title: Πράσινο Βιβλίο - Η καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά

eurovoc_concepts:
administrative cooperation
domestic market
fraud
industrial counterfeiting
intellectual property

text: •ή- Ά· ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 15/10/98 ΟΟΜ(98)569 τελικό ΠΡΑΣΙΝΟ ΒΙΒΛΙΟ Η καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά (υποβληθέν από την Επιτροπή) Περίληψη Η παραποίηση/απομίμηση και η πειρατεία αποτελούν σήμερα φαινόμενο με διεθνείς διαστάσεις και αντιπροσωπεύουν το 5% έως 7% του παγκόσμιου εμπορίου. Το φαινόμενο αυτό πλήττει την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, καθότι, πέραν των παρεκκλίσεων του εμπορίου και των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού που προκαλεί, οδηγεί σε απώλεια της εμπιστοσύνης των επιχειρήσεων στην εσωτερική αγορά και σε κάμψη των επενδύσεων. Έχει σημαντικές επιπτώσεις όχι μόνο σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο (απώλεια 100. 000 θέσεων εργασίας ετησίως στην Κοινότητα), αλλά και σε θέματα προστασίας των καταναλωτών, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη δημόσια υγεία και ασφάλεια. Η καταπολέμηση αυτού του φαινομένου αποτελεί λοιπόν σημαντικό στοιχείο για να διασφαλισθεί κυρίως η διαφάνεια και ο επί ίσοις όροις ανταγωνισμός στην εσωτερική αγορά. Η Ευρωπαϊκή Κοινότητα έχοντας επίγνωση της σημασίας της καταπολέμησης αυτού του φαινομένου διαθέτει ειδικές ρυθμίσεις για τον έλεγχο των εξωτερικών συνόρων με στόχο τον εντοπισμό των εμπορευμάτων παραποίησης/απομίμησης και των πειρατικών εμπορευμάτων. Σε επίπεδο εσωτερικής αγοράς έχει επίσης προβεί σε ενέργειες στον εν λόγω τομέα, αλλά οι πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί μέχρι τώρα αφορούν έναν μικρό μόνο αριθμό συγκεκριμένων τομέων. Υπό τις συνθήκες αυτές, θα ήταν ενδεχομένως απαραίτητη μια κοινοτική δράση που θα αντιμετώπιζε κατά συνολικό τρόπο το εν λόγω φαινόμενο στην εσωτερική αγορά. Η δράση αυτή μπορεί να ενταχθεί στο πλαίσιο του Προγράμματος Δράσης της Επιτροπής υπέρ της Εσωτερικής Αγοράς, όσον αφορά τη συνεκτική και αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας, καθώς και στο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για την καταπολέμηση της απάτης για τα έτη 1998/1999. Θα πρέπει επίσης να είναι σύμφωνη με τις διατάξεις του Πρώτου Προγράμματος Δράσης της Επιτροπής για την Καινοτομία. Ο προβληματισμός που αναπτύσσεται στο παρόν Πράσινο Βιβλίο αφορά τέσσερις τομείς με στόχο την καλύτερη καταπολέμηση του εν λόγω φαινομένου στην εσωτερική αγορά: • δραστηριότητες επίβλεψης εκ μέρους του ιδιωτικού τομέα, • • κυρώσεις και μέτρα επιβολής του σεβασμού των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας χρησιμοποίηση τεχνικών μέσων, και • διοικητική συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων αρχών. Το παρόν Πράσινο Βιβλίο θα επιτρέψει στην Επιτροπή να εκτιμήσει τις οικονομικές επιπτώσεις της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά, να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα της νομοθεσίας στον εν λόγω τομέα και να διερευνήσει το κατά πόσον είναι απαραίτητη η ανάληψη νέων πρωτοβουλιών σε κοινοτικό επίπεδο. Σε περίπτωση που τούτο καταστεί απαραίτητο, το περιεχόμενο των δράσεων που θα εφαρμοσθούν θα μπορούσε να προσδιοριστεί βάσει του προαναφερόμενου προβληματισμού. Οι εφαρμοστέες δράσεις δεν πρέπει κατά κύριο λόγο να είναι νομοθετικού χαρακτήρα, αλλά μπορούν να αποτελούν δράσεις υπέρ της διαφάνειας ή δράσεις για τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των επιχειρήσεων και των διοικήσεων. Ο προβληματισμός αυτός αποτελεί απλώς την αφετηρία μιας διαδικασίας διαβούλευσης και μπορεί επίσης να συμπληρωθεί και από άλλα μέσα που εξυπηρετούν τον ίδιο στόχο. Πίνακας περιεχομένων ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. 1. Τα δεδομένα του προβλήματος 1. 2. Οι επιπτώσεις στην εσωτερική αγορά 1. 3. Οι κοινοτικές πρωτοβουλίες 1. 4. Πεδίο εφαρμογής του Πράσινου Βιβλίου 1. 5. Στόχος του Πράσινου Βιβλίου ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ 4 4 5 5 7 8 9 3. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ: ΕΥΡΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ 11 ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ 4. ΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΥΝΑΤΕΣ ΛΥΣΕΙΣ 13 16 5. 1. Οι δραστηριότητες επίβλεψης εκ μέρους του ιδιωτικού 16 τομέα 5. 2. Η χρησιμοποίηση τεχνικών μέσων 19 5. 3. Οι κυρώσεις και τα μέσα επιβολής του σεβασμού των 22 δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας 5. 4. Η διοικητική συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων αρχών 30 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. 1. Το δεδομένα του προβλήματος Από την αρχή της δεκαετίας του 1980 η παραποίηση/απομίμηση και η πειρατεία γνώρισαν σημαντική άνοδο, ενώ σήμερα αποτελούν ένα ευρέως διαδεδομένο φαινόμενο με επιπτώσεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Το φαινόμενο αυτό ακολούθησε τις οικονομικές και πολιτικές εξελίξεις που σφράγισαν την περίοδο αυτή, όπως η συνεχής ανάπτυξη του διεθνούς εμπορίου, η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας, η ανάπτυξη των μέσων επικοινωνίας και η κατάρρευση των πολιτικών συστημάτων στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, καθώς και στην πρώην Σοβιετική Ένωση, όπου διαφαίνεται ότι αναπτύχθηκαν νέες και πολύ εμπορευμάτων παραγωγή δραστήριες παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας. Το φαινόμενο αυτό ευνοήθηκε επίσης από την ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών και την εμφάνιση σύγχρονων τεχνικών, εξελιγμένων και εύχρηστων για την αντιγραφή των προϊόντων. Κατά μεγάλο μέρος, το εν λόγω φαινόμενο συνδέεται σήμερα με το οργανωμένο έγκλημα*. κατανάλωση αγορές την και για Σύμφωνα με το Γραφείο Πληροφόρησης για την Παραποίηση/Απομίμηση^, που συστήθηκε από το Διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο (ΔΕΕ), το κόστος της παραποίησης/απομίμησης αντιπροσωπεύει το 5% έως 7% του παγκόσμιου εμπορίου. Στη Γαλλία μία στις πέντε επιχειρήσεις με 50 ή περισσότερους εργαζόμενους αναγνωρίζει ότι υπήρξε θύμα παραποίησης/απομίμησης ή πειρατείας. Ο αμερικανικός κλάδος δικαιωμάτων δημιουργού εκτιμά τις ετήσιες ζημίες του λόγω της πειρατείας σε 12 έως 15 δισ. δολλάρια. Σύμφωνα με τη Διεθνή Ομοσπονδία της φωνογραφικής βιομηχανίας (ΙΡΡΙ), οι πωλήσεις παράνομων σύμπυκνων δίσκων αυξήθηκαν κατά 20% περίπου το 1996 και αντιπροσωπεύουν το 14% της εν λόγω αγοράς σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο αριθμός των απωλεσθεισών θέσεων εργασίας λόγω της πειρατείας εκτιμάται σε 100. 000 ετησίως στην Κοινότητα (120. 000 στις Ηνωμένες Πολιτείες) κατά τα δέκα τελευταία χρόνια. Μεταξύ των τομέων που πλήττονται περισσότερο σε παγκόσμιο επίπεδο πρέπει να αναφερθούν κυρίως ο τομέας της πληροφορικής (35%), ο οπτικοακουστικός τομέας (25%), ο κλάδος των παιχνιδιών (12%), η αρωματοποιία (10%), η φαρμακοβιομηχανία (6%), η ωρολογοποιία (5%), ο φωνογραφικός κλάδος, καθώς και η αυτοκινητοβιομηχανία. Στον τομέα του λογισμικού εκτιμάται ότι το ποσοστό πειρατείας ανέρχεται σε 46% σε παγκόσμιο επίπεδο. Λόγω των διαστάσεων του, το φαινόμενο της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας έχει επιζήμιες συνέπειες όχι μόνο για τις επιχειρήσεις, τις εθνικές οικονομίες και τους καταναλωτές, αλλά και για την κοινωνία στο σύνολο της. Δεν αποτελεί απλή διασάλευση της οικονομικής και κοινωνικής οργάνωσης, διότι θίγει επιπλέον τη δημόσια υγεία και τη δημόσια ασφάλεια. Η διεθνής κοινότητα δεν παρέμεινε αδρανής έναντι αυτής της κατάστασης, αλλά για διάφορους λόγους τα μέτρα που έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα δεν μπόρεσαν να αναχαιτίσουν την ανάπτυξη του φαινομένου. Το Σχέδιο Δράσης για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος που εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Άμστερνταμ στις 16/06/1997 καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να «εξετάσουν την ανάγκη θέσπισης κοινών διατάξεων για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος στους τομείς της οικονομικής και εμπορικής παραχάραξης»^. Το ' Πρβλ. Σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος που υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο στις 28 Απριλίου 1997 (ΕΕΕΚ αριθ. Ο 251 της 15. 08. 1997, σελ. 1). 2 «ϋουηίβηηξ ϋοιιηίβφίίϊηξ. Α ξΐιίάβ ίο ρνοίεούπξ & βη/οκίηξ Οουηΐ6ΓΤ6ΪΙϊη§ ΙηΙε11ί§εηοε Βινοαιι, Ιηιεπι&ΐϊοηαΐ ΟΗαπιοεΓ οΓΟοιηιηεΓοε, 1997. 3 ΕΕΕΚ αριθ. ϋ 251 της 15/08/1997, σελ. 15. ίηίβΙΙβοίιιαΙ ρΓορβΓίγ νίφί$", θέμα της παραποίησης/απομίμησης θεωρήθηκε επίσης πρωτεύουσας σημασίας στο ψήφισμα με το οποίο καθορίζεται το πρόγραμμα εργασίας στους τομείς της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων για την περίοδο από 01. 01/1998 μέχρι την ημερομηνία έναρξης ισχύος της συνθήκης του Άμστερνταμ^. Το πρόβλημα της παραχάραξης και της πλαστογραφίας των μέσων πληρωμής αποτελεί αντικείμενο αυτοτελών πρωτοβουλιών της Επιτροπής-*. 1. 2 Οι επιπτώσεις στην εσωτερική αγορά Η παραποίηση/απομίμηση και η πειρατεία αποτελούν φαινόμενο με επιβλαβείς επιπτώσεις στην εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Μπορεί να προκαλέσει παρεκκλίσεις του εμπορίου και στρεβλώσεις του ανταγωνισμού, ιδίως όταν το φαινόμενο αυτό αναπτύσσεται εκμεταλλευόμενο τις εθνικές διαφορές. Η κατάσταση αυτή δεν μπορεί να διασφαλίσει τη διαφάνεια και την επί ίσοις όροις άσκηση του ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά. Οδηγεί σε απώλεια της εμπιστοσύνης των επιχειρήσεων στην εσωτερική αγορά. Όμως, σημαντικό στοιχείο για την επιτυχία της εσωτερικής αγοράς είναι η εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων, των εφευρετών και των καλλιτεχνών στην κοινοτική νομοθεσία για την ανάπτυξη των δραστηριοτήτων τους και την αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων τους. Η απώλεια εμπιστοσύνης στην εσωτερική αγορά επιφέρει κάμψη των επενδύσεων και των προσπαθειών καινοτομίας και δημιουργικότητας που καταβάλλουν οι επιχειρήσεις, οι οποίες συχνά διαθέτουν σημαντικά ποσά για την έρευνα, το μάρκετινγκ ή τη διαφήμιση των προϊόντων ή υπηρεσιών τους. Η κάμψη των επενδύσεων έχει άμεσες συνέπειες σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, ιδίως σε ό,τι αφορά τον αριθμό των θέσεων εργασίας που προσφέρουν οι επιχειρήσεις. Το φαινόμενο της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας έχει επίσης επιπτώσεις σε ό,τι αφορά την προστασία των καταναλωτών, οι οποίοι γίνονται θύματα μιας σκόπιμης εξαπάτησης σχετικά με την ποιότητα που εύλογα προσδοκούν από ένα προϊόν που φέρει, για παράδειγμα, ένα γνωστό σήμα. Μπορεί μάλιστα να έχει ακόμη σοβαρότερες συνέπειες όταν αφορά προϊόντα που μπορούν να θέσουν σε κίνδυνο την υγεία ή την ασφάλεια των καταναλωτών. 1. 3. Οι κοινοτικές πρωτοβουλίες Επιδιώκοντας την εγκαθίδρυση της εσωτερικής αγοράς, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα παρενέβη στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας, κυρίως για να εναρμονίσει τα υφιστάμενα εθνικά δικαιώματα" ή για να δημιουργήσει νέα δικαιώματα. Αρκετές πρωτοβουλίες που βρίσκονται 4 ΕΕΕΚ αριθ. Ο 11 της 15/01/1998, σελ. 1. 5 Στον τομέα της καταπολέμησης της απάτης και της πλαστογραφίας των μέσων πληρωμής πλην των μετρητών, η Επιτροπή εξέδωσε την 01/07/1998 μια ανακοίνωση που περιέχει μια πρόταση σχετικά με ένα κοινό σχέδιο δράσης και τη χάραξη συνολικής στρατηγικής για να επιτευχθεί η ασφάλεια των συναλλαγών με άλλα μέσα πλην των μετρητών (ΟΟΜ(98)395). Ως προς το πρόβλημα της παραχάραξης και της πλαστογραφίας των χαρτονομισμάτων και κερμάτων σε ευρώ, αποτελεί αντικείμενο αυτοτελούς αντιμετώπισης, (πρβλ. ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Κεντρική Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την προστασία του ευρώ και την καταπολέμηση της παραχάραξης, ΟΟΜ(98)474 της 22/07/1998). 6 Στον τομέα των σημάτων υπάρχει κυρίως μια οδηγία για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών σχετικά με τα σήματα. Στον τομέα των δικαιωμάτων δημιουργού και των συγγενών δικαιωμάτων, αρκετές οδηγίες κατέστησαν δυνατή την εναρμόνιση των δικαιωμάτων των κατόχων υπό εξέλιξη σε κοινοτικό επίπεδο αναμένεται να εγκριθούν προσεχώς στον εν λόγω τομέα. Συνεπώς, τα προβλήματα που απορρέουν από την ύπαρξη διαφορετικών καθεστώτων προστασίας των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας στην εσωτερική αγορά αναμένεται ότι θα εξαλειφθούν σταδιακά. Κατά την επιλογή των μέσων καταπολέμησης του εν λόγω φαινομένου σε κοινοτικό επίπεδο πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι η παραποίηση/απομίμηση και η πειρατεία μπορούν είτε να προέρχονται από το εξωτερικό είτε να πηγάζουν από την ίδια την Κοινότητα. Μέχρι σήμερα οι κοινοτικές πρωτοβουλίες αφορούσαν κυρίως την προστασία των εξωτερικών συνόρων. Έτσι, ενισχύοντας το μηχανισμό που υπήρχε ήδη από το 1986^, το Συμβούλιο εξέδωσε στις 22 Δεκεμβρίου 1994 τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 3295/94 περί μέτρων απαγόρευσης της ελεύθερης κυκλοφορίας, της εξαγωγής, της επανεξαγωγής και της υπαγωγής υπό καθεστώς αναστολής των εμπορευμάτων παραποίησης/απομίμησης και των αναπαραχθέντων χωρίς άδεια (πειρατικών)^. Ο κανονισμός αυτός τελεί υπό τροποποίηση προκειμένου να ενισχυθεί το διατακτικό^. Ωστόσο, ο κανονισμός αυτός αφορά μόνο τη διακίνηση εμπορευμάτων παραποίησης/απομίμησης ή πειρατικών μεταξύ της Κοινότητας και τρίτων χωρών, ενώ η διακίνηση τους εντός της Κοινότητας δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του. Όμως, κατά το μέτρο που οι έλεγχοι στα σύνορα διεξάγονται σε όλα τα κράτη μέλη βάσει μιας επιλεκτικής προσέγγισης ούτως ώστε να τηρείται η ακριβής ισορροπία μεταξύ της διευκόλυνσης του διεθνούς εμπορίου και της καταπολέμησης της απάτης, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να διαφύγουν του ελέγχου εμπορεύματα παραποίησης/απομίμησης ή πειρατικά και να εισέλθουν λαθραία στο έδαφος της Κοινότητας, όπου στη συνέχεια διατίθενται στο εμπόριο. Σε επίπεδο εσωτερικής αγοράς, οι πρωτοβουλίες που έχουν ληφθεί μέχρι σήμερα όσον αφορά την επιβολή του σεβασμού των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας εφαρμόζονται σε συγκεκριμένους τομείς και έχουν περιορισμένη εμβέλεια. Μπορεί κυρίως να αναφερθεί η πρόταση οδηγίας σχετικά με την εναρμόνιση ορισμένων πτυχών των δικαιωμάτων δημιουργού και των συγγενών δικαιωμάτων στην κοινωνία των πληροφοριών 10, που περιέχει διατάξεις για τις υποχρεώσεις σχετικά με τα τεχνικά μέτρα και για τις κυρώσεις και τα μέσα προσφυγής. Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι στην πρόταση αυτή οι διατάξεις σχετικά με τις κυρώσεις και τα μέτρα προσφυγής διατυπώνονται με πολύ γενικούς όρους. Υπό τις συνθήκες αυτές μια κοινοτική πρωτοβουλία, ενδεχομένως με οριζόντια εμβέλεια, θα ήταν ίσως απαραίτητη για να ενισχυθούν τα μέσα επιβολής του σεβασμού της πνευματικής ιδιοκτησίας στην εσωτερική αγορά. τους εξασφαλίζοντας τους κατ'αυτόν τον τρόπο την ουσιαστική προστασία και των έλεγχο της εκμετάλλευσης των έργων και άλλων αντικειμένων σε όλη την Κοινότητα. Οι οδηγίες αυτές αποτέλεσαν συνέχεια μιας πρωτοβουλίας της Επιτροπής που προσδιόριζε κυρίως, κατά τρόπο γενικό, τα μέσα καταπολέμησης της πειρατείας σε κοινοτικό επίπεδο (πρβλ. Πράσινο Βιβλίο για το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας και την τεχνολογική πρόκληση, ΟΟΜ(88) 172). 7 Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3842/86 του Συμβουλίου της 1ης Δεκεμβρίου 1986 για τη θέσπιση μέτρων που σκοπό θα έχουν να απαγορεύσουν τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων παραποίησης/απομίμησης, ΕΕΕΚ αριθ. Ε 357 της 18/12/1986, σελ. 1. 8 ΕΕΕΚ αριθ. Ε 341 της 30. 12. 1994, σελ. 8. Στις 16 Ιουνίου 1995 η Επιτροπή εξέδωσε διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού αυτού (κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1367/95, ΕΕΕΚ αριθ. Ε 133 της 17. 06. 1995, σελ. 2). 9 ΟΟΜ(98)25 της 28/01/1998, ΕΕΕΚ αριθ. ^ 108 της 07/04/1998, σελ. 63. 10 (ΓΟΜ(97)628 της 10/12/1997, ΕΕΕΚ αριθ. Ο 108 της 07/04/1998, σελ. 6. Κατά τα λοιπά, μια πρωτοβουλία στον εν λόγω τομέα περιλήφθηκε ήδη στο Πράσινο Βιβλίο για την καινοτομία* *, καθώς και στο Πρώτο Σχέδιο Δράσης της Επιτροπής για την Καινοτομία στην Ευρώπη ^, όπου η καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης περιλαμβάνεται μεταξύ των δράσεων που πρόκειται να αναληφθούν στο πλαίσιο της προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας. Επιπλέον, μια παρόμοια πρωτοβουλία θα ήταν σύμφωνη με το Σχέδιο Δράσης της Επιτροπής υπέρ της ενιαίας αγοράς 1^ ένας από τους βασικούς σκοπούς του οποίου είναι · να καταστεί αποτελεσματικότερη η νομοθεσία, μεριμνώντας κυρίως για την πραγματική τήρηση της. Μια κοινοτική δράση στον εν λόγω τομέα θα μπορούσε επίσης να ενταχθεί στο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για την καταπολέμηση της απάτης για τα έτη 1998-199914, που αποσκοπεί ρητά στην καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στο πλαίσιο της ενίσχυσης της καταπολέμησης του οικονομικού εγκλήματος. Πράγματι, στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται ότι η Επιτροπή θα μπορούσε, βάσει της αξιολόγησης της νομοθεσίας στους οικείους τομείς, να προτείνει νομικά μέσα για την ενίσχυση της αμοιβαίας πληροφόρησης και συνεργασίας μεταξύ των εξειδικευμένων υπηρεσιών των κρατών μελών με τη βοήθεια της Επιτροπής. 1. 4. Πεδίο εφαρμογής του Πράσινου Βιβλίου Κατά το μέτρο που οι όροι «παραποίηση/απομίμηση» και «πειρατεία» χρησιμοποιούνται συχνά για να περιγράψουν πολύ διαφορετικές καταστάσεις και τούτο όχι μόνο από το ένα κράτος μέλος στο άλλο, αλλά ενίοτε και στο ίδιο κράτος, ανάλογα με τον εκάστοτε φορέα, πρέπει απαραιτήτως να διευκρινισθεί το περιεχόμενο των εννοιών αυτών στο παρόν Πράσινο Βιβλίο. Οι ορισμοί που περιέχονται στον προαναφερθέντα κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 3295/94 (ο οποίος τελεί υπό τροποποίηση)^ και στη συμφωνία για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου (συμφωνία ΔΓΠΕ)!" παρέχουν μια πρώτη ένδειξη που πρέπει να ληφθεί υπόψη, αλλά δεν επαρκούν, διότι αφορούν μόνο τα εμπορεύματα και ορισμένα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Για να καλυφθεί το φαινόμενο στο σύνολο του, οι έννοιες της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας που χρησιμοποιούνται στο Πράσινο Βιβλίο αφορούν όλα τα προϊόντα, τις διαδικασίες ή υπηρεσίες που αποτελούν αντικείμενο ή αποτέλεσμα παραβίασης δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, δηλαδή δικαιώματος βιομηχανικής ιδιοκτησίας (σήμα κατασκευής ή εμπορικό σήμα, σχέδιο ή βιομηχανικό υπόδειγμα, δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, υπόδειγμα χρησιμότητας, γεωγραφική ένδειξη) ή δικαιώματος δημιουργού ή συγγενούς δικαιώματος (δικαίωμα καλλιτεχνών ερμηνευτών ή εκτελεστών, δικαίωμα παραγωγών φωνογραφημάτων, δικαίωμα παραγωγών πρώτης υλικής ενσωμάτωσης ταινιών, δικαίωμα οργανισμών τηλεοπτικής μετάδοσης) ή ακόμη και δικαιώματος "§υϊ %6η6Π5" του κατασκευαστή μιας βάσης δεδομένων!!. Αυτό το ευρύ πεδίο εφαρμογής θα επιτρέψει να καλυφθεί όχι μόνο η περίπτωση των προϊόντων που αντιγράφονται δολίως, αλλά και η περίπτωση των προϊόντων " ΟΟΜ(95)688 της 20/12/1995. 12 ΟΟΜ(96)589 της 20/11/1996. 13 08Ε(97)1 της 04/06/1997. 14 ΟΟΜ(98)278 της 06/05/1998 (πρβλ. σελ. 10). 15 Πρβλ. άρθρο 1, παράγραφος 2 του προαναφερθέντος κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3295/94 του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1994. Ο κανονισμός αυτός τελεί υπό τροποποίηση (ΕΕΕΚ αριθ. Ο 108 της 07/04/1994, σελ. 213. 16 Πρβλ. υποσημείωση στο άρθρο 51 της συμφωνίας ΔΠΙΕ, ΕΕΕΚ αριθ. 336 της 23/12/1994, σελ. 213. 17 Πρβλ. άρθρο 7 κ. ε. της οδηγίας 96/9/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 11ης Μαρτίου 1996 σχετικά με τη νομική προστασία των βάσεων δεδομένων, ΕΕΕΚ αριθ. 1, 77 της 27/03/1996, σελ. 20. που είναι μεν ίδια με το πρωτότυπο, αλλά κατασκευάζονται χωρίς τη συγκατάθεση του κατόχου του δικαιώματος στην Κοινότητα, όπως τα προϊόντα που προκύπτουν από την υπέρβαση του όγκου παραγωγής που επιτρέπει ο κάτοχος του δικαιώματος. Η πειρατεία στον τομέα των υπηρεσιών αφορά κυρίως τις υπηρεσίες ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης και τις υπηρεσίες που σχετίζονται με την ανάπτυξη της κοινωνίας των πληροφοριών. Αντίθετα, δεν καλύπτονται οι πράξεις που ενδέχεται ενίοτε στην καθημερινή γλώσσα να εξομοιώνονται με την παραποίηση/απομίμηση ή την πειρατεία, όπως για παράδειγμα οι πράξεις που εμπίπτουν αποκλειστικά στον αθέμιτο ανταγωνισμό ή στον παρασιτισμό, αλλά δεν θίγουν άμεσα ένα δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας (π. χ. ΙοοΚ αΐίΐίβ). Ασφαλώς, οι πράξεις που δεν αποτελούν παραβίαση δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, για παράδειγμα, οι πράξεις που καλύπτονται από την αρχή της ανάλωσης των δικαιωμάτων σε κοινοτικό επίπεδο, δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος Πράσινου Βιβλίου. Εφόσον εμπίπτουν στο πλαίσιο του προαναφερθέντος πεδίου εφαρμογής, οι δραστηριότητες που αποτελούν αντικείμενο του παρόντος Πράσινου Βιβλίου μπορούν να καλύπτουν ποικίλες δραστηριότητες, όπως για παράδειγμα η κατασκευή, η διανομή, η κατοχή για εμπορικούς σκοπούς, η εισαγωγή στην Κοινότητα ή η εξαγωγή σε τρίτες χώρες προϊόντων παραποίησης/απομίμησης ή πειρατικών προϊόντων ή ακόμη η πειρατεία υπηρεσιών, καθώς και η παροχή υπηρεσιών που αποτελούν αντικείμενο πειρατείας. 1. 5. Στόχος του Πράσινου Βιβλίου Στόχος του Πράσινου Βιβλίου είναι: να αξιολογηθούν οι οικονομικές επιπτώσεις της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά, να αξιολογηθεί η κείμενη νομοθεσία στον εν λόγω τομέα εντοπίζοντας κυρίως τα προβλήματα και τις βελτιώσεις που μπορούν να επέλθουν σε νομικό επίπεδο και να εξεταστεί το κατά πόσον είναι αναγκαία μια κοινοτική παρέμβαση στον εν λόγω τομέα υπό το πρίσμα των στόχων της εσωτερικής αγοράς. Υπό την προοπτική αυτή, θα εξεταστούν διάφορες μορφές δράσης σε τέσσερις ιδιωτικού τομέα, συγκεκριμένους τομείς: δραστηριότητες επίβλεψης εκ μέρους του χρησιμοποίηση τεχνικών μέσων, κυρώσεις και μέσα επιβολής του σεβασμού των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, καθώς και διοικητική συνεργασία των αρμόδιων αρχών. Οι μορφές αυτές δράσης μπορούν ενδεχομένως να συγκεκριμενοποιηθούν από την Επιτροπή, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της και τηρούμενης της αρχής της αναλογικότητας, βάσει των παρατηρήσεων που θα υποβληθούν από το σύνολο των ενδιαφερόμενων παραγόντων. Διευκρινίζεται ότι οι ερωτήσεις που τίθενται στο παρόν Πράσινο Βιβλίο αποσκοπούν να επιτρέψουν στην Επιτροπή να διαμορφώσει μια κατά το δυνατόν πλήρη εικόνα της κατάστασης και να της παράσχουν τις απαραίτητες πληροφορίες για τις πρωτοβουλίες που θα αναλάβει ενδεχομένως κατά το πέρας της διαβούλευσης. Η Επιτροπή καλεί όλους τους ενδιαφερόμενους να συμμετάσχουν ενεργά σε μια ευρεία διαβούλευση επί του θέματος και να απαντήσουν στις ερωτήσεις που τίθενται στο παρόν Πράσινο Βιβλίο. Εφιστάται η προσοχή στο γεγονός ότι οι συνεισφορές προς την Επιτροπή θα θεωρηθούν εμπιστευτικές και δεν θα μπορούν να δημοσιοποιηθούν χωρίς ρητή συναίνεση περί του αντιθέτου. 8 2. ΦΥΣΗ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ Η φύση και τα χαρακτηριστικά του φαινομένου της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά δεν είναι γνωστά με ακρίβεια, παρά το γεγονός ότι οι ενδείξεις που παρέχουν οι κάτοχοι των δικαιωμάτων και οι κατασχέσεις που έχουν πραγματοποιήσει οι δημόσιες αρχές αποτελούν μη αμελητέα στοιχεία αξιολόγησης, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τους χρησιμοποιούμενους διαύλους διανομής. Πράγματι, οι πληροφορίες που είναι σήμερα διαθέσιμες είναι πολύ αποσπασματικές για να επιτρέψουν την κατανόηση της φύσης και των χαρακτηριστικών του συνολικού φαινομένου στην εσωτερική αγορά. Συνεπώς, η πλήρης και ακριβής αξιολόγηση του φαινομένου αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για κάθε ενδεχόμενη κοινοτική πρωτοβουλία με στόχο την ορθή αντιμετώπιση του. Μια πρώτη διευκρίνιση που πρέπει να γίνει αφορά τις ίδιες τις πράξεις στην εσωτερική αγορά που χαρακτηρίζονται ως πράξεις παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας. Ειδικότερα, διαπιστώνεται ότι οι πράξεις παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας μπορούν να καλύψουν πολυποίκιλες περιπτώσεις. Για παράδειγμα, μπορεί να πρόκειται για πράξεις όπως η θέση ενός σήματος σε ένα προϊόν που έχει κατασκευαστεί δολίως και είναι πολύ διαφορετικό από το αυθεντικό προϊόν ή όπως η τέλεια αναπαραγωγή ενός προϊόντος χωρίς την έγκριση του δικαιούχου. Διαφορετικές περιπτώσεις παραποίησης/απομίμησης ή πειρατείας απαιτούν ενδεχομένως διαφορετική αντιμετώπιση. Επιπλέον, δεν πρέπει να λησμονείται ότι ορισμένες πράξεις που συνιστούν παραποίηση/απομίμηση ή πειρατεία δύνανται να διαπράττονται εκτός των εδαφικών ορίων της εσωτερικής αγοράς. Για το λόγο αυτόν, πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη οι πράξεις αυτές που διαπράττονται σε τρίτες χώρες, καθώς και τα μέσα δράσης που διαθέτει η Κοινότητα για τις αντιμετωπίσει, εφόσον συντρέχει λόγος. Ωστόσο, οι πράξεις αυτές χαρακτηρίζονται ως πράξεις κοινοτικής παραποίησης/απομίμησης ή πειρατείας εφόσον το επίκεντρο του φαινομένου - που καθορίζεται από τη βλάβη στο δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας - εντοπίζεται στην εσωτερική αγορά. Όσον αφορά τους τομείς που πλήττονται από το εν λόγω φαινόμενο, διαφαίνεται ότι στόχος των παραβατών δεν είναι πλέον μόνο τα προϊόντα πολυτελείας υψηλού κύρους (αρώματα, ωρολόγια, υφάσματα, δερμάτινα είδη και άλλα αξεσουάρ), αλλά κάθε είδους προϊόντα. Συχνές είναι επίσης οι παράνομες δραστηριότητες στον τομέα των δικαιωμάτων δημιουργού, κυρίως σε ό,τι αφορά τις ηχητικές εγγραφές και τις εγγραφές βίντεο και, τα τελευταία χρόνια, στον τομέα της πληροφορικής. Οι παρεμβάσεις των τελωνειακών υπηρεσιών αποκαλύπτουν ότι το εν λόγω φαινόμενο μπορεί επίσης να αφορά ποικίλα προϊόντα και τομείς, όπως τα γυαλιά, τα στυλό, οι νάνοι για κήπους, οι καρέκλες για κήπους, τα τραπουλόχαρτα, τα μπισκότα, οι αυτόματοι διακόπτες ή ακόμη και οι κατσαρόλες^. Η παραποίηση/απομίμηση εκδηλώνεται επίσης σε τομείς που καλύπτουν πολύ ευαίσθητα προϊόντα όσον αφορά τη δημόσια υγεία και τη δημόσια ασφάλεια, όπως τα φάρμακα και τα ιατρικά υλικά, τα παιχνίδια, τα ανταλλακτικά αυτοκινήτων^ ή αεροπλάνων. Συνεπώς, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε επακριβώς τους τομείς δραστηριότητας που πλήττονται από το εν λόγω φαινόμενο στην εσωτερική αγορά, εφόσον μπορεί να πρόκειται για προϊόντα που 18 Έκθεση της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3295/94, ΟΟΜ(98)25 της 28/01/1998. 19 Στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας η παραποίηση αφορά εξαρτήματα του αμαξώματος (μεταλλικά στοιχεία) ή μηχανικά στοιχεία (πλακέτες φρένων, εξαρτήματα κινητήρων, διεύθυνσης ή ανάρτησης, ελαστικά). 9 εγκυμονούν κινδύνους όσον αφορά τη δημόσια υγεία και τη δημόσια ασφάλεια, όταν δεν τηρούνται οι τεχνικές προδιαγραφές ή οι προδιαγραφές ασφαλείας. Ένα άλλα στοιχείο που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι οι δραστηριότητες και συμπεριφορές μέσω των οποίων εκδηλώνεται το εν λόγω φαινόμενο στην εσωτερική αγορά: μπορεί να πρόκειται όχι μόνο για την κατασκευή προϊόντων κατά παράβαση ενός δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, αλλά και για την εμπορία, διανομή, εισαγωγή και εξαγωγή των προϊόντων αυτών ή ακόμη και για την παροχή υπηρεσιών, καθώς και για τη χρησιμοποίηση ή επίθεση ενός σήματος χωρίς την άδεια του κατόχου της. Ο τρόπος αντιμετώπισης του εν λόγω φαινομένου θα εξαρτηθεί κατά κύριο λόγο από πληροφορίες αυτού του είδους. Όσον αφορά τα θιγόμενα κράτη μέλη, σήμερα δεν υπάρχουν ακριβείς πληροφορίες που θα επέτρεπαν να δηλωθεί με βεβαιότητα ότι ένα συγκεκριμένο κράτος μέλος θίγεται περισσότερο από ό,τι ένα άλλο από την παραποίηση/απομίμηση ή την πειρατεία. Εξάλλου, δεν μπορεί να αποκλειστεί εκ προοιμίου το ενδεχόμενο να χρησιμοποιούν και να εκμεταλλεύονται οι παραβάτες τις υφιστάμενες διαφορές μεταξύ των εθνικών νομικών συστημάτων. Είναι απαραίτητο να συγκεντρωθούν ακριβείς πληροφορίες ούτως ώστε να γίνουν γνωστοί οι δίαυλοι της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας και, κατ'επέκταση, τα αδύνατα σημεία της εσωτερικής αγοράς. Όσον αφορά τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες παραποίησης/απομίμησης ή πειρατείας που προέρχονται ιδίως από τρίτες χώρες, θα ήταν ίσως ενδιαφέρον να γίνουν γνωστές οι χώρες προέλευσης ή καταγωγής των εν λόγω προϊόντων ή υπηρεσιών, ούτως ώστε να καταστεί δυνατή η προληπτική δράση, εφόσον συντρέχει λόγος. ειδών Επιπλέον, λαμβανομένης υπόψη της ποικιλότητας των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, είναι απαραίτητο να διαπιστωθεί ποια από αυτά τα δικαιώματα θίγονται συχνότερα. Τέλος, η περιγραφή των συνθηκών υπό τις οποίες διαπράττονται πράξεις παραποίησης/απομίμησης ή πειρατείας (δίαυλοι διανομής, μόνιμος ή εποχιακός χαρακτήρας του φαινομένου κλπ. ) θα επέτρεπε επίσης την προσαρμογή του τρόπου αντιμετώπισης του φαινομένου στην εσωτερική αγορά. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που είναι ήδη διαθέσιμες, συνάγεται ότι υπάρχουν δύο εμπορεύματα παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας: οι λαθραίοι και οι συνήθεις εμπορικοί δίαυλοι. Οι λαθραίοι δίαυλοι εξ ορισμού οργανώνονται εκτός του πλαισίου της κανονικής αγοράς (μαύρη αγορά): στο δρόμο, στις αγορές, δι'αλληλογραφίας ή ακόμη και μέσω του Διαδικτύου. Θεωρείται επίσης ότι υπάρχουν και συνήθεις εμπορικοί δίαυλοι, όπως για παράδειγμα στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας. Η αγορά φαρμάκων, αν και ελέγχεται αυστηρά σε κοινοτικό επίπεδο, θεωρείται επίσης ότι θίγεται από το εν λόγω φαινόμενο, αλλά κυρίως όσον αφορά τις εξαγωγές προς τρίτες χώρες. Από ορισμένες απόψεις, η παραποίηση/απομίμηση και η πειρατεία θα έπρεπε να θεωρούνται στο εξής ως δραστηριότητες εντασσόμενες στο οργανωμένο έγκλημα^Ο, που βρίσκει κατ'αυτόν τον τρόπο ένα μέσο ανακύκλωσης και νομιμοποίησης εσόδων που προέρχονται από την παράνομη διακίνηση άλλων προϊόντων (όπλων, ναρκωτικών κλπ. ). δίαυλοι διανομής για τα Ερωτήσεις: 1. Συμφωνείτε με την προτεινόμενη προσέγγιση σχετικά με το πεδίο εφαρμογής του παρόντος Πράσινου Βιβλίου ή πιστεύετε ότι θα έπρεπε να καλύπτονται και άλλες πράξεις και, εάν ναι, ποιες; 20 Πρβλ. Πρόγραμμα δράσης σχετικά με το οργανωμένο έγκλημα που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 28 Απριλίου 1997 (ΕΕΕΚ αριθ. Ο 251 της 15. 08. 1997), που έχει ήδη αναφερθεί. 10 Σε ποιον(ποιους) τομέα(-είς) δραστηριότητας και, ενδεχομένως, σε ποιο συγκεκριμένο η τμήμα παραποίηση/απομίμηση; εκδηλώνεται τομέα(-έων) του(των) λόγω εν Ποιες είναι κατά τη γνώμη σας οι αιτίες του εν λόγω φαινομένου; 2. Μπορείτε να διευκρινίσετε εάν αντιμετωπίζετε το εν λόγω φαινόμενο: στο στάδιο της κατασκευής; στο στάδιο της διανομής; ή κατά τις ενδοκοινοτικές συναλλαγές προϊόντων που έχουν προηγουμένως εισαχθεί παράνομα στην Κοινότητα από τρίτη χώρα; ή ακόμη στον τομέα της παροχής υπηρεσιών; ή σε άλλο(-α) στάδιο(-α); 3. 4. 5. Μπορείτε να υποδείξετε το(τα) κράτος(-η) μέλος ή ενδεχομένως την περιφέρεια ενός κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Κοινότητας όπου εκδηλώνεται το εν λόγω φαινόμενο; Μπορείτε να προσδιορίσετε την χώρα προέλευσης ή καταγωγής των εν λόγω προϊόντων ή υπηρεσιών; Μπορείτε να προσδιορίσετε σε κάθε περίπτωση ποιο δικαίωμα θίγεται (σήμα, σχέδιο ή υπόδειγμα, δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, δικαίωμα δημιουργού ή συγγενές δικαίωμα, δικαίωμα "δυϊ βοηεπδ" του κατασκευαστή μιας βάσης δεδομένων κλπ. ); Για κάθε κατηγορία δικαιωμάτων διευκρινίστε, ενδεχομένως, ποιο είναι το οικείο δικαίωμα. Μπορείτε ενδεχομένως να περιγράψετε σύντομα τις συνθήκες υπό τις οποίες διαπράττονται πράξεις παραποίησης/απομίμησης ή πειρατείας (δίαυλοι διανομής, μόνιμος ή εποχιακός χαρακτήρας κλπ. ); Εξ όσων γνωρίζετε πιστεύετε ότι οι πράξεις αυτές συνδέονται με άλλες μορφές παράνομης δραστηριότητας και δη με το οργανωμένο έγκλημα; 3. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΞΕΤΑΣΗ: ΕΥΡΟΣ ΚΑΙ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ Μολονότι σε εθνικό επίπεδο υπάρχουν αριθμητικά στοιχεία, είναι δύσκολο να προσδιοριστεί το εύρος του φαινομένου στην εσωτερική αγορά. Πολυάριθμες επαγγελματικές οργανώσεις σε επίπεδο εθνικό, ευρωπαϊκό ή διεθνές προβαίνουν αρκετά τακτικά σε εκτιμήσεις σχετικά με την παραποίηση/απομίμηση και την πειρατεία. Οι εκτιμήσεις αυτές επιτρέπουν να διαμορφωθεί μια καλύτερη εικόνα του φαινομένου, αλλά δεν παύουν να οριοθετούν απλώς τις γενικές γραμμές του προβλήματος. Ομοίως, οι παρεμβάσεις ή κατασχέσεις που πραγματοποιούν οι αστυνομικές ή τελωνειακές υπηρεσίες παρέχουν μόνο μια μερική εικόνα του φαινομένου, ακόμη και αν τούτο υποδηλώνει ότι η παραποίηση/απομίμηση και η πειρατεία γνωρίζουν σημαντική ανάπτυξη και εντός της Κοινότητας. Είναι λοιπόν απαραίτητο να συγκεντρωθούν ακριβέστερες πληροφορίες σχετικά με το εύρος του 11 φαινομένου στην εσωτερική αγορά σε σχέση με το νόμιμο εμπόριο προτού σχεδιαστεί μια δράση της Κοινότητας στον εν λόγω τομέα. με τις σχετικά συνέπειες κατάσταση αδιευκρίνιστη παραμένει η της Εξίσου παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά. Οι συνέπειες αυτές είναι δύσκολο να προσδιοριστούν. Από την άποψη των οικονομικών και κοινωνικών συνεπειών, για τις επιχειρήσεις, που επενδύουν συχνά σημαντικά ποσά στους τομείς της έρευνας, του μάρκετινγκ και της διαφήμισης, το φαινόμενο της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του κύκλου εργασιών τους και την απώλεια μεριδίων αγοράς που συχνά έχουν αποκτηθεί με μεγάλες δυσκολίες, χωρίς να αναφερθούμε στις άυλες ζημίες και στην ηθική βλάβη που υφίστανται λόγω των επιζήμιων συνεπειών του φαινομένου στη δημόσια εικόνα τους έναντι των πελατών τους. Όμως είναι σαφές ότι, εάν οι επιχειρήσεις δεν είναι σε θέση να αποκομίσουν πλήρως το αναμενόμενο όφελος από τις επενδύσεις τους και τις δραστηριότητες τους στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης, η δημιουργικότητα και η καινοτομία δεν θα μπορέσουν να αναπτυχθούν πλήρως στην Κοινότητα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι συνέπειες στον τομέα του σύμπυκνου δίσκου^Ι και των φ α ρ μ ά κ ω ν ^. Σε κοινωνικό επίπεδο, η ζημία που υφίστανται οι επιχειρήσεις έχει εν τέλει επιπτώσεις στον αριθμό των θέσεων εργασίας που προσφέρουν οι τελευταίες23. Το εν λόγω φαινόμενο έχει επίσης σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες στις εθνικές οικονομίες. Προκαλεί διαφυγόντα κέρδη για το κράτος ή για την Κοινότητα (δασμοί, ΦΠΑ) και μπορεί να οδηγήσει σε διάφορες παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας, εφόσον τα εμπορεύματα παραποίησης/απομίμησης και τα πειρατικά εμπορεύματα κατασκευάζονται σε παράνομα εργαστήρια με μη δηλωμένο προσωπικό. Το φαινόμενο αποτελεί πραγματική απειλή για τις οικονομίες εν γένει, καθότι μπορεί να επιφέρει αποσταθεροποίηση των αγορών τις οποίες πλήττει, που είναι ενίοτε πολύ ευαίσθητες, όπως η αγορά των κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων. Η παραποίηση/απομίμηση και η πειρατεία έχουν επίσης δυσμενείς επιπτώσεις για τους καταναλωτές. Εν γένει συνδυάζονται με τη σκόπιμη εξαπάτηση των καταναλωτών ως προς 21 Στον τομέα του σύμπυκνου δίσκου, ο πειρατής δεν επιβαρύνεται με το κόστος ηχογράφησης, δεν καταβάλλει τα δικαιώματα για την άδεια εκμετάλλευσης ούτε τα δικαιώματα που οφείλονται στους καλλιτέχνες και δεν επιβαρύνεται με τα έξοδα που απορρέουν από την άδεια αναπαραγωγής. Εξάλλου, δεν επιβαρύνεται ούτε με τα έξοδα προώθησης, καθώς και με τα έξοδα που απορρέουν από τη σύνταξη του συνοδευτικού κειμένου και το σχεδιασμό της συσκευασίας, τα οποία βαρύνουν τις δισκογραφικές εταιρείες. Επυτλέον, καθότι τα έξοδα διανομής είναι σαφώς χαμηλότερα για τους πειρατές, η τιμή κόστους του δίσκου για τον πειρατή είναι χαμηλότερη κατά 60% περίπου από την τιμή κόστους για το νόμιμο διανομέα. Τέλος, ο πειρατής δεν αναλαμβάνει κανέναν εμπορικό κίνδυνο, εφόσον επικεντρώνει εν γένει τη δραστηριότητα του στα προϊόντα με τις μεγαλύτερες πωλήσεις. 22 Στον τομέα του φαρμάκου, ο δράστης παραποίησης/απομίμησης που κατορθώνει να προμηθευτεί τη σύσταση ενός φαρμάκου εξοικονομεί το κόστος της έρευνας, που είναι ιδιαίτερα υψηλό στον εν λόγω τομέα. Συνεπώς, μπορεί να παρασκευάζει και να πωλεί το φάρμακο σε πολύ ανταγωνιστικές τιμές. Μπορεί ακόμη να μειώσει περαιτέρω τα έξοδα του μειώνοντας τις δόσεις ή ακόμη και αντικαθιστώντας ενίοτε τρόπο αναποτελεσματικά. Χάρη στις σύγχρονες τυπογραφικές μεθόδους, το κόστος συσκευασίας και επισήμανσης παραμένει σχετικά περιορισμένο. 23 Σύμφωνα με μια πρόσφατη έρευνα που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα από την ΚΡΜΟ, την Ένωση Κατασκευαστών και την δοίτεδ, ο αριθμός θέσεων της παραποίησης/απομίμησης είναι περίπου 38. 000 για τη Γαλλία (1,65 ΕοΗοδ, 28. 01. 1998). Σύμφωνα με μελέτη της Ρποε ν/αΐβιΐιοιίδε, η μείωση της πειρατείας κατά 10% στον τομέα του λογισμικού, δηλαδή στο επίπεδο των Ηνωμένων Πολιτειών, θα οδηγούσε στη δημιουργία άνω των 250. 000 θέσεων εργασίας στην Ευρώπη μέχρι το 2001 (Βΐϊεκ άιίΓοΗ άίβ \ν"ίΓΐδ(;Η3β;, 28. 05. 1998). των προϊόντων, που καθίστανται κατ'αυτόν εργασίας που χάνονται λόγω τα συστατικά στοιχεία τον 12 την ποιότητα που εύλογα προσδοκούν, για παράδειγμα, από ένα προϊόν που φέρει ένα γνωστό σήμα. Όταν ο καταναλωτής αγοράζει προϊόντα παραποίησης/απομίμησης ή πειρατικά προϊόντα εκτός του νόμιμου εμπορίου, δεν επωφελείται κατά κανόνα από την εξυπηρέτηση μετά την πώληση ούτε διαθέτει αποτελεσματικά μέτρα προσφυγής σε περίπτωση ζημίας. Εκτός από τη διασάλευση της δημόσιας οικονομικής τάξης που προκαλεί, το εν λόγω φαινόμενο αποτελεί πραγματική απειλή για την κοινωνία στο σύνολο της, καθότι μπορεί να βλάψει τη δημόσια υγεία (παραποίηση/απομίμηση φαρμάκων, νοθεία οινοπνευματωδών ποτών) ή τη δημόσια ασφάλεια (παραποίηση/απομίμηση παιχνιδιών ή ανταλλακτικών αυτοκινήτων ή αεροπλάνων). Ερωτήσεις: 6. 7. Διαθέτετε ακριβή στοιχεία (αριθμητικά) και, εάν ναι, ποια, σχετικά με το εύρος της παραποίησης/απομίμησης ή και της πειρατείας στον(στους) οικείο(-ους) τομέα(-είς) δραστηριότητας; Ποιο είναι το ποσοστό του εν λόγω φαινομένου σε σχέση με το νόμιμο εμπόριο; Μπορείτε να παράσχετε ακριβή στοιχεία σχετικά με τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις τομέα(-είς) του δραστηριότητας: εν λόγω φαινομένου στον(στους) οικείο(-ους) για τις επιχειρήσεις (απώλεια θέσεων εργασίας, μείωση του κύκλου εργασιών κλπ. ); για τις εθνικές οικονομίες (παράνομη εργασία, απώλεια φορολογικών εσόδων κλπ. ); Μπορείτε να παράσχετε ακριβή στοιχεία σχετικά με τις ενδεχόμενες συνέπειες του εν λόγω φαινομένου από την άποψη της προστασίας των καταναλωτών (υγεία, ασφάλεια. ); Σε περίπτωση που η παραποίηση/απομίμηση ή η πειρατεία έχει ως επακόλουθο άλλες παράνομες δραστηριότητες (σε επίπεδο κοινωνικό, φορολογικό. ), μπορείτε να διευκρινίσετε το ποσοστό του φαινομένου σε σχέση με τις άλλες αυτές δραστηριότητες; 4. ΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ Η βασική νομοθεσία στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας προέρχεται σε διεθνές επίπεδο από τις εργασίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας (ΟΜΡΙ), καθώς και από τις εργασίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), στο πλαίσιο του οποίου καταρτίστηκε η συμφωνία ΔΠΓΕ. Η Κοινότητα, από την πλευρά της, παρενέβη με στόχο την εναρμόνιση των εθνικών δικαιωμάτων ή τη δημιουργία νέων δικαιωμάτων, όχι μόνο για να επιτευχθεί η συμμόρφωση με τις διεθνείς διατάξεις, αλλά και για να συνεισφέρει στην ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς. Τα κράτη μέλη χρειάστηκε να προσαρμόσουν τη νομοθεσία στον εν λόγω τομέα. Ωστόσο, εξακολουθούν να υφίστανται για ορισμένες πτυχές των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας διαφορές μεταξύ των νομοθεσιών που εξελίχθηκαν σε συνάρτηση με το εκάστοτε νομικό περιβάλλον κάθε κράτους μέλους. 13 Ένας πρώτος τρόπος αντιμετώπισης της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας έγκειται στη βελτίωση των βασικών διατάξεων στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας. Πέραν της εναρμόνισης των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, η θέσπιση ενιαίων δικαιωμάτων στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας, όπως ήδη συμβαίνει στην περίπτωση του κοινοτικού σήματος24; μπορεί να περιορίσει, μέχρις ενός σημείου, τους κινδύνους παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας. Πράγματι, τα ενιαία δικαιώματα απολαύουν ενιαίας προστασίας και παράγουν αποτελέσματα σε ολόκληρο το έδαφος της Κοινότητας. Κατ' αυτόν τον τρόπο εξασφαλίζουν μεγαλύτερη διαφάνεια και προσδίδουν μεγαλύτερη ομοιογένεια στις αγορές, γεγονός που διευκολύνει τον έλεγχο τους προς όφελος των κατόχων των ενιαίων δικαιωμάτων. Χάρη στην ύπαρξη ενός ενιαίου συστήματος εξαλείφονται τα προβλήματα που ανακύπτουν από τις διαφορές μεταξύ των εθνικών συστημάτων προστασίας. Η συνέχιση των εργασιών στην κατεύθυνση της θέσπισης ενιαίων δικαιωμάτων εμφανίζεται, συνεπώς, ως μια από τις πιθανές απαντήσεις στο φαινόμενο της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά. Η επί της ουσίας αντιμετώπιση του προβλήματος δεν πρέπει απαραίτητα να είναι ενιαία. Μπορεί να διαφοροποιείται σε συνάρτηση με τα εκάστοτε δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Μπορεί να είναι περιορισμένη και σε ορισμένες περιπτώσεις να συνίσταται στην εμβάθυνση της εναρμόνισης, προκειμένου να διευκρινιστούν, για παράδειγμα, ορισμένες πτυχές που έχουν αποτελέσει αντικείμενο διαφορετικής ερμηνείας από τα δικαστήρια. διαφορές Ένας άλλος τρόπος αντιμετώπισης της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας αφορά τα μέτρα και τις διαδικασίες για να επιτευχθεί ο σεβασμός των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Από την άποψη αυτή, η συμφωνία ΔΓΠΕ περιέχει ορισμένες ελάχιστες διατάξεις που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από κάθε κράτος του ΠΟΕ. Μέχρι σήμερα οι δράσεις που έχουν αναληφθεί σε κοινοτικό επίπεδο βάσει της εν λόγω συμφωνίας αφορούν τον τομέα των μέτρων ελέγχου στα εξωτερικά σύνορα της Κοινότητας. Ένας ορισμένος βαθμός εναρμόνισης εκ των πραγμάτων έχει επέλθει μεταξύ των νομοθεσιών των κρατών μελών όσον αφορά τις υπόλοιπες πτυχές που καλύπτει η συμφωνία ΔΠΙΕ. Εξάλλου, σε ό,τι αφορά τις πτυχές που δεν καλύπτει η συμφωνία ΔΙΉΕ, κάθε κράτος μέλος ρυθμίζει μόνο του τον έλεγχο και την καταστολή του φαινομένου, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται σημαντικές, δραστηριότητες ενίοτε, παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας, οι οποίες λαμβάνουν διεθνείς διαστάσεις και οργανώνονται συνεχώς καλύτερα και χαρακτηρίζονται ολοένα και περισσότερο από επαγγελματισμό, δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν αποτελεσματικά σε επίπεδο μιας μόνο χώρας. Συνεπώς, είναι σημαντικό να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων μέτρων και διαδικασιών, συμπεριλαμβανομένου του πρακτικού επιπέδου, και να εξεταστούν οι βελτιώσεις που μπορούν ενδεχομένως να επέλθουν. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ειδικές διατάξεις ορισμένων εθνικών νομοθεσιών που έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές. Σε ορισμένους τομείς που υπακούουν στο φαινόμενο της μόδας και όπου οι περισσότερες πωλήσεις πραγματοποιούνται στη διάρκεια μιας μικρής σχετικά περιόδου, πρέπει να τεθεί το ερώτημα εάν τα μέτρα και οι διαδικασίες καταπολέμησης της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας είναι αρκούντως αποτελεσματικές ώστε να επιτρέπουν μια γρήγορη παρέμβαση. μελών. Όμως κρατών μεταξύ των οι Μολονότι η κατάσταση αυτή δεν καλύπτεται από την κοινοτική νομοθεσία στον τομέα του ελέγχου των εμπορευμάτων παραποίησης/απομίμησης και των πειρατικών εμπορευμάτων στα εξωτερικά σύνορα25, θα ήταν χρήσιμο, στο πλαίσιο του παρόντος Πράσινου Βιβλίου, να 24 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 40/94 του Συμβουλίου της 20ής Δεκεμβρίου 1993 για το κοινοτικό σήμα, ΕΕΕΚ αριθ. Ε 11 της 14/01/1994, σελ. 1. 25 Πρβλ. άρθρο 1, παράγραφος 4 του προαναφερθέντος κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3295/94 του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1994. 14 αξιολογηθούν τα μέσα που έχει στη διάθεση του ο κάτοχος του δικαιώματος στην εσωτερική αγορά για να καταστήσει σεβαστό του δικαίωμα του πνευματικής ιδιοκτησίας στην περίπτωση εμπορευμάτων που έχουν κατασκευαστεί νόμιμα εκτός της Κοινότητας, αλλά εισαγωγές»). εισάγονται στην Κοινότητα χωρίς τη συγκατάθεση του («παράλληλες Ασφαλώς, η αξιολόγηση αυτή δεν αποσκοπεί στο να θέσει εν αμφιβάλω την αρχή της ανάλωσης των δικαιωμάτων σε κοινοτικό επίπεδο, που έχει καθιερωθεί από το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων^δ και έχει ενσωματωθεί στο κοινοτικό δίκαιο^. Κατά την αξιολόγηση αυτή πρέπει επίσης να συνεκτιμηθεί η ιδιαίτερη κατάσταση σχετικά με κάθε επί μέρους δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας. Ερωτήσεις: 8. 9. Από γενικής απόψεως, ποιο είναι, βάσει της εμπειρίας σας, το κυριότερο πρόβλημα σε σχέση με το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο στον τομέα της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας; ιδιοκτησίας Πιστεύετε ότι η εθνική, κοινοτική και διεθνής βασική νομοθεσία στον τομέα της πνευματικής της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά; Εάν συντρέχει λόγος, διαχωρίστε περιπτώσεις ανάλογα με τα εκάστοτε δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. την πρόληψη είναι σήμερα επαρκής για Εάν όχι, ποιες βελτιώσεις πρέπει να επέλθουν κατά τη γνώμη σας; Ειδικότερα, πιστεύετε ότι ορισμένες βασικές διατάξεις που υπάρχουν σε εθνικό και διεθνές επίπεδο θα έπρεπε να συμπληρωθούν σε κοινοτικό επίπεδο; Εάν ναι, ποιες; Απαντήστε με ακρίβεια διαχωρίζοντας, ενδεχομένως, περιπτώσεις ανάλογα με τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Υπάρχουν, κατά τη γνώμη σας, πτυχές που πρέπει να διευκρινισθούν λαμβανομένης υπόψη της νομολογίας των εθνικών δικαστηρίων; 10. Οι εθνικές, κοινοτικές και διεθνείς διατάξεις σχετικά με τα μέτρα και τις διαδικασίες για την επιβολή του σεβασμού των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας είναι, κατά γνώμη σας, κατάλληλες για την πρόληψη και καταστολή της προσβολής δικαιωμάτων στην εσωτερική αγορά; Εάν όχι, ποιες βελτιώσεις πρέπει να γίνουν; Πιστεύετε ότι ορισμένα μέτρα και διαδικασίες που υπάρχουν σε εθνικό και διεθνές επίπεδο θα έπρεπε να συμπληρωθούν σε κοινοτικό επίπεδο; Εάν ναι, ποια; Διαχωρίστε, ενδεχομένως, περιπτώσεις ανάλογα με τα εκάστοτε δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. 11. Σε πρακτικό επίπεδο, είναι αποτελεσματικά τα μέτρα και οι διαδικασίες που εφαρμόζονται; 26 Πρβλ. ιδίως Μβκκ & €ο. Ιηο. κατά 8ίερΗαΓ της 14/07/1981, υποθ. 187/80, Συλλογή 1981, σελ. 2063. 27 Πρβλ. άρθρο 7, παράγραφος 1 της πρώτης οδηγίας 89/104/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 21ης Δεκεμβρίου 1988 για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί σημάτων, ΕΕΕΚ αριθ. £40 της 11/02/1989, σελ. 1. 15 Εάν όχι, ποιες διορθώσεις και τροποποιήσεις θα έπρεπε να γίνουν κατά τη γνώμη σας; Διαχωρίστε, ενδεχομένως, περιπτώσεις ανάλογα με τα εκάστοτε δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Στους τομείς που υπακούουν στο φαινόμενο της μόδας, τα μέτρα και οι διαδικασίες καταπολέμησης της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας είναι, βάσει της εμπειρίας σας, αρκούντως αποτελεσματικά ώστε να επιτρέπουν ταχεία παρέμβαση; Στην περίπτωση των εμπορευμάτων που κατασκευάζονται νόμιμα εκτός της Κοινότητας, αλλά εισάγονται στην Κοινότητα χωρίς τη συγκατάθεση του κατόχου του δικαιώματος στην Κοινότητα («παράλληλες εισαγωγές»), πιστεύετε ότι τα μέσα που διαθέτει ο τελευταίος για να επιτύχει το σεβασμό του δικαιώματος του πνευματικής ιδιοκτησίας είναι επαρκή; Εάν όχι, ποιες βελτιώσεις πρέπει να επέλθουν κατά τη γνώμη σας; Στο δικό σας τομέα δραστηριότητας, εάν μπορείτε να επιλέξετε μεταξύ πλειόνων δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας στο πλαίσιο μιας δικαστικής διαδικασίας, ποιο είναι αυτό που, βάσει της εμπειρίας σας, σας παρέχει αποτελεσματικότερη προστασία; Διαχωρίστε, ενδεχομένως, περιπτώσεις ανάλογα με τα εκάστοτε δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. 12. 13. 5. ΔΥΝΑΤΕΣ ΛΥΣΕΙΣ Για την αποτελεσματική καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας μπορούν να εφαρμοσθούν μέτρα οριζόντιας εμβέλειας. Τα μέτρα αυτά μπορούν να διαρθρωθούν με άξονα τέσσερις τομείς: δραστηριότητες επίβλεψης εκ μέρους του ιδιωτικού τομέα, χρησιμοποίηση τεχνικών μέσων, κυρώσεις και μέσα επιβολής του σεβασμού των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και διοικητική συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων αρχών. 5. 1. Οι δραστηριότητες επίβλεψης εκ μέρους του ιδιωτικού τομέα επίβλεψης είναι κυρίως αποτέλεσμα ιδιωτικών πρωτοβουλιών Οι δραστηριότητες προερχόμενων από εθνικές, ευρωπαϊκές ή διεθνείς επαγγελματικές οργανώσεις ή ενώσεις, όπως οι ενώσεις κατασκευαστών, οι ενώσεις κατόχων σημάτων και οι εταιρείες συλλογικής διαχείρισης. Έργο των τελευταίων είναι εν γένει να παρακολουθούν την εξέλιξη της αγοράς, να παρέχουν συμβουλές και να στηρίζουν τους αντίστοιχους κλάδους, να συνεργάζονται με τις δημόσιες υπηρεσίες (τελωνείο, αστυνομία, δικαιοσύνη), να επιβλέπουν τις ύποπτες δραστηριότητες και να εντοπίζουν πράξεις παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας, να ενημερώνουν το ευρύ κοινό και ενδεχομένως να πείθουν τις δημόσιες αρχές για την ανάγκη τροποποίησης της νομοθεσίας. Ανάλογες πρωτοβουλίες είναι συχνά πολύ αποτελεσματικές στην καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας. Ωστόσο, οι δραστηριότητες επίβλεψης εκ μέρους του ιδιωτικού τομέα πρέπει να τηρούν τους κοινοτικούς κανόνες ανταγωνισμού. Οι κανόνες αυτοί έχουν αποφασιστική σημασία για τη συγκρότηση μιας ανταγωνιστικής εσωτερικής αγοράς, στην οποία περιλαμβάνονται τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που καλύπτονται από τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Η Επιτροπή θα παρέμβει με αποφασιστικότητα κάθε φορά που θα έχει και την ελάχιστη υποψία ότι έχει σημειωθεί παράβαση των εν λόγω κανόνων. Συνεπώς, οι προτάσεις που ακολουθούν πρέπει να θεωρηθούν υπό το πρίσμα αυτής της επιφύλαξης. 16 Επίβλεψη της αγοράς Η επίβλεψη της αγοράς είναι σημαντικό στοιχείο για τον εντοπισμό των πράξεων παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας και για τη λήψη των κατάλληλων προληπτικών και κατασταλτικών μέτρων. Η αποτελεσματικότητα αυτής της επίβλεψης εξαρτάται ασφαλώς, κατά μεγάλο μέρος, από το μέγεθος της σχετικής αγοράς και από τον αριθμό των φορέων που παρεμβαίνουν σε αυτήν. Εάν οι φορείς αυτοί είναι λιγοστοί, η επίβλεψη της αγοράς μπορεί να ασκηθεί ευκολότερα. Στον τομέα του σύμπυκνου δίσκου, για παράδειγμα, τέθηκε σε εφαρμογή ένα σύστημα ταυτοποίησης των σύμπυκνων δίσκων που επιτρέπει τον εντοπισμό της πηγής της πειρατείας. Συνεπώς, πρέπει να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα των υφιστάμενων συστημάτων επίβλεψης σε επίπεδο εσωτερικής αγοράς και, όταν δεν υφίστανται ανάλογα συστήματα σε έναν συγκεκριμένο τομέα, να εξεταστεί το κατά πόσον είναι αναγκαίο να δημιουργηθούν. Ερωτήσεις: 14. Υπάρχει στον τομέα δραστηριότητας σας σύστημα επίβλεψης της αγοράς με στόχο τον εντοπισμό περιπτώσεων παραποίησης/απομίμησης ή πειρατείας; Εάν ναι, το σύστημα αυτό λειτουργεί ικανοποιητικά; Εάν όχι, ποιες βελτιώσεις πρέπει να επέλθουν κατά τη γνώμη σας; Οι βελτιώσεις αυτές θα έπρεπε να πραγματοποιηθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο; Εάν ναι, διευκρινίστε. Εάν δεν υπάρχει στον τομέα δραστηριότητας σας σύστημα επίβλεψης της αγοράς, πιστεύετε ότι η εφαρμογή ενός τέτοιου συστήματος θα μπορούσε να συμβάλει αποτελεσματικά στην καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά; Εάν ναι, το σύστημα αυτό θα έπρεπε να εφαρμοστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο; Διευκρινίστε. Ενίσχυση της συνεργασίας που είναι υπηρεσιών Οι δραστηριότητες καταπολέμησης του εν λόγω φαινομένου που αναπτύσσονται από τις ανωτέρω οργανώσεις, ιδίως σε ό,τι αφορά τη συλλογή από μέρους τους των διαθέσιμων πληροφοριών, θα μπορούσαν να τύχουν της στήριξης των εθνικών και κοινοτικών αρχών και να ενθαρρυνθούν. Για παράδειγμα, τούτο θα μπορούσε να υλοποιηθεί μέσω της συμμετοχής των της επιφορτισμένες παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην παροχή στοιχείων για τις υφιστάμενες βάσεις δεδομένων που διαχειρίζονται οι ανωτέρω οργανώσεις ή μέσω της της δημιουργίας μιας κεντρικής βάσης δεδομένων που θα αντλούσε στοιχεία τόσο από τις εν λόγω οργανώσεις, όσο και από τις προαναφερθείσες υπηρεσίες. Σε αμφότερες τις περιπτώσεις θα έπρεπε να ληφθεί μέριμνα για την τήρηση των κανόνων εμπιστευτικότητας και προστασίας των στοιχείων ιδιωτικού χαρακτήρα. Επίσης θα ήταν ενδεχομένως σκόπιμο να προωθηθεί η σύσταση παρόμοιων οργανώσεων στους τομείς στους οποίους δεν έχουν ήδη δημιουργηθεί και να στηριχθεί η προσέγγιση και η συνένωση παρόμοιων οργανώσεων. καταπολέμηση την με Θα μπορούσε επίσης να ευνοηθεί η ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ των επαγγελματικών οργανώσεων και των υπηρεσιών που είναι επιφορτισμένες με την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας^, καθώς και η δημιουργία από τις δημόσιες 28 Σε αρκετά κράτη μέλη τουλάχιστον, πρόκειται για τις τελωνειακές υπηρεσίες. Ανάλογα με τη χώρα, σε περίπτωση εντοπισμού προϊόντων παραποίησης/απομίμησης ή πειρατικών προϊόντων είτε οι εν 17 αρχές, σε συνεργασία με τις ανωτέρω οργανώσεις, κύκλων κατάρτισης για τους υπαλλήλους των υπηρεσιών που είναι επιφορτισμένες με την καταπολέμηση του εν λόγω φαινομένου. Το πρόγραμμα ΡΑ1ΧΟΝΕ29 θα μπορούσε ενδεχομένως να στηρίξει τις εν λόγω δράσεις μέσω της παροχής οικονομικής συνδρομής σε σχέδια ευρωπαϊκών διαστάσεων. Θα μπορούσε ενδεχομένως να παρασχεθεί στήριξη στις εκστρατείες ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης του ευρέος κοινού, οι οποίες διαδραματίζουν σημαντικό προληπτικό ρόλο. Εξάλλου, η συνεργασία μεταξύ των δημόσιων αρχών και των οργανώσεων αυτού του είδους, κυρίως για την ανταλλαγή πληροφοριών, θα μπορούσε να επισημοποιηθεί περισσότερο λαμβάνοντας τη μορφή πρωτοκόλλων συμφωνίας. Κατ'αυτόν τον τρόπο οι εν λόγω οργανώσεις θα αναλάμβαναν τη δέσμευση να διαβιβάζουν στις δημόσιες αρχές τις πληροφορίες των οποίων λαμβάνουν γνώση άμεσα ή μέσω των μελών τους σχετικά με τις περιπτώσεις παραποίησης/απομίμησης ή πειρατείας, ενώ οι δημόσιες αρχές θα μπορούσαν, τηρουμένων των κανόνων εμπιστευτικότητας και κατά το μέτρο που το επιτρέπει ο νόμος, να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τις περιπτώσεις παραποίησης/απομίμησης ή πειρατείας που έχουν αποκαλυφθεί, ούτως ώστε να μπορούν οι εν λόγω οργανώσεις ή τα μέλη τους να αντιδρούν γρήγορα και σε δικαστικό επίπεδο. Ερωτήσεις: 15. Πιστεύετε ότι η προώθηση των δραστηριοτήτων των επαγγελματικών οργανώσεων, όπως οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης του ευρέος κοινού ή η συλλογή και διάδοση της πληροφοριών, παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά; καταπολέμηση μπορούσε συμβάλει στην θα να Θα ήταν σκόπιμη η ανάληψη κοινοτικής πρωτοβουλίας στον εν λόγω τομέα; Στο πλαίσιο αυτό, ποια είναι η γνώμη σας, για παράδειγμα, για τη σύσταση μιας κεντρικής βάσης δεδομένων ή για την ενίσχυση των υφιστάμενων βάσεων δεδομένων, τηρουμένων των κανόνων προστασίας; Πιστεύετε ότι ενδεχόμενες πρωτοβουλίες σε κοινοτικό επίπεδο με στόχο την ενθάρρυνση της ίδρυσης ή της συνένωσης παρόμοιων οργανώσεων θα μπορούσε να συμβάλει στην καταπολέμηση του εν λόγω φαινομένου; 16. Πώς θα μπορούσε, κατά τη γνώμη σας, να ενισχυθεί η αμοιβαία συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των δημόσιων αρχών και των επαγγελματικών οργανώσεων; Για παράδειγμα, η κατάρτιση πρωτοκόλλων συμφωνίας μεταξύ των δημόσιων αρχών και των επαγγελματικών οργανώσεων στους εν λόγω τομείς θα αποτελούσε, βάσει της εμπειρίας σας, χρήσιμη συνεισφορά στην καταπολέμηση του εν λόγω φαινομένου; λόγω υπηρεσίες διαβιβάζουν το φάκελο στις υπηρεσίες της αστυνομίας που είναι αρμόδιες για τη διεξαγωγή έρευνας είτε οι ίδιες οι τελωνειακές υπηρεσίες (Ηνωμένο Βασίλειο, Γερμανία) έχουν την εξουσία έρευνας. 29 Κοινή δράση της 19ης Μαρτίου 1998 που θεσπίζει το Συμβούλιο, βάσει του άρθρου Κ. 3 της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, για την εκπόνηση προγράμματος ανταλλαγών, κατάρτισης και συνεργασίας με προορισμό τους αρμόδιους της δράσης κατά της οργανωμένης εγκληματικότητας (πρόγραμμα ΡΑΙ,ΟΟΝΕ), ΕΕΕΚ αριθ. 1. 99 της 31/03/1998, σελ. 8. 18 Βελτίωση του νομικού πλαισίου Οι εν λόγω οργανώσεις εκτελούν συχνά καθήκοντα ελέγχου και έρευνας εξ ονόματος των μελών τους. Θα μπορούσε επίσης να προβλεφθεί η επέκταση των εξουσιών των οργανώσεων που ασχολούνται με την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας, ούτως ώστε να είναι σε θέση να παρίστανται στη δικαιοσύνη για την προάσπιση των συλλογικών συμφερόντων που αντιπροσωπεύουν. Γενικότερα, θα μπορούσε να εξεταστεί η δημιουργία του κατάλληλου νομικού πλαισίου για τις δράσεις και παρεμβάσεις που οδηγούνται να πραγματοποιούν οι οργανώσεις καταπολέμησης της παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας. Τούτο θα μπορούσε ενδεχομένως να υλοποιηθεί μέσω της αναδιοργάνωσης των λειτουργικών δραστηριοτήτων αυτών των οργανώσεων, ενδεχομένως και με τη μορφή συνεργασίας σε συγκεκριμένες περιπτώσεις με τις αρμόδιες αρχές στη διεξαγωγή δραστηριοτήτων ελέγχου. Ερωτήσεις: 17. Οι δυνατότητες λειτουργικής δράσης και παρέμβασης των επαγγελματικών οργανώσεων που συμμετέχουν στην καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας είναι, βάσει της εμπειρίας σας, επαρκείς για την αποτελεσματική καταπολέμηση του εν λόγω φαινομένου; Εάν όχι, πιστεύετε ότι η θέσπιση ενός νομικού πλαισίου για τις δράσεις και παρεμβάσεις των οργανώσεων αυτών, με στόχο, για παράδειγμα, τη στενότερη σύνδεση τους με την την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση του εν λόγω φαινομένου; εθνικών αρχών, θα επέτρεπε εργασία των Εάν ναι, ποιοι θα ήταν κατά τη γνώμη σας οι όροι λειτουργίας του; 18. Ο ρόλος των εν λόγω επαγγελματικών οργανώσεων είναι, κατά τη γνώμη σας, επαρκής στο πλαίσιο των δικαστικών διαδικασιών; Πιστεύετε, για παράδειγμα, ότι η επέκταση των αρμοδιοτήτων τους, ούτως ώστε να μπορούν να παρίστανται στη δικαιοσύνη για την προάσπιση των συλλογικών συμφερόντων που αντιπροσωπεύουν θα μπορούσε να συμβάλει στην καταπολέμηση του εν λόγω φαινομένου στην εσωτερική αγορά; Εάν ναι, βάσει ποίων όρων θα μπορούσε να υλοποιηθεί αυτή η δυνατότητα (δικαιολόγηση συμφέροντος προς δράση. ); 19. Ποιοι εθνικοί ή διεθνείς φορείς ή επαγγελματικές οργανώσεις πιστεύετε, βάσει της εμπειρίας σας, ότι έχουν την αποτελεσματικότερη δράση για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας; 5. 2. Η χρησιμοποίηση τεχνικών μέσων Ένα από τα μέσα καταπολέμησης της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας που έχουν στη διάθεση τους οι κάτοχοι δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας είναι η χρησιμοποίηση τεχνικών μέσων για την προστασία και την πιστοποίηση της γνησιότητας των προϊόντων ή υπηρεσιών τους. Τα τεχνικά αυτά μέσα μπορούν να λάβουν διάφορες μορφές: ολογράμματα ασφαλείας, οπτικά μέσα, κάρτες με τσίπ, μαγνητικά συστήματα, βιομετρικοί κώδικες, ειδικές μελάνες, μικροσκοπικές ετικέτες κλπ. Τα τεχνικά αυτά μέσα διευκολύνουν τη δίωξη και την 19 καταστολή της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας. Πράγματι, χάρη στα μέσα αυτά, μπορούν εύκολα να «ακολουθηθούν τα ίχνη» των παράνομων χρήσεων έργων, προϊόντων ή υπηρεσιών, με αποτελέσματα να μπορούν να αναζητηθούν και να διωχθούν αποτελεσματικότερα οι παραβάτες. Ωστόσο, τα τεχνικά αυτά μέσα επιτρέπουν μεν τον εντοπισμό των πιο χονδροειδών εμπορευμάτων παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας, αλλά εν γένει είναι ευάλωτα στις επιθέσεις των καλύτερα οργανωμένων παραβατών που εν τέλει αναπαράγουν με τη σειρά τους αυτά τα μέσα. Για το λόγο αυτόν τα τεχνικά μέσα πρέπει να τύχουν της κατάλληλης νομικής προστασίας για να εμποδισθεί η παραβίαση, χειραγώγηση ή η εξουδετέρωση τους. Υπάρχουν διεθνείς υποχρεώσεις στον τομέα των δικαιωμάτων δημιουργού και των συγγενών δικαιωμάτων^ 0 σχετικά με την έννομη προστασία κατά της εξουδετέρωσης των τεχνικών μέτρων, που τίθενται σε εφαρμογή από τους δικαιούχους στο πλαίσιο της άσκησης των δικαιωμάτων τους πνευματικής ιδιοκτησίας και οι οποίες περιορίζουν την εκτέλεση πράξεων που δεν έχουν την έγκριση των κατόχων αυτών των δικαιωμάτων ή δεν επιτρέπονται από το νόμο. Σε κοινοτικό επίπεδο, η Επιτροπή έχει αναλάβει πρωτοβουλίες στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας^ 1, προκειμένου να απαγορευθούν στα κράτη μέλη ορισμένες παράνομες δραστηριότητες σχετικά με τα τεχνικά μέσα. Αποτελεσματικότητα των τεχνικών μέσων Οι τρέχουσες κοινοτικές πρωτοβουλίες στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας πρέπει μεν να συζητηθούν στο πλαίσιο των κατάλληλων φορέων, ωστόσο πρέπει να διερευνηθεί το θέμα εάν τα τεχνικά μέσα που χρησιμοποιούνται στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας προστατεύονται επαρκώς ή εάν η προστασία τους πρέπει να εξασφαλιστεί ή να ενισχυθεί μέσω, για παράδειγμα, μιας κοινοτικής πρωτοβουλίας με στόχο την απαγόρευση στα κράτη μέλη ορισμένων δραστηριοτήτων για εμπορικούς σκοπούς που σχετίζονται με τα παράνομα τεχνικά μέσα (κατασκευή, εισαγωγή στην Κοινότητα, πώληση, κατοχή, εγκατάσταση, συντήρηση, αντικατάσταση, διαφήμιση κλπ. ). Εξάλλου, τα τεχνικά μέσα που επιτρέπουν την πιστοποίηση της γνησιότητας των προϊόντων και υπηρεσιών ή την προστασία τους με κάποιον άλλο τρόπο δεν πρέπει να γίνονται αντικείμενο καταχρηστικής εκμετάλλευσης με στόχο τον κατακερματισμό των αγορών και τον έλεγχο των παράλληλων εισαγωγών. Η Επιτροπή δεν θα ανεχθεί καμία παράβαση του κοινοτικού δικαίου και δη των κανόνων της εσωτερικής αγοράς ή του ανταγωνισμού που θα μπορούσε να προκληθεί από τη χρησιμοποίηση των εν λόγω τεχνικών μέσων. Ερωτήσεις 20. Χρησιμοποιείτε ιδιαίτερα τεχνικά μέσα για την προστασία των δικαιωμάτων σας βιομηχανικής ιδιοκτησίας; Εάν ναι, ποια; Παρέχουν τα εν λόγω τεχνικά μέσα αποτελεσματική προστασία; Εάν όχι, ποια προβλήματα έχετε εντοπίσει; Ποιο είναι το κόστος τους; 30 Πρβλ. άρθρο 11 της συνθήκης του Παγκόσμιου Οργανισμού Πνευματικής Ιδιοκτησίας (ΟΜΡΙ) σχετικά με το δικαίωμα δημιουργού και άρθρο 18 της συνθήκης του ΟΜΡΙ σχετικά με τις ερμηνείες και εκτελέσεις και τα φωνογραφήματα. Οι δύο αυτές συνθήκες υπεγράφησαν από τη Διπλωματική Διάσκεψη του ΟΜΡΙ σχετικά με ορισμένα θέματα που αφορούν το δικαίωμα του δημιουργού και τα συγγενή δικαιώματα στη Γενεύη στις 20 Δεκεμβρίου 1996. 31 Πρβλ. άρθρο 6 της προαναφερθείσας πρότασης οδηγίας για την εναρμόνιση ορισμένων τομέων του δικαιώματος του δημιουργού και των συγγενών δικαιωμάτων στην κοινωνία των πληροφοριών). 20 21. Πιστεύετε ότι η έννομη προστασία των εν λόγω τεχνικών μέσων είναι επαρκής ώστε να εμποδίσει τις δραστηριότητες που διευκολύνουν την παραβίαση τους, τη χειραγώγηση ή τη μη εγκεκριμένη εξουδετέρωση τους; Η προστασία αυτή εξασφαλίζεται σε επίπεδο κάθε επιχείρησης, του ίδιου του κλάδου ή σε νομοθετικό και κανονιστικό επίπεδο; 22. Ως προς το ρόλο των δημόσιων αρχών, πιστεύετε ότι η τυποποίηση των κανόνων προστασίας των εν λόγω τεχνικών μέσων θα αποτελούσε ικανοποιητικό τρόπο αντιμετώπισης των παράνομων δραστηριοτήτων; Εάν όχι, ποια εναλλακτική λύση θα μπορούσε να μελετηθεί κατά τη γνώμη σας; Πέραν των πρωτοβουλιών που εξετάζονται σε κοινοτικό επίπεδο στον τομέα της ιδιοκτησίας, θα ήσασταν υπέρ μιας πρωτοβουλίας σε επίπεδο πνευματικής Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα της βιομηχανικής ιδιοκτησίας με στόχο τη γενική απαγόρευση στα κράτη μέλη δραστηριοτήτων όπως η κατασκευή, εισαγωγή στην Κοινότητα ή η πώληση παράνομων τεχνικών μέσων; Συνεισφορά των προγραμμάτων έρευνας και ανάτττυξης Τα προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης της Επιτροπής μπορούν να συνεισφέρουν στην εξεύρεση λύσεων σχετικά με τη χρησιμοποίηση των τεχνικών μέσων. Στο πλαίσιο αυτό, θα ήταν σκόπιμο να συγκεντρωθούν πληροφορίες, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τη φύση (ρόλος, ιδιότητες) των τεχνικών μέσων που θεωρούνται επιτυχημένα από τους ενδιαφερόμενους, οι οποίες θα παρείχαν τη δυνατότητα προσαρμογής και εστίασης ορισμένων δράσεων Ε&Α του πέμπτου προγράμματος-πλαισίου, ιδίως της καίριας δράσης 2 του ειδικού προγράμματος έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και επίδειξης στον τομέα «Φιλική προς τον πολίτη κοινωνία των πληροφοριών» (1998-2002)32. Έτσι οι πληροφορίες αυτές θα μπορούσαν να ληφθούν υπόψη για τον καθορισμό ειδικών δράσεων Ε&Α. Ερωτήσεις: 23. Στο βαθμό που πιστεύετε ότι η χρησιμοποίηση τεχνικών μέσων θα μπορούσε να συμβάλει στην προστασία των δικαιωμάτων σας πνευματικής ιδιοκτησίας: - Ποια θα ήταν κατά τη γνώμη σας η φύση και οι ιδανικές ιδιότητες ενός τεχνικού μέσου που θα μπορούσε να ανταποκριθεί στις ανάγκες σας; (Δεν πρέπει απαραίτητα να απαντήσετε λαμβάνοντας υπόψη τη σημερινή κατάσταση των διαθέσιμων τεχνολογιών, αλλά να περιγράψετε λεπτομερώς τις επιθυμητές ιδιότητες). - Θα μπορούσατε να περιγράψετε τις ιδανικές συνθήκες υπό τις οποίες θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ένα τεχνικό μέσο που θα ανταποκρινόταν στις ανάγκες σας; - Θεωρείτε ότι θα ήταν επιθυμητό να επιβληθούν κανόνες τυποποίησης στα τεχνικά μέσα προστασίας; Εάν ναι, σε ποιο επίπεδο; Εάν όχι, γιατί; 32 Πρόταση απόφασης του Συμβουλίου υποβληθείσα από την Επιτροπή στις 10 Ιουνίου 1998, ΕΕΕΚ αριθ. ϋ 260 της 18/08/1998, σελ. 16. 21 5. 3. Οι κυρώσεις και τα μέσα επιβολής του σεβασμού των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας Παράλληλα με την προώθηση των δραστηριοτήτων επίβλεψης εκ μέρους του ιδιωτικού τομέα και την προστασία των τεχνικών μέσων, πρέπει επίσης να εξεταστεί το κατά πόσον είναι αναγκαίο και εφικτό να αναληφθούν ενδεχομένως κοινοτικές πρωτοβουλίες στον τομέα των κυρώσεων και των μέσων επιβολής του σεβασμού των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Πρέπει να εξεταστεί εάν είναι σκόπιμο να συμπληρωθούν τα μέτρα και οι διαδικασίες που προβλέπονται στη συμφωνία ΔΓΠΕ σχετικά με τα μέσα επιβολής του σεβασμού των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας-", τα οποία αποτελούν την κοινή βάση για όλα τα κράτη μέλη της ΕΚ στον εν λόγω τομέα, ούτως ώστε να βελτιωθεί και να ενισχυθεί η καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά. Στο πλαίσιο αυτό, πρέπει να συνεκτιμηθούν οι ειδικές διατάξεις ορισμένων εθνικών νομοθεσιών που έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές. Ασφαλώς, οι κυρώσεις και τα μέσα επιβολής του σεβασμού των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας που ενδεχομένως θα θεσπιστούν σε κοινοτικό επίπεδο θα πρέπει να τηρούν τις γενικές διατάξεις του δικαίου, όπως για παράδειγμα η αναλογικότητα και ο σεβασμός της ιδιωτικής ζωής. Ποινική διαδικασία και κυρώσεις την έχουν ποινική ενισχύσει κράτη μέλη Όλες οι νομοθεσίες των κρατών μελών προβλέπουν ότι ο δράστης παραποίησης/απομίμησης ή ο πειρατής υπόκειται, κατ'αρχήν, σε ποινικές κυρώσεις, αλλά η αυστηρότητα των κυρώσεων ποικίλλει σε μεγάλο βαθμό μεταξύ των κρατών μελών. Ωστόσο, για ορισμένες κατηγορίες δικαιωμάτων δεν προβλέπεται καμία ποινική κύρωση. Εν τούτοις, τα τελευταία χρόνια αρκετά της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας. Πράγματι, οι ποινικές διώξεις παρουσιάζουν ορισμένα πλεονεκτήματα σε σχέση με την αστική διαδικασία (μεγαλύτερο αποτρεπτικό αποτέλεσμα, έρευνες και αποτελεσματικότερη συλλογή στοιχείων κλπ. ). Συνεπώς, πρέπει να εξεταστεί η αποτελεσματικότητα της υφιστάμενης καταστολής στην εσωτερική αγορά και των βελτιώσεων που θα έπρεπε ενδεχομένως να επέλθουν. Κατά το μέτρο που στις περισσότερες περιπτώσεις η παραποίηση/απομίμηση και η πειρατεία συνεπάγονται μια αλυσίδα διαδοχικών πράξεων, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε εάν όλοι όσοι παρεμβαίνουν στην αλυσίδα αυτή, από τον κατασκευαστή και τον μεσάζοντα μέχρι το μεταπωλητή, εμπίπτουν στις διατάξεις της εφαρμοστέας νομοθεσίας. Ένα άλλο σημαντικό θέμα είναι να διαπιστωθεί εάν οι διαφορές μεταξύ των κρατών μελών μπορούν να έχουν επιπτώσεις στον εντοπισμό των δραστηριοτήτων παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας στην εσωτερική αγορά. καταστολή Η Κοινότητα από την πλευρά της πρέπει να μεριμνήσει για τη σωστή εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας και, για το λόγο αυτόν, δεν μπορεί να αδιαφορήσει για την καταστολή των παραβάσεων του κοινοτικού δικαίου. Στην ανακοίνωση της του 1995 η Επιτροπή είχε ήδη την ευκαιρία να καταδείξει την ανάγκη λήψης μέτρων, ιδιαίτερα υπό μορφή κυρώσεων, για να διασφαλισθεί η εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και στον τομέα της προστασίας της βιομηχανικής και εμπορικής ιδιοκτησίας^^. Κατόπιν αυτής της ανακοίνωσης, το Συμβούλιο εξέδωσε ψήφισμα^ στις 29/06/1995 με το οποίο τα κράτη μέλη 33 Πρβλ. άρθρα 41 έως 61 της ΣΔΠΙΕ. 34 Ανακοίνωση σχετικά με το ρόλο των κυρώσεων για τη θέση σε εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα της εσωτερικής αγοράς, ΟΟΜ(95) 162 της 03/05/1995. 35 Ψήφισμα του Συμβουλίου της 29ης Ιουνίου 1995 για την ενιαία και αποτελεσματική εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου και για τις κυρώσεις κατά των παραβάσεων των διατάξεων του περί εσωτερικής αγοράς, ΕΕΕΚ αριθ. Ο 188 της 22/07/1995, σελ. 1. 22 καλούνται να επιβάλουν κυρώσεις στις παραβάσεις του κοινοτικού δικαίου με την ίδια αυστηρότητα που επιδεικνύεται και για τις παραβάσεις του εθνικού δικαίου και η Επιτροπή καλείται να συνεχίσει τη μελέτη αυτών των θεμάτων και να υποβάλει προτάσεις, εάν συντρέχει λόγος. Στη συνέχεια περιλήφθηκαν τυποποιημένες ρήτρες στους κανονισμούς και τις οδηγίες που προτείνει η Επιτροπή, ιδίως στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας-^. Θα μπορούσαν να σχεδιαστούν και άλλα κατασταλτικά μέτρα. Ορισμένες εθνικές νομοθεσίες προβλέπουν, για παράδειγμα, ειδικές διατάξεις για την ενίσχυση των ποινικών κυρώσεων. Τα μέτρα αυτά εκτιμάται ότι είναι πολύ αποτελεσματικά για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας. Μεταξύ των διατάξεων αυτών μπορούν να αναφερθούν ιδιαίτερα η μερική ή ολική διακοπή της λειτουργίας, για ένα ορισμένο διάστημα, του καταστήματος ή της επιχείρησης όπου διεπράχθη η παράνομη πράξη. Μια πιθανή λύση θα ήταν ενδεχομένως η επέκταση των μέτρων αυτών σε ολόκληρη την Κοινότητα. Ερωτήσεις: 24. Δεδομένου ότι οι διατάξεις της συμφωνίας ΔΓΠΕ που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη προβλέπουν τη θέσπιση ποινικών διαδικασιών και ποινών που έχουν εφαρμογή σε ορισμένες καταστάσεις, πιστεύετε ότι θα έπρεπε να γίνουν περαιτέρω βελτιώσεις για να επιτευχθεί ο σεβασμός των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας στην εσωτερική αγορά; Εάν ναι, ποιες; ισχύουσα νομοθεσία καλύπτει όλους τους Η ενεχόμενους στην αλυσίδα παραποίησης/απομίμησης ή πειρατείας; Εάν όχι, ποιες διατάξεις θα έπρεπε να θεσπιστούν, κατά τη γνώμη σας, για να μπορούν να αναζητηθούν οι πραγματικοί υπεύθυνοι; Οι διαφορές που παρατηρούνται μεταξύ των κρατών μελών έχουν, κατά τη γνώμη δραστηριοτήτων σας, παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας στην Κοινότητα; εντοπισμό συνέπειες προς των τον ως 25. Προκειμένου να επιτευχθεί η ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας στην εσωτερική αγορά, πιστεύετε ότι η θέσπιση κυρώσεων σε κοινοτικό επίπεδο ως συμπλήρωμα των εθνικών κυρώσεων θα αποτελούσε αποτελεσματικό μέσο καταπολέμησης της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας; 26. Εάν όχι, ποιο(ποια) άλλο(-α) μέσο(-α) θα μπορούσε(-αν) κατά τη γνώμη σας να χρησιμοποιηθεί(-ούν); Για παράδειγμα, πιστεύετε ότι το κλείσιμο του καταστήματος ή άλλου χώρου όπου διεπράχθη η παράνομη πράξη θα αποτελούσε κατάλληλο και αποτελεσματικό μέτρο; Αστική διαδικασία και μέσα προσφυγής Οι κάτοχοι δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας έχουν στη διάθεση τους σε εθνικό επίπεδο ορισμένα δικαστικά μέτρα και διαδικασίες με προσωρινό ή οριστικό χαρακτήρα, τα οποία 36 Πρβλ. για παράδειγμα το άρθρο 8 της προαναφερθείσας πρότασης οδηγίας σχετικά με την εναρμόνιση ορισμένων θεμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικών δικαιωμάτων στην κοινωνία των πληροφοριών ((ΙΌΜ(97)628). 23 μπορούν να επικαλεστούν για να επιτύχουν το σεβασμό των δικαιωμάτων τους σε περίπτωση προσβολής τους. Τα εν λόγω δικαστικά μέτρα και διαδικασίες έχουν μεν παρόμοιους στόχους σε όλα τα κράτη μέλη λόγω του ότι τα τελευταία δεσμεύονται από τη Συμφωνία για τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας στον τομέα του εμπορίου (συμφωνία ΔΓΠΕ), που συνήφθη στο πλαίσιο του ΠΟΕ, ωστόσο οι πρακτικές λεπτομέρειες μπορούν να διαφοροποιούνται κατά πολύ μεταξύ των κρατών μελών. Τα προσωρινά μέτρα, καθότι είναι ταχύτερα και αποτελεσματικότερα από τα επί της ουσίας μέτρα, επιτρέπουν, αφενός, να ανασταλεί η διάπραξη ή η συνέχιση μιας πράξης παραποίησης/απομίμησης ή πειρατείας και, αφετέρου, να διαφυλαχθούν τα αποδεικτικά στοιχεία37. Δεν προδικάζουν, κατ'αρχήν, την ουσία της υπόθεσης. Προσωρινά μέτρα, συμπεριλαμβανομένων ενδεχομένως, των μέτρων που λαμβάνονται στο πλαίσιο μιας μη κατ'αντιμωλία διαδικασίας, υπάρχουν κατ'αρχήν σε όλα τα κράτη μέλη38. Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των εθνικών συστημάτων ως προς τους όρους της διαδικασίας και τη συχνότητα με την οποία χρησιμοποιούνται αυτά τα μέσα προσφυγής. Οι διαφορές αυτές απορρέουν από τις υφιστάμενες παραδόσεις και προσεγγίσεις των κρατών μελών. Η συλλογή και διαφύλαξη αποδείξεων αποτελεί σημαντικό στοιχείο για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας. Από την άποψη αυτή, η διαδικασία του βρετανικού δικαίου που είναι γνωστή με την ονομασία "Αηίοη ΡΪΙΙΘΓ Οτάβτ" και η γαλλική διαδικασία πολύ αποτελεσματικά μέσα για τη συλλογή και διατήρηση αποδείξεων. Αναμφίβολα, ανάλογα μέτρα με στόχο τη διαφύλαξη των αποδεικτικών στοιχείων στο προδικαστικό στάδιο ή κατά τη διάρκεια της διαδικασίας συμβάλλουν αποτελεσματικά στην καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας. παραποίησης/απομίμησης κατάσχεσης αποτελούν προϊόντων Τα διάφορα μέτρα που μπορούν να ζητηθούν από το δικαστήριο που εκδικάζει την υπόθεση επί της ουσίας ή από το δικαστήριο προσωρινών μέτρων αφορούν κυρίως τη διακοπή της υπό εξέλιξη προσβολής ή την πρόληψη μελλοντικών προσβολών, εντολές και αποζημιώσεις. Αιτήσεις διακοπής και πρόληψης νέων προσβολών μπορούν να υποβληθούν σε όλα τα κράτη μέλη. Υποχρεώνουν τον παραβάτη να διακόψει κάθε συνεχιζόμενη παρέμβαση που απορρέει από την πράξη της παραποίησης/απομίμησης. Η παρέμβαση που πρέπει να διακοπεί αφορά είτε τα ίδια τα παράνομα εμπορεύματα είτε τα μέσα που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τους. Ενώ οι βασικές αρχές είναι ταυτόσημες, υπάρχουν διαφορές ως προς τους όρους εφαρμογής τους, για παράδειγμα σχετικά με τη συνεκτίμηση των συμφερόντων τρίτων, τον τρόπο εξάλειψης των παράνομων εμπορευμάτων (καταστροφή, επανεξαγωγή κλπ. ) ή τους όρους υπό τους οποίους μπορεί να διαταχθεί η εξάλειψη των μέσων που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή των παράνομων εμπορευμάτων. Τα ολλανδικά δικαστήρια, για παράδειγμα, έχουν αναπτύξει μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση, κατά την οποία προβλέπεται η δυνατότητα να υποχρεωθεί ο παραβάτης να αποσύρει τα παράνομα εμπορεύματα με δική του δαπάνη. 37 Σύμφωνα με τον ορισμό του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, προσωρινά ή συντηρητικά μέτρα κατά την έννοια του άρθρου 24 της Σύμβασης των Βρυξελλών είναι τα «μέτρα τα οποία, σε υποθέσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της, αποβλέπουν στη διατήρηση μιας πραγματικής ή νομικής καταστάσεως προς διασφάλιση των δικαιωμάτων των οποίων η αναγνώριση ζητείται εξάλλου από το δικαστήριο της ουσίας» (ΚείοΗβΗ της 26/03/1992, υπόθεση 0-261/90, Συλλογή 1992, σελ. I- 2149). 38 Πρβλ. κυρίως τη διαδικασία κοη ξβάίηξ στις Κάτω Χώρες ή τη διαδικασία ασφαλιστικών μέτρων (ρΐΌοέάυτε εη ι&ϊέτέ) στη Γαλλία. 24 Ως προς τις εντολές, πρόκειται για το πλέον χρησιμοποιούμενο μέσο στα κράτη μέλη για να απαγορευθεί στον παραβάτη κυρίως να προσβάλει εκ νέου ένα δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας. Η μη τήρηση μιας εντολής επισύρει συγκεκριμένες κυρώσεις, εν γένει πρόστιμο, που καταβάλλεται είτε στο κράτος είτε στο πρόσωπο υπέρ του οποίου εκδόθηκε η εντολή. Τέλος, όσον αφορά την ανόρθωση της ζημίας, ο παραβάτης υποχρεούται να καταβάλει στον κάτοχο του δικαιώματος αποζημίωση για την αποκατάσταση της ζημίας που υπέστη λόγω της προσβολής του δικαιώματος του πνευματικής ιδιοκτησίας. Εν τούτοις, τα ποσά της αποζημίωσης, τα οποία εν γένει χορηγούνται ακόμη και σε περίπτωση μη υπαιτιότητας, θεωρούνται συχνά ανεπαρκή για την πραγματική αποκατάσταση της ζημίας. Τα ανωτέρω δικαστικά μέτρα και διαδικασίες είναι μεν κοινά σε όλα τα κράτη μέλη, αλλά, όπως είναι φυσικό, οι λεπτομέρειες τους ποικίλλουν από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. Πρέπει συνεπώς να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα τους στην εσωτερική αγορά και να εξεταστούν οι βελτιώσεις που θα μπορούσαν να επέλθουν, συμπεριλαμβανομένης της επέκτασης των εν λόγω μέτρων και διαδικασιών που έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά σε ορισμένα κράτη μέλη. Ερωτήσεις: 27. Δεδομένου ότι οι διατάξεις της συμφωνίας ΔΠΙΕ, που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη, προβλέπουν τη θέσπιση αποτελεσματικών και αποτρεπτικών μέτρων και διαδικασιών, πιστεύετε ότι θα έπρεπε να γίνουν περαιτέρω βελτιώσεις για να επιτευχθεί ο σεβασμός των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας στην εσωτερική αγορά; Εάν ναι, ποιες; Μεταξύ των υφιστάμενων μέτρων και διαδικασιών ποια είναι, κατά την εμπειρία σας, τα αποτελεσματικότερα; Όσον αφορά τον προορισμό των προϊόντων που έχουν αναγνωρισθεί ως παραποιημένα ή πειρατικά, ποια είναι η γνώμη σας για την ιδέα να παραχωρούνται για φιλανθρωπικούς σκοπούς, αντί να καταστρέφονται συστηματικά; Υπό ποιες συνθήκες θα έπρεπε κατά τη γνώμη σας να γίνεται τούτο; 28. Ποια είναι η γνώμη σας για το ενδεχόμενο επέκτασης στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Κοινότητας των μέτρων και δικαστικών διαδικασιών που υπάρχουν σε ορισμένα κράτη μέλη ή ακόμη και σε κοινοτικό επίπεδο σε συγκεκριμένους τομείς για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας και τα οποία έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικά; Για παράδειγμα, πιστεύετε ότι 1) η απόσυρση, με δαπάνη του παραβάτη, παράνομων εμπορευμάτων που έχουν διατεθεί στην αγορά ή 2) η δυνατότητα του κατόχου ενός δικαιώματος να επιτύχει κατόπιν αίτησης, πριν από οποιαδήποτε επί της ουσίας ενέργεια, την πραγματική κατάσταση των παράνομων εμπορευμάτων, όπως προβλέπεται στο γαλλικό δίκαιο (κατάσχεση προϊόντων παραποίησης/απομίμησης) ή στο βρετανικό δίκαιο ("Αηίοη ΡϊΙΙβΓ Οαει-") αποτελούν μέτρα που θα έπρεπε να εφαρμόζονται σε όλα τα κράτη μέλη; 25 Άλλα μέτρα Υπάρχουν και άλλα μέτρα προφανούς αποτελεσματικότητας για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας. Τα μέτρα αυτά μπορούν εν γένει να εφαρμοστούν στο πλαίσιο μιας αστικής, όπως και μιας ποινικής διαδικασίας. Έτσι, η δημοσίευση των αποφάσεων, που χρησιμοποιείται συχνά ιδίως στην Ιταλία και στη Γαλλία, θεωρείται ως συμπληρωματική ποινή που επιβάλλεται από το δικαστήριο σε περίπτωση παραποίησης/απομίμησης ή πειρατείας. Ένα άλλο μέτρο είναι το δικαίωμα πληροφόρησης. Το μέτρο αυτό, που έχει προαιρετικό χαρακτήρα στη συμφωνία ΔΓΠΕ, είναι ανεξάρτητο από την αίτηση αποζημίωσης και κατευθύνεται κατά κάθε παραβάτη στον οποίο έχει δοθεί εντολή, επί ποινή κύρωσης, να αποκαλύψει πληροφορίες σχετικά με την προέλευση των παράνομων εμπορευμάτων, τα κυκλώματα διανομής και την ταυτότητα τρίτων προσώπων που εμπλέκονται στην παραγωγή και διάθεση των εμπορευμάτων. Το μέτρο αυτό, που εφαρμόζεται ήδη με επιτυχία στον τομέα της καταπολέμησης των ναρκωτικών, είναι πολύ αποτελεσματικό, διότι επιτρέπει τον εντοπισμό της πηγής της προσβολής και την εξάρθρωση των κυκλωμάτων διακίνησης. Ασφαλώς, η ενδεχόμενη θέσπιση του δικαιώματος πληροφόρησης θα έπρεπε να συνοδεύεται από αποτελεσματικά μέτρα προστασίας, ούτως ώστε να διασφαλίζεται η εμπιστευτικότητα των παρεχόμενων πληροφοριών. Μέχρι σήμερα, το δικαίωμα πληροφόρησης έχει εισαχθεί με επιτυχία στο νομικό σύστημα ορισμένων μόνο κρατών μελών, δηλαδή στη γερμανική νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας και στο νόμο του Μπενελούξ περί σήματος39. Συνεπώς, πρέπει να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα των ανωτέρω μέτρων και να εξεταστεί υπό ποιες συνθήκες θα μπορούσαν ενδεχομένως να εφαρμοστούν. Ερωτήσεις: 29. 30. Η δημοσίευση των αποφάσεων αποτελεί, κατά τη γνώμη σας, κατάλληλο και αποτελεσματικό μέτρο για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας; Εάν ναι, υπό ποιους όρους θα έπρεπε να πραγματοποιείται; Η υποχρέωση του παραβάτη να παρέχει ορισμένες πληροφορίες (δικαίωμα πληροφόρησης) αποτελεί, κατά τη γνώμη σας, κατάλληλο μέτρο για την καταπολέμηση της παραποίησης και της πειρατείας; Εάν ναι, υπό ποιες συνθήκες θα έπρεπε να ασκείται αυτή η υποχρέωση; Αρμοδιότητα των δικαστηρίων και εφαρμοστέο δίκαιο Η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων και των υπηρεσιών στην ενιαία αγορά θέτει επίσης το πρόβλημα του εφαρμοστέου δικαίου και του αρμόδιου δικαστηρίου σε περίπτωση παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας σε πλείονα κράτη μέλη. 39 Κατόπιν αιτήματος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το δικαίωμα πληροφόρησης προβλέφθηκε στην πρόταση οδηγίας σχετικά με τα σχέδια και υποδείγματα το 1996, αλλά απαλείφθηκε το 1997, καθότι το Συμβούλιο έκρινε ότι μια παρόμοια διάταξη δεν ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής της εν λόγω οδηγίας, που περιορίζεται στην προσέγγιση των εθνικών διατάξεων που έχουν τις αμεσότερες επιπτώσεις στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. 26 Σε περίπτωση παραποίησης/απομίμησης ή πειρατείας που διαπράττεται ή έχει συνέπειες σε πλείονες χώρες, μπορεί να τεθεί το ερώτημα ποιο δίκαιο πρέπει να εφαρμοστεί, λαμβανομένης υπόψη της εδαφικής διάστασης της προστασίας των περισσότερων δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Πρέπει να επισημανθεί σχετικά ότι η Σύμβαση της Ρώμης σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο, που συνήφθη στις 19 Ιουνίου 1980^0 μεταξύ των κρατών υποχρεώσεις. Ωστόσο, στις πραγματοποιούνται προκαταρκτικές εργασίες στους κόλπους της Επιτροπής και του Συμβουλίου με στόχο να εκδοθεί ενδεχομένως ένα κείμενο σχετικά με το εφαρμοστέο δίκαιο για τις εξωσυμβατικές υποχρεώσεις ("Ρώμη Π"). εφαρμόζεται συμβατικές μελών, μόνο Εξάλλου, ο κάτοχος ενός δικαιώματος μπορεί να ενδιαφέρεται να υποβάλει αίτηση έκδοσης εντολής ή αίτηση αποζημίωσης σε ένα μόνο δικαστήριο, το οποίο έχει τότε τη δυνατότητα να διατάξει την εφαρμογή διορθωτικών μέτρων σε όλη την έκταση της διαδικασίας. Ασφαλώς, στην περίπτωση αυτή πρέπει να τηρούνται οι κανόνες σχετικά με την αναγνώριση και την εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων. Σε ό,τι αφορά τις αστικές και εμπορικές υποθέσεις, οι κανόνες της Σύμβασης των Βρυξελλών^Ι επιτρέπουν την επίλυση των προβλημάτων σχετικά με τον καθορισμό του αρμόδιου δικαστηρίου. Η εν λόγω σύμβαση δεν θίγει την εφαρμογή διατάξεων που, σε ειδικά θέματα ρυθμίζουν τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση ή την εκτέλεση αποφάσεων που περιλαμβάνονται ή θα περιληφθούν σε πράξεις των οργάνων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ή στις εθνικές νομοθεσίες που εναρμονίζονται σε εκτέλεση των πράξεων αυτών (άρθρο 57, παράγραφος 3): έτσι, εισάχθηκαν ειδικές διατάξεις στην κοινοτική νομοθεσία που έχει ήδη εκδοθεί ή βρίσκεται υπό έκδοση σχετικά με το κοινοτικό σήμα και το κοινοτικό σχέδιο ή υπόδειγμα42. Αντίθετα, δεν υπάρχουν παρόμοιες διατάξεις στις περιπτώσεις προσβολής των εθνικών δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι κανόνες της Σύμβασης των Βρυξελλών συνθέτουν ένα σημαντικό σύνολο σε ό,τι αφορά τη δικαιοδοσία των δικαστηρίων στην εσωτερική αγορά. Ειδικότερα, η Σύμβαση περιλαμβάνει όχι μόνο κανόνες δικαιοδοσίας επί μιας κατηγορίας υποθέσεων, αλλά και κανόνες που αφορούν, για παράδειγμα, τις περιπτώσεις που οι εναγόμενοι είναι περισσότεροι του ενός, συνάφειας και προσωρινών μέτρων. Πρέπει να σημειωθεί ότι εάν ο εναγόμενος δεν είναι κάτοικος ενός από τα συμβαλλόμενα κράτη, η δικαιοδοσία του δικαστηρίου καθορίζεται από την εθνική νομοθεσία κάθε συμβαλλόμενου κράτους. Η λεπτομερής αυτή νομοθεσία οφείλεται στον τελικό στόχο της Σύμβασης, δηλαδή την αναγνώριση και εκτέλεση των αποφάσεων στα άλλα συμβαλλόμενα κράτη. Το άρθρο 5, παράγραφος 3 της Σύμβασης προβλέπει έναν ειδικό κανόνα όσον αφορά τις αδικοπραξίες ή οιονεί αδικοπραξίες. Σύμφωνα με τον εν λόγω κανόνα, αρμόδιο είναι "το δικαστήριο του τόπου όπου συνέβη το ζημιογόνο γεγονός". Η διάταξη αυτή, όπως και ολόκληρη η Σύμβαση, πρέπει να ερμηνευθεί βάσει της νομολογίας του Δικαστήρίου43. Η 40 ΕΕΕΚ αριθ. 1. 266 της 09/10/1980, σελ. 1. 41 Σύμβαση της 27ης Σεπτεμβρίου 168 για τη διεθνή δικαιοδοσία και την εκτέλεση των αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, ΕΕΕΚ αριθ. Ο 27 της 26/01/1998 (παγιωμένη μορφή), προαναφερθείσα. 42 Πρβλ. αντίστοιχα άρθρο 93, παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 40/94 για το κοινοτικό σήμα και άρθρο 86, παράγραφος 2 της πρότασης κανονισμού για τα κοινοτικά σχέδια ή υποδείγματα. 43 Πρβλ. κυρίως τις αποφάσεις του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, ΜΊΠΖΒ άβ ροΙα$5ζ ά'ΑΙζαοβ, της 30ής Νοεμβρίου 1976, υποθ. 21/76, Συλλογή 1976, σελ. 1735, και 8ΗβνίΠ, της 7ης Μαρτίου 1995, υποθ. 0-68/93, Συλλογή 1995, σελ. 1-415. Στην πρώτη απόφαση, το Δικαστήριο έκρινε ότι ο εναγόμενος μπορεί να εναχθεί, κατ'επιλογή του ενάγοντος, είτε ενώπιον του δικαστηρίου του τόπου όπου η συνέβη η ζημία είτε του τόπου όπου συνέβη το αιτιώδες γεγονός που προκάλεσε τη 27 επιλογή του κανόνα αυτού βρίσκεται στην προαίρεση του ενάγοντος, ο οποίος μπορεί επίσης, σύμφωνα με το γενικό κανόνα του άρθρου 2 της Σύμβασης, να ασκήσει αγωγή ενώπιον των δικαστηρίων του συμβαλλόμενου κράτους όπου έχει την κατοικία του ο εναγόμενος. Όσον αφορά τα συντηρητικά και προσωρινά μέτρα, το άρθρο 24 της Σύμβασης προβλέπει ότι μπορούν να ζητηθούν σε συμβαλλόμενο κράτος, υπό την προϋπόθεση ότι η νομοθεσία του εν λόγω κράτους προβλέπει ανάλογα μέτρα, έστω και αν δικαστήριο άλλου συμβαλλόμενου κράτους έχει διεθνή δικαιοδοσία για την ουσία της υποθέσεως. Η Σύμβαση των Βρυξελλών επιτρέπει επίσης, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, κυρίως την τήρηση της αρχής της εκατέρωθεν ακροάσεως, την αναγνώριση και την εκτέλεση ανάλογων μέτρων σε άλλα κράτη μέλη. Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι στις 26 Νοεμβρίου 1997 η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση για την τροποποίηση των εν λόγω κανόνων. Προτείνεται κυρίως να διευρυνθεί το πεδίο εφαρμογής του άρθρου 5, παράγραφος 3 της Σύμβασης των Βρυξελλών, καθώς και να εισαχθεί ένα νέο άρθρο 18α που θα αντικαταστήσει το υφιστάμενο άρθρο 24 της Σύμβασης44. Εξάλλου, όταν προϊόντα που κατασκευάζονται σε ένα κράτος μέλος πρέπει να διέλθουν από το έδαφος άλλου κράτους μέλους προτού διατεθούν για πρώτη φορά στην αγορά της Κοινότητας, μπορούν να ανακύψουν προβλήματα σε περίπτωση που τα προϊόντα αυτά παραβαίνουν δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας στο κράτος μέλος διέλευσης. Τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν στην πράξη τα δικαστήρια, από την πλευρά τους, αφορούν την αποτίμηση της ζημίας που υφίσταται ο κάτοχος ενός δικαιώματος όταν τα προϊόντα παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας προορίζονται για άλλο κράτος μέλος και απλώς διακινούνται (ή βρίσκονται υπό διαμετακόμιση) στο έδαφος του κράτους μέλους του δικάζοντος δικαστηρίου. Συνάγεται ότι, σε ορισμένες περιπτώσεις, το δικαστήριο είναι υποχρεωμένο να θεωρήσει ότι δεν υφίσταται ζημία στο εθνικό έδαφος, η οποία υφίσταται μόνο στο κράτος στο οποίο διατίθενται τα προϊόντα προς κατανάλωση ή στο κράτος για το οποίο προορίζονται. Όσον αφορά την ποινική διαδικασία, εφόσον εφαρμόζεται εν προκειμένω, η αρχή της εδαφικότητας του ποινικού δικαίου, βάσει της οποίας το ποινικό δίκαιο μιας χώρας εφαρμόζεται στις πράξεις που έχουν διαπραχθεί στο έδαφος αυτής της χώρας, μπορεί ενίοτε να αποδειχθεί απρόσφορη σε ορισμένες καταστάσεις. Εάν η εθνική νομοθεσία μπορούσε να καλύπτει ορισμένες πράξεις παραποίησης/απομίμησης και πειρατείας που διαπράττονται σε τρίτες χώρες, όταν οι επίμαχες πράξεις αποτελούν παράβαση δικαιώματος που προστατεύεται στο οικείο κράτος μέλος, τούτο θα μπορούσε να αποτελέσει αποτελεσματικό μέσο καταπολέμησης του εν λόγω φαινομένου. ζημία. Στη δεύτερη απόφαση, που αφορά περίπτωση δυσφήμισης μέσω άρθρου του τύπου που κυκλοφόρησε σε πλείονα συμβαλλόμενα κράτη, το Δικαστήριο έκρινε ότι ο παθών μπορεί να ασκήσει κατά του εκδότη αγωγή περί επιδικάσεως χρηματικής ικανοποιήσεως λόγω ηθικής βλάβης είτε ενώπιον των δικαστηρίων του συμβαλλομένου κράτους του τόπου εγκαταστάσεως του εκδότη του δυσφημιστικού δημοσιεύματος, εχόντων διεθνή δικαιοδοσία προς επιδίκαση χρηματικής ικανοποιήσεως για το σύνολο της ηθικής βλάβης που υπέστη ο παθών από τη δυσφήμιση, είτε ενώπιον των δικαστηρίων κάθε συμβαλλομένου κράτους εντός του οποίου κυκλοφόρησε το δημοσίευμα και, κατά τους ισχυρισμούς του παθόντος, προσβλήθηκε η υπόληψη του, εχόντων διεθνή δικαιοδοσία προς επιδίκαση χρηματικής ικανοποιήσεως μόνον για την ηθική βλάβη που υπέστη ο παθών εντός του κράτους του δικάζοντος δικαστηρίου. 44 Πρόταση πράξης του Συμβουλίου για την κατάρτιση της σύμβασης για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση, στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις, που τροποποιεί ορισμένες διατάξεις της Σύμβασης των Βρυξελλών, ΕΕΕΚ αριθ. Ο 33 της 31/01/1998, σελ. 20. 28 Πρέπει λοιπόν να εξακριβωθεί εάν στην πράξη ανακύπτουν προβλήματα σχετικά με τον καθορισμό του αρμόδιου δικαστηρίου ή της εφαρμοστέας νομοθεσίας σε περίπτωση που η παραποίηση/απομίμηση ή η πειρατεία έχουν διεθνείς διαστάσεις. Ερωτήσεις: 31. Ποια είναι η εμπειρία σας όσον αφορά την προσφυγή στη δικαιοσύνη κυρίως προκειμένου να διακοπεί η προσβολή δικαιωμάτων και να επιτευχθεί η ανόρθωση της ζημίας, όταν οι επίδικες πράξεις στην εσωτερική αγορά διαπράττονται ή έχουν συνέπειες σε ένα ή περισσότερα κράτη μέλη; Έχετε αντιμετωπίσει προβλήματα σχετικά με τον καθορισμό του αρμόδιου δικαστηρίου ή του εφαρμοστέου δικαίου; Εάν ναι, πώς θα μπορούσαν να επιλυθούν αυτά τα προβλήματα κατά τη γνώμη σας; Σε περίπτωση διαφοράς ως προς το εφαρμοστέο δίκαιο, ποιος είναι κατά τη γνώμη σας ο καταλληλότερος κανόνας επίλυσης της διαφοράς, λαμβανομένης υπόψη της σημαντικής προσέγγισης του ουσιαστικού δικαίου στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας σε κοινοτικό επίπεδο; Κατά την εμπειρία σας, έχετε συναντήσει προβλήματα κατά την εκτέλεση σε άλλο κράτος μέλος δικαστικών αποφάσεων που σας, συμπεριλαμβανομένων των προσωρινών μέτρων; Εάν ναι, πώς θα μπορούσαν να επιλυθούν αυτά τα προβλήματα; εκδοθεί έχουν υπέρ 32. Έχετε αντιμετωπίσει πρακτικά προβλήματα σχετικά με προϊόντα που έχουν κατασκευαστεί σε κράτος μέλος και τα οποία, προτού διατεθούν για πρώτη φορά στην αγορά, διήλθαν από το έδαφος άλλου κράτους μέλους όπου έθιγαν δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας; Εάν ναι, διευκρινίστε. Κατά τη γνώμη σας, θα μπορούσαν να επιλυθούν τα προβλήματα αυτά μέσω της αποσαφήνισης του εφαρμοστέου δικαίου; Όσον αφορά την αποτίμηση της ζημίας, έχετε αντιμετωπίσει στην πράξη προβλήματα σχετικά με την αποτίμηση της ζημίας από ένα δικαστήριο, διότι, για παράδειγμα, τα προϊόντα παραποίησης/απομίμησης ή πειρατείας προορίζονταν για άλλο κράτος μέλος και απλώς διήλθαν από το έδαφος του κράτους του δικαστηρίου που επελήφθη της υπόθεσης; Εάν ναι, πώς θα μπορούσαν να επιλυθούν τα προβλήματα αυτά κατά τη γνώμη σας; 33. Ως προς τον ποινικό τομέα, πιστεύετε ότι η εθνική νομοθεσία σας προστατεύει ικανοποιητικά κατά των πράξεων παραποίησης/απομίμησης ή πειρατείας που διαπράττονται σε τρίτη χώρα; Εάν όχι, ποιες βελτιώσεις θα μπορούσαν να γίνουν κατά τη γνώμη σας; 29 Πιστεύετε, για παράδειγμα, ότι η δυνατότητα εφαρμογής της εθνικής νομοθεσίας σε πράξεις που έχουν διαπραχθεί σε τρίτη χώρα, σε περίπτωση που οι πράξεις αυτές παραβιάζουν δικαίωμα που προστατεύεται στο οικείο κράτος μέλος, θα μπορούσε να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα της καταπολέμησης του εν λόγω φαινομένου; 5. 4. Η διοικητική συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων αρχών Ένας από τους στόχους στους οποίους δίδεται προτεραιότητα στο Πρόγραμμα Δράσης για την ενιαία αγορά^5 είναι η ανάγκη να διασφαλιστεί η συνεκτική και αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας σχετικά με την ενιαία αγορά. Η συνεργασία μεταξύ των διοικήσεων των κρατών μελών και με την Επιτροπή είναι απαραίτητη για την επίτευξη αυτού του στόχου. Στόχος αυτής της συνεργασίας είναι κυρίως να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας από τα κράτη μέλη. Στον τομέα της πνευματικής ιδιοκτησίας είναι απαραίτητο να προβλεφθεί επίσης μια μορφή συνεργασίας που θα επιτρέπει να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας τόσο από τους ιδιώτες, όσο και από τις επιχειρήσεις. Η ανάπτυξη μιας πραγματικής διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των υπηρεσιών που είναι υπεύθυνες για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας μπορεί πράγματι να αποτελέσει αποτελεσματικό μέσο ελέγχου του φαινομένου σε κοινοτικό επίπεδο. Η διοικητική συνεργασία έχει αποδείξει τη χρησιμότητα της σε άλλους τομείς, όπως ο τελωνειακός και ο γεωργικός τομέας46. Η συνεργασία μεταξύ των εθνικών διοικήσεων που της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας πρέπει να ενισχυθεί κυρίως μέσω της παροχής του κατάλληλου νομικού πλαισίου που θα τους επιτρέψει να υλοποιούν ορισμένες ενέργειες47. Υπό τις συνθήκες αυτές, θα έπρεπε να δημιουργηθεί ένας μηχανισμός ανάλογος με αυτόν που ήδη εφαρμόζεται από τις τελωνειακές αρχές για την επιτήρηση των εξωτερικών συνόρων της Κοινότητας (πρβλ. κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 515/97) για την εξυπηρέτηση των διοικήσεων που είναι επιφορτισμένες με την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά. εσωτερική αγορά με επιφορτισμένες στην την καταπολέμηση είναι Η διοικητική συνεργασία που πρέπει να αναπτυχθεί για την εσωτερική αγορά πρέπει να διαχωρισθεί από τη διεθνή συνεργασία που προβλέπεται στη συμφωνία ΔΓΠΕ (άρθρο 69) με στόχο την εξάλειψη της διεθνούς διακίνησης εμπορευμάτων που θίγουν δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, μέσω κυρίως της δημιουργίας κέντρων επικοινωνίας στις διοικήσεις κάθε κράτους μέλους του ΠΟΕ και της ανταλλαγής πληροφοριών. Ειδικότερα, η διεθνής αυτή συνεργασία απευθύνεται ιδιαίτερα στις τελωνειακές διοικήσεις που είναι υπεύθυνες για τον έλεγχο της διεθνούς διακίνησης εμπορευμάτων και δεν επιτρέπει να ληφθούν πλήρως υπόψη οι ιδιαίτερες ανάγκες της εσωτερικής αγοράς. 45 08Ε(97)1 της 04/06/1997. 46 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 515/97 του Συμβουλίου της 13ης Μαρτίου 1997 περί της αμοιβαίας συνδρομής μεταξύ των διοικητικών αρχών των κρατών μελών και της συνεργασίας των αρχών αυτών με την Επιτροπή με σκοπό τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής των τελωνειακών και γεωργικών ρυθμίσεων, ΕΕΕΚ αριθ. Ε 82 της 22ας Μαρτίου 1997, σελ. 1. 47 Η διοικητική συνεργασία για την οποία γίνεται λόγος στο παρόν Πράσινο Βιβλίο πρέπει να διαχωρισθεί από την αστυνομική συνεργασία που θα μπορούσε, κατόπιν ομόφωνης απόφασης του Συμβουλίου, να αναπτυχθεί στο πλαίσιο της ΕιίΓοροΙ στον τομέα της παραποίησης/απομίμησης εμπορευμάτων, πρβλ. πράξη του Συμβουλίου της 26ης Ιουλίου 1995 για την κατάρτιση της σύμβασης ΕιίΓοροΙ, ΕΕΕΚ αριθ. Ο 316 της 27/11/1995, σελ. 1. 30 Ανταποκριτές Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ορίσουν εκ των προτέρων έναν ανταποκριτή για όλα τα θέματα που αφορούν την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά, ο οποίος θα είναι και ο συνομιλητής των υπηρεσιών που είναι υπεύθυνες για την καταστολή στους τομείς αυτούς στα άλλα κράτη μέλη, καθώς και των επαγγελματιών. Η σύσταση ενός δικτύου ανταποκριτών σε κοινοτικό επίπεδο θα μπορούσε να διευκολύνει την ανταλλαγή πληροφοριών. Θα μπορούσε επίσης να συσταθεί μια ομάδα συντονιστών αποτελούμενη από τους εθνικούς ανταποκριτές και αντιπροσώπους της Επιτροπής, προκειμένου να αξιολογηθεί η λειτουργία της συνεργασίας στην πράξη και, ενδεχομένως, να διατυπωθούν συστάσεις για τη βελτίωση της συνεργασίας. Ερωτήσεις: 34. Ο καθορισμός ενός διοικητικού ανταποκριτή σε κάθε κράτος μέλος για όλα τα θέματα που αφορούν την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά, ο οποίος θα ήταν και ο συνομιλητής τόσο των επαγγελματιών, όσο και των υπηρεσιών που είναι υπεύθυνες για την καταστολή στα άλλα κράτη μέλη πιστεύετε ότι θα διευκόλυνε την ανταλλαγή πληροφοριών στους εν λόγω τομείς; Πιστεύετε ότι η σύσταση μιας ομάδας συντονιστών αποτελούμενης από τους εθνικούς ανταποκριτές και αντιπροσώπους της Επιτροπής, κύριο έργο της οποίας θα ήταν η της απομίμησης/παραποίησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά, θα μπορούσε να βελτιώσει την καταπολέμηση του εν λόγω φαινομένου; θέματος σχετικά καταπολέμηση εξέταση κάθε την με Καθορισμός του κατάλληλου νομικού πλαισίου Μεταξύ των λειτουργικών μέτρων για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας που θα μπορούσαν να μελετηθούν, μπορεί να αναφερθεί η ανταλλαγή πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων των ευαίσθητων πληροφοριών (π. χ. σχετικά με περιπτώσεις για τις οποίες έχει διαπιστωθεί ή υπάρχει η υπόνοια ότι πρόκειται για περιπτώσεις παραποίησης/απομίμησης ή πειρατείας), κατόπιν αίτησης ή αυτοβούλως. Η εν λόγω ανταλλαγή πληροφοριών θα μπορούσε ενδεχομένως να πραγματοποιηθεί μέσω ενός προστατευόμενου συστήματος ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που θα μπορούσε να δημιουργηθεί είτε εξ αρχής είτε βάσει ενός προϋπάρχοντος συστήματος. Θα μπορούσε επίσης να εξεταστεί το ενδεχόμενο δημιουργίας μιας βάσης λειτουργικών δεδομένων για τη διευκόλυνση της εργασίας των διωκτικών υπηρεσιών. Ένα άλλο μέτρο θα ήταν ενδεχομένως να δοθεί η δυνατότητα στους υπαλλήλους των ειδικών αυτών υπηρεσιών ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών να συμμετέχουν στους ελέγχους ή στις έρευνες άλλου κράτους μέλους (από κοινού διεξαγωγή ελέγχων ή ερευνών). Τέλος, θα μπορούσε επίσης να προβλεφθεί η δυνατότητα οργάνωσης επιχειρήσεων παρακολούθησης της διακίνησης ύποπτων εμπορευμάτων είτε αυτοβούλως είτε κατόπιν αίτησης άλλου κράτους μέλους. Η Επιτροπή από την πλευρά της θα μπορούσε να εξασφαλίσει το συντονισμό των ενεργειών των κρατών μελών για τις περιπτώσεις με κοινοτική διάσταση, δηλαδή για περιπτώσεις που αφορούν δύο τουλάχιστον κράτη μέλη. Κατά την εκπόνηση του παρόντος Πράσινου Βιβλίου διαπιστώθηκε ότι η ποιότητα των διαθέσιμων πληροφοριών σχετικά με την παραποίηση/απομίμηση και την πειρατεία παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις ανάλογα με τον εκάστοτε τομέα, συχνά δε είναι μη 31 ικανοποιητική. Θεωρείται σκόπιμο να υιοθετηθεί μια συστηματική προσέγγιση σχετικά με τη συλλογή των απαραίτητων πληροφοριών, προκειμένου να βελτιωθούν τα μέσα δράσης βάσει έγκυρων δεδομένων. Θα μπορούσε να μελετηθεί το ενδεχόμενο καταγραφής και ανάλυσης των διαθέσιμων πληροφοριών σε τακτά χρονικά διαστήματα για να βελτιωθούν τα μέσα καταπολέμησης της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας, κατά το πρότυπο της έκθεσης σχετικά με την εφαρμογή του συστήματος ελέγχου στα εξωτερικά σύνορα της Κοινότητας που προβλέπεται στο άρθρο 15 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 3295/94. Κατ'αυτόν τον τρόπο η Επιτροπή θα μπορούσε να συντάσσει ανά τριετία έκθεση σχετικά με την κατάσταση στην εσωτερική αγορά και την αποτελεσματικότητα των μέτρων που λαμβάνονται της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά. Η έκθεση αυτή θα μπορούσε να υποβάλλεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της. καταπολέμηση διάφορους φορείς τους από την για στις αυτή ενδιαφέρον παρουσιάζει Ένα άλλο θέμα αφορά την υποβολή αποδεικτικών στοιχείων στο πλαίσιο μιας διοικητικής ή δικαστικής διαδικασίας, τα οποία έχουν αποκτηθεί νομίμως σε άλλο κράτος μέλος. Η δυνατότητα περιπτώσεις μεγάλο παραποίησης/απομίμησης ή πειρατείας που αφορούν πλείονα κράτη μέλη, διότι τα αποδεικτικά στοιχεία σπάνια μπορούν να συγκεντρωθούν σε ένα μόνο κράτος μέλος. Η συνεργασία μεταξύ των δικαστικών αρχών για τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις αποτελεί αντικείμενο της Σύμβασης της Χάγης της 18/03/1970, η οποία έχει επικυρωθεί από τα περισσότερα κράτη της ΕΕ^δ. Πρέπει να εξεταστεί κατά πόσον έχουν ανακύψει προβλήματα κατά την εφαρμογή στην πράξη της εν λόγω Σύμβασης και, ενδεχομένως, με ποια συγκεκριμένα μέτρα θα μπορούσαν να επιλυθούν. Εάν αποδειχθεί ότι η εν λόγω Σύμβαση δεν αρκεί για την επίλυση όλων των προβλημάτων, μια άλλη δυνατότητα θα ήταν να προβλεφθεί ειδική διάταξη στον τομέα της καταπολέμησης της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας που θα επέτρεπε να χρησιμοποιούνται σε μια δικαστική ή διοικητική διαδικασία αποδεικτικά στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί νόμιμα από τις υπηρεσίες άλλου κράτους μέλους. Ερωτήσεις: 35. Η υπάρχουσα συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχών που είναι επιφορτισμένες με την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά λειτουργεί ικανοποιητικά σήμερα; Εάν όχι, ποιες βελτιώσεις θα μπορούσαν να γίνουν κατά τη γνώμη σας; Για παράδειγμα, πιστεύετε ότι μια πρωτοβουλία σε κοινοτικό επίπεδο για τον καθορισμό του νομικού πλαισίου της διοικητικής συνεργασίας ειδικά μεταξύ των αρχών που είναι επιφορτισμένες με την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά θα συνέβαλλε στη βελτίωση της καταπολέμησης του εν λόγω φαινομένου; Ειδικότερα, ποια είναι η γνώμη σας, στο πλαίσιο αυτό, για τη δυνατότητα να επιτραπεί στις αρχές αυτές κυρίως: να ανταλλάσσουν να αποθηκεύουν πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων των λειτουργικών πληροφοριών, σε μια βάση δεδομένων που υφίσταται ή θα δημιουργηθεί, τηρουμένων των κανόνων προστασίας των δεδομένων; - να διεξάγουν από κοινού έρευνες ή ελέγχους; ενδεχομένως και 48 Πλην της Γερμανίας, του Βελγίου, της Δανίας, της Ελλάδας και της Ιρλανδίας. 32 - ή ακόμη να προβαίνουν, κατόπιν αίτησης των αρχών άλλου κράτους μέλους, σε παρακολούθηση της διακίνησης ύποπτων εμπορευμάτων ή υπηρεσιών; 36. Ποιος θεωρείτε ότι θα ήταν ο ρόλος της Επιτροπής στη λειτουργία αυτής της συνεργασίας; Δεν θα έπρεπε να υπερβαίνει την απλή συνδρομή προς τα κράτη μέλη και το συντονισμό των περιπτώσεων με κοινοτική διάσταση, για να διαδραματίσει έναν ουσιαστικότερο ρόλο, για παράδειγμα πιο λειτουργικό, κυρίως σε ό,τι αφορά τις έρευνες; Θεωρείτε σκόπιμο να συντάσσει η Επιτροπή έκθεση ανά τριετία για την αξιολόγηση της κατάστασης και της αποτελεσματικότητας των μέτρων που λαμβάνονται από τους διάφορους φορείς για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά; 37. Έχετε αντιμετωπίσει προβλήματα σχετικά με την προσκόμιση σε διοικητική ή δικαστική διαδικασία αποδεικτικών στοιχείων που έχουν αποκτηθεί νόμιμα σε άλλο κράτος μέλος; Εάν ναι, η Σύμβαση της Χάγης σχετικά με τη συλλογή αποδεικτικών στοιχείων στο εξωτερικό σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις επέτρεψε την άρση αυτών των προβλημάτων; Εάν όχι, πώς θα μπορούσαν να επιλυθούν τα προβλήματα αυτά κατά τη γνώμη σας; Σε περίπτωση που τα ανωτέρω προβλήματα δεν θα μπορούσαν να επιλυθούν στο πλαίσιο της Σύμβασης της Χάγης, πιστεύετε ότι, στο πλαίσιο της διοικητικής συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων εθνικών αρχών, η δυνατότητα υποβολής σε δικαστήριο κράτους μέλους αποδεικτικών στοιχείων υπό μορφή πληροφοριών που έχουν αποκτηθεί νόμιμα σε άλλο κράτος από τις αρχές του κράτους αυτού θα αποτελούσε πρόσφορο μέσο για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά; 38. Ποιο(ποια) άλλο(-α) μέτρο(-α) θα μπορούσαν, κατά τη γνώμη σας, να μελετηθούν για την ενίσχυση της διοικητικής συνεργασίας με στόχο την καταπολέμηση του εν λόγω φαινομένου στην εσωτερική αγορά; Κατάρτιση Πρέπει επίσης να δοθεί έμφαση στην κατάρτιση των υπαλλήλων που είναι επιφορτισμένοι με την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας, συμπεριλαμβανομένων των ανταλλαγών προσωπικού, για παράδειγμα στο πλαίσιο του προγράμματος ΚΑΚΟΕ11849 ή ενός προγράμματος που θα καταρτισθεί ειδικά για το σκοπό αυτό, ούτως ώστε να ευνοηθεί η ανταλλαγή εμπειριών και μεθόδων εργασίας στον εν λόγω τομέα, με στόχο να προωθηθούν οι καλύτερες πρακτικές στον τομέα αυτό. Θα μπορούσε επίσης να καταρτιστεί και να ενημερώνεται τακτικά σε κοινοτικό επίπεδο ένας πρακτικός λειτουργικός οδηγός απευθυνόμενος στις εθνικές αρχές, ο οποίος θα αξιοποιούσε τις διαθέσιμες ικανότητες, τις γνώσεις και τις εξειδικευμένες τεχνικές γνώσεις στον εν λόγω τομέα, προκειμένου να διευκολυνθεί η συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών καταστολής και να βελτιωθεί κατ'αυτόν τον τρόπο η καταπολέμηση του εν λόγω φαινομένου. 49 Απόφαση του Συμβουλίου 92/481/ΕΟΚ της 22ας Σεπτεμβρίου 1992, ΕΕΕΚ αριθ. ί 286 της 01. 10. 1992, σελ. 65. Η απόφαση αυτή τελεί υπό τροποποίηση, ΕΕΕΚ αριθ. Ο 274 της 10. 09. 1997, σελ. 9. 33 Ερωτήσεις: 39. 40. Η δημιουργία από τις δημόσιες αρχές, σε συνεργασία με τις οικείες επαγγελματικές οργανώσεις, κύκλων κατάρτισης των υπαλλήλων που είναι επιφορτισμένοι με την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά θα συνέβαλλε, κατά τη γνώμη σας, στη βελτίωση της καταπολέμησης του εν λόγω φαινομένου; Εάν ναι, σε ποιους θα έπρεπε ιδιαίτερα να απευθύνεται και βάσει ποίων όρων; Γενικότερα, η ενίσχυση της κατάρτισης των υπαλλήλων που είναι επιφορτισμένοι με την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής προσωπικού μεταξύ των κρατών μελών, πιστεύετε ότι θα μπορούσε να βελτιώσει την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας στην εσωτερική αγορά; 41. Πιστεύετε ότι η σύνταξη και ενημέρωση ενός πρακτικού οδηγού για τις εθνικές αρχές θα μπορούσε να συμβάλει στην καταπολέμηση του εν λόγω φαινομένου; 34 Ι85Ν 0254-1483 ΟΟΜ(98) 569 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ ΟΚ 09 10 06 08 Αριθ. καταλόγου : 0Β-0Ο-98-575-ΟΚ-0 ΙδΒΝ 92-78-39727-Χ Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων Ι. -2985 Λουξεμβούργο 3 5