title: 1999/641/EG: Beschikking van de Commissie van 25 november 1998 waarbij een concentratie met de gemeenschappelijke markt en met de werking van de EER-Overeenkomst verenigbaar wordt verklaard (Zaak nr. IV/M.1225 - Enso/Stora) (kennisgeving geschied onder nummer C(1998) 3653) (Voor de EER relevante tekst) (Slechts de tekst in de Engelse taal is authentiek)

eurovoc_concepts:
European Economic Area
agreement (EU)
economic concentration
merger control
pulp and paper industry
single market

text: 29. 9. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 254/9 II (Besluiten waarvan de publicatie niet voorwaarde is voor de toepassing) COMMISSIE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 25 november 1998 waarbĳ een concentratie met de gemeenschappelĳke markt en met de werking van de EER- Overeenkomst verenigbaar wordt verklaard (Zaak nr. IV/M. 1225 — Enso/Stora) (kennisgeving geschied onder nummer C(1998) 3653) (Slechts de tekst in de Engelse taal is authentiek) (Voor de EER relevante tekst) (1999/641/EG) DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, (2) Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeen- schap, Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economi- sche Ruimte, inzonderheid op artikel 57, Na onderzoek van de aanmelding is de Commissie tot de bevinding gekomen dat de aangemelde operatie binnen de werkingssfeer van de concentratieverordening valt. Op 31 juli 1998 heeft de Commissie besloten de proce- dure van artikel 6, lid 1, onder c), van de concentratie- verordening in te leiden. Gelet op Verordening (EEG) nr. 4064/89 van de Raad van 21 december 1989 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen (1), laatstelĳk gewĳzigd bĳ Verordening (EG) nr. 1310/97 (2), inzonderheid op artikel 8, lid 2, Gezien het besluit van de Commissie van 31 juli 1998 om de procedure in deze zaak in te leiden, Na de betrokken ondernemingen in de gelegenheid te hebben gesteld hun standpunt ten aanzien van de door de Commissie gemaakte bezwaren kenbaar te maken, Gezien het advies van het Adviescomité voor concentraties (3), Overwegende hetgeen volgt: (1) Op 18 juni 1998 heeft de Commissie een aanmelding ontvangen betreffende een voorgenomen concentratie op grond van artikel 4 van Verordening (EEG) nr. 4064/ 89, hierna „de concentratieverordening” genoemd, welke erop neerkomt dat Enso Oyj, hierna „Enso” genoemd, een algehele fusie aangaat met Stora Kopparbergs Berg- slags AB, hierna „Stora” genoemd. De nieuwe fusieonder- neming zal de naam Stora Enso Oyj krĳgen, hierna „Stora Enso” genoemd. (1) PB L 395 van 30. 12. 1989, blz. 1; gerectificeerde versie in PB L 257 van 21. 9. 1990, blz. 13. (2) PB L 180 van 9. 7. 1997, blz. 1. (3) PB C 275 van 27. 9. 1999. (3) (4) (5) I. DE PARTĲEN Enso is een industriële groep, die actief is in de houtin- dustrie, in het bĳzonder in het segment houtvezelpro- ducten. De activiteiten van de groep bestaan in hoofd- zaak in houtwinning, papier- en kartonfabricage, pulp en houtzagerĳ. Enso is tevens actief in de groothandel. Enso is gevestigd in Finland, waar zĳ haar belangrĳkste activiteiten ontplooit. Enso heeft ook productie- eenheden in andere Europese landen, met name in Duitsland en in de Baltische landen, en in Azië. Stora is een industriële groep met activiteiten in de houtindustrie. Stora produceert pulp, papier en karton, in de houtzagerĳ. Stora is gevestigd in en is actief Zweden, waar activiteiten ontplooit. Stora heeft ook productie-eenheden in andere Europese landen, met name in Duitsland, en in Canada. belangrĳkste haar zĳ II. DE OPERATIE De operatie is een „fusie tussen gelĳken” en zal ten uitvoer worden gelegd door middel van een op 2 juni 1998 aangekondigd openbaar bod op alle aandelen van Stora volgens hetwelk de aandeelhouders van Stora nieuw uitgegeven aandelen van Enso zullen ontvangen. L 254/10 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 29. 9. 1999 Ten gevolge van het openbaar bod zal Stora een 100 %- dochter van Enso worden. De twee hoofdaandeelhouders van Stora Enso zullen de Finse staat, met ongeveer 17,6 % van de aandelen en 21 % van de stemrechten, en Investor AB, thans de grootste aandeelhouder van Stora, met ongeveer 10,6 % van de aandelen en 11,3 % van de stemrechten, zĳn. III. COMMUNAUTAIRE DIMENSIE (11) (6) (7) (8) (9) Enso en Stora hebben een gezamenlĳke totale omzet over de gehele wereld van meer dan 5 miljard ECU (Enso: 4 976,3 miljoen ECU; Stora: 5 139,7 miljoen ECU). Zĳ hebben elk een totale omzet in de Gemeen- schap van ruim 250 miljoen ECU (Enso: [. ] (*) miljoen ECU; Stora: [. ] * miljoen ECU) en behalen niet meer dan tweederde van hun totale omzet in de Gemeenschap in een en dezelfde lidstaat. De aangemelde operatie heeft derhalve een communautaire dimensie en vormt geen geval van samenwerking in de zin van de EER-Overeen- komst. IV. VERENIGBAARHEID MET DE GEMEENSCHAPPE- LĲKE MARKT Relevante productmarkten Algemeen De partĳen hebben zelf aangegeven dat de volgende markten horizontaal kranten en tĳdschriften, fĳnpapier, basismaterialen voor golfkarton, consumentenverpakkingen en pulp. betrokken zĳn: De partĳen hebben slechts in beperkte mate overlap- pende activiteiten op het gebied van de productie van basismaterialen voor golfkarton. Er zĳn twee soorten basismaterialen voor golfkarton: golfblad, dit wil zeggen de geribbelde middelste laag van golfkarton, en beplak- kingspapier, dit wil zeggen de vlakke oppervlaktelagen van het golfkarton, die tegen elke kant van het golfblad worden vastgekleefd. Basismaterialen voor golfkarton worden gebruikt voor de productie van golfkarton en, uiteindelĳk, van kartonnen dozen en omhulsels, die in hoofdzaak worden gebruikt als verpakking voor trans- port. De enige overlapping tussen de activiteiten van de partĳen op het gebied van basismaterialen voor golf- karton betreft de productie en de verkoop van golfblad aan onafhankelĳke verwerkers. Stora heeft een markt- aandeel van 2,1 % op EER-niveau, ver na internationale concerns, zoals SCA (11,9 %) en Jefferson Smurfit Group (10,6 %). Enso's marktaandeel op het stuk van basisma- terialen voor golfkarton is onbetekenend. Bĳgevolg zal op deze markt niet nader worden ingegaan. (10) Zowel Enso als Stora houden zich bezig met de vervaar- diging van pulp. De fusieonderneming zou goed zĳn voor ongeveer 20,6 % van de pulpproductiemarkt op EER-niveau, terwĳl de grootste concurrent 15,2 % voor zĳn rekening neemt. Een groot deel van de door de (*) Sommige gedeelten van deze beschikking zĳn bewerkt, opdat geen vertrouwelĳke gegevens worden bekendgemaakt. Deze gedeelten staan tussen vierkante haken en zĳn aangegeven met een asterisk. partĳen geproduceerde pulp wordt intern gebruikt voor de eigen papier- en kartonproductie van de partĳen, maar de statistieken sluiten de verkoop ervan niet uit. Daarom mag worden geconcludeerd dat de pulppro- ductie van partĳen buiten de productie voor eigen gebruik op EER-niveau of op wereldschaal geen signifi- cant marktaandeel oplevert. Bĳgevolg zal op deze markt niet nader worden ingegaan. In eerdere beschikkingen heeft de Commissie een onderscheid gemaakt tussen vier deelmarkten voor fĳn papier. Dat waren die voor ongestreken houthoudend papier, ongestreken houtvrĳ papier, gestreken houthou- dend papier en gestreken houtvrĳ papier. De Commissie heeft tot dusver de precieze afbakening van de product- markt achterwege gelaten (4). Dat kan ook in deze zaak gebeuren, aangezien de daadwerkelĳke concurrentie bĳ geen van de verschillende mogelĳke marktafbakeningen op significante wĳze in de EER of een wezenlĳk deel daarvan zou worden belemmerd. Bĳgevolg zal op deze markt niet nader worden ingegaan. a) Krantenpapier (12) (13) Krantenpapier wordt in de eerste plaats voor het drukken van dagbladen gebruikt. Voor de vervaardiging van krantenpapier is mechanische pulp of gerecycleerde pulp van ten minste 65 % per gewichtseenheid nodig. Er bestaan verschillende kwaliteitscategorieën van kranten- papier, bĳvoorbeeld naargelang het papier glanzend of gesatineerd, wit of gekleurd is. De helderheid verschilt van categorie tot categorie. Volgens partĳen zĳn de verschillen in kwaliteit, kenmerken en prĳs tussen de verschillende categorieën krantenpapier niet voldoende om deze verschillende categorieën in afzonderlĳke productmarkten in te delen. Partĳen beschouwen krantenpapier dan ook als een enkele productmarkt. Volgens partĳen is er zowel aan de vraag- als aan de aanbodzĳde een hoge mate van onder- linge vervangbaarheid tussen de verschillende catego- rieën en kunnen de meeste drukkers verschillende cate- gorieën papier verwerken zonder dure aanpassingen aan hun drukapparatuur. (14) De Commissie heeft zich in een eerdere beschikking (5) reeds over krantenpapier uitgesproken, waarbĳ zĳ onder meer tot de bevinding kwam dat er zowel aan de vraag- als aan de aanbodzĳde een hoge mate van onderlinge vervangbaarheid was en dat de prĳsverschillen niet signi- ficant waren. Bĳgevolg beschouwde de Commissie de markt voor krantenpapier in dat geval als een enkele in de onderhavige productmarkt. Overigens zou dit zaak, zelfs indien de markt verder zou worden onderver- deeld, bĳvoorbeeld in verbeterd en in gewoon kranten- papier, voor de beoordeling van de aangemelde trans- actie geen reële gevolgen hebben. Bĳgevolg kan de markt voor krantenpapier in het raam van deze zaak als één enkele productmarkt worden beschouwd. (4) Beschikking van 24 februari 1992 (IV/M. 166 — Torras/Sarrió), PB C 58 van 5. 3. 1992, blz. 20; beschikking van 19 september 1994 (IV/M. 499 — Jefferson Smurfit/Saint Gobain), PB C 284 van 12. 10. 1994, blz. 3; beschikking van 20 februari 1995 (IV/M. 549 — Svenska Cellulosa/PWA Papierwerke), PB C 57 van 7. 3. 1995, blz. 6; beschikking van 11 juni 1998 (IV/M. 1006 — UPM/Kymmene/April), PB C 219 van 15. 7. 1998, blz. 9. (5) Beschikking van 30 oktober 1995 (IV/M. 646 — Repola/Kymmene), PB C 318 van 29. 11. 1995, blz. 3. 29. 9. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 254/11 b) Tĳdschriftenpapier (20) (15) (16) Voor de productie van tĳdschriftenpapier zĳn mechani- sche pulp, chemische en gerecycleerde pulp, chemica- liën, vulstoffen en pigmenten vereist. De partĳen maken een onderscheid tussen twee hoofdcategorieën van tĳdschriftenpapier, namelĳk ongestreken zwaargesati- neerd mechanisch drukpapier (SC) en gestreken mecha- nisch papier op rollen. De partĳen delen gestreken papier verder in in licht (LWC), middelzwaar (MWC) en zwaar (HWC) gestreken papier. Volgens partĳen concur- reert houtvrĳ gestreken papier op rollen (WFC) met gestreken mechanisch papier. Volgens partĳen bestaat er tussen de verschillende kwali- teitscategorieën van tĳdschriftenpapier aan de vraagzĳde een hoge mate van onderlinge vervangbaarheid. De alge- mene reacties op het door de Commissie gevoerde onderzoek wĳzen er evenwel op dat de substitueerbaar- heid aan de vraagzĳde toch niet zo groot is. De beslis- sing over het voor een publicatie te gebruiken soort papier hangt af van een aantal criteria, zoals de aard van de publicatie, de doelgroep en de bereidheid daarvan om een bepaalde prĳs te betalen, de verhouding tussen kwaliteit en prĳs van het papier enz. Voorts wĳzigen uitgevers niet gemakkelĳk het soort papier dat zĳ voor hun publicaties gebruiken. (17) Het is echter niet noodzakelĳk de relevante product- markt nog nader nauwgezet af te bakenen, aangezien de beoordeling van de operatie niet anders zou zĳn indien van kleinere productmarkten werd uitgegaan. Bĳgevolg wordt de markt voor tĳdschriftenpapier in het raam van deze zaak als de relevante productmarkt beschouwd. c) Verpakkingskarton voor consumptieartikelen (18) Binnen de totaliteit van het verpakkingskarton bestaat er een grote verscheidenheid van soorten en kwaliteiten. Karton wordt ofwel uitsluitend uit primaire vezels, ofwel uit een mengeling van primaire en gerecycleerde vezels vervaardigd. Er wordt meestal een onderscheid gemaakt tussen vier hoofdcategorieën van karton: gebleekt sulfaatkarton of Solid Bleached Sulphate Board (SBS), vouwkarton of Folding boxboard (FBB), ongebleekt sulfaatkarton of Solid Unbleached Sulphate Board (SUS) en duplex/triplex-karton of Whitelined chipboard (WLC). SBS, FBB en SUS worden uit primaire vezels vervaardigd, terwĳl voor WLC dat met gerecycleerde vezels gebeurt. Het karton wordt verwerkt tot dozen of tot vouwkarton en tot recipiënten die aan de producenten van levens- middelen en andere consumptieartikelen, onder meer vloeibare en niet-vloeibare levensmiddelen, sigaretten, cosmetica producten, worden verkocht. Karton wordt in beperkte mate ook voor grafi- sche toepassingen gebruikt. farmaceutische en (19) Partĳen onderscheiden twee relevante productmarkten voor verpakkingskarton. De eerste categorie omvat zowel karton uit primaire als uit gerecycleerde vezels, namelĳk alle soorten van verpakkingskarton voor consumptieartikelen SBS, SUS, FBB en WLC. Partĳen noemen dit de „primaire en recyclagemarkt”. Daarnaast onderscheiden partĳen de markt voor karton uit primaire vezels, die alleen de primairevezelsoorten SBS, SUS en FBB omvat. Partĳen noemen dit de „primaire markt”. (21) (22) (23) Volgens partĳen kan karton uit primaire vezels voor de verpakking van zowel vloeibare als niet-vloeibare producten worden gebruikt, terwĳl karton uit gerecy- cleerde vezels uitsluitend voor de verpakking van niet- vloeibare producten kan worden gebruikt. WLC wordt in beperkte mate gebruikt voor de verpakking van vloei- bare producten die geen levensmiddelen zĳn, zoals detergenten. Partĳen stellen evenwel dat het volume daarvan ontoereikend is om WLC als een onderdeel van de „primaire markt” te kunnen beschouwen. S u b s t i t u e e r b a a r h e i d a a n d e v r a a g z ĳ d e Geen substitueerbaarheid tussen karton uit primaire vezels voor de verpakking van vloeibare en niet-vloei- bare producten Partĳen stellen dat er tussen de verschillende soorten karton uit primaire vezels een hoge mate van substi- tueerbaarheid aan de vraagzĳde bestaat, onder meer omdat de grondstoffen dezelfde en de productietech- nieken soortgelĳk zĳn. Partĳen erkennen dat, binnen elke categorie, karton wordt geproduceerd volgens de specificaties die door de verwerkende afnemer worden opgegeven, en dat die specificaties op zĳn minst gedeel- telĳk worden vastgesteld met inachtneming van het uiteindelĳke gebruik van de verpakking. Dit leidt volgens partĳen tot variaties in de fysische kenmerken van de kartonsoorten door verschillen in de pulpmengsels, het aantal lagen en de gebruikte chemische additieven. Partĳen voeren niettemin aan dat de verwerkers van de ene kartonsoort uit primaire vezels op de andere kunnen overschakelen en dat ook geregeld doen. Karton wordt voor de verpakking van vloeistoffen gebruikt bĳ eindproducten zoals melk en vruchtensap. De kartons worden gevuld in speciale vulmachines. Er zĳn twee hoofdtypes van verpakkingssystemen voor vloeistoffen: zogenaamde aseptische verpakkingssys- temen „vers”-verpakkingssystemen. Aseptische verpakkingen hebben voor de winkelrekken een zeer lange houdbaarheidstermĳn, die tot twee jaar kan terwĳl „vers”-verpakkingen gekoeld moeten bedragen, worden bewaard en op de rekken niet meer dan twee weken houdbaar zĳn. en Volgens partĳen is het belangrĳkste technische verschil tussen karton dat voor de verpakking van vloeistoffen en verpakkingskarton voor alle andere producten wordt gebruikt, het feit dat een plastic coating of een alumini- umlaminaat op het karton wordt aangebracht. Indien de verpakking voor verse vloeistoffen wordt gebruikt, moet (polyethyleen- het karton met plastic worden gecoat coating of PE-coating). Karton voor aseptische verpak- kingen moet worden gelamineerd. Laminering betekent het aanbrengen van een combinatie van aluminium en plastic op het karton. Volgens partĳen zĳn de fysische kenmerken van het „basiskarton” dat voor de verpakking van vloeibare levensmiddelen en van andere producten wordt gebruikt, nagenoeg dezelfde. Bĳgevolg stellen partĳen dat de geschiktheid van het karton voor de verpakking van vloeistoffen grotendeels door het aanbrengen van de plastic coating of van de combinatie van plastic en aluminiumlaminaat wordt bepaald. Naar het oordeel van partĳen blĳft de rol van de kartonproducent derhalve beperkt tot de vervaardi- ging van het basiskarton, dat voor zowel vloeibare als niet-vloeibare producten kan worden gebruikt. coating L 254/12 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 29. 9. 1999 door (24) Uit de reacties op de enquête van de Commissie is echter gebleken dat de afwerking van het karton op zichzelf niet te toereikend is om drankverpakkingskartons produceren en dat de eisen die aan het basiskarton zelf worden gesteld, wezenlĳk verschillen van die welke aan andere soorten karton uit primaire vezels worden gesteld. Zowel de afnemers als de producenten van drankverpakkingskartons, de Commissie die werden ondervraagd, hebben te kennen gegeven dat drankverpakking een zeer veeleisend eindgebruik is en dat er met betrekking tot een aantal van de eigen- schappen aan karton voor drankverpakkingen strengere eisen worden gesteld dan aan andere soorten karton uit primaire vezels. Algemeen gesproken worden aan drank- verpakkingskarton talrĳke eisen gesteld met betrekking tot onder andere de mogelĳkheid het in een vulmachine te gebruiken en een optimaal verpakkingsresultaat te garanderen. Het karton moet licht-, barst- en lekbe- stendig zĳn. Het moet tegen de vochtigheid tĳdens het vulproces bestand zĳn en aan bĳzondere eisen voldoen in verband met de transporteerbaarheid van het gevulde product, bĳvoorbeeld distributie via de koelketen voor verse producten. De resultaten van het onderzoek van de Commissie worden hieronder nader onder de loep genomen. (25) Uit het onderzoek van de Commissie is allereerst gebleken dat een belangrĳk verschil tussen drankverpak- kingskarton en karton voor andere doeleinden erin bestaat dat drankverpakkingskarton een bĳzonder hoge absorptieweerstand moet hebben. Om het doorsĳpelen van vocht te voorkomen is „lĳming” (6) noodzakelĳk. Het onderzoek van de Commissie heeft uitgewezen dat bĳ karton dat voor drankverpakkingen wordt gebruikt, de lĳming bĳzonder grondig moet gebeuren. (26) Drankverpakkingskarton moet aan hogere vereisten voldoen op bacteriologisch gebied, op grond van de levensmiddelenwet en op milieugebied. De industrie houdt zich in het algemeen aan de Amerikaanse FDA- regels (7) en aan de Duitse BgVV-regels (8). Volgens afne- mers zĳn ook bepaalde communautaire richtlĳnen (9) van toepassing. Volgens afnemers en sommige produ- centen zĳn de voorschriften voor drankverpakkingen strenger dan die voor andere verpakkingen. De algemene perceptie van afnemers en sommige producenten is dat aan deze regels moeilĳker kan worden voldaan dan aan die voor de verpakking van niet-vloeibare levensmid- delen. (27) In het geval van aseptische verpakking van levensmid- delen moet het karton worden gesteriliseerd. De sterili- satie gebeurt doorgaans door de behandeling van het karton met peroxide (10). Peroxide is een agressieve stof, die extra hoge eisen stelt aan de lĳming, welke afdoende (6) „Lĳming” is het impregneren van het karton met een soort lĳm die de vezels van het karton bindt. Deze wordt aan de pulp toegevoegd voordat de pulp in de oploopkast van de kartonmachine wordt ingebracht. (7) U. S. Food and Drug Administration: Federal Food, Drug and Cosmetic Act. (8) BGA (Bundesgesundheitsamt), Bundesinstitut für gesundheitlichen Verbraucherschutz in Veterinärmedizin. (9) Bĳvoorbeeld Richtlĳn 92/46/EEG van de Raad van 16 juni 1992 tot vaststelling van gezondheidsvoorschriften voor de productie en het in de handel brengen van rauwe melk, warmtebehandelde melk en producten op basis van melk (PB L 268 van 14. 9. 1992, blz. 1). (10) Peroxidebehandeling houdt in dat het verpakkingsmateriaal in een heet peroxidebad wordt ondergedompeld of dat peroxide in het gevormde karton wordt gesproeid. moet zĳn om de vezels de peroxideoplossing te doen afstoten. In dit opzicht is de lĳming volgens de afnemers en sommige producenten niet van even essentieel belang bĳ verpakkingen voor andere producten dan vloeibare levensmiddelen. (28) Uit het onderzoek is voorts gebleken dat barstbestendig- heid van groter belang is bĳ drankverpakkingskarton dan bĳ andere soorten karton. De vouwbaarheid is belangrĳk, aangezien vloeistoffen gemakkelĳk door de kleinste scheurtjes kunnen wegsĳpelen, hetgeen met vaste stoffen niet het geval is. Scheurtjes verminderen de luchtdichtheid van de verpakking en brengen de vloei- stof in contact met niet-gesteriliseerd materiaal, bĳ voor- beeld vezels, die erin kunnen oplossen. Voorts worden bĳ aseptische verpakkingen met lange houdbaarheid (tot twee jaar) bĳzondere eisen gesteld aan het gebruikte karton, aangezien de verpakking gedurende de gehele bewaringstermĳn van het product op de winkelrekken barstbestendig moet blĳven. (29) Derden wĳzen voorts erop dat aan organoleptische kwaliteitseisen, zoals smaak en geur, moeilĳker kan worden voldaan bĳ drankverpakkingskarton dan bĳ andere kartonsoorten. Vloeibare levensmiddelen, en in het bĳzonder melk, zĳn hiervoor zeer gevoelig en nemen gemakkelĳk geuren of smaken op, terwĳl vaste levensmiddelen tegen niet-steriele invloeden beter bestand zĳn. (30) Partĳen geven toe dat de verpakking van vloeibare levensmiddelen als eindgebruik van karton een van de meest veeleisende toepassingen is, en onderkennen het belang van de in de overwegingen 25 tot en met 29 beschreven kwaliteitseisen voor drankverpakkingskarton. Partĳen voeren niettemin aan dat een aantal van de bovengenoemde eisen ook gelden voor karton dat voor de verpakking van andere soorten producten wordt gebruikt. De Commissie meent dat het weliswaar mogelĳk is dat bĳvoorbeeld de organoleptische eisen voor karton dat voor de verpakking van sigaretten of chocolade bestemd is, vergelĳkbaar zĳn met die welke gelden voor drankverpakkingskarton, maar dat toch moet worden opgemerkt dat sommige andere vereisten die voor drankverpakkingskarton gelden, zoals wateraf- stotendheid, voor die andere producten niet gelden. Voor geen enkel ander eindgebruik van verpakkings- karton voor consumptieartikelen moet aan al deze vereisten tegelĳk voldaan zĳn, en met zulke geringe tolerantiemarges. (31) Op grond van de bovenstaande overwegingen komt de Commissie tot de conclusie dat de markt voor drankver- pakkingskarton een afzonderlĳke relevante product- markt is, die uit een oogpunt van vraagzĳde-substitueer- baarheid van die voor verpakkingskarton voor niet-vloei- bare producten onderscheiden is. 29. 9. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 254/13 Geen substitueerbaarheid tussen drankverpakkingskarton en ander verpakkingsmateriaal S u b s t i t u e e r b a a r h e i d a a n d e a a n b o d z ĳ d e (32) Volgens partĳen is er aan de vraagzĳde een hoge mate van substitueerbaarheid tussen karton voor de verpak- king van vloeistoffen en andere verpakkingsmaterialen, zoals glas en plastic. Deze stelling van partĳen betref- fende de onderlinge vervangbaarheid van verschillende materialen is door de afnemers van verpakkingskarton echter ondubbelzinnig van de hand gewezen. (37) (33) De afnemers van de producenten van drankverpakkings- karton zĳn verwerkers zoals Tetra Pak, SIG Combibloc en Elopak, en niet de eindgebruikers, zoals melkfa- brieken. Deze verwerkers kunnen binnen de bestaande verpakkingssystemen niet op andere verpakkingsmate- rialen overschakelen. Meer bepaald zou vervanging van karton door andere materialen niet haalbaar zĳn om redenen van, onder andere, productietechnologie en bestaande machines. Een verandering van verpakkings- materiaal zou zware investeringen in de bestaande vul- en verpakkingsmachines vergen. Afnemers van drank- verpakkingskarton schakelen derhalve niet om de haver- klap op ander verpakkingsmateriaal (karton, glas en plastic) over, op grond van kortetermĳnschommelingen van de prĳzen. (34) Partĳen voeren aan dat een wĳziging in de vraag bĳ afnemers verderop in de distributieketen, zoals melkfa- brieken of kleinhandelaren, de verwerkers ertoe zou nopen hun productie op plastic over te schakelen. De Commissie is evenwel van oordeel dat een beslissing van een levensmiddelenproducent om van drankverpak- kingskarton op plastic over te schakelen een eenmalige, volledige overgang zou zĳn. Met andere woorden, de beslissing tot overschakeling zou normaal voor de gehele productie worden gemaakt en tot een blĳvende wĳziging van het vraagpatroon leiden. Bĳgevolg stelt de Commissie vast dat de vraag naar drankverpakkings- karton alleen op lange termĳn en blĳvend door de vraag naar plastic kan worden verdrongen. Met het oog op de afbakening van de relevante productmarkt wordt plastic derhalve niet als een direct vervangproduct voor drank- verpakkingskarton beschouwd. (35) De conclusies in deze zaak sluiten aan bĳ eerdere beschikkingen (11) inzake drank- en levensmiddelenver- pakking, waarin de Commissie niet van oordeel was dat de relevante productmarkt alle verpakkingsmaterialen omvatte. (36) Om de hierboven uiteengezette redenen is de Commissie van mening dat andere verpakkingsmaterialen niet tot dezelfde relevante productmarkt behoren als drankver- pakkingskarton. (11) Beschikking van 6 juni 1991 (IV/M. 081 — VIAG/Continental Can), PB C 156 van 14. 6. 1991, blz. 10; Beschikking 96/222/EG (IV/M. 603 — Crown Cork & Seal/Carnaud MetalBox), PB L 75 van 23. 3. 1996, blz. 38; beschikking van 21 april 1998 (IV/M. 1109 — Owens Illinois/BTR Packaging), PB C 165 van 30. 5. 1998, blz. 7. Geen substitueerbaarheid tussen karton uit primaire vezels voor de verpakking van vloeibare en niet-vloei- bare producten Partĳen beweren dat er aan de aanbodzĳde een hoge mate van substitueerbaarheid is tussen de verschillende kartonsoorten uit primaire vezels, onder meer omdat de grondstoffen dezelfde en de productietechnieken soort- gelĳk zĳn. Volgens partĳen vormt het feit dat dezelfde machine voor de productie van meer dan één soort karton kan worden gebruikt een bewĳs van substitueer- baarheid aan de aanbodzĳde. Voorts voeren partĳen aan dat er geen ernstige technische belemmeringen zĳn voor de productie van drankverpakkingskarton en dat andere producenten van karton uit primaire vezels in staat zouden zĳn drankverpakkingskarton te produceren. (38) Uit het onderzoek is gebleken dat het in theorie uit technisch oogpunt inderdaad mogelĳk is met dezelfde machine verschillende kwaliteiten van karton uit primaire vezels te produceren. De enquête wees echter uit dat er een hoge mate van specialisatie is, bĳvoorbeeld in specifieke kwaliteiten van drankverpakkingskarton, onder de leveranciers. De toonaangevende kartonfabri- kanten zĳn meestal gespecialiseerd in bepaalde catego- rieën van eindgebruik, ofwel om strategische redenen, ofwel op grond van vaste productiepatronen voor bepaalde verwerkers. Zowel partĳen als de afnemers hebben bevestigd dat de uiteindelĳke reden voor het eenzĳdige gebruik van de kartonmachines was dat men de kosten van het overschakelen wil vermĳden en zo schaalvoordelen hoopt te realiseren [. ] *. (39) Het onderzoek heeft voorts aangetoond dat de productie op nieuwe soorten drankverpakkingskarton overscha- kelen niet eenvoudig is en zelfs bĳ ervaren producenten van drankverpakkingskarton tĳd vergt. Volgens de afne- mers van drankverpakkingskarton zouden bĳvoorbeeld met het oog op het vinden van een nieuwe producent voor de productie van een nieuw karton eerst uitge- breide planning, ontwikkeling, proefnemingen, proefpro- ductie en veldproefprocedures moeten gebeuren, voordat tot commerciële productie kan worden overgegaan. Dit zou volgens de afnemers tot 36 maanden kunnen duren. Er is geen reden om aan te nemen dat de termĳn voor het opstarten van een commerciële productie van drank- verpakkingskarton voor een bestaande producent van verpakkingskarton voor niet-vloeibare producten korter zou zĳn, aangezien die dezelfde stappen zou moeten doorlopen. Partĳen voeren aan dat een producent die niet eerder drankverpakkingskarton heeft vervaardigd, de commerciële productie ervan binnen een termĳn van 12 tot 18 maanden zou kunnen opstarten. Uit de enquête van de Commissie bleek voorts dat de bestaande produ- centen van verpakkingskarton voor niet-vloeibare producten niet zonder aanzienlĳke kosten van productie zouden kunnen veranderen. (40) Op grond van de bovenstaande overwegingen moet worden geconcludeerd dat een snelle aanpassing van het aanbod niet mogelĳk zou zĳn. Bĳgevolg is er volgens de Commissie bĳ de marktomschrĳving geen sprake van substitueerbaarheid aan de aanbodzĳde, maar beschouwt zĳ deze elementen veeleer als potentiële concurrentie (zie hierna). L 254/14 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 29. 9. 1999 C o n c l u s i e (41) Gezien de beperkte substitueerbaarheid aan de vraagzĳde tussen verpakkingskarton voor vloeibare en niet-vloei- bare producten en tussen karton en andere verpakkings- materialen, alsmede de beperkte substitueerbaarheid aan de aanbodzĳde tussen verpakkingskarton voor vloeibare in deze zaak de en niet-vloeibare producten, wordt markt relevante productmarkt beschouwd. drankverpakkingskarton voor als zoals (42) Het valt niet uit te sluiten dat karton voor de verpakking van niet-vloeibare producten ook karton uit gerecy- cleerde vezels omvat. Het is zelfs niet ondenkbaar dat een verdere onderverdeling in karton voor diverse cosmetica, grafische sigaretten, toepassingen, toepassingen enz. , te verantwoorden zou zĳn. Deze vragen behoeven echter uiteindelĳk in deze zaak niet te worden beantwoord, aangezien de operatie zelfs op de engst omschreven markt op het gebied van verpakkings- karton voor niet-vloeibare producten hoe dan ook geen aanleiding zou geven tot de totstandbrenging of verster- king van een machtspositie. (46) EER gebruikte kwaliteiten niet geheel identiek met die welke in Noord-Amerika worden geproduceerd. Zo is er bĳvoorbeeld enige invoer uit Canada, maar de kwaliteit wordt als „goedkoop” en inferieur aan de Europese kwaliteit beschouwd. Met betrekking tot invoer uit Rusland stelden de afnemers dat de geleverde kwaliteit niet aan hun behoeften voldeed. Ten slotte verklaarden de afnemers dat de prĳsschommelingen er niet op wĳzen dat Noord-Amerika en de EER tot dezelfde rele- vante geografische markt behoren, omdat de prĳzen, aldus de afnemers, in deze beide continenten aanzienlĳk kunnen verschillen. Partĳen hebben aangevoerd dat bĳ een tĳdelĳke overca- paciteit, en dus een overaanbod in andere delen van de te koop zal wereld, dit overschot op de EER-markt worden aangeboden. Volgens partĳen wĳst dit op het bestaan van een wereldmarkt. De Commissie is het niet ermee eens dat dergelĳke verkopen noodzakelĳkerwĳs een aanwĳzing voor het bestaan van een wereldmarkt vormen. Er is in dit stadium van het onderzoek overi- gens geen enkel bewĳs dat dit ooit gebeurd is, en het argument lĳkt dan ook louter hypothetisch. (43) (44) Relevante geografische markten a) Krantenpapier Volgens partĳen is de relevante geografische markt voor krantenpapier een wereldmarkt. Partĳen voeren aan dat krantenpapier een op internationale schaal verhandeld product is en dat er aanzienlĳke in- en uitvoer is naar en uit de EER. Naar partĳen beweren, bevoorraden de meeste afnemers zich zowel bĳ nationale als bĳ interna- tionale leveranciers, ongeacht de vestigingsplaats van de leverancier. Ten slotte stellen partĳen dat de prĳzen niet noemenswaardig tussen de continenten verschillen en dat er geen bĳzondere handelsbelemmeringen bestaan. In eerdere zaken (12) heeft de Commissie het standpunt ingenomen dat de mededinging op het gebied van kran- tenpapier zich minstens op EER-niveau afspeelt. In een recente zaak, waarbĳ de Canadese producent Abitibi Consolidated betrokken was, heeft de Commissie sterke aanwĳzingen gevonden voor het bestaan van een EER- markt (13). Het door de Commissie in de onderhavige zaak gevoerde onderzoek bevestigt het bestaan van een EER-markt, In het bĳzonder is de invoer van krantenpapier in de EER gedurende de voorbĳe tien jaar gering en is deze vrĳ stabiel gebleven. In 1997 ging het om 744 000 ton, dit wil zeggen slechts 7,6 % van het verbruik, in hoofdzaak ingevoerd uit Canada, en in geringere mate uit Rusland en de Verenigde Staten (14). in plaats van een wereldmarkt. (45) Uit opmerkingen van afnemers van krantenpapier blĳkt dat de vestigingsplaats van de papierfabriek ten opzichte van de plaats waar wordt gedrukt, belangrĳk is en dat er in het algemeen geen noemenswaardige invoer van buiten Europa heeft plaatsgevonden. Invoerrechten en vervoerskosten verhogen volgens de afnemers de prĳs van het krantenpapier en vormen een belemmering om zich buiten Europa te bevoorraden. Voorts zĳn de in de (12) Beschikking van 12 mei 1992 (IV/M. 210 — Mondi/Frantschach), PB C 124 van 16. 5. 1992, blz. 19; ook IV/M. 646 — Repola/ Kymmene — zie voetnoot 5. (13) Beschikking van 14 september 1998 (IV/M. 1296 — Norske Skog/ Abitibi/Hansol Paper), PB C 306 van 6. 10. 1998, blz. 11. (14) Op de invoer is een recht van 3,5 % van toepassing, dat tegen 2002 geleidelĳk zal zĳn opgeheven. Voor invoer uit Canada is er een rechtenvrĳ quotum van 630 000 ton. (47) Op grond van de bovenstaande overwegingen wordt de voor deze beschikking relevante geografische markt voor krantenpapier bĳgevolg geacht niet ruimer dan de EER- markt te zĳn. b) Tĳdschriftenpapier (48) Volgens partĳen bestaat er aanzienlĳke uitvoer uit de EER. De markt voor tĳdschriftenpapier is volgens hen dan ook een wereldmarkt. (49) De uitvoer uit de EER maakt volgens partĳen ongeveer 13 % uit van de totale productie. De invoer daarentegen is thans gering en voorziet slechts in een verwaarloos- baar deel van de EER-behoeften. In een eerdere beschik- king (15) heeft de Commissie geoordeeld dat de relevante geografische markt op zĳn minst de EER-markt is. Uit bĳ derden verkregen inlichtingen, blĳkt dat dit in deze is. zaak eveneens het geval (50) Op grond van de bovenstaande overwegingen wordt de voor deze beschikking relevante geografische markt voor tĳdschriftenpapier bĳgevolg geacht ten minste de EER- markt te omvatten. c) Verpakkingskarton voor niet-vloeibare producten (51) Er zĳn aanwĳzingen dat de markt voor verpakkings- karton voor niet-vloeibare producten op zĳn minst de EER-markt omvat. Het is in deze zaak echter niet nodig de geografische markt voor verpakkingskarton voor niet-vloeibare producten af te bakenen, omdat de operatie zelfs bĳ de engste marktomschrĳving hoe dan ook geen aanleiding zou geven tot de totstandbrenging of versterking van een machtspositie. d) Drankverpakkingskarton (52) Volgens partĳen bestaan er aanzienlĳke handelsstromen op het gebied van drankverpakkingskarton en is de rele- vante geografische markt dan ook de wereldmarkt. (15) IV/M. 646 — Repola/Kymmene — zie voetnoot 5. 29. 9. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 254/15 (53) (54) (55) Partĳen voeren aan dat een hoog niveau van uitvoer uit de EER een aanwĳzing vormt voor het bestaan van een wereldmarkt. Als een voorbeeld daarvan kan worden vermeld dat de uitvoer van drankverpakkingskarton door partĳen in 1997 ongeveer [tussen 20 en 30 %] * van hun totale productie bedroeg. Toch kan de aanzien- lĳke uitvoer van karton door partĳen op zichzelf niet als bewĳs van het bestaan van een wereldmarkt volstaan. Uit de door partĳen verstrekte inlichtingen blĳkt dat de totale uitvoer uit de EER in 1997 slechts ongeveer 10 % van de gehele markt uitmaakte. Overigens gaat het uitge- voerde drankverpakkingskarton in hoofdzaak naar Azië, waar vrĳwel geen drankverpakkingskarton wordt gepro- duceerd. Partĳen betogen dat afnemers van drankverpakking aanzienlĳke hoeveelheden karton uit Noord-Amerika invoeren. Op grond van de door partĳen verstrekte inlichtingen bedroeg de totale invoer van drankverpak- kingskarton uit Noord-Amerika in West-Europa in 1997 ongeveer 8 % van de gehele markt. De invoer was ongelĳk over de kopers gespreid, in dier voege dat sommige ondernemingen aanzienlĳke hoeveelheden invoeren en andere vrĳwel niets. Dit kan weliswaar als een bewĳs worden beschouwd dat invoeren niet onover- komelĳk duur of moeilĳk is, maar de Commissie is tevens tot de bevinding gekomen dat karton vooral om strategische redenen uit Noord-Amerika werd ingevoerd. Partĳen voeren voorts aan dat de Commissie in Beschik- king 92/163/EEG (16) (Tetra Pak II) heeft erkend dat de concurrentie bĳ de verkoop van karton voor drankver- pakkingen zich op wereldschaal afspeelt. De markt voor drankverpakkingskarton was echter niet het voorwerp van het onderzoek in die specifieke beschikking, die betrekking had op de benedenstroommarkt voor drank- verpakkingen. Overigens werd de relevante geografische markt in die beschikking niet uitdrukkelĳk afgebakend, en werden evenmin factoren zoals de in- en uitvoer, invoerrechten of non-tarifaire handelsbelemmeringen onder de loep genomen. Daarom kan de Commissie de stelling van partĳen als zou zĳ reeds hebben erkend dat de relevante geografische markt wereldwĳd zou zĳn, niet aanvaarden. (56) De afnemers zĳn over het algemeen van oordeel dat aankopen buiten Europa niet aantrekkelĳk is wegens de invoerrechten, de vervoerskosten en de milieuvoor- schriften in sommige lidstaten. Vezel zĳn goedkoper in Noord-Amerika dan in de EER. Op dit ogenblik zĳn er echter invoerrechten van 4,0 tot 6,6 % van toepassing op drankverpakkingskarton. Die rechten zullen tegen einde 2003 geleidelĳk zĳn opgeheven. Voorts zĳn, volgens gegevens die door de partĳen zĳn verstrekt, de vervoerskosten uit de Verenigde Staten meer dan [tussen 5 en 15 %] * hoger, hetgeen leidt tot een verdere prĳs- verhoging met circa [tussen 1 en 5 %] * per ton. (57) De Commissie heeft voorts vastgesteld dat bepaalde kwaliteiten van karton in de EER zĳn ontwikkeld om aan bepaalde milieuvoorschriften te voldoen, hetgeen buiten Europa niet noodzakelĳk het geval is. Met betrek- king tot drankverpakkingskarton is de Commissie in haar onderzoek tot de bevinding gekomen dat er aanzienlĳke verschillen bestaan tussen het karton dat in in de EER wordt de Verenigde Staten en dat wat verkocht. De Amerikaanse leveranciers vervaardigen een kwaliteit die in Europa slechts in beperkte mate wordt gebruikt, onder meer wegens het grotere gewicht ervan (16) Zaak IV/31. 043, PB L 72 van 18. 3. 1992, blz. 1. in vergelĳking met Europese kartons. Dit aspect speelt een rol in de lidstaten waar afvalbeperking een belang- rĳke milieukwestie is, zoals in Duitsland, Oostenrĳk, Nederland en Scandinavië. Met name de milieuvoor- schriften in Duitsland en in Nederland zĳn op het gewicht van het karton gebaseerd. In Duitsland wordt in het kader van het „DSD Duales System Deutschland” een In Nederland recyclageheffing per kilo karton geïnd. schrĳft het een vermindering aan de bron met 10 % voor ten aanzien tegen 2001. van alle verpakkingen, Vermindering aan de bron beoogt een verlaging van het gewicht van het karton zonder afbreuk te doen aan de kwaliteitseisen. In beide gevallen zou het gebruik van Amerikaans karton een economisch nadeel meebrengen. Volgens de door partĳen verstrekte gegevens is Noord- Amerikaans karton in de EER per vierkante meter duurder. „Integratieconvenant Verpakkingen” inclusief karton, (58) De vraagstructuur, in combinatie met de invoerrechten en milieuvoorschriften in de EER, maakt het Ameri- kaanse leveranciers derhalve moeilĳk naar de EER uit te voeren, zelfs al zĳn er aanwĳzingen dat de vezelkosten voor Amerikaanse producenten lager liggen dan voor EER-producenten. Deze moeilĳkheid wordt bevestigd door het feit dat de invoer uit de Verenigde Staten gedurende de voorbĳe zeven jaren stabiel is gebleven, met een aandeel van minder dan 10 % van het totale verbruik in de EER. Ten slotte heeft het onderzoek van de Commissie tot de conclusie geleid dat aankopen in Oost-Europa wegens de inferieure kwaliteit van het karton in het algemeen niet als een haalbaar alternatief wordt beschouwd. Er gebeurt thans geen invoer van drankverpakkingskarton uit Oost-Europa. (59) Gezien het relatief lage niveau van de invoer, de invoer- rechten, de vervoerskosten, de non-tarifaire handelsbe- lemmeringen op het stuk van milieuwetgeving en de klaarblĳkelĳk verschillende aanbodstructuur in Noord- Amerika, Oost-Europa en de EER, wordt de relevante geografische markt voor drankverpakkingskarton niet als groter dan de EER beschouwd. Sommige van de hier- boven besproken factoren, zoals de geleidelĳke ophef- fing van de invoerrechten, wĳzen mogelĳk op een gestage verschuiving naar een ruimere markt. Deze factoren zĳn evenwel niet toereikend om in het huidige stadium reeds tot de sluitende conclusie te komen dat de markt ruimer is dan de EER. Het belang van invoer van buiten de EER zal echter in het deel van de beoordeling dat aan de potentiële concurrentie gewĳd is, worden besproken. V. BEOORDELING a) Krantenpapier Bestaande concurrentie (60) Partĳen ramen het totale verbruik van krantenpapier in de EER op 9,7 miljoen ton. Hun gezamenlĳke marktaan- deel in de EER wordt geraamd op [tussen 20 en 30 %] * (Enso [tussen 10 en 15 %] * en Stora [tussen 10 en 15 %] *). Partĳen konden geen gegevens verstrekken betreffende de marktaandelen op basis van de verkoop, in volume of in waarde, van hun concurrenten. Zĳ konden wel aandelen geven op basis van de in de EER geïnstalleerde capaciteit. De Commissie heeft aan de hand van vertrouwelĳke cĳfers die door de belangrĳkste L 254/16 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 29. 9. 1999 concurrenten zĳn verstrekt, geverifieerd dat de percen- tages van de capaciteit in grote lĳnen met de marktaan- delen op basis van de verkoop overeenstemmen. Overi- gens bevestigen openbare statistieken van de „Confedera- tion of European Paper Industries” (CEPI) dat de totale in capaciteit en het verbruik in de EER fundamenteel evenwicht zĳn. Op basis van die gegevens is in de volgende tabel de relatieve positie van de belangrĳkste leveranciers in de EER weergegeven. Marktpositie van de belangrĳkste leveranciers, 1997 Enso Stora [tussen 10 en 15 %] * [tussen 10 en 15 %] * Samen [tussen 20 en 30 %] * UPM-Kymmene [tussen 15 en 20 %] * Norske Skog [tussen 10 en 15 %] * Haindl MoDo [tussen 10 en 15 %] * [tussen 10 en 15 %] * In de EER is nog een aantal kleinere leveranciers, zoals SCA, Myllykoski, Palm enz. Voorts maakt de invoer van krantenpapier in de EER, in hoofdzaak uit Canada en uit Rusland, in 1997 ongeveer 7,6 % uit van het verbruik. (61) Zoals uit het bovenstaande blĳkt, is de concentratie in de productie van krantenpapier vrĳ groot. De grootste zes producenten nemen samen 75 % van de markt voor hun rekening. De grootste van de kleinere producenten neemt minder dan 5 % van de capaciteit voor zĳn reke- ning en is minder dan half zo groot als de kleinste van de grote zes producenten. (62) De concurrenten hebben geen bezorgdheid over de onderhavige operatie geuit. Een aantal afnemers heeft uiting gegeven aan enige algemene bezorgdheid over de tendens tot concentratie in de sector krantenpapier, maar niet aan enige specifieke ongerustheid over deze fusie. Overigens hebben sommige afnemers zelfs te kennen gegeven dat de markt volgens hen thans wordt gemanipuleerd. (63) In de onderhavige zaak is de Commissie tot de bevin- ding gekomen dat voor de algemene situatie van de markt de concurrentie tussen de grootste zes produ- centen van wezenlĳk belang is. Aan de vraagzĳde staan enkele zeer grote afnemers zoals de Murdoch Group en de Axel Springer Verlag, alsmede een groot aantal middelgrote en kleine afnemers. Naar schatting van partĳen zĳn de grootste afnemers goed voor ongeveer [tussen 25 en 35 %] * van de markt. Sommige van de grootste afnemers van krantenpapier kopen volumes aan, die de volledige capaciteit van sommige van de grote producenten kan verzadigen. (64) Voor de leveranciers vormen de grootste afnemers een bron van stabiliteit, en derhalve zekerheid, aangezien het verlies of het gedeeltelĳke verlies van een grote klant een leverancier met ernstige moeilĳkheden kan confronteren om zĳn capaciteit nog volledig benut te krĳgen. Leveran- ciers zĳn derhalve zeer gevoelig voor het verlies van grote klanten. Anderzĳds zĳn de zes grote leveranciers voor de grote afnemers in feite de enige bevoorradings- mogelĳkheid. Dit bleek duidelĳk uit het onderzoek van de Commissie volgens welk de grootste afnemers in hoofdzaak bĳ de grootste producenten kopen en in wezen alleen die ondernemingen als daadwerkelĳke of potentiële leveranciers beschouwen. (65) De voorwaarden die worden bereikt in de contractbe- sprekingen tussen de grootste afnemers en de grootste zes leveranciers, hebben een aanzienlĳke invloed op de rest van de markt, niet in de laatste plaats omdat de zes leveranciers goed zĳn voor 75 % van de markt, maar toch ook wegens de loutere omvang en het volume van deze afnemers. De contractbesprekingen tussen de leve- ranciers en grote afnemers spelen derhalve een centrale rol in de werking van de markt voor krantenpapier. De grootste zes leveranciers (UPM-Kymmene, Enso, Stora, Norske Skog, MoDo en Haindl) vormen in feite een oligopolie, en de onderlinge concurrentie tussen de leden van dit oligopolie is bepalend voor de situatie op de markt. Bĳgevolg zĳn er redenen om aan te nemen dat, indien het oligopolie erin zou slagen de prĳzen voor de grootste afnemers op te drĳven, dit tot een verhoging van het algemene prĳspeil op de markt zou leiden. Daarom heeft de Commissie onderzocht of de operatie waarschĳnlĳk tot de totstandbrenging of versterking van een oligopolistische machtspositie zou leiden. (66) (67) Oligopolistische machtspositie In Beschikking 97/26/EG (Gencor/Lonrho) (17) heeft de Commissie het volgende overwogen: „Een machtspositie van een oligopolie heeft gelĳkaardige negatieve gevolgen als een machtspositie van één onderneming. Een derge- lĳke situatie kan zich voordoen wanneer, louter doordat de leden van een oligopolie zich aan de marktvoor- waarden aanpassen, concurrentiebeperkende parallelle gedragingen ontstaan waarbĳ het oligopolie beheersend wordt. Er zou bĳgevolg geen actief overleg nodig zĳn om de leden van een oligopolie in staat te stellen een machtspositie te verwerven en in merkelĳke mate onaf- hankelĳk te handelen van hun overblĳvende concur- renten, hun klanten en, uiteindelĳk, de consumenten. ”. In de onderhavige zaak heeft de Commissie vastgesteld dat de markt voor krantenpapier de kenmerken vertoont van een markt met weinig stimulansen voor de leden van het oligopolie om te concurreren. Veeleer heeft de markt verscheidene van de kenmerken van een concur- rentiebeperkende oligopolistische markt: er is aan de vraagzĳde slechts een gematigde groei, de aanbodzĳde is sterk geconcentreerd, het product is homogeen, de productietechnologie is volledig ontwikkeld, er zĳn hoge beletsels om de markt te betreden en de kostenstruc- tevens turen zĳn vergelĳkbaar. De Commissie heeft opgemerkt dat de operatie tot een verhoging met 313 punten op de Herfindahl-Hirschman Index zou leiden, hetgeen een aanmerkelĳke wĳziging is. (17) Zaak IV/M. 619, PB L 11 van 14. 1. 1997, blz. 30, punt 140. 29. 9. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 254/17 (68) Na een gedetailleerd onderzoek van de markt is de Commissie evenwel tot de conclusie gekomen dat de operatie niet tot de totstandbrenging of de versterking van een oligopolistische machtspositie zou voeren. In het bĳzonder is de markt voor krantenpapier met betrekking tot wezenlĳke parameters zoals voorraden en prĳzen volgens partĳen niet doorzichtig. Met name wat de prĳzen aangaat wĳst het bestaan van geheime kor- tingen erop dat de markt doorzichtigheid mist. Voorts heeft de Commissie vastgesteld dat er blĳkbaar enige potentiële concurrentie bestaat, met name uit Canada. Tevens lĳkt aan de vraagzĳde de kopersmacht van de grootste afnemers een tegenwicht te vormen. Bĳgevolg is de Commissie alles bĳeen tot de bevinding gekomen dat de inkrimping van het oligopolie van zes tot vĳf leden ten aanzien van de totstandbrenging of versterking van een oligopolistische machtspositie in de onderhavige zaak niet significant is. (69) b) T¶dschriftenpapier Partĳen ramen het totale verbruik van tĳdschriftenpapier in de EER op 7,94 miljoen ton. Het gezamenlĳke markt- aandeel van partĳen wordt geraamd op [tussen 20 en 25 %] * (Enso [tussen 5 en 10 %] *, Stora [tussen 10 en 15 %] *). Partĳen konden geen gegevens verstrekken betreffende de marktaandelen op basis van de verkoop, in volume of in waarde, van hun concurrenten. Zĳ konden wel aandelen geven op basis van de in de EER geïnstalleerde capaciteit. Op basis van die gegevens is in de volgende tabel de relatieve positie van de belang- rĳkste producenten in de EER op basis van capaciteit weergegeven. Marktpositie van de belangrĳkste leveranciers, 1997 Enso Stora [tussen 5 en 10 %] * [tussen 10 en 15 %] * Samen [tussen 15 en 25 %] * UPM-Kymmene [tussen 20 en 25 %] * Metsä-Serla [tussen 15 en 20 %] * Burgo Haindl [tussen 5 en 10 %] * [tussen 5 en 10 %] * krantenpapier niet tot de totstandbrenging of versterking van een oligopolistische machtspositie op de markt voor tĳdschriftenpapier leidt. c) Verpakkingskarton voor niet-vloeibare producten (72) Op deze markt zouden partĳen slechts een marktaandeel van ongeveer [tussen 25 en 35 %] * in de EER behalen. Indien de markt verder zou worden opgesplitst naar verpakte producten, bĳvoorbeeld sigaretten, cosmetica enz. , zouden er, afhankelĳk van de specifieke toepassing, weinig of geen overlappingen tussen de door beide partĳen bediende markten zĳn, omdat Stora en Enso geen verpakkingskarton voor juist dezelfde niet-vloei- bare producten produceren. De fusie zou bĳgevolg niet tot de totstandbrenging of versterking van een machts- positie op de markt voor verpakkingskarton voor niet- vloeibare producten voeren. d) Verpakkingskarton voor vloeistoffen Marktaandelen (73) Partĳen waren niet in staat een raming te geven van de totale markt voor drankverpakkingskarton. Volgens een ruwe schatting van de Commissie zou de waarde van de gehele primairevezelmarkt in de EER in de orde van grootte van 2 tot 2,5 miljard ECU liggen, waarvan drankverpakkingskarton een aanzienlĳk deel vormt. (74) Het totale volume van de markt voor drankverpakkings- karton bedroeg in 1997 naar schatting van partĳen 1 062 700 ton geleverd karton. De Commissie heeft de raming van partĳen geverifieerd aan de hand van vertrouwelĳke cĳfers, die haar door derden zĳn verstrekt, en is tot de bevinding gekomen dat dit cĳfer in grote lĳnen met de ramingen van anderen overeenstemt. Partĳen ramen hun eigen leveringen in 1997 op [tussen 500 000 en 1 000 000] * ton. Op grond daarvan zou het marktaandeel van partĳen op het gebied van drank- verpakkingskarton [tussen 50 en 70 %] * bedragen, waarmee zĳ alle andere marktdeelnemers ver achter zich laten. Volgens de ramingen van partĳen zou het over- eenkomstige marktaandeel van Korsnäs [tussen 10 en 20 %] * bedragen en dat van AssiDomän [tussen 10 en 20 %] *. De Commissie heeft de ramingen van partĳen geverifieerd aan de hand van vertrouwelĳke cĳfers, die door de afnemers van drankverpakkingskarton zĳn verstrekt. Norske Skog [tussen 5 en 10 %] * Potentiële concurrentie SCA MoDo [tussen 5 en 10 %] * [tussen 1 en 5 %] * (70) Na de fusie zouden de grootste twee leveranciers van tĳdschriftenpapier 45 % van de capaciteit in de EER voor hun rekening nemen, en de grootste drie ongeveer 60 %. (71) Om dezelfde redenen als bĳ krantenpapier heeft de Commissie het bestaan van een oligopolistische machts- positie op de markt voor tĳdschriftenpapier onderzocht. De Commissie is tot de slotsom gekomen dat de onder- havige operatie om wezenlĳk dezelfde redenen als bĳ i) Belemmeringen voor het betreden van de markt (75) De drempel voor het betreden van de markt voor karton uit primaire vezels is hoog. Met name zĳn met de bouw van een kartonmachine aanzienlĳke kosten gemoeid. Deze bedragen naar schatting van partĳen ongeveer [tussen 300 en 400 miljoen] * ECU. Het betreden van de markt is voorts riskant wegens het belang van schaal- voordelen: een minimale omzet om rendabel te zĳn wordt, naar gelang van de fabriek, op ongeveer 50 000 tot 200 000 ton per jaar geraamd. Voorts maakt de bescheiden groei van de vraag (in de orde van 1 tot 2 % per jaar) het betreden van de markt zelfs nog minder aantrekkelĳk. L 254/18 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 29. 9. 1999 (76) Voor het betreden van de markt voor drankverpakkings- karton bestaan nog extra belemmeringen. De belang- rĳkste is dat voor de productie van drankverpakkings- karton in de praktĳk een geïntegreerde langevezelpulpin- stallatie vereist is. Voorts noemen partĳen de volgende technische apparatuur/procédés noodzakelĳk om drank- verpakkingskarton te produceren: een vergrote capaciteit voor het wassen van pulp, een grotere capaciteit voor het malen van pulp, wĳzigingen in het witwatercircula- tiesysteem en de installatie van een pH-controlesysteem. (77) Wegens de hoge investeringskosten en omdat de productie van drankverpakkingskarton een bepaalde productiecapaciteit en omzet veronderstelt, zou een reeds vaste potentiële nieuwkomer op de markt contracten met afnemers moeten hebben nog voordat hĳ in de machines investeert. Gezien de omschakelings- problemen en het feit dat de betrekkingen tussen de huidige producenten en de afnemers over het algemeen stabiel en traditioneel van lange duur zĳn, lĳkt dit niet gemakkelĳk te verwezenlĳken. In de EER hebben in de voorbĳe tien jaar geen nieuwkomers een plaats op de markt voor drankverpakkingskarton verworven. verpakkingskarton (82) De Commissie heeft andere papier- en kartonfabrikanten zoals MoDo en Metsä-Serla gevraagd of zĳ zouden over- wegen zich op de markt voor drankverpakkingskarton te begeven. Op dit ogenblik produceren deze onderne- mingen niet-vloeibare producten. MoDo en Metsä-Serla zouden theoretisch op hun huidige machines op middellange termĳn met de productie kunnen beginnen. Navraag bĳ MoDo en Metsä-Serla leerde de Commissie evenwel dat geen van deze producenten met enige mate van waarschĳnlĳkheid binnen afzienbare tĳd de markt zal betreden. drankverpakkingskarton voor van (83) De Commissie merkt op dat de mogelĳkheid om meer in te voeren uit de Verenigde Staten een beperkte, maar niet onbetekenende concurrentiedruk op de markt in het leven roept. Deze druk zal waarschĳnlĳk in de toekomst nog toenemen, naarmate de invoerrechten in de loop van de komende jaren geleidelĳk worden opgeheven. De tegen een toezegging van partĳen dat zĳ zich niet verzoek om een quotum vrĳ van rechten voor drankver- pakkingskarton zullen verzetten, zou het wellicht mogelĳk maken dat dit effect vlugger begint te spelen indien een dergelĳk quotum wordt vastgesteld (zie hier- onder). ii) Potentiële concurrenten (78) Daar de bouw van een kartonfabriek verscheidene jaren vergt en de investeringskosten aanzienlĳk zĳn, is het niet waarschĳnlĳk dat in de voorzienbare toekomst nieuwko- mers met een volledig nieuwe fabriek op de markt voor karton uit primaire vezels of op die voor drankverpak- kingskarton hun entree zullen maken. (84) (79) (80) (81) Partĳen hebben de fabriek van „International Paper” in Svetogorsk, Rusland, als een levensvatbare potentiële concurrent op de markt voor drankverpakkingskarton genoemd. Uit het door de Commissie gevoerde onder- zoek is evenwel gebleken dat het in die fabriek geprodu- ceerde karton van inferieure kwaliteit en niet voor de West-Europese markt geschikt is. De fabriek levert momenteel vooral karton voor de Russische markt. Het onderzoek van de Commissie bevestigde dat er aanzien- lĳke investeringen nodig zouden zĳn en dat het verschei- dene jaren zou vergen indien men in de fabriek te Svetogorsk karton voor de West-Europese markt zou willen produceren. Partĳen hebben aangevoerd dat een fabriek in Kwidzyn, Polen, die eveneens eigendom van „International Paper” is, drankverpakkingskarton aan een verwerkingsbedrĳf in Frankrĳk levert. De Commissie weet echter dat deze fabriek geen drankverpakkingskarton produceert en in de voorzienbare toekomst niet in staat zal zĳn drankver- pakkingskarton naar de EER uit te voeren. Partĳen beweren dat de huidige capaciteitsuitbreidingen bĳ de concurrerende producenten van drankverpak- kingen, Korsnäs en AssiDomän, de concurrentie in de EER nog verder zullen verscherpen. Volgens partĳen is de huidige capaciteit groter dan de vraag. Uit opmer- kingen van derden valt echter af te leiden dat de recente capaciteitsuitbreidingen slechts een reactie zĳn op de toenemende vraag naar drankverpakkingskarton. In het bĳzonder wees het onderzoek ook uit dat er voor een aanzienlĳk deel van deze nieuwe capaciteit reeds afne- mers zĳn. Tegenmacht van de kopers Kenmerkend voor de markt voor drankverpakkings- karton is de aanwezigheid van enkele grote producenten en enkele grote afnemers. Behalve Enso en Stora zĳn in Europa alleen Korsnäs en AssiDomän actief als produ- centen van drankverpakkingskarton. Er zĳn slechts enkele afnemers van drankverpakkingskarton en de markt wordt gedomineerd door Tetra Pak, die een marktaandeel heeft van vrĳwel [tussen 60 en 80 %] *. De belangrĳkste andere afnemers van drankverpakkings- karton zĳn Elopak en SIG Combibloc, met elk een aandeel van ongeveer [tussen 10 en 20 %] * op de EER- markt. Na de fusie zal de structuur aan de aanbodzĳde van de markt voor drankverpakkingskarton het spiegel- beeld zĳn van die aan de vraagzĳde, met één grote en twee kleinere leveranciers aan de ene en één grote en twee kleinere afnemers aan de andere kant. (85) Volgens partĳen oefenen de drie grote afnemers, en Tetra Pak in het bĳzonder, een aanzienlĳke kopersmacht uit, die de producenten van drankverpakkingskarton ervan weerhoudt hun prĳzen te verhogen. (86) Uit het onderzoek is gebleken dat de relatie tussen de leveranciers en de afnemers er een is van wederzĳdse afhankelĳkheid. Op de markt voor drankverpakkings- karton zĳn de relaties tussen leveranciers en afnemers langlopend van aard en wordt slechts zelden op een andere leverancier overgeschakeld. Volgens de afnemers zou verandering van leverancier vertragingen en kosten meebrengen en technisch niet eenvoudig zĳn omdat het evaluatieproces voor drankverpakkingskarton gecompli- ceerd en tĳdrovend is. In het bĳzonder heeft het onder- zoek aan het licht gebracht dat een aanvang maken met de productie van een specifiek type drankverpakkings- karton zowel van de producent als van de afnemer een aanzienlĳke investering in machines, technische onder- steuning, proefproductie en personeel vereist. 29. 9. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 254/19 (87) Als bewĳs van het langlopende karakter van de relaties tussen producenten en afnemers, wordt erop gewezen dat de langstlopende relatie van Enso met een klant al 40 jaar standhoudt. Verder bewĳs van het langlopende karakter en de wederzĳdse afhankelĳkheid in de relaties tussen leverancier en afnemer in de sector is het feit dat Enso haar onderzoek- en ontwikkelingsactiviteiten heeft onderverdeeld in teams die in de ontwikkeling van karton voor respectievelĳk Tetra Pak, Elopak en SIG Combibloc gespecialiseerd zĳn. (88) (89) (90) (91) Een onderzoek van elk van de grote afnemers bevestigt dat er aan de vraagzĳde kopersmacht voorhanden is die een tegenwicht vormt: Tetra Pak neemt jaarlĳks voor gebruik in de EER onge- veer [meer dan 500 000 ton] * drankverpakkingskarton af. Deze hoeveelheid wordt aangekocht bĳ Enso, Stora, AssiDomän en Korsnäs. Buiten de EER maakt Tetra Pak ook gebruik van andere lokale leveranciers. Tetra Pak heeft in het verleden bĳ de ontwikkeling van verschei- dene van haar huidige leveranciers tot producenten van drankverpakkingskarton een wezenlĳke rol gespeeld. Tetra Pak neemt ongeveer [meer dan 50 %] * van haar behoeften in de EER af van Stora Enso. De aankopen van Tetra Pak vertegenwoordigen de gehele productie van verscheidene kartonmachines en ongeveer [meer dan 50 %] * van de totale omzet van de partĳen voor de EER. Voorts moet in overweging worden genomen dat de productie van drankverpakkingskarton een bedrĳvigheid met hoge vaste kosten is, waarbĳ, om een behoorlĳk rentabiliteitsniveau te halen, de capaciteit in hoge mate moet worden benut. Het verlies van de grote volumes die Tetra Pak afneemt, zou dan ook betekenen dat partĳen andere afnemers zouden moeten vinden om de capaciteit opnieuw ten volle te benutten. Dit zou op korte termĳn geen eenvoudige opgave zĳn. Tetra Pak van haar kant neemt dermate grote hoeveel- heden drankverpakkingskarton af dat zĳ de mogelĳkheid zou hebben bĳ andere bestaande of nieuwe leveranciers nieuwe capaciteit te ontwikkelen, indien partĳen zouden trachten de markt naar hun hand te zetten. Daarenboven heeft Tetra Pak door de nauwe samenwerking met de producenten van drankverpakkingskarton een grondige kennis van de kostenstructuur van partĳen. Voorts verte- ongeveer genwoordigt [meer dan 50 %] * van de kostprĳs van de huls die Tetra Pak aan haar afnemers levert. De Commissie heeft tevens vastgesteld dat plastic op lange termĳn tot op zekere hoogte een substituut voor drankverpakkingskarton kan zĳn op de stroomafwaartse markt voor de verpakking van vloeistoffen. Tetra Pak heeft dan ook alle reden om te trachten haar tegenmacht als koper uit te spelen. drankverpakkingskarton het (92) Om al de bovengenoemde redenen komt de Commissie derhalve tot de conclusie dat Tetra Pak als koper een macht bezit die zozeer een tegenwicht vormt dat deze de potentiële toename van de marktmacht van Stora en Enso neutraliseert. (93) Elopak en SIG Combibloc nemen veel kleinere hoeveel- heden drankverpakkingskarton af dan Tetra Pak. Voorts valt met name ten aanzien van Elopak op te merken dat Elopak en Pakenso, een dochteronderneming van Enso, gezamenlĳk verwerkingsactiviteiten in Lahti, thans (94) (95) (96) Finland, ontplooien. [. ] *. Deze gezamenlĳke verwer- kingsactiviteiten maken een significant deel van de totale hoeveelheid karton die door Elopak wordt verwerkt. Deze band met de partĳen zou de kopersmacht van Elopak na de fusie kunnen verzwakken. Toch moet eveneens in overweging worden genomen dat beide ondernemingen orders plaatsen die groot genoeg zĳn om de capaciteit van een kartonmachine volledig te benutten. Dit zou het op zichzelf voor Elopak en SIG Combibloc al moeilĳk maken op korte termĳn een significant deel van de afgenomen hoeveelheden van andere leveranciers te gaan betrekken. Dit betekent echter eveneens dat een grote verschuiving van bestel- lingen naar alternatieve leveranciers zoals AssiDomän en Korsnäs, die in beginsel WTL-capaciteit naar de productie van drankverpakkingskarton kunnen omscha- kelen, Stora Enso in aanzienlĳke mate zou kunnen treffen, indien partĳen zouden trachten de markt naar hun hand te zetten. Elopak en SIG Combibloc kopen beide ook strategische hoeveelheden aan in de Verenigde Staten, hetgeen hun tegenmacht als kopers versterkt. Beide hebben ook aanzienlĳke activiteiten buiten de EER. Ten slotte hebben Elopak en SIG Combibloc, evenals Tetra Pak, een grondige kennis van de kostenstructuur van partĳen. Zĳ hebben ook dezelfde redenen als Tetra Pak om te trachten hun tegenmacht als kopers uit te spelen. In vergelĳking met Tetra Pak verkeren beide onderne- mingen echter op korte en op middellange termĳn in een zwakkere positie ten opzichte van Stora Enso, aangezien zĳ na de fusie nog maar over één leverancier in de EER zullen beschikken, terwĳl Tetra Pak er drie zal hebben. Voorts kopen Elopak en SIG Combibloc veel kleinere hoeveelheden aan dan Tetra Pak. Hoewel Elopak en SIG Combibloc tegenover een prĳsverhoging zeker niet geheel machteloos staan, ziet het daarom ernaar uit dat de voorgenomen fusie toch het machtsevenwicht in de relatie tussen Stora Enso aan de ene kant en Elopak en SIG Combibloc aan de andere kant in de richting van eerstgenoemde doet opschuiven. In het geval van Elopak en SIG Combibloc dient overi- gens ook in overweging te worden genomen dat partĳen er belang bĳ hebben beide ondernemingen als grote marktdeelnemers te handhaven, om niet geheel afhan- kelĳk te worden van Tetra Pak. Daarom moet, hoewel de bezorgdheid dat Elopak en SIG Combibloc in vergelĳ- king met Tetra Pak door de fusie benadeeld zouden kunnen worden, niet geheel is weggenomen, toch ook worden erkend dat de tegenmacht van Tetra Pak als koper om die reden in zekere mate ook op Elopak en SIG Combibloc afstraalt. Overigens vormen de door partĳen aangegane verbintenissen (zie overweging 101) een poging om aan die bezorgdheid tegemoet te komen. In het bĳzonder valt op te merken dat het afstoten door Enso van haar participatie in de gezamenlĳke verwer- kingsactiviteiten met Elopak in Lahti in Finland elke bezorgdheid dat deze band partĳen een grotere greep op Elopak had kunnen geven, zal wegnemen. L 254/20 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 29. 9. 1999 (97) Kortom, de fusie zal leiden tot een marktstructuur met één grote en twee kleinere leveranciers tegenover één grote en twee kleinere afnemers. Dit is een vrĳ uitzon- derlĳke marktstructuur. Alles bĳeen, is de Commissie van oordeel dat de afnemers in deze vrĳ merkwaardige marktomstandigheden over voldoende tegenmacht als kopers beschikken om de mogelĳkheid uit te sluiten dat partĳen van hun marktmacht misbruik maken. Reacties van derden (98) De afnemers varieerden in hun reactie van positief tot neutraal. Volgens de afnemers is een belangrĳk strate- gisch vraagstuk op lange termĳn voor de sector drank- verpakkingskarton de mogelĳkheid dat plastic mettertĳd papier in steeds meer toepassingen zal gaan vervangen. De sector drankverpakkingskarton moet derhalve in zĳn geheel concurrerender worden. De fusie tussen Stora en Enso moet een efficiëntere productie van drankverpak- kingskarton mogelĳk maken en zal derhalve bĳdragen tot een verbetering op lange termĳn van de concurren- tiepositie van drankverpakkingskarton ten opzichte van plastic verpakkingsmateriaal. (99) Een Finse organisatie, de „Centrale Unie van landbouw- producenten en boseigenaren” (MTK), heeft haar bezorgdheid uitgesproken over de gevolgen van de fusie voor de houthandel in Finland. MTK gaat ervan uit dat de fusie de positie van partĳen versterkt, doordat partĳen ruimere mogelĳkheden krĳgen om hout buiten de EER aan te kopen — met name in de Baltische Staten —, maar ook in Zweden. Volgens MTK zou dit de Finse houtmarkt onder aanzienlĳke druk zetten en partĳen in staat stellen het prĳsniveau te bepalen. De Commissie deelt dit standpunt niet. De Commissie kwam juist tot de bevinding dat de fusie vrĳwel geen gevolgen voor de Finse houtmarkt zou hebben. Conclusie (100) Op grond van de bovenstaande overwegingen kan worden geconcludeerd dat de partĳen een groot markt- aandeel zullen hebben op de markt voor drankverpak- kingskarton. Er zal slechts een beperkte potentiële concurrentie zĳn. Aan de vraagzĳde bestaat er echter een even grote concentratie als aan de aanbodzĳde, en de in het tegenmacht van de belangrĳkste afnemers, bĳzonder Tetra Pak, zorgt ervoor dat de operatie niet tot de totstandbrenging of versterking van een machtspo- sitie op de markt voor drankverpakkingskarton zal voeren. Door partĳen aangegane verbintenissen (101) De Commissie stelt vast dat partĳen, als een reactie op de mededeling van punten van bezwaar, de volgende verbintenissen hebben voorgelegd: a) De partĳen hebben zich ertoe verbonden ten behoeve van de kleinere afnemers voor een periode van vĳf jaar vanaf de voltooiing van de fusie, een prĳsbe- schermingsmechanisme in te stellen. Met name verbinden de partĳen zich ertoe dat elke verhoging van de prĳzen die zĳ aan de grootste afnemer bere- kenen, in procenten uitgedrukt niet kleiner zal zĳn aan de dan de prĳsverhoging die zĳ ten aanzien van de kleinere afnemers toepassen. In dezelfde zin zal een procentuele prĳsverlaging die grootste afnemer wordt toegekend, niet groter zĳn dan die welke voor kleinere afnemers geldt. Afwĳkingen van deze regel zĳn binnen een beperkte tolerantiemarge mogelĳk en wanneer bĳzondere factoren, zoals objectieve kostenverschillen, een verschil in het stĳgings- of dalingspercentage van de prĳzen voor de grootste en de kleinere afnemers rechtvaardigen. De partĳen zullen de Commissie in kennis stellen van elk verschil in de procentuele prĳsstĳging of -daling, dat niet binnen de tolerantiemarge valt of niet door objectieve kostenverschillen wordt gerechtvaardigd. jaarlĳks door Het prĳsbeschermingsmechanisme zal een onafhankelĳke, onder strikte geheimhoudings- plicht werkende accountant(revisor) worden onder- zocht. b) Indien een of meer verwerkers of fabrikanten in de Gemeenschap om de instelling van een rechtenvrĳ quotum voor de invoer van drankverpakkingskarton verzoeken, verbinden de partĳen zich ertoe alles in het werk te stellen om de instelling van een dergelĳk quotum te vergemakkelĳken en zich niet daartegen te verzetten. Daarenboven hebben de partĳen brieven van de Finse en de Zweedse regering overgelegd, waaruit blĳkt dat deze zich niet tegen de instelling van een dergelĳk quotum zouden verzetten. c) Enso heeft bepaalde gezamenlĳke verwerkingsactivi- teiten met Elopak te Lahti in Finland. Enso verbindt zich ertoe haar volledige participatie in die activi- teiten aan Elopak te verkopen. Die verkoop zou elke bezorgdheid dat deze band de tegenmacht van Elopak als koper zou verminderen, wegnemen. Indien Elopak en Enso over die verkoop niet tot overeen- stemming mochten komen, verbindt Enso zich ertoe bĳ het verstrĳken van de huidige overeenkomst deze niet In dat geval zullen volgens de voorwaarden van het contract tussen Elopak en Enso de betrokken activiteiten aan Elopak worden verkocht. te verlengen. VI. CONCLUSIE (102) De aangemelde operatie zal bĳgevolg op geen enkele markt een machtspositie tot stand brengen of versterken die tot gevolg heeft dat een daadwerkelĳke mededinging op de gemeenschappelĳke markt of op een wezenlĳk deel daarvan op significante wĳze wordt belemmerd. De operatie is derhalve verenigbaar met de gemeenschappe- lĳke markt en met de werking van de EER-Overeen- komst, HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN: Artikel 1 De door de partĳen op 18 juni 1998 aangemelde concentratie betreffende de volledige fusie van Stora Kopparsbergs Bergslags AB en Enso Oyj wordt met de gemeenschappelĳke markt en met de werking van de EER-Overeenkomst verenigbaar ver- klaard. 29. 9. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 254/21 Artikel 2 Deze beschikking is gericht tot: Enso Oyj Kanavaranta 1 FIN-00160 Helsinki Stora Kopparsbergs Bergslags AB Group Head Office S-79180 Falun Gedaan te Brussel, 25 november 1998. Voor de Commissie Karel VAN MIERT Lid van de Commissie


title: SKRIFTLIG FORESPØRGSEL nr. 3490/98 af Luigi MORETTI Forekomst af uranium i byggecement

eurovoc_concepts:
building
building materials
cement
ionising radiation
product safety
public health
radiation protection
safety standard
scientific research
uranium

formats: html pdf print

text: C 341/6 De Europæiske Fællesskabers Tidende DA 29. 11. 1999 Forslaget fastsætter en minimumsalder på 18 år for det pågældende kabinepersonale, og Kommissionen finder det unødvendigt at fastlægge yderligere forskrifter for denne personalekategori. Dette kan overlades til arbejdsmarkedsparterne eller til luftfartsselskaberne selv. Yderligere forskrifter ville efter Kommissionens opfattelse føre til unødvendige restriktioner på arbejdsmarkedet. (1999/C 341/008) SKRIFTLIG FORESPØRGSEL E-3472/98 af Daniel Varela Suanzes-Carpegna (PPE) til Kommissionen (25. november 1998) Om: Fastlæggelse af de ydre grænser for Argentinas eksklusive økonomiske zone (EØZ) Kommissionen bekræftede i sit svar af 22. april 1998 på min skriftlige forespørgsel E-0496/98 (1) om ovennævnte spørgsmål, at den deler min opfattelse af, at situationer som den, der førte til opbringningen af skibet Arpón, »giver anledning til fortolkningsvanskeligheder og en vis usikkerhed for de fartøjer, der driver fiskeri i det pågældende område«. Kommissionen tilføjede, at »den i øvrigt mener, at en kyststat i henhold til havretskonventionens artikel 56, stk. 2, og artikel 75 har en klar pligt til at foretage enhver nødvendig præcisering af afgrænsningen af sin EØZ, og at den, hvis den undlader at efterkomme denne forpligtelse, er ansvarlig herfor i henhold til folkeretten«, og at »med henblik på en afklaring af situationen er de argentinske myndigheder villige til at afholde et teknisk møde med Spanien, og Kommissionen er rede til at deltage heri. Hvis der efter disse drøftelser stadig ikke er opnået den fornødne retssikkerhed, vil der eventuelt kunne tages mere formelle skridt«. I betragtning af at man siden da ikke er kommet længere med afklaringen af Argentinas EØZ, bedes Kommissionen oplyse følgende: 1. Hvilke foranstaltninger agter Kommissionen at iværksætte for at løse disse problemer, der skaber usikkerhed og ustabilitet for de EU-fartøjer, der fisker i området? 2. Hvilke foranstaltninger agter Kommissionen at træffe for at få Den Argentinske Republik til at opfylde de forpligtelser, der påhviler den i henhold til ovennævnte artikel 56, stk. 2, og artikel 75 i FN’s havretskonvention, og hvordan agter man at drage Argentina til ansvar, hvis landet ikke opfylder disse forpligtelser? 3. Kan Kommissionen konkretisere, hvilke »mere formelle skridt« den har tænkt sig at tage, hvis den manglende retssikkerhed fortsætter, sådan som tilfældet er? (1) EFT C 323 af 21. 10. 1998, s. 41. Svar afgivet på Kommissionens vegne af Emma Bonino (9. marts 1999) Siden fartøjet »Arpón« blev opbragt den 13. maj 1997, har der ikke været yderligere tilfælde, som har involveret EU-fartøjer. Derfor synes den manglende retssikkerhed ikke længere at være et problem, og der kræves ingen yderligere handlinger i sagen. Kommissionen har ikke deltaget i bilaterale drøftelser mellem Spanien og Argentina om dette emne. (1999/C 341/009) SKRIFTLIG FORESPØRGSEL E-3490/98 af Luigi Moretti (NI) til Kommissionen (25. november 1998) Om: Forekomst af uranium i byggecement Videnskabelige undersøgelser har for nylig påvist, at det er muligt at finde rester af uranium i den cement, som i almindelighed anvendes ved opførelse af bygninger, bl. a. huse, skoler og hospitaler. Er Kommissionen informeret om disse videnskabelige undersøgelser? Hvad agter den at gøre for at sikre, at disse bygninger er sikre?


title: SKRIFTLIG FORESPØRGSEL nr. 3514/98 af Amedeo AMADEO Globaliseringen og informationssamfundet

eurovoc_concepts:
OECD
code of conduct
communications policy
distance selling
electronics
international trade
intra-EU trade
legal code

formats: html print


title: SCHRIFTLICHE ANFRAGE Nr. 3482/98 von Marialiese FLEMMING an die Kommission. Sicherheitskriterien für Atomkraftwerke beitrittswilliger Staaten des ehemaligen Ostblocks

eurovoc_concepts:
Central and Eastern Europe
EAEC Treaty
accession to the European Union
application of EU law
competence of the Member States
nuclear power station
nuclear safety
safety standard

text: 15. 10. 1999 DE Amtsblatt der Europäischen Gemeinschaften C 297/75 Die Referate GD VIII/A/4 und SCR/C/5 haben vereinbart, eine Regelung für gegenseitige Unterrichtung festzulegen, die gewährleisten soll, daß jedes wichtige Kriterium, das die Beurteilung der Förderungswürdigkeit einer NRO beeinflussen könnte, zum gegebenen Zeitpunkt vorliegt. Die Evaluierungsberichte werden der GD VIII/A/4 automatisch übermittelt. Außerdem sind monatliche Sitzungen zwischen den beiden Referaten unter Vorsitz der beiden Referatsleiter vorgesehen, so daß ein angemessener Informationsfluß gewährleistet sein dürfte. (1999/C 297/099) SCHRIFTLICHE ANFRAGE E-3482/98 von Marialiese Flemming (PPE) an die Kommission (25. November 1998) Betrifft: Sicherheitskriterien für Atomkraftwerke beitrittswilliger Staaten des ehemaligen Ostblocks Es ist bekannt, daß die Atomkraftwerke der beitrittswilligen Länder des ehemaligen Ostblocks teilweise in einem katastrophalen Zustand sind. Einige Atomkraftwerke sind von einer Expertenkommission der EU als unsanierbar eingestuft worden. Meldungen zufolge gibt es derzeit keine Bestrebungen der Kommission, einheitliche Sicherheitsstandards in Europa durch eine Richtlinie zu gewährleisten. Welche Initiativen plant die Kommission, um die Sicherheitsstandards der Atomkraftwerke beitrittswilliger Länder des ehemaligen Ostblocks auf westliches Niveau zu bringen? Wie will die Kommission sicherstellen, daß einheitliche Sicherheitsstandards im Falle eines Beitritts dieser Länder realisiert werden, wenn keine dementsprechenden Richtlinien erlassen wurden? Welche Maßnahmen wird die Kommission ergreifen, daß jene Atomkraftwerke, die von der oben angeführten Expertenkommission als unsanierbar eingestuft wurden, geschlossen werden, sobald die betreffenden Länder der Europäischen Union beitreten? Antwort von Herrn van den Broek im Namen der Kommission (6. Januar 1999) Die Zuständigkeit und Verantwortlichkeit für die Planung, den Bau und den Betrieb von sicheren Atom- kraftwerken liegt bei den Mitgliedstaaten, die die Hoheitsgewalt über solche Anlagen ausüben. Der Besitzstand der Gemeinschaft im Bereich der nuklearen Sicherheit beruht auf dem Euratom-Vertrag, vor allem auf Kapitel III (Gesundheitsschutz und Sicherheit). Nichtsdestoweniger hat sich eine „Sicherheitskultur“ im Laufe der Jahre entwickelt, die allen Mitgliedstaaten gemein ist und auf einem gemeinsamen Verständnis der aus der Verwendung nuklearer Energie erwachsenden Herausforderungen und auf einer ähnlichen Auffassung von Sicherheit als erster Priorität beruht. Zur Anhebung der Sicherheitsstandards in den östlichen Ländern hat die Kommission die Einsetzung und die Arbeit starker, kompetenter und unabhängiger Aufsichtsbehörden für die nukleare Sicherheit im Rahmen der Hilfsprogramme der Gemeinschaft unterstützt und den Kernkraftwerkbetreibern bei der Verbesserung der Sicherheitsmaßnahmen geholfen. In ihrer Mitteilung (1) an den Rat und das Parlament hat die Kommission die vorgeschlagenen Aktionen zur Erreichung des Ziels eines hohen Niveaus an nuklearer Sicherheit in diesen Ländern näher erläutert. Die Kommission hat ihren Standpunkt zu Reaktoren, die nicht mehr sanierbar sind, sowohl in der Agenda 2000 (2) als auch in den Beitrittspartnerschaften dargelegt, die vom Rat genehmigt wurden. Die Zeitpläne für die Stillegung von nicht mehr sanierbaren Reaktorblöcken, denen die betroffenen Regierungen unter bestimmten Bedingungen zugestimmt haben, müssen eingehalten werden. Dies gilt für Bohunice V1 in der Slowakei, Ignalina in Litauen und für die Blöcke 1-4 in Kosloduy in Bulgarien. (1) (2) KOM(98) 134. KOM(97) 2000 endg. (1999/C 297/100) SCHRIFTLICHE ANFRAGE E-3488/98 von Anne McIntosh (PPE) an die Kommission (25. November 1998) Betrifft: Werbematerial der Europäischen Union Könnte die Kommission mitteilen, auf welchen Betrag sich die Kosten für das Werbematerial über die Europäische Union belaufen, das derzeit an britischen Schulen verteilt wird, und wer diese Kosten trägt?


title: SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 3723/98 van Roy PERRY aan de Commissie. Verplichtingen van de Gemeenschap ten aanzien van eilanden, overeenkomstig het Verdrag van Amsterdam

eurovoc_concepts:
eligible region
island region
less-favoured region
regional development
rural region
structural policy

text: 21. 7. 1999 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 207/115 (1999/C 207/155) SCHRIFTELIJKE VRAAG P-3723/98 van Roy Perry (PPE) aan de Commissie (25 november 1998) Betreft: Verplichtingen van de Gemeenschap ten aanzien van eilanden, overeenkomstig het Verdrag van Amsterdam Hoe denkt de Commissie, nu het Verdrag van Amsterdam is getekend en in afwachting van de ratificatie ervan, haar verplichtingen ten aanzien van eilanden uit hoofde van het nieuwe artikel 158 na te komen? Kan zij mededelen welke voorstellen zij overweegt om aan haar wettelijke verplichtingen uit hoofde van dit artikel te voldoen wanneer de ratificatie eenmaal een feit is? Antwoord van mevrouw Wulf-Mathies namens de Commissie (6 januari 1999) Op 18 maart 1998 heeft de Commissie haar goedkeuring gehecht aan een voorstel voor een algemene verordening (1), waarin operationele vorm wordt gegeven aan de richtsnoeren van de mededeling „Agenda 2000: voor een sterkere en ruimere unie” (2). Ter vergroting van het effect van de structuurbeleidsmaatregelen op de het meest in moeilijkheden verkerende gebieden heeft de Commissie voorgesteld de geografische concentratie te intensiveren: voor de mate waarin de bevolking van de Gemeenschap die voor steun krachtens de doelstellingen 1 en 2 in aanmerking komt door die bijstand wordt gedekt, dient te worden gestreefd naar 35-40 % (momenteel is dit 51 % voor de doelstellingen 1, 2, 5b en 6). Die poging tot concentratie zou voor alle gebieden moeten gelden, waaronder ook de eilanden. Het toekomstige artikel 158, zoals dit voortspruit uit het Verdrag van Amsterdam, dat zich momenteel in de bekrachtigingsfase bevindt, bepaalt: „de Gemeenschap stelt zich in het bijzonder ten doel, de verschillen tussen de ontwikkelingsniveaus van de onderscheiden regio’s en de achterstand van de minstbegunstigde regio’s of eilanden, met inbegrip van de plattelandsgebieden, te verkleinen”. In dit artikel worden dus niet alle eilanden bedoeld, maar alleen de minstbegunstigde. De Commissie is van mening dat de voor de doelstellingen 1 en 2 voorgestelde steuncriteria het mogelijk maken de omvang van de problemen te beoordelen, waarmee de eilanden 8 die overigens in allerlei uiteenlopende situaties verkeren 8 hebben te kampen. PB C 176 van 9. 6. 1998. (1) (2) COM(97) 2000 def. (1999/C 207/156) SCHRIFTELIJKE VRAAG P-3725/98 van Carlos Carnero González (GUE/NGL) aan de Commissie (25 november 1998) Betreft: Voortzetting doelstelling 1 van de structuurfondsen voor het autonome gewest Cantabrië (Spanje) In verschillende Spaanse kranten is dezer dagen aandacht besteed aan de publicatie door Eurostat van de gegevens betreffende het gemiddelde inkomensniveau in Europese regio’s gedurende de periode 1994-1996. Uit deze gegevens zou blijken dat het autonome gewest Cantabrië een gemiddeld inkomensniveau heeft dat enkele tienden van procenten boven de 75 % van het communautaire gemiddelde ligt. Naar aanleiding hiervan hebben de Spaanse regering en de regionale autoriteiten van Cantabrië volgens bovengenoemde berichten verklaard dat Cantabrië in de nieuwe programmeringsperiode van de structuur- fondsen niet langer zal vallen onder doelstelling 1. Is de Commissie in het licht van deze gegevens van oordeel dat de politieke conclusies hieruit gerechtvaardigd zijn? Zo ja, is de Commissie niet van oordeel dat het in deze fase van het wetgevingsdebat van de zijde van de Spaanse nationale en regionale autoriteiten voorbarig is om bovengenoemde conclusie vast te stellen, zeker nu het Europees Parlement onlangs in een resolutie heeft verzocht om flexibeler criteria te hanteren bij de vaststelling van de lijst van regio’s die in aanmerking komen voor doelstelling 1 van de structuurfondsen? Is de Commissie van mening dat het pariteitscriterium met betrekking tot de koopkracht, zoals gehanteerd door Eurostat, de meest realistische index vormt voor de welvaart van een regio, of is zij daarentegen van oordeel dat objectievere criteria zouden moeten worden gehanteerd, zoals bijvoorbeeld het gemiddelde BBP van deze regio per hoofd van de bevolking?


title: Recherche et développement : Statistiques annuelles 1998.

eurovoc_concepts:
EU Member State
European Economic Area
member country
research and development
statistics


title: WRITTEN QUESTION No. 3501/98 by Glenys KINNOCK to the Commission. Unilateral investment sanctions

eurovoc_concepts:
Burma/Myanmar
infringement of EU law
international sanctions
member country

text: C 142/140 Euroopan yhteisöjen virallinen lehti FI 21. 5. 1999 (1999/C 142/183) KIRJALLINEN KYSYMYS E-3501/98 esittäjä(t): Glenys Kinnock (PSE) komissiolle (25. marraskuuta 1998) Aihe: Yksipuoliset investointisanktiot Olettakaamme, että jokin EU:n jäsenvaltio päättäisi yksipuolisesti asettaa Burmalle taloudellisia sanktioita (vakavin poliittisin perustein ja kiireellisyyssyistä EY:n perustamissopimuksen 73 g artiklan 2 kohdan mukaisesti). Ehdottaisiko komissio tällöin, että neuvoston olisi kumottava jäsenvaltion päätös tai käynnistettävä tätä jäsenvaltiota vastaan menettely yhteisön lainsäädännön rikkomisen takia? Komission jäsenen Mario Montin komission puolesta antama vastaus (15. tammikuuta 1999) Komissio pyytää kunnianarvoisaa jäsentä tutustumaan vastaukseen, jonka komissio antoi hänen esittä- määnsä kirjalliseen kysymykseen E-2119/98 (1). Ei ole komission politiikan mukaista vastata hypoteettisiin kysymyksiin. (1) EYVL C 96, 8. 4. 1999. (1999/C 142/184) KIRJALLINEN KYSYMYS P-3502/98 esittäjä(t): Esko Seppänen (GUE/NGL) komissiolle (12. marraskuuta 1998) Aihe: Wassenaar-komitea Euroopan unionissa toimii ns. Wassenaar-komitea, joka tietojen mukaan pohtii muun muassa tiedonväli- tyksen enkryptio- eli salausjärjestelmiä. Sen sihteeristö toimii Wienissä. Millaisia tehtäviä tällä komitealla on, mikä on sen status EU:ssa ja millä tavalla mitä ilmeisimmin esillä olleet enkryptiosuunnitelmat tulevat EU:n käsiteltäviksi? Komission jäsenen Hans van den Broekin komission puolesta antama vastaus (3. joulukuuta 1998) Wassenaarin järjestely on kommunistimaihin suuntautunutta vientiä valvoneen monenvälisen vientival- vonnan koordinointikomitean (COCOM) seuraaja. Järjestely pantiin lopullisesti täytäntöön, kun sen 33 perustajajäsentä hyväksyivät heinäkuussa 1996 toimintansa periaatteita koskevan ”Initial Elements” -asiakirjan. Järjestelyn perustajajäseniin kuuluvat muiden muassa Yhdysvallat, Venäjä ja kaikki Euroopan unionin jäsenvaltiot, ja sen piiriin kuuluvat kaksikäyttötuotteiden ja tavanomaisten aseiden vientivalvonta sekä asiaa koskevien tietojen vaihto. Euroopan yhteisö itsessään ei ole järjestelyn osapuolena. Wassenaarin järjestelyn piiriin kuuluviin tuotteisiin sisältyvät myös salausjärjestelmät. Koska Wassenaa- rin järjestelyn kaksikäyttötuotteiden luettelo on kokonaisuudessaan sisällytetty Euroopan yhteisön valvottavien tuotteiden luetteloon (kaksikäyttötuotteiden viennin valvontaa koskevasta yhteisestä toimin- nasta, jonka neuvosto on hyväksynyt Euroopan unionista tehdyn sopimuksen J. 3 artiklan perusteella, 19. joulukuuta 1994 tehty neuvoston päätös N:o 942/94/YUTP (1) sellaisena kuin se on myöhemmin muutettuna), myös Wassenaarin järjestelyn luetteloon sisältyvien salaustuotteiden vientiä yhteisön alueelta valvotaan. Jos Wassenaarin järjestelyn soveltamisalaa muutetaan (esimerkiksi jos tietyt tuotteet vapautetaan valvonnasta), muutetaan vastaavasti myös yhteisön luetteloa. Järjestelyn pysyvä sihteeristö sijaitsee Wienissä. Lisätietoja järjestelyn toiminnasta saa Internet-sivulta www. wassenaar. org. (1) EYVL L 367, 31. 12. 1994


title: SCHRIFTLICHE ANFRAGE Nr. 3724/98 von David HALLAM an die Kommission. Elektromagnetische Strahlung und ihre gesundheitlichen Auswirkungen

eurovoc_concepts:
electromagnetic interference
health risk
public health
report
safety standard

text: 21. 7. 1999 DE Amtsblatt der Europäischen Gemeinschaften C 207/77 (1999/C 207/101) SCHRIFTLICHE ANFRAGE E-3491/98 von Luigi Moretti (NI) an die Kommission (25. November 1998) Betrifft: Antennenanlagen für Relaisstationen von Rundfunk und Fernsehen in den Wohngebieten Immer häufiger kommt es zur Errichtung von Antennenanlagen für Relaisstationen von Rundfunk und Fernsehen in der Nähe von Wohngebieten, wenn nicht gar in den Stadtzentren selbst. Die von diesen Antennenanlagen ausgestrahlten Magnetwellen sind schädlich für die Gesundheit des Bürgers, der immer häufiger unter physischen Störungen leidet (Taubheit, Schlafstörungen, Leukämie usw. ): 1. Beabsichtigt die Kommission, genauere Angaben über die potentielle Gefahr dieser Antennenanlagen in den Stadtgebieten zu machen? 2. Beabsichtigt die Kommission, die Ausarbeitung eines Vorschlags für eine Verordnung in Betracht zu ziehen, in dem die Sicherheitsabstände der Wohnungen und insbesondere der Schul- und Krankenhaus- gebäude angegeben werden? (1999/C 207/102) SCHRIFTLICHE ANFRAGE P-3724/98 von David Hallam (PSE) an die Kommission (25. November 1998) Betrifft: Elektromagnetische Strahlung und ihre gesundheitlichen Auswirkungen Hat die Kommission Kenntnis von Forschungsarbeiten über die Auswirkungen elektromagnetischer Felder (emittiert von Telekommunikationsmasten und elektrischen Freileitungen) auf die menschliche Gesundheit oder die Gesundheit von Vieh, das im Bereich dieser Felder weidet? Wenn solche Forschungsarbeiten nicht durchgeführt worden sind, würde die Kommission dann in Erwägung ziehen, Forschungsarbeiten über die gesundheitlichen Auswirkungen der von elektromagnetischen Feldern ausgehenden Strahlung durchzufüh- ren? Falls sich dabei herausstellt, daß die Volksgesundheit in irgendeiner Weise gefährdet ist, würde die Kommission dann die Vorlage von Rechtsvorschriften in Betracht ziehen, die den kommunalen, regionalen oder nationalen Behörden die Regulierung von Vorschlägen für die Errichtung von Telekommunikations- masten ermöglichen? Gemeinsame Antwort von Herrn Flynn im Namen der Kommission auf die Schriftlichen Anfragen E-3491/98 und P-3724/98 (11. Januar 1999) Im Juni 1998 hat die Kommission einen Vorschlag für eine Empfehlung des Rates zur Begrenzung der Exposition der Bevölkerung durch elektromagnetische Felder vorgelegt (1). Dabei wurde die wissenschaftliche Stellungnahme der Internationalen Kommission für den Schutz vor nichtionisierender Strahlung berück- sichtigt, der sich der Wissenschaftliche Lenkungsausschuß der Kommission angeschlossen hat. Der Text wird zur Zeit im Rat diskutiert, der den Vorschlag auch dem Parlament zur Stellungnahme übermittelt hat. Die Ergebnisse derzeitiger und künftiger Forschungen in diesem Bereich werden im Rahmen des in diesem Text vorgesehenen Berichterstattungsverfahrens berücksichtigt. (1) KOM(98) 268 endg. (1999/C 207/103) SCHRIFTLICHE ANFRAGE E-3492/98 von Luigi Moretti (NI) an die Kommission (25. November 1998) Betrifft: Verschmutzung von Oberflächenwasser Häufig sehen die Kanalisationsnetze in den Wohngebieten keine Ableitung von Oberflächenwasser oder Regenwasser in die entsprechenden Kläranlagen vor, und daher fließt dieses in Flüsse, Bäche und Seen


title: WRITTEN QUESTION No. 3535/98 by Richard CORBETT to the Council. The Council's assessment of legal base of proposals

eurovoc_concepts:
Council of Europe
European Commission
legal basis
proposal (EU)

text: 28. 6. 1999 SV Europeiska gemenskapernas officiella tidning C 182/95 (1999/C 182/126) SKRIFTLIG FRÅGA E-3535/98 från Richard Corbett (PSE) till rådet (25 november 1998) Angående: Rådets bedömning av rättslig grund till förslag Vid hur många tillfällen har rådet sedan Enhetsakten infördes ändrat den rättslig grund som kommissionen har föreslagit? Vid hur många av dessa tillfällen är det rådets egen rättstjänst som har legat bakom förslag att ändra den rättsliga grunden och vid hur många tillfällen kom förslagen från en eller flera av rådets ledamöter? Svar (8 februari 1999) Rådets granskning av den rättsliga grunden till ett förslag från kommissionen är en integrerad del av granskningen av hela förslaget. Det händer att rådet anser att den rättsliga grund som kommissionen föreslår inte är korrekt och att rådet därför beslutar att ändra den. Eftersom den rättsliga grunden utgör en väsentlig del av en rättsakt samråder rådet i sådana fall ännu en gång med Europaparlamentet. Vid avgörandet av vilken rättslig grund som skall gälla för en rättsakt stödjer sig rådet mycket ofta på yttranden från den juridiska avdelningen. Rådet har inga sådana uppgifter som den ärade parlamentsledamoten efterfrågar. Att upprätta sådan statistik skulle kräva personalresurser som rådet för närvarande inte har. (1999/C 182/127) SKRIFTLIG FRÅGA P-3544/98 från Alexandros Alavanos (GUE/NGL) till kommissionen Angående: Greklands införlivning av direktiv om telekommunikationer (18 november 1998) Grekland har genom en rad förordningar och lagar införlivat ett antal direktiv om telekommunikationer, särskilt a) direktiv 95/51/EG (1) med avseende på avskaffande av begränsningarna för användning av kabeltelevisionsnät för tillhandahållande av redan avreglerade teletjänster (förordning 123/Regeringens nyhetsblad (FEK) A 103/15. 5. 1998); b) direktiv 96/2/EG (2) om ändring av direktiv 90/388/EEG med avseende på mobil- och personkommunikation (förordning 124/Regeringens nyhetsblad (FEK) A 103/15. 5. 1998); c) direktiv 93/97/EEG (3) om tillägg till direktiv 91/263/EEG vad gäller jordstationsutrustning för satellit- kommunikation (förordning 122/Regeringens nyhetsblad (FEK) A 103/15. 5. 1998); d) direktiv 94/46/EEG (4) om ändring av direktiv 88/301/EEG och direktiv 90/388/EEG särskilt med avseende på satellitkommunikation (förordning 212/Regeringens nyhetsblad (FEK) A 166/25. 8. 1997); e) direktiv 96/19/EG (5) om ändring av direktiv 90/388/EEG med avseende på genomförandet av full konkurrens på marknaderna för teletjänster (lag 2578/98). Kan kommissionen, mot bakgrund av att den enligt uppgifter har ifrågasatt införlivningen av ovannämnda direktiv, ange följande: 1. Anser kommissionen att det föreligger problem beträffande huruvida Grekland har införlivat ovan- nämnda direktiv på ett korrekt eller ofullständigt sätt? 2. Kan kommissionen ange om det finns andra medlemsstater som har problem vad gäller införlivningen av dessa direktiv och i så fall vilka länder samt vilken typ av problem? 3. Vilka åtgärder har kommissionen vidtagit beträffande varje berörd medlemsstat för att se till att direktiven införlivas till fullo? (1) (2) (3) (4) (5) EGT L 256, 26. 10. 1995, s. 49. EGT L 20, 26. 1. 1996, s. 59. EGT L 290, 24. 11. 1993, s. 1. EGT L 268, 19. 10. 1994, s. 15. EGT L 74, 22. 3. 1996, s. 13


title: 98/698/EG: Beschikking van de Commissie van 25 november 1998 inzake het opzetten van communautaire proeven en tests voor teeltmateriaal van groentegewassen krachtens artikel 20, lid 2, van Richtlijn 92/33/EEG van de Raad (kennisgeving geschied onder nummer C(1998) 3636)

eurovoc_concepts:
Community certification
analytical chemistry
health legislation
plant health control
seedling
vegetable

text: L 332/20 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 8. 12. 98 BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 25 november 1998 inzake het opzetten van communautaire proeven en tests voor teeltmateriaal van groentegewassen krachtens artikel 20, lid 2, van Richtl¶n 92/33/EEG van de Raad (kennisgeving geschied onder nummer C(1998) 3636) (98/698/EG) DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, Gelet op Richtl¶n 92/33/EEG van de Raad van 28 april 1992 betreffende het in de handel brengen van teeltmate- riaal en plantgoed van groentegewassen, met uitzondering van zaad (1), laatstel¶k gew¶zigd b¶ Beschikking 97/109/ EG van de Commissie (2), en met name op artikel 20, lid 2, Overwegende dat krachtens bovengenoemde richtl¶n in de lidstaten proeven of, zo nodig, tests worden uitgevoerd op monsters, om na te gaan of het teeltmateriaal en het plantgoed van de in vorengenoemde richtl¶n vermelde groentegewassen, met uitzondering van zaad, voldoen aan de eisen en voorwaarden van die richtl¶n; Overwegende dat het, met het oog daarop, vooral in het beginstadium van de toepassing van de richtl¶n van essentieel belang is dat de monsters althans voor bepaalde soorten voldoende representatief z¶n voor de verschil- lende productie- en afzetgebieden in de Gemeenschap; Overwegende dat het daarom nodig is in de periode 1998/ 1999 in de Gemeenschap communautaire vergel¶- kende proeven en tests uit te voeren op teeltmateriaal van Allium sativum; Overwegende dat, om valabele conclusies te kunnen trekken, van alle lidstaten wordt ge(cid:137)ist dat z¶ aan de communautaire vergel¶kende proeven en tests deelnemen voorzover op hun grondgebied courant teeltmateriaal van Allium sativum wordt vermeerderd of in de handel gebracht; Overwegende dat deze communautaire vergel¶kende proeven en tests in de eerste plaats zullen worden gebruikt om de technieken voor onderzoek van teeltmate- riaal van deze soorten te harmoniseren; Overwegende dat de in deze beschikking vervatte maatre- gelen in overeenstemming z¶n met het advies van het Permanent Comit(cid:130) voor teeltmateriaal voor land-, tuin- en bosbouw, HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN: Artikel 1 1. In de periode 1998/1999 worden communautaire vergel¶kende proeven en tests uitgevoerd op teeltmate- riaal van Allium sativum. 2. De monsters worden onder genomen. officieel toezicht 3. Alle lidstaten nemen deel aan de communautaire vergel¶kende proeven en tests voorzover op hun grondge- bied courant teeltmateriaal van de in lid 1 genoemde soort wordt vermeerderd of in de handel gebracht. Artikel 2 Nadere bepalingen voor de communautaire vergel¶kende proeven en tests worden vastgesteld door het Permanent Comit(cid:130) voor teeltmateriaal voor land-, tuin- en bosbouw, dat ook de uitkomsten van deze proeven en tests evalueert. Artikel 3 Deze beschikking is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Brussel, 25 november 1998. Voor de Commissie Franz FISCHLER Lid van de Commissie (1) PB L 157 van 10. 6. 1992, blz. 1. (2) PB L 39 van 8. 2. 1997, blz. 21