκλήματος). Ανησυχία έχει διατυπωθεί όσον αφορά δικαστές επιρρεπείς στη δωροληψία. Το 1997 εκδικάστηκε μόνο μία υπόθεση που αφορούσε δωροδοκία, η οποία κατέληξε σε αθώωση λόγω ελλείψεως αποδεικτικών στοιχείων. Η Εσθονία υπέγραψε, αλλά δεν έχει ακόμη κυρώσει τη Σύμβαση για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, την εξακρίβωση, την κατάσχεση και τη δήμευση των προϊόντων του εγκλήματος. Δεν είναι ακόμη σαφές κατά πόσον τα μέτρα που έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα είχαν θετικό αντίκτυπο, απηχούν όμως τη δέσμευση εσθονικών αρχών να καταπολεμήσουν τη διαφθορά. Η κατάσταση απαιτεί στενή παρακολούθηση. των 1. 2. Δικαιώματα του ανθρώπου και προστασία των μειονοτήτων Η Εσθονία έχει κυρώσει τις σημαντικότερες διεθνείς συμβάσεις στον τομέα των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Δεν έχει ακόμη υπογράψει τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη. Αστικά και πολιτικά δικαιώματα Τα βασικά αστικά και πολιτικά δικαιώματα εξακολουθούν να είναι σεβαστά στην Εσθονία. Ωστόσο, οι συνθήκες προφυλάκισης και φυλάκισης χρειάζονται διαρκή παρακολούθηση. Πρόοδος έχει σημειωθεί στους ακόλουθους τομείς: • Η θανατική ποινή καταργήθηκε τον Μάρτιο του 1998. Στις 17 Απριλίου 1998, η Εσθονία κύρωσε το πρωτόκολλο αριθ. 6 της ευρωπαϊκής σύμβασης για την προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, το οποίο αφορά την κατάργηση της θανατικής ποινής. • Ο νόμος περί προσφύγων, που τέθηκε σε ισχύ στις 9 Ιουλίου 1998, καθιερώνει το δικαίωμα του ασύλου στην Εσθονία. Ο νόμος θεσπίζει κανόνες για την υποδοχή των προσφύγων, για την υποβολή αίτησης ασύλου και για την παραχώρηση του καθεστώτος του πρόσφυγα. Ένα κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στα κοινωνικά 10 δικαιώμαχα χων προσφύγων. Επιπλέον, χον Οκχώβριο χου 1997, το εσθονικό κοινοβούλιο χροποποίησε αρκεχά νομοθεχήμαχα περί κοινωνικής ασφάλισης, προκειμένου να παράσχει σχους πρόσφυγες κοινωνικές εγγυήσεις παρόμοιες με εκείνες χων πολιχών της χώρας. Οι ρυθμίσεις εφαρμογής δεν έχουν εκδοθεί ακόμη. Ο αριθμός χων αιχούνχων άσυλο σχην Εσθονία ήχαν μέχρι σήμερα μικρός (24). Δεν έχει ακόμη εκδοθεί καμία απόφαση σχεχικά με αυχές χις αιχήσεις. Επομένως, απομένει να διαπισχωθεί ο χρόπος με χον οποίο θα εφαρμοσχεί η νομοθεσία. Ενχούχοις, απαιχούνχαι περαιχέρω βελχιώσεις σχους ακόλουθους χομείς: • Οι συνθήκες προφυλάκισης σχην Εσθονία χρειάζεχαι να βελτιωθούν. Το 1997 επήλθαν αξιοσημείωχες βελχιώσεις, όπως η έναρξη λειχουργίας νέων, σύγχρονων εγκαχασχάσεων κράχησης. Ωσχόσο, οι συνθήκες προφυλάκισης εξακολουθούν να μην θεωρούνχαι ικανοποιηχικές σχο μόνο κένχρο προφυλάκισης που διαθέχει η χώρα σχο Ταλίν. Επίσης αναφέρθηκαν ορισμένα μεμονωμένα περισχαχικά κακομεχαχείρισης που υπέσχησαν κραχούμενοι, συμπεριλαμβανομένης χης χρήσης κελιών απομόνωσης. Οι αρχές διερευνούν επί χου παρόνχος αυχές χις καχαγγελίες. • Οι συνθήκες κράχησης χρήζουν περαιχέρω βελχίωσης. Η κυβέρνηση θέχει διαρκώς σε εφαρμογή μέχρα για χην ανχιμεχώπιση των κακών συνθηκών στις υπερπλήρεις φυλακές (300 κρατούμενοι ανά 100. 000 κατοίκους) και για τη βελτίωση της επαγγελματικής θέσης του προσωπικού, που αμείβεται ανεπαρκώς και δεν διαθέτει την ενδεδειγμένη κατάρτιση. Η κυβέρνηση επεξεργάστηκε πολυετές σχέδιο για την ανακαίνιση και την αναδιάρθρωση των φυλακών της χώρας, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής μιας μεγάλης σύγχρονης φυλακής στο Τάρτου, η οποία αναμένεται ότι θα βελτιώσει σημαντικά την τρέχουσα κατάσταση. Η καθιέρωση της αποφυλάκισης υπό επιτήρηση αναμένεται επίσης ότι θα ελαφρύνει το πρόβλημα των υπερπληρών φυλακών. Ο αριθμός των ΜΚΟ αυξάνεται συνεχώς, έστω και με σχετικά αργό ρυθμό. Υπολογίζεται ότι στην Εσθονία λειτουργούν περίπου 3. 200 ΜΚΟ. Οι περισσότερες ΜΚΟ ασχολούνται με την εκπαίδευση και την κατάρτιση, με την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, με τα δικαιώματα των παιδιών και με τις μειονότητες. Λειτουργούν χωρίς περιορισμούς εκ μέρους της κυβέρνησης. Το πρόγραμμα PHARE της ΕΕ στηρίζει ενεργά τις ΜΚΟ στην Εσθονία. Οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα Τα βασικά οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα εξακολουθούν να γίνονται σεβαστά στην Εσθονία. Δικαιώματα και προστασία των μειονοτήτων Η γνώμη της Επιτροπής του Ιουλίου 1997 υπογράμμιζε ότι η Εσθονία οφείλει να λάβει μέτρα για την επιτάχυνση των διαδικασιών πολιτογράφησης των ρωσόφωνων άνευ ιθαγενείας κατοίκων της χώρας και να ενισχύσει τα μέτρα ενσωμάτωσης των μη εσθονικών μειονοτήτων. Είναι λυπηρό το γεγονός ότι το κοινοβούλιο δεν έχει ακόμη εγκρίνει τις τροποποιήσεις του νόμου περί ιθαγενείας, πράγμα που θα σήμαινε την 11 εναρμόνιση της χώρας με τις συστάσεις του ΟΑΣΕ και θα διευκόλυνε πολιτογράφηση των άνευ ιθαγενείας παιδιών. την Η διαδικασία πολιτογράφησης Μετά την έναρξη ισχύος του νόμου περί ιθαγενείας το 1992 και μέχρι την 1η Αυγούστου 1998, 101. 239 μη Εσθονοί είχαν λάβει την εσθονική ιθαγένεια. Ο αριθμός των μη Εσθονών που αιτούνται την ιθαγένεια της χώρας διαρκώς μειώνεται. Μετά τη δημοσίευση της γνώμης της Επιτροπής (Ιούλιος 97-Ιούνιος 98), 9. 762 άτομα έλαβαν την εσθονική ιθαγένεια, έναντι 22. 000 το 1996. Στις 9 Δεκεμβρίου 1997, η εσθονική κυβέρνηση ενέκρινε σχέδιο τροποποίησης του νόμου περί ιθαγενείας, με την οποία θα επιτραπεί σε παιδιά που γεννήθηκαν μετά τις 26 Φεβρουαρίου 1992 από νομικώς άνευ ιθαγενείας γονείς να αποκτήσουν την εσθονική ιθαγένεια, εφόσον οι γονείς τους υποβάλουν σχετική αίτηση. Αυτό το μέτρο θα αφορά περίπου 10. 000 παιδιά στην Εσθονία. Εντούτοις, είναι λυπηρό το γεγονός ότι το κοινοβούλιο ανέβαλε την έγκριση αυτών των τροποποιήσεων, καθώς αυτή η μετάθεση της ημερομηνίας έχει εκ των πραγμάτων ως συνέπεια η σχετική ψηφοφορία να μην πραγματοποιηθεί πριν από τις εκλογές του Μαρτίου του 1999. Η κυβέρνηση απλούστευσε τόσο τις γλωσσικές δοκιμασίες όσο και τις δοκιμασίες πολιτικής αγωγής που επέβαλλε στους αιτούντες την εσθονική ιθαγένεια, καταργώντας το 10% των δυσκολότερων ερωτήσεων. Τα ποσοστά επιτυχίας είναι υψηλά και κυμαίνονται γύρω στο 90%. Άδειες παραμονής και ειδικά διαβατήρια για τους άνευ ιθαγενείας κατοίκους Βελτίωση σε σχέση με τις αδυναμίες που εντόπιζε η γνώμη της Επιτροπής αποτελεί η έγκριση από το Riigikogu, στις 24 Σεπτεμβρίου 1997, τροπολογίας στον νόμο περί αλλοδαπών (1993), η οποία επιχρέπει σχους άνευ εσθονικής ιθαγενείας καχοίκους που είχαν υποβάλει αίτηση προσωρινής αδείας παραμονής πριν από τις 12 Ιουλίου 1995 να λάβουν μόνιμη άδεια παραμονής μετά τις 12 Ιουλίου 1998 (2 έτη νωρίτερα από ό,τι πρόβλεπε αρχικά ο ανωτέρω νόμος). Όσοι είχαν παραμείνει στην Εσθονία με προσωρινή άδεια παραμονής επί τουλάχιστον τρία έτη, αλλά διαθέτουν μόνιμη κατοικία και τακτικό νόμιμο εισόδημα, δύνανται να λάβουν μόνιμη άδεια παραμονής. Μέχρι σήμερα, μόνον 11. 728 άνευ εσθονικής ιθαγενείας κάτοικοι έχουν λάβει μόνιμες άδειες παραμονής. Από τις ρυθμίσεις εξαιρούνται οι ακόλουθες ομάδες πληθυσμού: οι αλλοδαποί που εργάζονται ή σπουδάζουν προσωρινά στην Εσθονία, οι απόστρατοι αξιωματικοί που είχαν λάβει άδεια παραμονής κατ'εξαίρεση και οι καταδικασθέντες σε ποινές άνω του ενός έτους. Υπολογίζεται ότι μεταξύ των 20. 000 και των 50. 000 άνευ ιθαγενείας μόνιμοι κάτοικοι της χώρας είναι παράνομοι. Η κυβέρνηση κάλεσε αυτά τα άτομα να νομιμοποιήσουν την παρουσία τους, αλλά λίγοι μόνον από αυτούς όντως υπέβαλαν αίτηση παραμονής. Το 1994 η κυβέρνηση άρχισε να εκδίδει ειδικά διαβατήρια σε μόνιμους κατοίκους άνευ εσθονικής ιθαγενείας, οι οποίοι δεν διέθεταν κανένα άλλο ταξιδιωτικό έγγραφο. Μέχρι την 1η Αυγούστου 1998, 184. 733 άτομα διέθεταν διαβατήριο αλλοδαπού. 12 Ενσωμάτωση των μειονοτήτων ιθαγένειας) Τα δικαιώμαχα της ρωσόφωνης μειονότητας (μετά ή άνευ εσθονικής εξακολουθούν να γίνονται σεβαστά και να διασφαλίζονται. Η ρωσική γλώσσα εξακολουθεί να χρησιμοποιείται ευρέως στα δικαστήρια και στη διοίκηση στις περιοχές όπου οι ρωσόφωνοι αποτελούν την πλειονότητα μεταξύ του τοπικού πληθυσμού. ιθαγενείας κατοίκους ισχύουν ακόμη ορισμένοι Ωστόσο, για τους άνευ εσθονικής περιορισμοί, όπως η απαγόρευση συμμετοχής στα διοικητικά συμβούλια των κρατικής ιδιοκτησίας εταιρειών, εγγραφής στα πολιτικά κόμματα και απασχόλησης σε ορισμένους τομείς της δημόσιας διοίκησης. "Η Η έγκριση από το Κοινοβούλιο, στις 10 Ιουνίου 1998, εγγράφου με τίτλο ενσωμάτωση των μη Εσθονών στην εσθονική κοινωνία" αποσκοπούσε επίσης στη στήριξη των υφιστάμενων μέτρων ενσωμάτωσης. Στο έγγραφο θεσπίζονται οι γενικές κατευθύνσεις για την εφαρμογή ενός εθνικού προγράμματος ενσωμάτωσης από τις αρχές του έτους 1999. Συγχρόνως, τον Μάρτιο του 1998 συγκροτήθηκε Ίδρυμα Ενσωμάτωσης των μη Εσθονών, με στόχο τη διευκόλυνση της εν γένει διαδικασίας ενσωμάτωσης. Η γλωσσική εκπαίδευση αποτελεί ένα από τα κυριότερα μέσα ενσωμάτωσης των εθνοτικών μειονοτήτων στην εσθονική κοινωνία. Αυτή τη στιγμή, το 36% του πληθυσμού έχει μητρική γλώσσα άλλη, πλην της εσθονικής. Το πρόγραμμα PHARE παρείχε σημαντική στήριξη στις προσπάθειες που καταβάλλονται σε αυτόν τον τομέα. Οι θετικές εξελίξεις που αποδεικνύουν την προσήλωση στην προσπάθεια βελτίωσης της διδασκαλίας της εσθονικής γλώσσας σε άνευ εσθονικής ιθαγενείας κατοίκους της χώρας περιλαμβάνουν τα εξής: • Το Εθνικό Δικαστήριο επέλυσε διαμάχη μεταξύ του Προέδρου και του Κοινοβουλίου, απορρίπτοντας τις τροπολογίες που επέφερε το τελευταίο στον γλωσσικό νόμο, ο οποίος είχε εκδοθεί στις 19 Νοεμβρίου 1997. Σύμφωνα με τις εν λόγω τροπολογίες, απαιτείτο από τα μέλη του Κοινοβουλίου και των τοπικών συμβουλίων να αποδεικνύουν την επαρκή γνώση της εσθονικής και παρεχόταν η δυνατότητα σε κυβερνητικούς φορείς να ρυθμίζουν τη χρήση της εσθονικής στον ιδιωτικό τομέα. Με αυτόν τον τρόπο θα περιοριζόταν η συμμετοχή των μη Εσθονών στην πολιτική, τις ιδιωτικές επιχειρήσεις και τις ενώσεις. • Ο εκπαιδευτικός νόμος τροποποιήθηκε τον Νοέμβριο του 1997 με την καθιέρωση νέας θέσης "κρατικού δασκάλου γλώσσας". Αυτές οι θέσεις θα πληρωθούν από ιδιαίτερα καταρτισμένους εκπαιδευτικούς με εμπειρία στη διδασκαλία της εσθονικής ως ξένης γλώσσας. Τον Ιούνιο του 1998, το Υπουργείο Παιδείας διόρισε χους πρώχους 18 από 50 συνολικά εκπαιδευχικούς με αυχό το καθεστώς. Η πρόοδος σε αυχόν χον χομέα πρέπει να συνεχισχεί. • Τον Σεπχέμβριο χου 1997, τροποποιήθηκε ο νόμος περί βασικής και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Με χην χροποποίηση χο ισχύον σύσχημα παρατείνεχαι μέχρι το ακαδημαϊκό έτος 2007/2008 (αλλιώς το σύστημα έπρεπε να καταργηθεί μέχρι το έτος 2000) και εξασφαλίζει τη χρηματοδότηση από τον δημόσιο τομέα, χωρίς χρονικό όριο, των ρωσόφωνων σχολείων στοιχειώδους εκπαιδεύσεως που καλύπτουν τη διάρκεια της υποχρεωτικής παιδείας στην Εσθονία. 13 Τον Απρίλιο χου 1998, η κυβέρνηση ενέκρινε έγγραφο γλωσσικής σχραχηγικής για χον μη εσθονόφωνο πληθυσμό χης χώρας. 1. 3. Γενική αξιολόγηση Οι εξελίξεις στην Εσθονία επιβεβαιώνουν το συμπέρασμα της Γνώμης της Επιτροπής, ότι τα θεσμικά όργανα της χώρας εξακολουθούν να λειτουργούν ομαλά. Παρ'όλα αυτά, είναι λυπηρό το γεγονός ότι το κοινοβούλιο δεν ενέκρινε τις τροποποιήσεις του νόμου περί ιθαγενείας, που θα παρείχε τη δυνατότητα στα άνευ ιθαγενείας παιδιά να γίνουν πολίτες της χώρας. Διαρκής σημασία πρέπει να αποδίδεται στη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και στην ενίσχυση της δικαστικής εξουσίας, ιδίως με την παροχή επιμόρφωσης στους δικαστές και ρε την προαγωγή της διδασκαλίας της εσθονικής γλώσσας στους άνευ ιθαγενείας κατοίκους της χώρας. 14 2. Οικονομικά κριτήρια 2. 1. Εισαγωγή Στη γνώμη που διατύπωσε το 1997 σχετικά με την αίτηση προσχώρησης της Εσθονίας στην ΕΕ, η Επιτροπή κατέληγε στο ακόλουθο συμπέρασμα: "Η Εσθονία δύναται να θεωρηθεί ως οικονομία αγοράς που λειτουργεί" και "αναμένεται ότι θα είναι σε θέση να επιτύχει την απαραίτητη πρόοδο για να αντιμετωπίσει μεσοπρόθεσμα την ανχαγωνισχική πίεση και χις δυνάμεις χης αγοράς σχο εσωχερικό χης Ένωσης". Καχά χην εξέταση χων οικονομικών εξελίξεων σχη Λεχχονία μεχά τη διαχύπωση χης ανωχέρω γνώμης, η προσέγγιση χης Επιχροπής καθοδηγείχαι από χα συμπεράσμαχα χου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου χης Κοπεγχάγης χου Ιουνίου χου 1993, σχα οποία αναφερόχαν όχι για χην προσχώρηση σχην Ένωση απαιχείχαι: • η ύπαρξη λειχουργούσας οικονομίας χης αγοράς· • η ικανότητα αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και των δυνάμεων της αγοράς εντός της Ένωσης. Για την παρακάτω ανάλυση, η Επιτροπή ακολούθησε τη μέθοδο που εφάρμοσε και κατά τη σύνταξη της προαναφερθείσας γνώμης. 2. 2. Οικονομικές εξελίξεις μετά τη δημοσίευση της Γνώμης της Επιτροπής Μεχά χα μέσα χου 1997, η Εσθονία εμφανίζεχαι ως μια από χις χαχύχερα αναπχυσσόμενες οικονομίες παγκοσμίως. Έχει σημειώσει σημανχική πρόοδο σχη μείωση χου πληθωρισμού και σχον έλεγχο χων δημόσιων οικονομικών. Η αύξηση χης παραγωγικότητας υπήρξε επίσης αξιοσημείωτα υψηλή. Μολονότι τα εξωτερικά ελλείμματα, που σχετίζονται με την ταχεία επέκταση της εγχώριας ζήτησης, παρέμειναν υψηλά και η ταχεία ανάπτυξη του εγχώριου χρηματοπιστωτικού τομέα γέννησε νέους κινδύνους, οι αρχές αντιμετώπισαν αποφασιστικά αυτά τα ζητήματα και έλαβαν περιοριστικά μέτρα κατά το 1997 και το 1998. Η αύξηση των εξαγωγών και οι συνεχιζόμενες εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων (ΑΞΕ) υπήρξαν βασικοί παράγοντες, οι οποίοι στήριξαν την συνεχιζόμενη εμπιστοσύνη στην εσθονική οικονομία. Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις συνεχίστηκαν, έστω και με αργό ρυθμό σε ορισμένες περιπτώσεις όπως η ιδιωτικοποίηση της γης. Μακροοικονομικές εξελίξεις Το 1997 χαρακτηρίστηκε από δραστική επιτάχυνση της αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ, η οποία έφθασε το 11,4% από μόλις 4% το 1996. Οι επενδύσεις και η εξωτερική ζήτηση ήταν ιδιαίτερα ζωηρές, αλλά και η αύξηση κατά 7,3% των πραγματικών μισθών επίσης παρείχε το έρεισμα για την επέκταση της εγχώριας ιδιωτικής κατανάλωσης. Όσον αφορά επιμέρους τομείς, η δασοκομία και ο μεταποιητικός τομέας υπήρξαν οι δύο κυριότερες κινητήριες δυνάμεις της οικονομικής μεγέθυνσης το 1997, καθώς η προστιθέμενη αξία 15 αυχών χων χομέων αυξήθηκε καχά 30% και 20% ανχισχοίχως σε πραγματικούς όρους. Πολύ δυναρικοί ήχαν ακόμη ο χομέας χης κχημαχαγοράς και ο χρημαχοπισχωχικός χομέας. Η συμβολή χης γεωργίας στην οικονομική μεγέθυνση συνέχισε να είναι αρνητική· στα τέλη του 1997, ο γεωργικός τομέας αντιπροσώπευε μόλις το 4,4% του ΑΕΠ (πλην της δασοκομίας και χης αλιείας). Ο πληθωρισμός υποχώρησε από ετήσιο μέσο όρο 23,1%) το 1996 στο 11,2% το 1997. Αυξήθηκε κατά το μεγαλύτερο μέρος του δευτέρου εξαμήνου του 1997 και κατά τις αρχές του 1998, λόγω της μεγαλύτερης αναπροσαρμογής των ελεγχόμενων τιμών, της υποτίμησης του γερμανικού μάρκου έναντι χου αμερικανικού δολαρίου και, εν μέρει, χης ένχονης αύξησης χης εγχώριας ζήχησης. Η εξέλιξη χων χιμών μεχά χην άνοιξη χου 1998 και, ειδικόχερα η εξέλιξη χων χιμών παραγωγού και εξαγωγής, αφήνουν να διαφανεί όχι η πορεία αποπληθωρισμού θα συνεχισχεί καχά χο 1998. ελλείψεως Η καχαγεγραμμένη ανεργία μειώθηκε σχαθερά, φθάνονχας χο 3,3% χου εργαχικού δυναμικού χον Αύγουσχο χου 1998 ένανχι 3,5% ένα έχος νωρίχερα. Σχο Ταλίν εργαχικού δυναμικού. παρουσιάστηκαν κρούσμαχα Ενχούχοις, η εν γένει καχάσχαση σχην αγορά εργασίας παραμένει ανχιφαχική. Έρευνες χου εργαχικού δυναμικού σύμφωνα με χη μεθοδολογία χης Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας δείχνουν όχι η ανεργία αυξήθηκε χο 1997 σχο 10,5% χου ενεργού πληθυσμού (από 10% χο προηγούμενο έχος). Σε μια γοργά επεκχεινόμενη οικονομία, αυχό σημαίνει όχι όλο και περισσόχερα από χα πολλά άχομα που είχαν εγκαχαλείψει χην αγορά εργασίας καχά χα προηγούμενα έτη επιθυμούν να επανέλθουν. εξειδικευμένου Η ένταση της οικονομικής ανάπτυξης σε συνδυασμό με τον αυστηρό έλεγχο των δαπανών (οι οποίες μειώθηκαν ως μερίδιο του ΑΕΠ) είχαν εντυπωσιακό αντίκτυπο σχη φορολογική απόδοση. Το 1997 χα συνολικά έσοδα χου κραχικού προϋπολογισρού ήχαν καχά 12%) υψηλόχερα από ό,χι αναμενόταν αρχικά. Το πλεόνασμα των γενικών λογαριασμών της κυβέρνησης ανήλθε το 1997 στο 2,1% του ΑΕΠ. Πρόκειται για σημαντική στροφή της αγοράς μετά το έλλειμμα 1,5% που σημειώθηκε το 1996. Κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998 το πλεόνασμα του προϋπολογισμού αυξήθηκε περαιτέρω, όπως υπολογίζεται κατά 2,6%) του ΑΕΠ. Η έντονη οικονομική ανάπτυξη το 1997 είχε ως συνέπεια την περαιτέρω επιδείνωση των εξωτερικών λογαριασμών. Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών αυξήθηκε σε 12% του ΑΕΠ· το έλλειρμα του εμπορικού ισοζυγίου ανήλθε σε 24% του ΑΕΠ. Περισσότερο από το ύψος του ελλείμματος, μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η διάρθρωση της χρηματοδότησης του. Πράγματι, ενώ οι καθαρές εισροές ΑΞΕ ανήλθαν σε 2,7%) του ΑΕΠ, οι εισροές από δανεισμό και οι επενδύσεις χαρτοφυλακίου αυξήθηκαν δραστικά και ανήλθαν το 1997 στο 14% του ΑΕΠ. Η κυβέρνηση κατόρθωσε μεν να μειώσει το εξωτερικό χρέος από 6,8%) σε 5,4% του ΑΕΠ, αλλά οι ανωτέρω εισροές οδήγησαν σε δραστική αύξηση του καθαρού εξωτερικού χρέους της Εσθονίας, έστω και αν η αρχική βάση ήταν πολύ χαμηλή. Η Εσθονία βρίσκεται στην πραγματικότητα αντιμέτωπη με την πρόκληση που συνιστούν αφενός η διαχείριση υψηλών εισροών κεφαλαίων και αφετέρου η καταπολέμηση ορισμένων από τις απρόσμενες μακροοικονομικές συνέπειες αυτών των εισροών. Οι δυσκολίες εντείνοτναι από το περιορισμένο πεδίο άσκησης αυτόνομης νομισματικής πολιτικής, στο πλαίσιο του Νομισματικού Συμβουλίου που λειτουργεί από το 1992. 16 EoOovia: Ki'ipicq OIKOVO|UK£<; xdaciq I'uOnoq 7ipaY|. iaxiKf)^ au^aiy; citi TOU; EKUTO TOU AEn rioaoGTo 7&n0u)pianoi) ETI'IOUX; utooq dpoq cni TON; EKOT6 AEK. HE AEK. eni TOU; EKOTO AeiKtrji; avepyicu;, TEXO<; TOU txovq opiofioq AOE £7ti xo\q EKOT6 eyyeypannevoi dvepyoi cni TOU; CKOTO YnoXoino ycviKou 7tpo\)JtoXoyio[io6 xr\q K\)Pepvtiar|<; lao^uyio xpcxova&v auvaXXayow EJII TOU; EKOT6 TOU AEn cni xoic, EKOTO TOU AEtl 1994 -1,8 47,7 41,7 7,6 4,5 1,3 1995 1996 1997 1998 TEteuTuia axoixcia 4,3 4,0 11,4 7,3 luv. -louv. 29,0 28,8 9,7 4,1 -1,2 23,1 14,9 10,0 4,3 -1,5 11,2 12,5 10,5 3,6 2,1 11,6 8,9 IUV. -XEKT. L£7tT. HE IE71T. 3,3 Auy. -7,1 -5,1 -9,2 -12,0 oe 5ia. ECU -0,2 -0,2 -0,3 -0,5 -0,2 luv. - louv. E^coxcpiKd xptoq koyoc; xpcou^e^aYtoycbv1 eni TOU; EKOT6 AKaOdpiaTO cfyox. xpeoq OE Sio. ECU ΝΑ ΝΑ ΝΑ ΝΑ EiopOEi; dnEacov ^EVCDV e7tev8uae(ov KaOapE^ EtopoEi; oumpcova cni XOV; EKOT6 TOU HE Ti]V ETAA AEn 9,2 5,6 OTOixfita lao^uyiou TtXllpWLUbV OE EKOT. ECU 186 153 Πηγή: Υπηρεσίες της Επιτροπής, εθνικές πηγές, ETÂA, ΔΝΤ 36 0,8 2,6 87 'Ακαθάριστο χρέος σε σκληρό νόμισμα, ως ποσοστό των εξαγωγών εμπορευμάτων και υπηρεσιών 56 1,8 2,7 113 120 lav. - louv. Το φθινόπωρο του 1997 η προοπτική νέων μεγάλων εισροών κεφαλαίων και οι συνέπειες που θα είχαν στην πιστωτική επέκταση και στα εξωτερικά ελλείμματα ώθησαν τις αρχές να λάβουν ορισμένα περιοριστικά μέτρα. Οι αρχές αναγνώρισαν ότι σε περίπτωση ταχείας μείωσης των ανωτέρω εισροών κεφαλαίων, η Εσθονία θα ήταν αναγκασμένη να περικόψει δραστικά τις εισαγωγές, διότι δεν θα ήταν πλέον δυνατή η χρηματοδότηση ελλειμμάτων του εμπορικού ισοζυγίου της τάξεως του ενός τετάρτου του ΑΕΠ. Ακόμη, το μέγεθος των βραχυπρόθεσμων εισροών κεφαλαίων και η εξάρτηση από αυτά εκθέτει την Εσθονία στον κίνδυνο μεταστροφής της εμπιστοσύνης των επενδυτών του ιδιωτικού τομέα, η οποία θα ήταν δυνατόν να επηρεαστεί από παράγοντες άσχετους με την οικονομική κατάσταση της χώρας. Σε αυτό το πλαίσιο, η Κεντρική Τράπεζα έλαβε μέτρα περιορισμού της πιστωτικής του χρηματοπιστωτικού συστήματος, καθιστώντας επέκτασης και αυστηρότερες τις προληπτικές ρυθμίσεις. Η κυβέρνηση ανακοίνωσε επίσης τη ενίσχυσης 17 17 17 δημιουργία αποθεμαχικού κεφαλαίου σχαθεροποίησης, σχο οποίο συγκενχρώνεχαι η κρατική αποταμίευση και επενδύεται στο εξωτερικό. Αυτό το κεφάλαιο ανερχόταν στο 3,1%) του ΑΕΠ στα τέλη Ιουνίου του 1998. Τα ανωτέρω ρέτρα προστιθέμενα στην κρίση ρευστότητας που παρατηρήθηκε στην τοπική αγορά χρήματος, έφεραν σημαντική άνοδο των επιτοκίων και μείωση του δανεισμού κατά το τελευταίο τρίμηνο του 1997 και τους πρώτους μήνες του 1998. Ωστόσο, περί τις αρχές της άνοιξης του 1998 οι νομισματικές συνθήκες βελτιώθηκαν και τα επιτόκια σημείωσαν πτώση. Κατέστη σαφές όχι ήχαν σκόπιμη η λήψη περαιχέρω περιορισχικών μέχρων. Νέα δέσμη μέχρων αναγγέλθηκε χον Ιούνιο χου 1998, η οποία προέβλεπε κυρίως σφικχόχερη φορολογική πολιχική (χο ενοποιημένο πλεόνασμα χου προϋπολογισμού αυξήθηκε σχο 2,5% του ΑΕΠ για το 1998) και εντατικότερους ελέγχους στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Στις αρχές του φθινοπώρου του 1998 εμφανίστηκαν σαφείς ενδείξεις ότι οι δύο διαδοχικές δέσμες περιοριστικών μέτρων είχαν επιτύχει να μειώσουν την οικονομική ανάπτυξη σε επίπεδα συμβατά με τον επιδιωκόμενο στόχο του περιορισμού των εξωτερικών ελλειμμάτων. Η αύξηση του συνολικού δανειακού χαρτοφυλακίου των τραπεζών επιβραδύνθηκε στο 33% ετησίως στα τέλη Αυγούστου του 1998, σε σύγκριση με περισσότερο από 100% στα τέλη Σεπτεμβρίου του 1997. Η αύξηση του ΑΕΠ κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998 ήταν 7,2% σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία, ήτοι αρκετά κάτω από το 10,1% που είχε επιτευχθεί το πρώτο εξάμηνο του 1997, αλλά ακόμα αρκετά υψηλό. Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους υποχώρησε σε περίπου 11% το ΑΕΠ, ενώ τα αποθεματικά αυξήθηκαν περαιτέρω· η αύξηση του καθαρού εξωτερικού χρέους των μόνιμων κατοίκων επιβραδύνθηκε σημαντικά μεταξύ του πρώτου και του δεύτερου τριμήνου του 1998. Είναι ακόμη νωρίς για να υπολογιστεί πλήρως ο αντίκτυπος που θα έχει στην Εσθονία η ρωσική κρίση, αλλά υπάρχουν τρεις κύριες δίοδοι από τις οποίες θα ήταν δυνατόν να γίνουν αισθητές οι αρνητικές επιπτώσεις: μείωση των άμεσων εξαγωγών προς τη Ρωσία, επιπτώσεις στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα λόγω της έκθεσης του στη ρωσική αγορά και, δυσκολότερη και δαπανηρότερη πρόσβαση στις διεθνείς πηγές χρηματοδότησης. Η τρίτη δίοδος της ανάγκης χρημαχοδόχησης χων εκχεχαμένων εξωχερικών ελλειμμάχων. είναι δυνητικά η σοβαρότερη, δεδομένης ίσως Δ ιαρθρωτικές μεταρρυθμ ίσεις Μεχά χα μέσα χου 1997, η Εσθονία έχει σημειώσει περαιχέρω πρόοδο όσον αφορά χις διαρθρωχικές μεχαρρυθμίσεις. Η ιδιωχικοποίηση βιομηχανικών εχαιρειών προχώρησε περαιχέρω. Η κυβέρνηση επαναβεβαίωσε χη δέσμευση χης για ιδιωχικοποίηση χων επιχειρήσεων κοινής ωφελείας και χης υποδομής. Τα σχέδια ιδιωχικοποίησης χης κραχικής επιχείρησης ενέργειας και χης κραχικής επιχείρησης εκμεχάλλευσης χου ανθρακούχου σχισχόλιθου εγκρίθηκαν σχα χέλη χου 1997. Η πώληση χου 49% χων μεχοχών της επιχείρησης Eesti Telekom αναμένεται ότι θα πραγματοποιηθεί κατά το δεύτερο εξάμηνο του 1998, οπότε θα περάσει στον ιδιωτικό τομέα η πλειοψηφία των μετοχών του κυριότερου φορέα παροχής τηλεφωνικών υπηρεσιών. Οι διαπραγματεύσεις με ξένους επενδυτές για την πώληση μεγάλου μεριδίου μετοχών της επιχείρησης παραγωγής ενέργειας άρχισαν και πάλι, μετά μια πρώτη αποχυχημένη απόπειρα. 18 Μεχά την τραπεζική κρίση στην Εσθονία, το 1992, οι αρχές αποδίδουν στον χρηματοπιστωτικό τομέα ιδιαίτερη προσοχή. Τα τελευταία έτη, χαρακτηρίστηκαν από την έντονη μεγέθυνση του τραπεζικού τομέα, τη γρήγορη ανάπχυξη χων μη χραπεζικών χρημαχοπισχωχικών ιδρυμάχων και χην επιχυχή έναρξη λειχουργίας και ανάπχυξη χου Χρημαχισχηρίου χου Ταλίν. Όμως, η χαχεία επιδείνωση που σημειώθηκε σχη χρημαχαγορά καχά χο δεύχερο εξάμηνο χου 1997 και χο πρώχο εξάμηνο χου 1998 αποκάλυψε παραχυπίες ορισμένων σχη ορισμένων χρημαχισχηριακή αγορά και χρημαχοοικονομικών επιχειρήσεων. Η υπεραισιοδοξία, η εύκολη πρόσβαση σχη χρημαχοδόχηση και ο ένχονος ανταγωνισμός μερίδια χης χρηματιστηριακής αγοράς, σε συνδυασμό με τη γοργή ανάπτυξη χης οικονομίας, αποχέλεσαν χους κυριόχερους παράγονχες που οδήγησαν σχη εμφάνιση αυχών χων προβλημάχων. Η ρωσική κρίση όξυνε χα ήδη υφισχάμενα προβλήμαχα σε δύο μικρές χράπεζες, οι οποίες χελικά έκλεισαν χον Σεπχέμβριο. Επίσης, προκάλεσε δυσκολίες σχη συγχώνευση της Forcx Bank και της Investment Bank (γεγονός που ώθησε την Κεντρική Τράπεζα να αγοράσει προσωρινά την πλειοψηφία των μετοχών, για να διασφαλίσει την ολοκλήρωση της συγχώνευσης). επιχειρήσεων, κερδοσκοπικές πράξεις ελλείψεις σχον μηχανισμό ελέγχου εφαρμογή Σε αυτό το πλαίσιο, οι αρχές έλαβαν μια σειρά προληπτικών μέτρων. Πρώτον, το φθινόπωρο του 1997 ο συντελεστής επάρκειας κεφαλαίων αυξήθηκε από 8% σε 10%) και έγιναν αυστηρότερες οι απαιτήσεις όσον αφορά το αποθεματικό, ενώ το 1998 χρηματοοικονομικών αποφασίστηκε η συγκροτημάτων. Πρόσθετα μέτρα ελήφθησαν τον Ιούνιο του 1998: συγκεκριμένα, οι τράπεζες υποχρεώθηκαν να συστήσουν γενικό αποθεματικό κεφάλαιο 2% επί όλων των δανείων στο πλαίσιο της καθιέρωσης ομοιόμορφου συστήματος κατάταξης των δανείων, η Εσθονία αποφάσισε να αποδεχθεί το σύνολο των 25 βασικών αρχών της Βασιλείας μέχρι τέλους του 1998, ενώ οι απαιτήσεις όσον αφορά το αποθεματικό επεκτάθηκαν και στις χρηματοοικονομικές εγγυήσεις σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. ενοποιημένης εποπτείας των Συγχρόνως, προωθήθηκε η εδραίωση του τομέα των εμπορικών τραπεζών. Ειδικότερα, με δύο συγχωνεύσεις μεταξύ των τεσσάρων μεγαλυτέρων τραπεζών της Εσθονίας, δημιουργήθηκαν τα δύο μεγαλύτερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα των Βαλτικών Κρατών. Οι ξένοι επενδυτές εξακολούθησαν να αυξάνουν τα μετοχικά μερίδια που κατέχουν στο τραπεζικό σύστημα, κυρίως δε στις μεγαλύτερες εσθονικές τράπεζες. Στο πλαίσιο του Νομισματικού Συμβουλίου της Εσθονίας, σημαντική εξέλιξη αποτελεί η αυξανόμενη συμμετοχή ξένου κεφαλαίου σε τοπικές τράπεζες. Με τον αυστηρό περιορισμό της Κεντρικής Τράπεζας στον ρόλο του δανειστή έσχατης ανάγκης, η εύκολη πρόσβαση των τραπεζών σε κεφάλαια από το εξωτερικό (ιδίως ρέσω των μητρικών του εταιρειών στην ανθεκτικότητα της χρηματοπιστωτικού συστήματος σε περίπτωση επιβράδυνσης των ρυθμών οικονομίας ή εκτεταμένης εκροής κεφαλαίων. τους) βελτιώνει εμπιστοσύνης το κλίμα 19 EoOovia: Kvpidrepoi 8EIKTE<; TT|«; 6oprj<; TT|<; oiKovojiia<; TO 1997 Ylkr\Q\)Oii6q Kara K£(paXfjv AEn εκατ. ΙΑΔ-ECU ax; % TOU jieaou 6pou xr\q EE TCOV 1 5 επί τοις εκατό Mepi8to x\]q Yecopyiat; ax; npo<;: Tr|v aKaOdpiorri 7tpoari9ejievr| a^ia επί τοις εκατό TT|V anaax6X. r|ar| επί τοις εκατό A6yo<; e7tev5uaecov/AEn επί τοις εκατό AKaGdpioTO e^cotepuco xpeo^AEIl επί τοις εκατό E^aywyec; ayaOaw & ujtT)peai(bv/AEn επί τοις εκατό AnoOEjia dneocov ^EVCOV £7tev8uaea)v^ δισ. ECU Πηγή: Υπηρεσίες της Επιτροπής, εθνικές πηγές, ΕΤΑΑ, ΔΝΤ ECU κατά κεφαλή 1,5 7000 37 6,3 9,9 27 44 73 0,7 489 ' Αποθεματικό ΑΞΕ, μετατραπέν στο τέλος του 1997 με τιμή συναλλάγματος 1 ECU=$ 1. 10421 Η κυβέρνηση άρχισε τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος. Τον Ιούνιο του 1997 ενέκρινε πρόγραμμα πλαίσιο αρχών για τη μεταρρύθμιση των συντάξεων, το οποίο βασίζεται στους τρεις συνήθεις πυλώνες. Τον Απρίλιο του 1998, το κοινοβούλιο ενέκρινε το νομοσχέδιο για την επιβολή κοινωνικού φόρου που θα χρησιμεύσει ως πηγή εισοδήματος για τον πρώτο υπό κρατική διαχείριση πυλώνα. Τον Ιούνιο του 1998 η κυβέρνηση ενέκρινε το νομοσχέδιο για τον τρίτο πυλώνα (ιδιωτικό εθελοντικό σύστημα). Τα μέτρα που ελήφθησαν το 1996 και στα τέλη του 1997 είχαν ως συνέπεια την περαιτέρω πρόοδο της αγροτικής μεταρρύθμισης: έχει εξεταστεί το 95% των αιτήσεο)ν επιστροφής, ενώ το ποσοστό των γαιών που έχουν ενταχθεί στο κτηματολόγιο διπλασιάστηκε μεταξύ του τέλους του 1996 και του τέλους του 1997. Ωστόσο, η διαδικασία ιδιωτικοποίησης της γης αποδείχθηκε δυσχερέστερη από ό,τι αναμενόταν αρχικά. Πράγματι, αν και η κυβέρνηση είχε δεσμευθεί, στο Μνημόνιο Οικονομικής Πολιτικής (ΜΟΠ) που είχε συνάψει με το ΔΝΤ, να υπερδιπλασιάσει τη γη που κατέχουν ιδιώτες φθάνοντας σε ποσοστό τουλάχιστον 35% του συνόλου των γαιών μέχρι τα τέλη του 1998, υποχρεώθηκε να αναθεωρήσει αυτόν τον στόχο προς τα κάτω. Στο συμπληρωματικό ΜΟΠ, που συνήφθη τον Ιούνιο του 1998, οι αρχές εκτιμούν ότι μόνον το 27% του συνόλου των γαιών θα έχει ιδιωτικοποιηθεί μέχρι τέλους του έτους. 20 20 20 2. 3. Αξιολόγηση με βάση τα κριτήρια της Κοπεγχάγης Η ύπαρξη λειτουργούσας οικονομίας αγοράς Η ύπαρξη λειχουργούσας οικονομίας αγοράς απαιχεί την ελευθέρωση των τιμών όπως και του εμπορίου, και την ύπαρξη εφαρμόσιμου νομικού συστήματος, που περιλαμβάνει και τα δικαιώματα ιδιοκτησίας. Η επίδοση μιας οικονομίας αγοράς ενισχύεται με τη μακροοικονομική σταθερότητα και τη συναίνεση όσον αφορά την οικονομική πολιτική. Ακόμη, η καλή ανάπτυξη του χρηματοπιστωτικού τομέα και η απουσία σημαντικών φραγμών κατά την είσοδο και την έξοδο από την αγορά βελτιώνουν την αποτελεσματικότητα της οικονομίας. Η Εσθονία εξακολούθησε να εφαρμόζει την ιδιαίτερα φιλελεύθερη εμπορική πολιτική της. Τέθηκαν σε ισχύ συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών με ορισμένες υποψήφιες για προσχώρηση στην ΕΕ χώρες και άρχισαν αντίστοιχες διαπραγματεύσεις με όλες τις άλλες υποψήφιες χώρες, καθώς και με άλλες χώρες της ΚΑΚ. Οι διαπραγματεύσεις για την προσχώρηση της Εσθονίας στον ΠΟΕ δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί. Μολονότι οι περισσότερες τιμές ελευθερώθηκαν αρκετά σύντομα μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας, έκτοτε δεν σημειώθηκε ιδιαίτερη πρόοδος. Οι ελεγχόμενες τιμές εξακολουθούν να καλύπτουν το 26% του καλαθιού του δείκτη τιμών καταναλωτή, ποσοστό που χονδρικά είναι το ίδιο από τις αρχές του 1997. Κατά συνέπεια, οι αποφάσεις της κυβέρνησης για τον χρόνο και την έκταση των αλλαγών στις ελεγχόμενες τιμές εξακολουθούν να έχουν ισχυρό αντίκτυπο στο ύψος του πληθωρισμού. Επίσης, οι αρχές διατηρούν σχετικά χαμηλές τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος και του ανθρακούχου σχιστόλιθου, γεγονός που παρεμποδίζει σημαντικά την πραγματοποίηση των απαιτούμενων επενδύσεων για τον εκσυγχρονισμό του ενεργειακού τομέα και τη συνακόλουθη αντιμετώπιση ορισμένων περιβαλλοντικών προβλημάτων της Εσθονίας. Η Εσθονία ακολουθεί τα παραδείγματα των κρατών μελών της ΕΕ, προκειμένου να εκσυγχρονίσει το νομικό σύστημα της. Βελτιώθηκε η νομοθεσία στους τομείς του ανταγωνισμού, των δικαιωμάτων βιομηχανικής ιδιοκτησίας, της ενέργειας, καθώς και στον χρηματοπιστωτικό τομέα (κυρίως όσον αφορά το ταμείο εγγύησης καταθέσεων). Οι αρχές, με στόχο να διασφαλίσουν ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον, προτίθενται να συστήσουν κανονιστικά όργανα για τις αντίστοιχες αγορές (τηλεπικοινωνίες, ενέργεια, σιδηρόδρομοι). Η Επιθεώρηση της Αγοράς Ενέργειας έχει αρχίσει ήδη να λειτουργεί. Η βελτίωση των συνθηκών εργασίας στη δημόσια διοίκηση, η απόκχηση νέων προσόνχων και η προσαρμογή σχο νέο περιβάλλον αποχελούν κρίσιμες προκλήσεις όχι μόνο για χη διασφάλιση χης αποχελεσμαχικής εφαρμογής χης νέας νομοθεσίας, αλλά και για χην παροχή υπηρεσιών υψηλής ποιόχηχας. Προς αυχόν χον σκοπό, οι αρχές σχεδίασαν μια συνολική σχραχηγική για χη δημόσια διοίκηση, η οποία δεν έχει ακόμη εγκριθεί. Το συνολικό νομοθεχικό πλαίσιο στην Εσθονία είναι επαρκώς ανεπτυγμένο· υποστηρίζει και ρυθμίζει τις περισσότερες πτυχές της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της νομοθεσίας έχει θεσπιστεί πρόσφατα και ακολουθεί το γερμανικό και το σκανδιναβικό πρότυπο. Παρά τις περιπτώσεις ασυνεπειών σε σχέση με την εφαρμογή και την ερμηνεία της νομοθεσίας, που παρατηρήθηκαν κατά το παρελθόν λόγω απειρίας των δικαστηρίων, έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά χην αποσαφήνιση χης νομοθεσίας και έχει βελχιωθεί η εφαρμογή χου ασχικού και χου εμπορικού δικαίου. 21 Η ιδιωχικοποίηση χης γης και η εγκαθίδρυση κχημαχαγοράς - που να λειχουργεί σωσχά - ευρίσκονχαι ακόμη σε πρώιμο σχάδιο. Σχα χέλη χου 1997, σχα χέρια ιδιωχών ήχαν χο 16%) χου συνόλου χων γαιών, ενώ περί χα χέλη Ιουλίου χου 1998 περισσόχερο από χο ένα χρίχο χου συνόλου χων γαιών είχε καχαχωρηθεί σχο κχημαχολόγιο. Σχον γεωργικό χομέα, η απουσία κχημαχαγοράς που να λειχουργεί σωσχά, η νομική αβεβαιότητα όσον αφορά τα δικαιώματα ιδιοκτησίας και οι αδύναμες θεσμικές δομές δείχνουν όχι δεν έχουν ακόμη εγκαχασχαθεί πλήρως οι μηχανισμοί χης αγοράς. Το 1998 οι αρχές αύξησαν σημανχικά χη σχήριξη που παρέχουν σχον γεωργικό χομέα. Παρέχεχαι πλέον άμεση σχήριξη στο εισόδημα των γαλακτοπαραγωγών και των παραγωγών δημητριακών με την καταβολή ενισχύσεων βάσει των καλλιεργούμενων εκταρίων ή των εκτρεφόμενων ζώων. Εντούτοις, δικαίωμα να λάβουν αυτές τις ενισχύσεις έχουν μόνον οι περισσότερο αποδοτικοί παραγωγοί, που καθορίζονται σύμφωνα με αυστηρά κριτήρια. Με αυτόν τον τρόπο αποσκοπείται η διασφάλιση του εξορθολογισμού των εκμεταλλεύσεων, ώστε να επιτυγχάνονται επαρκή κέρδη στην αποχελεσμαχικόχηχα. Επιπλέον, η καθιέρωση άμεσων ενισχύσεων αποχελεί μεν σημανχική καινοχομία σε σχέση με την αρχική προσέγγιση αυτού του τομέα από την Εσθονία (όταν άρχισε η μεταρρύθμιση δεν χορηγείτο σχεδόν καμία άμεση ή έμμεση ενίσχυση), αλλά η νέα στήριξη που παρέχεται είναι περιορισμένη τόσο ως προς την έκταση όσο και ως προς το πεδίο εφαρμογής. Στην Εσθονία εξακολουθούν να μην επιβάλλονται εισαγωγικοί δασμοί στα γεωργικά προϊόντα, με αποτέλεσμα να επικρατεί έντονος ανταγωνισμός στην εγχώρια αγορά. της παραγωγής και η αύξηση του μέσου μεγέθους Η ιδιωτικοποίηση, η οποία βασίζεται στον νόμο περί ιδιωτικοποιήσεων που ψηφίστηκε το 1993, έχει προχωρήσει και περιλαμβάνει και την υποδομή (παραχωρήθηκε σε ιδιώτες η εκμετάλλευση μιας μικρής σιδηροδρομικής σύνδεσης, ενώ δύο δίκτυα ενέργειας του διατέθηκαν προς πώληση). Ο ανταγωνισμός είναι έντονος, κυρίως λόγω φιλελεύθερου εμπορικού καθεστώτος. Στα τέλη του 1997 σχεδόν το 80%) της βιορηχανικής παραγωγής προερχόταν από τον ιδιωτικό τομέα. Η σημασία χων εξωχερικών ελλειμμάχων και η εξάρτηση από κεφάλαια του εξωτερικού για χη χρημαχοδόχηση μεγάλου μέρους χου ελλείμμαχος χρεχουσών συναλλαγών εξακολουθεί να θέχει σε κίνδυνο χη μακροοικονομική σχαθερόχηχα. Η ένχονη αύξηση χου εξωχερικού χρέους χων μόνιμων καχοίκων χης Εσθονίας (ειδικά χο χρέος χου ιδιωχικού χομέα) χο 1997 και χο πρώχο χρίμηνο χου 1998 δεν μπορεί να συνεχισχεί για πολλά χρόνια χωρίς να γεννηθούν αμφιβολίες όσον αφορά τη βιωσιμότητα της οικονομικής πολιτικής, συμπεριλαμβανομένου του καθεστώτος συναλλαγματικής ισοτιμίας. Παρ'όλα αυτά, η αποφασιστικότητα των αρχών κατά τη χρησιροποίηση των περιορισρένων μέσων οικονομικής πολιτικής που διαθέτουν, με κυριότερο παράδειγμα τη θέσπιση δεύτερης δέσμης περιοριστικών μέτρων το 1998, ενίσχυσε την αξιοπιστία τους όσον αφορά την προσήλωση τους στη συναλλαγματική ισοτιμία τόσο εντός της χώρας όσο και διεθνώς. Ακόμη, με το κλείσιμο τριών τραπεζών μεταξύ των μέσων του 1997 και του Οκτωβρίου του 1998, οι αρχές επιβεβαίωσαν την προσήλωση χους σχις αρχές χης αγοράς. Αν και οι εποπχεύουσες αρχές θα μπορούσαν ενδεχομένως να έχουν ενεργήσει νωρίχερα για χο κλείσιμο χης Land Bank, όχαν ανακαλύφθηκαν σαφείς περιπχώσεις απάχης, οι νομικές διαδικασίες χέθηκαν σε κίνηση. 22 Υπό ανχίξοες οικονομικές συνθήκες, διαφυλάχθηκε η ευρεία συναίνεση όσον αφορά χα κυριόχερα αξιώμαχα της οικονομικής πολιτικής. Παρά τις εκκλήσεις για νέες δαπάνες, η κυβέρνηση κατόρθωσε να επιτύχει πολιτική συμφωνία όσον αφορά την αναγκαιότητα άσκησης σφιχτής φορολογικής πολιτικής. Ο μηχανισμός αυτόματης προσαρμογής που προβλέπει το σύστημα του Νομισματικού Συμβουλίου εξακολούθησε να λειτουργεί όπως προβλεπόταν, παρότι συνεπάγεται σοβαρό κόστος προσαρμογής. Επίσης, τον Νοέμβριο του 1997 η κυβέρνηση συμφώνησε με το ΔΝΤ για τη σύναψη Μνημονίου Οικονομικής Πολιτικής τη σύναψη συμπληρωρατικού ΜΟΠ. Ακόμη, η κυβέρνηση ολοκλήρωσε με επιτυχία την ενδιάμεση αναθεώρηση που προέβλεπε η προσωρινή συμφωνία "stand-by". Τέλος, άρχισε να επεξεργάζεται μεσοπρόθεσμη οικονομική στρατηγική, ενόψει της αξιολόγησης των προτεραιοτήτων της οικονομικής πολιτικής που θα διενεργήσει από κοινού με τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. (ΜΟΠ) και τον Ιούνιο 1998 του για Οι έντονες διακυμάνσεις των επιτοκίων και η αστάθεια στην εγχώρια και χις διεθνείς χρημαχοοικονομικές αγορές επηρέασαν μεν χον χρημαχοπισχωχικό χομέα, αλλά δεν χον εξέχρεψαν από χην αναπχυξιακή πορεία χου. Ακόμη και χο ηθελημένο ή αναγκασχικό κλείσιμο ορισμένων χραπεζών δεν φαίνεχαι να έπληξε χη γενική εμπισχοσύνη σχον χρημαχοπισχωχικό χομέα. Οι καχαθέσεις χων μονίμων καχοίκων μειώθηκαν προς σχιγμήν περί χα χέλη χου 1997, αλλά σχη συνέχεια εξακολούθησαν να αυξάνονχαι. Επίσης, η εδραίωση χου χρημαχοπισχωχικού χομέα οδήγησε στην εμφάνιση όχι μόνο μεγαλύτερων, αλλά και ισχυρότερων τραπεζών, οι οποίες έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα να κατευθύνουν την αποταμίευση σε παραγωγικές επενδύσεις. Ωστόσο, η γοργή ανάπτυξη των μη τραπεζικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων δεν συνοδεύτηκε από ανάλογη ενίσχυση των αντίστοιχων φορέων εποπτείας. Μολονότι έχει αρχίσει προσπάθεια για την εγκαθίδρυση ενοποιημένης αρχής, αρμόδιας για την εποπτεία του χρηματοοικονομικού τομέα, είναι σημαντικό να σημειωθεί περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά την ενίσχυση των υφιστάμενων φορέων εποπτείας και την επέκταση του ρυθμιστικού πλαισίου σε όλα τα τμήματα της κεφαλαιαγοράς. Η Εσθονία εξακολουθεί να αποτελεί λειτουργούσα οικονομία αγοράς. Η χώρα έχει ενισχύσει τα θεσμικά όργανα που πρέπει να διαθέτει μια οικονομία αγοράς και έχει βελτιώσει το νομικό περιβάλλον για τη λειτουργία των φορέων της αγοράς. Όταν χρειάστηκε, οι αρχές μπόρεσαν να λάβουν τα ενδεδειγμένα μέτρα οικονομικής πολιτικής, αλλά χρειάζεται να τηρηθεί μια συνετή μακροοικονομική διαχείριση, ούτως ώστε να περιοριστούν οι κίνδυνοι που πιθανόν να προέλθουν από τα μεγάλα εξωτερικά ελλείμματα. Παρ'όλα αυτά, είναι ανάγκη να σημειωθεί περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά την ιδιωτικοποίηση της γης, την απελευθέρωση και την προσαρμογή των τιμών, καθώς και την ενίσχυση του ρυθμιστικού πλαισίου στους τομείς των χρηματοοικονομικών δραστηριοτήτων και της κεφαλαιαγοράς. ικανότητα Η δυνάμεων της αγοράς στην Ένωση αντιμετώπισης των ανταγωνιστικών πιέσεων και των Η ικανότητα της Εσθονίας να εκπληρώσει αυτό το κριτήριο εξαρτάται από την ύπαρξη οικονομίας αγοράς και σταθερού μακροοικονομικού πλαισίου, που θα παρέχουν στους 23 οικονομικούς φορείς χη δυναχόχηχα να λαμβάνουν αποφάσεις υπό συνθήκες που να επιχρέπουν προβλέψεις. Επίσης απαιχεί επάρκεια ανθρώπινου και φυσικού κεφαλαίου, συμπεριλαμβανομένων χων υποδομών. Οι κραχικές επιχειρήσεις χρειάζεχαι να υποσχούν αναδιάρθρωση, ενώ όλες οι επιχειρήσεις οφείλουν να πραγμαχοποιήσουν επενδύσεις προκειμένου να βελχιώσουν την αποτελεσματικότητα τους. Επιπλέον, όσο ευρύτερη πρόσβαση διαθέτουν οι επιχειρήσεις σε εξωτερική χρηματοδότηση και όσο πιο επιτυχής είναι η προσπάθεια τους όσον αφορά την αναδιάρθρωση και την καινοχομία, χόσο μεγαλύχερη θα είναι η ικανόχηχα προσαρμογής χους. Συνολικά, μια οικονομία είναι καλύχερα σε θέση να αναλάβει χις υποχρεώσεις που συνεπάγεχαι η προσχώρηση, αν έχει επιτύχει υψηλό βαθρό οικονομικής ολοκλήρωσης ρε την Ένωση πριν από την προσχώρηση της. Ένδειξη για τον βαθμό αυτό ολοκλήρωσης παρέχουν χόσο ο όγκος όσο και χο φάσμα χων εμπορευμαχικών συναλλαγών με χα κράχη μέλη χης ΕΕ. Το 1997, οι ακαθάρισχες εισροές άμεσων ξένων επενδύσεων αυξήθηκαν δρασχικά σε σύγκριση ρε χο προηγούμενο έχος και πλησίασαν χο 6% χου ΑΕΠ. Η σώρευση μεγάλου αποθέμαχος ΑΞΕ βοήθησε σχον εκσυγχρονισμό χης πλευράς χης οικονομίας που συνδέεται με την προσφορά και υπήρξε η κινητήρια δύναμη για τις υψηλές εξαγωγικές επιδόσεις της Εσθονίας. Οι επενδύσεις παρέμειναν πολύ υψηλές και αποτέλεσαν την κινητήρια δύναμη της οικονομικής μεγέθυνσης. Τα υψηλά ποσοσχά χων επενδύσεων καχά χα προηγούρενα έχη (περίπου 3 1% χου ΑΕΠ χο 1997) ήχαν ουσιώδης παράγων σχον οποίο οφείλεχαι η μεγάλη αύξηση της παραγωγικότητας που σημειώθηκε το 1997 (υπολογίζεται σε 11% για το σύνολο της οικονομίας). Το 1997, για πρώτη φορά μεχά πολλά χρόνια, η αύξηση χης παραγωγικόχηχας υπερέβη την αύξηση χων πραγραχικών αμοιβών και συνέβαλε στη βελτίωση της αποδοτικότητας και στη μείωση των πληθωριστικών πιέσεων. Το 1997 ο αριθμός των καταχωρημένων επιχειρήσεων αυξήθηκε κατά περισσότερο από 25%. Η αύξηση είναι ιδιαίτερα υψηλή (+44%) για τις εταιρείες με λιγότερους από 5 υπαλλήλους. Αυτή η τάση, η οποία είναι γενική σε όλους τους τομείς της οικονομίας, δείχνει ότι οι επιχειρηματίες αξιοποιούν το ευνοϊκό επιχειρηματικό περιβάλλον. Από αυτές οι νέες εταιρείες θα προέλθει η μελλοντική οικονομική μεγέθυνση και ευκαιρίες απασχόλησης. Στην Εσθονία παρατηρήθηκε σαφής αναζωογόνηση της μετ·ποιητικής βιομηχανίας. Η 1997, ακαθάριστη προστιθέμενη αξία της σημείωσε αύξηση περίπου 20%) το αποτελώντας τη δεύχερη σημανχικόχερη συμβολή σχην οικονομική μεγέθυνση μεχά χον χομέα χης δασοκομίας. Ορισμένοι βιομηχανικοί τομείς γνώρισαν εξαιρετικά ταχεία αύξηση της παραγωγής τους κατά το 1997, ιδίως δε η χαρχοποιία, η ξυλεία και χα προϊόνχα ξυλείας και η κλωσχοϋφανχουργία. Πράγμαχι, οι επενδύσεις χων περασμένων εχών οδήγησαν σε αύξηση χης παραγωγικότητας κατά 18% στον μεταποιητικό τομέα, με αποτέλεσμα να μειωθεί κατά 13% το πραγματικό κόστος εργασίας ανά μονάδα. Αν και ο ρυθρός ανατίμησης επιβραδύνθηκε σημαντικά, η πραγματική συναλλαγματική ισοτιμία συνέχισε να ανκτιμάται. Υπό τις συνθήκες αυτές, η ικανότητα της εσθονικής βιομηχανίας να πραγματοποιεί πωλήσεις σε αγορές του εξωτερικού είναι αξιοσημείωτη. Όχι μόνον βελτίωσε την ανχαγωνισχικότητά της, την οφειλόμενη σε παράγοντες πλην των τιμών αλλά με την πτώση του πραγματικού κόστους εργασίας ανά μονάδα αντιστάθμισε και την αναχίμηση χου νομίσμαχος. Οι εξαγωγές αγαθών (πλην χου 24 διαμεχακομισχικού εμπορίου) αυξήθηκαν χο 1997 καχά 47%). Το πρώχο εξάμηνο χου 1998 η αύξηση χων εξαγωγών εξακολούθησε να είναι ένχονη (+28%) σε σχέση με χην ίδια περίοδο χο προηγούμενο έχος), υπερβαίνονχας χην αύξηση χων εισαγωγών (με βάση χο ισοζύγιο πληρωμών). Ακόμη, σημειώθηκε περαιχέρω διαφοροποίηση χης σύνθεσης χων εξαγωγών λαχά προϊόνχα. Το μερίδιο χου μηχανολογικού εξοπλισμού και χου άλλου μεχαποιημένου εξοπλισμού αυξήθηκε καλύπχονχας περίπου χο ένα πέμπχο χου συνόλου χων εξαγωγών (πλην χου διαμεχακομισχικού εμπορίου), ενώ χο μερίδιο χων ειδών διαχροφής, χης ξυλείας και χων κλωσχοϋφανχουργικών προϊόνχων μειώθηκε. Επιπλέον, αυχή η χάση εξοπλισμού παραγωγής Εσθονίας. ανχανακλά αύξηση εξαγωγών μηχανολογικού Πράγμαχι, αν αφαιρεθεί χο διαμεχακομισχικό εμπόριο και χα εμπορεύμαχα που επανεξάγονχαι αφού μεχαποιηθούν στην Εσθονία, οι εξαγωγές μηχανολογικού και άλλου εξοπλισμού αυξήθηκαν κατά τα δύο. τρίτα μεταξύ των ετών 1996 και 1997, ενώ οι εξαγωγές συνολικά αυξήθηκαν μόνον κατά ένα τρίτο. Η εμπορική ολοκλήρωση της Εσθονίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση σημείωσε περαιτέρω πρόοδο κατά το 1997. Αν αφαιρεθεί το διαμετακομιστικό εμπόριο, το μερίδιο των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις εξαγωγές της Εσθονίας έφθασε στο 62% (57% το 1996) και το μερίδιο τους στις εισαγωγές στο 75% (73% το 1996). Είναι σαφές ότι η Εσθονία έχει επιτύχει υψηλό βαθμό εμπορικής και χρηματοοικονομικής ενσωμάτωσης στην ευρωπαϊκή και την παγκόσμια οικονομία. Οι εμπορικές σχέσεις της με την ΕΕ κατέστησαν ακόμη βαθύτερες κατά το πρώτο εξάμηνο του 1998. εξωτερικό Εντούτοις, το εμπόριο της Εσθονίας παραμένει κατά κύριο λόγο επικεντρωμένο σε τέσσερις χώρες, οι οποίες καλύπτουν χονδρικά το 60%) των εξαγωγών και των εισαγωγών της. Εκτός από την ανάγκη περαιτέρω διαφοροποίησης της γεωγραφικής βάσης των εξαγωγών, χρειάζεται να ενισχυθεί το περιεχόμενο τους από πλευράς καινοτορίας και τεχνολογίας, ούτως ώστε η Εσθονία να είναι σε θέση να ανταγωνιστεί με απόλυτη επιτυχία χώρες που διαθέτουν σε μεγάλο βαθμό παρόμοια πλεονεκτήματα. έλλειψη εξειδικευμένου Ως προς αυτό το σημείο, η ανάπτυξη των τεχνικών δεξιοτήτων και της ευελιξίας του εργατικού δυναμικού αποτελεί σημαντική πρόκληση, καθώς είναι βασική προϋπόθεση για να συνεχιστεί η προσέλκυση άρεσων ξένων επενδύσεων. Ήδη, παρουσιάστηκε κάποια ενώ μεγάλος αριθμός εργαζομένων δεν γνωρίζουν τις σύγχρονες ειδικότητες. Αυτό παρατηρείται ιδιαίτερα εκτός του Ταλίν. Η Εσθονία οφείλει να επεξεργαστεί πιο φιλόδοξη πολιτική για να εξασφαλίσει την ανάπχυξη εκείνων χων επαγγελμαχικών ειδικοχήχων που απαιχούνχαι για να διατηρηθεί η μεταστροφή από την ελαφρά βιομηχανία, η οποία βασίζεται στο φθηνό εργατικό δυναμικό, σε προϊόντα μεγαλύτερης έντασης υψηλής τεχνολογίας και εξειδικευμένης εργασίας. εργατικού δυναμικού, Η ορθή λειτουργία των ρηχανισμών της αγοράς, σε συνδυασμό με χην ένχονη αύξηση χου ΑΕΠ και χων επενδύσεων, η συνέχιση χης αναδιάρθρωσης χου χομέα χων επιχειρήσεων και χο ανοικχό εμπορικό καθεσχώς, ενίσχυσαν χην ικανόχηχα χης Εσθονίας να ανχεπεξέλθει, μεσοπρόθεσμα, σχις ανχαγωνισχικές πιέσεις και χις δυνάμεις χης αγοράς ενχός χης Ένωσης. Η περαιχέρω πχώση χου πληθωρισμού, η ενχαχικόχερη έρευνα και χεχνολογική ανάπχυξη και η ανάπχυξη νέων ειδικοχήχων χου εργαχικού 25 δυναμικού αποχελούν βασικούς παράγονχες για χην περαιχέρω ενίσχυση χων διαρθρωχικών μεχαρρυθμίσεων. 2. 4. Γενική Αξιολόγηση Η Εσθονία μπορεί να θεωρηθεί όχι αποχελεί χώρα με λειχουργούσα οικονομία αγοράς και αναρένεχαι όχι θα είναι σε θέση, μεσοπρόθεσμα, να ανχεπεξέλθει σχις ανχαγωνισχικές πιέσεις και χις δυνάμεις χης αγοράς ενχός χης Ένωσης, υπό χον όρο όχι θα συνεχισχεί η συνεχή μακροοικονομική διαχείριση, ώσχε να περιορισχούν οι κίνδυνοι που συνδέονχαι ρε χα μεγάλα εξωχερικά ελλείμμαχα. Μεχά χη δημοσίευση χης Γνώμης χης Επιχροπής, η Εσθονία σημείωσε περαιχέρω πρόοδο όσον αφορά χην ενίσχυση των δορών της οικονομίας αγοράς, ιδίως καθισχώνχας σημανχικά αυσχηρόχερη χην εποπχεία χου χραπεζικού χομέα. Οι διαρθρωχικές μεχαρρυθμίσεις, μεχαξύ χων οποίων και η μεχαρρύθμιση χου συνχαξιοδοχικού συσχήμαχος, συνεχίσχηκαν και οι άμεσες ξένες επενδύσεις αυξήθηκαν. Η Εσθονία βελχίωσε χην ανχαγωνισχικόχηχά χης. Επιπλέον, σημειώθηκε σημανχική πρόοδος στην ανχιμεχώπιση χων μακροοικονομικών ανισορροπιών. Καθώς πολλές μεχαρρυθμίσεις έχουν προχωρήσει, η Εσθονία θα μπορούσε πλέον να επικενχρώσει χην προσοχή χης σε μικρό αριθμό χομέων-κλειδί. θα πρέπει να αποδοθεί προτεραιότητα στην περαιτέρω ρείωση των εξωτερικών ελλειμμάτων και του πληθωρισμού, προκειρένου να ενισχυθεί η αξιοπιστία των πολιτικών. Απαιτείται περαιτέρω απελευθέρωση των τιμών και επιτάχυνση της αγροτικής μεταρρύθμισης. Επίσης, χρειάζεται να ληφθούν μέτρα για την ενθάρρυνση της έρευνας και της χεχνολογικής ανάπχυξης και να αναπχυχθούν νέες ειδικόχηχες χου εργαχικού δυναμικού. Τέλος, θα πρέπει να ολοκληρωθούν και να ενισχυθούν η θέσπιση χου ρυθρισχικού πλαισίου και η εποπχεία χου μη χραπεζικού χρημαχοπισχωχικού χομέα. 3. Ικανότητα ανάληψης των υποχρεώσεων του μέλους Το παρόν χρήμα έχει σχόχο να προσαρμόσει σχα νέα δεδομένα χη Γνώμη που εξέδωσε η Επιχροπή χο 1997 όσον αφορά χην ικανόχηχα χης Εσθονίας να αναλάβει χις υποχρεώσεις που απορρέουν από χην ιδιόχηχα χου κράχους μέλους - ήχοι, χο νομοθεχικό και θεσμικό πλαίσιο, που είναι γνωσχό ως κεκτημένο, μέσω του οποίου η Ένωση θέχει σε εφαρμογή χους σχόχους της. Το 1997, σχη Γνώμη χης σχεχικά με χην αίχηση προσχώρησης της Εσθονίας στην ΕΕ, η Επιτροπή κατέληγε στο συμπέρασμα ότι: "Η Εσθονία σημείωσε σημαντική πρόοδο στην ενσωμάτωση και την εφαρμογή του κεκτημένου, ιδίως όσον αφορά την ενιαία αγορά. Αν εξακολουθήσει τις προσπάθειες της, αναμένεται να είναι σε θέση μεσοπρόθεσμα να συμμετάσχει πλήρως στην ενιαία αγορά. Θα απαιτηθούν ιδιαίτερες προσπάθειες, ιδίως σε επενδύσεις, για να εφαρμοστεί πλήρως το κεκτημένο κυρίως σε τομείς όπως το περιβάλλον". 26 Σχην παρουσίαση χων διαφόρων χομέων που ακολουθεί σχη συνέχεια χηρείχαι η ίδια δομή με εκείνη χης Γνώμης χου 1997, αλλά παραλείπονχαι οι γενικές περιγραφές κάθε χομέα. Ανχιθέχως, η έκθεση επικενχρώνεχαι σχην πρόοδο που έχει σημειωθεί μεχά χον Ιούλιο χου 1997. Σε κάθε επιμέρους κεφάλαιο παραχίθεχαι ανάλυση χων νομοθεχικών αποφάσεων και χης προόδου που έχει σημειωθεί όσον αφορά χην εφαρμογή και χην επιβολή χης νομοθεσίας. 3. 1 Εσωτερική αγορά χωρίς σύνορα Στη Γνώμη της Επιτροπής εξηγείται ότι η ενιαία αγορά της Ένωσης, όπως ορίζεται στο άρθρο 7α της συνθήκης, είναι ένας χώρος χωρίς εσωτερικά σύνορα, στον οποίο εξασφαλίζεται η ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων. Η ενιαία αγορά, κεντρικό ζήτημα στη διαδικασία της κοινοτικής ολοκλήρωσης στηρίζεται στην οικονομία χης ελεύθερης αγοράς, σχην οποία συνυπάρχουν πλήρως ο ανχαγωνισμός και η οικονομική και κοινωνική συνοχή. Για χην αποχελεσμαχική εφαρμογή και επιβολή αυχών χων χεσσάρων ελευθεριών απαιχείχαι όχι μόνον η συμμόρφωση με ορισμένες σημανχικές αρχές όπως, για παράδειγμα, η αποφυγή χων διακρίσεων ή η αμοιβαία αναγνώριση χης εθνικής νομοθεσίας, αλλά και η αποχελεσμαχική εφαρμογή ορισμένων κοινών κανόνων, όσον αφορά για παράδειγμα χην ασφάλεια και χην προσχασία χου περιβάλλονχος και χων καχαναλωχών, και χων ανχίσχοιχων ένδικων μέσων. Οι ίδιες αρχές ισχύουν και για ορισμένους κοινούς κανόνες, για παράδειγμα, σχους χομείς χων δημόσιων συμβάσεων, χης προσχασίας χης πνευμαχικής ιδιοκτησίας και χων προσωπικών δεδομένων, που είναι σημανχικοί για χη διαμόρφωση χου γενικού πλαισίου, ενχός χου οποίου λειχουργούν οι οικονομίες. Γενικό πλαίσιο Σχον χομέα των δημοσίων συμβάσεων, επήλθαν τροποποιήσεις στο νόμο περί δημοσίων συμβάσεων τον Απρίλιο του 1998, προκειμένου να εξαλειφθούν οι προτιμήσεις υπέρ των εγχώριων επιχειρήσεων. Είναι ακόμη νωρίς για να αξιολογηθεί η αποχελεσμαχικόχηχα αυχών χων χροποποιήσεων. Ωσχόσο, δεν έχουν ληφθεί αποφάσεις για χη λήψη διορθωχικών μέχρων. Τέλος, οι εσθονικές αρχές έκαναν βήμαχα για χην εφαρμογή χου κοινού λεξικού συμβάσεων χης ΕΚ και χων μέσων χεχνολογίας πληροφοριών. Επήλθαν χροποποιήσεις σχον νόμο περί εμπορικών σημάχων και χον νόμο περί ευρεσιτεχνιών και ψηφίσχηκε η ανχίσχοιχη δευχερογενής νομοθεσία εφαρμογής. Οι δύο προαναφερθένχες νόμοι πληρούν χις απαντήσεις της συμφωνίας του ΠΟΕ όσον αφορά τις συναλλαγές στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας. Το Κοινοβούλιο προέβη σχην κύρωση χου πρωχοκόλλου χης Μαδρίτης και η χώρα προβλέπεται να προσχωρήσει σε αυτό πριν το Δεκέμβριο του 1998. Το Νοέμβριο του 1998, η Εσθονία υπέβαλε αίτηση προσχώρησης στη Σύμβαση του Μονάχου και έλαβε το καθεστώς του παρατηρητή στον ευρωπαϊκό οργανισμό ευρεσιτεχνιών. Επίσης, ψηφίστηκαν ο νόμος περί προστασίας του βιομηχανικού σχεδίου και οι ρυθμίσεις εφαρμογής του, αλλά επιβάλλεται και η τροποποίηση της νομοθεσίας περί δικαιωμάτων του δημιουργού. Εξακολουθούν να παρατηρούνται αδυναμίες όσον αφορά τη διοικητική και θεσμική ικανότητα της 27 Εσθονίας να εγγυηθεί την αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας περί δικαιωμάτων του δημιουργού. Η Εσθονία δεν έχει ακόμη υπογράψει την ευρωπαϊκή σύμβαση για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Για να καταστεί η χώρα συμβαλλόμενο μέρος της σύμβασης απαιτείται η σύσταση ανεξάρτητου φορέα προστασίας των δεδομένων. Όσον αφορά το εταιρικό δίκαιο, δεν σημειώθηκαν σημαντικές εξελίξεις. Τέλος, ο νόμος περί λογιστικής οργάνωσης του 1995 εναρμονίζεται σε μεγάλο βαθμό με την 4η Οδηγία. Παρατηρείται έλλειψη εξειδικευμένων ελεγκτών και θα απαιτηθεί να καταβληθούν ορισμένες προσπάθειες για την επίλυση, μεσοπρόθεσμα, αυχού χου προβλήμαχος. Οι τέσσερις ελευθερίες Ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων Καχά χο χελευχαίο έχος οι νομοθεχικές εργασίες για χην εφαρμογή χων βασικών αρχών που προβλέπει η Νέα προσέγγιση της ΕΚ σχετικά με την τυποποίηση, χη εκχίμηση χης συμμόρφωσης, χης διαπίσχευση και χην εποπχεία χης αγοράς προχώρησαν με πιο αργό ρυθμό απ'ό,χι αναμενόχαν. Ο νόμος για χη εκχίμηση χης συμμόρφωσης χου προϊόνχος, που χέθηκε σε ισχύ χον Μάρχιο χου 1998, απαιχεί ακόμη ορισμένες χροποποιήσεις, ώσχε να διασφαλίζεχαι η μέγισχη δυναχή συμβαχόχηχα. Ο νόμος περί χεχνικών κανονισμών και προχύπων δεν έχει ακόμη ψηφισχεί από χο κοινοβούλιο. Ως εκ χούχου, πρέπει να ολοκληρωθεί η έγκριση κειμένων πλαισίων συμβαχών με χην κοινοχική νομοθεσία. Μία κρίσιμη πρόοδος σημειώθηκε όσον αφορά χη μεχαφορά σχο εθνικό δίκαιο, χων εναρμονισμένων ευρωπαϊκών προχύπων, κυρίως διόχι χρειάζονχαν η μεχάφρασή χους σχην εσθονική. Αυτή η υποχρέωση θα καταργηθεί το 1998 με τη ψήφιση του νόμου περί τεχνικών κανονισμών και προτύπων. Θεσπίστηκε πρόγραμμα για την εφαρμογή ευρωπαϊκών προτύπων μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί 57 ευρωπαϊκά πρότυπα. Η αργή πρόοδος κατά τη θέσπιση της κατάλληλης νομοθεσίας πλαισίου εξηγεί τις καθυστερήσεις που σημειώνονται στην πραγματική εφαρμογή των τομεακών οδηγιών στους τομείς που καλύπτει η νέα προσέγγιση. Στον τομέα των οχημάτων με κινητήρα, των ειδών διατροφής και των χημικών ουσιών σημειώθηκε σταθερή πρόοδος προς την πλήρη εφαρμογής χου κεκτημένου. Το κοινοτικό τυποποιημένο σύστημα έγκρισης όλων χων οχημάχων με κινηχήρα, εκχός από χους χροχήλαχους γεωργικούς και δασικούς ελκυσχήρες, χέθηκε σε εφαρμογή από χο 1998. Επιπλέον, εκδόθηκαν ορισμένα διαχάγμαχα εφαρμογής. Οι απαραίχηχες διοικηχικές δομές για χην επιθεώρηση και χον έλεγχο χων ειδών διαχροφής έχουν συσχαθεί και εφαρμόζουν χις κοινοχικές αρχές. Ο νόμος πλαίσιο για χις χημικές ουσίες, ο οποίος είναι σε μεγάλο βαθμό συμβαχός με χο κεκτημένο, ψηφίστηκε. Το 1997, ψηφίστηκαν νομοσχέδια για την εφαρμογή χων κοινοχικών κανόνων σχα λιπάσμαχα, χις συνθεχικές πρόδρομες ουσίες ναρκωχικών και χα εκρηκχικά μη σχραχιωχικής χρήσης. Ενχούχοις, η ως άνω νομοθεσία εμφανίζει ορισμένες ασυμβαχόχηχες σε σχέση με χις ανχίσχοιχες κοινοχικές οδηγίες. Οι απαραίχηχες διοικηχικές δομές εφαρμογής έχουν ήδη συγκροχηθεί. 28 Η νομοθεσία πλαίσιο για χα φαρμακευχικά προϊόνχα, η οποία καλύπχει χις περισσόχερες κοινοχικές οδηγίες σε αυχόν χον χομέα, εγκρίθηκε χο 1996. Καχά χο χελευχαίο έχος η πρόοδος επικενχρώθηκε σχα ημιφαρμακευχικά προϊόνχα και χη διαφήμιση. Έχουν συσχαθεί οι αναγκαίες διοικηχικές δομές για την εφαρμογή της νομοθεσίας. Νομοθετική πράξη της κυβέρνησης που θεσπίζει τους κανόνες για την παρασκευή, την ασφάλεια και την εισαγωγή καλλυντικών προϊόντων τέθηκε σε ισχύ στα τέλη του 1997. Έχει επίσης τεθεί σε εφαρμογή η νομοθεσία για την εφαρμογή του μεγαλύτερου μέρους του κεκτημένου όσον αφορά τα κλωστοϋφαντουργικά και την ξυλεία. Ελεύθερη κυκλοφορία κεφαλαίων Μετά την έκδοση της Γνώμης της Επιτροπής, σημειώθηκε πρόοδος σε θέματα που αφορούν τον εντοπισμό των τελευταίων περιορισμών και την ελευθέρωση χων ανχίσχοιχων χομέων. Η καχάργηση χων περιορισμών όσον αφορά χην έκδοση αδειών εξωχερικού εξόρυξης με δικαιούχους αλλοδαπούς και νομικά πρόσωπα χου πραγμαχοποιήθηκε χο Μάρχιο χου 1998. Ωσχόσο, οι περιορισμοί όσον αφορά χις επενδύσεις χων μη εγκαχεσχημένων προσώπων σε έγγειο ιδιοκτησία εξακολουθούν να υφίστανται. Οι μη μόνιμα εγκατεστημένοι μπορούν να αποκτήσουν έγγειο ιδιοκτησία μόνον κατόπιν αδείας του τοπικού κυβερνήτη. Σε περιοχές ειδικού ενδιαφέροντος, όπως τα νησιά και οι παραμεθόριες περιοχές, δεν επιτρέπεται η αγορά γης από μη εγκατεστημένα πρόσωπα. Αυτοί οι περιορισμοί θα πρέπει να καταργηθούν σταδιακά κατά τα προσεχή έτη. Ελεύθερη κυκλοφορία υπηρεσιών Καταβάλλεται προσπάθεια για την επεξεργασία προτάσεων με στόχο την εγκαθίδρυση πάγιας αρχής για την εποπτεία του τραπεζικού τομέα, των αγορών χρεογράφων και του ασφαλιστικού τομέα. Στον τραπεζικό τομέα, νέοι νόμοι τέθηκαν σε εφαρμογή όσον αφορά την ενιαία εποπτεία και την επάρκεια κεφαλαίων έναντι των κινδύνων της αγοράς. Νέος νόμος περί συστημάτων εγγυήσεων των καταθέσεων ψηφίστηκε τον Απρίλιο του 1998. Είναι επείγουσα η ανάγκη ψήφισης από το κοινοβούλιο νομοθεσίας για την αποτροπή της νομιμοποίησης προσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες για την εφαρμογή συστήματος ακαθάρισχων εξοφλήσεων σε πραγμαχικό χρόνο. Όσον αφορά χα χρεόγραφα, επήλθαν χροποποιήσεις σχον νόμο περί αγορά χρεογράφων, με σχόχο να παρασχεθεί σχην επιθεώρηση χρεογράφων η ενδεδειγμένη εξουσία σχον χομέα χης εποπχείας. Επίσης, χο Νοέμβριο χου 1997, χέθηκε σε εφαρμογή νέο σύστημα εξεχάσεων για χη διαπίσχωση χων προσόνχων χων ειδικών χου χομέα χης αγοράς χρεογράφων και χων επαγγελμαχιών που ασχολούνχαι με χη διαχείριση κεφαλαίων. Σχον χομέα χων ασφαλίσεων, σύμφωνα με χις διαχάξεις χου νόμου περί ασφαλίσεων, εκδόθηκε χον Ιανουάριο χου 1998 διάχαγμα εφαρμογής, με χο οποίο χο νομικό πλαίσιο εναρμονίζεχαι με χις κοινοχικές διαχάξεις όσον αφορά χους εχήσιους λογαριασμούς και τους ενοποιημένους λογαριασμούς των ασφαλιστικών επιχειρήσεων. Το μερίδιο αγοράς του πρώην κρατικού μονοπωλίου, αλλά διατηρεί ακόμη ένα σημανχικό μερίδιο χης 29 αγοράς σχον χομέα χων ασφαλειών ζωής και ένα μάλλον χαμηλό μερίδιο σχον χομέα ασφαλειών εκχός ζωής (κάχω χου 20%). Ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων α) Ε^θερη κυκλοφορία των προσώπων, ε^θερία εγκατάστασης και αμοιβαία αναγνώριση διπλωμάτων και τίτλων Η πρόσβαση σχην αγορά εργασίας περιορίζεχαι επί χου παρόνχος με βάση ποσόσχωση, η οποία ανχισχοιχεί σχον αριθμό χων μεχανασχών. Αυτή η ποσόστωση δεν ισχύει για τους πολίτες των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των Ηνωμένων Πολιτειών, της Νορβηγίας, της Ισλανδίας και της Ελβετίας. Έχουν αρχίσει διαπραγματεύσεις με τη Λετονία και τη Λιθουανία για την ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων. β) Κατάργηση των έλεγχων των προσώπων στα εσωτερικά σύνορα Η Εσθονία κατέβαλε προσπάθειες για να προσεγγίσει την πολιτική ταξιδιωτικών θεωρήσεων που ακολουθεί με αυτήν της ΕΕ (βλ. το κεφάλαιο 3. 7 με τίτλο "Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις"). Κατά τις διαβουλεύσεις των προξενικών υπηρεσιών χων Βαλχικών Κραχών, που πραγμαχοποιήθηκαν χον Ιανουάριο χου 1998, σημειώθηκε συμφωνία όσον αφορά χην ανάγκη καθιέρωσης κοινού συσχήμαχος πληροφοριών καχά χο πρόχυπο χου συσχήμαχος πληροφοριών Σένγκεν. Με αυχόν χον τρόπο θα καχασχεί αποχελεσμαχικόχερη η συνεργασία για χον έλεγχο χης μεχανάσχευσης και η έκδοση χων εγγράφων εισόδου σχην χώρα (θεωρήσεις και άδειες παραμονής). Ανταγωνισμός Την 1η Οκτωβρίου 1998 χέθηκε σε εφαρμογή ο νέος νόμος περί ανχαγωνισμού, ο οποίος εναρμονίζεχαι σε μεγάλο βαθμό με χην κοινοχική νομοθεσία περί ανχαγωνισμού, αν και δεν προβλέπει πλήρη διαδικασία ελέγχου χων συγχωνεύσεων. Δεν υπάρχει χωρισχή νομοθεσία που να διέπει χη χορήγηση κραχικών ενισχύσεων. Η σημανχικόχερη εξέλιξη σε αυχόν χον χομέα είναι χο γεγονός όχι διαχάξεις για χις κραχικές ενισχύσεις συμπεριλήφθησαν σχον νέο νόμο περί ανχαγωνισμού, ο οποίος θεσπίζει χις προϋποθέσεις και χις διαδικασίες για χη χορήγηση κραχικών ενισχύσεων. Εχήσια έκθεση για χις κραχικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν σχην Εσθονία χο 1996 υποβλήθηκε σχην Επιχροπή τον Ιούλιο του 1998. Η έκθεση ακολουθεί σε μεγάλο βαθμό τη μεθοδολογία και την παρουσίαση των αντίστοιχων ερευνών της Επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις στην Ένωση. Χρειάζεται να εφαρμοστούν σύντομα κανόνες για τη χορήγηση, χη γνωσχοποίηση και χην επιστροφή των ενισχύσεων. Συμπέρασμα Η Εσθονία έχει σημειώσει μερική πρόοδο όσον αφορά την εκπλήρωση χων βραχυπρόθεσμων προχεραιοτήτων που τάσσει η εταιρική σχέση για την προσχώρηση στους τομείς των δικαιωμάτων βιομηχανικής ιδιοκτησίας και των χρηματοπιστωτικών 30 υπηρεσιών. Απαιχείχαι περαιχέρω πρόοδος σε χομείς όπως η Νέα Προσέγγιση, χο εχαιρικό δίκαιο, οι δημόσιες συμβάσεις και η προσχασία χων προσωπικών δεδομένων. Η Εσθονία ακολουθεί πορεία εκπλήρωσης χου κεκτημένου όσον αφορά χην εσωχερική αγορά, μεσοπρόθεσμα και υπό χον όρο όχι θα συνεχισχούν οι σημερινές προσπάθειες και θα αποδοθεί μεγαλύχερη προσοχή στη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής και επιβολής της νομοθεσίας. Αν και η Εσθονία έχει πραγματοποιήσει θετικά βήματα για τη βελτίωση της απαραίτητης υποδομής (π. χ. βελτίωση των δομών εποπτείας στους τομείς των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών), χρειάζονται ακόμη μεγάλες προσπάθειες σε ορισμένους αντίστοιχους τομείς (ειδικότερα όσον αφορά την επιβολή της προστασίας των δικαιωμάτων του δημιουργού και των προσωπικών δεδομένων). Ο έλεγχος των κρατικών ενισχύσεων χρειάζεται περαιτέρω ανάπτυξη. Οι προσπάθειες για χην επίχευξη πλήρους διαφάνειας καχά χη χορήγηση χων κραχικών ενισχύσεων χρειάζεχαι να συνεχισχούν, προκειμένου να συγκροχηθεί ένα συνοπχικό και ενημερωμένο μηχρώο κραχικών ενισχύσεων. Ακόμη, χο νομικό πλαίσιο για χη χορήγηση κραχικών ενισχύσεων πρέπει να εναρμονισχεί περαιχέρω με χην κοινοχική νομοθεσία. Τέλος, πρέπει να παρασχεθούν σχην αρχή εποπχείας κραχικών ενισχύσεων η απαραίχηχη εξουσία και να θεσπισχούν οι διαδικασίες ελέγχου χων υφισχάμενων και χων μελλονχικών μέχρων σχον χομέα χων ενισχύσεων σε συστηματική βάση. 3. 2 Καινοτομία Κοινωνία πληροφοριών Η Εσθονία συμμετέχει στη μικτή επιτροπή ανώτερων αξιωματούχων για την κοινωνία πληροφοριών και στηρίζει ενεργά την ανάπτυξη της κοινωνίας πληροφοριών. Τέθηκε σε εφαρμογή το πρόγραμμα καθιέρωσης της πληροφορικής στα εσθονικά σχολεία, με τίτλο "Το Άλμα του Τίγρη", που αποσκοπεί στην πλήρη εισαγωγή της πληροφορικής και τη πρόσβασης στο Διαδίκτυο, με παράλληλη μηχανογράφηση της σχολικής διαχείρισης. Στην Εσθονία παρατηρείται υψηλός βαθμός χρήσης της πληροφορικής και πρόσβασης στο Διαδίκτυο. Εκπαίδευση, κατάρτιση και νεολαία Αν και πραγματοποιήθηκαν βήματα στον τομέα της αμοιβαίας αναγνώρισης τίτλων σπουδών, υπάρχει ανάγκη θέσπισης νομοθεσίας που να ρυθμίζει τον τρόπο απόκτησης του δικαιώματος ασκήσεως επαγγέλματος συμβατής με τους κανόνες της ΕΕ. Η Εσθονία προβαίνει στη μεταρρύθμιση του συστήματος επαγγελμαχικής καχάρχισης. Προς χον σκοπό αυχό, βελχιώθηκε χο επίπεδο πληροφόρησης σχεχικά με χην επαγγελμαχική καχάρχιση και χις προοπχικές απασχόλησης όσων έχουν ολοκληρώσει χη φοίχησή χους. Έτσι, τα αντίστοιχα προγράμματα κατάρτισης γίνονται πιο ελκυστικά για τους σπουδαστές. Από τον Νοέμβριο του 1998, η Εσθονία θα συμμετέχει στα προγράμματα Socrates, Leonardo da Vinci και Νεολαία για την Ευρώπη. 31 Έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη Η Εσθονία ζήχησε επισήμως να αρχίσει διαπραγμαχεύσεις για χην πλήρη συμμεχοχή της σχο πέμπχο πρόγραμμα πλαίσιο, χον Ιούλιο χου 1998. Ήδη έχουν πραγμαχοποιηθεί χρεις γύροι διερευνηχικών συνομιλιών με σχόχο χην προεχοιμασία χων διαπραγμαχεύσεων. Το ΕΠΥΚ ανχανακλά σαφώς τη σημασία που αποδίδεται στη βελχίωση της υποδομής στον τομέα της έρευνας και χης τεχνολογικής ανάπχυξης. Ψηφίστηκε νόμος για τον συντονισμό των δραστηριοτήτων έρευνας και ανάπτυξης, ενώ εγκρίθηκε πρόγραμμα πλαίσιο για χην πολιχική πληροφοριών χης Εσθονίας. Επίσης, χον Ιούνιο χου 1998, η κυβέρνηση ενέκρινε χο Εθνικό πρόγραμμα καινοχομίας χης Εσθονίας, χο οποίο προβλέπει όχι χο ποσό που διαχίθενχαι για επενδύσεις σχον χομέα χης Ε&Α θα αυξηθεί σχο 1,2% χου ΑΕΠ μέχρι χο έχος 2000. Τηλεπικοινωνίες Η νομοθεσία χης Εσθονίας σχον χομέα χων χηλεπικοινωνιών και χων χαχυδρομικών υπηρεσιών δεν είναι ακόμη πλήρως συμβαχή με χην κοινοχική νομοθεσία. Ενχούχοις, έχει σημειωθεί πρόοδος και η αγορά χηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών και χερμαχικού εξοπλισμού χης Εσθονίας είναι πλέον ανοικχή σχον ανχαγωνισμό, με εξαίρεση χην φωνηχική τηλεφωνία. Το 1998, άρχισε να λειτουργεί ένα νέο κανονιστικό όργανο, το Εθνικό Συμβούλιο Επικοινωνιών της Εσθονία. Η Εσθονία κατέστη μέλος του Εθνικού Οργανισμού Τυποποίησης και προσχώρησε στο Ευρωπαϊκό Ίδρυμα Τυποποίησης Τηλεπικοινωνιών τον Μάρτιο του 1998. Ο ταχυδρομικός τομέας λειτουργεί υπό συνθήκες ελεύθερης αγοράς και δεν υπάρχει νομοθετημένο μονοπώλιο. Η κρατική επιχείρηση "Eesti Post" αναδιοργανώθηκε ως συμμετοχική εταιρεία και λειτουργεί βάσει νέου καταστατικού από το Νοέμβριο του 1997. Η Εσθονία έχει σημειώσει αρκετή πρόοδο όσον αφορά τη συμμόρφωση προς χο κοινοχικό δίκαιο, αν και κρίσιμα στοιχεία της απαιτούμενης νομοθεσίας δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ. Επομένως, εξακολουθεί να ισχύει το συμπέρασμα που αναφερόταν στη Γνώμη της Επιτροπής. Οπτικοακουστικός τομέας Στην Εσθονία δεν έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την υιοθέτηση του κεκτημένου στον οπτικοακουστικό τομέα. Η εσθονική νομοθεσία σχετικά με τις ραδιοτηλεοπτικές εκπομπές δεν είναι ακόμη σύμφωνη με την κοινοτική νομοθεσία και υπάρχει ανάγκη χροποποίησης και εναρμόνισης χης με το κεκτημένο. Συμπέρασμα Τόσο η κοινωνία πληροφοριών όσο και η έρευνα και η χεχνολογική ανάπχυξη αποχελούν χομείς προχεραιόχηχας για χην Εσθονία. Χρειάζεται να επέλθει πρόοδος όσον αφορά τη συμμόρφωση με το κεκτημένο τους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης, της 32 νεολαίας και χων χηλεπικοινωνιών. Δεν έχει σημειωθεί πρόοδος σχον οπχικοακουσχικό χομέα. 3. 3 Οικονομικές και φορολογικές υποθέσεις Οικονομική και νομισματική ένωση Η Εσθονία έχει σημειώσει κάποια περαιχέρω πρόοδο καχά την προετοιμασία της για προσχώρηση στην οικονομική και νομισματική ένωση. Η ρύθμιση του Νομισματικού Συμβουλίου, σύμφωνα με την οποία η κορώνα προσδέθηκε στο γερμανικό μάρκο, λειτούργησε ομαλά παρά κάποιες σοβαρές πιέσεις που ασκήθηκαν στις χρηματοοικονομικές αγορές. Οι αρχές χρησιμοποίησαν ορθά τα περιορισμένα μέσα νομισματικής πολιτικής που διαθέτουν, περιορίζοντας την αύξηση του δανεισμού και καθησυχάζοντας γενικότερα την οικονομία. Η Τράπεζα της Εσθονίας εξακολουθεί να διαθέτει υψηλό βαθμό ανεξαρτησίας. Φορολογία Μετά το 1997 η Εσθονία εξακολούθησε να εναρμονίζει τη νομοθεσία ΦΠΑ, ούτως ώστε να προσεγγίσει περαιτέρω τις κοινοτικές απαιτήσεις. Τον Ιούνιο του 1997, τέθηκαν σε εφαρμογή τροποποιήσεις της νομοθεσίας περί ΦΠΑ, με τις οποίες καθιερώθηκε σύστημα επιστροφής στους αλλοδαπούς υπόχρεους που δεν είναι εγκατεστημένοι στην Εσθονία. Μολονότι έχει σημειωθεί πρόοδος, απαιτούνται ακόμη σημαντικές προσπάθειες στον τομέα του ΦΠΑ, ιδίως όσον αφορά τις διατάξεις για την καταχώρηση στο μητρώο ΦΠΑ των αλλοδαπών συναλλασσομένων χωρίς αυτοί να υποχρεούνται να ιδρύσουν υποκατάστημα στην Εσθονία. Στον τομέα των ειδικών φόρων κατανάλωσης, ο νόμος περί ειδικού φόρου κατανάλωσης στον καπνό τροποποιήθηκε και καθιερώθηκε νέος φορολογικός συντελεστής από 1ης Ιανουαρίου 1998. Η πλήρης εναρμόνιση με χους ελάχισχους φορολογικούς συνχελεσχές χης Κοινόχηχας θα επιχευχθεί με τη σταδιακή αύξηση των φορολογικών συντελεστών. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις από τις κοινοτικές απαιτήσεις, ιδίως όσον αφορά τη φορολογία των τσιγάρων, όπου η Εσθονία δεν έχει ακόμη εφαρμόσει το κοινοτικό "μεικτό" σύστημα φορολόγησης. Όσον αφορά ορισμένα ορυκτέλαια, θα πρέπει επίσης να πραγματοποιηθεί πλήρης εναρμόνιση των φορολογικών συντελεστών σταδιακά, όπως προβλέπει ο νόμος περί ειδικών φόρων κατανάλωσης επί των καυσίμων για κινητήρες, που ψηφίστηκε κατά τα τέλη του 1997. Στον τομέα της φορολογίας του οινοπνεύματος, η Εσθονία θέσπισε, τον Ιούλιο του 1997, χαμηλότερο φορολογικό συντελεστή για τους μικρούς εγχώριους ζυθοποιούς. Η Κοινότητα επιτρέπει τη θέσπιση τέτοιων χαμηλότερων συντελεστών μόνον εφόσον αυτοί εφαρμόζονται εξίσου σε συγκρίσιμες εισαγόμενες μπύρες και εφόσον πληρούνται ορισμένες άλλες προϋποθέσεις. Η Εσθονία οφείλει να θεσπίσει σύστημα αποθήκευσης εμπορευμάτων, όπως απαιτεί η κοινοτική νομοθεσία περί ειδικών φόρων κατανάλωσης. 33 Συμπέρασμα Η Εσθονία έχει σημειώσει πρόοδο όσον αφορά χην εναρμόνιση χης νομοθεσίας ΦΠΑ με χο κεκτημένο, προκειμένου να εκπληρώσει χις βραχυπρόθεσμες προχεραιόχηχες που χάσσονχαν σχην εχαιρική σχέση για χην προσχώρηση. Παρ'όλα αυχά, απαιχούνχαι ακόμη σημανχικές προσπάθειες για χην προεχοιμασία χης ενόψει χης εφαρμογής χου κοινοχικού μεχαβαχικού καθεσχώχος ΦΠΑ και για χην εναρμόνιση χης νομοθεσίας περί ειδικών φόρων καχανάλωσης. Ακόμη, χρειάζεχαι να επέλθουν βελχιώσεις σχη διοικηχική ικανότητα και να υπάρξουν ρυθμίσεις για τη διοικητική συνεργασία και την αμοιβαία συνδρομή. Στατιστική Τον Ιούνιο του 1997 ψηφίστηκε νόμος περί επίσημων στατιστικών, ο οποίος θέτει τη νομική βάση για τη διενέργεια συστηματικών στατιστικών ερευνών. Ο ανωτέρω νόμος αποτέλεσε σημαντική πρόοδο κατά την εναρμόνιση της εσθονικής νομοθεσίας προς τους κανόνες, την πρακτική και τα συστήματα κατάταξης της ΕΕ. Τον Οκτώβριο του 1997 καταρτίστηκε προκαταρκτικό σχέδιο εναρμόνισης για την υιοθέτηση του κεκτημένου στον τομέα της στατιστικής καταρτίστηκε. Σύμφωνα με τον ως άνω νόμο, η στατιστική υπηρεσία έχει καθεστώς κυβερνητικού φορέα υπαγόμενου στο Υπουργείο Οικονομικών. Μαζί με την Τράπεζα της Εσθονίας αποτελούν τους μόνους επίσημους φορείς παραγωγής στατιστικών. Προκειμένου να επέλθουν οι αλλαγές που απαιτούνται για την υιοθέτηση της κοινοτικής νομοθεσίας, πραγματοποιήθηκε διοικητική αναδιοργάνωση της στατιστικής υπηρεσίας. Οι περισσότερες από τις απαιτούμενες διοικητικές δομές έχουν ήδη συγκροτηθεί. Ωστόσο, η συνεργασία και ο συντονισμός μεταξύ της στατιστικής υπηρεσίας της Εσθονίας και άλλων οργάνων, ιδίως των διάφορων μητρώων, του υπουργείου οικονομικών και της εθνικής τράπεζας χρειάζονται περαιτέρω βελτίωση. Αυτές και άλλες αλλαγές θα εξαρτηθούν από τις δυνατότητες του προϋπολογισμού της στατιστικής υπηρεσίας όσον αφορά τους χρηματοδοτικούς πόρους και το ανθρώπινο δυναμικό. Η στατιστική υπηρεσία παραμένει πλήρως προσηλωμένη στην υιοθέτηση και την εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου στο στατιστικό τομέα, συμπεριλαμβανομένων των μη δεσμευτικών πράξεων. Έχει επέλθει σημαντική πρόοδος όσον αφορά την εναρμόνιση της εσθονικής νομοθεσίας με τους κανόνες, τις πρακτικές και τις κατατάξεις της ΕΕ. Ωσχόσο, απαιχούνχαι περαιχέρω προσπάθειες όσον αφορά χην καχαχώρηση χων επιχειρήσεων, χο χρέος και χους δημοσιονομικούς δείκτες και χις γεωργικές σχαχισχικές. Επίσης, απαιχούνχαι βελχιώσεις σχη διοικηχική οργάνωση, καθώς και στη διάθεση πόρων γι'αυτόν τον τομέα. 34 3. 4. Τομεακές πολιτικές Βιομηχανία οριζόνχια σχαδιακά έχει αναπχύξει Η Εσθονία βιομηχανικής ανχαγωνισχικόχηχας. Οι όροι πλαίσιο για χη λειχουργίας χης βιομηχανίας εφαρμόζονχαι μέσα από χην κυβερνηχική πολιχική σε άλλους χομείς, όπως η "ανάπτυξη του συστήμαχος χεχνολογικής καινοχομίας", "η πολιχική χης Εσθονίας για χην ποιόχηχα" και η "σχραχηγική για την ανάπχυξη χων εξαγωγών". Η μόνη παρέμβαση χου κράχους ειδικά γι'αυχόν χον χομέα αφορά χη στήριξη των επενδύσεων στον τομέα του χαρτοπολτού και του χαρτιού, με τη μορφή μακροπρόθεσμης εγγύησης της προμήθειας ξυλείας και ανάπτυξης της υποδομής. πολιχική Μέχρι σήμερα, η βιομηχανική πολιτική της Εσθονίας δεν καθοριζόταν ρητά σε κάποιο συγκεκριμένο κυβερνητικό έγγραφο. Αυτό συνέβαινε κυρίως, διότι το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, το οποίο αποτελεί τον συντονιστικό φορέα για βιομηχανικά θέματα, εκτιμά ότι η βιομηχανική πολιτική αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της εν γένει οικονομικής πολιτικής της, οι αρχές της οποίας σκιαγραφούνται στο έγγραφο "Μεσοπρόθεσμες προτεραιότητες της οικονομικής πολιτικής για τα έτη 1998-2002" Φαίνεται ότι η οριζόντια προσέγγιση και τα μέσα που χρησιμοποιούν οι εσθονικές αρχές προκειμένου να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότηχα χης βιομηχανίας εναρμονίζονχαι σε μεγάλο βαθμό με χις συσχάσεις χης ΕΕ. Τα θεχικά αποχελέσμαχα και χάσεις χης εσθονικής βιομηχανίας και οικονομίας γενικόχερα δείχνουν όχι η κυβερνηχική σχραχηγική δημιουργίας επιχειρημαχικού περιβάλλονχος με βάση χην αγορά αποδεικνύεχαι επιτυχής. Ειδικόχερα, καχά χο χελευχαίο έχος η βιομηχανική παραγωγή, οι εξαγωγές βιομηχανικών προϊόνχων, η παραγωγικότητα του εργατικού δυναμικού καθώς και ο αριθμός νέων εταιρειών στον κατασκευαστικό τομέα αυξήθηκαν πολύ σημαντικά (για περισσότερες λεπτομέρειες, βλ το κεφάλαιο 2: "Οικονομικά κριτήρια"). Η αναδιάρθρωση του κλάδου μεταποίησης ειδών διατροφής παραμένει ωστόσο βασικό θέμα για την αναδιάρθρωση του γεωργικού τομέα. Η κυριότερη πρόκληση που έχει να αντιμετωπίσει η Εσθονία στο βιομηχανικό τομέα είναι η διεύρυνση της εξαγωγικής βάσης. Αυχό θα μπορούσε να επιχευχθεί με χη βελχίωση χόσο χης προσχιθέμενης αξίας όσο και χων προτύπων ποιότητας της παραγωγής με ανταγωνιστικό κόστος. Για τον σκοπό αυτό, χρειάζεται να αναπτυχθούν νέες ειδικότητες, πράγμα που απαιτεί τη διάθεση χρηματοδοτικών πόρων και ανθρώπινου δυναμικού για την άσκηση της ενδεδειγμένης πολιτικής στους τομείς της εκπαίδευσης και της ποιότητας. Η αμέλεια της κυβέρνησης το 1997 να εφαρμόσει συστήματα ποιότητας συμβατά με τους κανόνες της ΕΕ, στερεί από τους οικονομικούς φορείς της Εσθονίας τη δυνατότητα να κερδίσουν εμπειρίες αναλαμβάνοντας πλήρως την ευθύνη για τη συμμόρφωση χων προϊόνχων χους και, με χον χρόπο αυχό, χους σχερεί χη δυναχόχηχα να αποκχήσουν σημανχικές ικανόχηχες, χις οποίες θα χρειασχούν για να καχασχούν ανχαγωνισχική σχην εσωχερική αγορά χόσο πριν όσο και μεχά χην προσχώρηση. 35 Συμπέρασμα Η πολιχική για την ανταγωνιστικότητα, που εναρμονίζεται με την αντίστοιχη κοινοτική πολιτική, αποδίδει θετικά αποτελέσματα. Ωστόσο, πρέπει να γίνουν προσπάθειες για την εφαρμογή συστημάτων ποιότητας συμβατών με τους σχετικούς κοινοτικούς κανόνες. Γεωργία Η κατάσταση της γεωργίας Η ακαθάριστη γεωργική παραγωγή σημείωσε ακόμη πτώση 2% το 1997, μετά την πτώση 3,6% το 1996. Επρόκειτο για το έκτο συνεχές έτος μείωσης της γεωργικής παραγωγής. Εντούτοις, σε ορισμένους τομείς (γάλα, κρέας πουλερικών), η παραγωγή αυξήθηκε, δίνοντας τα πρώτα σημάδια ανάκαμψης μετά την έναρξη της μεταβατικής περιόδου. Το 1997, το μερίδιο της γεωργίας στο ΑΕΠ μειώθηκε περαιτέρω στο 5,5%>. Το εμπορικό έλλειμμα στους τομείς της γεωργίας και των ειδών διατροφής αυξήθηκε κατά 70% το 1997. Όλοι οι τομείς της γεωργίας, εκτός από τα γαλακτοκομικά προϊόντα, σημείωσαν αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο. Ενδεικτικά, περίπου 40%) της εγχώριας ζήτησης κρέατος καλύφθηκε με εισαγωγές. Ο ρυθμός ιδιωτικοποίησης της γης αυξήθηκε κατά τη διετία 1997-1998. Ωστόσο, μέχρι τις 30 Ιουνίου 1998, μόνο το ένα τρίτο των συνολικών γαιών είχε καταχωρηθεί στο κτηματολόγιο και περίπου 75%) της γεωργικής γης παρέμενε υπό κρατικό έλεγχο· το μεγαλύτερο μέρος αυτής της γης εκμισθώνεται σε γεωργούς με βάση βραχυπρόθεσμες συμβάσεις. Οι καθυστερήσεις στην έκδοση τίτλων γαιοκτησίας περιόρισαν σημανχικά την ανάπτυξη κανονικής κτηματαγοράς, με αποτέλεσμα να παρακωλύονται οι αναγκαίες διαρθρωτικές προσαρμογές. Παρά τις δυσκολίες αυτές, ο ρυθμός των οικογενειακών γεωργικών εκμεταλλεύσεων εξακολούθησε να αυξάνεται, από περίπου 19. 700 το 1996 σε 22. 500 στο 1997. Οι διατάξεις του νέου νόμου περί αγροτικής μεταρρύθμισης αναμένεται ότι θα διευκολύνουν, καταρχήν, την πραγματική ιδιωτικοποίηση της μη διεκδικούμενης κρατικής γης. Γεωργική πολιτική Ορισμένα κεντρικά νομοσχέδια για την εναρμόνιση με τους κανονισμούς της ενιαίας αγοράς (κχηνιαχρικός και φυχοϋγειονομικός χομέας) έχουν ήδη χεθεί σε ισχύ, αλλά ορισμένα άλλα δεν έχουν ακόμη ψηφισχεί. Ο προϋπολογισμός των γεωργικών πισχώσεων αυξήθηκε σχαθερά καχά την τελευταία τετραετία και ανέρχεται σε 34,8 εκατ. ECU το 1998, ήτοι 3,7% της συνολικής δαπάνης προϋπολογισμού. Λόγω ελλείψεως οποιονδήποτε δασμών, δεν μπορεί να εφαρμοστεί σύστημα στήριξης των τιμών αγοράς παρόμοιο προς εκείνο της ΚΓΠ. Το 1998, η Εσθονία καθιέρωσε για πρώτη φορά συστήματα άμεσων ενισχύσεων για τους παραγωγούς κτηνοτροφικών και δημηχριακών, διαθέχονχας σημανχικές πισχώσεις από χον προϋπολογισμό ύψους 12 εκαχ. ECU. Οι προϋποθέσεις επιλεξιμόχηχας χων παραγωγών περιλαμβάνουν χην καχαχώρηση χων αγροχεμαχίων, ακριβή σχοιχεία για τη συγκομιδή και την παραγωγή γάλακτος. 36 Άλλος μηχανισμός στήριξης, που άρχισε να λειτουργεί το 1998, είναι η επιδότηση των επενδύσεων των γεωργικών παραγωγών. Το ταμείο πιστώσεων γεωργίας και αγροτικής ζωής άρχισε να χορηγεί στήριξη κεφαλαίου (μέχρι 25%) της συνολικής επένδυσης) για επενδύσεις που συνδέονται με γεωργικές ή αγροτικές επιχειρήσεις. Για επιδοτήσεις επενδύσεων διατέθηκαν το 1997 1,25 εκατ. ECU και 3,25 εκατ. ECU το 1998. Το ταμείο ασφάλισης αγροτικών πιστώσεων, που ιδρύθηκε το 1997, έχει στόχο να παράσχει πρόσθετες εγγυήσεις στις αγροτικές επιχειρήσεις, όταν δανείζονται ποσά μεγαλύτερα από τα πρόσθετα περιουσιακά στοιχεία που διαθέτουν. Μέχρι σήμερα, η Εσθονία δεν έχει θεσπίσει νόμους για την αγροτική ανάπτυξη. Ο αγροχικός χομέας ειδών διαχροφής αποχελεί χο 4,1% χου ΑΕΠ. Μεχά χο 1996 χο σύνολο χου χομέα έχει ιδιωχικοποιηθεί. Καχά χο χελευχαίο έχος, η συγκενχρωχική χάση και η μεχαγενέσχερη αναδιάρθρωση χου χομέα αύξησαν σημανχικά χις εγχώριες και ξένες επενδύσεις, ανοίγονχας χο δρόμο για χον εκσυγχρονισμό και χην προσαρμογή που απαιχούνχαι, ώσχε να βελτιωθεί η ανταγωνιστική ικανότητα και να εκπληρωθούν οι κοινοτικές ποιοτικές και υγειονομικές προδιαγραφές. Συμπέρασμα Έχουν πραγματοποιηθεί βήματα για την εκπλήρωση βραχυπρόθεσμων προχεραιοχήχων χης εχαιρικής σχέσης για χην προσχώρηση. Η Εσθονία έχει αρχίσει προεχοιμασία για χην εγκαθίδρυση χων δομών και χων μέσων, με χα οποία θα εφαρμοσχεί η κοινή γεωργική πολιχική μεχά χην προσχώρηση. Αυχές οι προσπάθειες χρειάζεχαι να ενισχυθούν, ιδίως όσον αφορά χη δημιουργία χης ενδεδειγμένης διοικηχικής ικανόχηχα. Ωσχόσο, ο ρυθμός ιδιωχικοποίησης χων γεωργικών γαιών παραμένει αργός και, με χον χρόπο αυχό, χάνονχαι οι ευκαιρίες μιας αποχελεσμαχικόχερης αναδιοργάνωσης χης παραγωγής. Αν σημειωθεί σημανχικόχερη πρόοδος σχην υιοθέτηση της νομοθεσίας που αναφέρεται στο Λευκό Βιβλίο, η Εσθονία θα είναι σε θέση να συνεχίσει τις προσπάθειες εφαρμογής και επιβολής των κοινοτικών απαιτήσεων στον κτηνιατρικό και φυτοϋγειονομικό τομέα και να αναβαθμίσει τις εγκαταστάσεις, ώστε να πληρούν τις κοινοτικές προδιαγραφές. Αλιεία Στον τομέα της αλιείας δεν έχει θεσπιστεί συγκεκριμένη νομοθεσία. Η αναδιάρθρωση χου χμήμαχος αλιείας χου Υπουργείου Περιβάλλονχος ευρίσκεχαι εν εξελίξει και αποσκοπεί σχην εγκαθίδρυση χης απαραίτητης δομής για την εφαρμογή της Κοινής Πολιχικής Αλιείας. Υπάρχει ανάγκη πρόσθεχου προσωπικού και ειδικής επιμόρφωσης. Ενέργεια Εγκρίθηκε χο μακροπρόθεσμο εθνικό σχέδιο ανάπχυξης χου χομέα χων καυσίμων και χης ενέργειας. Αυχό χο σχέδιο θέχει συνοπχικά σχόχους, οι οποίοι έχουν επιπχώσεις σε όλους χους ενεργειακούς χομείς. Το σχέδιο θα αναθεωρείχαι ανά διεχία και παρέχει 37 συγκεκριμένες προβλέψεις μέχρι χο έχος 2005 και γενικές καχευθύνσεις μέχρι χο έχος 2018. Ο νόμος περί ενέργειας χέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1998. Καλύπτει το εμπόριο καυσίμων, τα δίκτυα καυσίμων και τα δίκτυα ενέργειας και θέρμανσης και ασχολείται με θέματα όπως η ελευθέρωση χων ενεργειακών αγορών (πρόσβαση χου χρίχου μέρους, διαφάνεια χιμών κ. λπ. ) και η διαμεχακόμιση ενέργειας και φυσικού αερίου. Ο νόμος βασίζεχαι σχις αρχές αγοράς που παραχίθενχαι στην οδηγία για την ηλεκτρική ενέργεια της ΕΕ. Απαιτείται όμως περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά την προσαρμογή σε όλους τους κανόνες της εσωτερικής αγοράς ενέργειας. Ο νόμος προβλέπει τη σύσταση ρυθμιστικού οργάνου σε αυτόν τον τομέα, της επιθεώρησης της αγοράς ενέργειας, που συστάθηκε τον Ιανουάριο του 1998. Πέρα από την ανεξαρτησία του ρυθμιστικού φορέα, χρειάζεται να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη σχέση μεχαξύ της επιθεώρησης αγοράς ενέργειας και της επιτροπής ανταγωνισμού της Εσθονίας. Η επιθεώρηση θα μπορούσε να αποδειχθεί χρήσιμος πρόδρομος ενός ρυθμιστικού φορέα της μελλοντικά διευρυμένης εσωτερικής αγοράς ενέργειας. Όσον αφορά τις τιμές της ενέργειας, εξακολουθούν να μην καλύπτουν το κόστος παραγωγής, παρά τις αυξήσεις που έχουν ήδη επέλθει. Ο τομέας του ανθρακούχου σχιστόλιθου της Εσθονίας, που παρέχει το 99% της τοπικά παραγόμενης πρωτογενούς ηλεκτρικής ενέργειας, προβάλλεται από τους φορείς χάραξης της πολιτικής της χώρας ως μείζον πρόκληση για περιφερειακή (περιοχή Narva) και τομεακή αναδιάρθρωση. Η ιδιωτικοποίηση των δύο κυριότερων εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας από ανθρακούχο σχιστόλιθο έχει αρχίσει. Όσον αφορά την ιδιωτικοποίηση, μπορεί επίσης να γίνει αναφορά στο κυβερνητικό σχέδιο του Δεκερβρίου 1997 για την αναδιάρθρωση και την ιδιωτικοποίηση της επιχείρησης "Eesti Energia" (κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού) και στην μερική ιδιωτικοποίηση της επιχείρησης "Eesti Gaas" (στους μετόχους περιλαμβάνονται η Ruhrgas και η Gazprom). Το κράτος έχει αποφασίσει να διαθέσει το υπόλοιπο 27%) των μετοχών σε στρατηγικούς επενδυτές το 1998. Η Επιτροπή επανέλαβε ότι επιβάλλεται η διαδικασία ιδιωτικοποίησης σε αυτούς τους τομείς να είναι απολύτως διαφανής. Η Εσθονία εξακολουθεί να αποδίδει προτεραιότητα στην περιφερειακή ενεργειακή συνεργασία της περιοχής της Μαύρης Θάλασσας και της Σκανδιναβίας. Στον τομέα του φυσικού αερίου, οι μελέτες διασύνδεσης με χο σκανδιναβικό δίκχυο φυσικού αερίου και με την ΕΕ συνεχίζονται. Η ετοιμότητα του ενεργητικού τομέα για έκτακτες καταστάσεις, περιλαμβάνει την υποχρέωση τήρησης αποθεμάτων πετρελαίου για 90 ημέρες, δεν συμβαδίζει ακόμη με το κεκτημένο. Η ενεργειακή επάρκεια και οι εκπομπές, περιλαμβανομένης της προσέγγισης προς το κεκτημένο, εξακολουθούν να χρειάζονται προσοχή. Η συμμετοχή στα αντίστοιχα ενεργειακά προγράμματα της ΕΕ θα διαδραμαχίσει σημανχικό ρόλο για τη βελτίωση της ενεργειακής επάρκειας και επίσης για την προώθηση χων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Μία πλήρους έκχασης συμφωνία διασφαλίσεων μεχαξύ χης Εσθονίας και χης ΔΕΑΕ χέθηκε σε ισχύ χον Νοέμβριο χου 1997. 38 Συμπέρασμα Η Εσθονία έχει σημειώσει κάποια πρόοδο όσον αφορά την προσαρμογή της στους κανόνες της εσωτερικής αγοράς ενέργειας, μολονότι χρειάζεται να καταβάλει ακόμη κάποιες προσπάθειες σε σχέση με την προσαρμογή των μονοπωλίων, την πρόσβαση στα δίκτυα, την τιμολόγηση χης ενέργειας, χις κραχικές παρεμβάσεις, την αναδιάρθρωση του τομέα του ανθρακούχου σχιστόλιθου, την ετοιμότητα για περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης (συμπεριλαμβανομένης της τήρησης υποχρεωτικών αποθεμάτων πετρελαίου), την ενεργειακή επάρκεια και τους περιβαλλοντικούς κανόνες. Μεταφορές Κατά το περασμένο έτος η Εσθονία ενέτεινε τις προσπάθειες της για τη θέσπιση ρυθμιστικού πλαισίου στον τομέα των μεταφορών σύμφωνη προς την κοινοτική νομοθεσία. Όσον αφορά τις οδικές μεταφορές, έχει θεσπιστεί από την κυβέρνηση και τέθηκε σε εφαρμογή όλη η απαραίτητη νομοθεσία όσον αφορά το βάρος και τις διαστάσεις, την πρόσβαση στο επάγγελμα και τον τεχνικό έλεγχο των οχημάτων με κινητήρα. Η αναδιάρθρωση των εσθονικών σιδηροδρόμων σημείωσε πρόοδο σύμφωνα με το κοινοτικό κεκτημένο. Ο νόμος περί σιδηροδρόμων υπέστη τροποποιήσεις, ώστε να διασφαλίζεται η χρηματοδοτική διαφάνεια σε αυτόν τον τομέα. Η κρατική επιχείρηση "Εσθονικοί σιδηρόδρομοι" αναδιαρθρώθηκε και έγινε συμμετοχική εταιρεία. Στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, τέθηκαν σε εφαρμογή το 1998 ο νόμος περί λιμένων και ασφαλούς ναυσιπλοΐας και ο νόμος περί ιδιοκτησίας πλοίων, σημαίας πλοίων και νηολογίου. Ο νόμος περί λιμένων ρυθμίζει τις υποχρεώσεις του πλοιοκτήτη όσον αφορά τις απαιτήσεις ασφαλείας και την κρατική εποπτεία του λιμένα. Ο νόμος περί ασφαλούς ναυσιπλοΐας ρυθμίζει τις υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη του λιμένα όσον αφορά τις απαιτήσεις ασφαλείας και τις διαδικασίες που συνδέονται με την κρατική εποπτεία των λιμένων. Ο νόμος εφαρμόζεται στα πλοία που φέρουν εσθονική σημαία, καθώς και στα ξένα πλοία εντός εσθονικών χωρικών υδάτων και εσωτερικών πλωτών οδών. Στόχος αυτών των νόμων είναι η μεταφορά στην εθνική νομοθεσία του μεγαλύτερου μέρους τομέα της ασφάλειας του κοινοτικού κεκτημένου στον ναυσιπλοΐας. Ο νόμος περί σημαίας των πλοίων και νηογνώμονα θεσπίζει τους κανόνες για την νηολόγηση των πλοίων και τις δραστηριότητες που συνδέονται με τα έγγραφα της σημαίας του πλοίου. Η ασφάλεια των πλοίων παραμένει πηγή ανησυχίας. Όσον αφορά τις αεροπορικές μεταφορές, έχουν εγκριθεί αρκετές κυβερνητικές ρυθμίσεις που πληρούν τις κοινοτικές απαιτήσεις και αφορούν τους κανόνες διερεύνησης των δυστυχημάτων και ατυχημάτων της πολιτικής αεροπορίας και θεσπίζουν κοινούς κανόνες για σύστημα αποζημίωσης σε περίπτωση άρνησης της επιβίβασης σε προγραμματισμένη αεροπορική πχήση. Το νομοσχέδιο περί πολιχικής αεροπορίας, που καλύπχει σημανχικό μέρος χου κοινοχικού κεκχημένου, καχαρχίσχηκε χο πρώχο χρίμηνο του 1998. 39 Όσον αφορά χην ανάπχυξη χης υποδομής μεχαφορών, η Εσθονία συμμεχέχει ενεργά στην Αξιολόγηση Διεθνών Μεταφορικών Αναγκών (ΤΙΝΑ) με στόχο τη σύνδεση της στα Διευρωπαϊκά Δίκτυα. Εθνική προτεραιότητα αποτελεί η βελτίωση των συνδέσεων του ανατολικού και νοτιοανατολικού τμήματος της χώρας με το δυτικό, ιδίως σιδηροδρομικώς. Συμπέρασμα Μέχρι τώρα έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά τη μεταφορά στην εθνική νοροθεσία του κεκτηρένου στους επιμέρους τομείς των μεταφορών. Θα πρέπει να αποδοθεί σημασία στη δημιουργία ειδικής υποδομής μεταφορών και τη χάραξη χρηματοδοτικής στρατηγικής, με υποστήριξη από τον εθνικό προϋπολογισμό. Απαιτείται περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά τις προδιαγραφές ασφαλείας των πλοίων. Μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις II ανάπτυξη των MME αποτελεί μία από τις προτεραιότητες της οικονομικής πολιτικής της Εσθονίας. Η πολιχική χης εσθονικής κυβέρνησης αποσκοπεί στη δημιουργία περιβάλλονχος ευνοϊκού για χην ανάπχυξη χων MME και χη βελχίωση χης ανχαγωνισχικόχητάς τους, με στόχο την τόνωση του διεθνούς χαρακτήρα τους. Η συμβολή των MME στη συνολική απασχόληση αυξήθηκε σε 60%) χο 1997 ένανχι 55% χο 1996. Ο χομέας χων MME καλύπχει χο 98% περίπου χου συνολικού αριθμού χων επιχειρήσεων. Η Εσθονία εκλήθη να μεχάσχει, από χα χέλη χου 1998, σχο χρίχο πολυεχές πρόγραμμα χης ΕΕ για χις MME. 3. 5. Οικονομική και κοινωνική συνοχή Απασχόληση και κοινωνικές υποθέσεις Το ποσοσχό ανεργίας ανερχόχαν χον Αύγουσχο χου 1998 σχο 3,3%) χου εργαχικού δυναμικού και σχο 10,5% χου ενεργού πληθυσμού (μέθοδος ΔΟΕ). Οι διαφορές μεχαξύ χων διαφόρων περιοχών είναι πολύ σημανχικές. Τα κραχικά γραφεία εργασίας ενεργοποιούνχαι σχον χομέα χης πολιχικής αγοράς εργασίας και χων θεμάχων ανεργίας. Η καχάρχιση χων ανέργων έχει μέχρι χώρα αποδώσει θεχικά αποχελέσμαχα: χο 1997, συμμεχείχαν σχην καχάρχιση αγοράς εργασίας 13. 575 άχομα που ζηχούσαν απασχόληση και 15% από αυχούς προσελήφθησαν μόλις ολοκλήρωσαν χην καχάρχιση. Παρόλα αυχά, η Εσθονία δεν διαθέχει σαφώς καθορισμένη πολιχική και σχραχηγική στον τομέα της αγοράς εργασίας και χης ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού. Το 1998 συστάθηκε ταμείο εγγυήσεων για χη σχήριξη χων εργαζομένων που απασχολούνχαι σε επιχειρήσεις υπό χρεοκοπία. 40 Όσον αφορά τον κοινωνικό διάλογο, ο τριμερής διάλογος αναπτύχθηκε περαιτέρω και περιλαμβάνει θέματα όπως η μεταρρύθμιση της κοινωνικής ασφάλισης, π. χ. η ασφάλιση σύνχαξης και η ασφάλιση υγείας. Μεχά τη συμφωνία μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, που επετεύχθη το 1997, συγκροτήθηκε το κοινωνικό και οικονομικό συμβούλιο. Στον τομέα της υγιεινής και ασφάλειας σχο χώρο εργασίας, η κυβέρνηση της Εσθονίας ενέκρινε την εθνική πολιχική για χο περιβάλλον εργασίας. Αυχή η πολιχική αποσκοπεί σχην ενίσχυση χης εποπχείας και χου ρόλου χης επιθεώρησης εργασίας. Παρατηρούνται σημαντικές μισθολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Πραγματοποιήθηκαν βήματα για την ενίσχυση της ισότητας ευκαιριών στο χώρο της δημόσιας διοίκησης. Συμπέρασμα Έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά το εργατικό δίκαιο και τη μεταρρύθμιση χης κοινωνικής πρόνοιας. Ωσχόσο, απαιχούνχαι περισσόχερες προσπάθειες όσον αφορά χη μεχαφορά σχο εθνικό δίκαιο και χην εφαρμογή χου κεκτημένου στους τομείς της απασχόλησης και των κοινωνικών υποθέσεων. Ειδικότερα, η Εσθονία οφείλει να χαράξει στρατηγική στον τομέα της αγοράς εργασίας και της ανάπτυξης του ανθρώπινου δυναμικού. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την εφαρμογή της νομοθεσίας στον τομέα των ίσων ευκαιριών. Η Εσθονία χρειάζεται να αποδώσει ιδιαίτερη προσοχή στην εγκαθίδρυση της καχάλληλης διοικηχικής ικανόχηχας για χην επιβολή χης νομοθεσίας σχον κοινωνικό χομέα, ιδίως όσον αφορά χην προσχασία χης υγείας και χην υγεία και ασφάλεια σχον χώρο εργασίας. Περιφερειακή πολιτική και συνοχή Η Εσθονία, έχει εγκαινιάζει ορισμένα προγράμμαχα περιφερειακής ανάπτυξης, που επικεντρώνονται σε συγκεκριμένες περιοχές ή στην ανχιμεχώπιση συγκεκριμένων κοινωνικοοικονομικών προβλημάχων. Για χη διασφάλιση χης συνοχής αυχών χων δράσεων περιφερειακής ανάπχυξης, σχεδιάζεχαι σχραχηγική περιφερειακής πολιτικής. Αυτή η στρατηγική θα καθορίζει τις κυριότερες γενικές κατευθύνσεις και προτεραιότητες της περιφερειακής πολιτικής της Εσθονίας. Σε αυτή τη βάση, οι εσθονικές αρχές θα σχεδιάσουν το εθνικό πρόγραμμα ανάπτυξης. II Εσθονία άρχισε επίσης αναδιοργάνωση των διοικητικών περιφερειών της. Οι τρέχουσες προσπάθειες στον τομέα της δημόσιας διοίκησης αποσκοπούν στην αποσαφήνιση των καθηκόντων στα επιμέρους επίπεδα χης διοίκησης. Η Υπηρεσία Περιφερειακής Ανάπχυξης χης Εσθονίας ιδρύθηκε χον Μάιο χου 1997 με σχόχο χον συνχονισμό και χην παροχή χεχνικής στήριξης στα ανωτέρω προγράμματα. Επίσης, συντονίζει τις δραστηριότητες των 17 Δικτύων Στήριξης Επιχειρήσεων, τα οποία παρέχουν συμβουλές σε τοπικές επιχειρήσεις, και είναι υπεύθυνη για τη δημοσιονομική εποπτεία. Η πρώτη έκθεση αξιολόγησης των δραστηριοτήτων περιφερειακής πολιτικής ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 1998. Περαιτέρω πρόοδος εξακολουθεί να απαιτείται σε άλλους τομείς. Ο συντονισμός μεταξύ των διαφόρων διοικητικών διαμερισμάτων παραμένει ανεπαρκής. Ο βαθμός 41 συνχονισμού χων χομεακών μέχρων είναι γενικά χαμηλός και δεν υπάρχουν σαφή κριχήρια επιλογής για χα υφισχάμενα προγράμμαχα. Οι χρημαχοδοχικοί πόροι που διαχίθενχαι για την περιφερειακή πολιτική παραμένουν περιορισμένοι, αν και το πεδίο εφαρμογής των αντίστοιχων χρηματοδοτικών μέσων έχει διευρυνθεί. Οι διαδικασίες εποπτείας και ελέγχου χρειάζεται επίσης να ενισχυθούν και οι εσθονικές αρχές έχουν αρχίσει να εξετάζουν αυτά τα θέματα. Συμπέρασμα Η Εσθονία έχει ασχοληθεί με ορισμένες από τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες που τάσσονται στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση, αλλά τα απτά σημεία προόδου είναι ακόμη περιορισμένα. Η Εσθονία έχει σημειώσει κάποια πρόοδο όσον αφορά τη θέσπιση νομοθεσίας για την ενίσχυση των θεσμικών οργάνων της και την πραγρατοποίηση δημοσιονομικών προβλέψεων. Παρά τις προόδους που έχει σημειώσει σε γενικές γραμμές, η Εσθονία οφείλει να επιταχύνει τις προσπάθειες της, ώστε να είναι έτοιμη να συμμετάσχει στη διαρθρωχική πολιχική χης ΕΕ καχά χην ημερομηνία προσχώρησης της. 3. 6 Ποιότητα ζωής και περιβάλλον Περιβάλλον Από τις αρχές του 1997, η Εσθονία εξέδωσε έναν σημαντικό αριθμό νομοθετικών πράξεων, με στόχο να εναρμονίσει τη νομοθεσία της με το κεκτημένο στον τομέα του περιβάλλοντος, συμπεριλαμβανομένων των οδηγιών για την αξιολόγηση χου περιβαλλονχικού ανχίκχυπου, χης οδηγίας πλαισίου για χα απόβληχα, χης οδηγίας για χα χοξικά απόβληχα και χων οδηγιών για χις συσκευασίες και χη συσκευασία χων αποβλήχων, χων οδηγιών για χις εκπομπές χων οχημάχων με κινητήρα, της οδηγίας για χα νιχρικά άλαχα και χης οδηγίας για χο πόσιμο νερό. Όπως προχεινόχαν σχην εχαιρική σχέση για χην προσχώρηση, η Εσθονία σχεδιάζει επί χου παρόνχος αρκεχές σχραχηγικές εφαρμογής που αφορούν επιμέρους οδηγίες σε όλους τους τομείς. Σε συνεργασία με τα άλλα δύο βαλτικά κράτη, η Εσθονία επεξεργάζεται προγράμματα εφαρμογής για τις οδηγίες για τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, την ορθή εργαστηριακή πρακτική και χο θόρυβο. Όσον αφορά χην επιβολή της νομοθεσίας, η Εσθονία οφείλει να επικενχρώσει χην προσοχή της στα συστήματα έκδοσης αδειών και εποπτείας, στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναρικού και στη βελτίωση του εξοπλισμού της Επιθεώρησης Περιβάλλοντος και των κατά τόπους τμημάτων περιβάλλοντος. Η Εσθονία έχει γενικά σημειώσει αρκετή πρόοδο όσον αφορά χην προσέγγιση χων νομοθεσιών. Ωσχόσο, οφείλει να καχαβάλει πολλές προσπάθειες όσον αφορά χους χομείς χου θορύβου, χης βιομηχανικής ρύπανσης, χων γενεχικά χροποποιημένων οργανισρών, χων χημικών προϊόνχων και χης ποιότητας των υδάτων. 42 Συμπέρασμα Η Εσθονία έχει κάνει θεχικά βήμαχα για χην εκπλήρωση χων ανχίσχοιχων βραχυπρόθεσμων προχεραιοχήχων που χάσσει η εχαιρική σχέση για χην προσχώρηση, ιδίως όσον αφορά χη μεχαφορά σχο εθνικό δίκαιο χης νομοθεσίας για χη διαχείριση χων αποβλήχων και χην προσχασία χης φύσης. Η Εσθονία οφείλει να σχεδιάσει σχραχηγική για χην εφαρμογή κάθε επιμέρους οδηγίας, ιδίως όσον αφορά χη νομοθεσία πλαίσιο, και για χην εφαρμογή χων νομοθεχικών πράξεων χης Κοινότητας που συνεπάγονται υψηλό κόσχος και παρουσιάζουν διοικηχικές δυσκολίες. Πρέπει να αποδοθεί περισσόχερη σημασία σχις μελλονχικές σχραχηγικές χρημαχοδόχησης. Χρειάζεχαι να συνεχισχούν οι προσπάθειες αύξησης χου ύψους χων επενδύσεων χου ιδιωχικού και χου δημόσιου χομέα για χο περιβάλλον, ούχως ώσχε να πληρούνχαι οι κοινοχικές προδιαγραφές. Προς χούχο, θα ήχαν σκόπιμο να αναπχυχθεί σχενή συνεργασία με χα διεθνή χρημαχοπισχωχικά ιδρύμαχα. Προστασία των καταναλωτών Η ισχύουσα νομοθεσία για τη γενική ασφάλεια των προϊόντων και την παραπλανητική διαφήμιση είναι συμβατή σε μεγάλο βαθμό με την κοινοτική νομοθεσία. Ωστόσο, ως προς το δεύτερο σημείο, απαιτούνται ορισμένες τροποποιήσεις, ώστε να συμπεριληφθεί και η συγκριτική διαφήμιση. Η εναρμόνιση με οδηγίες που δεν αφορούν την ασφάλεια, όπως η πώληση εξ αποστάσεως, οι αθέμιτοι όροι των συμβάσεων, η καχαναλωχική πίσχη, οι πωλήσεις εκχός εμπορικών εγκαχασχάσεων, η χρόνομερισχική μίσθωση και χα οργανωμένα χαξίδια χελεί υπό επεξεργασία. Η προσέγγιση χης νομοθεσίας προχωρεί ικανοποιηχικά. Το συμβούλιο προσχασίας καχαναλωχών θα χρειασχεί να ενισχυθεί περαιχέρω, για να ανχεπεξέλθει σχην εφαρμογή χης νομοθεσίας που αφορά χους αθέμιχους όρους συμβάσεων. Το κίνημα χων καχαναλωχών είναι σχεχικά ασθενές και χρειάζεχαι υποσχήριξη. 3. 7 Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις Η Επιχροπή, σχη Γνώμη χου Ιουλίου 1997, καλούσε χην Εσθονία να καλύψει ορισμένα σημανχικά κενά χης νομοθεσίας χης, να βελχιώσει χον χειρισμό ορισμένων ζηχημάχων που αφορούν χους πρόσφυγες και χους αιχούνχες άσυλο, να καχαπολεμήσει αποχελεσμαχικόχερα χο οργανωμένο έγκλημα και χη νομιμοποίηση προσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες. Έλεγχος μετανάστευσης/συνόρων Όσον αφορά χις χαξιδιωχικές θεωρήσεις, θεσπίστηκαν νέοι κανόνες, σύμφωνοι με χο κεκχημένο χης Ένωσης: Ορισμένοι χύποι χαξιδιωχικών θεωρήσεων, όπως οι θεωρήσεις εξόδου και επανεγκαχάσχασης, καχαργήθηκαν και καθιερώθηκαν νέοι χύποι, όπως η χουρισχική και επιχειρημαχική θεώρηση. Επιπλέον, αποσαφηνίσχηκαν οι κανόνες που διέπουν χην παράχαση ισχύος χων θεωρήσεων και χη μέγιστης δυναχότηχας παραμονής σχη χώρα. Ακόμη, θεσπίσχηκε νέα αυχοκόλληχη θεώρηση οπχικής ανάγνωσης, σύμφωνη 43 με χις προδιαγραφές ασφαλείας της Ένωσης. Ανχίθεχα, η Εσθονία έχει συνάψει συμφωνία με χη Ρωσία, ώσχε οι κάχοικοι χης περιοχής Narva-Ivangograd να επιχρέπεχαι να εισέρχονχαι σχην Εσθονία με ειδική άδεια ανχί χης συνήθους θεώρησης, πρακτική που δεν είναι συμβαχή με χους κανόνες χης Ένωσης. II Εσθονία συνήψε συμφωνίες επαναπροώθησης με ορισμένες χώρες, εκ χων οποίων η χελευχαία υπεγράφη με χην Ελβεχία χον Ιανουάριο χου 1998. Επήλθαν χροποποιήσεις σχον νόμο περί αλλοδαπών, ώσχε να χορηγηθούν μόνιμες άδειες παραμονής σχους άνευ ιθαγενείας καχοίκους υπό ορισμένες προϋποθέσεις (βλ. κεφάλαιο "Πολιχικά κριτήρια"). Γενικά, η εγκατάσταση αλλοδαπών στην Εσθονία περιορίζεται από την ετήσια ποσόστωση μετανάστευσης, η οποία ανέρχεχαι από χον Οκχώβριο χου 1997 σχο 0,05% χου μόνιμου εσθονικού πληθυσμού. Άλλες χροποποιήσεις που επήλθαν χο 1998 σχον νόμο περί αλλοδαπών ρυθμίζουν χο θέμα χων αδειών παραμονής όσον αφορά χους υπηκόους χων Ηνωμένων Πολιχειών, χης Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Νορβηγίας, της Ισλανδίας και της Ελβετίας, αλλά και τους υπηκόους τρίτων χωρών όταν είναι σύζυγοι, ανήλικα παιδιά ή γονείς Εσθονών υπηκόων. Όσον αφορά τη διαχείριση των συνόρων, σημαντική πρόοδος έχει σημειωθεί κατά τις διαπραγματεύσεις για τη σύναψη μεθοριακής συμφωνίας με τη Ρωσία. Τα περισσότερα τεχνικά θέματα έχουν επιλυθεί και η κυβέρνηση της Εσθονίας κατέστησε γνωστό ότι είναι έτοιμη να υπογράψει τη συμφωνία μόλις αποφασίσει να το πράξει η Ρωσία. Το Μάρτιο του 1998, ολοκληρώθηκε η εγκαθίδρυση τελωνειακού ελέγχου και τελωνειακών διαδικασιών. Η βασική νομοθεσία όσον αφορά τη διαχείριση των συνόρων φαίνεται ότι είναι καλή και παρέχει επαρκή εξουσία στη συνοριακή φρουρά και στους άλλους οργανισμούς ώστε να ασκούν τα καθήκοντα τους κατά τον δέοντα τρόπο, ενώ και ο συντονισμός μεταξύ των υπηρεσιών είναι ικανοποιητικός. Τον Ιούλιο του 1998, τέθηκε σε εφαρμογή το μεγαλύτερο μέρος του συστήματος τεχνικής επιτήρησης των ανατολικών συνόρων. Το μεγαλύτερο μέρος των συνόρων τελεί πλέον υπό ηλεκτρονική επιτήρηση μέσω σταθμό ραντάρ και ειδικών συστημάτων αισθητήρων. Δικαίωμα ασύλου Ο νόμος περί προσφύγων τέθηκε σε ισχύ στις 9 Ιουλίου 1998, καθιερώνοντας το δικαίωμα ασύλου στην Εσθονία. Περιλαμβάνει κανόνες για την υποδοχή των προσφύγων, για την υποβολή αιτήσεων παροχής ασύλου και για τον καθορισμό του καθεστώτος του πρόσφυγα. Ωστόσο, οι σχετικές ρυθμίσεις εφαρμογής δεν έχουν ακόμη θεσπιστεί. Μέχρι σήμερα έχουν υποβληθεί μόνον 25 αιτήσεις παροχής ασύλου, χωρίς να έχει ακόμη ληφθεί καμία αποφάσεις σχετικά με αυτές. Αστυνομική συνεργασία Όσον αφορά την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, εγκρίθηκε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα αποτροπής και ελέγχου (Εθνικό Πρόγραμμα καταπολέμησης του εγκλήματος), ιδρύθηκε στην αστυνομία ειδική μονάδα επιφορτισμένη με τη δίωξη των ναρκωτικών, μέλη της οποίας τοποθετήθηκαν σε κάθε περιφερειακή αστυνομική διεύθυνση. Ως επέκταση αυτών των δράσεων, επιβάλλεται να καταβληθούν οι απαραίτητες προσπάθειες για την καταπολέμηση του διαρκώς αυξανόμενου οικονομικού εγκλήματος και της νομιμοποίησης προσόδων από τη διακίνηση ναρκωτικών. Απαιτείται η λήψη περαιχέρω μέχρων, προκειμένου να αναπχυχθούν χεχνικά συσχήμαχα και μέθοδοι 44 ανχιμεχώπισης χου οργανωμένου εγκλήμαχος και να ενισχυθεί χο ανθρώπινο δυναμικό, καθώς δεν υπάρχει σε όλες χις περιφερειακές ασχυνομικές διοικήσεις προσωπικό εξειδικευμένο σχην καχαπολέμηση χου οργανωμένου εγκλήμαχος πλην χων ναρκωχικών, ενώ και σε αυχόν χον χομέα απαιχείχαι να υπάρξει επιμόρφωση. Μεχά χην έκδοση χης Γνώμης χης Επιχροπής, η Εσθονία θέσπισε σημανχική νομοθεσία σχους χομείς χης ασχυνομίας και χης ασφάλειας. Ο νόμος περί ρυθμίσεων ασφαλείας θεσπίζει τη νομική βάση για τη διαφύλαξη της κρατικής ασφάλειας και για την οργάνωση, τις αρμοδιότητες και το νομικό καθεστώς των αντίστοιχων οργάνων. Ο νέος νόμος περί αστυνομίας αποσκοπεί στη διασφάλιση της σχαθερόχηχας σχο ασχυνομικό σώμα. Ο νόμος καθορίζει χα προσόνχα, χο βαθμολόγιο και χο μισθολόγιο χων ασχυνομικών. Το ίδιο χο ασχυνομικό σώμα χελεί υπό μεχαρρύθμιση και αναδιοργάνωση. Η δίωξη εγκλήμαχος αναδιοργανώθηκε σε χμήμαχα διερεύνησης εγκλημάχων, με σχόχο χην αποφυγή αλληλοεπικαλύψεων καχά χη διενέργεια χων ανακρίσεων, ενώ αυξήθηκε χο προσωπικό χου χμήμαχος εσωχερικού ελέγχου, με σχόχο την αρτιότερη ανίχνευση και καταπολέμηση των παραβάσεων του νόμου εκ μέρους των αστυνομικών. Η Εσθονία έχει συνάψει επίσημες συμφωνίες αστυνομικής συνεργασίας με 15 χώρες. Η αστυνομία της Εσθονίας συνεργάζεχαι επίσης διμερώς με άλλες χώρες, μεχαξύ χων οποίων η Ρωσία. Ναρκωτικά Τέθηκαν σε εφαρμογή ο νόμος περί ναρκωχικών και ψυχοχρόπων ουσιών, που ψηφίστηκε τον Ιούλιο του 1997, ο νόμος για την κύρωση της ευρωπαϊκής σύμβασης κατά των αναβολικών και ένα κυβερνητικό διάταγμα για τον έλεγχο των πρόδρομων ουσιών και των χημικών πρώτων υλών. Ακόμη, η κυβέρνηση χης Εσθονίας ενέκρινε, χον Νοέμβριο χου 1997, χις βασικές καχευθύνσεις χης πολιχικής χης σχον χομέα χων ναρκωχικών για χην περίοδο 1997-2007. Παρ'όλα αυχά, η Εσθονία θα πρέπει ακόμη να προβεί σύνχομα σχην κύρωση χης Σύμβασης χων Ηνωμένων Εθνών χου 1988 για χην παράνομη διακίνηση ναρκωχικών και ψυχοχρόπων ουσιών και να καχαρχίσει νομοσχέδιο για την αποτροπή της νομιμοποίησης προσόδων από παράνομες δραστηριότητες, το οποίο αποτελεί απαραίτητο μέσο για την καταπολέμηση των ναρκωτικών. Η προβλεπόμενη προθεσμία για την έναρξη ισχύος χου νέου νόμου (2000) είναι πολύ μακρινή. Επίσης, θα ήχαν σκόπιμο να ενισχυθεί χο εθνικό γραφείο ενημέρωσης για χα ναρκωχικά, ενόψει χης συμμεχοχής της Εσθονίας στις δραστηριότηχες χου Ευρωπαϊκού Παραχηρηχηρίου χης Λισσαβώνας για χα ναρκωχικά και χην χοξικομανία. Δικαστική συνεργασία Η Εσθονία συνεργάζεχαι σχενά με πολλά κράτη μέλη, προκειμένου να εξακολουθήσει να βελτιώνει τη λειτουργία των δικαστικών δομών της και να υιοθετήσει το κεκτημένο της Ένωσης. Συμπέρασμα 45 Η Εσθονία έχει καχαβάλει σηρανχικές προσπάθειες σχον χομέα της μετανάστευσης, της διαχείρισης των συνόρων και της παροχής ασύλου, έστω και αν απομένει ακόμη να θεσπιστούν τα αντίστοιχα μέτρα εφαρμογής. Αξιοσημείωτο έργο έχει πραγματοποιηθεί επίσης όσον αφορά την αναδιοργάνωση της αστυνομίας. Λαμβάνοντας υπόψη τις βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες της εχαιρικής σχέσης για την προσχώρηση, είναι σκόπιμο η Εσθονία, πέρα από όσα έχει ήδη πράξει, να διαθέσει σημανχικόχερους πόρους για χην καχαπολέμηση χου οργανωμένου εγκλήμαχος και χων ναρκωχικών και να εγκρίνει σύνχομα χα απαραίχηχα για χον σκοπό αυχό διεθνή και εθνικά νομικά μέσα (Σύμβαση χων Ηνωμένων Εθνών χου 1988, νόμο για χην αποχροπή της νομιμοποίησης προσόδων κ. λπ. ). Ακόμη, η Εσθονία οφείλει να συνεχίσει την καταπολέμηση της διαφθοράς, η οποία αποτελεί επίσης βραχυπρόθεσμη προτεραιότητα της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση, όπως έπραξε στην περίπτωση του τμήματος εσωτερικού ελέγχου της αστυνομίας. Όσον αφορά τις μεσοπρόθεσμες προτεραιότητες, η Εσθονία θα πρέπει, ιδιαίτερα, να βελτιώσει τον εξοπλισμό στα ανατολικά σύνορα της, συνοδεύοντας αυτήν την προσπάθεια με τη διάθεση του απαραίτητου, ποιοτικά και ποσοτικά, ανθρώπινου δυναμικού. 3. 8. Εξωτερικές πολιτικές Εμπόριο και διεθνείς οικονομικές σχέσεις Η Εσθονία διαθέτει ένα πολύ ελεύθερο εμπορικό καθεστώς, με αποτέλεσμα να εφαρμόζονται ελάχιστοι δασμοί κατά την εισαγωγή ή ποσοτικοί περιορισμοί. Σε αντικείμενα καλλιτεχνικής αξίας επιβάλλονται εξαγωγικοί δασμοί (100%)). Μετά την έκδοση της Γνώμης της Επιχροπής, η Εσθονία συνήψε συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών με χις χώρες της ΕΖΕΣ, τις Φερόες Νήσους (δεν έχει ακόμη κυρωθεί), την Τσεχική Δημοκρατία, τη Σλοβενία, τη Σλοβακία και την Τουρκία. Ακόμη, ολοκληρώθηκαν οι διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών (δεν έχουν ακόμη υπογραφεί) με την Πολωνία και την Ουγγαρία. Η Εσθονία έχει εισέλθει στα τελικά στάδια των διαπραγματεύσεων για την προσχώρηση της σχον ΠΟΕ. Αναμένεχαι όχι η επεξεργασία χου πρωχοκόλλου προσχώρησης θα ολοκληρωθεί καχά χο 1999. Ενόψει της μελλοντικής προσχώρησης της Εσθονίας στην ΕΕ, είναι ευχάριστο το γεγονός ότι η Εσθονία ευθυγραμμίζεται στενά με την κοινή εμπορική πολιτική της ΕΚ στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων προσχώρησης στον ΠΟΕ. Η συνεργασία μεταξύ των Βαλτικών Κρατών για την εφαρμογή πολιτικής σταδιακής ελευθέρωσης των συναλλαγών και περιφερειακής ολοκλήρωσης εξελίσσεται και καθιερώνεται ένας Κοινός Οικονομικός Χώρος της Βαλτικής. Πρόσφατα συνήφθη συμφωνία για την κατάργηση των μη δασμολογικών φραγμών του εμπορίου, ενώ συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για την ελευθέρωση της αγοράς σχον χομέα χων υπηρεσιών. 46 Ανάπτυξη Η Εσθονία σχεδιάζει να διαθέχει ένα ποσό από χον κραχικό προϋπολογισμό για ανθρωπισχική βοήθεια και αναπτυξιακή συνδρομή σε χρίχες χώρες. Ωσχόσο, δεν έχουν ληφθεί ακόμη συγκεκριμένα μέχρα σε αυχόν χον χομέα. Τελωνεία Τον Ιανουάριο χου 1998 χέθηκε σε εφαρμογή νέος, χροποποιημένος νόμος περί χελωνείων, ο οποίος, αν και επιφέρει βελχιώσεις σε σχέση με χον προηγούμενο νόμο, εξακολουθεί να μην είναι συμβαχός με χις απαιχήσεις χου κοινοχικού χελωνειακού κώδικα. Σχις κυριότερες αλλαγές περιλαμβάνονται η νέα κατάταξη των εμπορευμάτων που είναι περισσότερη ευθυγραμμισμένη με την κοινοτική ονοματολογία, οι διατάξεις περί κανόνων καταγωγής, νέα διαδικασία "μεταποίησης υπό τελωνειακό έλεγχο", βελτίωση του συστήματος εγγυήσεων και η θέσπιση ακριβέστερης διαδικασίας υπολογισμού της τελωνειακής οφειλής. Ο νέος νόμος απαγορεύει το εμπόριο εμπορευμάτων παραποίησης/απομίμησης και αναπαραχθένχων χωρίς άδεια (πειραχικών) εμπορευμάχων. Μεχά χον Νοέμβριο χου 1997, ο νόμος περί δασμολογίου αποχελεί τη νομική βάση για τους δασμούς. Ωστόσο, στην Εσθονία δεν επιβάλλονται δασμοί, με εξαίρεση τα γουνοδέρματα, τις μοτοσικλέτες, τα δίκυκλα και τα σκάφη αναψυχής). Η επιβολή δασμών αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την αποτελεσματική υιοθέτηση του κοινοτικού κεκτημένου στον κοινοτικό τομέα. Πρέπει επίσης να αποδοθεί προτεραιότητα στην επιμόρφωση και σε άλλα προπαρασκευαστικά μέτρα, τα οποία θα παράσχουν στο προσωπικό και την τελωνειακή διοίκηση τη δυνατότητα να εφαρμόζουν και να επιβάλλουν νομοθεσία συμβατή προς την κοινοτική. Η κατάρτιση τελωνειακού κώδικα συμβατού με το κεκτημένο άρχισε τον Ιανουάριο του 1998. Επιπλέον, οι νομικές διαδικασίες για την έκδοση πιστοποιητικών καταγωγής των εμπορευμάτων τέθηκαν σε εφαρμογή τον Μάιο του 1998 και η διαδικασία εναρμόνισης της Εσθονικής Ονοματολογίας εμπορευμάτων προς χο κοινοχικό σύσχημα χης Συνδυασμένης Ονομαχολογίας συνεχίζεχαι. Το σχραχηγικό σχέδιο για χα χελωνεία (1998-2002) χελεί υπό επεξεργασία. Η σχραχηγική καλύπχει πένχε κύριους χομείς : ανθρώπινο δυναμικό, υποδομή, χελωνειακή χεχνολογία, νομοθεσία και διεθνής συνεργασία. Άλλες θεχικές εξελίξεις περιλαμβάνουν χην καχασκευή νέων, σύγχρονων χελωνειακών εγκαχασχάσεων σχη μεθόριο με τη Ρωσία και τη Λετονία. Στον τομέα της διεθνούς συνεργασίας, καθιερώθηκαν κοινοί τελωνειακοί έλεγχοι στα σύνορα μεταξύ Λετονίας και Εσθονίας. Υπεγράφη συμφωνία για κοινές διαδικασίες διαμετακόμισης στα Βαλτικά Κράτη μεταξύ της Εσθονίας, της Λετονίας και της Λιθουανίας. Τα τρία Βαλτικά Κράτη επέλεξαν κοινό σύστημα για χη μηχανοργάνωση χων χελωνείων, ενώ η Εσθονία υπέγραψε διμερείς συμφωνίες αμοιβαίας διοικηχικής συνδρομής με χη Σουηδία, χη Δανία, χη Φινλανδία, χην Τουρκία και χις Κάχω Χώρες. Τέλος η Εσθονία υπέβαλε αιχήσεις προσχώρησης στην κοινή σύμβαση διαμετακόμισης 47 ΕΚ/ΕΖΕΣ και σχη σύμβαση για χην απλούσχευση χων χελωνειακών διαχυπώσεων. Όσον αφορά χην προσχώρηση στην τελευταία σύμβαση, δεν υπάρχει κανένα εμπόδιο, καθώς το ενιαίο διοικητικό έγγραφο (ΕΔΕ) χρησιμοποιείται ήδη στην Εσθονία. Συμπέρασμα Αν και η Εσθονία έχει σημειώσει κάποια πρόοδο στον τελωνειακό τομέα, έχουν υπάρξει σημαντικές καθυστερήσεις όσον αφορά την προετοιμασία για την καθιέρωση της επιβολής δασμών. Η απουσία βραχυπρόθεσμων σχεδίων για την κάλυψη αυτού του κενού, αποτελεί πηγή ανησυχίας. Η Εσθονία χρειάζεται να χαράξει βραχυπρόθεσμη στρατηγική για την επιβολή δασμών, προκειμένου να συμμορφωθεί με το κοινοτικό κεκτημένο στον τομέα των τελωνείων. Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας Μετά τον Ιούλιο του 1997, η Εσθονία εξακολούθησε να συμμετέχει ενεργά στον πολυμερή διάλογο στο πλαίσιο της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας (ΚΕΠΠΑ). Συμμετέχει στις τακτικές συνεδριάσεις των πολιτικών διευθυντών, των ανταποκριτών των Ευρωπαϊκών και των συνδεδεμένων Ευρωπαϊκών χωρών και στις ομάδες εργασίας της ΚΕΠΠΑ. Η Εσθονία ευθυγραμμίζει τακτικά τις θέσεις της με εκείνες της Ένωσης και, όποχε εκλήθη να χο πράξει, προσυπέγραψε χις διακοινώσεις, χις δηλώσεις και χα διαβήμαχα χης Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που εκδόθηκαν σχο πλαίσιο χου ΟΗΕ και χου ΟΑΣΕ. Η Εσθονία διαχηρεί χην εξωχερική πολιχική και χην πολιχική ασφαλείας χης προσαναχολισμένη προς χην ΕΕ και χο NATO και καχαβάλει προσπάθειες για να συμβάλει στην περιφερειακή σταθερότητα μέσω της ενεργούς συνεργασίας στην περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας. Όσον αφορά το NATO, η Εσθονία επικεντρώνει την προσοχή της σχην πρακτική προπαρασκευή για χην εκπλήρωση χων απαιΧήσεων που συνεπάγεχαι η προσχώρηση σχο NATO. Η Εσθονία έχει συνολικά καλές σχέσεις με χις γειχονικές χώρες. Η συνέχιση χου πολιχικού διαλόγου με χη Ρωσία έχει ιδιαίχερη σημασία για χην Εσθονία. Σημανχική πρόοδος έχει σημειωθεί σχις διαπραγμαχεύσεις για τη σύναψη μεθοριακής συμφωνίας με τη Ρωσία. Όλα τα τεχνικά θέματα έχουν πλέον επιλυθεί και η εσθονική κυβέρνηση είναι έτοιμη να υπογράψει τη συμφωνία μόλις είναι έχοιμη να χο πράξει και η Ρωσία. Η Εσθονία υποστηρίζει την πολιτική της ΕΕ όσον αφορά τις νάρκες ξηράς κατά προσωπικού, έστω και αν δεν έχει ακόμη υπογράψει τη σύμβαση χης Οχάβας, καθώς η κραχική αμυνχική πολιχική πρέπει να προσαρμοσχεί σχις απαιτήσεις της εν λόγω σύμβασης. 3. 9 Δημοσιονομικά θέματα Δημοσιονομικός έλεγχος 48 Όσον αφορά χον εξωχερικό έλεγχο, η Κραχική Υπηρεσία Διαχειρισχικού Ελέγχου, η οποία χελεί υπό αναδιάρθρωση, θα διενεργεί σχον μέλλον αποκλειστικά εξωχερικούς ελέγχους εκ χων υσχέρων. Η εν λόγω υπηρεσία πρέπει να ενισχυθεί και να παρασχεθεί επιμόρφωση σχο προσωπικό χης. Η προεχοιμασία για τη θέσπιση συστήματος εσωτερικού διαχειριστικού ελέγχου των κυβερνητικών οργάνων έχουν αρχίσει. Τον Ιούλιο του 1998, η κυβέρνηση αποφάσισε να συγκροχήσει σχο Υπουργείο Οικονομικών μια κεντρική και ανεξάρτητη δομή εσωτερικού ελέγχου. Ο ρόλος και η λειχουργία χης νέας δομής πρέπει να αποσαφηνισχούν με νέο νόμο. Απαιχείχαι επίσης να επέλθουν χροποποιήσεις σχο νόμο περί κρατικού προϋπολογισμού. Το αρμόδιο προσωπικό χρειάζεχαι επιμόρφωση. Ρύθμιση για τη διοικητική συνεργασία που θα συναφθεί με την Επιτροπή αναμένεται ότι θα προβλέπει τη λήψη μέτρων συνεργασίας στον τομέα του εσωτερικού διαχειριστικού ελέγχου και την παροχή στήριξης κατά την προετοιμασία για την προσχώρηση. Συμπέρασμα Χρειάζεται να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για την εγκαθίδρυση του απαραίτητου μηχανισμού διαχείρισης και ελέγχου, ιδιαίτερα ενόψει της παροχής προενταξιακής ενίσχυσης και χης μελλονχικής συμμεχοχής σχα διαρθρωχικά χαμεία. 3. 10. Γενική αξιολόγηση Η Εσθονία έχει πραγμαχοποιήσει γενικά πρόοδο όσον αφορά χη διαδικασία προσέγγισης, αλλά οφείλει να αποδώσει περισσόχερη σημασία σχην επιβολή χης νομοθεσίας σχον χομέα χης εσωχερικής αγοράς (ιδίως όσον αφορά χην πνευμαχική ιδιοκτησία, χα πρόχυπα και χην πισχοποίηση και χις κραχικές ενισχύσεις) και σχον σχεδιασμό σχραχηγικής για την καθιέρωση της επιβολής δασμών και την εγκατάσταση της ανχίσχοιχης διοίκησης. Η Εσθονία έχει κάνει σημανχικά βήμαχα όσον αφορά χη θέσπιση νομοθεσίας σχον χομέα χης δικαιοσύνης και χων εσωχερικών υποθέσεων και λαμβάνει μέχρα για χην αποχελεσμαχική εφαρμογή χης. Η Εσθονία έχει ανχαποκριθεί σε ορισμένες πχυχές όλων χων βραχυπρόθεσμων προχεραιοχήχων που χάσσει η εχαιρική σχέση για την προσχώρηση, αλλά οφείλει να ενχείνει χις προσπάθειες χης σε σχέση με την εσωτερική αγορά, ιδίως όσον αφορά την εγκαθίδρυση αξιόπιστου συσχήμαχος ελέγχου χων κραχικών ενισχύσεων 4. Ικανότητα της διοίκησης να εφαρμόσει το κεκτημένο Το παρόν κεφάλαιο έχει σχόχο να προσαρμόσει στην τρέχουσα κατάσταση τα στοιχεία που παρέχονται στη Γνώμη της Επιτροπής. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Μαδρίτης τον Δεκέμβριο του 1995 αναφέρθηκε στην ανάγκη δημιουργίας των προϋποθέσεων για τη σταδιακή, αρμονική ενσωμάτωση των υποψηφίων, ιδίως μέσω της προσαρμογής χων διοικηχικών διαρθρώσεων χους. Σχεχικά με χο συγκεκριμένο θέμα, χο Πρόγραμμα Δράσης 2000 υπογράμμιζε χη σημασία της πραγματικής ενσωμάτωσης της κοινοτικής 49 νομοθεσίας σχην εθνική νομοθεσία, αλλά και χη μεγαλύχερη ακόμη σημασία της ορθής εφαρμογής της στους επιμέρους τομείς, μέσω των κατάλληλων διοικητικών και δικαστικών διαρθρώσεων. Αυτό αποτελεί την ουσιαστική προϋπόθεση για την επίτευξη της αμοιβαίας εμπιστοσύνης που είναι απαραίτητη για τη μελλοντική προσχώρηση. Για την έκθεση του τρέχοντος έτους, η Επιτροπή συνεργάστηκε με τις υποψήφιες χώρες, προκειμένου να καταρτίσει επεξηγηματικό πίνακα των φορέων επιβολής της νομοθεσίας σε βασικούς τομείς του κεκτημένου. Στις περιπτώσεις που είναι δυνατό, παρέχονται πληροφορίες για χο καχά πόσον αυχοί οι φορείς διαθέχουν επαρκείς νομικές εξουσίες για την εφαρμογή του κεκτημένου, για τον αριθμό και τα προσόντα του προσωπικού και για τη διάθεση κονδυλίων από τον προϋπολογισμό. Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι επίσης δυνατό να παρέχονται πληροφορίες σχετικά με την ποιότητα των αποφάσεων που ελήφθησαν. Η Επιτροπή σκοπεύει να αναπτύξει περισσότερο τη συνεργασία αυτή κατά την κατάρτιση των προσεχών εκθέσεων. Η ενίσχυση των διοικητικών δομών της είναι απαραίτητη, προκειμένου να διαθέτει η Εσθονία τα μέσα που θα της επιχρέψουν να εφαρμόζει και να επιβάλλει αποχελεσμαχικά χο κεκτημένο. 4. 1. Διοικητικές δομές Στην εσθονική διοίκηση υπάρχουν περίπου 18. 000 εργαζόμενοι2, συμπεριλαμβανομένων χων υπουργείων (10%), χων κυβερνηχικών φορέων (83%>) και χης περιφερειακής διοίκησης (8%). Επιπλέον, η χοπική αυτοδιοίκηση απασχολεί περίπου 3. 300 άχομα. Η εσθονική διοίκηση έχει έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού σε μεσαίο και χεχνικό επίπεδο σχις υπηρεσίες χου δημοσίου. Αυχό οφείλεχαι κυρίως σχον ένχονο ανχαγωνισμό χου ιδιωχικού χομέα, ο οποίος είναι σε θέση να προσφέρει υψηλόχερους μισθούς προκειμένου να προσλάβει νέους και δυναμικούς επαγγελμαχίες. Τον Ιούλιο χου 1998, η κυβέρνηση καθόρισε χις σφαίρες αρμοδιόχηχας κάθε υπουργείου όσον αφορά χον συνχονισμό χης ανάπτυξης της δημόσιας διοίκησης. Σε κυβερνητικό επίπεδο, ο συντονισμός χων θεμάχων που άπχονχαι χης μεχαρρύθμισης χης δημόσιας διοίκησης έχει αναχεθεί σχην Υπουργική Επιχροπή για χη Μεχαρρύθμιση χης Δημόσιας Διοίκησης, ενώ οι κραχικοί φορείς είναι επιφορχισμένοι με διάφορες πχυχές της μεχαρρύθμισης χης δημόσιας διοίκησης ως μέρος των καθημερινών καθηκόνχων χους. Μεχά χον Ιούλιο χου 1998, αναχέθηκαν σχο Υπουργείο Προεδρίας νέες αρμοδιόχηχες σχον χομέα χης διοικητικής μεταρρύθμισης. Η πραγματική προσέγγιση των νομοθεσιών πραγματοποιείται από τα υπουργεία. Το χρονοδιάγραμμα προσέγγισης των νομοθεσιών σκιαγραφείται στο Εθνικό Πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου. Την τήρηση του χρονοδιαγράμματος επιβλέπει η Υπηρεσία Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης (ΥΕΟ). Η συμβατότητα της εθνικής νομοθεσίας με το κοινοτικό κεκτημένο επιτηρείται από το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Προκειμένου να Συμπεριλαμβάνονται η αστυνομία, η συνοριακή φρουρά και το προσωπικό των φυλακών. Δεν περιλαμβάνεται το εκπαιδευτικό και υγειονομικό προσωπικό. 50 διευκολυνθεί η διαδικασία, επισυνάπχεχαι σε όλα χα νομοσχέδια υπόμνημα, όπου αναλύεχαι η συμβαχόχητά χους με χο κοινοχικό δίκαιο. Επίσης καθορίσχηκαν οι ομάδες που θα αποχελέσουν χους σχόχους προχεραιότητας, καθώς και το περιεχόμενο και οι μέθοδοι επιμόρφωσης χων δημοσίων υπαλλήλων σε θέμαχα ΕΕ. Η βασική επιμόρφωση θα παρέχεχαι σε κενχρικό επίπεδο. Η καχά χομέα επιμόρφωση θα οργανώνεχαι από χις μονάδες επιμόρφωσης χων επιμέρους υπουργείων. Η ΥΕΟ χρησιμεύει ως σύνδεσμος μεχαξύ χων υπουργείων και παρέχει συνδρομή καχά χον ενχοπισμό χων αναγκών σχον χομέα χης επιμόρφωσης. Για χην επιμόρφωση υπαλλήλων σε θέμαχα ΕΕ διαχέθηκε ειδική πίσχωση. Ακόμη, προσελήφθη προσωπικό για χην ευαισθηχοποίηση χης κοινής γνώμης όσον αφορά χις δρασχηριόχηχες χης ΕΕ. Η ΥΕΟ συμμεχείχε στη διαδικασία δημιουργίας ενός περιφερειακού δικχύου κέντρων πληροφόρησης για θέματα ΕΕ. Το καλοκαίρι του 1998 και προκειμένου να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης σε θέματα ΕΕ, αποφασίστηκε να μεταφερθεί η ευθύνη για την ενημέρωση της κοινής γνώμης από την ΥΕΟ σε νέα, χωριστή γραμματεία ενημέρωσης για θέματα ΕΕ στο Υπουργείο Προεδρίας. 4. 2 Διοικητική και δικαστική εφαρμογή του κεκτημένου: ικανότητα: καίριοι τομείς για την Ομοιόμορφη εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας: Επί του παρόντος, ο ιδιαίτερος φόρτος εργασίας των δικαστηρίων, που οφείλεται στον μικρό αριθμό δικαστών (221), εξακολουθεί να προκαλεί προβλήματα αποτελεσματικότητας στην απονομή της δικαιοσύνης. Ακόμη, μεγάλο ποσοστό των εν ενεργεία δικαστών (192) είχαν πραγματοποιήσει τις σπουδές τους υπό το παλιό σύστημα. Από το 1995 την επιμόρφωση των δικαστών και των εισαγγελέων έχει αναλάβει το Νομικό Κέντρο της Εσθονίας. Επίσης, 39 δικαστές συμμετείχαν σε σεμινάρια στο εξωτερικό. Η επιμόρφωση των εν ενεργεία δικαστών είναι πολύπλοκη διαδικασία λόγω του σχετικά μικρού αριθμού τους στην Εσθονία, γεγονός που καθιστά ανέφικτη την απουσία από την εργασία τους, προκειμένου να συμμετάσχουν σε επιμορφωτικά μαθήματα. Η Εσθονία οφείλει να καταβάλει περαιτέρω προσπάθειες για να επεκτείνει την επιμόρφωση των δικαστών στον τομέα του κοινοτικού δικαίου, εντείνοντας τη συμμετοχή τους σε σχετικά επιμορφωτικά μαθήματα. Η επιμόρφωση πρέπει να συνοδεύεται από αύξηση του αριθμού των δικαστών. Ενιαία αγορά: Η Υπηρεσία Δημοσίων Συμβάσεων απασχολεί επί του παρόντος 24 άτομα. Στον τομέα της πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά τη βελτίωση της διοικητικής ικανότητας με την ενίσχυση χου προσωπικού και χης επιμόρφωσης. Το Συμβούλιο Προσφυγών, που υπάγεχαι σχο Υπουργείο Οικονομικών, είναι επιφορχισμένο με χην εξέχαση χων καχαγγελιών σε αυχόν χον χομέα. Αρκεχά προγράμμαχα επιμόρφωσης προβλέπονχαι για χους 70 υπαλλήλους χης Υπηρεσίας Διπλωμάχων Ευρεσιτεχνίας. Τέλος, προσπάθειες καχαβλήθηκαν για τη 51 βελχίωση χης εποπχείας σχον χομέα χων δικαιωμάχων χου δημιουργού από χο Υπουργείο Πολιχισμού, όπου συσχάθηκε νέα θέση με ανχικείμενο χην εποπχεία χου χομέα χης προσχασίας χης πνευμαχικής ιδιοκτησίας. Η ικανότητα των φορέων πιστοποίησης, των εργαστηρίων δοκιμών και των αρχών εποπτείας χης αγοράς χρειάζεχαι να ενισχυθεί, ούχως ώσχε να εφαρμόζονχαι αποχελεσμαχικά οι οδηγίες χης Νέας Προσέγγισης. Η πρόοδος όσον αφορά χη δημιουργία θεσμικών οργάνων και χην ενίσχυση χης διοικηχικής ικανόχηχας σε αυχόν χον χομέα είναι αργή. Η χεχνική και χρημαχοδοχική συμμεχοχή χης εσθονικής βιομηχανίας σχη δραστηριότητα τυποποίησης πρέπει να αυξηθεί, ώστε το Συμβούλιο Προτύπων της Εσθονίας, το οποίο εξαρτάται πλήρως από κρατικούς χρηματοδοτικούς πόρους, να ανεξαρτητοποιηθεί. Το Συμβούλιο Προτύπων της Εσθονίας απασχολεί επί του παρόντος 23 άτομα, εκ των οποίων 7 εργάζονται στο Τμήμα Προτύπων και 5 στο Τμήμα Μετρολογίας και Διαπίστευσης. Η διαπίστευση έχει διαχωριστεί από την πιστοποίηση και τη δοκιμή. Στον χρηματοοικονομικό τομέα, εγκρίθηκε σχέδιο ενοποιημένης εποπτείας του χρηματοπιστωτικού τομέα, χωρίς ακόμη να έχει τεθεί σε εφαρμογή. Η Επιθεώρηση Χρεογράφων χρειάζεχαι να ενχείνει χις προσπάθειες χης για χην επιμόρφωση χου προσωπικού σε αρκεχούς χομείς, όπως οι χεχνικές εποπχείας, οι αγορές χρεογράφων και οι επενδυχικές σχραχηγικές. Η Υπηρεσία Εποπτείας Ασφαλειών διαθέτει προσωπικό 17 ατόμων. Η ικανότητα εποπτείας και η ανεξαρτησία του Τμήματος Εποπτείας Τραπεζικών Εργασιών της Τράπεζας χης Εσθονίας έχουν ενισχυθεί. Το Τμήμα Εποπχείας Τραπεζικών Εργασιών είναι σχελεχωμένο με 21 άχομα και επικουρείχαι από επιχροπή εποπχείας. Η επιμόρφωση ειδικών σχις ανχίσχοιχες επιθεωρήσεις πρέπει να ενχαθεί. Ανταγωνισμός: Προκειμένου να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον νέο νόμο περί ανταγωνισρού, το Συμβούλιο Ανταγωνισμού προσέλαβε 12 νέους υπαλλήλους κατά το έτος 1998 (επί του παρόντος, εργάζονται σε αυτό 20 άτομα). Το εν λόγω συμβούλιο είναι αρμόδιο για τη διενέργεια ερευνών και για την εξέταση υποθέσεων κατά μονοπωλίων, ενώ τα αστικά δικαστήρια είναι αρμόδια για την επιβολή προστίμων. Προς το παρόν, ο αριθμός γνωστοποιήσεων είναι πολύ περιορισμένος και οι περισσότερες υποθέσεις ανατίθενται αυτεπαγγέλτως στο Συμβούλιο. Αν και έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την ενίσχυση του προσωπικού και της επιμόρφωσης των υπαλλήλων που ασχολούνται με τον ανταγωνισμό, η Εσθονία εξακολουθεί να μην διαθέχει ίδιο σύσχημα εποπχείας χων κραχικών ενισχύσεων. Σημανχικά προβλήμαχα παρουσιάζονχαι, για παράδειγμα, καχά χη συγκένχρωση πληροφοριών σχεχικά με κραχικές ενισχύσεις που χορηγούνχαι από χοπικές αρχές. Τηλεπικοινωνίες: Θεσπίστηκαν νομοθετικές τροποποιήσεις, με στόχο να δημιουργηθεί ανχίσχοιχη ρυθμιστική δομή, η οποία να πληροί χις προδιαγραφές χης ΕΕ σχον χομέα χων χηλεπικοινωνιών. Το 1998 άρχισε να λειχουργεί ένα νέο ρυθμισχικό σώμα, χο Εθνικό Συμβούλιο Επικοινωνιών χης Εσθονίας, με προσωπικό 55 αχόμων. Δεν προβλέπεχαι να ανακύψουν προβλήμαχα καχά χην άσκηση της διοικητικής ικανότητας στον τομέα των τηλεπικοινωνιών. Έμμεση φορολογία: Το Εθνικό Συμβούλιο Φορολογίας (1. 030 υπάλληλοι) αποτελείται από 18 τοπικές εφορίες. Έχει συσταθεί ομάδα καταπολέμησης της απάτης. Στο 52 Υπουργείο Οικονομικών, το τμήμα φορολογικής πολιτικής είναι επιφορτισμένο με τους έμμεσους φόρους (ΦΠΑ και ειδικοί φόροι κατανάλωσης). Η διοικητική ικανότητα που συνδέονται με την εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου θα πρέπει να ενισχυθεί. Το ίδιο και το ανθρώπινο δυναμικό, κυρίως στον τομέα της καταπολέμησης της απάτης. εννέα τμήματα του Υπουργείου Γεωργίας Γεωργία: Τα (127 υπάλληλοι) αναδιοργανώθηκαν σε πέντε. Προσελήφθη πρόσθετο προσωπικό στις κεντρικές υπηρεσίες του υπουργείου, κυρίως βάσει συρβάσεων που θα πρέπει το συντομότερο να μετατραπούν σε μόνιμες θέσεις προσωπικού. Οι νέες διοικητικές μονάδες που σχηματίστηκαν στο Υπουργείο Γεωργίας μετά τον Ιούνιο του 1997 είναι η Επιθεώρηση και το Εργαστήριο Κτηνιατρικής και Τροφίμων. Ο αριθμός των τοπικών εργαστηρίων κτηνιαχρικής και χροφίμων μειώθηκε από 12 σε 7, εκ χων οποίων χρία είναι διαπισχευμένα. Ο φυχοϋγειονομικός χομέας αναδιοργανώθηκε επίσης σε δύο νέα χμήμαχα, χην Επιθεώρηση Φυχικής Παραγωγής και χο Κένχρο Ελέγχου Φυτικής Παραγωγής. Σχους κχηνιαχρικούς επιθεωρηχές συνόρων και σχους περιφερειακούς επιθεωρηχές κχηνιαχρικής και χροφίμων παρασχέθηκε γενικού χαρακχήρα επιμόρφωση. Για χον αποχελεσμαχικό έλεγχο της διαχείρισης των συστημάτων άμεσων πληρωμών, συστάθηκε το Κέντρο Γεωργικών Μητρώων και Πληροφοριών. Έχουν αρχίσει οι προπαρασκευαστικές εργασίες για τη δημιουργία της Υπηρεσίας Παρέμβασης. Αυτά τα μέτρα αποτελούν τα πρώτα βήματα για την προσαρμογή της διοικητικής ικανότητας στον γεωργικό τομέα, με στόχο την εκπλήρωση των απαιτήσεων της κοινοτικής νομοθεσίας. Ωστόσο, οι προσπάθειες πρέπει να συνεχιστούν, ούτως ώστε να ενισχυθούν οι υφιστάμενες δομές. Μεταφορές: Τα όργανα που είναι αρμόδια για την εφαρμογή της νομοθεσίας μεταφορών είναι ο Οργανισμός Σιδηροδρόμων, το Εθνικό Συμβούλιο Ναυτιλίας, που περιλαμβάνει την Υπηρεσία Ασφαλείας Θαλασσών, και η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, που περιλαμβάνει την Υπηρεσία Ασφαλείας Αεροπλοίας. Θα πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες στον τομέα της ασφαλούς αεροπλοΐας και ναυσιπλοΐας. Αν και σχις αεροπορικές μεχαφορές παρουσιάζονχαι λίγα μόνον προβλήμαχα όσον αφορά τη μετάφραση των τεχνικών διατάξεων και τη γλωσσική κατάρτιση, παραμένουν ανοικτά ορισμένα ζητήματα σχετικά με τη θεσμική διάρθρωση και χο περιεχόμενο χης εφαρμογής χου κεκτημένου στον τομέα της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας. Τα προβλήματα που συναντούν κατά τις λιμενικές επιθεωρήσεις τα υπό εσθονική σημαία σκάφη όσον αφορά την ασφάλεια ναυσιπλοΐας υποδηλώνουν όχι η διοίκηση δεν είναι ακόμη ικανή να εκπληρώσει πλήρως χα καθήκονχα εποπχείας και ελέγχου που της αναλογούν. Απασχόληση και κοινωνική πολιτική: Το Εθνικό Συμβούλιο Κοινωνικών Ασφαλίσεων είναι αρρόδιο για την ανάπτυξη προγραμμάτων κοινωνικής ασφάλισης, για χον συνχονισμό χης εφαρμογής χης πολιτικής στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης και για χη συλλογή χων πόρων και χην καχαβολή χων συνχάξεων. Επί χου παρόνχος είναι σχελεχωμένο με 36 άχομα. Το Εθνικό Συμβούλιο Περιβάλλονχος Εργασίας αναδιοργανώθηκε σε δύο χμήμαχα, χην Εθνική Επιθεώρηση Εργασίας και χο Τμήμα Περιβάλλονχος Εργασίας. Το Τμήμα 53 Περιβάλλονχος Εργασίας είναι αρμόδιο για χον εν γένει συνχονισμό και τη διαχείριση των δραστηριοτήτων στον τομέα της υγιεινής και της ασφάλειας σχον χώρο εργασίας, και ειδικόχερα για χην επεξεργασία χης σχεχικής νομοθεσίας. Μόνον 8 άχομα απασχολούνχαι προς χο παρόν σε αυχό χο χμήμα. Η Εθνική Επιθεώρηση Εργασίας είναι επιφορχισμένη με χην επιβολή χου εργαχικού δικαίου και χης νομοθεσίας περί υγιεινής και ασφάλειας σχον χώρο εργασίας. Το προσωπικό της ανέρχεχαι σε 142 άχομα, εκ χων οποίων 82 είναι επιθεωρηχές εργασίας. Σχα χέλη χου 1997 χο Κραχικό Συμβούλιο Προσχασίας χης Υγείας αναδιοργανώθηκε σε δύο χμήμαχα, χο Τμήμα Προσχασίας χης Υγείας και χην Επιθεώρηση Προσχασίας χης Υγείας. Η Επιθεώρηση διαθέχει 251 υπαλλήλους και είναι επιφορχισμένη με χην επιβολή χης νομοθεσίας προσχασίας χης υγείας. Οι διοικηχικές δομές που ασχολούνχαι με χην επιβολή της υγιεινής και της ασφάλειας στον χώρο εργασίας και με την προστασία της υγείας θα πρέπει να ενισχυθούν. Ο τρέχων αριθμός υπαλλήλων σε αυτούς τους τομείς δεν επαρκεί για την ανάληψη των πρόσθετων ευθυνών που συνεπάγεται η μεταφορά της κοινοτικής νομοθεσίας. Περιφερειακή Πολιτική και Συνοχή: Η Υπηρεσία Περιφερειακής Ανάπτυξης της Εσθονίας (16 υπάλληλοι) συστάθηκε τον Μάιο του 1997 με σκοπό τον συντονισμό των δραστηριοτήτων των 17 Δικτύων Στήριξης Επιχειρήσεων, τα οποία παρέχουν συμβουλές σε τοπικές επιχειρήσεις. Η Υπηρεσία παρέχει επίσης χεχνική σχήριξη σχα προγράμμαχα περιφερειακής ανάπχυξης και χα συνχονίζει. Τέλος είναι υπεύθυνη για χην οικονομική εποπχεία. Περιβάλλον: Στην Επιθεώρηση Περιβάλλοντος δημιουργήθηκαν, κατά το 1998, δεκαπέντε πρόσθετες θέσεις για τον συντονισμό και την εποπτεία της χρήσης και της προστασίας των φυσικών πόρων. Άλλες δέκα θέσεις δημιουργήθηκαν στο Κέντρο Προστασίας από την Ακτινοβολία και δύο στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Ενημέρωσης. Δημόσιοι υπάλληλοι αρμόδιοι για θέματα περιβάλλοντος παρακολούθησαν ειδική επιμόρφωση για τις διαρθρώσεις της ΕΕ, τις διοικητικές διαδικασίες και τις ικανότητες διαπραγμάτευσης. Ακόμη, σημειώθηκε σημαντική πρόοδος όσον αφορά την επιμόρφωση ειδικών στη διαχείριση δασών. Όσον αφορά την επιβολή χης νομοθεσίας, η Εσθονία θα πρέπει να επικενχρώσει περισσόχερο χις προσπάθειες της σχα συσχήμαχα έκδοσης αδειών και εποπχείας, στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού και χην προμήθεια εξοπλισμού σχην Επιθεώρηση Περιβάλλονχος και σχα περιφερειακά χμήμαχα περιβάλλονχος. Χρειάζεχαι να ενισχυθεί η ικανόχηχα σε χοπικό επίπεδο. Προστασία καταναλωτών: Το Συμβούλιο Προστασίας Καταναλωτών (ΣΠΚ) είναι η αρμόδια εθνική αρχή για την προστασία των καταναλωτών και την ενίσχυση της πολιτικής καταναλωτών. Το ΣΠΚ αποτελεί ανεξάρτητο όργανο με ίδιο προϋπολογισμό, που υπάγεται στη δικαιοδοσία του Υπουργείου Οικονομικών. Το 1997 το ΣΠΚ διέθετε προσωπικό 49 ατόμων, που αυξήθηκε σε 52 το 1998. Το Συμβούλιο Προστασίας Καταναλωτή χρειάζεται να ενισχυθεί περαιτέρω, ώστε να είναι σε θέση να ανχεπεξέλθει σχην ανάγκη εφαρμογής ορισμένων πχυχών χου κοινοχικού κεκτημένου, όπως η νομοθεσία για τους αθέμιτους όρους των συμβάσεων. 54 Δικαιοσύνη και Εσωτερικές Υποθέσεις: Στο Συμβούλιο Εσθονικής Ιθαγένειας και Μετανάστευσης επήλθαν, τον Ιούλιο του 1998, σημαντικές μεταρρυθμίσεις. Το σημερινό προσωπικό του είναι 705 άτομα. Στο συμβούλιο συγκροτήθηκαν διάφορα ενσωμάτωσης και τμήματα μετανάστευσης, ταξιδιωτικών θεωρήσεων, εξωτερικών σχέσεων και ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, καθώς και νομικό τμήμα). (π. χ. προσφύγων και παράνομης μετανάστευσης, Το συνολικό δυναμικό της Συνοριακής Φρουράς της Εσθονίας ανέρχεται (Ιανουάριος 1998) σε 2. 185 άτομα. Η κατανομή του προσωπικού κατά περιφέρεια έχει ως εξής: 47 % στα βόρεια σύνορα, 30 % στα ανατολικά σύνορα, 18 % στα νότια σύνορα και 5 % στα κεντρικά γραφεία. Επί του παρόντος υπάρχουν 42 συνοριακοί σταθμοί και 30 σημεία συνοριακού ελέγχου ανοικτά στη διεθνή κυκλοφορία. Στόχος της Συνοριακής Φρουράς είναι να συγκροτηθεί σε επαγγελματικό σώμα 3. 500 ατόμων. Τον Μάιο του 1998 υπήρχαν στην Εσθονία περίπου 5. 600 θέσεις αστυνομικών, εκ των οποίων έχουν στελεχωθεί μόνον οι 4. 863. Ένας από τους λόγους της ελλείψεως αστυνομικών είναι το χαμηλό ύψους των μισθών (από 2. 000 ως 2. 500 ΕΕΚ), χαμηλότερο από τον μέσο μισθό στην Εσθονία. Κατά το πρώτο τρίμηνο του 1998, 145 αστυνομικοί παραιτήθηκαν από το αστυνομικό σώμα, εκ των οποίων οι 100 λόγω χαμηλού μισθού. Αυτό το γεγονός θα μπορούσε να έχει αρνητικές επιπτώσεις για την ανεξαρτησία των αστυνομικών και επιτείνει τον κίνδυνο διαφθοράς. Συμπληρωματική] κατάρτιση παρέχεται όχι μόνον από την ίδια την Εσθονία, αλλά και με διμερή και πολυμερή συνδρομή από το εξωτερικό (Ευρωπαϊκή Ένωση, Συμβούλιο της Ευρώπης και Ηνωμένα Έθνη). Το 1997, 428 αστυνομικοί έλαβαν συμπληρωματική κατάρτιση στο εξωτερικό. Η δομή της Συνοριακής Φρουράς είναι μεν η ενδεδειγμένη, αλλά το προσωπικό χρειάζεται να ενισχυθεί περαιτέρω. Περισσότερη σημασία πρέπει να αποδοθεί στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας των αστυνομικών, στην αύξηση της κατάρτισης και στην καθιέρωση σύγχρονων τεχνικών διερεύνησης των υποθέσεων. Τελωνεία: Η αναδιοργάνωση της Τελωνειακής Διοίκησης άρχισε το 1997 και συμπεριλάμβανε τη δημιουργία τμήματος εσωτερικού λογιστικού ελέγχου. Υπάρχει πλέον και Τμήμα Ανάπτυξης, το οποίο είναι αρμόδιο για ζητήματα ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Έχει συσταθεί Τελωνειακό Συμβούλιο για τον συντονισμό και τον καθορισμό των προτεραιοτήτων της τελωνειακής στρατηγικής. Το 1997 ο αριθμός των υπαλλήλων που υπηρετούσαν στο Εθνικό Τελωνειακό Συμβούλιο ήταν 1. 538. Συνολικά, υπάρχουν 18 συνοριακά σημεία χελωνειακού ελέγχου για την κάλυψη της διεθνούς κυκλοφορίας. Το Εθνικό Τελωνειακό Συμβούλιο υπολόγισε ότι για την ενίσχυση της θεσμικής ικανότητας του απαιτείται προϋπολογισμός ύψους 180. 000 ECU. Η Εσθονία οφείλει να χαράξει στρατηγική για την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας της σε αυτόν τον τομέα, ώστε να είναι σε θέση στο μέλλον να επιβάλλει δασμούς. Δημοσιονομικός έλεγχος: Η Κρατική Υπηρεσία Διαχειριστικού Ελέγχου τελεί υπό αναδιοργάνωση. Επί του παρόντος υπηρετούν σε αυτήν 81 άτομα. Στο μέλλον, η Κρατική Υπηρεσία Διαχειριστικού Ελέγχου θα ασχολείται αποκλειστικά με εξωτερικούς δημοσιονομικούς ελέγχους εκ των υστέρων. Η διαδικασία αναδιάρθρωσης θα διαρκέσει 55 ένα ή δύο έτη. Προς το παρόν υπάρχει μόνον μια μονάδα έξι ατόμων επιφορτισμένη με τη διενέργεια εσωτερικών διαχειριστικών ελέγχων, οι οποίοι περιορίζονται μόνον στις πληρωμές. Ο σχεδιαζόμενος φορέας εσωτερικού διαχειριστικού ελέγχου θα διαθέτει προσωπικό 35 ατόμων. Χρειάζεται να καταβληθούν ακόμη σημαντικές προσπάθειες για την εγκαθίδρυση μηχανισμών διαχείρισης και ελέγχου. Απαιχείχαι να ληφθεί μέριμνα για χην αναβάθμιση χων ικανοχήχων δημοσιονομικού ελέγχου χης Εσθονίας, με σχόχο χη διαχείριση καχά χρόπο ικανοποιηχικό χόσο χης προενχαξιακής ενίσχυσης όσο και, μελλονχικά, χων διαρθρωχικών χαμείων. 4. 3 Συνεργασία διοικήσεων Για να βοηθήσουν χις υποψήφιες χώρες να ανχαποκριθούν σχις προκλήσεις όσον αφορά χην ενίσχυση της διοικηχικής χους ικανότητας και την προσαρμογή των διοικήσεων τους ενόψει της εφαρμογής του κεκτημένου, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη αναπχύσσουν διαδικασία συνεργασίας χων διοικήσεων σχο πλαίσιο χου προγράμματος PHARE. Σχα κράτη μέλη της ΕΕ, το κεκτημένο εφαρμόζεται από τις εθνικές διοικήσεις (σε κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο) και από οργανισμούς, επαγγελματικούς φορείς και τον ιδιωτικό τομέα. Το ευρύ αυτό φάσμα διοικητικής και τεχνικής εμπειρίας τίθεται πλέον στη διάθεση των υποψήφιων χωρών. Αρχικά, η συνεργασία των διοικήσεων θα καλύπτει τέσσερις τομείς, τη γεωργία, το περιβάλλον, τον χρηματοοικονομικό τομέα και τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις, αλλά σταδιακά θα επεκταθεί και θα καλύψει το σύνολο του κεκτημένου. Η Εσθονία συμμετέχει ενεργά στη συνεργασία των διοικήσεων. 4. 4. Γενική αξιολόγηση Μολονότι η Εσθονία έχει πραγματοποιήσει ορισμένα βήματα για τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης και της δικαστικής εξουσίας, η πρόοδος είναι αργή κυρίως λόγω του περιορισμένου ανθρώπινου δυναμικού, ενώ διοικητικές ελλείψεις παρατηρούνται σε νευραλγικούς τομείς, όπως η εποπτεία της χρηματοπιστωτικής αγοράς, η εποπτεία των κρατικών ενισχύσεων, οι θαλάσσιες μεταφορές και ο τομέας της απασχόλησης και της κοινωνικής πολιτικής. Η εν εξελίξει αναδιοργάνωση των οργάνων δηροσιονομικού ελέγχου και η ανάπτυξη δομών περιφερειακής ανάπχυξης χρειάζεχαι να συνεχισχούν και να εδραιωθούν, ούχως ώσχε η Εσθονία να είναι σε θέση να χρησιμοποιήσει αποχελεσμαχικά χα κεφάλαια χης ΕΕ. Σχο δικασχικό σώμα παρατηρείται πρόβλημα ανθρώπινου δυναμικού: δεν υπάρχουν αρκετοί δικαστές και αυτοί που υπάρχουν είτε είναι νέοι και άπειροι είτε έχουν πραγματοποιήσει τις σπουδές τους υπό το προηγούμενο καθεστώς. Κατά συνέπεια, στο δικαστικό σώμα υφίσταται σημαντική ανάγκη επιμόρφωσης και παροχής ευκαιριών σταδιοδρομίας. 56 Γ. Συμπέρασμα Η Εσθονία εξακολουθεί να πληρεί χα πολιχικά κριτήρια της Κοπεγχάγης, αλλά χρειάζεται να ληφθούν αποφάσεις για την πολιτογράφηση χων άνευ ιθαγενείας παιδιών. Επιπλέον, υπάρχει μεγάλη ανάγκη επιμόρφωσης και παροχής ευκαιριών σχαδιοδρομίας σχους δικασχικούς. Η Εσθονία μπορεί να θεωρηθεί χώρα με λειχουργούσα οικονομία αγοράς και αναμένεχαι όχι θα είναι σε θέση μεσοπρόθεσμα να ανχεπεξέλθει σχις ανχαγωνισχικές πιέσεις και χις δυνάμεις της αγοράς εντός της Ένωσης, υπό τον όρο ότι θα συνεχιστεί η συνετή μακροοικονομική διαχείριση, με στόχο τον περιορισμό των κινδύνων που ίσως προκύψουν από τα μεγάλα εξωτερικά ελλείμματα. Εφόσον επιλυθεί το πρόβλημα της διοικητικής ικανότητας, η Εσθονία θα είναι σε θέση μεσοπρόθεσμα να αναλάβει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την προσχώρηση, αν και θα πρέπει να καταβάλει ιδιαίτερη προσπάθεια στους τομείς της εσωτερικής αγοράς και της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων. Δ. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση και Εθνικό Πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου: συνολική εκτίμηση της εφαρμογής Ο σκοπός της εταιρικής σχέσης για την προσχώρηση είναι να εντάξει σε ένα ενιαίο πλαίσιο τους τομείς προτεραιότητας που καθορίζονται στις Γνώμες της Επιτροπής, τα χρηματοδοτικά μέσα που τίθενται στη διάθεση των υποψήφιων χωρών για την ενίσχυση της υλοποίησης αυτών των προτεραιοτήτων και τους όρους που διέπουν αυτή χην ενίσχυση. Κάθε υποψήφια χώρα κλήθηκε να θεσπίσει ένα Εθνικό Πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου (ΕΠΥΚ), καθορίζοντας τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να αντιμετωπίσει την εταιρική σχέση για την προσχώρηση και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης των προτεραιοτήτων που την αφορούν και παραθέτοντας πρόβλεψη για το κόστος σε ανθρώπινο δυναμικό και χρημαχοδοχικούς πόρους. Τόσο οι εχαιρικές σχέσεις για την προσχώρηση όσο τα Εθνικά Προγράμματα για την υιοθέτηση του κεκτημένου θα αναθεωρούνται τακτικά, ώστε να λαμβάνεται υπόψη η πρόοδος που σημειώνεται και να καθίσταται δυνατός ο καθορισμός νέων προτεραιοτήτων. 1. Εταιρική σχέση για την προσχώρηση: εκτίμηση των βραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων Στην Εταιρική Σχέση για την Προσχώρηση3 καθορίζονται, όσον αφορά την Εσθονία, οι ακόλουθες βραχυπρόθεσμες προτεραιότητες: Κανονισμός αριθ. 622/98 του Συμβουλίου, ΕΕ L 85 της 20ής Μαρτίου 1998. 57 • Πολιτικά κριτήρια: λήψη μέτρων για τη διευκόλυνση της διαδικασίας πολιτογράφησης, και την καλύτερη ενσωμάτωση των άνευ εσθονικής ιθαγένειας κατοίκων, συμπεριλαμβανομένων των άνευ ιθαγενείας παιδιών. Ενίσχυση της διδασκαλίας της εσθονικής σε όσους δεν την έχουν ως μητρική γλώσσα. προτεραιοτήτων Οικονομική μεταρρύθμιση: καθορισμός μεσοπρόθεσμων οικονομικής πολιτικής και από κοινού αξιολόγηση στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής συμφωνίας· ειδικότερα, διατήρηση των υψηλών ρυθρών ανάπτυξης των τελευταίων ετών και ταυτόχρονη μείωση του πληθωρισμού και αύξηση της εθνικής αποταμίευσης· επιτάχυνση της αγροτικής μεταρρύθμισης, με σκοπό την αύξηση του ποσοστού ατομικής ιδιοκτησίας και τη θέσπιση βασικής νομοθεσίας για τη μεταρρύθριση των συντάξεων. • Ενίσχυση της θεσμικής και διοικητικής ικανότητας: κανονιστικά όργανα και όργανα εποπτείας, χάραξη συνολικής εθνικής στρατηγικής για την επιμόρφωση χων δημοσίων υπαλλήλων, χάραξη σχραχηγικής και καχάρχιση χρονοδιαγράμμαχος για την εδραίωση χων διαφόρων φορέων εποπχείας χου χρημαχοπισχωχικού χομέα, ενίσχυση χου εσωχερικού δημοσιονομικού ελέγχου, ενίσχυση χων φυχοϋγειονομικών και κτηνιατρικών υπηρεσιών ιδίως όσον αφορά τις εγκαταστάσεις στα εξωτερικά σύνορα, θεσμική ενίσχυση στον τομέα του περιβάλλοντος και έναρξη εγκαθίδρυσης δορών περιφερειακής και διαρθρωχικής πολιχικής. • Εσωτερική αγορά: περαιχέρω εναρμόνιση, μεχαξύ άλλων σχους χομείς χων δημοσίων συμβάσεων, χων δικαιωμάχων πνευμαχικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, χων χρηραχοπισχωχικών υπηρεσιών, χης φορολογίας, χης χεχνικής νομοθεσίας και χου ανχαγωνισμού (ιδίως όσον αφορά χη διαφάνεια χων κραχικών ενισχύσεων). Ψήφιση νέου νόμου περί ανχαγωνισμού που θα καλύπχει χόσο χον χομέα χων μονοπωλίων (ανχιχράσχ) όσο και χις κραχικές ενισχύσεις, ενίσχυση χης αρμόδιας για την εποπτεία των κρατικών ενισχύσεων αρχής και συμπλήρωση του μητρώου κρατικών ενισχύσεων. • Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις: ιδιαίτερα περαιτέρω προσπάθειες για την εφαρμογή μέτρων με σκοπό την καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος και για τη συνέχιση της δικαστικής μεταρρύθμισης. • Περιβάλλον: συνέχιση της μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο της κοινοτικής νομοθεσίας πλαισίου, σχεδιασμός λεπτομερών προγραμμάτων προσέγγισης και υλοποίηση σχραχηγικών που αφορούν μεμονωμένες νομοθεχικές πράξεις. Σχεδιασμός και έναρξη εφαρμογής αυχών χων προγραμμάχων και χων σχραχηγικών. Η πρόοδος όσον αφορά χην επίχευξη χων βραχυπρόθεσμων σχόχων χης εχαιρικής σχέσης για χην προσχώρηση μπορεί να συνοψισχεί ως εξής: • Πολιτικά κριτήρια: Είναι λυπηρό το γεγονός ότι το Κοινοβούλιο δεν ενέκρινε ακόμη τις τροποποιήσεις του νόμου περί ιθαγενείας, που θα διευκολύνουν την πολιχογράφηση χων άνευ ιθαγενείας παιδιών. • Οικονομική μεταρρύθμιση: Η Εσθονία επεξεργάστηκε μεσοπρόθεσμη οικονομική σχραχηγική και προέβη σε από κοινού αξιολόγηση με χην Επιχροπή. Η διαδικασία ιδιωχικοποίησης χων MME έχει σχεδόν ολοκληρωθεί, όχι όμως και η ιδιωχικοποίηση 58 ορισμένων μεγάλων επιχειρήσεων κοινής ωφελείας. Θα χρειασχεί να καχαβληθούν περαιχέρω προσπάθειες αναδιάρθρωσης επιχειρήσεων για αρκεχά έχη ακόμη. Ο χρημαχοπισχωχικός χομέας ενισχύθηκε σημανχικά με χα νέα κυβερνηχικά μέχρα που αποσκοπούν στην εντατικότερη εποπτεία του. Η αγροτική μεταρρύθμιση και η γεωργική απογραφή χρειάζεται να προχωρήσουν περισσόχερο. Η νομοθεσία για χη μεχαρρύθμιση χων συνχάξεων ολοκληρώθηκε. • Ενίσχυση της θεσμικής και διοικητικής ικανότητας: Η Εσθονία οφείλει να καταβάλει περαιτέρω προσπάθειες, προκειμένου να βελτιώσει τις θεσμικές και διοικητικές δυνατότητες της δημόσιας διοίκησης. Χρειάζεται να αναληφθεί δράση για τη χάραξη στρατηγικής όσον αφορά τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης. Ιδιαίτερες προσπάθειες πρέπει να καταβληθούν για την εγκαθίδρυση και την ενίσχυση των οργάνων εποπτείας και επιβολής της νομοθεσίας. Έχει ήδη εγκριθεί σχέδιο για την εδραίωση των φορέων εποπτείας στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Τέλος, έχει ληφθεί απόφαση για τον διαχωρισμό του εσωτερικού και του εξωτερικού δημοσιονομικού ελέγχου, ενώ άρχισαν οι προετοιμασίες για τον σχεδιασμό περιφερειακής και διαρθρωτικής πολιτικής. Εσωτερική αγορά: Στους τομείς των δημόσιων συμβάσεων, των δικαιωμάτων πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών, της φορολογίας, της τεχνικής νομοθεσίας και του ανταγωνισμού έχει σημειωθεί πολιτική, νομοθετική και θεσμική πρόοδος. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες, που θα περιλαμβάνουν την ενίσχυση του ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων, ενώ πρέπει να ολοκληρωθεί η κατάρτιση μητρώου κρατικών ενισχύσεων. • Δικαιοσύνη και εσωτερικές υποθέσεις: Η Εσθονία έχει καταβάλει προσπάθειες για την καταπολέμηση της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος. Εκτός από τη θέσπιση δέσμης σημαντικών νομοθετικών μέτρων, έχει σημειωθεί πρόοδος όσον αφορά την αναδιάρθρωση και τον εκσυγχρονισμό της αστυνομίας. Ωστόσο, να βελτιωθεί η χρειάζεται να αποτελεσματικότητα των αστυνομικών δυνάμεων. Η περιορισμένη επιμόρφωση και οι χαμηλοί μισθοί ίσως θέσουν σε κίνδυνο τα μέχρι σήμερα επιτεύγματα σε αυτόν τον τομέα. Το ίδιο ισχύει και για το δικαστικό σώμα, όπου απαιτείται εντατικότερη επιμόρφωση των δικαστών και των εισαγγελέων, ιδίως σε θέματα εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας. ενταθούν οι προσπάθειες, προκειμένου • Περιβάλλον: Σημαντική πρόοδος έχει σημειωθεί όσον αφορά την προσέγγιση χων νομοθεσιών σχον χομέα χου περιβάλλονχος, ιδιαίχερα σε σχέση με χη διαχείριση χων αποβλήχων και χην προσχασία χης φύσης. Χρειάζεχαι να καχαβληθούν ακόμη προσπάθειες σχους χομείς χου θορύβου, χης βιομηχανικής ρύπανσης, των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) και των χημικών, καθώς και της ποιότητας των υδάτων. Η Εσθονία οφείλει ακόμη να λάβει μέτρα για τη βελτίωση του συστήματος έκδοσης αδειών και εποπτείας και για την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού και του εξοπλισμού της Επιθεώρησης Περιβάλλοντος και των κατά τόπους τμημάτων περιβάλλοντος. Ενίσχυση χρειάζεται η ικανότητα σε τοπικό επίπεδο. Με εξαίρεση τις προτεραιότητες στον πολιτικό τομέα, η Εσθονία έχει αντιμετωπίσει αρκετές πτυχές όλων των βραχυπρόθεσμων προτεραιοτήτων που τάσσει η εταιρική σχέση για την προσχώρηση. Ωστόσο, οφείλει να εντείνει τις προσπάθειες της όσον 59 αφορά τη διοικητική ικανότητα και την εσωτερική αγορά (ιδίως με την ενίσχυση των δομών επιβολής της νομοθεσίας και με την εγκαθίδρυση αξιόπιστου συστήματος ελέγχου των κρατικών ενισχύσεων). 2. Αξιολόγηση του Εθνικού Προγράμματος για την υιοθέτηση του κεκτημένου Το ΕΠΥΚ της Εσθονίας εγκρίθηκε τον Απρίλιο του 1998. Σε γενικές γραμμές, αποτελεί ένα έγγραφο άρτια διαρθρωμένο και ευσύνοπτο, το οποίο ακολουθεί τη δομή της γνώμης που εξέδωσε η Επιτροπή σχετικά ρε την αίτηση προσχώρησης της Εσθονίας. Οι περισσότερες από τις βραχυπρόθεσμες και μεσοπρόθεσμες προτεραιότητες της ΕΣΠ καλύπτονται από το ΕΠΥΚ, γεγονός που αντανακλά τη βούληση της Εσθονίας να προχωρήσει στην εφαρμογή του κεκτημένου. Εντούτοις, υπάρχουν ορισμένα στοιχεία που περιλαμβάνονται στην εταιρική σχέση για την προσχώρηση, για τα οποία το ΕΠΥΚ είτε δεν παρέχει κανένα στοιχείο είτε δεν παρέχει λεπτορέρειες· τέτοια στοιχεία είναι η καταπολέμηση της διαφθοράς, η αγροτική μεταρρύθμιση, η πολιτική ανταγωνισμού και ιδίως οι κρατικές ενισχύσεις, καθώς και τα μέτρα και οι δράσεις στον τομέα της περιφερειακής πολιτικής. Το ΕΠΥΚ καλύπτει μόνον εν μέρει τα ακόλουθα κεφάλαια του κεκτημένου: τους κανόνες ανταγωνισμού στους τομείς της ενέργειας και των τηλεπικοινωνιών, τη νομοθεσία του οπτικοακουστικού τομέα, το περιβάλλον, την αμοιβαία αναγνώριση χων επαγγελραχικών προσόνχων, χις διαχάξεις που εγγυώνχαι όχι δεν υφίσχαχαι διάκριση μεχαξύ χων Εσθονών φοιτητών και εκείνων που κατάγονται από άλλα κράτη μέλη της ΕΕ. Στους περισσότερους τομείς, στους οποίους το χρονοδιάγραμμα εφαρρογής της νομοθεσίας είναι λεπτομερές, φαίνεται ότι οι χρονικοί στόχοι που θέτει το ΕΠΥΚ είναι αρκετά ρεαλιστικοί. Η πλήρης εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας φαίνεται ότι προβλέπεται για το έτος 2002, με εξαίρεση τις ρεταφορές, όπου για ορισμένες πρωτοβουλίες αναφέρεται ως έτος εφαρμογής το 2003. Όσον αφορά τις μεγάλες επενδύσεις υποδομής στον τομέα του περιβάλλοντος (ουσιαστικά τη διαχείριση των αποβλήτων) ο χρονικός ορίζοντας είναι πολύ μεγαλύτερος. Παρ'όλα αυτά, υπάρχουν τομείς, στους οποίους το ΕΠΥΚ δεν αναφέρει λεπτομερώς το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής (αλιεία, τεχνικοί κανονισμοί, περιφερειακή πολιτική). Οι δομές που απαιτούνται για την εφαρμογή της νομοθεσίας δεν περιγράφονται με εξίσου αναλυτικό τρόπο σε όλους τους τορείς που καλύπτει το ΕΠΥΚ. Το ΕΠΥΚ παρέχει στις περισσότερες περιπτώσεις την ενδεδειγμένη βάση για τον περαιτέρω καθορισμό των αναγκών σε σχέση με τη δημιουργία θεσμικών οργάνων. Εντούτοις, πρέπει να αποδοθεί η δέουσα προσοχή, ώστε να διασφαλιστεί η ύπαρξη χης καχάλληλης ικανόχηχας επιβολής σε όλους χους χομείς χου κεκχημένου. Εκχιμήσεις χου κόσχους παραχίθενχαι για πολλές από χις ειδικές δρασχηριόχηχες που προβλέπονχαι, αν και δεν ενχάσσονχαι σχον προϋπολογισμό όλες οι ανχίσχοιχες ανάγκες. Σχις περισσόχερες περιπχώσεις, δεν πραγραχοποιείχαι διάκριση μεχαξύ χων εθνικών και 60 χων εξωχερικών χρημαχοδοχικών πόρων για κάθε χορέα. Τέλος, χο ΕΠΥΚ δεν περιλαμβάνει συνολική εκχίμηση χου κόσχους χης προεχοιμασίας προσχώρησης. Το ΕΠΥΚ θα πρέπει να αναθεωρηθεί, ούχως ώσχε: • να διασφαλίζεχαι όχι χο κοινοχικό κεκτημένο καλύπχεχαι πλήρως και όχι οι επιρέρους νομοθεχικές πράξεις χης ΕΕ συνδέονχαι όσο χο δυναχόν σχενόχερα με χις προχεραιόχητες που έχουν ταχθεί και με την αντίστοιχη εθνική νομοθεσία· • να διασφαλίζεται η θέσπιση των κατάλληλων δυνατοτήτων επιβολής και εφαρμογής όλων των τομέων του κεκτημένου· • να προβλέπονται πόροι από τον προϋπολογισμό, να παρατίθενται εκτιμήσεις του κόστους και να πραγρατοποιείται διάκριση μεταξύ των εθνικών και των εξωτερικών χρηματοδοτικών πόρων. Η Επιτροπή, κρίνοντας με βάση το αναθεωρημένο Εθνικό Πρόγραμμα για την υιοθέτηση του κεκτημένου, θα λάβει θέση όσον αφορά το πρόγραμμα, την οποία θα διαβιβάσει στο Συμβούλιο εντός του δευτέρου εξαμήνου του 1999, όταν θα επανεξεταστεί η εταιρική σχέση για την προσχώρηση. 61 Παράρτημα ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 62 ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Bacnicd SeSo^cva n*uiQt)apo<; (TEXO<; TT|<; nzpiodov) LVVOXIKI] EKTUat] EGVIKOI Xoyapiaojaoi 1993 1994 1995 σε χιλιάδες 1996 1997 1 150* 1492 1476 1462 '• σε χιλιάδες εκτάρια ί 452: 4523 4523 4523 4523 σε δισ. κορώνες AKaOdpiCTTO Eyxwpio npo'idv ac xpexouaeq Tijieq 3 21,( 29,6 40,7 52,4 65,4 AKaOdpioro eyxwpio rcpoiov oe tpexovoe*; Tifie<; » 1,< σε δισ. ΜΟΧ\ 1,9 σε ΕΟυ κατά κεφαλή 2,7 3,4 4,2 AkuOdpioTo syxwpio npo'iov oe Tp£Xowoe<; ripens 90( ) 1300 1800 2300 2800 AidpGpwor| ri]<; napaywyite σε % της συνολικής ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας - rewpyia - Bioprjxavia - KataaKEvcq - Y7rijpEoi£<; AidpOpwat] TWV 5a7iavcov -Aa;rdv£<; TC). IKI]<; KaravdXwaT|<; - TWV VOlKOKVpiWV Kai TWV MKIEN - TOD 5i]pooiov - AKaOdpioTEi; e^ev8uaei<; ndyiou KeqmXaiou - E^aywye^ ayaOwv Kai DTtiipeaiwv - Eiauywys^ ayuOwv Kai U7TTIPE(HWV AKttOdpiaTo syxwpio npo'idv 7,9 23,1 5,9 63,1 σε % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος 86,6 61,2 25,4 26,0 72,3 80,4 84,8 60,7 24,1 26,7 66,6 78,7 80,2 57,3 22,9 26,5 72,9 85,2 % μεταβολή σε σχέση με το προηγούμενο έτος -9, 3 -2,ί ) 4,3 4,0 11,4 σε μονάδες αγοραστικής δύναμης AKaOdpiaTo eyxwpio Tcpoiov KaTd K£<paX. i] 510 3 5200 ) 5600 6100 7000 rioaoato 7r?ai0a)pia|ioi> AeiKTeq Tipwv KaTavaXwTou lao^uyio 7iXr|pwp. (bv -E4aywye<; ayaOwv -Eioaywy£<; ayaOwv -qittopiKo iaoC,vyio -V7ri|pcoic<;, KuOupc<; -£iaodi]pa, KaOapo -KuOapct; ipifo\>ozq jiETapipdoEic; -TWV (moiwv: pcrapipdaei^ 5i|fiooiou -Iao^vyio Tpexovxjwv o\)vaXX. aywv -A7ro0epaTiKd cnroixEia TOW EVEpyqTiKoii (avpTT. xpvaou) -AnoOcpaTiKd crrotXEia TOD EV£pyt]TiKou (EKTO<; ystxxsov) % μεταβολή σε σχέση με το προηγούμενο έτος 89, δ ' 47," 29,0 23,1 σε εκατ. ΕΟΙΙ 69 3 81 7 -12 % \ 6< -1 2 9 3 9 3 1 8 37 5 34 5 ) 11Κ 141^ Ι -2% ) 88 5 -2ί 5 9( ' 91 -135 > 361 ) 360 1419 1934 -515 290 2 97 77 -126 444 441 1408 2230 -822 408 1 79 66 -333 511 508 1843 2886 -1043 536 -131 102 84 -536 688 686 Ar|n6aia oiKovoniKd σε % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος TCVIK6 eJLXxip. ua/7rXe6vaopa Sijuooiou AKaOdpioTO e^wTepiKd xpco<; 2,5 3,3 8,9 0,6 9,4 0,1 10,6 OiKovopiKoi 8eiKT£(; NouiouaTiKd ueyeOq -Ml -M2 EuvoXo rcioTwoewv Meoa PpaxunpoOeoua enrrdKia - EJIITOKIO daveiopou - E7UT6KIO KaTaOeoewv - LuvaXiUtypaTiK£<; iooTiuie<; ECU - Meoo<; 6po<; TTI<; 7repi68ou - TeXo<; TIJS 7repi65ou - Z/ra0piOfievo<; 8eiKTTj<; TIUWV auva^dyuaToq E^wxepiKd ep. 7t. 6pio Eioaywye<; E^aywye? lao^uyio Opoi eurropiou Eioaywye<; and xr\\ EE-15 EJjaywye<; 7tpo<; xi\\ EE-15 Arjuoypa<piKd oxoixeia riooooTd <puoiKifc au^t]ot](; I1OOOOT6 KaOapifc peravdoTeuotn; IlooooTO Ppe(piKi'i<; OvuoipoTijTat; llpoo5oKwpevT| SidpKeia £,<or\q: Av8pe<; ruvaiKeq Ayopd epyaoiou; FIOOOOTO oucovouiKifc 5paorr|pi6TiiTa<; (ueOooo*; AOE) flooooro avepyiat; (pc0o8o<; AOE): LuvoXo < 25 CTWV > 25 exwv Meoi] a7iaox6X. T)oii Kaxd KXU5OU<; NACE - rewpyia Kai SaooKouia - Biounxavia - KaTaoKeuei; - Yrn]peoie<; Y7to8oufj Hidi]po5popiK6 8IKTUO 1993 1994 1995 1996 1997 0,3 0,4 27,3 σε δισ. ECU 0,5 0,7 % ετησίως 16 8,7 0,4 0,5 23,1 11,5 (1ECU=. Κορώνες) 0,7 0,9 13,7 6,1 0,8 1,2 19,8 6,2 15,484 15,483 15,453 15,24 14,996 15,064 15,28 15,743 15,587 15,83 σε εκατ. ECU 764 687 -77 1391 1096 -295 1942 1405 -537 2545 1638 -907 3895 2567 -1329 αντίστοιχη περίοδος προηγούμενου έτους= 100 23,3 17,8 -4,0 -8,9 15,8 62,5 73,8 70,2 6,5 11 5,8 16,6 25,6 7,4 50,4 ως % του συνόλου 23,9 19 66 54,1 ανά χιλιάδες πληθυσμού -5,3 -4,9 -4,9 ανά 1000 γεννήσεις ζώντων -5,4 14,5 κ 14,8 ιτά τη γέννησι 1 61,1 73,1 61,7 74,3 σε % του εργατικού δυναμικού 70,1 7,6 11,6 6,9 68,5 9,7 14,1 9,1 ως % του συνόλου 14,6 25,1 7,2 53,1 10,5 28,6 5,4 55,5 σε Km ανά 1000 Κηι2 64,7 51 -3,9 -5,7 10,4 64,5 75,5 68,1 10 16 9,1 10 27,8 5,7 56,5 59,2 48,6 : : 64,2 10,5 17,8 9. 4 9,9 28,1 5,3 56,7 : : 22,6 22,6| : 64 MqKO^ ai)TOKivr|To8p6pwv : : 64 66 68 OE km Biopr|xavia Kai yewpyia AeiKTei; dyKou piopt]xaviKi|<; napayioyi\q AXIKTEI; dyKou aKaOdpioTiji; yewpyiKife 7rapaywyr|<; προηγούμενο έτος= 100 81,3 90,5 97 87,1 101,9 100,2 102,9 93,7 113,4 97,8 Μεθοδολογικές σημειώσεις Ακαθάριστο κατά κεφαλή εγχώριο προϊόν σε PPS: Αναθεωρημένα στοιχεία χρησιμοποιώντας τα νέα αποτελέσματα ΡΡΡ από το διεθνές σχέδιο σύγκρισης TOD 1996. Αποθεματικά στοιχεία του ενεργητικού: είναι στοιχεία των αποθεμάτων TOD τέλoDς TOD έτους. Ορίζονται ως το άθροισμα των αποθεμάτων σε χ ^ σό της κεντρικής τράπεζας, TOD ξένου συναλλάγματος, και άλλων (ακαθάριστων) απαιτήσεων μη κατοίκων. Ο χρυσός αποτιμάται στην τιμή της αγοράς στο τέλος TOD έτους. Γενικό έλλειμμα/πλεόνασμα δημοσίου: αποτελεί προσέγγιση TOD ορισμού των εθνικών λογαριασμών, προερχόμενου από στοιχεία που βασίζονται στη μεθοδολογία ΣΟΚ (στατιστικές των οικονομικών της κυβέρνησης) TOD ΔΝΤ. ΤΟ γενικό έλλειμμα / πλεόνασμα TOD δημοσίου λαμβάνεται προσθέτοντας το κεντρικό έλλειμμα / πλεόνασμα TOD δημοσίου (που κανονικά περιλαμβάνει ορισμένα εξωδημοσιονομικά κονδύλια) στο τοπικό έλλειμμα / πλεόνασμα TOD δημοσίου. Το σύνολο προσαρμόζεται στην καθαρή δανειοδότηση / δανεισμό για ειδικούς σκοπούς πολιτικής, το οποίο αποτελεί δημοσιονομικό στοιχείο στους εθνικούς λογαριασμούς. Νομισματικά μεγέθη: αποτελούν αποθεματικά στοιχεία TOD τέλους TOD έτους. Το ΜΙ γενικά σημαίνει τραπεζογραμμάτια και κέρματα σε κυκλοφορία συν τις καταθέσεις όψεως στην τράπεζα. Το Μ2 γενικά σημαίνει ΜΙ συν τις καταθέσεις ταμιευτηρίου συν τις λοιπές βpaχDπpόθεσμες απαιτήσεις στις τράπεζες. ΣDvoλικές πιστώσεις γενικά σημαίνει εγχώριες πιστώσεις στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το πρόβλημα της μέτρησης της κυκλοφορίας TOD ξένου συναλλάγματος σε ορισμένες υποψήφιες χώρες μπορεί να επηρεάζει την αξιοπιστία των στοιχείων. Επιτόκια: Μέσα ετήσια επιτόκια. Τα επιτόκια δανεισμού γενικά συνίστανται στο μέσο επιτόκιο που βαρύνει τους δανειζόμενους στα δάνεια που χορηγούν οι εν λόγω τράπεζες. Τα επιτόκια καταθέσεων αφορούν γενικά επιτόκια για μέση ζήτηση και χρόνο καταθέσεων. Ισοτιμία συναλλάγματος: Όπου είναι εφικτό, οι ισοτιμίες του ECU είναι αυτές που ανακοινώνονται ισοτιμίας συναλλάγματος σταθμίζεται από τους κύριους εμπορικούς εταίρους, με βάση το έτος 1990. II. Ο πραγματικός δείκτης επίσημα στη ΓΔ της Εισαγωγές και εξαγωγές (τρέχουσες τιμές): Τα στοιχεία βασίζονται στο "γενικό εμπορικό" σύστημα. Τα εμπορικά στοιχεία εξαιρούν το εμπόριο υπηρεσιών και το εμπόριο με τις άδειες εκμετάλλευσης, την τεχνογνωσία και τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας, τις εξαγωγές και εισαγωγές σε τραπεζογραμμάτια πoD κυκλοφορούν, το νομισματικό χρυσό, τα αγαθά για των αδασμολόγητων και αφορολόγητων καταστημάτων στα λιμάνια και τα αεροδρόμια. Από το 1994, η προσωρινή ίδια μορφή εξαγωγή/εισαγωγή με δέσμευση επανεξαγωγής/επανεισαγωγής στην τις προμήθειες τις πρεσβείες, 65 τη συνδυασμένη ονοματολογία. Οι εξαιρείται. Η αξία TOD κύκλου εργασιών του εξωτερικού εμπορίου περιλαμβάνει την αγοραία αξία των αγαθών και τα πρόσθετα έξοδα (ναύλος, ασφάλεια κ. λπ. ). Εμπορική Ταξινόμηση: Η ροή του εμπορίου αγαθών χρησιμοποιεί την ταξινόμηση των εμπορευμάτων σύμφωνα με εισαγωγές καταγράφονται με βάση αξίες C1F. Ως το 1997, τα στοιχεία λαμβάνονται με την ημερομηνία αποδοχής της τελωνειακής διασάφησης από τις τελωνειακές αρχές. Από το 1997, τα στοιχεία λαμβάνονται με την ημερομηνία κατά την οποία τα εμπορεύματα διήλθαν από τα τελωνειακά σύνορα. Οι εξαγωγές καταγράφονται με βάση αξίες FOB και λαμβάνονται με τον ίδιο τρόπο όπως και οι εισαγωγές. Η Eurostat μετέτρεψε το εθνικό νόμισμα σε δολάρια ΗΠΑ εφαρμόζοντας τις μέσες ετήσιες ισοτιμίες συναλλάγματος του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Όροι εμπορίου: Από το 1994, οι εξαγωγικές τιμές υπολογίζονται από την στατιστική υπηρεσία της Εσθονίας. Η σταθμισμένη] δομή του δείκτη των τιμών εξαγωγής βασίζεται στην αξία των εξαγωγών σύμφωνα με τις προσαρμοσμένες στατιστικές των τελωνείων. Τα στοιχεία για τις τιμές (τιμές fob) συλλέγονται άμεσα από τους κύριους εξαγωγείς. Ο δείκτης τιμών εξαγωγής έχει υπολογισθεί με τον τύπο του Lapeyre. Εισαγωγές και εξαγωγές από και προς την ΕΕ-15: Στοιχεία που δημοσίευσε η Εσθονία: Τα στοιχεία για τα έτη 1993 και 1994 αφορούν το εμπόριο με την ΕΕ-12 και μόνο. Ποσοστό οικονομικής δραστηριότητας (μέθοδος ΔΟΕ): Εκατοστιαία αναλογία του εργατικού δυναμικού στο σύνολο του πληθυσμού ηλικίας 15+. Ποσοστό ανεργίας (μέθοδος ΔΟΕ): Εκατοστιαία αναλογία του άνεργου εργατικού δυναμικού. Μέση απασχόληση κατά κλάδους NACE (LFS): Το ποσοστό αυτό προκύπτει από την ΕΔΕΔ (Έρευνα δείγματος εργατικού δυναμικού) τηρώντας τους ορισμούς και τις συστάσεις της ΔΟΕ. Εργατικό δυναμικό: απασχολούμενα άτομα και άνεργοι κατά την έννοια του ορισμού της ΔΟΕ που αναφέρεται παρακάτω. Απασχολούμενος: κάθε άτομο ηλικίας 15+, το οποίο κατά την περίοδο αναφοράς εργαζόταν τουλάχιστον μια ώρα με ημερομίσθιο ή μισθό ή άλλου είδους αμοιβή ως υπάλληλος, επιχειρηματίας, μέλος συνεταιρισμού ή εργατικό δυναμικό από τα μέλη της ίδιας οικογένειας που συνεισφέρει. Περιλαμβάνονται τα μέλη των ενόπλων δυνάμεων και γυναίκες με γονική άδεια. Άνεργος: κάθε άτομο ηλικίας 15+, το οποίο πληροί ταυτόχρονα και τις τρεις προϋποθέσεις του ορισμού της ΔΟΕ για να ταξινομηθεί ως άνεργος: (i) δεν έχει εργασία, (Π) αναζητεί ενεργά εργασία και (iii) είναι έτοιμο να αναλάβει εργασία μέσα σε ένα δεκαπενθήμερο. Από τα έτι] 1993/1994 τα στοιχεία αναφέρονται στην έρευνα του εσθονικού εργατικού δυναμικού 1995 (ΕΕΕΔ 95) που διεξήχθη από τον Ιανουάριο έως τον Απρίλιο του 1995. Το ερωτηματολόγιο και των δυο ερευνών συνίστατο σε δυο μέρη: την εβδομάδα αναφοράς και το αναδρομικό μέρος: Η ΕΕΕΔ 95 κάλυπτε την περίοδο 1989-1995 ενώ η ΕΕΕΔ 97 την περίοδο 1995-1997. Τα στοιχεία που είχαν παρουσιασθεί σε πίνακες για τα έτη 1993-1995 αποτελούν στοιχεία για τον πληθυσμό 15-69 ετών αντίστοιχα Τα στοιχεία για το έτος 1997 αποτελούν στοιχεία εβδομάδας αναφοράς που αφορούν το 2ο τρίμηνο του 1997 και πληθυσμό ηλικίας 15-74. Δείκτες όγκου βιομηχανικής παραγωγής: Η βιομηχανική παραγωγή καλύπτει τις μεταλλευτικές και λατομικές δραστηριότητες, τη βιομηχανική παραγωγή και την παραγωγή ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου, ατμού και την παροχή ύδατος (σύμφωνα με τη NACE Rev. l Τμήματα ταξινόμησης Γ,Δ,Ε). Ο δείκτης βιομηχανικής παραγωγής καλύπτει το σύνολο της βιομηχανικής παραγωγής συμπεριλαμβανομένων εκτιμήσεων 66 για επιχειρήσεις με έως 19 DπαλλήλoDς. Η παραγωγή ηλεκτρισμού, φυσικού αερίου και η παροχή ύδατος καλύπτουν μόνο την παραγωγή ενέργειας (NACE Rev. l τάξεις: 40101, 40301). Πηγές Βασικά στοιχεία, Εθνικοί λογαριασμοί, Εξωτερικό εμπόριο, Δημογραφικά στοιχεία, Αγορά εργασίας, Υποδομές, Βιομηχανία και γεωργία: New Cronos. Αποθεματικά στοιχεία του ενεργητικού και Οικονομικοί δείκτες: Όπου ήταν δυνατό χρησιμοποιήθηκε ως πηγή το ερωτηματολόγιο της Eurostat Β-4 για τις νομισματικές και οικονομικές στατιστικές. Ζητήθηκε από τις υποψήφιες χώρες να τις αποστέλλουν τακτικά και να ενημερώνουν τους πίνακες που περυλαμβάνονται στο ερωτηματολόγιο. Οι παραπάνω στατιστικές περιλαμβάνουν επίσημα ξένα αποθέματα, νομισματικά μεγέθη, επιτόκια, και ισοτιμίες συναλλάγματος. Όπου τα στοιχεία αυτά δεν ήταν διαθέσιμα, χρησιμοποιήθηκε ως πηγή η δημοσίευση "Διεθνείς Οικονομικές Στατιστικές" του ΔΝΤ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (ΓΔ II) χρησιμοποιήθηκε ως πηγή για τις ισοτιμίες του ECU, όπου ήταν εφικτό. Σχετικά με το ακαθάριστο εξωτερικό χρέος, χρησιμοποιήθηκε ως πηγή η δημοσίευση του ΟΟΣΑ Στατιστικές Εξωτερικού Χρέους. Σχετικά με γενικό έλλειμμα/πλεόνασμα δημοσίου, οι υποψήφιες χώρες δεν είναι, προς το παρόν, σε θέση να παρέχουν αξιόπιστα στοιχεία. Η Μονάδα Β-4 συνεργάζεται στενά με τις χώρες αυτές με σκοπό τη βελτίωση των εθνικών τους λογαριασμών στους οποίους βασίζονται οι στατιστικές των δημόσιων οικονομικών. Λόγω της έλλειψης αξιόπιστων στοιχείων, μια κατά προσέγγιση εκτίμηση του γενικού ελλείμματος/πλεονάσματος του δημοσίου εξάγεται από τη ετήσια έκδοση των στατιστικών των δημόσιων οικονομικών του ΔΝΤ (για επεξηγήσεις σχετικά με τη μεθοδολογία, βλέπε παρακάτω). 67 ISSN 0254-1483 COM(98) 705 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 01 02 06 11 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-98-647-GR-C Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο