title: Alueiden komitean lausunto aiheesta "Ehdotus neuvoston päätökseksi Euroopan laajuisen korkeakouluopetusta koskevan yhteistyöohjelman kolmannen vaiheen (Tempus III) (2000-2006) hyväksymisestä"

eurovoc_concepts:
Central and Eastern Europe
EU programme
cooperation policy
cross-border cooperation
higher education

text: C 51/86 FI Euroopan yhteiso¨ jen virallinen lehti 22. 2. 1999 Alueiden komitean lausunto aiheesta ”Ehdotus neuvoston päätökseksi Euroopan laajuisen korkeakouluopetusta koskevan yhteistyöohjelman kolmannen vaiheen (Tempus III) (2000–2006) hyväksymisestä” ALUEIDEN KOMITEA, joka (1999/C 51/14) ottaa huomioon ehdotuksen neuvoston päätökseksi Euroopan laajuisen korkeakouluopetusta koskevan yhteistyöohjelman kolmannen vaiheen (Tempus III) (2000–2006) hyväksymisestä KOM(98) 454 lopull. – 98/0246 CNS(1), ottaa huomioon neuvoston 1. lokakuuta 1998 Euroopan yhteisöjen perustamissopimuksen 198 c artiklan ensimmäisen kohdan nojalla tekemän päätöksen pyytää aiheesta alueiden komitean lausunto, ottaa huomioon komitean työvaliokunnan 13. toukokuuta 1998 tekemän päätöksen antaa lausunnon valmistelu valiokunta 7:n ”Koulutus – Ammattikoulutus – Kulttuuri – Nuoriso – Urheilu – Kansalaisten oikeudet” tehtäväksi, ottaa huomioon valiokunta 7:n 1. lokakuuta 1998 hyväksymän lausuntoluonnoksen CdR 301/98 rev. (esittelijä: Nicole Morsblech), hyväksyi 18. –19. marraskuuta 1998 pitämässään 26. täysistunnossa (marraskuun 19. päivän kokouksessa) yksimielisesti seuraavan lausunnon. 1. Johdanto 1. 1. Lausunnon aiheena on ehdotus neuvoston päätökseksi Euroopan laajuisen korkeakouluopetusta koskevan yhteistyöohjelman kolmannen vaiheen Tem- pus III (2000–2006) hyväksymisestä. Ehdotuksen tavoit- teena on käynnistää korkeakouluopetusta koskevan Tempus-ohjelman kolmas vaihe vuosiksi 2000–2006. 1. 2. Korkeakouluopetusta koskeva Tempus-ohjelma luotiin neuvoston päätöksellä 7. toukokuuta 1990 (neu- voston päätös 90/233/ETY). Päätöksen myötä Tempus- ohjelma hyväksyttiin 1. heinäkuuta 1990 alkavaksi kol- mivuotiskaudeksi ja sen tavoitteeksi asetettiin ohjelmaan valittujen edunsaajamaiden korkeakouluopetuksen ke- hityksen ja rakennemuutoksen edistäminen. Ensim- mäistä jaksoa jatkettiin myöhemmin kesäkuun 1994 loppuun asti (neuvoston päätös 92/240/ETY). 1. 3. Neuvosto päätti 29. huhtikuuta 1993 Tempus- ohjelman toisesta nelivuotisesta vaiheesta, joka alkoi 1. heinäkuuta 1994 (neuvoston päätös 93/246/ETY). Neuvosto päätti 21. marraskuuta 1996 jatkaa toista vaihetta kahdella vuodella vuosiksi 1998–2000 (neuvos- ton päätös 96/663/EY). 1. 4. Alueiden komitea hyväksyi 19. syyskuuta 1996 täysistunnossaan lausunnon aiheesta ”Ehdotus neuvos- ton päätökseksi Euroopan laajuisen korkeakouluope- tusta koskevan yhteistyöohjelman toisen vaiheen (Tem- pus II 1994–1998) hyväksymisestä 29. päivänä huhtikuu- ta 1993 tehdyn päätöksen 93/246/ETY muuttami- sesta” (2). Lausunnossaan alueiden komitea antoi myön- teisen arvion Tempus-korkeakouluohjelmasta. Se oli tyytyväinen Tempus II -ohjelman uudelleen määriteltyi- hin tavoitteisiin, jotka oli esitelty lausunnon aiheena olevassa, ohjelmaa koskevassa ehdotuksessa neuvoston päätökseksi, ja kannatti samalla aikomusta varmistaa yhteisvaikutus Tacis- ja Phare-ohjelmien ensisijaisten menoerien kanssa. Alueiden komitea oli tyytyväinen neuvoston päätösehdotuksessa esitettyihin yleistavoit- teisiin, joihin kuului tärkeimpien alojen opetussuunnitel- mien kehittäminen ja uudistaminen, korkeakoulujärjes- telmien ja -laitosten sekä niiden hallinnon uudistaminen ja ammattiin tähtäävän koulutuksen kehittäminen erityi- sesti parantamalla ja laajentamalla yhteyksiä elinkeino- elämään, jotta poistetaan korkeakoulutuksen antamaan pätevyyteen liittyviä puutteita, jotka tulevat esiin talous- elämän uudistuessa. Alueiden komitea korosti tukevansa kaiken kaikkiaan erityisesti taloudellisiin ja yhteiskun- nallisiin uudistuksiin liittyviä Tempus-ohjelman tavoit- teita. AK kannatti ajatusta auttaa Tempuksen avulla maita, jotka valmistautuvat liittymistä edeltävän strate- gian avulla sisämarkkinoihin, siirtymään avustusohjel- mista yhteistyöohjelmiin. 1. 5. Alueiden komitea hyväksyi lisäksi 20. syyskuuta 1995 pitämässään täysistunnossa lausunnon aiheesta ”Paikallisten ja alueellisten viranomaisten asema Euroo- pan unionin tukemassa koulutuksessa Keski- ja Itä- Euroopassa” (3). Lausunnossaan komitea korosti hajau- tettujen ja monimuotoisten rakenteiden merkitystä, (1) EYVL C 270, 29. 8. 1998, s. 9. (2) CdR 193/96 fin – EYVL C 34, 3. 2. 1997, s. 49. (3) CdR 298/95 – EYVL C 100, 2. 4. 1996, s. 98. 22. 2. 1999 FI Euroopan yhteiso¨ jen virallinen lehti C 51/87 joiden osana demokraattisesti toimivilla paikallis- ja alueviranomaisilla on huomattava rooli Keski- ja Itä- Euroopan taloudellisessa ja yhteiskunnallisessa kehityk- sessä. Komitea korosti myös EU:n ja Keski- ja Itä- Euroopan maiden paikallisen ja alueellisen yhteistyön merkitystä erityisesti yleissivistävään ja ammatillisen koulutuksen kannalta. Alueiden komitea piti Tempus- ohjelmaa selvästi erittäin onnistuneena ja kannatti sen kehittämistä siten, että keski- ja itäeurooppalaiset yli- opistot saisivat kumppanuudessa entistä tärkeämmän osan. 1. 6. Komissio hyväksyi 29. toukokuuta 1998 valmis- teluasiakirjan aiheesta ”Euroopan unionin jäsenvaltioi- den ja Keski- ja Itä-Euroopan maiden kahdenvälinen ja monenvälinen yhteistyö korkeakoulutuksen alalla” (1) Valmisteluasiakirjassa komissio toteaa, että erityyppiset toimet täydentävät toisiaan ja että tämän täydentävyy- den tulee vahvistaa yhteisvaikutuksen syntymistä. Ko- missio ilmoittaa, että se aikoo Tempus III -ohjelmaa ja yleissivistävää ja ammatillista koulutusta koskevan uuden ohjelmasukupolven avulla pyrkiä ensin vahvista- maan ja sitten laajentamaan yhteistyötä, luodakseen pohjaa todelliselle ulkoiselle ulottuvuudelle, jonka an- siosta eurooppalainen koulutusalue pääsee kehittymään täyteen mittaansa. 2. Yleistä Korkeakouluopetusta koskevan Tempus-ohjel- 2. 1. man perustana oli Eurooppa-neuvoston vuonna 1989 komissiolle esittämä pyyntö tehdä ehdotuksia korkea- kouluopetukseen liittyvistä toimista, jotka tukisivat Keski- ja Itä-Euroopan maiden uudistuskehitystä. Aluei- den komitea pitää tätä edelleen peruspäämääränä, vaik- ka monessa ohjelman alkuvaiheen edunsaajamaassa Euroopan unioniin lähentyminen ja sen jäsenyyteen valmistautuminen onkin noussut entistä merkittäväm- mäksi tavoitteeksi. 2. 2. Alueiden komiteasta Tempus-ohjelma on osoitus Euroopan unionin poliittisesta sitoutumisesta yhteis- työhön ja vuoropuheluun KIE-maiden, uusien itsenäis- ten valtioiden ja Mongolian kanssa. AK on komission kanssa yhtä mieltä siitä, että tässä yhteistyössä keskeisinä aloina tulee pitää yleissivistävää ja ammatillista koulu- tusta sekä henkilöresurssien kehittämistä. 2. 3. Sen lisäksi yleissivistävä, ammatillinen ja korkea- koulutus tarjoavat loistavat mahdollisuudet alueelliseen ja aluetasoa vahvistavaan yhteistyöhön. (1) SEK(98) 909 lopull. 2. 4. Alueiden komitea on samaa mieltä arviosta, että erityisesti uusien itsenäisten valtioiden ja Mongolian sekä Keski- ja Itä-Euroopan assosioitumattomien mai- den osalta EU on avainasemassa näiden alueiden vakau- den ylläpitämisessä. AK korostaa, että Tempus-korkea- kouluohjelman antama tuki yleissivistävälle, ammatilli- selle ja korkeakoulutukselle soveltuu erinomaisesti ky- seisen vakauttavan vaikutuksen välineeksi. Samalla yleissivistävä, ammatillinen ja korkea- 2. 5. koulutus voivat assosioituneissa KIE-maissa tulla avain- asemaan järjestelmien ja rakenteiden uudistamisessa. Tempus-ohjelman merkitys on laajentunut tuensaaja- maiden kehitysasteesta ja Tempus-yhteistyön kestosta riippumatta korkeakoulujärjestelmän rakenteen uudis- tamisesta koulutusalan yhteistyön edistämisen kautta EU-ohjelmiin osallistumisen tukemiseen ja lopulta Eu- roopan unioniin liittymisen valmisteluun. Kehitykseen liittyi myös yhä selkeämpi erikoistuminen kunkin kump- panimaan korkeakoulujärjestelmässä, kuten esim. kou- lutusohjelmien, korkeakoulurakenteen ja ammattipäte- vyyteen tähtäävän koulutuksen kohdalla on käynyt ilmi. 2. 6. Tempus-korkeakouluohjelman toteuttamiseen liittyy kumppanimaissa tuelle asetettava maakohtainen tärkeysjärjestys. Näiden maakohtaisten painopistealuei- den määrittelyn ja yksittäisten maiden EU-jäsenyyttä edeltävän strategian välillä tulisi aina olla suora yhteys. 2. 7. Tempus-ohjelmahan suunniteltiin heti alun perin soveltumaan myös KIE-maiden ja unionin jäsenvaltioi- den välisen alueyhteistyön välineeksi. 2. 8. Tempus-korkeakouluohjelma oli ensimmäisellä kaudella 1990–1994 ainoa väline, joka tuki yksittäisten maiden korkeakoulujärjestelmän uudistamista ja tarjosi samalla KIE-maiden korkeakouluille mahdollisuuden päästä mukaan kansainväliseen yhteistyöhön. 2. 9. Toisella kaudella 1994–1998 Tempusta täyden- nettiin siten, että assosioituneille Keski- ja Itä-Euroopan maille avautui mahdollisuus osallistua EU:n Leonardo- ja Sokrates-ohjelmiin. Samassa yhteydessä kehitettiin maakohtaisten painopistealueiden määrittelemiseksi järjestelmä, jossa otettiin maittain eriytettynä huomioon niiden erityispiirteet. 2. 10. Kaikkiaan toiselle vaiheelle oli tyypillistä tavoit- teenasettelun siirtyminen tuesta yhteistyöhön. Siirtymi- nen liittyi kumppanimaiden lisääntyneeseen kykyyn tehdä EU-yhteistyötä koulutuksen ja korkeakoulutuksen C 51/88 FI Euroopan yhteiso¨ jen virallinen lehti 22. 2. 1999 aloilla. Tämä kehitys oli edellytys sille, että yleissivistävä, ammatillinen ja korkeakoulutus voivat olla mukana valmistamassa assosioituneita Keski- ja Itä-Euroopan maita EU-jäsenyyteen. 3. Erityistä Toisen vaiheen alkaessa Tempus-ohjelma laa- 2. 11. jennettiin kattamaan myös uudet itsenäiset valtiot ja Mongolia. toisen vaiheen Kuluvalla 2. 12. jatkojaksolla 1998–2000 on Tempus-ohjelma Keski- ja Itä-Euroopan assosioituneiden maiden osalta suuntautunut yhä enemmän EU-jäsenyyteen valmistautumiseen. Samalla on EU-ohjelmiin osallistumisen tukeminen ja yhteys niihin tullut yhä tärkeämmäksi. 2. 13. AK on komission kanssa samaa mieltä siitä, että Keski- ja Itä-Euroopan assosioituneiden maiden yliopistot pystyvät antamaan aktiivisen panoksen mai- densa valmistautuessa EU-jäsenyyteen. Komitea muis- tuttaa kuitenkin, että assosioituneiden maiden ryhmän sisällä sekä myös niiden korkeakoulujärjestelmien välillä on selviä kehitysvaihe-eroja. 2. 14. Alueiden komitea panee tyytyväisenä merkille, että Tempus-ohjelma on vuodesta 1994 osoittautunut toimivaksi myös Tacis-maissa, uusissa itsenäisissä val- tioissa ja Mongoliassa. 2. 15. AK korostaa, että etenkin Tacis-maissa, jotka ovat Neuvostoliiton hajoamisen jälkeen joutuneet mo- nelta kannalta erittäin vaikeaan siirtymävaiheeseen, korkeakouluilla on kansainvälisen yhteistyön luomi- sessa aivan erityinen merkitys. Koulu- ja korkeakou- lujärjestelmän rakentamisen tukemisen lisäksi voi kor- keakoulujen välisellä kokemustenvaihdolla ja keskinäi- sellä yhteistyöllä olla erityinen merkitys näissä valtioissa, koska niiden lähtökohdat ovat Neuvostoliiton hajottua pitkälti samankaltaiset. 2. 16. Alueiden komiteasta on myönteistä, että nk. eurooppalaiset yhteishankkeet ovat osoittautuneet Tem- pus-toimien tärkeimmäksi välineeksi. AK:n mielestä eurooppalaisen yhteishankkeen perusajatus, eli yhden edunsaajamaan korkeakoulun ja kahden EU-kumppanin yhteistyö, on yksi Tempus-korkeakouluohjelman onnis- tuneen toteutuksen perustekijöistä. 2. 17. Alueiden komiteasta liikkuvuutta tukevat apu- rahat ovat erittäin tärkeä ja onnistunut Tempus- ohjelman osa, joka on osoittautunut toimivaksi ohjel- man tähänastisen kehityksen aikana. 3. 1. Alueiden komitea on komission kanssa yhtä mieltä siitä, että Tempus on osoittautunut tehokkaaksi välineeksi korkeakoulualan rakennemuutoksessa ja edelleen kehittämisessä. 3. 2. AK on samaa mieltä arviosta, jonka mukaan Tempuksen myönteinen vaikutus kattaa myös korkea- koulujen yleiset tehtävät. Se on havainnut tästä esimerk- kejä ammatillisen ja yliopistollisen koulutuksen saanei- den panoksessa talouden ja yhteiskunnan tarpeellisten uudistusten mahdollistamiseksi ja edistämiseksi. Kuten on käynyt ilmi, voi Tempus siten erittäin hyvin vaikuttaa demokraattisen yhteiselämän kehittämiseen. 3. 3. Alueiden komitea on yhtä mieltä arviosta, että Tempus on olennaisesti tasoittanut EU-maiden ja Keski- ja Itä-Euroopan maiden korkeakoulujen ja opetustarjon- nan välisiä tasoeroja. 3. 4. Alueiden komitea korostaa tuensaajamaiden ta- louden kehityksen ja koulutusalaan tehtävien sijoitusten tiivistä yhteyttä. Myös tästä syystä komitea pitää myön- teisenä päätöstä sisällyttää Tempus osaksi Phare- ja erityisesti Tacis-ohjelmien suuntaviivoja. Alueiden komitea korostaa, että Tempus on 3. 5. osaltaan auttanut ratkaisevasti vahvistamaan KIE- maiden korkeakoulujen EU-yhteistyövalmiuksia. Näin Tempus on vaikuttanut huomattavalla tavalla siihen, että KIE-maiden korkeakoulut pystyvät hyödyntämään Sokrates- ja Leonardo-ohjelmia. 3. 6. Erityisesti Sokrates- ja Leonardo-ohjelmien avaa- mista KIE-maille alueiden komitea pitää johdonmukai- sena EU-jäsenyyttä edeltävänä tukena. Komitea odottaa, että Sokrates- ja Leonardo-ohjelmiin osallistuminen johtaa KIE-maiden ja EU:n korkeakoulujen yhteistyön tiivistymiseen entisestään. Yhteistyö tarjoaa samalla mahdollisuuden Tempuksen avulla luotujen rakenteiden säilyttämiseen ja kehittämiseen. 3. 7. Erityisesti Tacis-maiden kohdalla alueiden komi- tea pitää Tempuksen tehtävänä edistää valtion ja yhteis- kunnan välttämättömiä muutoksia. Alueiden komitea pitää myönteisenä Tempus-/Tacis-ohjelmien tähänas- tista tehtävänasettelua, etenkin mitä tulee riippumatto- mien, hajautettujen ja monipuolisten korkeakoulujärjes- telmien kehittämisen vahvistamiseen sekä korkeakoulu- jen tukemiseen niiden osallistuessa oman maansa talou- delliseen ja yhteiskunnalliseen uudistukseen. 22. 2. 1999 FI Euroopan yhteiso¨ jen virallinen lehti C 51/89 3. 8. Alueiden komitea korostaa erityisesti, että Tacis- maissa korkeakoulutuksen ja sen kehittämisen alueelli- sen osatekijän vahvistaminen on yksi tärkeimmistä tavoitteista. Tempus-ohjelmasta tähän asti saatujen myön- 3. 9. teisten kokemusten perusteella alueiden komitea on erityisen tyytyväinen, että Tempus-ohjelman kolmatta vaihetta eli vuosia 2000–2006 koskeva ehdotus neuvos- ton päätökseksi on tehty. Alueiden komitea panee merkille, että Tempus- 3. 10. ohjelman tukikelpoisten maiden joukko on määritelty kattamaan Tacis-ohjelmaan osallistuvat maat, uudet itsenäiset valtiot ja Mongolia, ja Phare-ohjelman piirissä Keski- ja Itä-Euroopan assosioitumattomat maat. AK:n mielestä tämä ehdotus, jonka mukaan Phare-ohjelmaan osallistuvat Eurooppa-sopimuksen solmineet KIE-maat karsittaisiin Tempus-ohjelman ulkopuolelle, on ratkai- seva uusi kehitysvaihe Tempus-ohjelman linjassa. 3. 11. AK on pohjimmiltaan samaa mieltä arviosta, että koulutus- ja korkeakoulupolitiikan osalta Tempus III:n edunsaajamaita koskevat samat tavoitteet ja paino- pistealueet kuin Tempus-ohjelmaan alussa osallistunei- takin. Alueiden komitean mielestä on täysin hyväk- syttävää verrata assosioituneissa Keskija Itä-Euroopan maissa 1990-luvun alussa koulutuksessa ja korkeakoulu- tuksessa vallinnutta lähtötilannetta assosioitumatto- mien ja Tacis-maiden nykytilanteeseen. 3. 14. Alueiden komitea on samaa mieltä komission arviosta, että Tempus-ohjelman edunsaajina säilyvistä Phare-maista etenkin Albania tarvitsee jatkossakin huo- mattavaa tukea. Komitean mielestä myös entisen Jugo- slavian Bosnia ja Herzegovina ja entinen Jugoslavian tasavalta Makedonia tarvitsevat huomattavaa tukea. Näiden valtioiden kohdalla AK pitää Tempus-ohjelman jatkamista ehdottoman välttämättömänä. Komitea odottaa lisäksi, että siten demokraattisen ja moniarvoi- sen yhteiskunnan tarpeelliselle kehitykselle annetaan myös näissä eurooppalaisissa maissa lisävirikkeitä. 3. 15. Phare-ohjelmaan osallistuvien assosioitumatto- mien Keski- ja Itä-Euroopan maiden osalta AK on tyytyväinen, että Tempus-ohjelman tavoitteenasette- lussa keskitytään, etenkin entisen Jugoslavian tasaval- loissa, entistä enemmän alueelliseen ulottuvuuteen, val- tion- ja paikallishallinnon uudenaikaistamiseen, korkea- koulujen tehokkaiden hallintorakenteiden luomiseen ja assosioituneissa maissa toteutettujen Tempus-hank- keiden tulosten hyödyntämiseen. Käsiteltävänä olevan komission ehdotuksen 3. 16. mukaisesti alueiden komitea pitää Tempus-toiminnan tulevana painopistealueena uusia itsenäisiä valtioita ja Mongoliaa. Komitea tukee komission tavoitteenasette- lun painopisteitä. Tämä koskee etenkin korkeakouluo- petuksen monipuolistamista, hajauttamista, korkeakou- lujen itsehallintoa ja niiden opetuksen alueellisen ulottu- vuuden vahvistamista sekä koulutusohjelmien uudista- mista, opetushenkilökunnan koulutusta, uusien opetus- menetelmien käyttöönottoa ja korkeakoulujen hallin- non uudenaikaistamista. Lisäksi alueiden komitea odot- taa, että korkeakouluja tuetaan niiden antaessa kon- kreettisen panoksensa talouden ja yhteiskunnan raken- nemuutokseen. 3. 12. Komitea on erityisesti samaa mieltä komission kanssa siitä, että Tempus-ohjelman keskeyttäminen hidastaisi tai pysäyttäisi kokonaan korkeakoulujärjes- telmien sopeuttamisen. AK huomauttaa, ettei Tempus- ohjelman päättymisen myötä Tempus III -ehdotuksessa määritellyille edunsaajamaille olisi tarjolla lainkaan EU-tukea korkeakoulutuksen kehittämiseen. 3. 17. Alueiden komitea on tyytyväinen, että Tacis- maiden tähänastisia Tempus-kokemuksia pidetään yleisesti myönteisinä. Se vahvistaa komitean käsitystä, että tähän mennessä asetettuihin tavoitteisiin tulee pyrkiä ehdotetulla tavalla. 3. 13. AK pitää Sokrates- ja Leonardo-ohjelmien avaa- mista assosioituneille Keski- ja Itä-Euroopan maille oikeana toimenpiteenä, jolla KIE-maiden korkeakoulu- ja koulutusjärjestelmää voidaan kehittää edelleen sekä vahvistaa ja edistää niiden EU-yhteistyötä kyseisellä alalla. Alueiden komitea odottaa, että Keskija Itä- Euroopan maat osallistuvat Sokrates- ja Leonardo- ohjelmiin tulevaisuudessa entistä enemmän. Komitea on kuitenkin myös sitä mieltä, ettei Sokrates- ja Leonardo- ohjelmiin osallistuminen voi korvata Tempus-ohjelman tukemaa korkeakoulujen kehitystä niiden Keski- ja Itä-Euroopan assosioituneiden maiden kohdalla, jotka Tempus III -ehdotuksen mukaan karsitaan korkeakou- lualaa koskevan Tempus-ohjelman ulkopuolelle. 4. Päätelmät 4. 1. Alueiden komitea korostaa, että monen entiseen Neuvostoliittoon kuuluneen valtion ja erityisesti niistä suurimman, eli Venäjän federaation, vaikea poliittinen ja taloudellinen tilanne edellyttää kestävää tukea, jonka avulla tuetaan siirtymistä vaikeasta rakennemuutoksesta kohti demokraattista ja moniarvoista yhteiskuntaa. EU:n politiikan vakauttavaa vaikutusta ei siksi voikaan kyllin korostaa. Tacis-ohjelman ja sen suuntaviivoja noudattavan Tempus-ohjelman oikeutus on alueiden komitean mielestä kiistämätön. C 51/90 FI Euroopan yhteiso¨ jen virallinen lehti 22. 2. 1999 4. 2. Keski- ja Itä-Euroopan maiden osalta alueiden komitea toteaa, että kymmenvuotisen Tempus-tuen jälkeenkin korkeakoulujärjestelmän jatkokehitystä on tarpeen tukea edelleen. Tukea on kuitenkin tarpeen tarkastella maakohtaisesti. Tämän vuoksi alueiden ko- mitea pitää ongelmallisena päätöstä lopettaa Tempus- ohjelma kaikissa assosioituneissa maissa. tehtäväksi jää vakauskehityksen tukeminen. Alueiden komiteasta olisi paikallaan pohtia, muuttaako assosioi- tuneiden Keski- ja Itä-Euroopan maiden jättäminen Tempus-tuen ulkopuolelle Tempus-ohjelman luonnetta EU-jäsenyyteen valmistautumisesta kokonaan Itä- Euroopan vakauttamiseen. 4. 3. Alueiden komitea viittaa Keski- ja Itä-Euroopan maiden ja niiden korkeakoulu- ja koulujärjestelmien kehitysasteissa oleviin melkoisiin eroihin. Erot ilmenevät erityisen selvästi keski- ja itäeurooppalaisten hakijamai- den ryhmittelyssä maihin, joiden kanssa jäsenyysneuvot- telut aloitetaan ensin ja maihin, jotka pääsevät jäsenyys- neuvotteluihin aikaisintaan seuraavalla kierroksella. ensimmäistä Tarkasteltaessa hakijamaiden 4. 4. ryhmää (Puola, Ts˘ekki, Unkari, Slovenia ja Viro), joka lähestyy standardeiltaan eurooppalaista kehitystasoa, vaikuttaa näiden maiden karsiminen Tempus-tuen ulko- puolelle oikeutetulta. Myös alueiden komitean mielestä tuen rajoittaminen näiden maiden kohdalla EU- tukiohjelmiin osallistumiseen on oikeutettua. Alueiden komitea ei kuitenkaan epäile, etteikö Tempus-tuen jatkaminen myös jäsenyysneuvottelujen ensimmäiseen ryhmään kuuluville maille nopeuttaisi näiden maiden osalta EU-tason saavuttamista. Koska EU-tukea on tarpeen käyttää tehokkaasti, on tuen lopettaminen näiden maiden osalta komitean mielestä kuitenkin puo- lustettavissa. Assosioituneiden keski- 4. 5. ja itäeurooppalaisten maiden toisen ryhmän (Romania, Bulgaria, Slovakia, Latvia ja Liettua) osalta on alueiden komiteasta paikal- laan pohtia, onko Tempus-tuen yleinen lopettaminen näiden maiden kohdalla liian aikaista. Alueiden komi- tean mielestä olisi selvitettävä, olisiko yksittäisten mai- den osallistumista Tempus-ohjelmaan mahdollista jat- kaa tai voisiko kysymykseen tulla Phare-ohjelmaan liittyvä siirtymätuki. 4. 6. Tässä yhteydessä alueiden komitea viittaa siihen, että yksi Tempuksen tärkeimmistä tavoitteista on EU- jäsenyyteen valmistautuminen ja kumppanimaiden kor- keakoulujen tason nostaminen yhteistyön edellyttämälle asteelle. Tästä syystä Tempus-tuen lopettaminen ei vaikuta ongelmattomalta, koska vaikka karsitut maat pyrkivät EU:n jäseniksi, on niiden koulu- ja korkeakou- lujärjestelmien kehitystaso kuitenkin suhteettoman kau- kana jäsenyyden edellyttämästä. Assosioituneet Keski- ja Itä-Euroopan maat kuitenkin poikkeavat uusista itsenäisistä valtioista ja assosioitumattomista KIE- maista, koska jälkimmäisten EU-jäsenyys ei ole näköpii- rissä, ja siksi jäsenyyteen valmistautumisen tavoite jää niiden kohdalla pois. Etenkin entisestä Neuvostoliitosta itsenäistyneiden valtioiden kohdalla EU:n keskeiseksi 4. 7. Kaikkien Keski- ja Itä-Euroopan assosioitunei- den maiden osalta tulisi selvittää, tulisiko Sokrates- ja Leonardo-ohjelmiin liittää tukitoimia, joilla voitaisiin helpottaa KIE-maiden osallistumista kyseisiin ohjelmiin. 4. 8. Alueiden komitea kannattaa lisäksi, että paino- pistealueiden osalta Tempus-ohjelman toteuttaminen perustuu jatkossakin välineenä käytettäviin eurooppa- laisiin yhteishankkeisiin. AK pitää tätä hankkeiden toteuttamiseen perustuvaa tukimuotoa tärkeänä, koska se varmistaa korkeakoulujen suoran osallistumisen. 4. 9. Alueiden komitea on vakuuttunut, että jatkossa tulisi entistä voimallisemmin pyrkiä siihen, että Keski- ja Itä-Euroopan liitännäismaiden korkeakoulut osallis- tuvat eurooppalaisiin yhteishankkeisiin. Tempus- ohjelman ensimmäisen vuosikymmenen aikana vahvis- tuneet KIE-maiden korkeakoulut tulisi näin liittää Tempus-ohjelmaan, jotta niiden keräämät tiedot ja kokemukset välittyisivät Tacis-maiden ja assosioitumat- tomien maiden korkeakouluille. 4. 10. Alueiden komitean käsityksen mukaan assosioi- tuneiden Keski- ja Itä-Euroopan maiden korkeakoulujen sitominen eurooppalaisiin yhteishankkeisiin ja Tempus- ohjelmaan edistäisi myös jäsenyyttä tavoittelevien KIE- maiden ja niiden itäisten naapurimaiden alueellista yhteistyötä. Tämän vuoksi alueiden komitea kannattaa tämän assosioituneiden Keski- ja Itä-Euroopan maiden sekä Tacis- ja assosioitumattomien KIE-maiden maiden yhteistyömuodon entistä voimakkaampaa tukemista. Komitean mielestä jo nyt tulee pyrkiä siihen, että alueiden kehitys EU:n tulevan itärajan kummallakin puolella vahvistuu tiheän yhteistyöverkoston avulla. 4. 11. Alueiden komitean mielestä koulutus- ja kor- keakoulupolitiikan yhteydessä myös hajautettujen ja alueellisten rakenteiden kehittyminen on erityisen tärkeää. Komitea on kuitenkin vakuuttunut, että näitä rakenteita voidaan kehittää ainoastaan, mikäli saman- aikaisesti vahvistetaan paikallista ja etenkin alueellista hallintorakennetta. Tempus-ohjelman tarjoaman tuen tulee alueiden komitean mukaan johtaa myös kumppani- 22. 2. 1999 FI Euroopan yhteiso¨ jen virallinen lehti C 51/91 valtioiden alueiden vahvistumiseen. Tämä voi yhtäältä tapahtua siten, että alueen korkeakouluja kehittämällä tuetaan tavoitteena olevaa aluekeskusten rakennepoliit- tista vahvistamista. Tämän lisäksi komitea pitää tärkeänä koulu- ja korkeakoulutoimen ja sen tulevan kehityksen niveltämistä paikallis- ja alueviranomaisten kehittymiseen. 4. 12. Alueiden komiteasta korkeakoulujen ja aluehal- lintoviranomaisten yhteistyön edistäminen on erittäin tärkeää samoin kuin korkeakoulujen panos aluehallin- non rakentamisessa ja uudenaikaistamisessa. Tämän tulee samalla hyödyttää alueviranomaisten hallintora- kenteiden kehittämistä, niiden EU-yhteistyövalmiuksia sekä koulu- ja korkeakoulujärjestelmien kehittämistä. Alueiden komitean käsityksen mukaan erityi- 4. 13. sesti uusien itsenäisten valtioiden kohdalla on välttämä- töntä luoda uusia poliittisia, taloudellisia ja yhteiskun- nallisia rakenteita, joita demokraattisten ja moniarvois- ten rakenteiden kehittyminen edellyttää. Alueiden komi- tean mielestä paikallisten ja alueellisten rakenteiden kehittämisellä on tässä yhteydessä aivan erityinen merki- tys. Tempus-tuen tulee osaltaan johtaa myös näiden rakenteiden vahvistamiseen. 4. 14. Alueiden komitea kannattaa, että osana Tem- pus-ohjelmaa pyritään entistä enemmän luomaan kor- keakoulujen ja yritysten kohtauspisteitä. Alueiden komi- tea pitää soveltavan tutkimuksen tulosten ja kumppani- maiden talouden ja yritysten tarpeiden vuorovaikutusta edellytyksenä Tempus-ohjelman laajalle ja myönteiselle vaikutukselle. Lisäksi alueiden komitea kannattaa sitä, että 4. 15. kumppanimaiden korkeakouluissa pyritään Tempus- ohjelman yhteydessä yhä voimakkaammin siihen, että ne kouluttavat ammattiväkeä, jota demokraattisen ja jäsentyneen hallinnon ja toimivan kansantalouden ke- hittäminen erityisesti edellyttää. Tässä yhteydessä tulee alueiden komitean mielestä ottaa erityisesti huomioon myös kehittyvien alueviranomaisten tarpeet. Bryssel 19. marraskuuta 1998. 4. 16. Alueiden komitea kehottaa perustamaan ohjel- mavaihtoehdon, jossa molemminpuolisen tutustumisen helpottamiseksi painotetaan itäeurooppalaisten opiske- lumahdollisuuksia Länsi-Euroopassa ja päinvastoin. Edellytyksenä tulisi tässä yhteydessä olla kyseisten opintojen vahva kulttuurienvälisyys. Alueiden komitean mielestä Tempus-ohjelmaa 4. 17. tulee käyttää myös entistä enemmän toteuttamaan mahdollisuuksia, joita EU:n ja Keski- ja Itä-Euroopan alueiden sekä uusien itsenäisten valtioiden välinen alu- eellinen ja rajanylittävä yhteistyö tarjoaa. AK on vakuut- tunut, että korkeakouluilla on erityinen merkitys alueel- lisen ja rajanylittävän yhteistyön rakentamisessa. Tasa- painoisen rakennepolitiikan tavoin tämäkin voi vahvis- taa kumppanimaiden alueellisia rakenteita. Erityisesti Tempus-ohjelmasta tuetuista kor- 4. 18. keakouluohjelmista saatujen tietojen ja tulosten välittä- minen ja levittäminen kumppanimaiden kesken on alueiden komiteasta tärkeää. AK:n mielestä kumppani- maiden kohdalla tulee pyrkiä vaikuttamaan entistä enemmän siihen, että ne järjestelmällisesti edistävät ja hoitavat tietojen ja tulosten välittämistä Tempus-tuen ulkopuolella oleville korkeakouluille. Alueiden komitea korostaa, että etenkin uusissa 4. 19. itsenäisissä valtioissa korkeakoulujen tehtävä on tukea demokraattisen ja moniarvoisen valtion rakentamiseen liittyvää tietoisuutta ja tietoja. Myös Tempus-ohjelman tulee olla mukana tukemassa korkeakouluja niiden tärkeässä tehtävässä, joka liittyy ajattelutavan tarpeelli- seen muuttamiseen. 4. 20. Lopuksi alueiden komitea toteaa olevansa eri- tyisen tyytyväinen, että ehdotus neuvoston päätökseksi Tempus-ohjelman kolmannesta vaiheesta on tehty. AK tukee pääpiirteissään ehdotuksen tavoitteenasettelua ja painopisteen asettamista uusiin itsenäisiin valtioihin. AK haluaa kuitenkin huomauttaa, että kaikkien assosioi- tuneiden Keski- ja Itä-Euroopan maiden karsiminen Tempus-tuen ulkopuolelle voi olla ryhmän tiettyjen maiden tarpeiden vastaista ja haitata niiden valmistautu- mista EU-jäsenyyteen. Alueiden komitean puheenjohtaja Manfred DAMMEYER


title: Règlement (CE) n° 2506/98 de la Commission du 19 novembre 1998 fixant les restitutions à l'exportation du riz et des brisures

eurovoc_concepts:
export refund
rice

formats: pdf print

text: 20. 11. 98 FR Journal officiel des Communautés européennes L 311/15 RÈGLEMENT (CE) No 2506/98 DE LA COMMISSION du 19 novembre 1998 fixant les restitutions à l’exportation du riz et des brisures LA COMMISSION DES COMMUNAUTÉS EUROPÉENNES, vu le traité instituant la Communauté européenne, (CE) no 3072/95 du Conseil, du 22 vu le règlement décembre 1995, portant organisation commune du marché du riz (1), modifié en dernier lieu par le règlement (CE) no 2072/98 (2), et notamment son article 13, para- graphe 3, deuxième alinéa, considérant que, aux termes de l’article 13 du règlement (CE) no 3072/95, la différence entre les cours ou les prix, sur le marché mondial, des produits visés à l’article 1er de ce règlement et les prix de ces produits dans la Commu- nauté peut être couverte par une restitution à l’exporta- tion; considérant que, en vertu de l’article 13, paragraphe 4, du règlement (CE) no 3072/95, les restitutions doivent être les fixées en prenant en considération la situation et perspectives d’évolution, d’une part, des disponibilités en riz et en brisures et de leurs prix sur le marché de la Communauté et, d’autre part, des prix du riz et des brisures sur le marché mondial; que, conformément au même article, il importe également d’assurer au marché du riz une situation équilibrée et un développement naturel sur le plan des prix et des échanges et, en outre, de tenir compte de l’aspect économique des exportations envisagées et de l’intérêt d’éviter des perturbations sur le marché de la Communauté, ainsi que des limites décou- lant des accords conclus en conformité avec l’article 228 du traité; Commission (4), modifié en dernier lieu par le règlement (CE) no 444/98 (5), est approprié; qu’il convient d’en tenir compte lors de la fixation des restitutions; considérant que le règlement (CE) no 3072/95 a, dans son article 13 paragraphe 5, défini les critères spécifiques dont il doit être tenu compte pour le calcul de la restitution à l’exportation du riz et des brisures; considérant que la situation du marché mondial ou les exigences spécifiques de certains marchés peuvent rendre nécessaire la différenciation de la restitution pour certains produits, suivant leur destination; considérant que, pour tenir compte de la demande existant en riz long conditionné sur certains marchés, il y a lieu de prévoir la fixation d’une restitution spécifique pour le produit en cause; considérant que la restitution doit être fixée au moins une fois par mois; qu’elle peut être modifiée dans l’intervalle; considérant que l’application de ces modalités à la si- tuation actuelle du marché du riz, et notamment aux cours du prix du riz et des brisures dans la Communauté et sur le marché mondial, conduit à fixer la restitution aux montants repris à l’annexe du présent règlement; considérant que les mesures prévues au présent règlement sont conformes à l’avis du comité de gestion des céréales, A ARRÊTÉ LE PRÉSENT RÈGLEMENT: considérant que le règlement (CEE) no 1361/76 de la Commission (3) a fixé la quantité maximale de brisures que peut contenir le riz pour lequel est fixée la restitution à l’exportation et déterminé le pourcentage de diminution à appliquer à cette restitution lorsque la proportion de brisures contenues dans le riz exporté est supérieure à cette quantité maximale; Article premier Les restitutions à l’exportation, en l’état, des produits visés à l’article 1er du règlement (CE) no 3072/95, à l’exclusion de ceux visés au paragraphe 1, point c), dudit article, sont fixées aux montants repris en annexe. considérant que des possibilités d’exportation existent pour une quantité de 2 000 tonnes de riz vers certaines destinations; que le recours à la procédure prévue à l’ar- ticle 7, paragraphe 4, du règlement (CE) no 1162/95 de la Article 2 Le présent règlement entre en vigueur le 20 novembre 1998. (1) JO L 329 du 30. 12. 1995, p. 18. (2) JO L 265 du 30. 9. 1998, p. 4. (3) JO L 154 du 15. 6. 1976, p. 11. (4) JO L 117 du 24. 5. 1995, p. 2. (5) JO L 56 du 26. 2. 1998, p. 12. L 311/16 FR Journal officiel des Communautés européennes 20. 11. 98 Le présent règlement est obligatoire dans tous ses éléments et directement applicable dans tout État membre. Fait à Bruxelles, le 19 novembre 1998. Par la Commission Franz FISCHLER Membre de la Commission du règlement de la Commission, du 19 novembre 1998, fixant les restitutions à l’exportation du riz et des brisures ANNEXE Code produit Destination (1) (en écus / t) Montant des restitutions Code produit Destination (1) (en écus / t) Montant des restitutions 1006 20 11 9000 1006 20 13 9000 1006 20 15 9000 1006 20 17 9000 1006 20 92 9000 1006 20 94 9000 1006 20 96 9000 1006 20 98 9000 1006 30 21 9000 1006 30 23 9000 1006 30 25 9000 1006 30 27 9000 1006 30 42 9000 1006 30 44 9000 1006 30 46 9000 1006 30 48 9000 1006 30 61 9100 1006 30 61 9900 1006 30 63 9100 1006 30 63 9900 1006 30 65 9100 01 01 01 — 01 01 01 — 01 01 01 — 01 01 01 — 01 02 03 04 01 04 01 02 03 04 01 04 01 02 03 04 89,00 89,00 89,00 — 89,00 89,00 89,00 — 89,00 89,00 89,00 — 89,00 89,00 89,00 — 111,00 — — — 111,00 — 111,00 — — — 111,00 — 111,00 — — — 1006 30 65 9900 1006 30 67 9100 1006 30 67 9900 1006 30 92 9100 1006 30 92 9900 1006 30 94 9100 1006 30 94 9900 1006 30 96 9100 1006 30 96 9900 1006 30 98 9100 1006 30 98 9900 1006 40 00 9000 01 04 05 — 01 02 03 04 01 04 — 01 02 03 04 01 04 — 01 02 03 04 01 04 — 05 — — 111,00 — — — 111,00 — — — 111,00 — — 111,00 — — — 111,00 — — 111,00 — — — 111,00 — — — — — (1) Les destinations sont identifiées comme suit: 01 le Liechtenstein, la Suisse et les territoires des communes de Livigno et de Campione d’Italia; restitutions fixées dans le cadre de la procédure prévue à l’article 7, paragraphe 4, du règlement (CE) no 1162/95 pour une quantité de 2 000 tonnes d’équivalent riz blanchi, 02 les zones I, II, III, VI, Ceuta et Melilla, 03 les zones IV, V, VII c), le Canada et la zone VIII à l’exclusion du Surinam, de la Guyana et de Madagascar, 04 les destinations visées à l’article 34 du règlement (CEE) no 3665/87 de la Commission, modifié, 05 Ceuta et Melilla. NB: Les zones sont celles délimitées à l’annexe du règlement (CEE) no 2145/92 de la Commission, modifié


title: Advies van het Comité van de Regio's over "Grensoverschrijdende en transnationale samenwerking van lokale overheden"

eurovoc_concepts:
cross-border cooperation
international cooperation
local authority

formats: html pdf print

text: 22. 2. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 51/21 Advies van het Comité van de Regio’s over „Grensoverschrijdende en transnationale samenwerking van lokale overheden” (1999/C 51/05) HET COMITÉ VAN DE REGIO’S, gelet op het besluit van zijn Bureau van 12 maart 1998 om, overeenkomstig artikel 198 C, lid 4, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, een advies op te stellen over grensoverschrijdende en transnationale samenwerking van lokale overheden en commissie 4 „Ruimtelijke ordening, stadsbeleid, energie en milieu” met de voorbereiding van de werkzaam- heden te belasten; gelet op het Europees Handvest inzake de plaatselijke autonomie van de Raad van Europa van 15 oktober 1985; gelet op de resolutie van de XIXe Europadag van de Raad van Europese gemeenten en regio’s (CCRE) van 1993; gelet op het advies van het Comité van de Regio’s over „De rol van de lokale en regionale overheden in het kader van de onderwijs- en opleidingsprogramma’s voor Midden- en Oost-Europa” (CDR 298/95)(1); gelet op het advies van het Comité van de Regio’s over de „Aanzet tot een actieve benadering van de steden in de Europese Unie” (CDR 316/97 fin) (2); gelet op het advies van het Comité van de Regio’s over „De gevolgen van de toetreding van de Midden- en Oost-Europese kandidaat-lid-staten voor het EU-beleid” van 20 november 1997 (CDR 280/97 fin) (3); gelet op de Mededeling van de Europese Commissie van 15 juli 1997 betreffende Agenda 2000 (COM(97) 2000 def. ); gelet op het interimrapport van de Commissie van december 1995 over „De gevolgen van de toetreding van de geassocieerde landen in Midden- en Oost-Europa voor het EU-beleid” (CSE(95) 605, 5 december 1995); gelet op het rapport van de Europese Commissie inzake „Ecos-Ouverture — Interregionale samenwerking”; gelet op het door commissie 4 op 2 oktober 1998 goedgekeurde ontwerpadvies (CDR 145/98 rev. 2) (rapporteur: Niederbremer), heeft tijdens zijn 26e zitting van 18 en 19 november 1998 (vergadering van 19 november) het volgende advies met algemene stemmen goedgekeurd. 1. Inleiding: de rol van de lokale overheden en de veranderingen in de Europese context in de jaren ’90 1. 1. Samenwerking betekent het verenigen van krach- ten om iets te bereiken dat alleen niet of moeilijk te realiseren is. De oprichters van de Europese Gemeen- schap hadden de overtuiging dat door een intensievere samenwerking de kans dat men tegen elkaar oorlog zou voeren, steeds geringer zou worden. De Europese Gemeenschappen zijn dus opgericht vanuit het besef dat samenwerking een basisvoorwaarde was om toekomsti- ge oorlogen in Europa te vermijden en economische wederopbouw van Europa mogelijk te maken. De (1) PB C 100 van 2. 4. 1996, blz. 98. (2) PB C 251 van 10. 8. 1998, blz. 11. (3) PB C 64 van 27. 2. 1998, blz. 48. Europese Gemeenschap legde de juridisch-institutionele basis voor samenwerking en schiep door het afstaan van nationale soevereiniteitsrechten aan de Gemeenschap een niet terug te draaien interdependentie. 1. 2. De laatste jaren is met de Verdragen van Maastricht en Amsterdam het voortschrijdende proces van Europese integratie doorgedrongen tot het niveau van de regionale en lokale overheden, die bij de omzetting van Europese richtlijnen en verordeningen in de praktijk een belangrijke rol spelen. De verankering van het subsidiariteitsbeginsel in de Europese Verdragen bete- kent dat lokale en regionale overheden meer verantwoor- delijkheid krijgen. Via decentrale structuren moeten het „Europa van de burgers” vorm en inhoud worden gegeven. In dit licht krijgt de grensoverschrijdende en transnationale samenwerking een geheel nieuwe dimensie. C 51/22 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 22. 2. 1999 1. 3. Transnationale samenwerking van lokale over- heden is het voorbeeld bij uitstek van Europese „integra- tie van onderop”. De ingrijpende structuurveranderingen die zich begin jaren ’90 in de Europese context hebben voltrokken, hebben al duidelijk gemaakt hoe essentieel een dergelijk „contact met de basis” is om het integratie- proces te legitimeren en de burgers in Europa te laten zien dat integratie wel degelijk een functie heeft. Verder zagen ook de gemeenten zich met de voltooiing van de interne markt gedwongen zich te moderniseren en aan de nieuwe situatie aan te passen, om hun aantrekkelijk- heid als vestigingsplaats te kunnen handhaven en te vergroten. 1. 4. De op handen zijnde verdieping (EMU) en uitbreiding (uitbreiding naar het Oosten) brengen we- derom nieuwe uitdagingen met zich mee voor de lokale overheden. Uitdagingen waarvoor de huidige financie¨le middelen overigens niet toereikend zijn. 1. 5. Habitat II heeft aangegeven dat het tijd is voor nieuwe antwoorden, nu in de tweede helft van de jaren ’90 de economische, ecologische en maatschappelijke problemen vanuit het oogpunt van stadsontwikkeling alleen maar toenemen. Deze dienen niet alleen gezocht te worden in een versterkte autonomie der gemeenten en extra financie¨le en bestuurstechnische middelen, maar ook in nieuwe toekomstgerichte concepten voor ontwikkeling en in transnationale samenwerking tussen gemeenten. Laatstgenoemde dient te worden gezien als een proces om gezamenlijk problemen op te lossen en van elkaar te leren, zoals hieronder nader uiteengezet zal worden. 2. Grensoverschrijdende en transnationale samenwer- king van lokale overheden: achtergronden en mo- tieven 2. 1. Het belang van grensoverschrijdende en transna- tionale samenwerking is met de Verdragen van Maastricht en Amsterdam aanzienlijk toegenomen. De versterking van het subsidiariteitsbeginsel betekent dat lokale overheden meer verantwoordelijkheid krijgen en meer mogelijkheden om hun beleid vorm te geven. De tendens naar decentralisering van verantwoordelijkhe- den raakt meer en meer de lokale en regionale overheden. 2. 2. Door nieuwe wetten op nationaal niveau wordt de verantwoordelijkheid om basisdiensten te verzorgen, te helpen bij het opzetten van een strategisch ruimtelijk- ontwikkelingsbeleid en gunstige voorwaarden te scheppen voor een duurzame ontwikkeling op gemeen- teniveau in sterkere mate bij gemeenten en regio’s gelegd. Verdere decentralisering van structuren betekent ook dat meer kan worden ingegaan op de problemen en behoeften van de burgers en beter gebruik kan worden gemaakt van het potentieel om de efficie¨ntie te vergroten en meer inhoud te geven aan het beginsel „democratische verantwoordelijkheid”. 2. 3. Een eerste begin van transnationale samenwer- king zijn de stedenbanden. Met name in de culturele en sportieve sfeer zijn deze vaak een succes. „Vaak zijn echter de financie¨le middelen niet toereikend om de stedenband op termijn een solide basis te geven. ” Bij tal van stedenbanden is een herorie¨ntering gaande. De overwegend op culturele uitwisseling en uitwisseling van jongeren gebaseerde band wordt aangevuld met elementen van transnationale samenwerking. 2. 4. De samenwerking d. m. v. stedenbanden kan tot een belangrijke factor worden uitgebouwd o. m. om de kennis bij de kandidaat-lid-staten in Midden- en Oost-Europa te vergroten. Dit blijkt uit de voorbeelden van intensieve samenwerking in stedenbanden die in de jaren ’90 tussen tal van gemeenten in Noord-Europa (o. a. Zweden, Finland en Denemarken) en gemeenten in de Baltische republieken en Polen tot stand zijn gekomen. Dit soort samenwerking heeft geleid tot een uitgebreide overdracht van kennis en bijgedragen tot de ontwikkeling van de lokale democratie in deze landen. 2. 5. Stedenbanden zijn een goede uitgangsbasis voor transnationale samenwerking. Hierbij dient wel te wor- den bedacht dat transnationale samenwerking van lokale overheden qua aard en qua uitvoering veel verder gaat dan stedenbanden. De juridische, institutionele en financie¨le voorwaarden voor lokale overheden zullen in dat geval ten dele moeten worden verbeterd, wil de transnationale samenwerking effect hebben. Dit is in eerste instantie een taak voor de lid-staten, de regio’s en de gemeenten zelf. 2. 6. In het tijdperk van globalisering, die met de val van de Muur in 1989 duidelijk in een stroomversnelling terecht is gekomen, is leren van andermans ervaringen en knowhow des te meer aan de orde. 2. 7. In het tijdperk van de informatiemaatschappij is een intensievere transnationale samenwerking met name op het gebied van economie, wetenschap en onderzoek een absolute vereiste om zich in de concurrentiestrijd te kunnen handhaven. De hoge vlucht die communicatie- en informatie- 2. 8. technologie hebben genomen, maakt duidelijk dat het uitwisselen van ervaringen en knowhow beide partijen tot voordeel kan strekken. Omgekeerd blijkt ook dat samenwerking tussen steden en regio’s veel moeilijker van de grond komt wanneer de technologische infra- structuur ontbreekt en het op het gebied van interculture- le samenwerking en op bestuurlijk niveau, aan kennis van zaken en mogelijkheden schort. Transnationale samenwerking is 2. 9. in Europa steeds belangrijker geworden, en wel om gemeenschap- pelijke problemen gezamenlijk en daardoor efficie¨nter te kunnen aanpakken. Twee voorbeelden: — Lokale overheden met vergelijkbare structuren kun- nen door transnationale samenwerking meer grip krijgen op de problemen en gevolgen van structurele veranderingen. Een wezenlijk onderdeel van deze samenwerking is de uitwisseling van ervaringen en concepten („best practices”) voor het behoud en het scheppen van nieuwe banen met toekomstperspectief tussen regio’s met vergelijkbare structuren. Voor een efficie¨nte samenwerking op het gebied van economie 22. 2. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 51/23 en werkgelegenheid is het nodig dat lokale besturen hun economische betrekkingen ontwikkelen en el- kaar qua taakverdeling aanvullen. Het economisch potentieel en de sterke kanten van de samenwerkende regio’s dienen in het belang van beide partijen te worden benut om het concurrentievermogen te versterken en zo de situatie op de arbeidsmarkt aanmerkelijk te verbeteren. — Heel belangrijk is ook dat op het gebied van het milieu transnationale samenwerking tot stand komt. Milieubederf houdt namelijk niet op bij plaatselijke grenzen, de problemen zijn veelal dezelfde, zodat lokale overheden er baat bij hebben ervaringen uit te wisselen. Op het gebied van milieu kan een uitwisseling van visies en ervaringen van overheid en bedrijfsleven met betrekking tot in de praktijk goed functionerende concepten ertoe bijdragen mi- lieuproblemen doelmatig en tegen redelijke kosten aan te pakken of in de toekomst zelfs te voorkomen. 2. 10. De vraag is, net zoals op Europees niveau, hoe bij de samenwerking van lokale overheden tegenstrijdige belangen van werkgelegenheid, economie en milieu op één noemer gebracht kunnen worden. Bovendien moet op zoek worden gegaan naar „best practices” die als model voor een gedecentraliseerde aanpak kunnen dienen. 2. 11. Of transnationale samenwerking daadwerkelijk effect heeft, hangt in de eerste plaats daarvan af, of de samenwerkende lokale overheden hun krachten weten te bundelen en door coördinatie van de taakverdeling synergie tot stand kunnen brengen. Dit betekent tegelij- kertijd dat lokale overheden die transnationaal willen gaan samenwerken, moeten voldoen aan bepaalde mini- mumeisen op juridisch-institutioneel, organisatorisch en financieel vlak. 3. Voorwaarden voor transnationale samenwerking 3. 1. Juridisch-institutionele voorwaarden („lokale au- tonomie”) 3. 1. 1. Het Comité hanteert de definitie van het Europees Handvest inzake de plaatselijke autonomie, dat door de Raad van Europa op 15 oktober 1985 is aangenomen. Volgens deze definitie betekent plaatselijke autonomie het recht en de daadwerkelijke mogelijkheden van gemeenten om binnen het wettelijk kader een aanzienlijk deel van openbaar bestuur zelfstandig te regelen en uit te voeren in het algemeen belang van hun inwoners. 3. 1. 2. Het Comité stelt vast dat 12 jaar na dato nog steeds verschillen bestaan in het statuut van lokale overheden. Eerste vereiste voor transnationale samen- werking tussen lokale overheden in de EU, die zich ten doel gesteld heeft een Europa van de burgers tot stand te brengen, is dan ook ervoor te zorgen dat zo snel mogelijk aan alle voorwaarden voor samenwerking en „Europese slagvaardigheid” wordt voldaan. Tegelijker- tijd dient te worden toegewerkt naar omzetting van de resolutie van het Europees Parlement betreffende partnerschappen in de EU, waarin een appel wordt gericht aan regeringen en lid-staten van de EU om alle bestuurlijke belemmeringen voor de oprichting en goede werking van partnerschappen uit de weg te ruimen. 3. 2. Organisatorisch-technische voorwaarden („Hu- man and technological resources”) 3. 2. 1. In het tijdperk van de informatiemaatschappij is het steeds belangrijker voor lokale overheden, de personele en technologische voorwaarden te scheppen om transnationale samenwerking mogelijk te maken. Nu Europa steeds hechter wordt, zijn lokale overheden gedwongen zich met allerlei Europese zaken bezig te houden. De bestuurlijke structuren dienen te worden aangepast om transnationale samenwerking mogelijk te maken. Lokale overheden dienen bewust voorzieningen 3. 2. 2. te treffen voor de scholing van gekwalificeerd, „Europees denkend” personeel. Dit betekent onder meer dat men in de „EU-lid-staten de Europakunde” dient te ontwik- kelen. Een betere, op elkaar afgestemde kennis van „Europa” vergroot de mogelijkheden tot samenwerking aanzienlijk. De zeer snelle ontwikkeling en verspreiding 3. 2. 3. van nieuwe communicatie- en informatietechnologiee¨n maken dat de lokale overheden constant, vaak dure, aanpassingen, moeten doorvoeren om aan de nieuwste normen te voldoen. Dit is echter noodzakelijk om transnationaal te kunnen samenwerken. In het verleden is al te vaak verzuimd op de compatibiliteit van elektronische communicatiemiddelen van lokale overhe- den te letten. De deels dure apparatuur die werd aangeschaft, bleek slechts beperkt te kunnen worden ingezet voor de transnationale samenwerking. Het ge- bruik van incompatibele apparatuur is contraproductief en leidt tot misverstanden. 3. 3. Financie¨le voorwaarden In het Europees Handvest inzake de plaatselijke 3. 3. 1. autonomie van de Raad van Europa wordt vastgesteld dat de lokale overheden recht hebben op voldoende eigen middelen waarover zij vrijelijk kunnen beschikken bij de uitoefening van hun bevoegdheden. Verder wordt onderstreept dat de financieringsstelsels die de basis vormen van de middelen van de gemeenten, voldoende divers en dynamisch moeten zijn. Het Comité sluit zich bij deze eis aan en verzoekt het Parlement en de Commissie met klem, krachtiger bij de lid-staten erop aan te dringen de lokale overheden voldoende financie¨le middelen voor grensoverschrijdende en transnationale samenwerking ter beschikking te stellen, onder mede ter ondersteuning van de resolutie van de XIX Europadag van de Raad van Europese gemeenten en regio’s van 1993. C 51/24 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 22. 2. 1999 3. 3. 2. Bovengenoemde voorwaarden zijn fundamen- teel voor elke transnationale partnerschap, maar bieden nog geen garantie voor een doelmatige en succesvolle samenwerking. Er spelen nog een aantal andere factoren een rol, waarbij vooral gekeken moet worden naar het doel waarmee partnerschappen worden aangegaan, m. a. w. naar de „meerwaarde” die men met deze samen- werking wil bereiken. Bepalend voor de inhoudelijke invulling van deze „meerwaarde” zijn in beginsel de kennis en bekwaamheden van de actoren en vorm, type en kwaliteit van de transnationale samenwerking van lokale overheden. 4. Lokale overheden als actoren op het gebied van transnationale samenwerking: problemen en moge- lijkheden 4. 1. Wat betreft de actoren bij transnationale partner- schappen kan puur kwantitatief gezien worden vastge- steld dat 80 % van de bij stedenbanden betrokken lokale overheden tot de categorie van kleine gemeenten (minder dan 30 000 inwoners) behoort en dat van de lokale overheden die aan EU-programma’s deelnemen, het merendeel minder dan 200 000 inwoners heeft. 4. 2. Bovendien hebben grotere steden niet automa- tisch meer bevoegdheden (autonomie) of de beschikking over meer technische en financie¨le middelen. Het laatste hangt vooral af van de positie die lokale overheden rechtens of feitelijk innemen binnen het kader van het nationale gemeenterecht en van het algemene niveau van hun economische en technologische ontwikkeling. 4. 3. Om de samenwerkingsverbanden te verdiepen en meer steden te laten profiteren van de transnationale leereffecten, moeten de voorwaarden voor toegang tot partnerschappen worden verbeterd. Daarbij dient met name ook de „Europese slagvaardigheid” van kleine- en middelgrote steden te worden versterkt door: — representatieve organisaties te betrekken bij de fase van het ontwerpen en omzetten van de programma’s door de Commissie en meer inspraak te geven bij het beheer van de verschillende programma’s; — voor de actoren in deze categorie gedecentraliseerde algemene informatie- en adviesbureaus op te richten, die hen wegwijs maken in de verschillende program- ma’s, hen helpen bij het zoeken naar een geschikte partner en technische en organisatorische assistentie verlenen bij het opzetten van projecten. Samenwer- kingsverbanden en verenigingen van lokale en regio- nale overheden vormen hiervoor een adequate basis. Bij multilaterale samenwerkingsverbanden die zich in de richting van een netwerk ontwikkelen, kunnen van deze bureaus zonder al te veel extra personeel en al te hoge kosten coördinatiepunten worden gemaakt. Daarbij dient te worden ingehaakt op de activiteiten van de CCRE en de Internationale vereniging van steden en gemeenten; — de systemen voor het beheer en de financie¨le controle te vereenvoudigen, m. i. v. de financie¨le studies voor lokale projecten; — meer kleine gemeenten toe te laten tot de EU- programma’s. Met name dient te worden afgezien van minimum-inwoneraantallen als criteria. 5. Vormen, types en reikwijdte van transnationale samenwerking van lokale overheden 5. 1. Vormen: Partnerschappen en stedenbanden In principe kunnen twee vormen en vijf types van transnationale samenwerking tussen lokale overheden worden onderscheiden, die ten dele van een uiteenlopend juridisch, bestuurlijk-organisatorisch en financieel po- tentieel uitgaan en waarbij zowel kwalitatieve als kwan- titatieve factoren meespelen. Er moet een onderscheid gemaakt worden tussen stedenbanden en partnerschap- pen. Laatstgenoemde zijn gespecialiseerde partnerschap- pen voor bepaalde administratieve, technische en econo- mische projecten, die meestal in het kader van EU- programma’s worden uitgevoerd. Bij stedenbanden daarentegen gaat het om overeenkomsten tussen lokale overheden die als doel hebben „van onderaf” goede verstandhoudingen in Europa te kweken, en onderdeel zijn van het concept „Europa van de burgers”. Intensieve samenwerking in stedenbanden neemt een positie in tussen partnerschap en stedenband. Uit evaluaties blijkt dat intensieve samenwerking zowel tot uitvoerige over- dracht van kennis als tot stimulering van de ontwikkeling van lokale democratie in deze landen leidt. 5. 2. Types en reikwijdte van transnationale samenwer- king van lokale overheden Qua reikwijdte, kwantiteit (taken) en kwaliteit (interne en externe waarde) zijn vijf types samenwerkingsverban- den te onderscheiden: — transnationale (grensoverschrijdende) samenwer- king tussen buurgemeenten (aan weerszijden van staatsgrenzen) = type 1; — transnationale samenwerking tussen niet-naburige gemeenten of lokale overheden = type 2; — transnationale samenwerking tussen metropolen en verstedelijkte gebieden = type 3; — transnationale samenwerking in en tussen stedennetwerken = type 4; — mondiale samenwerking (mondiale stedennetwerken en internationale non-gouvernementele organisaties) = type 5. Overigens overlappen de verschillende types elkaar vaak in de praktijk (zo kunnen de types 1, 3, 4 en 5 in één gemeente voorkomen). In het algemeen heeft het advies van het Comité inzake steun-, integratiebevorderende 22. 2. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 51/25 en strategische maatregelen betrekking op types samen- werkingsverbanden die tot dusverre minder actief heb- ben kunnen bijdragen aan de transnationale samenwer- king. De eerste twee types kunnen als de basis voor transnatio- nale samenwerking worden gezien, omdat zij op een vergelijkbare wijze als interregionale en grensoverschrij- dende samenwerking van regio’s verschillen qua doelstel- lingen, reikwijdte, taken en vormen. Gewezen wordt op de noodzaak de ree¨le betekenis van de grote metropolen en de verstedelijkte gebieden op Europees niveau te erkennen, zodat de stad wordt gezien in het licht van de ontwikkeling van het regionale gebied waar zij zich bevindt en de transnationale samenwerking tussen dit type van grote gebieden wordt gestimuleerd op grond van functionele criteria, en niet naar gelang van de geografische nabijheid. 5. 2. 1. F u n c t i o n e l e n o o d z a a k v a n g r e n s - s a m e n w e r k i n g o v e r s c h r i j d e n d e v a n b u u r g e m e e n t e n Transnationale (grensoverschrijdende) samenwerking van naburige lokale overheden van het type 1 is — in tegenstelling tot de samenwerking van type 2 — niet in de eerste plaats gericht op integratie van een gemeen- schappelijke, door staatsgrenzen opgedeelde levensruim- te, die met gemeenschappelijke problemen (zoals afval- beheer, bescherming van water, infrastructuur, aantrek- ken van bedrijven) te kampen heeft, die wederom om een gezamenlijke aanpak vragen. Terwijl dus de doelstellingen van grensoverschrijdende samenwerking van buurgemeenten geen gemeenschappelijk grensover- schrijdend beleid voor ruimtelijke ordening en ontwikke- ling vereisen, gaat het bij transnationale samenwerking van niet-naburige gemeenten niet om kleinschalige integratie van actoren en hun levensruimte, maar om nauwere betrekkingen (in wederzijds belang) op een breed terrein. De samenwerking van het type 1 is onder andere in het verslag van de commissie voor regionaal beleid van het Europees Parlement over grensoverschrij- dende „Myller- verslag” (1), uitvoerig behandeld en komt in het kader van het programma Interreg IIA en op grond van artikel 10 EFRO in aanmerking voor steun, zodat wordt voorgesteld om de aandacht vooral te richten op type 2, transnationale samenwerking van niet-naburige gemeen- ten vanwege het grootschalige networking-effect van dit type samenwerking. en interregionale samenwerking, 5. 2. 2. T r a n s n a t i o n a l e v a n n i e t - n a b u r i g e i n n o v a t i e f i n t e r n e o n t w i k k e l i n g s s t r a t e g i e o n d e r d e e l s a m e n w e r k i n g g e m e e n t e n a l s e e n v a n Stedenbanden en de in het kader van deze tot nu toe succesvol verlopen activiteiten dienen ook in de toekomst te worden gestimuleerd en geı¨ntensiveerd. Opgemerkt moet worden dat het bij de stedenbanden tot dusverre vooral erom ging elkaars cultuur en bestuur te leren kennen, waarbij de naoorlogse gedachte „goede ver- standhoudingen in Europa” centraal stond. Nu deze doelstelling „vrede door samenwerking van onderop” grotendeels is bereikt, althans in de Europese Unie, is het zaak daarop voort te bouwen en zich op verderreikende doelstellingen te richten, zoals de uit de nieuwe Europese context voortvloeiende noodzaak om de „interne ont- wikkeling van de lokale overheden door externe (trans- nationale) samenwerking” te bevorderen. 6. Doelstellingen en „meerwaarde” van transnationale partnerschappen tussen zich veranderende lokale overheden 6. 1. Accentverschuiving in de doelstellingen van trans- nationale samenwerking van lokale overheden tegen de achtergrond van een nieuwe Europese context Het Comité ondersteunt in het algemeen drie doelstellin- gen van transnationale samenwerking van overheden in Europa: verstandhouding, integratie, ontwikkeling (competentie). Terwijl tot aan het begin van de jaren ’80 vrede en wederzijds begrip heel duidelijk de centrale gedachten waren, is sinds het midden van de jaren ’80 ontwikkeling als centraal en functioneel integratie- instrument meer op de voorgrond komen te staan. Samenwerking en ontwikkeling hadden ook hier betrek- king op uitwisseling van ervaringen en op gemeenschap- pelijke projecten, die erop gericht waren op lange termijn de economische verschillen te verkleinen en de economische en sociale samenhang tussen de subnatio- nale bestuurseenheden (gemeenten en regio’s) in de Europese Unie te versterken. In deze samenwerking kwamen de „Europese slagvaardigheid” en „meerwaar- de” van transnationale partnerschappen reeds in meer of mindere mate tot uitdrukking. EU-programma’s zoals Pacte, ECOS en Recite, die gericht zijn op het vergaren van „knowhow” en het opzetten van innovatieve projec- ten, hebben hiertoe bijgedragen. 6. 2. Voor de transnationale en grensoverschrijdende samenwerking van lokale overheden relevante EU-programma’s: beoordelingscriteria In totaal zijn 12 EU-programma’s met verschillende geografische en inhoudelijke aandachtsgebieden relevant voor de transnationale samenwerking van lokale over- heden: — Programma „Stedenbanden”; — Ecos-Ouverture (overeenkomstig artikel 10 EFRO- Verordening); — Recite II; — Interreg II A en C; — Tacis-City Twinning Programma; — Phare- en Tacis-democratieprogramma en Phare- Institution building; — Med-Urbs; — Urb-Al; — Asia Urbs; (1) Doc. CE RR/23561, PE 221. 020 def. — EU China-betrekkingen met lokale besturen. C 51/26 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 22. 2. 1999 6. 3. Betekenis van Agenda 2000 voor de grensover- schrijdende, transnationale en interregionale sa- menwerking In juli 1997 heeft de Europese Commissie „Agenda 2000” gepresenteerd, waarin zij haar strategie voor de komende eeuw uit de doeken doet. Sinds 18 maart 1998 zijn de voorstellen bekend, die op basis hiervan m. b. t. de structuurfondsenverordeningen zijn uitgewerkt voor de periode 2000-2006. De prioritaire doelstellingen van de structuurfondsen zullen van 7 tot 3 teruggebracht worden en de huidige 13 communautaire initiatieven zullen beperkt worden tot drie actiegebieden , waarvoor in totaal 5 % van het structuurfondsenbudget zal worden vrijgemaakt. Hiertoe behoort ook het geplande communautair initia- tief voor grensoverschrijdende, transnationale en inter- regionale samenwerking, waarvan de verantwoordelijk- heid, zoals het Commissievoorstel stipuleert, in de toekomst uitsluitend bij het EFRO zal liggen, en waar- voor meer middelen zullen worden vrijgemaakt. Het Comité stelt vast dat dit nieuwe communautair initiatief op drie vormen van samenwerking berust, waarvoor tot dusver gelden werden verstrekt uit drie verschillende fondsen: — grensoverschrijdende samenwerking die tot dusverre in het kader van Interreg IIA financieel ondersteund werd, — transnationale samenwerking die tot dusverre uit hoofde van Interreg IIC financieel ondersteund werd en — interregionale samenwerking die tot dusverre op grond van artikel 10 EFRO financieel ondersteund werd. Het Comité juicht het toe dat de Commissie de grensover- schrijdende, transnationale en interregionale samenwer- king in de vorm van één communautair initiatief ook in de toekomst financieel zal ondersteunen. Bovendien neemt het Comité met voldoening kennis van het feit dat de Commissie bij de organisatie van interregionale samenwerking rekening wil houden met de ervaringen die zijn opgedaan met de programma’s Pacte, Recite en Ecos-Ouverture, met het oog op verdergaande vereen- voudiging en snellere uitvoering van de procedures. Het Comité juicht het toe dat de Commissie de uitvoering van de procedures sterker wil decentraliseren. 7. De „Europese meerwaarde” van stedenbanden 7. 1. Het Comité deelt de mening van de Europese verenigingen van gemeenten ten aanzien van de „Euro- pese meerwaarde” van stedenbanden. In het kader van het programma „Stedenbanden” van de EU kregen van 1989 tot 1997 in totaal ca 20 000 Europese steden financie¨le steun. Er zijn in totaal 7 621 stedenbanden (stand: 1997) tussen de 15 lid-staten van de Europese Unie en 2 581 partnerschappen (stand: 1997) tussen de voor financie¨le steun in aanmerking komende landen in Midden- en Oost-Europa en de lid-staten van de EU. 7. 2. Men is van oordeel dat stedenbanden op de volgende punten een positieve uitwerking hebben op de tenuitvoerlegging van EU-programma’s: — zij wakkeren de belangstelling van burgers voor internationale samenwerking aan en daarmee hun begrip voor initiatieven van gemeentewege om deze samenwerking te bevorderen; — zij dragen bij tot de ontwikkeling van de daartoe vereiste vaardigheden (talenkennis en ervaring op het gebied van de communicatie met vertegenwoordigers van andere landen); — zij leggen de basis voor het vertrouwen tussen de gemeentebesturen van de verschillende landen, hetgeen voor grootschaligere en dure projecten een essentie¨le voorwaarde is; — zij kunnen een essentie¨le rol spelen in het uitbrei- dingsproces van de EU, omdat via deze stedenbanden de gemeentebesturen in de lid-staten en kandidaat- landen gewezen kunnen worden op de samenwer- kingsmogelijkheden. 7. 3. Gebleken is dat bij de EU-programma’s Pacte en ECOS ongeveer 2/3 van de besturen die aan deze programma’s deelnamen, partnersteden waren. Het Comité is zeer te spreken over het EU-programma „Stedenbanden in Europa”, dat over een jaarlijkse begroting van 7,5 miljoen ecu (1997) beschikt en vier maatregelen omvat: uitwisselingen voor burgers in het kader van bestaande stedenbanden, congressen, bijscholingsseminars en innovatieprojecten. Overigens moet in dit verband wel worden opgemerkt dat de samenwerking dikwijls beperkt blijft tot het kleinste gemene veelvoud, de partnerschappen niet met het oog op de lange termijn worden gepland en evenmin op basis van een algemeen, niet-projectgebonden concept worden opgezet en dat tot nu toe geen algemene doelstellingen („meerwaarde”) zijn geformuleerd. Het Comité vindt dat meer financie¨le middelen moeten worden uitgetrokken voor het EU-programma „Stedenbanden in Europa” en acht een verandering in de opzet van het programma noodzakelijk om de zwakke punten weg te werken. 8. „Meerwaarde” en problemen bij gespecialiseerde partnerschappen in het kader van het EU- steunmaatregelenbeleid 8. 1. Het programma „Pacte II-Interregionale uitwis- seling van ervaringen” (overeenkomstig artikel 10 van de EFRO-Verordening en de Phare-Verordening) kan met het oog op het budget van 6 miljoen ecu slechts worden beschouwd als een eerste opstap naar gespeciali- seerde partnerschappen op lange termijn. Het hier ter inzage voorliggende (interne) evaluatierapport meldt dat sinds 1990 (Pacte I) 350 projecten zijn afgesloten. Alles bij elkaar was 85 % van de deelnemers tevreden over het programma, dat in 1997 afliep. Gezien de positieve respons acht het Comité het nuttig om het Pacte- programma voort te zetten. 8. 2. De „meerwaarde” van bovengenoemde program- ma’s tezamen kan in de volgende punten worden samengevat. Daarbij is echter te bedenken dat het aandeel van de afzonderlijke programma’s in dit positieve effect zeer zowel kwantitatief kwalitatief gezien als 22. 2. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 51/27 uiteenlopend is en er van meerwaarde slechts sprake kan zijn wanneer door de Commissie de deels zeer ernstige lacunes in het programmabeheer worden opge- vuld: — de Commissie zorgt tot nu toe niet altijd ervoor dat de afgesloten overeenkomsten daadwerkelijk worden nagekomen qua termijnen en een tijdige financie¨le afhandeling. Bovendien ontbreekt het de projectpartners dikwijls aan een tussenpersoon bij de Commissie die over de nodige beslissingsbevoegd- heid beschikt en hen kan helpen specifieke problemen op korte termijn op te lossen; — EU-programma’s dragen bij tot de „vereuropesing” van lokale overheden en zetten ertoe aan verder te kijken dan het eigen referentiekader en zich te verdiepen in andere bestuursculturen, hetgeen kan helpen om de eigen problemen onder controle te krijgen; — deze projecten leveren een extra „innovatief voor- deel” op, dat met nationale steun alleen niet bereikt kan worden. Dit is te danken aan het door de EU-programma’s gestimuleerde principe van trans- nationale partnerschappen alsmede aan de eisen die worden gesteld m. b. t. de evaluatie en het doorgeven van in projecten opgedane ervaringen aan een trans- nationale partner; — zij kunnen leiden tot samenwerking op andere gebieden en tot synergiee¨n; — zij versterken het „internationale profiel van lokale overheden”. 8. 3. Het Comité wijst er evenwel op dat de uitvoering van de programma’s op de nodige problemen stuit: — coördinatieproblemen bij de uitvoering van partner- schapsprojecten vanwege de verschillende bevoegd- heden die gemeenten rechtens en feitelijk hebben en de wisselende verantwoordelijke personen in gemeentebesturen en bestuurscomités; — kwalitatief gezien wisselende resultaten bij het beha- len van projectdoelstellingen, doordat de deskundig- heid varieert en er een tekort is aan extra financie¨le en technische middelen; — overbelasting van kleinere gemeenten bij de uitvoe- ring van partnerschapsprogramma’s; — fouten bij de partnerkeuze (partner voldoet niet aan de verwachtingen en eisen om een transnationale partnerschap tot stand te brengen); — conflicten tussen de „Europese” afdelingen en de gespecialiseerde afdelingen van gemeenten die voor- namelijk met de uitvoering van de afzonderlijke projecten belast zijn, wegens gebrekkige informatie en communicatie; — gebrek aan ervaring op transnationaal en intercul- tureel niveau, met name bij de kleine en middelgrote gemeenten en hun actoren. 9. Tussenbalans en toekomstige aandachtsgebieden bij transnationale samenwerking: van het motto „Vrede door samenwerking” naar het „meerwaarde”- concept „Bevordering van de interne ontwikkeling van gemeenten door externe (transnationale) samen- werking” De balans van het huidige steunbeleid opmakend, 9. 1. stelt het Comité dat elkaar overlappende programma’s beter gestroomlijnd moeten worden en meer geconcen- treerd moeten worden in richtingen die vorm geven aan de nieuwe „meerwaarde”, te weten „interne ontwikke- ling door externe samenwerking”. Daarbij dienen de volgende aspecten in acht te worden genomen: — inhoudelijk moeten een aantal kerndoelstellingen worden gekozen, die als richtsnoer kunnen dienen voor de toekomstige stadsontwikkeling en als model voor de „Europese slagvaardigheid” van lokale overheden; — de programma’s van gespecialiseerde partnerschap- pen en stedenbanden dienen te worden gecoördineerd en culturele en economische doelstellingen dienen als twee zijden van dezelfde medaille te worden behandeld; — onderzocht moet worden in hoeverre de ervaringen op het gebied van grensoverschrijdende samenwer- king van buurgemeenten — zonder daarbij eerder vermelde verschillen uit het oog te verliezen — toepasbaar zijn op transnationale samenwerking van niet-naburige gemeenten; — in het verlengde hiervan dienen de aan de partner- schappen en projecten ten grondslag liggende strategiee¨n leerprocessen op gang te brengen waarvan beide partijen iets opsteken en de resultaten niet alleen voor de intracommunale ontwikkeling, maar ook voor de integratie in ruime zin (b. v. de kandidaat- lid-staten) relevant zijn. Algemeen doel hiervan is de „Europese slagvaardigheid” van lokale overheden te vergroten; — specifieke kwalificeringsmaatregelen voor actoren in kleine en middelgrote gemeenten dienen met adequate steunregelingen te worden gestimuleerd; — geografisch gezien dient in het steunbeleid het accent te worden gelegd op de samenwerking met gemeenten in de kandidaat-lid-staten. Deze samenwerking kan worden beschouwd als een basis voor de toekomstige integratie en ten tweede als een uitwisseling van ervaringen om adequate, in verhouding voordelige oplossingen voor problemen te vinden; — transnationale partnerschappen dienen voor de lange termijn te worden geconcipieerd, hetgeen veel inzet, geduld en intensieve leerprocessen vergt, met name als het samenwerking tussen lokale overheden met verschillende ontwikkelingsniveaus betreft; — op basis van een externe evaluatie van de program- ma’s dienen de voorbereiding en planning van partnerschappen te worden verbeterd en aangepast. C 51/28 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 22. 2. 1999 10. Concepten en innovatieve „meerwaarde” van transnationale partnerschappen: het voorbeeld van duurzame stadsontwikkeling, transnationaal leren en „Europese slagvaardigheid” van lokale over- heden 10. 1. Het concept „Toekomstgerichte en duurzame stadsontwikkeling” dient als nieuwe „meerwaarde” te worden aangemoedigd. De resultaten van Habitat II, Agenda 21 van de gemeenten en de voornaamste etappes waarin deze gerealiseerd is op Europees niveau, het handvest van Aalborg van 27 mei 1994 en het Actiepro- gramma van Lissabon van 8 oktober 1996 illustreren hoe een nieuwe invulling kan worden gegeven aan de interne doelstellingen van transnationale samenwerking. Het gaat om een gemeenschappelijk door alle Europese en internationale organisaties (VN) erkend doel, waar- van de verwezenlijking door uitwisseling en transnatio- naal leren in partnerverband een stap dichter bijgebracht worden. In dit verband mogen ook de stedennetwerken 10. 2. niet onvermeld blijven, van wier knowhow ook de kleinere gemeenten profijt kunnen hebben. Het voordeel van stedennetwerken is enerzijds dat zij door de steden zelf worden opgericht en rechtstreeks — los van het specifieke gemeentebeleid — bepaalde doelen kunnen nastreven, waarvan de verwezenlijking leidt tot synergie. Taken en doelstellingen zijn daarbij gericht op specifieke problemen, categoriee¨n van steden (b. v. Eurosteden), economische en cultuurgeografische situatie (b. v. Union of Baltic Cities), thema’s (b. v. autovrije steden) of allesomvattende doelstellingen (b. v. duurzame steden). 10. 3. De Europese campagne „Sustainable Cities & Towns” dient bijvoorbeeld niet te worden beschouwd als een organisatie, maar als een gezamenlijke actie van inmiddels 350 lokale overheden. Wegens de heterogene structuren op gemeenteniveau en de uiteenlopende economische, sociale, culturele en ecologische omstan- digheden is de definitie van gemeenschappelijke proble- men doorslaggevend voor multilaterale samenwerking. 10. 4. Samenwerken in wederzijds belang betekent het uitwisselen van administratieve, technische en gespeciali- seerde kennis en vaardigheden en, indien mogelijk, het overnemen van succesvolle modellen („best practices”), bijvoorbeeld op het gebied van het openbaar vervoer en ontwikkeling van infrastructuur. In een op duurzame stadsontwikkeling gericht 10. 5. beleid staan niet uitsluitend bepaalde gebieden centraal, maar geldt de stelregel dat bij elke beslissing die op lange termijn structurele veranderingen tot gevolg heeft, onderzocht moet worden of deze niet schadelijk is voor het milieu. 10. 6. In die zin kan bijvoorbeeld het mondiale concept „duurzame ontwikkeling” gekoppeld worden aan het lokale concept „de lerende stad” (learning city). Transna- tionale samenwerking van lokale overheden kan een belangrijke verbindingsschakel zijn wat het „inter- gemeentelijke” aspect van dit leerproces aanbelangt. 10. 7. Of transnationale samenwerking resultaat ople- vert, hangt ook af van een ander element dat deel uitmaakt van de „meerwaarde”: de „Europese slagvaar- digheid” van lokale overheden. Bij stedenbanden en partnerschappen dienen drie elementen centraal te staan: — het interne, innovatieve ontwikkelingspotentieel van een gemeente, dat een partnerschap voor andere gemeenten aantrekkelijk maakt, m. a. w. de partner de mogelijkheid biedt om zijn kennis en vaardigheden uit te breiden en zich te ontwikkelen; — het vermogen om van transnationale partnerschap- pen te leren en deze als model te gebruiken om zich verder te ontwikkelen en problemen op te lossen en — het benutten van transnationale ervaringen tot dus- verre om extern mee te werken aan de totstand- koming van een Europees netwerk. In dit licht gezien beoogt transnationale samen- 10. 8. werking een wederzijdse versterking van intern en extern potentieel, dat, als dit succesvol verloopt, leidt tot „‘Europese slagvaardigheid‘ van gemeenten”. 11. Nieuwe perspectieven en op stapsgewijze ontwik- keling gebaseerde strategiee¨n voor transnationale partnerschappen 11. 1. Zoals de formele participatie van gemeenten aan het Europese proces van wilsvorming, bijvoorbeeld via het Comité van de Regio’s, voor de politieke kant van het subsidiariteitsbeginsel staat, zo staat de ontwikkeling van „Europese slagvaardigheid” van lokale overheden voor de praktische/materie¨le omzetting van dit beginsel. 11. 2. De opbouw van juridisch-administratieve (au- tonomie), politieke (versterking van het verticale demo- cratieprincipe), economische en ecologische competentie met behulp van endogene financie¨le en technische- organisatorische middelen wordt zo gezien een proefter- rein voor transnationale partnerschappen. Deze koppe- ling van wederzijds begrip en interne ontwikkeling door externe samenwerking, van de verschillende vormen en doelstellingen van stedenbanden met die van de partnerschappen dienen in de toekomst het uitgangspunt te zijn voor concepten van transnationale samenwerking van lokale overheden. De bedoeling is dat gemeenten van elkaar leren, en leren van de ervaringen die opgedaan zijn met modellen (ook als die niet goed zijn verlopen), om zo in het algemeen hun problemen beter te kunnen oplossen. 11. 3. Leerprocessen gaan niet uit van de successen op korte termijn, waarbij het nut van duurzame oplossingen wordt betwijfeld, maar van het lange-termijnperspectief, dat op duurzaamheid gericht is. Derhalve wordt aanbe- volen bij het aanknopen van nieuwe partnerschappen stapsgewijs te werk te gaan: — uitgangspunt is de z. g. „eenvoudige” samenwerking, die gebaseerd is op een vrijblijvende uitwisseling van informatie en ervaring en bedoeld is om elkaar te leren kennen. Deze interculturele toenadering kan de basis leggen voor een vorm van unilaterale of multilaterale samenwerking, die een stap verder gaat en kan uitmonden in 22. 2. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 51/29 — „tijdelijke samenwerking”. Deze heeft betrekking op proefprojecten van beperkte duur. Het proces dat door deze proefprojecten op gang wordt gebracht, en de evaluatie van de resultaten kunnen dan de basis leggen voor — permanente samenwerking. Bij permanente samen- werking wordt op een duurzame substantie¨le wijze samengewerkt, waarbij men zich bijvoorbeeld richt op vrij grote infrastructuurprojecten. De multilatera- le vorm van deze samenwerking op dit niveau mondt uit in — de opbouw van transnationale netwerken. 11. 4. Zoals de Europese vereniging van gemeenten en de evaluatie van transnationale programma’s voor gemeenten hebben laten zien, behoeven deze fases niet stap voor stap te worden doorlopen, maar bieden zij een leidraad om het geheel verstandig aan te pakken en daardoor te voorkomen dat onervaren actoren te veel hooi op de vork nemen. Alles staat of valt met de kwantitatieve en kwalitatieve voorwaarden, die actoren in staat stellen de partnerschappen tot een succes te maken. 12. Overige problemen en mogelijke oplossingen 12. 1. Het versterken van de „‘Europese slagvaardig- heid‘” of „deskundigheid en mogelijkheden” van actoren met als doel hun activiteit in Europa te vergroten, vindt plaats op drie niveaus: — op juridisch niveau: het opheffen van wettelijke factoren die transnationale samenwerking in de weg staan; — op politiek-administratief niveau: de verschillende administratieve bevoegdheden en taken die in het gemeenterecht van de verschillende lid-staten aan de gemeenten worden toegekend; — op vakgebied: technische, sociale en culture „kwali- ficering” van actoren. 12. 2. Het Comité steunt het door de Raad van Europa goedgekeurde Handvest inzake de plaatselijke autonomie en het protocol dat toegevoegd is aan de Europese kaderovereenkomst over grensoverschrijdende samenwerking tussen lokale overheden en bestuurlijke instanties, die op 9 november 1995 in Straatsburg ondertekend werd. Het Comité onderkent dat deze principe-uitspraken in de toekomst nader dienen te worden ingevuld. 12. 3. De volgende twee modellen zouden daarbij als voorbeeld kunnen dienen: — de Internationale vereniging van steden en gemeenten (de IULA) en de Raad van Europese gemeenten en regio’s (CCRE) hebben met het concept „internatio- nale samenwerking van gemeenten (MIC)” en de strategie om deze in de praktijk om te zetten „Capacity and Institution Building — (CIP)”, een programma ter versterking van de macht op lokaal niveau gepresenteerd, dat door het Comité wordt toegejuicht; — Municipal International Cooperation (MIC) is ge- richt op: • planning van nationaal beleid en programma’s voor decentralisatie; • (her-)structurering van democratische lokale be- stuurssystemen; • opbouw van bestuurlijke en institutionele structu- ren op het niveau van de lokale overheden; • verbetering van de kwalificatie van het personeel dat werkzaam is bij overheidsdiensten of de dienstverlening aan gemeenten; • versterking van de instellingen van lokale overhe- den ten opzichte van de nationale overheid; • evaluatie van de efficie¨ntie van democratische processen op lokaal niveau; • versterking van de rol van de vrouw in het openbaar bestuur en het besluitvormingsproces op lokaal niveau; • versterking van de rol van lokale besturen om tot duurzame lokale ontwikkeling te komen teneinde armoede terug te dringen en de sociale samenhang te bevorderen. 12. 4. Voor het oplossen van problemen op het niveau van de actoren is het door de Raad van Europa geı¨nitieerde „European Network of Training Organi- sations for Regional and Local Authorities” (ENTO) een nuttig netwerk. De ENTO is een vereniging zonder winstoogmerk en telt meer dan 70 leden, organisaties uit alle 40 landen van de Raad van Europa (1998). Taak van de ENTO is o. a. : — overal in Europa contacten te leggen om informatie over instellingen en gesprekspartners te identificeren; — een expertenteam op te richten, waarin deskundigen op het gebied van opleiding en ontwikkeling, onder- zoek, overheidsbestuur en kwalificatie deel uit- maken; — bilaterale en multilaterale partnerschappen te ont- wikkelen met als doel steunprogramma’s en -aan- vragen op te sporen en te verwerken; — uitwisseling alsmede detachering van medewerkers van plaatselijke bestuursorganen te organiseren voor bij- en omscholing. 13. Samenwerking met de lokale overheden van de kandidaat-lid-staten als prioriteit 13. 1. Het Comité juicht de EU-initiatieven toe die tot dusverre ter versterking van de democratisering en de lokale overheden zijn genomen. Tegelijkertijd raadt het Comité aan in het volgende decennium de samenwerking C 51/30 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 22. 2. 1999 met de gemeenten van kandidaat-lid-staten te intensive- ren. Deze aanbeveling is gebaseerd op: ministeries, maar zich ook toelegt op stedenbanden en stages op regionaal en lokaal niveau. — het interimrapport van de Commissie van december 1995 over de „Gevolgen van de toetreding van de geassocieerde landen in Midden- en Oost-Europa op het beleid van de Europese Unie” (1); — de Mededeling van de Commissie van 15 juli 1997 om in het kader van Agenda 2000 (deel II) impact- studies te presenteren; — het advies van het CvdR betreffende „De rol van de lokale en regionale overheden in het kader van onderwijs- en beroepsopleidingsprogramma’s van de EU voor de landen in Midden- en Oost-Europa”(2) en — het advies van het CvdR over „De gevolgen van de toetreding van de Midden- en Oost-Europese kandidaat-lid-staten voor het beleid van de EU” van 20 november 1997 (3). Kandidaat-lid-staten in Midden- en Oost- 13. 2. Europa krijgen bij de overname en omzetting van het acquis communautaire steun in de vorm van de EU-toetredingsstrategie. I. v. m. de voorbereiding op toe- treding staan zij voor de tweeledige taak van transforma- tie (in democratische structuren en markteconomiee¨n) en integratie (harmonisatie van standaards, normen en sociale stelsels). Ook steden en gemeenten zijn direct betrokken bij deze tweeledige taak. De meeste landen in Midden- en Oost-Europa hebben weliswaar het Europees Handvest inzake de plaatselijke autonomie geratificeerd, maar het ontbreekt nog aan de nodige kennis, mogelijkheden en middelen. Het Comité juicht het toe dat de Commissie in haar nieuwe richtlijnen voor het Phare-programma 30 % van de Phare-middelen heeft voorzien voor de versterking van de democratische instellingen. Deze dienen o. a. besteed te worden aan de opbouw van efficie¨nt en democratisch bestuur, overdracht van communautaire verworvenheden met name op het gebied van justitie, binnenlandse zaken en bestrijding van fraude en geor- ganiseerde criminaliteit, en voor de participatie van de LMOE aan de EU-programma’s Socrates, Leonardo, Media enz. Er dient zo snel mogelijk een aanvang te worden gemaakt met de maatregelen die in het kader van Phare gepland zijn, met name de maatregelen m. b. t. partnerschappen en stedenbanden en uitzending van deskundigen voor langere duur naar de LMOE. Daarnaast dient te worden voorzien in de mogelijkheid om de bestaande samenwerkingsverbanden op het gebied van financie¨le aangelegenheden, milieu, landbouw, justi- tie en binnenlandse zaken uit te breiden naar gelang van de behoefte van de kandidaat-lid-staten, b. v. in het jongeren- en sociaal beleid. Het Comité acht het voorts belangrijk dat het program- ma zich niet beperkt tot het opzetten van nationale (1) CSE(95) 605, 5 december 1995. (2) CDR 298/95 fin — PB C 100 van 2. 4. 1996, blz. 98. (3) CDR 280/97 fin — PB C 64 van 27. 2. 1998, blz. 48. 13. 3. Het Comité wijst in dit verband op de zwakke bestuurlijke capaciteit en de gebrekkige vervoersin- frastructuur, waarmee met name de kleinere steden en gemeenten in plattelandsgebieden te kampen hebben. Het is de overtuiging van het Comité van de Regio’s dat deze partnerschappen niet moeten worden gezien als een soort van eenrichtingsverkeer van traditionele (westerse) ontwikkelingshulp. Zo kan het voor gemeenten in EU-landen heel leerrijk zijn om te kijken hoe met in verhouding weinig middelen eenvoudige, voordelige en duurzame oplossingen kunnen worden gevonden voor problemen op gemeenteniveau. Verder mag ook het tijdbestek van deze partnerschappen niet worden verge- ten, wanneer de meerwaarde wordt bepaald. Vaak werpen zij pas op langere termijn (10 jaar of meer) vruchten af. 13. 4. Het Comité is van mening dat deze aspecten dienen te worden meegenomen in nieuwe concepten voor EU-programma’s, b. v. het Phare/CBC of ECOS- programma. 14. Samenwerking met de overige landen in Midden- en Oost-Europa en andere landen 14. 1. Gezien de groeiende problemen op gebieden als milieu of migratie is tevens een intensivering van de grensoverschrijdende en transnationale samenwerking met lokale overheden geboden in landen die tot dusverre nog niet de status van kandidaat-lid-staat hebben en landen die zich buiten deze toetredingszone bevinden. In dit verband dient te worden gewezen op de belangrijke rol die samenwerkingsprogramma’s als Interreg IIA en IIC, Phare, Tacis en Ecos-Ouverture spelen. 14. 2. Het Comité pleit er voor, transnationale grens- overschrijdende samenwerking tussen lokale overheden te steunen in het kader van reeds bestaande EU- programma’s. Daarvan dienen met name vermeld te worden: — Med-Urbs, dat verbindingen en netwerken tot stand brengt tussen gemeentelijke instanties en stadsbestu- ren in de EU en derde landen in het Middellandse Zeegebied: Het Comité dringt erop aan, het MEDA- programma opnieuw in te voeren en middelen beschikbaar te stellen, zodat reeds geselecteerde projecten van start kunnen gaan en nieuwe projecten kunnen worden voorgedragen (zie tevens het advies van commissie 4 over samenwerking met het Middel- landse Zeegebied); — Urb-Al, dat de samenwerking tussen steden, regio’s en lokale overheden in de EU en Latijns-Amerika aanmoedigt: De Commissie dient het programma in zijn geheel te vereenvoudigen of in het kader van dit programma afzonderlijke, kleinschaligere projecten toe te staan. De omvang van het programma zou lokale overheden namelijk wel eens kunnen overdon- deren; 22. 2. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 51/31 — Asia-Urbs, dat gedecentraliseerde samenwerking ondersteunt van Europese en Aziatische lokale over- heidsinstanties die duurzame en lange termijn- maatregelen op het gebied van milieu, ondernemin- gen en armoede in de steden uitvoeren: Het Comité dringt erop aan, haast te maken met de uitvoering van het programma, dat nu al meer dan een jaar op stapel staat en verschillende malen is uitgesteld, en — EU-China, dat betrekkingen tussen de lokale instan- ties in de EU en China aanmoedigt: Het Comité dringt erop aan dat dit programma wordt voortgezet om lokale overheden mogelijkheden tot langeter- mijn-planning te bieden. 14. 3. Het Comité is bovendien ingenomen met de oprichting van supraregionale belangengemeenschappen zoals deze o. a. voor het Donaugebied bestaat. Momen- teel werken negen steden samen in meer dan 240 grensoverschrijdende projecten, waarbij hun economi- sche en milieubelangen gecoördineerd worden. Dergelij- ke belangengemeenschappen dienen te worden gestimu- leerd. 15. Conclusies en aanbevelingen 15. 1. Het Comité van de Regio’s juicht het toe dat in een steeds hechter wordend Europa de lokale overheden door de versterking van het subsidiariteitsbeginsel meer verantwoordelijkheid en mogelijkheden krijgen om be- paalde basisdiensten te verzorgen, vorm te geven aan een strategisch beleid en voorwaarden te scheppen voor duurzame ontwikkeling op gemeenteniveau. 15. 2. Het Comité ondersteunt maatregelen die lokale overheden het recht en de concrete mogelijkheden geven om binnen de wettelijke mogelijkheden een aanzienlijk deel van openbaar bestuur, met inbegrip van grensover- schrijdende en transnationale samenwerking, zelfstandig te regelen en uit te voeren. 15. 3. Grensoverschrijdende transnationale samen- werking van lokale overheden is naar het oordeel van het Comité een steeds belangrijker instrument om de participatie van lokale overheden aan Europese besluitvormings- en handelingsprocessen te garanderen. 15. 4. Doel van grensoverschrijdende en transnationa- le samenwerking is volgens het Comité: — op intracommunaal niveau „duurzame stadsontwik- keling” in de zin van een duurzame levenskwaliteit te bevorderen; — op intercommunaal niveau niet alleen ernaar te streven doelstellingen in het kader van een bepaald project te behalen, maar ook transnationale leerpro- cessen te initie¨ren met behulp waarvan de „Europese slagvaardigheid” van de partners kan worden ver- sterkt; 15. 5. Het Comité onderstreept nogmaals het fun- damentele belang van interregionale samenwerking tus- sen regio’s en lokale overheden als strategische pijler om de economische en sociale samenhang en een homogene, globale ontwikkeling te bevorderen. 15. 6. Gezien de integratiedynamiek aan het eind van deze eeuw acht het Comité grensoverschrijdende en transnationale samenwerking met lokale overheden in de kandidaat-lid-staten in Midden- en Oost-Europa en op Cyprus bevorderlijk om „vanaf de basis” de toetredingsstrategie te ondersteunen. 15. 7. Het Comité onderstreept dat het belangrijk is de „Europese slagvaardigheid” van lokale overheden te versterken, om grensoverschrijdende en transnationale samenwerking in Europa op dit niveau mogelijk te maken. Dit houdt in dat voor de nodige juridisch- institutionele, organisatorisch-technische en financie¨le voorzieningen gezorgd moet worden. Verwijzend naar het Europees Handvest inzake de plaatselijke autonomie van de Raad van Europa van 15 oktober 1995 roept het Comité de lid-staten op om alle administratieve belemmeringen voor de oprichting en de goede werking van partnerschappen tussen gemeenten uit de weg te ruimen. 15. 8. „Grensoverschrijdende en transnationale sa- menwerking van lokale overheden” dient als nieuwe „meerwaarde” te worden opgenomen in het bestaande steunbeleid van de EU. Daarbij dringt het Comité erop aan dat elkaar overlappende programma’s beter worden gestroomlijnd en in het teken worden geplaatst van langdurige grensoverschrijdende en transnationale sa- menwerking. Het is van cruciaal belang dat in het steunbeleid een speciaal potje wordt vrijgehouden voor lokale overheden en transnationale partnerschappen, met name met kandidaat-lid-staten. 15. 9. Gedecentraliseerde leiding van ontwikkelings- bevorderende projecten blijkt in de praktijk goed te werken. Het Comité dringt derhalve erop aan, dit gedecentraliseerde systeem te handhaven, om de afstand tot de burgers zo klein mogelijk te houden. 15. 10. Het Comité dringt erop aan dat EU- programma’s die essentieel zijn voor de bevordering van grensoverschrijdende en transnationale samenwerking meer financie¨le middelen ter beschikking krijgen, zodat meer lokale overheden daaraan kunnen deelnemen. Tevens pleit het Comité ervoor extra middelen 15. 11. vrij te maken voor het programma ter bevordering van stedenbanden. Verder dringt het Comité aan op een nieuwe, jaarlijks goed te keuren begrotingslijn ten bate van een langetermijnprogramma, waarbij gezorgd moet worden voor een evenwichtige verdeling van de mid- delen. Stedenbanden in alle bestaande varianten dienen voor dit programma in aanmerking te komen. — op Europees niveau een „Europa van de burgers” te realiseren. 15. 12. Het Comité verzoekt de Europese Commissie en de lid-staten met klem (in overleg en samenwerking C 51/32 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 22. 2. 1999 met nationale en lokale overheidsinstanties) de oprich- ting van informatie- en adviesbureaus voor lokale besturen aan te moedigen, die de taak hebben laatst- genoemde wegwijs maken in de verschillende program- ma’s, te helpen bij het zoeken naar een geschikte partner en organisatorische assistentie te verlenen bij het opzetten van projecten. Bij multilaterale samenwer- kingsverbanden die tot netwerken uitgroeien, kunnen deze bureaus zonder al te veel personeel en al te hoge kosten tot coördinatiepunten worden omgebouwd. In de toekomst dient met name meer gebruik te worden gemaakt van de assistentie die gemeenten kunnen verle- nen bij het zoeken naar een partner en het oplossen van problemen i. v. m. de projectwerkzaamheden. 15. 13. „Het Comité onderstreept dat een aantal EU-programma’s zoals het Europees vrijwilligerswerk een nuttige bijdrage kan leveren aan de totstandkoming van grensoverschrijdende en transnationale partner- schappen tussen lokale overheden”. 15. 14. Het Comité verlangt in dit verband van de Europese Commissie dat de administratieve systemen en systemen voor financie¨le controle, met inbegrip van de financie¨le studies voor lokale projecten, worden Brussel, 19 november 1998. vereenvoudigd, zodat lokale overheden snel en efficie¨nt kunnen samenwerken. Daarbij dient de Commissie de eindcontrole voor haar rekening te nemen. 15. 15. Het Comité dringt er bij de Commissie op aan, het politieke belang van grensoverschrijdende, transnationale samenwerking te waarborgen door voor een accuraat programmabeheer te zorgen. 15. 16. Het Comité pleit voor versterkte samenwer- king met Europese overkoepelende organisaties van gemeenten, zoals de internationale vereniging van steden en gemeenten (de IULA), de Fédération mondiale des Cités unies (de internationale federatie van verenigde steden), de Raad van Europese gemeenten en regio’s in Europa (CCRE) en zijn telematicanet ELANET ter bevordering International Cooperation (MIC). Daarnaast verdient het met het oog op de toekomstige uitbreiding van de EU aanbeveling om samen te werken met het door de Raad van Europa geı¨nitieerde „European Network of Training Organisations for Regional and Local Authorities” (ENTO) en met de Vergadering van de Regio’s van Europa (ARE), die de nodige contacten met de regio’s in Midden- en Oost-Europa onderhouden. de Municipal van De voorzitter van het Comité van de Regio’s Manfred DAMMEYER


title: ECU-EWS Information & Zinssätze der Zentralbanken. 10 /1998 Monatlich.

eurovoc_concepts:
EU Member State
European Monetary System
central bank
financial statistics
interest