text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 17. 07. 1998 COM(1998) 452 τελικό 98/0249 (SYN) ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΛΙΜΕΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΔΟΧΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΟΙΠΩΝ ΦΟΡΤΊΟΥ (υποβληθείσα από την Ηπιτροπή) EL/07/98/04380100. W00 (EN) ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΕΙΔΙΚΕΣ ΘΕΩΡΗΣΕΙΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΤΟΥ ΕΟΧ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΔΕΛΤΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ Σελίδες 2 2 7 7 9 11 20 35 37 40 EL/07/98/04380100. WOO (EN) ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. 2. 3. Είναι κοινός τόπος ότι ο όγκος και η έκταση των απορρίψεων αποβλήτων και καταλοίπων φορτίου από πλοία στη θάλασσα κυμαίνονται σε ανεπίτρεπτα επίπεδα. Επίσης αναγνωρίζεται ότι τα αίτια της κατάστασης αυτής πρέπει να αναζητηθούν τόσο στα πλοία όσο και στην ξηρά. Ενώ είναι φανερό ότι η συχνή επανάληψη παρανόμων απορρίψεων στη θάλασσα μπορεί να εξηγηθεί εν μέρει από την άγνοια, εκ μέρους των πλοιάρχων και των πληρωμάτων, των διεθνών κανονισμών και προτύπων, είναι επίσης γεγονός ότι συχνά δεν υπάρχουν κατάλληλες εγκαταστάσεις υποδοχής στους λιμένες. Τα πλοία που αδυνατούν να παραδώσουν τα απόβλητα και κατάλοιπα τους στον λιμένα δεν έχουν συχνά άλλη δυνατότητα παρά να τα απορρίψουν στη θάλασσα. Για να καταπολεμηθεί επομένως η θαλάσσια ρύπανση που προκαλείται από τις λειτουργικές απορρίψεις των πλοίων, είναι ανάγκη, αφενός να διατίθενται στους λμιένες οι σχετικές εγκαταστάσεις, αφετέρου δε να υποχρεούνται να τις χρησιμοποιούν τα πλοία. Η ανάγκη της διπλής αυτής προσέγγισης αναγνωρίζεται στη Διεθνή Σύμβαση για την Πρόληψη της Ρύπανσης από Πλοία, του 1973, καθώς και στο Πρωτόκολλο του 1978 για το ίδιο θέμα (Marpol 73/78). Στα τεχνικά παραρτήματα της Σύμβασης αυτής καθορίζονται λεπτομερή πρότυπα και αυστηρές προϋποθέσεις για τις απορρίψεις στη θάλασσα αποβλήτων και καταλοίπων, και με ακόμη αυστηρότερους όρους για θαλάσσιες περιοχές οι οποίες έχουν χαρακτηριστεί ως "ειδικές περιοχές". Η Σύμβαση απευθύνεται επίσης στους λιμενικούς φορείς, υποχρεώνοντας τα συμβαλλόμενα μέρη να εξασφαλίζουν την διάθεση εγκαταστάσεων υποδοχής για τα διάφορα είδη αποβλήτων, χωρίς να προκαλούνται αναίτιες καθυστερήσεις στα πλοία που χρησιμοποιούν αυτές τις εγκαταστάσεις και σύμφωνα με τις ανάγκες των πλοίων. Η αναντιστοιχία μεταξύ υπαρχόντων κανονισμών και ακολουθούμενης πρακτικής αναγνωρίστηκε από την Επιτροπή στην ανακοίνωση της "Μια Κοινή Πολιτική για την Ασφάλεια στην Θάλασσα" της 24ης Φεβρουαρίου 19931, όπου αναφέρεται ότι θα ήταν δυνατή η πιστότερη τήρηση των απαιτήσεων της Marpol 73/78, στην οποία όλα τα Κράτη μέλη της Κοινότητας είναι συμβαλλόμενα, μέρη και ότι απαιτούνται περαιτέρω πρωτοβουλίες για την ικανοποιητικότερη εφαρμογή των διεθνών κανονισμών και προτύπων, που καθορίζονται, τόσο στην Marpol 73/78, όσο και σε άλλα κείμενα του Διεθνούς Οργανισμού Ναυσιπλοΐας (ΙΜΟ). Το Συμβούλιο συμμερίστηκε τις απόψεις της Επιτροπής και συμπεριέλαβε στο ψήφισμα του σχετικά με μια Κοινή Πολιτική για την Ασφάλεια στην Θάλασσα, την βελτίωση της προσφοράς και χρήσεως εγκαταστάσεων υποδοχής αποβλήτων στην Κοινότητα, ως δράση προτεραιότητας. 4. Η παρούσα Οδηγία έχει ακριβώς τον ίδιο στόχο με την Marpol 73/78, δηλαδή την προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος από τη ρύπανση που προκαλείται από τα πλοία, ανεξαρτήτως σημαίας, με απώτερο σκοπό την εξάλειψη της. Ωστόσο, η προσοχή εν προκειμένω στρέφεται κυρίως στις δραστηριότητες των πλοίων ενόσω είναι COM (93) 66 τελικό. Ψήφισμα του Συμβουλίου της 8ης Ιουνίου 1993 σχετικά με μια κοινή πολιτική για την ασφάλεια στην θάλασσα (93/C 271 /01 ), ΕΕ αριθ. C 271, 7. 10. 93, σελ. 2. 5. 6. 7. EL/07/98/04380100. W00 (EN) προσορμισμένα σε κοινοτικά λιμάνια, παρά στην κανονιστική ρύθμιση των απορρίψεων των πλοίων εν πλω, που αποτελούν και τον στόχο των διατάξεων της Marpol 73/78. Η προσέγγιση με βάση τους λιμένες βασίζεται σε λόγους αντικειμενικούς, λόγους ακολουθούμενης πολιτικής και νομικούς λόγους. Όπως ήδη αναφέρθηκε, οι απορρίψεις στη θάλασσα από την λειτουργία του πλοίου συνδέονται στενά με τις δυνατότητες πρόσβασης σε εγκαταστάσεις υποδοχής αποβλήτων στους λιμένες. Μόνο εάν οι τελευταίες βελτιωθούν σημαντικά θα καταστεί δυνατός ο περιορισμός των απορρίψεων αποβλήτων στη θάλασσα. Αναγνωρίζεται δε γενικότερα ότι τα κύρια προβλήματα στο ισχύον διεθνές καθεστώς που διέπει την κατά την λειτουργία των πλοίων ρύπανση δεν προέρχονται κυρίως από την ατέλεια των προτύπων, αλλά από την ανεπαρκή εφαρμογή και επιβολή τους. Δεδομένου ότι η εναρμονισμένη εφαρμογή των διεθνών κανονισμών - και, όπου χρειάζεται, συμπληρούμενων από ειδικές κοινοτικές απαιτήσεις - αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες της κοινοτικής πολιτικής για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, είναι λογικό ότι, σ'αυτό το πλαίσιο, οι προσπάθειες της Κοινότητας πρέπει να εστιασθούν στην αποτελεσματική εφαρμογή της Marpol 73/78 και στους στόχους που αυτή επιδιώκει, και όχι στην θέσπιση νέων κανόνων για τις απορρίψεις από τα πλοία στη θάλασσα. Η νομική σκοπιμότητα της προσέγγισης με βάση τους λιμένες, έγκειται στο διεθνές δίκαιο της θάλασσας, ειδικότερα δε στις διατάξεις της Σύμβασης των HE του 1982 για το Δίκαιο της Θαλάσσης. Η προσεκτική δικαιοδοτική εξισορρόπηση παρακτίων και θαλασσίων συμφερόντων που επιχειρείται στη Σύμβαση αυτή, συνεπάγεται σημαντικούς περιορισμούς στην κατάρτιση και επιβολή εθνικών - και περιφερειακών - κανόνων για την ρύπανση από πλοία στις παράκτιας δικαιοδοσίας ζώνες, αλλά επικυρώνει την ευρεία δικαιοδοσία των Κρατών να θεσπίζουν και επιβάλλουν κανόνες για τα πλοία που εκουσίως προσορμίζονται στους λιμένες τους. Η διαφορετική εν προκειμένω προσέγγιση από αυτήν της Marpol 73/78, συνεπάγεται - κατ'ανάγκην - ότι η Οδηγία πρέπει να διαλαμβάνει ζητήματα που δεν καλύπτονται από το τρέχον διεθνές δίκαιο. Για να είναι αποτελεσματικό, το κοινοτικό καθεστώς πρέπει κατ?αρχάς να θεσπίσει πολύ ειδικότερα πρότυπα που να καλύπτουν τις υποχρεώσεις των λιμένων και των κρατών του λιμένα για την εκ μέρους τους εξασφάλιση των κατάλληλων εγκαταστάσεων υποδοχής αποβλήτων. Δεύτερον, πρέπει να ρυθμιστούν και εξειδικευθούν οι υποχρεώσεις των πλοίων εις ό,τι αφορά την χρήση των εν λόγω εγκαταστάσεων. Τρίτον, χρειάζεται η θέσπιση καθεστώτος για τον αποτελεσματικό έλεγχο της συμμόρφωσης, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα των μέτρων. Εις ό,τι αφορά το πρώτο ζήτημα, δηλαδή τις υποχρεώσεις για τους λιμένες και τα κράτη του λιμένα, δεν υπάρχουν αμφιβολίες για την ανάγκη μιας ουσιαστικής αποσαφήνισης και βελτίωσης της σημερινής κατάστασης, όπου η σύντομη αναφορά σε κατάλληλες εγκαταστάσεις υποδοχής, στα σχετικά παραρτήματα της Marpol 73/78, αποτελεί τη μόνη διεθνή νομική απαίτηση. Βασικό στοιχείο της προτεινόμενης Οδηγίας είναι, εν προκειμένω, η υποχρέωση κατάρτισης προγραμμάτων υποδοχής και διακίνησης των αποβλήτων σε όλους τους λιμένες, για την υποδοχή και επεξεργασία των αποβλήτων και καταλοίπων. Στο πρόγραμμα αυτό καλούνται κατ'αρχάς τα λιμάνια να εκτιμήσουν τις ανάγκες των πλοίων που (κανονικά) προσορμίζονται σε αυτά και, στη συνέχεια, να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για να ικανοποιηθούν οι ανάγκες αυτές. Η έγκριση και παρακολούθηση του προγράμματος υποδοχής και διακίνησης αποβλήτων από την πλευρά του Κράτους μέλους πρέπει να εξασφαλίζει τον ρεαλισμό και την ορθότητα του προγράμματος. Ζητείται επίσης από τους λιμένες να αξιοποιούν τις εγκαταστάσεις αυτές, μεταξύ άλλων εξασφαλίζοντας την ανά πάσαν στιγμήν διαθεσιμότητα τους και το προσιτό κόστος τους, 8. EL/07/98/04380100. W00 (EN) την εκ μέρους των παροχή ικανοποιητικών υπηρεσιών και την αποφυγή δαπανηρών και χρονοβόρων - για τα πλοία και τα πληρώματα - διαδικασιών, λόγω της παράδοσης των αποβλήτων. Η υποχρέωση που θεσπίζει η Marpol 73/78 για την αποφυγή αναίτιων καθυστερήσεων στα πλοία, παραμένει αμετάβλητη. Από την άλλη πλευρά, οι δαπάνες για την διάθεση επαρκών εγκαταστάσεων υποδοχής θα βαρύνουν τα πλοία που προσεγγίζουν τους λιμένες. Εις ό,τι αφορά το δεύτερο ζήτημα, ήτοι τις υποχρεώσεις των πλοίων, πρέπει βέβαια να εξασφαλιστεί ότι οι προσπάθειες των λιμένων θα είναι καρποφόρες και ότι τα πλοία θα χρησιμοποιούν πράγματι τις προσφερόμενες εγκαταστάσεις. Με την προτεινόμενη Οδηγία επιχειρείται η σταδιακή εξασφάλιση της χρήσης των εγκαταστάσεων υποδοχής στους λιμένες. Πρώτον, η αρχή της υποχρεωτικής διάθεσης συνεπάγεται ότι όλα τα πλοία, με ορισμένες αναγκαίες εξαιρέσεις, θα υποχρεούνται να παραδίδουν τα απόβλητα που δημιουργούνται κατά την λειτουργία τους, προτού αποπλεύσουν από κοινοτικό λιμένα ή ότι, τουλάχιστον, ο πλοίαρχος είναι σε θέση να αποδείξει ότι η αποθηκευτική δυναμικότητα του πλοίου είναι επαρκής για τα παραγόμενα απόβλητα. Επομένως, η απόδειξη της νομιμότητας της μη χρησιμοποίησης των εγκαταστάσεων αποτελεί ευθύ\η του πλοίου που δεν παρέδωσε τα απόβλητα του. Πλοία που δεν παραδίδουν τα απόβλητα τους χωρίς ισχυρό λόγο εξαίρεσης, δεν θα επιτρέπεται να αποπλέουν, έως ότου προβούν στην παράδοση. Δεύτερον, η αρχή της υποχρεωτικής διάθεσης αποβλήτων συνδυάζεται με την απαίτηση για την εκ μέρους των λιμενικών φορέων υιοθέτηση συστημάτων κάλυψης του κόστους, τα οποία ενθαρρύνουν την χρήση των εν λόγω εγκαταστάσεων. Στην Οδηγία δεν προτείνεται κάποιο συγκεκριμένο σύστημα ανάκτησης κόστους για τον σκοπό αυτόν, αλλά επαφίεται στην κρίση των Κρατών μελών, με τον παράλληλο καθορισμό ορισμένων γενικών αρχών. Ανεξαρτήτως συστήματος, η γενική απαίτηση συνίσταται στο εξής: το σύστημα των τελών πρέπει να είναι τέτοιο ώστε τα πλοία να μην έχουν κίνητρα για να απορρίπτουν τα απόβλητα τους στη θάλασσα. Το σύστημα επιβολής «απευθείας» τελών, όπου πληρώνουν για την παρεχόμενη υπηρεσία μόνο όσοι παραδίδουν απόβλητα, θα πρέπει, με το ενωτέρω σχετικό, ουσιαστικά να αποκλειστεί. Όπως και με την αρχή της υποχρεωτικής διάθεσης, θα πρέπει και εδώ να προβλεφθούν ορισμένες εξαιρέσεις καταβολής τελών, μεταξύ άλλων και για πλοία με συχνές προσορμίσεις και αποδεδειγμένες συμφωνίες με άλλους καθ?οδόν λιμένες. Για να εξασφαλίζεται η συνεργασία μεταξύ των πλοίων και των άλλων εμπλεκόμενων αρχών και προσώπων, ο πλοίαρχος υποχρεούται να αναφέρει εκ των προτέρων, στον επόμενο λιμένα προσόρμισης, στοιχεία σχετικά με την χωρητικότητα των δεξαμενών του και τον όγκο των αποβλήτων και καταλοίπων του, και να ενημερώνει για τις προθέσεις του να χρησιμοποιήσει τις εγκαταστάσεις υποδοχής τους. Οι πληροφορίες αυτές ενώ αφενός χρειάζονται στους λιμενικούς φορείς για να εξασφαλίσουν την διάθεση των αναγκαίων εγκαταστάσεων, αφετέρου επηρεάζουν την επιβολή του καθεστώτος. 9. Το τρίτο στοιχείο, που αφορά τον έλεγχο της συμμόρφωσης με την Οδηγία, αναφέρεται στην θέσπιση συστήματος με το οποίο εξασφαλίζεται η λειτουργία του καθεστώτος στην πράξη. Τόσο σε περίπτωση ανεπάρκειας των εγκαταστάσεων, όσο και σε περίπτωση μη χρήσεως τους από τα πλοία, πρέπει να εξασφαλίζεται η εφαρμογή των διατάξεων της Οδηγίας. Ενδέχεται να μην είναι εφικτός, στην πράξη, ο έλεγχος όλων των πλοίων που δεν παραδίδουν τα απόβλητα τους στους λιμένες. Κατά συνέπειαν, το κύριο μέσο για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης των πλοίων θα είναι οι δειγματοληπτικοί έλεγχοι εκ μέρους των αρχών των κρατών μελών. Οι τελευταίες θα ενημερώνονται για ορισμένα σκάφη για τα οποία δεν θεωρείται πιθανόν να παραδώσουν τα απόβλητα τους ή τα οποία δεν έχουν συμμορφωθεί με τις περί κοινοποιήσεως απαιτήσεις προκειμένου να 10. 11. 12. 13. EL/07/98/04380100. W00 (EN) καθοριστούν οι προτεραιότητες επιθεώρησης. Ο επιθεωρητής δεν θα επιτρέπει τον απόπλου πλοίων που δεν έχουν συμμορφωθεί με τις σχετικές με την παράδοση των αποβλήτων απαιτήσεις, μέχρις ότου όντως πραγματοποιηθεί η παράδοση. Από την άλλη πλευρά, τα πλοία που συμμορφώνονται με την Οδηγία αλλά καθυστερούν αναίτια λόγω της ανεπάρκειας των εγκαταστάσεων υποδοχής, θα έχουν το δικαίωμα αποζημίωσης για τις τυχόν ζημίες που υπέστησαν για τον προαναφερθέντα λόγο. Εν κατακλείδι, η οδηγία στηρίζεται στις υποχρεώσεις που όλα τα κράτη μέλη έχουν αποδεχθεί στο πλαίσιο της Marpol 73/78, πλην όμως κάνει ένα βήμα παραπέρα με το να διαλαμβάνει λεπτομερώς τις νομικές, οικονομικές και πρακτικές ευθύνες των διαφόρων συντελεστών που εμπλέκονται στην παράδοση αποβλήτων και καταλοίπων στους λιμένες. Στην Συνδιάσκεψη των HE για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη του 1992 στο Ρίο ντε Τζανέιρο, συμφωνήθηκε ότι τα κράτη θα εκτιμήσουν την σκοπιμότητα μιας αυστηρότερης εφαρμογής των διατάξεων της Marpol 73/78 που αφορούν τις απορρίψεις3. Στην Κοινότητα η ανάγκη αυτή έχει αναγνωριστεί σαφώς και η οδηγία αποτελεί σημαντικό μέσο εναρμονισμένης εφαρμογής, στην Ευρώπη, των υποχρεώσεων της Marpol 73/78. Έχουν όντως αναληφθεί, πρωτύτερα, ιδιαίτερα δε στην δεκαετία του ?90, προσπάθειες για την αποτελεσματική εφαρμογή των διατάξεων της Marpol 73/78. Οι προσπάθειες αυτές αφορούσαν μεμονωμένους λιμένες ή μεμονωμένα κράτη, ή ακόμη και υπο- περιφέρειες. Ωστόσο, καμία από τις πρωτοβουλίες αυτές δεν έχει τον συνολικό χαρακτήρα του καθεστώτος που προτείνεται στην παρούσα οδηγία, και ούτε την ίδια, εκτεταμένη, γεωγραφική κάλυψη. Το σημαντικότερο των υπο-περιφερειακών καθεστώτων στα οποία γίνεται αναφορά ανωτέρω, είναι το καθεστώς για την Βαλτική Θάλασσα που θεσπίστηκε στο πλαίσιο της Στρατηγικής για τις Λιμενικές Εγκαταστάσεις Υποδοχής στην Βαλτική. Τον Μάρτιο του 1998, τα Μέρη στην Σύμβαση του 1974/1992 για την Προστασία του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος στην Περιοχή της Βαλτικής Θαλάσσης, συμπεριλαμβανομένης της Κοινότητας, ενέκριναν τροποποιήσεις στην εν λόγω Σύμβαση η οποία, με την θέση της σε ισχύ, θα εισαγάγει αυστηρές περί διαθέσεως απαιτήσεις για όλα τα πλοία που επισκέπτονται τους λιμένες της Βαλτικής Θαλάσσης. Κατά την κατάρτιση της παρούσας Οδηγίας ελήφθη υπόψη η συμβατότητα της με το εν λόγω καθεστώς, και δεν υπάρχει πρόθεση οιουδήποτε περιορισμού της εφαρμοσιμότητας της Σύμβασης της Βαλτικής στην εν λόγω περιοχή. Η θαλάσσια ρύπανση έχει, εκ φύσεως, διαμεθοριακές επιπτώσεις και, ως εκ τούτου, είναι επιθυμητό - υπό το πρίσμα της περιβαλλοντικής προστασίας - να υπόκεινται όσο το δυνατόν περισσότερα κράτη σε ένα τέτοιο καθεστώς. Οι ενέργειες ενός μεμονωμένου κράτους, και ακόμη περισσότερο ενός μεμονωμένου λιμένα, μειώνουν εν μέρει μόνο την προερχόμενη από τα πλοία ρύπανση στα ύδατα του, δεδομένου ότι περιορισμένος αριθμός δυνητικά ρυπογόνων πλοίων θα προσορμιστούν όντως στους λιμένες του κράτους. Από την άλλη πλευρά, η περιφερειακή δράση μπορεί να έχει σημαντικά αποτελέσματα, αφού μπορεί να καταδειχθεί ότι μεγάλο μέρος της παράκτιας ρύπανσης προέρχεται από πλοία που προσορμίζονται σε λιμένες της εν λόγω περιοχής. Επίσης, η μονομερής ανάληψη δράσης στον τομέα αυτόν παρουσιάζει το μειονέκτημα της διαμόρφωσης μη ευνοϊκών όρων ανταγωνισμού για τον(τους) εμπλεκόμενο(ους) Agenda 21 παράγραφος 17. 30 (α) (iii) EL/07/98/04380100. W00 (EN) λιμένα(ες). Προφανώς, οι πρωτοβουλίες μεμονωμένων λιμένων ή κρατών μελών όσον αφορά την εφαρμογή της αρχής της υποχρεωτικής απόρριψης, ή την εφαρμογή συστήματος τελών που επιβάλλει πρόσθετα βάρη στα πλοία, ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ανταγωνιστικότητα των τελευταίων. Η αυστηρή μονομερής επιβολή τέτοιων καθεστώτων θα οδηγούσε, πιθανότατα, στην εκτροπή των δρομολογίων των πλοίων σε άλλους γειτονικούς λιμένες, με λιγότερο αυστηρές απαιτήσεις. Μολονότι είναι αναμφισβήτητο ότι ένα κοινοτικό καθεστώς, όπως το εν προκειμένω προτεινόμενο, θα έχει τέτοια αποτελέσματα - κυρίως στις περιφερειακές περιοχές της Κοινότητας - οι συνολικοί κίνδυνοι δημιουργίας ανταγωνιστικών μειονεκτημάτων περιορίζονται σαφώς με την επέκταση των ορίων της περιοχής στην οποία εφαρμόζονται ενιαία πρότυπα. Τέλος, ένα αυστηρό καθεστώς παραδόσεων, όπως το προτεινόμενο, απαιτεί σημαντική συνεργασία μεταξύ όμορων κρατών όσον αφορά τα συλλεγόμενα δεδομένα και τις διαδικασίες ελέγχου. Στην Κοινότητα, υπάρχουν ήδη τέτοια μέσα ή μπορούν εύκολα να συσταθούν. Η Κοινότητα διαθέτει ήδη ένα συγκροτημένο σύστημα διακίνησης αποβλήτων, και η παρούσα οδηγία θα αποτελέσει τμήμα του. Επιπλέον, άλλοι σχετιζόμενοι διεθνείς φορείς, είτε περιφερειακοί είτε παγκόσμιοι, δεν διαθέτουν τα κατάλληλα μέσα επίβλεψης τέτοιου τύπου μέτρων εφαρμογής. Επομένως, η σε κοινοτικό επίπεδο δράση φαίνεται να είναι η καταλληλότερη μέθοδος καταπολέμησης της λειτουργικής ρύπανσης από πλοία. EL/07/98/04380100. WOO (EN) ΣΚΟΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ 14. Σκοπός της νομοθεσίας είναι η περαιτέρω προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος από τη ρύπανση που προέρχεται από πλοία, βελτιώνοντας τη διαθεσιμότητα και χρήση των λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής. ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 15. α) Ποιοι είναι οι στόχοι της εξεταζόμενης δράσεως σε σχέση με τις υποχρεώσεις της Κοινότητας και ποια είναι η κοινοτική διάσταση του προβλήματος (λ. χ. , πόσα κράτη μέλη εμπλέκονται και ποια είναι η λύση που ακολουθείται σήμερα); Η Συνθήκη προβλέπει την υιοθέτηση μιας κοινής στρατηγικής μεταφορών και τα μέτρα που εξετάζονται για την εφαρμογή μιας τέτοιας πολιτικής περιλαμβάνουν μέτρα για τη βελτίωση της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος από τις ναυτιλιακές δραστηριότητες. Προς τον σκοπό αυτόν, κύριος στόχος της σκοπούμενης δράσεως είναι η εναρμόνιση της εφαρμογής των διεθνών διατάξεων για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος στην Κοινότητα, όπως προβλέπεται στην Διεθνή Σύμβαση του 1973 για την Προστασία της Ρύπανσης από Πλοία, όπως αυτή τροποποιήθηκε από το σχετικό Πρωτόκολλο του 1978 (Marpol 73/78). Απαιτείται βελτίωση των αναγκαίων χερσαίων εγκαταστάσεων για τα απόβλητα των πλοίων προκειμένου να ενθαρρυνθούν τα πλοία στο να παραδίδουν τα απόβλητα πλοίων και τα κατάλοιπα φορτίου στις εγκαταστάσεις αυτές, προτού αποπλεύσουν. Οι υποχρεώσεις των λιμένων συμπληρώνονται με τις υποχρεώσεις των πλοίων όσον αφορά τη χρήση των εν λόγω εγκαταστάσεων υποδοχής. Μολονότι η υποχρέωση διάθεσης τέτοιων εγκαταστάσεων υποδοχής δεν αφορά όλα τα κράτη μέλη, η οδηγία θα επηρεάσει σε κάποιο βαθμό όλα τα κράτη μέλη, δεδομένου ότι όλα (τα κράτη μέλη) έχουν πλοία υπό την σημαία τους. 16. β) Η προτεινόμενη δράση αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Κοινότητας, ή μοιράζεται η Κοινότητα την αρμοδιότητα με τα κράτη μέλη; Πρόκειται για κοινή αρμοδιότητα μεταξύ της Κοινότητας και των κρατών μελών. 17. γ) Ποια είναι η αποτελεσματικότερη λύση, με βάση τις δυνατότητες της Κοινότητας και των κρατών μελών; Λόγω της σχετικής με την εσωτερική αγορά διάστασης των θαλάσσιων μεταφορών, η ανάληψη δράσεως σε κοινοτικό επίπεδο αποτελεί τον μόνο δυνατό τρόπο προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος στα κοινοτικά ύδατα, με παράλληλο περιορισμό των στρεβλώσεων του ανταγωνισμού μεταξύ των ληιένων. 18. δ) Ποια είναι η ακριβής προστιθέμενη αξία της σκοπούμενης από την Κοινότητα δράσεως και ποιο θα ήταν το κόστος της εν προκειμένω αδρανείας; Η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος είναι ύψιστης σημασίας για την Κοινότητα και επομένως και η διάθεση λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής για τα απόβλητα των πλοίων και τα κατάλοιπα φορτίου, όπως επίσης και η παράδοση τέτοιων αποβλήτων και καταλοίπων στις εν λόγω εγκαταστάσεις. ' ] • EL/07/98/04380100. WOO (EN) Έχουν θεσπιστεί σε διεθνές επίπεδο κατάλληλοι κανόνες. Ωστόσο, οι κανόνες αυτοί παρέχουν περιθώρια διαφορετικής εφαρμογής σε εθνικό επίπεδο, λ. χ. η επιβολή συστημάτων τελών για την παράδοση αποβλήτων, και δεν προβλέπουν αυστηρούς όρους παράδοσης προκειμένου να επιτραπεί ο απόπλους. Το κόστος μιας εν προκειμένω αδράνειας θα ήταν η περαιτέρω ρύπανση, η οποία προκαλεί, ειδικά στις κλειστές θαλάσσιες περιοχές, σοβαρές βλάβες στο θαλάσσιο περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένων των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Επίσης, η αδράνεια θα διατηρούσε τη στρέβλωση του ανταγωνισμού μεταξύ λιμένων όσον αφορά τις παρεχόμενες υπηρεσίες και τα χρησιμοποιούμενα συστήματα τελών για την παράδοση των αποβλήτων των πλοίων στις λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής. Επιπλέον, η αδράνεια δεν θα συνέβαλλε στην επίλυση των προβλημάτων που αντιμετωπίζουν τα πλοία όσον αφορά την εξεύρεση κατάλληλων λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής στους ευρωπαϊκούς λιμένες. 19. ε) Ποιες μορφές δράσεως προσφέρονται στην Κοινότητα; (σύσταση, χρηματοδοτική στήριξη, κανονισμός, αμοιβαία αναγνώριση) Οι διεθνείς συμφωνίες δημιούργησαν κανόνες οι οποίοι είναι δύσκολο να επιβληθούν εις ό,τι αφορά την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Επιπλέον, η διαφορετική εφαρμογή στα κράτη μέλη, ιδίως όσον αφορά τα συστήματα είσπραξης τελών για τις λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής, προκαλεί στρέβλωση του ανταγωνισμού μεταξύ των λιμένων, εξ ού και η ανάγκη θέσπισης δεσμευτικών μέτρων, είτε υπό μορφήν Οδηγίας, είτε Κανονισμού. Ενσωματώνοντας ένα ευρύ κοινοτικό σύστημα σε ένα δεσμευτικό νομοθετικό πλαίσιο, είναι δυνατή η αποφυγή των αποκλίσεων μεταξύ των εθνικών μέτρων. 20. στ) Είναι αναγκαία η ενιαία νομοθεσία, ή αρκεί μία οδηγία που καθορίζει τους γενικούς στόχους και αφήνει την ευθύνη της επίτευξης τους στα κράτη μέλη; Σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, μία Οδηγία αρκεί, δεδομένου ότι θεσπίζει κοινές απαιτήσεις σε κοινοτικό επίπεδο ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η εναρμονισμένη εφαρμογή και επιβολή των διεθνώς συμπεφωνημένων κανόνων και αρχών σχετικά με την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, αφήνοντας, εκ παραλλήλου, σε κάθε κράτος μέλος την επιλογή της εφαρμογής των πρακτικών και τεχνικών διαδικασιών. Κατ? αυτόν τον τρόπο, η παρούσα Οδηγία καθιστά υπεύθυνο το κάθε κράτος μέλος στην επιλογή των μέσων εφαρμογής που θεωρεί καταλληλότερα σε σχέση με το εσωτερικό σύστημα του. EL/07/98/04380100. W00 (EN) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 21. Η Οδηγία αποτελεί τμήμα της συνολικής πολιτικής της Κοινότητας για τα απόβλητα. Επιβάλλει υποχρέωση, για όλους τους λιμένες, να διαθέτουν επαρκείς εγκαταστάσεις υποδοχής των αποβλήτων από πλοία, καθώς και των καταλοίπων φορτίου. Οι εγκαταστάσεις οφείλουν να καλύπτουν τις ανάγκες των πλοίων που τις χρησιμοποιούν, χωρίς αναίτιες καθυστερήσεις. Τα προγράμματα υποδοχής και διακίνησης των αποβλήτων θεωρούνται ως σημαντικό μέσο βελτίωσης της διάθεσης εγκαταστάσεων για τα απόβλητα πλοίων στους λιμένες. Προϋπόθεση για την διάθεση κατάλληλων εγκαταστάσεων είναι ο πλήρης και εποικοδομητικός διάλογος μεταξύ του λιμένα, των αρχών του λιμένα ή της μαρίνας και των τακτικών χρηστών, για τον τύπο των εγκαταστάσεων που πρέπει να διατίθενται προκειμένου να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των τύπων και ποσοτήτων αποβλήτων, καθώς και για όποιες άλλες ειδικές απαιτήσεις. Οι ανάγκες για λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής μπορούν να κυμαίνονται σημαντικά με την πάροδο του χρόνου. Αλλά και ο τύπος και ο όγκος των θαλάσσιων μεταφορών στις οποίες χρησιμοποιείται ο συγκεκριμένος λιμένας, υπόκειται σε αλλαγές. Προκειμένου να παραμένουν σύγχρονες οι λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής και ο προγραμματισμός διακίνησης, είναι ανάγκη να καθορίζονται οι ημερομηνίες διενέργειας επισήμων ελέγχων. Οι εν λόγω έλεγχοι πρέπει να διενεργούνται ανά τριετία, με ενδεχόμενη επίσπευση τους σε περίπτωση σημαντικών εξελίξεων ή μεταβολών στον λιμένα. 22. Το κυριότερο μέσο για την αποτροπή της εκ μέρους των πλοίων απόρριψης στη θάλασσα των αποβλήτων που δημιουργούν τα ίδια, είναι η αρχή της υποχρεωτικής παράδοσης δηλαδή η αρχή σύμφωνα με την οποία κάθε πλοίαρχος πλοίου που δεν παρέδωσε όλα τα απόβλητα - που δημιουργήθηκαν από το ίδιο - στον λιμένα, οφείλει να είναι σε θέση να αποδείξει τη νομιμότητα της μη-παράδοσης. Σε περίπτωση που αυτό είναι αδύνατον, πρέπει να απαγορεύεται ο απόπλους μέχρις ότου πραγματοποιηθεί η παράδοση. Ο κανόνας αυτός θα εφαρμόζεται σε όλα τα πλοία που προσεγγίζουν σε κοινοτικούς λιμένες. Σε όλα τα πλοία δημιουργούνται απόβλητα, επομένως η αρχή της παράδοσης εφαρμόζεται σε κάθε κατηγορία πλοίων, είτε πρόκειται για εμπορικά είτε για σκάφη αναψυχής. Για οργανωτικούς λόγους, οι φορείς εκμετάλλευσης των εγκαταστάσεων χρειάζεται να ειδοποιούνται εγκαίρως για την επικείμενη χρήση των εγκαταστάσεων, προκειμένου να αποφεύγονται οι αναίτιες καθυστερήσεις των πλοίων. Για τον λόγο αυτόν, η Οδηγία περιλαμβάνει υποχρέωση κοινοποίησης εκ μέρους των πλοίων και περιλαμβάνει υπόδειγμα εντύπου στο οποίο καθορίζονται οι πληροφορίες που πρέπει να αναγράφονται. Για πρακτικούς λόγους, τα αλιευτικά πλοία και τα σκάφη αναψυχής εξαιρούνται της υποχρεώσεως αυτής. Επίσης, η θέσπιση συστημάτων τελών για την κάλυψη του κόστους της παράδοσης αποβλήτων από πλοία σε λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής, πρέπει να στηρίζεται σε κοινές αρχές. Οι θεσπισθείσες αρχές αποκλείουν το σύστημα "απευθείας" τελών, στο οποίο μόνο οι χρήστες των εγκαταστάσεων επωμίζονται το κόστος. Τα πλοία που πραγματοποιούν συχνές προσορμίσεις με μικρά μεσοδιαστήματα, δύνανται να εξαιρούνται των ανωτέρω υποχρεώσεων εφόσον έχουν προβεί σε διακανονισμούς που εξασφαλίζουν ότι τα απόβλητα παραδίδονται σε έναν από τους τακτικούς λιμένες προσεγγίσεως τους. Η παράδοση των καταλοίπων φορτίου ρυθμίζεται με βάση τις διατάξεις της Marpol 73/78. 10 EL/07/98/04380100. W00 (EN) ΕΙΔΙΚΕΣ ΘΕΩΡΗΣΕΙΣ Άρθρο 1 Το εν λόγω άρθρο καθορίζει τον σκοπό της Οδηγίας: η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος μέσω της βελτίωσης της διαθεσιμότητας και χρήσεως των λιμενικών εγκαταστάσεων για τα απόβλητα που παράγονται από τα πλοία και τα κατάλοιπα φορτίου. Άρθρο 2 Το εν λόγω άρθρο περιέχει τους ορισμούς των βασικών εννοιών της Οδηγίας. Επιδίωξη της Οδηγίας είναι, στο μέτρο του δυνατού, η εξασφάλιση της συνέπειας με τους ορισμούς σε διεθνή νομικά έγγραφα όπως η Marpol 73/78 και η υφιστάμενη νομοθεσία ΕΚ στον τομέα της ναυσιπλοΐας. Παράγραφος 1 : Ο όρος "πλοίο" νοείται με την ευρεία έννοια, ούτως ώστε να περιλαμβάνει όλα τα είδη πλοίων, από το μικρότερο σκάφος αναψυχής στο μεγαλύτερο υπερδεξαμενόπλοιο. Τα σκάφη αναψυχής προκαλούν σημαντική ρύπανση του θαλάσσιου περιβάλλοντος σε πολλές περιοχές, και ως εκ τούτου είναι σημαντικό να περιληφθούν στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας. Οι τυχόν περιορισμοί στην εφαρμογή της Οδηγίας καθορίζονται, κατά περίπτωση, στα εκάστοτε άρθρα. Η παράγραφος 2 ορίζει την Marpol 73/78 Παράγραφος 3: Ο ορισμός της έννοιας "απόβλητα πλοίων" αναφέρεται στην Marpol 73/78, και ειδικότερα, στα Παραρτήματα Ι για το πετρέλαιο και V για τα απορρίμματα. Επιπροσθέτως, περιλαμβάνεται λεπτομερής ορισμός των καταλοίπων φορτίου στις κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή του παραρτήματος V της Marpol 73/78. Ως κατάλοιπα φορτίου νοούνται τα υλικά ακινητοποίησης του φορτίου, οι παλλέττες, τα υλικά επικάλυψης, τα υλικά συσκευασίας, οι καπλαμάδες, το χαρτί, τα χαρτόνια, τα σύρματα και οι χαλύβδινοι ιμάντες, κλπ. , και θεωρούνται ως απόβλητα που ενδέχεται να απορριφθούν παρανόμως στη θάλασσα, μολονότι δεν είναι "παραχθέντα από το πλοίο" υπό την στενή έννοια. Ως εκ τούτου, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας. Αντιθέτως, τα λύματα δεν εμπίπτουν στον ορισμό, και αυτό διότι το Παράρτημα IV της Marpol 73/78 το οποίο ρυθμίζει τα των λυμάτων δεν έχει ακόμη τεθεί διεθνώς σε ισχύ· δεδομένου ότι, ακόμη και αν ίσχυε, η απόρριψη λυμάτων υπόκειται σε ορισμένους όρους - στις περισσότερες περιπτώσεις επιτρέπεται σε θαλάσσιες περιοχές πέραν των 12 ναυτικών μιλίων από τις ακτές. Πρέπει εν προκειμένω να επανεξεταστεί το πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας όταν θα είναι γνωστό το αποτέλεσμα της τρέχουσας αναθεώρησης του Παραρτήματος IV της Marpol 73/78 στον ΙΜΟ. Παράγραφος 4: Ως "κατάλοιπα φορτίου" νοούνται όλα τα υπολείμματα των υλικών που μεταφέρονται ως φορτίο. Εδώ περιλαμβάνονται επίσης και οι τυχόν διαρροές κατά τη φόρτωση και εκφόρτωση του πλοίου. Η συνήθης πρακτική της έκπλυσης και απόρριψης στη θάλασσα των υλικών αυτών είναι επιβλαβής για το περιβάλλον και η Οδηγία αντιμετωπίζει το πρόβλημα αυτό. Παράγραφος 5: Οι "λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής" ορίζονται υπό την ευρεία έννοια, ώστε να καλύπτονται όλες οι εγκαταστάσεις που χρησιμοποιούνται προς τον σκοπό αυτόν. Δεδομένου ότι και οι πλωτές και άλλες κινητές εγκαταστάσεις υποδοχής καλύπτονται από την Οδηγία, ο όρος "λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής" προτιμάται έναντι του "παράκτιες εγκαταστάσεις υποδοχής". Παράγραφοι 6 & 7: Ο ορισμός του "αλιευτικού σκάφους" έχει μεταφερθεί απευθείας από την οδηγία του Συμβουλίου 97/70ΕΚ για τη θέσπιση εναρμονισμένου καθεστώτος για τα αλιευτικά 11 EL/07/98/04380100. WOO (EN) σκάφη μήκους 24 μέτρων και άνω4, ενώ ο ορισμός του "σκάφους αναψυχής" είναι μία συντετμημένη μορφή του ορισμού που περιλαμβάνεται στην οδηγία 94/25/ΕΚ για τη σύγκλιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων οι οποίες αφορούν τα σκάφη αναψυχής5. Οι δύο ορισμοί αναφέρονται στην παρούσα οδηγία προκειμένου να εξαιρεθούν τα αντίστοιχα σκάφη από την υποχρέωση κοινοποίησης και λόγω του ότι παρέχονται στα κράτη μέλη κάποια περιθώρια ευελιξίας στην εφαρμογή του καθεστώτος επιβολής όσον αφορά τις δύο ως άνω κατηγορίες σκαφών. Παράγραφος 8: Ο "λιμένας" ορίζεται υπό την ευρύτερη δυνατή έννοια, και ο ορισμός δεν επιτρέπει περιοριστικές ερμηνείες. Η παράγραφος 9 διευκρινίζει ότι η παρούσα Οδηγία αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της κοινοτικής πολιτικής για τη διαχείριση των αποβλήτων. Άρθρο 3 εξαιρούνται Το άρθρο ορίζει το πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας. Η Οδηγία καλύπτει όλα τα πλοία που προσεγγίζουν και λειτουργούν σε κοινοτικούς λιμένες, πλην της μόνης εξαιρέσεως που αφορά τα πλοία που τυγχάνουν ασυλίας. Είναι προφανές ότι για να είναι εφαρμόσιμο το καθεστώς, πρέπει να καλύπτει όλα τα πλοία, ανεξαρτήτως σημαίας. Αυτό αληθεύει τόσο από πλευράς ανταγωνισμού, όσο και από πλευράς προστασίας του περιβάλλοντος. Η Marpol 73/78 έχει επικυρωθεί από την πλειονότητα των ναυτικών κρατών του κόσμου και κάθε εμπορικό πλοίο καλείται να ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της εν λόγω Συμβάσεως. Ο λόγος εξαίρεσης των κρατικής πλοιοκτησίας σκαφών που δεν εκτελούν εμπορικές μεταφορές είναι ότι τα εν λόγω πλοία συνθηκών, των συμπεριλαμβανομένης της Marpol 73/78 και του Τμήματος XII της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών του 1982 για το Θαλάσσιο Δίκαιο, δεδομένου ότι η επιβολή των σχετικών διατάξεων στα πλοία αυτά παρουσιάζει δυσκολίες. Όσον αφορά τις αυθύπαρκτες υποχρεώσεις των πλοίων, είναι σαφές ότι τα πλοία αυτά πρέπει να συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της οδηγίας. Από περιβαλλοντικής ή ηθικής πλευράς, είναι βέβαιο ότι δεν υπάρχει λόγος αντιμετώπισης των πολεμικών πλοίων και των κρατικής πλοιοκτησίας σκαφών που δεν εκτελούν εμπορικές μεταφορές, κατά τρόπο διαφορετικό από τα εμπορικά σκάφη. Επομένως, αναμένεται να ισχύουν και στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας οι συνήθεις διατάξεις των ναυτιλιακών συνθηκών, βάσει των οποίων τα εν λόγω πλοία καλούνται, στον βαθμό που είναι εύλογο και εφικτό, να λειτουργούν κατά τρόπο σύμφωνο με τις εν προκειμένω διατάξεις της οδηγίας. περισσότερων εφαρμογής συναφών της Η υπαγωγή όλων των πλοίων στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας συνεπάγεται, κατ? ανάγκην, ότι πρέπει να περιλαμβάνονται και όλοι οι λιμένες. Κατά συνέπειαν, οι λιμένες, οι τερματικοί σταθμοί και οι εγκαταστάσεις, οι αλιευτικοί λιμένες και οι μαρίνες κάθε τύπου, καλύπτονται από την οδηγία, με την ενδεχόμενη εξαίρεση των λιμένων που χρησιμοποιούνται κατ? αποκλειστικότητα για πολεμικά σκάφη. Άρθρο 4 Οδηγία 97/70/ΕΚ του Συμβουλίου της 11ης Δεκεμβρίου 1997 για τη θέσπιση εναρμονισμένου καθεστώτος για τα αλιευτικά σκάφη μήκους 24 μέτρων και άνω, ΕΕ αριθ. L 034, σ. 1, 9. 2. 1998. 5 Οδηγία 94/25/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 16ης Ιουνίου 1994 για τη σύγκλιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών οι οποίες αφορούν τα σκάφη αναψυχής, ΕΕ αριθ. L 164, σ. 15, 30. 6. 1994. 12 EL/07/98/04380100. W00 (EN) H ήδη υφιστάμενη, βάσει της Marpol 73/78, υποχρέωση διάθεσης, εκ μέρους των κρατών, λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής οι οποίες είναι κατάλληλες για να καλύψουν τις ανάγκες των πλοίων που τις χρησιμοποιούν, εντάσσεται, με την παρούσα οδηγία, στο πεδίο εφαρμογής της κοινοτικής νομοθεσίας. Η παράδοση αποβλήτων και καταλοίπων από τα πλοία στις παράκτιες εγκαταστάσεις δεν πρέπει να εμποδίζει τις κανονικές εμπορικές δραστηριότητες των πλοίων ή να παρεμποδίζει κατ? άλλο τρόπο τη χρήση των εγκαταστάσεων. Ο όρος "κατάλληλες" πρέπει να τοποθετείται στο πλαίσιο ολόκληρης της Οδηγίας και, επομένως, η έννοια περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον σωστό προγραμματισμό της υποδοχής και διακίνησης των αποβλήτων, σαφείς οδηγίες για την κοινοποίηση και κατάλληλη τελική επεξεργασία των αποβλήτων και καταλοίπων. Οι εγκαταστάσεις και οι υπηρεσίες πρέπει να είναι διαθέσιμες ανά πάσα στιγμή για τα πλοία που τις χρειάζονται, με την προϋπόθεση, βέβαια, ότι ο πλοίαρχος έχει προβεί σε έγκαιρη κοινοποίηση. Ωστόσο, το ευρύ φάσμα τύπων "λιμένων", δύναται, σε ορισμένες περιπτώσεις, να δικαιολογήσει εξαιρέσεις της ερμηνείας αυτής. Λ. χ. δεν είναι λογικό να απαιτούνται από τις μαρίνες που χρησιμοποιούνται κατ? αποκλειστικότητα για τα σκάφη αναψυχής να παρέχουν επί 24ώρου βάσεως υπηρεσίες υποδοχής αποβλήτων, ενώ το ίδιο μπορεί να ισχύσει και για άλλους, μικρότερους λιμένες. Παρομοίως, ενδέχεται να μην είναι αναγκαίο για έναν μικρό λιμένα, ο οποίος γειτνιάζει με καλώς εξοπλισμένο λιμένα, να παρέχει ο ίδιος όλες τις υπηρεσίες υποδοχής, εφόσον το πλοίο μπορεί κάλλιστα να χρησιμοποιήσει τις εγκαταστάσεις του γειτονικού λιμένα. Το "εύλογο" αποτελεί, επομένως, βασικό χαρακτηριστικό του άρθρου αυτού, και η έννοια αυτή πρέπει να αντανακλάται και στη διάθεση εγκαταστάσεων για τα κατάλοιπα φορτίου. Η ανάγκη ύπαρξης εγκαταστάσεων ικανών να δέχονται κατάλοιπα φορτίου εξαρτάται, προφανώς, από τον τύπο πλοίων που χρησιμοποιούν τον συγκεκριμένο λιμένα. Κύριος σκοπός, εν προκειμένω, του εν λόγω άρθρου, είναι να εξασφαλίσει την εκ μέρους των λιμένων διάθεση εγκαταστάσεων υποδοχής οι οποίες είναι κατάλληλες για την υποδοχή αποβλήτων και καταλοίπων φορτίου από πλοία τα οποία χρησιμοποιούν συνήθως τον λιμένα. Στην τρίτη παράγραφο επιδιώκεται η εξασφάλιση της ομοιομορφίας των εντύπων αναφοράς των ανεπαρκειών των λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής στα κράτη των λιμένων. Όταν ο πλοίαρχος, ο πλοιοκτήτης ή ο πράκτορας, επιθυμεί να καταγγείλει ανεπάρκειες κάποιων εγκαταστάσεων υποδοχής, πρέπει να υιοθετούνται διαδικασίες και έντυπα όπως αυτά που καταρτίζονται σήμερα από την Επιτροπή Προστασίας του Θαλάσσιου Περιβάλλοντος του 1ΜΟ. Τα ανωτέρω, καθώς και συναφείς κατευθυντήριες γραμμές, θα ενσωματωθούν αργότερα στην Οδηγία. Άρθρο 5 Η παραλαβή και η διακίνηση των αποβλήτων αποτελεί ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της Οδηγίας. Μέσω της διαδικασίας αυτής κάθε λιμένας έχει τη δυνατότητα - και μάλιστα την υποχρέωση - να εκτιμά την καταλληλότητα των εγκαταστάσεων υποδοχής που διαθέτει, υπό το φως των αναγκών των πλοίων που χρησιμοποιούν τον εν λόγω λιμένα. Τα προγράμματα πρέπει να καταρτίζονται στη βάση των βέλτιστων πρακτικών διαχείρισης των αποβλήτων, τα δε κοινά τους στοιχεία, όπως αυτά καταγράφονται στο Παράρτημα Ι, θα πρέπει να εξειδικεύονται βάσει των ιδιαίτερων καταστάσεων που αντιμετωπίζει κάθε λιμένας. 11 υποχρέωση κατάρτισης προγράμματος υποδοχής και διακίνησης αφορά όλους τους λιμένες. Ενώ οι λιμένες που εξυπηρετούν εμπορικές ανάγκες καλούνται να αναπτύξουν προγράμματα στα οποία περιλαμβάνεται όλο το φάσμα των πληροφοριών που αναφέρονται στο Παράρτημα Ι, ο όρος "κατάλληλα" στην παράγραφο 1 υποδηλώνει ότι τα προγράμματα μικρότερων λιμένων που χρησιμοποιούνται μόνο από σκάφη αναψυχής μπορούν να είναι πιο περιορισμένα. Προκειμένου για μια μικρή μαρίνα, ο στόχος του προγράμματος της μπορεί να εξυπηρετείται κάλλιστα με την απαρίθμηση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων και της χρήσης τους, των 13 EL/07/98/04380100. WOO (EN) υπηρεσιών και των λεπτομερών οδηγιών για ενδεχόμενη επαφή - των οποίων το σύνολο χωρά σε μία σελίδα - ενδεχομένως και ως τμήμα του εκάστοτε προγράμματος της τοπικής αυτοδιοίκησης για τη διαχείριση των αποβλήτων. Ο προγραμματισμός της υποδοχής και διακίνησης των αποβλήτων αποτελεί διαρκή διαδικασία και εκτός από την αρχική έγκριση του προγράμματος από την αρμόδια αρχή του κράτους μέλους, είναι αναγκαία η συνεχής παρακολούθηση και εκτίμηση της καταλληλότητας των εγκαταστάσεων. Η συχνότητα της επαναξιολόγησης του επίσημου προγράμματος καθορίζεται από τον εκάστοτε λιμένα, πρέπει όμως οπωσδήποτε να διενεργείται ανά τριετία, ή μετά από σημαντικές μεταβολές στη λειτουργία του λιμένα. Τα τυχόν σχόλια και αιτιάσεις για τις εγκαταστάσεις θα αποτελούν, προφανώς, σημαντικό τμήμα της εκτίμησης της καταλληλότητας των εγκαταστάσεων. Άρθρο 6 Το άρθρο 6 εξασφαλίζει την έγκαιρη κοινοποίηση της επικείμενης χρήσης των εγκαταστάσεων υποδοχής από τα πλοία που κατευθύνονται σε λιμένες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Η κοινοποίηση αυτή έχει διττό σκοπό. Αφενός, η έγκαιρη κοινοποίηση αποτελεί προϋπόθεση για τον κατάλληλο προγραμματισμό της διάθεσης των λιμενικών εγκαταστάσεων. Αφετέρου, η κοινοποίηση αποτελεί, επίσης, μέσο επιβολής του καθεστώτος της οδηγίας. Οι πληροφορίες που περιέχονται στην κοινοποίηση, όπως αυτές καθορίζονται στο Παράρτημα II, αποβλέπουν στο να εξυπηρετήσουν αμφότερους τους σκοπούς. Δεδομένου όμως του διπλού σκοπού, ο αποδέκτης των πληροφοριών ίσως να μην είναι ο ίδιος. Ενώ, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι λιμενικές αρχές ενδέχεται να αποτελούν τον καταλληλότερο φορέα για την παραλαβή και εξέταση των πληροφοριών, σε άλλες περιπτώσεις πιθανόν να είναι σκοπιμότερο να διαβιβαστούν οι πληροφορίες απευθείας στον πάροχο των εγκαταστάσεων. Το άρθρο 6 δεν επιβάλλει εν προκειμένω μία συγκεκριμένη οδό διαβίβασης των πληροφοριών, αλλά αφήνει κάποια περιθώρια ευελιξίας για το κράτος μέλος, προκειμένου να επιλέγει, το ίδιο, τις μεθόδους και τους φορείς που ικανοποιούν πληρέστερα τις σχετικές ανάγκες. Ήδη, αποτελεί κοινή πρακτική για τα εμπορικά πλοία η - κάποιας μορφής - κοινοποίηση κατά την άφιξη στον λιμένα, και ως εκ τούτου ενδέχεται να είναι οι λιμενικές αρχές ο καταλληλότερος φορέας για την ενημέρωση των πλοιάρχων σχετικά με τους αποδέκτες των σχετικών κοινοποιήσεων. Στο πλαίσιο αυτό πρέπει επίσης να γίνει μνεία το άρθρου 12. 1. δ, όπου τα κράτη μέλη καλούνται να εξασφαλίσουν την κατάλληλη εξέταση των παραπάνω πληροφοριών, καθώς και του άρθρου 11. 1, το οποίο ορίζει ότι τα πλοία τα οποία δεν έχουν συμπληρώσει καταλλήλως το έντυπο της κοινοποίησης θα αποτελούν προσφιλείς στόχους επιθεωρήσεων. Το άρθρο δεν εξειδικεύει τον φορέα που καλείται να υποβάλει τις εν λόγω πληροφορίες στην επιθεωρούσα αρχή, συνάγεται όμως ότι στις περισσότερες περιπτώσεις οι λιμενικές αρχές θα αποτελούσαν τον καταλληλότερο φορέα για τον σκοπό αυτόν. Προκειμένου να εξασφαλιστεί η εύρυθμη διάθεση εγκαταστάσεων υποδοχής, η κοινοποίηση πρέπει να διαβιβάζεται έγκαιρα. Στο πλαίσιο αυτό, ένα διάστημα 24 ωρών που χρησιμοποιείται ευρέως για την κοινοποίηση αφίξεως, θεωρείται κατάλληλο. Η αναφορά, στο άρθρο 12. 1. ζ, σε κατάλληλη κοινοποίηση όσον αφορά την αποζημίωση για αδικαιολόγητη καθυστέρηση, πρέπει να αποτελεί πρόσθετο κίνητρο για τους πλοιάρχους προκειμένου να συμμορφώνονται με την υποχρέωση κοινοποίησης. Οι πληροφορίες που κοινοποιήθηκαν στον επόμενο λιμένα προσέγγισης φυλάσσονται στο πλοίο και επιδεικνύονται στις αρχές του κράτους μέλους στο οποίο βρίσκεται ο λιμένας, εφόσον ζητηθούν. 14 EL/07/98/04380100. WOO (EN) Τα αλιευτικά σκάφη και τα σκάφη αναψυχής εξαιρούνται της υποχρέωσης προηγούμενης κοινοποιήσεως. Άρθρο 7 Το άρθρο 7 θεσπίζει την αρχή της καλούμενης «υποχρεωτικής» παράδοσης. Ο όρος «παράδοση» χρησιμοποιείται αντί του «διάθεση», επειδή ο τελευταίος χρησιμοποιείται ειδικά, στην ευρωπαϊκή νομοθεσία, για να περιγράψει την τελική διάθεση των αποβλήτων στο πλαίσιο ενός συνολικού προγράμματος διαχείρισης των αποβλήτων. Στο πλαίσιο της παρούσας Οδηγίας, ο όρος «διάθεση» αφορά μόνον τον μετέπειτα, τελικό προορισμό των αποβλήτων ή καταλοίπων, μετά την παράδοση τους στις εγκαταστάσεις υποδοχής. Βάσει του άρθρου αυτού, ισχύει ο γενικός κανόνας ότι όλα τα πλοία που προσεγγίζουν σε κοινοτικούς λιμένες υποχρεούνται να παραδίδουν όλα τα απόβλητα που παράγονται από αυτά σε λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής. Δεν θα ήταν, ωστόσο, ούτε σκόπιμο, ούτε εφικτό, να απαιτείται η παράδοση αποβλήτων από όλα τα πλοία σε κάθε λιμένα προσόρμισης. Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να επιτρέπουν εξαιρέσεις στον κύριο κανόνα, στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο πλοίαρχος είναι σε θέση να αποδείξει ότι το πλοίο έχει την αναγκαία αποθηκευτική χωρητικότητα για όλα τα παραγόμενα από το πλοίο απόβλητα τα οποία θα συσσωρευτούν κατά το επικείμενο ταξίδι. Επομένως, με βάση το παρόν άρθρο, μπορούν να επιβληθούν ακόμη αυστηρότεροι όροι εξαίρεσης, όπως αυτοί που θεσπίστηκαν στο πλαίσιο της προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος της Βαλτικής Θάλασσας. Η σοβαρότερη συνέπεια της υποχρεωτικής παράδοσης είναι η εξής: όταν ένα πλοίο δεν παραδίδει όλα τα παραγόμενα από το ίδιο απόβλητα του σε λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής, την ευθύνη της απόδειξης της νομιμότητας της μη-παράδοσης φέρει ο πλοίαρχος. Άρθρο 8 Το άρθρο διαλαμβάνει τα τέλη που συνδέονται με την παράδοση αποβλήτων (που παράγονται από τα πλοία) στις λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής. Η παράγραφος 1 θεσπίζει τη γενική αρχή, στηριζόμενη στην αρχή του «ο ρυπαίνων πληρώνευ> ή, ακριβέστερα, του «ο δυνητικά ρυπαίνων πληρώνευ>. Όλες οι δαπάνες που σχετίζονται με την παράδοση και περαιτέρω διακίνηση των αποβλήτων θα καλύπτονται από τα τέλη που καταβάλλουν τα πλοία. Στην παράγραφο 2, καθορίζονται ορισμένες αρχές για τα συστήματα κάλυψης του κόστους. Η υποπαράγραφος α περιέχει τον κύριο κανόνα βάσει του οποίου όλα τα πλοία θα συμμετέχουν σημαντικά στο κόστος, ανεξαρτήτως της πραγματικής χρήσεως των εγκαταστάσεων. Επομένως, η αρχή αυτή στηρίζει σαφώς το αποκαλούμενο «no special fee» σύστημα (σύστημα που δεν προβλέπει ειδική επιβάρυνση), βάσει του οποίου όλα τα πλοία που προσεγγίζουν σε λιμένα καταβάλλουν το τέλος αποβλήτων. Η υποπαράγραφος β αναφέρεται επίσης σε σύστημα τελών όπου λαμβάνονται επίσης υπόψη οι ποσότητες και οι τύποι των αποβλήτων που όντως παραδίδονται. Αυτό ενδέχεται να είναι αναγκαίο, στο πλαίσιο συστημάτων «no special fee», στις περιπτώσεις όπου παραδίδονται εξαιρετικά μεγάλες ποσότητες αποβλήτων, προβλέπει όμως και τη δυνατότητα υιοθέτησης του καλούμενου «συνδυασμένου» συστήματος, όπου το τέλος συνίσταται σε ένα γενικό τέλος, που καταβάλλουν όλα τα πλοία, και ένα πρόσθετο τέλος, το οποίο εξαρτάται από τις ποσότητες που πραγματικά παραδίδονται. Η οριοθέτηση των δύο συστημάτων στο πλαίσιο ενός συνδυασμένου συστήματος, δηλαδή, το ζήτημα του μεγέθους του τμήματος του συνολικού τέλους που θα επιβαρύνει όλα τα πλοία, αφήνεται, στην παράγραφο αυτή, στην διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών, προκειμένου τα τελευταία να έχουν κάποια περιθώρια ευελιξίας. Η λέξη «ουσιαστικά», ωστόσο, υποδηλώνει ότι το μερίδιο του κόστους που πρέπει να επωμίζονται όλα τα πλοία πρέπει να είναι σημαντικό και να έχει πραγματικό αποτέλεσμα στην κάλυψη του συνολικού κόστους. Επιπλέον, ανεξαρτήτως του επιλεγέντος συστήματος, πρέπει να ικανοποιείται η βασική απαίτηση, δηλαδή ότι τα συστήματα κάλυψης 15 EL/07/98/04380100. W00 (EN) του κόστους οφείλουν να ενθαρρύνουν την παράδοση των παραγομένων από το πλοίο αποβλήτων σε χερσαίες εγκαταστάσεις και να μην δημιουργούν κίνητρα για την απόρριψη αποβλήτων στη θάλασσα. Έτσι, στην ουσία αποκλείεται το σύστημα της «απ?ευθείας» είσπραξης τελών, σύμφωνα με το οποίο μόνον οι ίδιοι οι χρήστες των εγκαταστάσεων καταβάλλουν τίμημα, δεδομένου ότι ένα τέτοιο σύστημα δεν μπορεί ποτέ να αποτελεί κίνητρο για την παράδοση των αποβλήτων στους λιμένες. Στην παράγραφο γ, μία τρίτη αρχή επιτρέπει την μείωση των τελών για τα «φιλικά προς το περιβάλλον» πλοία. Στο πλαίσιο αυτό, δεν παρέχονται λεπτομερείς κατευθυντήριες γραμμές για το ποιοι πρέπει να είναι οι καθοριστικοί παράγοντες. Οι ανάγκες και οι προτεραιότητες το>ν κρατών μελών εν προκειμένω μπορούν κάλλιστα να διαφέρουν. Είναι ωστόσο σαφές ότι η, τουλάχιστον, συμμόρφωση με εθελοντικά περιβαλλοντικά πρότυπα τα οποία έχουν συμφωνηθεί σε διεθνές επίπεδο ή σε ευρωπαϊκό επίπεδο, πρέπει να αποτελούν σημαντικό κριτήριο για κάθε σχετικό χαρακτηρισμό. Στην τελευταία παράγραφο του άρθρου περιλαμβάνονται διασφαλίσεις για την διαφάνεια, το δίκαιο και την μη εισαγωγή διακρίσεων από τα συστήματα τελών. Εάν, παρά την ύπαρξη των κοινών αυτών αρχών, προέκυπτε κατάσταση όπου τα συστήματα τελών που θεσπίστηκαν βάσει του παρόντος άρθρου θα αποδεικνύονταν ζημιογόνα για τον ανταγωνισμό ή για το εμπόριο μεταξύ λιμένων ή κρατών μελών, η Επιτροπή θα ήταν σε θέση να αποκαταστήσει τα πράγματα μέσω των εξουσιών που της παρέχονται από τη συνθήκη. Ως εκ τούτου, τα σχετικά με τον ανταγωνισμό ζητήματα δεν αντιμετωπίζονται ρητά στο παρόν άρθρο. Άρθρο 9 Σημαντικό ποσοστό των πλοίων που προσορμίζονται σε κοινοτικούς λιμένες συμ^ιετέχουν σε δρομολόγια με συχνές και τακτικές προσορμίσεις, όπως, π. χ. , τα πορθμεία, τα πλοία που εκτελούν ακτοπλοϊκά δρομολόγια κλπ. Οι πρακτικές των εν λόγω πλοίων, εις ό,τι αφορά τις ανάγκες σε εγκαταστάσεις υποδοχής, είναι συνήθως προβλέψιμες· συχνά έχουν μακροπρόθεσμες ρυθμίσεις με κάποιον λιμένα κατά μήκος της διαδρομής τους, οι οποίες εξασφαλίζουν την κατάλληλη παράδοση όλων των αποβλήτων που παράγονται από το πλοίο. Ως εκ τούτου, δεν υπάρχει άμεση ανάγκη κάλυψης τέτοιων πλοίων βάσει του καθεστώτος της παρούσας οδηγίας που διέπει τα απόβλητα από τα πλοία, υπό τον όρο ότι τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν ότι η ρύθμιση μεταξύ πλοίου και λιμένα για την παράδοση των αποβλήτων είναι εύλογη και εφικτή και ότι δεν υπάρχουν κίνητρα για τους πλοιάρχους των εν λόγω πλοίων ώστε αυτοί να απορρίπτουν απόβλητα στη θάλασσα. Κατά πόσον είναι δυνατόν να γίνουν δεκτές στο πλαίσιο αυτό οι τυχόν ρυθμίσεις με λιμένες τρίτων κρατών, θα εξαρτηθεί από τη γενική πολιτική του κράτους μέλους και από την συγκεκριμένη περίπτωση. Εναπόκειται στα κράτη μέλη να κρίνουν το κατά πόσον οι σχετικές ρυθμίσεις είναι αρκετά αξιόπιστες ώστε να επιτρέψουν εξαιρέσεις. Είναι σαφές, ωστόσο, ότι ακόμη και πλοία τα οποία εξαιρούνται δυνάμει του παρόντος άρθρου δεν δύνανται να αποπλεύσουν εάν ο πλοίαρχος αδυνατεί να αποδείξει την επάρκεια της δυναμικότητας αποθήκευσης που αναφέρεται στο άρθρο 7. 2. Άρθρο 10 Η παράδοση καταλοίπων φορτίου εξετάζεται σε σχέση με υφιστάμενες, στο πλαίσιο της Marpol 73/38, υποχρεώσεις. Ως εκ τούτου, οι υποχρεώσεις που θεσπίζει η Marpol θα αποτελέσουν τμήμα της κοινοτικής νομοθεσίας και θα βελτιωθούν οι δυνατότητες εξασφάλισης της συμμόρφωσης προς αυτές. Εκτός από το παρόν άρθρο, τα κατάλοιπα φορτίου αποτελούν αντικείμενο ρητής ή άμεσης αναφοράς σε σειρά διατάξεων της οδηγίας, συμπεριλαμβανομένων 16 EL/07/98/04380100. W00 (EN) mrao ÎT των άρθρων των σχετικών με την παροχή εγκαταστάσεων, την κοινοποίηση, την επιβολή και τον προγραμματισμό της υποδοχής και της διακίνησης των αποβλήτων. Ωστόσο, η αρχή της υποχρεωτικής παράδοσης και η εναρμόνιση των συστημάτων τελών καλύπτουν μόνο τα απόβλητα από πλοία. Οι λόγοι για την μη υπαγωγή των καταλοίπων φορτίου στα εν λόγω σχήματα συνδέονται με την τελείως διαφορετική εμπορική φύση των καταλοίπων φορτίου και των αποβλήτων που παράγονται από πλοία. Ενώ τα τελευταία παράγονται κατά την λειτουργία του πλοίου και ως εκ τούτου "ανήκουν" στο πλοίο, τα υλικά φορτίου παραμένουν στην κυριότητα των επιχειρήσεων που εμπλέκονται στην μεταφορά του φορτίου και οι διακανονισμοί για την εξασφάλιση και την πληρωμή της παράδοσης των καταλοίπων γίνονται κανονικά τις ως άνω. Οι σημαντικές διακυμάνσεις όσον αφορά την φύση και την αξία των ουσιών οι οποίες μεταφέρονται ως φορτίο από το πλοίο καθιστά ανέφικτη κάθε τυποποίηση των κανόνων παράδοσης τους. Άρθρο 11 Αφού αναγνωρίζεται ότι είναι ίσως ανέφικτη η επιθεώρηση όλων των πλοίων που προσορμίζονται -για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας-, το κύριο μέσο εξασφάλισης της συμμόρφωσης των πλοίων με την οδηγία είναι οι δειγματοληπτικοί έλεγχοι. Τέτοιοι δειγματοληπτικοί έλεγχοι μπορούν να αναληφθούν υπό το υφιστάμενο καθεστώς ελέγχου του κράτους του λιμένα πλην όμως δεν μπορούν να περιοριστούν στο εν λόγω καθεστώς διότι, μεταξύ άλλων, οι επιθεωρήσεις από το κράτος του λιμένα, καλύπτουν αποκλειστικά τα πλοία υπό άλλη, εκτός του κράτους του λιμένα, σημαία. Μολονότι όλα τα πλοία υπόκεινται σε επιθεώρηση, τα κράτη μέλη καλούνται να εξασφαλίσουν την διενέργεια επαρκούς αριθμού επιθεωρήσεων, ούτως ώστε να παρακολουθείται καταλλήλως η συμμόρφωση με την οδηγία. Κατά συνέπεια, κατά την επιλογή των πλοίων που θα υποβληθούν σε επιθεώρηση, πρέπει να ιδιαίτερη προσοχή σε αυτά που δεν έχουν συμμορφωθεί με την υποχρέωση δίνεται κοινοποίησης, ή σε αυτά για τα οποία κατά την εξέταση των στοιχείων της κοινοποίησης (όπως απαιτείται από το άρθρο 12 παράγραφος 1 εδάφιο δ) διαπιστώθηκαν ανακρίβειες. Κάτι τέτοιο, βεβαίως, απαιτεί την κατάλληλη ενημέρωση της επιθεωρούσας αρχής ή αρχών για τα συγκεκριμένα πλοία. Η συνεργασία μεταξύ των αρχών των κρατών μελών εξετάζεται στο άρθρο 12 παράγραφος 1 εδάφιο γ. Όσον αφορά τις επιθεωρήσεις που διενεργούνται βάσει της οδηγίας 95/21 ΕΚ6, τα ακριβή όρια του εν λόγω καθεστώτος και τα πλοία τα οποία αφορά, θα καθοριστούν στο πλαίσιο της παρούσας οδηγίας πριν από τη λήξη της προθεσμίας εφαρμογής της· Ο βασικός κανόνας επιλογής είναι απλός. Εάν διαπιστωθεί ότι το πλοίο δεν συμμορφώνεται με τις εθνικές διατάξεις που θεσπίζονται βάσει των άρθρων 7 και 10, δεν επιτρέπεται ο απόπλους του μέχρις ότου εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του. Η παράγραφος 2 ορίζει σαφώς ότι εάν ο πλοίαρχος αδυνατεί να αποδείξει ότι είναι σε θέση να πλεύσει στον επόμενο λιμένα προσόρμισης με επαρκή δυναμικότητα αποθήκευσης αποβλήτων, απαγορεύεται ο απόπλους του πλοίου προτού αυτό έχει παραδώσει τα παραχθέντα από το πλοίο απόβλητα. Σε περίπτωση κατά την οποία κράτος μέλος επιλέξει να εφαρμόσει λιγότερο ελαστικά κριτήρια για τις εξαιρέσεις που προβλέπει το άρθρο 7 παράγραφος 1, οι εν λόγω εθνικές διατάξεις εφαρμόζονται, κατά συνέπεια, και για τους σκοπούς του καθεστώτος επιβολής. ΕΕ αριθ. L 157, 7. 7. 1995, σ. 1 για την επιβολή, σχετικά με την ναυσιπλοΐα που συνεπάγεται χρήση κοινοτικών λιμένων ή διέλευση από ύδατα υπό την δικαιοδοσία κράτους μέλους, των διεθνών προτύπων για την ασφάλεια των πλοίων, την πρόληψη της ρύπανσης και τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας επί των πλοίων (έλεγχος του κράτους του λιμένα). 17 EL/07/98/04380100. W00ifEN) Στις περιπτώσεις που έχει αποδειχθεί ότι ένα πλοίο απέπλευσε χωρίς να έχει συμμορφωθεί με τα άρθρα 7 και 10, το πλοίο υπόκειται σε κατάλληλες κυρώσεις σύμφωνα με το άρθρο 13. Επιπλέον, ο επόμενος λιμένας προσόρμισης (εφόσον βρίσκεται στην Κοινότητα) ενημερώνεται σχετικά, και το σκάφος υπόκειται σε λεπτομερέστερη επιθεώρηση στον εν λόγω λιμένα, όπως ορίζεται στην οδηγία 95/21/ΕΚ. Τα αλιευτικά πλοία και τα σκάφη αναψυχής, τα οποία δεν καλύπτονται από το τρέχον καθεστώς ελέγχου του κράτους του λιμένα, θα υπόκεινται σε μηχανισμούς επιβολής ανάλογα "με τον απαιτούμενο" βαθμό. Άρθρο 12 Το άρθρο αυτό θεσπίζει σειρά συνοδευτικών μέτρων τα οποία αναμένεται να συμβάλουν στην συνεπή και αποδοτική εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται: η κατάλληλη ενημέρωση των πλοιάρχων και όσων αφορά η Οδηγία, για τις υποχρεώσεις που υπέχουν δυνάμει της παρούσας Οδηγίας, καθώς και η εξασφάλιση της εκ μέρους των ανταπόκρισης στις εν λόγω υποχρεώσεις. ο καθορισμός των κατάλληλων αρχών ή φορέων για την διεκπεραίωση των καθηκόντων που απορρέουν από την Οδηγία, η συνεργασία μεταξύ των αρχών και των εμπλεκόμενων ατόμων προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή της οδηγίας, η κατάλληλη εξέταση των πληροφοριών που παρέχονται στους λιμενικούς φορείς σύμφωνα με την διαδικασία κοινοποίησης, η άρση των δαπανηρών και χρονοβόρων γραφειοκρατικών διατυπώσεων όσον αφορά την παράδοση των αποβλήτων και καταλοίπων, η υποβολή, στην Επιτροπή, αντιγράφων των αιτιάσεων που αφορούν εγκαταστάσεις υποδοχής, η θέσπιση κατάλληλων διαδικασιών για την αποζημίωση πλοίων που καθυστέρησαν αδικαιολόγητα λόγω της ανεπάρκειας των εγκαταστάσεων υποδοχής ή διαδικαστικών περιπλοκών. Η αποζημίωση αυτή συνδέεται με την κατάλληλη κοινοποίηση της χρήσης των εγκαταστάσεων και πρέπει επίσης να εξετάζεται στο πλαίσιο του άρθρου 4 παράγραφος 2, και η συμμόρφωση με την υφιστάμενη κοινοτική νομοθεσία όσον αφορά την περαιτέρω επεξεργασία των παραδομένων αποβλήτων και καταλοίπων. Η παράγραφος 2 προβλέπει την εξαίρεση των αποβλήτων από πλοία Kat των καταλοίπων φορτίου που παραδίδονται σε λιμένα, από κάθε υποχρέωση τελωνειακής δήλωσης στο πλαίσιο του Τελωνειακού Κώδικα της Κοινότητας. Η παράγραφος 3 αναδεικνύει τον διαρκή χαρακτήρα της διαδικασίας εξασφάλισης επαρκών πληροφοριών και αποβλέπει στη διευκόλυνση της ταυτοποίησης των πλοίων που δεν συμμορφώνονται με τις διατάξεις της Οδηγίας. Εν προκειμένω ίσως απαιτηθεί η ανάληψη περαιτέρω ενεργειών στο μέλλον, ενώ η παράγραφος θεσπίζει την υποχρέωση συνεργασίας των κρατών μελών και της Επιτροπής για την εξεύρεση των κατάλληλων λύσεων. Άρθρο 13 18 EL/07/98/04380100. WOO (EN) To άρθρο αυτό υποχρεώνει τα Κράτη Μέλη να καθιερώσουν ένα σύστημα κυρώσεων για περιπτώσεις παραβίασης των αποδεδεγμένων εθνικών όρων κατά ακολουθίαν αυτής της Οδηγίας και να διασφαλίσουν ότι οι κυρώσεις αυτές εφαρμόζονται. Άρθρο 14 Το άρθρο αυτό αναφέρεται στην επιτροπή που συνεστήθη δυνάμει του άρθρου 12 της Οδηγίας του Συμβουλίου 93/75/ΕΟΚ, όπου περιγράφεται επίσης η διαδικασία που πρέπει να ακολουθείται όταν η οδηγία αναφέρεται στις διαδικασίες της επιτροπής. Άρθρο 15 Το εν λόγω άρθρο επιτρέπει στην Επιτροπή να τροποποιεί την οδηγία, σύμφωνα με τη διαδικασία που ορίζεται στο άρθρο 14, να εξασφαλίζει την εφαρμογή, για τους σκοπούς της Οδηγίας, τυχόν επακόλουθων τροποποιήσεων των διεθνών Συμβάσεων ή κοινοτικών διατάξεων που ενδεχομένως τεθούν σε εφαρμογή μετά την έκδοση της παρούσας Οδηγίας, καθώς και των αποφάσεων του ΙΜΟ που αναγνωρίζονται ως σημαντικά στο πλαίσιο του καθεστώτος που θεσπίζεται με την παρούσα Οδηγία. Άρθρα 16,17,18 και 19 Ουδέν σχόλιον Παραρτήματα Το παράρτημα Ι περιλαμβάνει απαιτήσεις για την κατάρτιση των προγραμμάτων υποδοχής και διακίνησης των αποβλήτων στα οποία αναφέρεται το άρθρο5. Περιλαμβάνει τμήμα το οποίο πρέπει να συμπληρώνεται από όλους τους λιμένες, καθώς και λεπτομερέστερες πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται από τους εμπορικούς λιμένες. Το παράρτημα II αποτελεί υπόδειγμα εντύπου για την κοινοποίηση, η οποία, βάσει του άρθρου 6, πρέπει να διαβιβάζεται στον λιμένα πριν από την άφιξη. 19 EL/07/98/04380100. W00 (EN) Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τις λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής αποβλήτων πλοίων και καταλοίπων φορτίου ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ, Έχοντας υπόψη: τη συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και ιδίως το άρθρο 84 παράγραφος 2, την πρόταση της Επιτροπής, Αποφασίζοντας με τη διαδικασία του άρθρου 189 Γ της Συνθήκης, Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφεριών, Εκτιμώντας: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. ότι η κοινοτική πολιτική στον τομέα του περιβάλλοντος αποβλέπει σε υψηλό επίπεδο προστασίας και ότι στηρίζεται στις αρχές της προφύλαξης και της προληπτικής δράσης καθώς και στην αρχή "ο ρυπαίνων πληρώνει"· ότι στόχος της κοινοτικής πολιτικής στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών θα πρέπει να είναι ο περιορισμός της ρύπανσης των ωκεανών ότι ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί με τη συμμόρφωση προς τις διεθνείς συμβάσεις, τους διεθνείς κώδικες και τα διεθνή ψηφίσματα με ταυτόχρονη διατήρηση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών ότι η Κοινότητα ανησυχεί σοβαρά για τη ρύπανση των θαλασσών και των ακτών των κρατών μελών από τα πλοία και, κατ'επέκταση, για την εφαρμογή της Διεθνούς Συμβάσεως για την Αποφυγή Ρυπάνσεως της Θαλάσσης από Πλοία, 1973, όπως τροποποιήθηκε με το σχετικό προς αυτή πρωτόκολλο έτους 1978 (καλούμενη στο εξής "σύμβαση Marpol 73/78")· ότι όλα τα κράτη μέλη έχουν κυρώσεις και θέσει σε εφαρμογή τη σύμβαση Marpol 73/78· ότι η σύμβαση Marpol 73/78 ρυθμίζει τους τύπους αποβλήτων που μπορούν να απορρίπτονται στο θαλάσσιο περιβάλλον από πλοία· ότι η σύμβαση Marpol 73/78 επιβάλλει επίσης στα κράτη μέρη της την υποχρέωση να εξασφαλίσουν τη διάθεση επαρκών εγκαταστάσεων υποδοχής στους λιμένες· ότι η δράση στο κοινοτικό επίπεδο είναι αποτελεσματικότερος τρόπος να καθιερωθεί ένα ελάχιστο κοινό επίπεδο προτύπων προστασίας του περιβάλλοντος για τα πλοία και τους λιμένες σε όλη την εξέταση της Κοινότητας- ότι, αν ληφθεί υπόψη η αρχή της επικουρικότητας, η οδηγία του Συμβουλίου αποτελεί το πιο ενδεδειγμένο νομικό μέσο, δεδομένου ότι παρέχει ένα πλαίσιο για την ενιαία και υποχρεωτική εφαρμογή των προτύπων προστασίας του περιβάλλοντος από τα κράτη μέλη, ενώ αφήνει στη διακριτική τους ευχέρεια να κρίνουν ποια μέσα εφαρμογής αρμόζουν περισσότερο στο εσωτερικό τους σύστημα· ότι η Κοινότητα έχει μείζον συμφέρον από τη δημιουργία εγκαταστάσεων υποδοχής αποβλήτων των πλοίων και καταλοίπων φορτίου· εναρμονισμένων 20 EL/07/98/04380100. W00 (EN) 8. ότι η κοινοτική δράση έχει ως κύριο άξονα τη βελτίωση της ασφάλειας στη ναυτιλία και την πρόληψη της ρύπανσης της θάλασσας με την απομάκρυνση από τα κοινοτικά ύδατα των ναυτιλιακών εταιρειών, των πλοίων και των πληρωμάτων που δεν πληρούν τα πρότυπα, ανεξαρτήτως της σημαίας που φέρουν τα πλοία· 9. ότι, στο ψήφισμα του της 8ης Ιουνίου 1993 σχετικά με μια κοινή πολιτική για την ασφάλεια στη θάλασσα?, το Συμβούλιο συμπεριέλαβε την βελτίωση της διάθεσης και της χρήσης εγκαταστάσεων υποδοχής στο της Κοινότητας στις προτεραιότητες του· εσωτερικό 10. ότι το Συμβούλιο εξέδωσε την οδηγία 95/21/ΕΚ, της 19ης Ιουνίου 1995, για την επιβολή, σχετικά με τη ναυσιπλοΐα που συνεπάγεται χρήση κοινοτικών λιμένων ή διέλευση από ύδατα υπό τη δικαιοδοσία κράτους μέλους, των διεθνών προτύπων για την ασφάλεια των πλοίων, την πρόληψη της ρύπανσης και τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας επί των πλοίων (έλεγχος του κράτους του λιμένα)**, σύμφωνα με την οποία δεν επιτρέπεται ο απόπλους πλοίων που συνιστούν υπερβολική απειλή βλάβης του θαλάσσιου περιβάλλοντος· 11. 12. 13. 14. ότι η ρύπανση της θάλασσας έχει από τη φύση της διασυνοριακές επιπτώσεις· ότι η προληπτική δράση στο πεδίο της θάλασσας αναπτύσσεται καλύτερα στο κοινοτικό επίπεδο, καθώς τα κράτη μέλη δεν μπορούν να αναλάβουν μονομερώς επαρκή και αποτελεσματική δράση. ότι η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος μπορεί να ενισχυθεί με τον περιορισμό της απόρριψης στη θάλασσα αποβλήτων των πλοίων και καταλοίπων φορτίου· ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τη βελτίωση της διάθεσης και της χρήσης εγκαταστάσεων υποδοχής καθώς και με αυστηρότερα μέτρα επιβολής κατά των υπαιτίων εκούσιας ρύπανσης· ότι για να βελτιωθεί η πρόληψη της ρύπανσης και να αποτραπεί η στρέβλωση του ανταγωνισμού, οι σχετικές με το περιβάλλον απαιτήσεις θα πρέπει να έχουν εφαρμογή σε όλα τα πλοία, ανεξαρτήτως της σημαίας που φέρουν ότι είναι απαραίτητο να διατίθενται επαρκείς εγκαταστάσεις υποδοχής σε όλους τους λιμένες της Κοινότητας και ότι οι εγκαταστάσεις αυτές δεν πρέπει να γίνονται αιτία αδικαιολόγητης καθυστέρησης των πλοίων που τις χρησιμοποιούν ότι οι λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής θα πρέπει να καλύπτουν τις ανάγκες όλων των χρηστών, από το μεγαλύτερο εμπορικό πλοίο μέχρι το μικρότερο σκάφος αναψυχής, καθώς και του περιβάλλοντος· ότι η επάρκεια των εγκαταστάσεων μπορεί να εκτιμηθεί μόνο με διεξοδικό και εποικοδομητικό διάλογο μεταξύ των λιμενικών Αρχών, των επιχειρήσεων των εγκαταστάσεων υποδοχής και όλων των χρηστών των λιμένων ότι τα προγράμματα διαχείρισης αποβλήτων παρέχουν ένα μηχανισμό, με τον οποίο ο διάλογος αυτός μπορεί να είναι αποδοτικός για τη βελτίωση της διάθεσης και της χρήσης λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής· ότι επιβάλλεται να διασφαλιστεί η καταλληλότητα και τη ενημέρωση των εν λόγω προγραμμάτων 15. ότι είναι δυνατόν να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα, της διάθεσης λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής εάν υποχρεωθούν τα πλοία να γνωστοποιούν στις Αρχές των κρατών μελών τις ανάγκες τους σε εγκαταστάσεις υποδοχής· ότι η πληροφόρηση αυτή 7 8 ΕΕ αριθ. C 271 της 7. 10. 1993,σ. 1 ΕΕ αριθ. L 157 της 7. 7. 1995,σ. 1 21 16. 17. 18. 19. 20. EL/07/98/04380100. W00 (EN) θα παρέχει επίσης στοιχεία για τον αποτελεσματικό προγραμματισμό της διαχείρισης των αποβλήτων ότι η ανωτέρω γνωστοποίηση πρέπει να έχει τυποποιημένη μορφή για ολόκληρη την Κοινότητα και ότι μπορεί να συμπεριληφθεί στη συνήθη κοινοποίηση που αποστέλλουν τα πλοία στους λιμενικούς φορείς· ότι η απαίτηση γνωστοποίησης θα πρέπει να έχει εφαρμογή σε όλα τα άλλα πλοία εκτός από τα αλιευτικά σκάφη και τα σκάφη αναψυχής· ότι τα πλοία δεν θα πρέπει να απορρίπτουν τα απόβλητα τους στη θάλασσα· ότι αυτό θα πρέπει να επιτευχθεί με την επιβολή σε όλα τα πλοία της υποχρέωσης να παραδίδουν τα απόβλητα τους σε λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής· ότι εξαιρέσεις σε αυτόν τον κανόνα μπορούν να γίνουν εφόσον είναι δυνατόν να αποδειχθεί ότι διαθέτουν επαρκή ικανότητα αποθήκευσης όλων των αποβλήτων παραγόμενων στο πλοίο που θα συσσωρευτούν κατά το επόμενο στάδιο του ταξιδιού του πλοίου αυτού· ότι η επιβολή υψηλού τέλους χρήσης των λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής μπορεί να αποτελέσει αντικίνητρο για τη χρήση τους· ότι τα κράτη μέλη να πρέπει να μεριμνήσουν, ώστε τα τέλη χρήσης εγκαταστάσεων υποδοχής να υποβοηθούν την παράδοση των αποβλήτων στους λιμένες· ότι όλα τα πλοία θα πρέπει να συνεισφέρουν ουσιαστικά στο κόστος της υποδοχής και διακίνησης αποβλήτων ότι είναι δυνατόν να επιβάλλονται πρόσθετα τέλη σε συνάρτηση με τις ποσότητες και τους τύπους αποβλήτων που παραδίδουν πραγματικά τα πλοία· ότι οι επιβαρύνσεις για τη χρήση των εγκαταστάσεων πρέπει να είναι δίκαιες, να μην εισάγουν διακρίσεις και να καθορίζονται με διαφάνεια· ότι τα πλοία που προσεγγίζουν σε λιμένες στο πλαίσιο τακτικών ή προγραμματισμένων δρομολογίων μπορούν να απαλλάσσονται από την υποχρέωση κοινοποίησης και συνεισφοράς στη λειτουργία των λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής· ότι η απαλλαγή αυτή θα πρέπει να παραχωρείται μόνον στις περιπτώσεις όπου υπάρχουν σαφή αποδεικτικά στοιχεία για την πλήρη συμμόρφωση του πλοίου προς τις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας· ότι τα κατάλοιπα φορτίου θα πρέπει να παραδίδονται σε λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής σύμφωνα με τη σύμβαση Marpol 73/78· ότι οποιοδήποτε τέλος για την παράδοση τέτοιου είδους θα βαρύνει το χρήστη της εγκατάστασης υποδοχής· ότι πρέπει να διενεργούνται επιθεωρήσεις για τον έλεγχο της συμμόρφωσης προς την παρούσα οδηγία· ότι η συχνότητα αυτών των επιθεωρήσεων πρέπει να είναι επαρκής, ώστε να αποθαρρύνει τις παραβάσεις της οδηγίας· ότι τα πλοία που δεν εκπληρώνουν ιδιαίτερος στόχος των την υποχρέωση κοινοποίησης θα πρέπει να γίνονται επιθεωρήσεων ότι πρέπει να απαγορεύεται ο απόπλους των πλοίων μέχρι να διαπιστωθεί η συμμόρφωση τους προς τις σχετικές με την παράδοση απαιτήσεις· ότι, εάν υπάρχουν ενδείξεις ότι ένα πλοίο δεν έχει τηρήσει τις απαιτήσεις αυτές, το εν λόγω πλοίο πρέπει να υφίσταται κυρώσεις σύμφωνα με την οδηγία καθώς και λεπτομερέστερη επιθεώρηση στον επόμενο λιμένα κατάπλου- ότι οι διαδικασίες έλεγχου της συμμόρφωσης θα πρέπει επίσης να διασφαλίζουν την τήρηση των διατάξεων της παρούσας οδηγίας και από τα αλιευτικά σκάφη και σκάφη αναψυχής· 21. ότι τα κράτη μέλη πρέπει να μεριμνούν, ώστε οι πλοίαρχοι, οι επιχειρήσεις των εγκαταστάσεων υποδοχής και τα λοιπά ενδιαφερόμενα μέρη να γνωρίζουν και να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις που υπέχουν δυνάμει της παρούσας οδηγίας· ότι τα κράτη μέλη πρέπει να ορίσουν κατάλληλες Αρχές ή κατάλληλους φορείς ως υπεύθυνους για την εκτέλεση καθηκόντων δυνάμει της παρούσας οδηγίας και να εξασφαλίσουν τη μεταξύ τους συνεργασία· ότι οι πληροφορίες που παρέχονται με την κοινοποίηση πρέπει 22 EL/07/98/04380100. W00 (EN) να εξετάζονται δεόντως· ότι οι διατυπώσεις για τη χρήση των λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής πρέπει να είναι απλές και να-διεκπεραιώνονται με ταχύτητα· ότι τα πλοία που, ενώ πληρούν τις σχετικές με την κοινοποίηση απαιτήσεις, εν τούτοις υφίστανται αδικαιολόγητη καθυστέρηση λόγω ανεπάρκειας των λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής, πρέπει να αποζημιώνονται αναλόγως· ότι η επεξεργασία των αποβλήτων πρέπει να είναι σύμφωνη με τη σχετική κοινοτική νομοθεσία· 22. 23. 24. ότι η επιβολή των διατάξεων της παρούσας οδηγίας μπορεί να ενισχυθεί με την εγκαθίδρυση συστήματος πληροφοριών για την αναγνώριση των ρυπαινόντων ή πιθανώς ρυπαινόντων πλοίων ότι η Επιτροπή είναι απαραίτητο να επικουρείται στην αποτελεσματική εφαρμογή της παρούσας οδηγίας από επιτροπή αποτελούμενη από αντιπροσώπους των κρατών μελών ότι η ανωτέρω επιτροπή δύναται να τροποποιεί ορισμένες διατάξεις της παρούσας οδηγίας, προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι μελλοντικές τροποποιήσεις της σύμβασης Marpol 73/78, που θα τεθούν σε ισχύ, και να διασφαλιστεί η εναρμονισμένη εφαρμογή των τροποποιήσεων των ψηφισμάτων του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (ΙΜΟ) που αφορούν την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ: Άρθρο 1 Σκοπός Η παρούσας οδηγία αποσκοπεί στον περιορισμό της απόρριψης στη θάλασσα, κυρίως της παράνομης, αποβλήτων και καταλοίπων φορτίου από πλοία που χρησιμοποιούν τους λιμένες της Ευρωπαϊκής Κοινότητας με τη βελτίωση της διάθεσης και της χρήσης λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής αποβλήτων των πλοίων και καταλοίπων φορτίου, με αποτέλεσμα την καλύτερη προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Άρθρο 2 Ορισμοί Για τους σκοπούς της παρούσας οδηγίας και των παραρτημάτων της νοούνται ως: 1. 2. 3. "πλοίο", τα σκάφη κάθε τύπου που λειτουργούν στο θαλάσσιο περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένων των υδροπτέρυγων, των αερόστρωμνων σκαφών, των υποβρυχίων και των πλωτών ναυπηγημάτων, "σύμβαση Marpol 73/78", η ισχύουσα την ημε|>ομηνία έκδοσης της παρούσας οδηγίας Διεθνής Σύμβαση για την Αποφυγή Ρυπάνσεως της θαλάσσης από Πλοία, 1973, όπως τροποποιήθηκε με το σχετικό προς αυτή πρωτόκολλο έτους 1978, "απόβλητα πλοίου", όλα τα απόβλητα και κατάλοιπα, πλην των καταλοίπων φορτίου, που παράγονται κατά την κανονική λειτουργία των πλοίων και εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των παραρτημάτων Ι και V της σύμβασης Marpol 73/78, καθώς και τα συνδεόμενα με το φορτίο απορρίμματα, όπως ορίζονται στις κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή του παραρτήματος V της σύμβασης Marpol 73/78,· 4. "κατάλοιπα φορτίου", τα υπολείμματα οποιουδήποτε υλικού του φορτίου, που παραμένουν πάνω στο πλοίο -στους χώρους ή τις δεξαμενές φορτίου- μετά την 23 EL/07/98/04380100. WOO (EN) )/ εκφόρτωσης υπερχειλίσεων και και των των εργασιών καθαρισμού, τη διαρροών κατά των περάτωση συμπεριλαμβανομένων φόρτωση/εκφόρτωση, διαδικασιών των 5. 6. 7. 8. "λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής", κάθε σταθερό, πλωτό ή κινητό τεχνικό μέσο που είναι ικανό να δέχεται απόβλητα πλοίων ή κατάλοιπα φορτίου,· "αλιευτικό σκάφος", κάθε σκάφος που είναι εξοπλισμένο ή χρησιμοποιείται επαγγελματικά για τη συλλογή ψαριών ή άλλων έμβιων ενάλιων πόρων,· "σκάφος αναψυχής", κάθε τύπος σκάφους που χρησιμοποιείται για αθλητικούς ή ψυχαγωγικούς σκοπούς, ανεξάρτητα από το μέσο πρόωσης του,· "λιμένας", όλοι οι λιμένες, οι τερματικοί σταθμοί, και οι χώροι ελλιμενισμού σκαφών αναψυχής (μαρίνες). Με την επιφύλαξη των ορισμών που διατυπώνονται στις παραγράφους 3 και 4, τα "απόβλητα πλοίων" και τα "κατάλοιπα φορτίου" θεωρούνται ως στερεά απόβλητα υπό την έννοια του άρθρου 1 στοιχείο (α) της οδηγίας 75/442/ΕΟΚ περί των στερεών αποβλήτων*. Άρθρο 3 Πεδίο εφαρμογής Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται: 1. εκτός αντιθέτων ρητών διατάξεων, σε όλα τα πλοία ανεξαρτήτως της σημαίας που φέρουν, τα οποία προσεγγίζουν σε λιμένες ή λειτουργούν εντός λιμένων των κρατών μελών, πλην των πολεμικών πλοίων ή βοηθητικών σκαφών ή άλλων πλοίων που ανήκουν στο κράτος ή που τα εκμεταλλεύεται το κράτος και χρησιμοποιούνται προς το παρόν αποκλειστικά για κυβερνητική μη εμπορική υπηρεσία, και 2. σε όλους τους λιμένες των κρατών μελών. Άρθρο 4 Λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής 1. 2. 3. Τα κράτη μέλη εξασφαλίζουν τη διάθεση λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής, οι οποίες επαρκούν για την κάλυψη των αναγκών των πλοίων που χρησιμοποιούν αυτές τις εγκαταστάσεις, χωρίς να γίνονται αιτία αδικαιολόγητης καθυστέρησης των πλοίων. ' Οι εγκαταστάσεις υποδοχής θα δύνανται να δέχονται πάσης φύσεως κατηγορίες παραγόμενων στο πλοίο αποβλήτων και καταλοίπων φορτίου που προέρχεται από πλοία ελλιμενιζόμενα στο σύνηθες πλαίσιο και θα αναπτυχθούν σύμφωνα με το μέγεθος του λιμένα και την κατηγορία των πλοίων που καταπλέουν σε αυτόν. Οι φερόμενες ως ανεπάρκειες στη διάθεση λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής θα πρέπει να γνωστοποιούνται στο κράτος του λιμένα με τις διαδικασίες που έχουν συμφωνηθεί στο πλαίσιο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού. 9 ΕΕ αριθ. L 194 της 27. 7. 1975,σ. 39 24 EL/07/98/04380100. WOO (EN) Άρθρο 5 Προγράμματα υποδοχής και διακίνησης αποβλήτων Σε κάθε λιμένα καταρτίζεται και εφαρμόζεται κατάλληλο πρόγραμμα υποδοχής και διακίνησης αποβλήτων με γνώμονα τις απαιτήσεις των άρθρων 4,6,7,10 και 12. Οι λεπτομερείς απαιτήσεις σχετικά με την κατάρτιση των προγραμμάτων αυτών καθορίζονται στο παράρτημα Ι. 25 2. 1. EL/07/98/04380100. W0Ô,(EN) Τα κράτη μέλη ελέγχουν και αξιολογούν τα προγράμματα υποδοχής και διακίνησης αποβλήτων και εξασφαλίζουν την έγκριση τους τουλάχιστον ανά τριετία καθώς και μετά από οποιαδήποτε σημαντική αλλαγή στη λειτουργία των λιμένων. Άρθρο 6 Κοινοποίηση Οι πλοίαρχοι των πλοίων που αναχωρούν με προορισμό λιμένες ευρισκόμενους στην Κοινότητα, πλην των αλιευτικών σκαφών και των σκαφών αναψυχής, συμπληρώνουν με ειλικρίνεια και ακρίβεια το έντυπο του παραρτήματος II και παρέχουν αυτά τα στοιχεία στην αρχή ή το φορέα που έχει οριστεί για το σκοπό αυτό από το κράτος μέλος όπου βρίσκεται ο εκάστοτε λιμένας: α. β. γ. τουλάχιστον 24 ώρες πριν από την άφιξη, εάν είναι γνωστός ο λιμένας κατάπλου ή μόλις πληροφορηθούν το λιμένα κατάπλου, εάν η πληροφορία αυτή είναι διαθέσιμη λιγότερο από 24 ώρες πριν από την άφιξη ή το αργότερο κατά την αναχώρηση από τον προηγούμενο λιμένα, εάν η διάρκεια του ταξιδιού είναι μικρότερη από 24 ώρες. 2. Τα στοιχεία που αναφέρονται στην παράγραφο 1 φυλάσσονται στο πλοίο και τίθενται στη διάθεση των Αρχών του ανωτέρω κράτους μέλους, εφόσον τα ζητήσουν. 1. 2. 1. 2. Άρθρο 7 Παράδοση των αποβλήτων των πλοίων Οι πλοίαρχοι των πλοίων που προσεγγίζουν σε λιμένες της Κοινότητας, πριν αποπλεύσουν, παραδίδουν όλα τα απόβλητα των πλοίων σε λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής. Είναι ωστόσο δυνατόν να επιτραπεί η αναχώρηση πλοίου με προορισμό το επόμενο λιμένα κατάπλου, χωρίς να έχει παραδώσει τα απόβλητα του, εάν ο πλοίαρχος μπορεί να βεβαιώσει, με βάση τα στοιχεία του παραρτήματος Π, ότι το πλοίο διαθέτει επαρκή ικανότητα αποθήκευσης όλων των παραγόμενων στο πλοίο αποβλήτων που θα συσσωρευτούν κατά το προγραμματισμένο ταξίδι του. Άρθρο 8 Τέλη για τα απόβλητα πλοίων Τα κράτη μέλη μεριμνούν, ώστε το κόστος της υποδομής και της λειτουργίας των λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής αποβλήτων των πλοίων, όπου συμπεριλαμβάνεται η επεξεργασία και η τελική διάθεση των αποβλήτων, να καλύπτεται με την είσπραξη τέλους από τα πλοία. Τα συστήματα κάλυψης του κόστους χρήσης των λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής υποβοηθούν την παράδοση των αποβλήτων των πλοίων στην ξηρά και δεν παρέχουν κίνητρο στα πλοία να απορρίπτουν τα απόβλητα αυτά στη θάλασσα. Για το σκοπό αυτό, εφαρμόζονται οι ακόλουθες γενικές αρχές: 26 EL/07/98/04380100. WOO (EN) α. β. γ Κάθε πλοίο που προσεγγίζει σε λιμένα κράτους μέλους συνεισφέρει ουσιαστικά στις δαπάνες που αναφέρονται στην παράγραφο 1, ανεξαρτήτως του εάν χρησιμοποιεί τις εγκαταστάσεις. Στις σχετικές ρυθμίσεις είναι δυνατόν να συγκαταλέγονται η ενσωμάτωση του τέλους στα λιμενικά τέλη ή η επιβολή ιδιαίτερου τέλους αποβλήτων σταθερού ύψους. Επιτρέπεται η επιβολή διαφοροποιημένων τελών σε συνάρτηση μεταξύ άλλων, με την κατηγορία και το μέγεθος του πλοίου. Επιτρέπεται η επιβολή πρόσθετων τελών με βάση τις ποσότητες και τους τύπους αποβλήτων που παραδίδουν πραγματικά τα πλοία. Επιτρέπεται η μείωση των τελών, εάν η διοίκηση, ο σχεδιασμός, ο εξοπλισμός και η λειτουργία του πλοίου είναι οικολογικά σε βαθμό ώστε ο πλοίαρχος να μπορεί να αποδείξει ότι κατά τη λειτουργία του πλοίου παράγονται λιγότερα απόβλητα. Για να διασφαλιστεί ότι τα επιβαλλόμενα τέλη είναι δίκαια, δεν εισάγουν διακρίσεις, καθορίζονται με διαφάνεια και αντιστοιχούν στο κόστος των εγκαταστάσεων και υπηρεσιών που προσφέρονται και, κατά περίπτωση, χρησιμοποιούνται, το ύψος των τελών και η βάση υπολογισμού τους θα πρέπει να διευκρινίζονται στους χρήστες των λιμένων. Άρθρο 9 Εξαιρέσεις 1. Όταν πλοία εκτελούν προγραμματισμένα δρομολόγια με συχνές και τακτικές προσεγγίσεις σε λιμένες και εφόσον υπάρχουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία για την ύπαρξη διακανονισμού που εγγυάται την παράδοση των αποβλήτων των πλοίων και την καταβολή των τελών σε λιμένα που βρίσκεται κατά μήκος της διαδρομής τους, τα κράτη μέλη άλλων λιμένων στα δρομολόγια αυτά δύνανται να απαλλάσσουν τα πλοία από τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τα άρθρα 6, 7 και 8. 2. Τα κράτη μέλη θα γνωστοποιούν στην Επιτροπή τις απαλλαγές σύμφωνα με την παράγραφο 1. Άρθρο 10 Παράδοση των καταλοίπων φορτίου Οι πλοίαρχοι των πλοίων που προσεγγίζουν σε λιμένες της Κοινότητας διασφαλίζουν την παράδοση κατάλοιπων φορτίου σε λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής κατά τα προβλεπόμενα στη σύμβαση Marpol 73/78. Οποιοδήποτε τέλος για την παράδοση καταλοίπων φορτίου θα καταβάλλεται από τον χρήστη της εγκατάστασης υποδοχής. Άρθρο 11 Επιβολή 27 EL/07/98/04380100. WOO (EN) 1. Τα κράτη μέλη μεριμνούν ώστε όλα τα πλοία να υπόκεινται σε επιθεώρηση για την εξακρίβωση της συμμόρφωσης τους προς τα άρθρα 7 και 10 και η συχνότητα των επιθεωρήσεων αυτών να είναι επαρκής. Οι εν λόγω επιθεωρήσεις είναι δυνατόν να διενεργούνται στο πλαίσιο της οδηγίας 95/21/ΕΚ^, όπου έχει εφαρμογή. Κατά την επιλογή πλοίων προς επιθεώρηση, τα κράτη μέλη αποδίδουν ιδιαίτερη προσοχή: -στα πλοία που δεν συμμορφώνονται προς τις σχετικές με την απαιτήσεων του άρθρου 6· κοινοποίηση -στα πλοία για τα οποία, από την εξέταση των στοιχείων που παρέχουν οι πλοίαρχοι σύμφωνα με το άρθρο 6, διαπιστώθηκαν ανακρίβειες. 2. 3. Εάν ένα κράτος μέλος δεν είναι ικανοποιημένο από τα αποτελέσματα της ανωτέρω επιθεώρησης, μεριμνά ώστε ο πλοίο να μην μπορεί να αποπλεύσει μέχρι να παραδοθούν τα απόβλητα του σε εγκαταστάσεις υποδοχής στο βαθμό που τηρούνται τα άρθρα 7 και 10. Όταν υπάρχουν αποδεικτικά στοιχεία για τον απόπλου πλοίου χωρίς να έχουν τηρηθεί οι διατάξεις του άρθρου 7 ή του άρθρου 10, ενημερώνεται σχετικά ο επόμενος λιμένας κατάπλου και, με την επιφύλαξη της επιβολής των κυρώσεων που προβλέπονται στο άρθρο 13, δεν επιτρέπεται η φόρτωση ή εκφόρτωση του πλοίου ούτε η επιβίβαση επιβατών σ'αυτό, μέχρι να διενεργηθεί η λεπτομερέστερη επιθεώρηση που ορίζεται στο άρθρο 2 παράγραφος 7 και στο άρθρο 6 παράγραφος 3 της οδηγίας 95/21/ΕΚ. Η εν λόγω επιθεώρηση περιλαμβάνει εκτίμηση παραγόντων που σχετίζονται με τη συμμόρφωση του πλοίου προς την παρούσα οδηγία, όπως η ακρίβεια των στοιχείων που παρέχονται σύμφωνα με το άρθρο 6. 4. Τα κράτη μέλη θεσπίζουν διαδικασίες ελέγχου στο βαθμό που απαιτείται για να διασφαλιστεί η συμμόρφωση των αλιευτικών σκαφών και των σκαφών αναψυχής προς τις απαιτήσεις της παρούσας οδηγίας που έχουν εφαρμογή στα σκάφη αυτά. Άρθρο 12 Συνοδευτικά μέτρα 1. Τα κράτη μέλη: α. των λιμενικών λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλίσουν ότι οι πλοίαρχοι, οι επιχειρήσεις εγκαταστάσεων υποδοχής και τα λοιπά ενδιαφερόμενα μέρη ενημερώνονται κατάλληλα για τις υποχρεώσεις που υπέχουν δυνάμει της παρούσας οδηγίας και εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις αυτές· β. ορίζουν αρχές ή φορείς ως υπεύθυνους για την εκτέλεση καθηκόντων δυνάμει της παρούσας οδηγίας· 10 Οδηγία 95/21/ΕΚ του Συμβουλίου της 19ης Ιουνίου 1995 για την επιβολή, σχετικά με τη ναυσιπλοΐα που συνεπάγεται χρήση κοινοτικών λιμένων ή διέλευση από ύδατα υπό τη δικαιοδοσία κράτους μέλους, των διεθνών προτύπων για την ασφάλεια των πλοίων, την πρόληψη της ρύπανσης και τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας επί των πλοίων (έλεγχος του κράτους του λιμένα) - ΕΕ αριθ. L της 7. 7. 1995,σ. 1 28 EL/07/98/04380100. W00 (EN) γ. δ. ε. στ. ζ. η. θεσπίζουν τις αναγκαίες διατάξεις για τη συνεργασία των αρμοδίων Αρχών τους με τις εμπορικές επιχειρήσεις, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή της παρούσας οδηγίας· διασφαλίζουν τη δέουσα εξέταση των στοιχείων που παρέχουν οι πλοίαρχοι σύμφωνα με το άρθρο 6· μεριμνούν ώστε οι διατυπώσεις για τη χρήση των λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής να είναι απλές και να διεκπεραιώνονται με ταχύτητα για την παροχή κινήτρου στους πλοιάρχους ώστε να χρησιμοποιούν, τις λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής και για την αποφυγή αδικαιολόγητης καθυστέρησης των πλοίων διασφαλίζουν τη διαβίβαση στην Επιτροπή αντιγράφου των καταγγελιών για ανεπάρκεια των εγκαταστάσεων υποδοχής που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 2· θεσπίζουν και εφαρμόζουν κατάλληλες διαδικασίες σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία τους για τη δέουσα αποζημίωση των πλοίων που, ενώ τηρούν το άρθρο 6, υφίστανται αδικαιολόγητη καθυστέρηση λόγω ανεπάρκειας των λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής και να μεριμνούν ώστε τα απόβλητα των πλοίων και τα κατάλοιπα φορτίου υποβάλλονται σε επεξεργασία, ανάκτηση ή τελική διάθεση σύμφωνα μα την οδηγία 75/442/ΕΟΚ περί των στερεών αποβλήτων* * και με τη λοιπή σχετική κοινοτική νομοθεσία, ειδικότερα με την οδηγία 75/439/ΕΟΚ περί διαθέσεως των χρησιμοποιημένων ορυκτελαίων^ και την οδηγία 91/689/ΕΟΚ για τα επικίνδυνα απόβλητα * 3. 2. 3. Η παράδοση αποβλήτων των πλοίων και καταλοίπων φορτίου θεωρείται ως θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία υπό την έννοια του άρθρου 79 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2913/92 περί θεσπίσεως κοινοτικού τελωνειακού κώδικα* 4. Οι τελωνειακές αρχές δεν απαιτούν την κατάθεση συνοπτικής διασάφησης σύμφωνα με το άρθρο 45 του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή συνεργάζονται για την εγκαθίδρυση κατάλληλου συστήματος πληροφοριών με σκοπό την ακριβέστερη αναγνώριση των πλοίων που δεν παραδίδουν τα απόβλητα τους και τα κατάλοιπα φορτίου σύμφωνα με την παρούσα οδηγία. Άρθρο 13 Κυρώσεις Τα κράτη μέλη θεσπίζουν σύστημα κυρώσεων για παράβαση των εθνικών διατάξεων που θεσπίζονται κατ'εφαρμογή της παρούσας οδηγίας και λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να 11 ΕΕ αριθ. L 194 της 25. 7. 1975 σ. 39 12 ΕΕ αριθ. L 194 της 25. 7. 1975 σ. 23 13 ΕΕαριθ^377της31. 12. 1991σ. 20 14 ΕΕ αριθ. L302, της 19. 10. 1992 29 \ \ EL/07/98/04380100. W00(EN) : διασφαλίσουν την επιβολή των κυρώσεων αυτών. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές. Άρθρο 14 Κανονιστική επιτροπή Η Επιτροπή επικουρείται από την επιτροπή που έχει συσταθεί βάσει του άρθρου 12 παράγραφος 1 της οδηγίας 93/75/ΕΟΚ**. Η επιτροπή λειτουργεί με τη διαδικασία που καθορίζεται στις παραγράφους 2 και 3 του ίδιου άρθρου. Άρθρο 15 Διαδικασία τροποποίησης 1. 2. Τα παραρτήματα, οι ορισμοί, οι παραπομπές σε κοινοτικά μέσα και οι παραπομπές σε ψηφίσματα του ΙΜΟ μπορούν να τροποποιούνται με τη διαδικασία του άρθρου 14, προκειμένου να είναι σύμφωνα με τα μέτρα της Κοινότητας ή του ΙΜΟ που τίθενται σε ισχύ, εφόσον οι τροποποιήσεις αυτές δεν διευρύνουν το πεδίο εφαρμογής της παρούσας οδηγίας. Τα παραρτήματα μπορούν επίσης να τροποποιούνται με την ίδια διαδικασία, όποτε κρίνεται απαραίτητο για τη βελτίωση του καθεστώτος που θεσπίζεται με την παρούσα οδηγία, χωρίς όμως να διευρύνεται το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας. Άρθρο 16 Εφαρμογή Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις για να συμμορφωθούν με την παρούσα οδηγία το αργότερο εντός 18 μηνών από την ημερομηνία κατά την οποία αυτή τίθεται σε ισχύ. Πληροφορούν αμέσως την Επιτροπή σχετικά. Όταν τα κράτη μέλη θεσπίζουν τα μέτρα που αναφέρονται στην παράγραφο 1, τα σχετικά κείμενα περιλαμβάνουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από σχετική αναφορά κατά την επίσημη δημοσίευση τους. Ο τρόπος αναφοράς καθορίζεται από τα κράτη μέλη. Τα κράτη μέλη ανακοινώνουν στην Επιτροπή τα κείμενα των διατάξεων εσωτερικού δικαίου, τις οποίες θεσπίζουν στον τομέα που διέπεται από την παρούσα οδηγία. Η Επιτροπή πληροφορεί σχετικά τα άλλα κράτη μέλη. 15 Οδηγία του Συμβουλίου για τις ελάχιστες προδιαγραφές πο απαιτούνται για τα πλοία τα οποία κατευθύνονται σε ή αποπλέουν από κοινοτικούς λιμένες μεταφέροντας επικίνδυνα ή ρυπογόνα εμπορεύματα -ΕΕ αριθ. L 247 της 5. 10. 1993. σ. 19. 30 EL/07/98/04380100. WOO (EN) Άρθρο 17 Αξιολόγηση 1. 2. Τα κράτη μέλη υποβάλλουν ανά τριετία στην Επιτροπή έκθεση προόδου σχετικά με την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας. Με βάση τις εκθέσεις των κρατών μελών που προβλέπονται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο έκθεση αξιολόγησης σχετικά με τη λειτουργία του συστήματος που προβλέπεται στην παρούσα οδηγία, συνοδευόμενη, εφόσον το κρίνει απαραίτητο, από προτάσεις για την εφαρμογή της παρούσας οδηγίας. Άρθρο 18 Έναρξη ισχύος Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την ημέρα της δημοσίευσης της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Άρθρο 19 Αποδέκτες Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη και στην Επιτροπή 31 EL/07/98/04380100. WOO (EN) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΠΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΥΠΟΔΟΧΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΣΕ ΛΜΕΝΕΣ (όπως αναφέρονται στο άρθρο 5) Το πρόγραμμα θα καλύπτει τις πάσης φύσεως κατηγορίες παραγόμενων στο πλοίο αποβλήτων και καταλοίπων φορτίου που προέρχονται από πλοία ελλιμενιζόμενα στο σύνηθες πλαίσιο, και θα αναπτυχθεί σύμφωνα με το μέγεθος του λιμένα και την κατηγορία των πλοίων που καταπλέουν σε αυτόν. Το πρόγραμμα θα πραγματεύεται τα εξής στοιχεία: - εκτίμηση της ανάγκης εγκαταστάσεων υποδοχής, με βάση τις ανάγκες των πλοίων που ελλιμενίζονται στα συνήθη πλαίσια· - περιγραφή του τύπου και της χωρητικότητας των εγκαταστάσεων - αναλυτική περιγραφή των διαδικασιών υποδοχής και συλλογής των παραγόμενων στο πλοίο αποβλήτων και καταλοίπων φορτίου· - περιγραφή του συστήματος χρέωσης τελών - - - διαδικασίες για την αναφορά των περιπτώσεων κατά τις οποίες οι εγκαταστάσεις υποδοχής κρίνονται ανεπαρκείς· διαδικασίες για διαρκείς διαβουλεύσεις με τους χρήστες του λιμένα, τους αναδόχους απομάκρυνσης των αποβλήτων, τους φορείς εκμετάλλευσης σταθμών μεταφόρτωσης και λοιπών ενδιαφερομένων μερών και τύπος και ποσότητες των παραγόμενων στο πλοίο αποβλήτων και καταλοίπων φορτίου που αποτελούν αντικείμενο της υποδοχής και διακίνησης. Επιπλέον, το πρόγραμμα θα πρέπει να περιλαμβάνει: - - σύνοψη της σχετικής νομοθεσίας και τυπικών διαδικασιών για την παράδοση· στοιχεία ταυτότητας του ατόμου ή των ατόμων που είναι υπεύθυνα για την υλοποίηση του προγράμματος· - περιγραφή τυχόν εξοπλισμού και διεργασιών προεπεξεργασίας στο λιμένα · - μεθόδους καταγραφής της πραγματικής χρήσης των εγκαταστάσεων 32 EL/07/98/04380100. W00 (EN) - μεθόδους καταγραφής των παραλαμβανόμενων ποσοτήτων αποβλήτων που παράγονται στο πλοίο και καταλοίπων φορτίου· και - περιγραφή του τρόπου κατά τον οποίο διατίθενται τα παραγόμενα στο πλοίο απόβλητα και κατάλοιπα φορτίου. Οι διαδικασίες υποδοχής, συλλογής, αποθήκευσης, επεξεργασίας και διάθεσης θα πρέπει να ανταποκρίνονται καθ' όλα τα σημεία σε σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης κατάλληλο για τη σταδιακή μείωση των επιπτώσεων των εν λόγω δραστηριοτήτων στο περιβάλλον. Γίνεται παραδοχή μιας τέτοιας συμμόρφωσης εφόσον οι διαδικασίες πληρούν το διεθνές πρότυπο ISO 14001:1996 και το ευρωπαϊκό πρότυπο ΕΝ 14001:96, με το οποίο καθιερώνονται προδιαγραφές για σύστημα περιβαλλοντικής διαχείρισης, όπως αναγνωρίζεται στην απόφαση της Επιτροπής 97/265/ΕΚ της 16ης Απριλίου 1997. Πληροφορίες που διατίθενται σε όλους τους χρήστες του λιμένα: - σύντομη αναφορά στη θεμελιώδη σημασία της ορθής παράδοσης των παραγόμενων στο πλοίο αποβλήτων και καταλοίπων φορτίου· - πού ευρίσκονται οι εγκαταστάσεις σε κάθε θέση πρόσδεσης, με διάγραμμα/χάρτη· - κατάλογος των παραγόμενων στο πλοίο αποβλήτων και καταλοίπων φορτίου με τα οποία συνήθως ασχολούνται οι αρμόδιοι στο λιμένα* - κατάλογος των σημείων επαφής· - περιγραφή των διαδικασιών για την παράδοση· - περιγραφή του συστήματος χρέωσης τελών και - διαδικασίες για την αναφορά των περιπτώσεων κατά τις οποίες οι εγκαταστάσεις υποδοχής κρίνονται ανεπαρκείς. 33 ΕΙ707/98/04380100. Ψ00 (ΕΝ) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ II ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΣ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ (όπως αναφέρονται στο άρθρο 6) 1. ταυτότητας ΙΜΟ του πλοίου: Ονομασία, διακριτικό κλήσης μέσω ασυρμάτου και, κατά περίπτωση, αριθμός 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Κράτος σημαίας: Λιμήν προορισμού: Εκτιμώμενος χρόνος κατάπλου (ΕΧΚ): Εκτιμώμενος χρόνος απόπλου (ΕΧΑ): Τελευταίος λιμήν κατάπλου: Επόμενος λιμήν κατάπλου: Τελευταίος λιμήν και ημερομηνία παράδοσης των παραγόμενων στο πλοίο αποβλήτων: Τύπος και ποσότητα αποβλήτων και καταλοίπων προς παράδοση ή/και που παραμένουν 9. επί του πλοίου, και εκατοστιαίο ποσοστό της μέγιστης χωρητικότητας αποθήκευσης. MEriETH XnPHTIKOTHTA AnOGHKEYXHE m3 nOEOTHTA Era TOY IIAOIOY m3 % THE METIETHE XftPHTIKOTHTAE nPOE OAPAAO- EH; N/O AIAXnPl EMENA; N/O TYIIOE An6fiXr\ra & a ia Kardtoura TierpeXatou (KaTaKaOfjpxcra) u6ata v8pooi>XXsKT<5>v (oevrivcu;) Xouia (va KaOopiarotiv) AffopptyipaTa and xp6<pi^a nXaoriKa k>ma AitoppluuaTa crvvfiedfteva \ie TO (poprio (va KaBopiatouv) KataXoura <popr(ov (va KaGopiotoiiv) Οι ανωτέρω πληροφορίες μπορεί να χρησιμοποιηθούν για σκοπούς κρατικού λιμενικού ελέγχου. * Οι ποσότητες επιτρέπεται να είναι κατ* εκτίμηση 34 EL/07/98/04380100. WOO (EN) Σχέδιο ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΜΕΙΚΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΟΧ Αριθ. (. ). /9. της(^. )( )199. περί τροποποιήσεως του παραρτήματος ΧΙΠ (Κεφάλαιο V) της συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, με την προσθήκη της οδηγίας του Συμβουλίου (. /. /ΕΚ) σχετικά με τις λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής για παραγόμενα στο πλοίο απόβλητα και κατάλοιπα φορτίου από πλοία. Η ΜΕΙΚΤΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΕΟΧ Έχοντας υπόψη τη συμφωνία για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, όπως προσαρμόστηκε με το πρωτόκολλο περί ρυθμίσεως της συμφωνίας για τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο, στο εξής καλούμενη η συμφωνία, και ιδίως το άρθρο 98, Εκτιμώντας: ότι στη συμφωνία πρόκειται να ενσωματωθεί η οδηγία (. /. /ΕΚ) του Συμβουλίου της 19. ), αντίγραφο της οποίας επισυνάπτεται στη παρούσα Ευρωπαϊκής Ένωσης της ( απόφαση, ότι ισχύουν η οριζόντια προσαρμογή στο πρωτόκολλο 1 και οι τομεακές και λοιπές προσαρμογές στην εισαγωγή του παραρτήματος ΧΙΠ της συμφωνίας, ΑΠΟΦΑΣΙΣΕ ΤΑ ΕΞΗΣ: Άρθρο 1 Το παράρτημα ΧΙΠ, μεταφορές, της συμφωνίας τροποποιείται ως κατωτέρω. Το κείμενο της νέας πράξης ευρίσκεται στο προσάρτημα. Άρθρο 2 Το κατωτέρω νέο σημείο ενσωματώνεται στο κεφάλαιο V μετά το σημείο XXX: "XXX: Οδηγία του Συμβουλίου (. /. /ΕΚ) σχετικά με λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής για παραγόμενα στο πλοίο απόβλητα και κατάλοιπα φορτίου από πλοία: Η διάταξη της οδηγίας, για τους σκοπούς της παρούσας συμφωνίας, προσαρμόζεται ως εξής: Το άρθρο ηη. η αντικαθίσταται από το εξής κείμενο: Τα συμβαλλόμενα μέρη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που είναι αναγκαίες για να συμμορφωθούν προς την παρούσα οδηγία το αργότερο στις ( 199. )" 35 EL/07/98/04380100. WOO (EN) Άρθρο 3 Η απόφαση αρχίζει να ισχύει στις ( 199. ) Άρθρο 4 Η παρούσα απόφαση δημοσιεύεται στο τμήμα ΕΟΧ, και στο συμπλήρωμα ΕΟΧ, της Επίσημης Εφημερίδας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Βρυξέλλες, ( 199. ) Για τη μεικτή επιτροπή ΕΟΧ Ο Πρόεδρος Οι Γραμματείς της μεικτής επιτροπής ΕΟΧ 36 EL/07/98/04380100. W00 (EN) ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ 1 ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής για παραγόμενα στο πλοίο απόβλητα και κατάλοιπα φορτίου. ΣΧΕΤΙΚΟ ΚΟΝΔΥΛΙ ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ Μέρος Α (βλ. § 10) ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ 2 3 Ασφάλεια και πρόληψη ρύπανσης στις θαλάσσιες μεταφορές: άρθρο 84 παράγραφος 2 της συνθήκης 4 ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ 4. 1 Γενικός στόχος Προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος με τη βελτίωση της διάθεσης και χρήσης λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής για παραγόμενα στο πλοίο απόβλητα και κατάλοιπα φορτίου. 4. 2 Καλυπτόμενη περίοδος και διακανονισμοί ανανέωσης Αόριστης διάρκειας 5 ΚΑΤΑΤΑΞΗ ΔΑΠΑΝΩΝ/ΕΣΟΔΩΝ 5. 1 Μη υποχρεωτικές δαπάνες 5. 2 Μη διαχωριζόμενες πιστώσεις 6 ΕΙΔΟΣ ΔΑΠΑΝΩΝ/ΕΣΟΔΩΝ Διοικητικές δαπάνες 7 ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ Δημοσιονομική επίπτωση στο μέρος Β (επιχειρησιακές πιστώσεις) - Μηδενική 8 ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ Έλεγχος τήρησης των διαδικασιών πρόσκλησης των εμπειρογνωμόνων των κρατών μελών στις συνεδριάσεις της ρυθμιστικής επιτροπής. 9 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ-ΑΠΟΔΟΣΗΣ 9. 1 Ειδικοί και ποσοτικοποιημένοι στόχοι, στοχευόμενος πληθυσμός Περιστολή των εκχύσεων αποβλήτων και καταλοίπων φορτίου από πλοία στο θαλάσσιο περιβάλλον, με μέτρα καθιέρωσης καθεστώτος για την παράδοση των αποβλήτων και καταλοίπων σε λιμενική εγκατάσταση υποδοχής σε τέτοια έκταση ώστε το πλοίο να μπορεί να συνεχίσει τον πλου του χωρίς να απειλεί άσκοπα με βλάβη το θαλάσσιο περιβάλλον. Η οδηγία επιβάλλει εναρμονισμένο σύστημα ανάκτησης του κόστους των εν λόγω εγκαταστάσεων. 37 Ευ07/98/Ο4380100. ν/00 (ΕΝ) 9. 2 Παρακολούθηση και αξιολόγηση της δράσης Η παρακολούθηση και αξιολόγηση της δράσης θα διενεργείται με την ετήσια συνεδρίαση της επιτροπής ναυτιλιακής ασφάλειας και με αποστολές (βλ. § 10. 3). 10 ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ) (ΜΕΡΟΣ Α ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΠΙ ; ΤΟΥ Η πραγματική κινητοποίηση των αναγκαίων διοικητικών πόρων θα εξαρτηθεί από την ετήσια απόφαση της Επιτροπής για τη διάθεση πόρων, λαμβάνοντας υπόψη το ύψος επάνδρωσης και τα πρόσθετα ποσά που θα εγκρίνει η αρμόδια επί του προϋπολογισμού αρχή. 10. 1 Επενέργεια στο πλήθος θέσεων Ti>noq 96OT|<; Aiaxi9£p£vo 7i TT| 5uxxelpiarq x pooamucd yia Tj<;8paaT|q ntiyii AidpKeia Θέσεις μονίμων υπαλλήλων Θέσεις έκτακτων υπαλλήλων tfj Mdvifioi 6icraKTOi D7rdAXr|Ax>i Aoutoi 7i6poi LvvoXo 1 1 Α Β 0 Ουδεμία 2 npdoOetoi xc6poi Y<plOTdji£V0l Jtopoi GXt\V ewijiaxn TA r\ Tjifjj. ia 1 1 2 i i • 10. 2 Συνολική δημοσιονομική επίπτωση των πρόσθετων ανθρώπινων πόρων Δεν ζητείται κανένας πρόσθετος πόρος ανθρώπινου δυναμικού. Οι υφιστάμενοι πόροι που είναι αναγκαίοι για τη διαχείριση της δράσης είναι κατ'έτος οι εξής: T6TIO<; ©Sorts Yn6Xh\%oi * EtivoXo nood 2 χ 108 000 Ε ου EtivoXo 216 000Εθυ 216 000Εθυ * Για τους υπαλλήλους ο υπολογισμός βασίσθηκε στους τίτλους Α-1, Α-2, Α-4, Α-5 και Α-7 38 10. 3 Αύξηση των λοιπών διοικητικών δαπανών ετησίως, συνεπεία της δράσης ΕΙ707/98/04380100. Υ/00 (ΕΝ) σεΕΟϋ KovSMio TOO icpoUTcoXoywjpoo A 7031 nood 9 750 M£9o8os ymo)uoy\a[io\> τη με Η επιτροπή ναυτιλιακής ασφάλειας ήδη συνεδριάζει για θέματα σχετικά με άλλες κοινοτικές οδηγίες που ναυτιλιακή ασχολούνται ασφάλεια. Κρίνεται αναγκαία μια επιπλέον ημέρα συνεδρίασης κατ' έτος για ειδικότερα συζητούνται ζητήματα που σχετίζονται με την παρούσα πρόταση (δαπάνες κίνησης εκτιμώμενες σε 650 ΕΟΙ) κατ' άτομο χ 15 άτομα) να EuvoXo 9 750 Οι πιστώσεις ευρίσκονται στην υφιστάμενη χρηματοδοτική κάλυψη της ΓΔ VII σεΕΟυ KovStiXio xoi) 7CpoihcoXoyuj}ioi> A 2510 nood 20 000 StivoXo 20 000 M60o8o$ x>nokoyi<s\iox) τη Η επιτροπή ναυτιλιακής ασφάλειας ήδη συνεδριάζει για θέματα σχετικά με άλλες κοινοτικές οδηγίες που ναυτιλιακή ασχολούνται με ασφάλεια. Κρίνεται αναγκαία μια επιπλέον ημέρα συνεδρίασης κατ' έτος για να συζητούνται ειδικότερα ζητήματα που σχετίζονται με την παρούσα πρόταση (δαπάνες κίνησης εκτιμώμενες σε περίπου 20 000 ΕΟϋ) 39 EL/07/98/04380100. W00 (EN) ΔΕΑΤΙΟ ΕΚΤΙΜΗΣΗ? ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ με ειδική αναφορά στις μικρού και μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις Τίτλος της πρότασης ΠΡΟΤΑΣΗ ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΙΣ ΛΙΜΕΝΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΥΠΟΔΟΧΗΣ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ ΠΛΟΙΩΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΟΙΠΩΝ ΦΟΡΤΙΟΥ Αριθμός αναφοράς :98010 Η Πρόταση /. Δεδομένης της αρχής της επικουρικότητας, γιατί είναι αναγκαία η ύπαρξη κοινοτικής νομοθεσίας στον τομέα αυτόν και ποιοι είναι οι κύριοι στόχοι της; Η υποχρέωση της Κοινότητας συνίσταται στην επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας για το περιβάλλον, με βάση την αρχή της προφύλαξης και, στο μέτρο του δυνατού, στην εξάλειψη της ρύπανσης, με προτεραιότητα στις παρεμβάσεις "στην πηγή" σύμφωνα με την αρχή του ο ρυπαίνων πληρώνει (άρθρο 130 Ρ της Συνθήκης). έχουν Υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο παράγονται από τα πλοία που επισκέπτονται κοινοτικούς λιμένες ποσότητες μεταξύ 5 και 7 εκατομμυρίων τόννων καταλοίπων πετρελαίου και ! εκατομμυρίου τόννων στερεών αποβλήτων. Σήμερα, μικρό μόνο ποσοστό των ποσοτήτων αυτών παραδίδεται στις χερσαίες εγκαταστάσεις των εν λόγω λιμένων. εγκαταστάσεις υποδοχής, οι οποίες Ορισμένοι λιμένες υπολειτουργούν σε εξαιρετικά μεγάλο βαθμό. Άλλοι λιμένες έχουν μικρότερες ή αμελητέες εγκαταστάσεις. Μεγάλο τμήμα των μη παραδιδόμενων αποβλήτων και καταλοίπων απορρίπτεται ακόμη στη θάλασσα, από το οποίο μεγάλο ποσοστό φέρεται ως παρανόμως απορριπτόμενο. Η οδηγία αποβλέπει στη μείωση των απορρίψεων αποβλήτων από τα πλοία και καταλοίπων φορτίου στην θάλασσα, βελτιώνοντας τις απαιτούμενες εγκαταστάσεις στους λιμένες και τις επικοινωνίες μεταξύ των παροχών και των χρηστών τέτοιων εγκαταστάσεων. εκτεταμένες Με βάση την αρχή της επικουρικότητας, θα εναπόκειται σε κάθε κράτος μέλος να εξασφαλίσει την διάθεση των κατάλληλων λιμενικών εγκαταστάσεων υποδοχής και την εφαρμογή κατάλληλου συστήματος κάλυψης του κόστους. Τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για την θέσπιση, στο πλαίσιο της εθνικής νομοθεσίας τους, μέτρων για την εξασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής της οδηγίας. 40 EL/07/98/04380100. W00 (EN) Οι επιπτώσεις στις επιχειρήσεις 2. Ποιος επηρεάζεται από την πρόταση; - ποιος κλάδος επιχειρήσεων; ποιου μεγέθους επιχειρήσεις; οι ανωτέρω επιχειρήσεις συγκεντρώνονται σε ιδιαίτερες γεωγραφικές περιοχές της Κοινότητας; Οι κλάδοι επιχειρήσεων που επηρεάζονται από την πρόταση αυτή είναι οι ναυτιλιακές εταιρίες, τα λιμάνια και οι φορείς εκμετάλλευσης χερσαίων εγκαταστάσεων υποδοχής. Η οδηγία αφορά όλα τα πλοία, ανεξαρτήτως τύπου ή μεγέθους. Ως εκ τούτου, δεν εισάγεται διάκριση ανάλογα με το μέγεθος των εταιριών και των λιμένων, δεδομένου ότι όλο το θαλάσσιο εμπόριο, σε κάθε κοινοτικό λιμένα, επηρεάζεται από την οδηγία. Δεν είναι δυνατός ο αξιόπιστος υπολογισμός των πλοίων που προσορμίζονται σε κοινοτικούς λιμένες, δεδομένου ότι τα σκάφη αναψυχής και τα αλιευτικά σκάφη περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, και οι προσορμίσεις των εν λόγω πλοίων δεν καταγράφονται. Σύμφωνα με την έκθεση που καταρτίστηκε για λογαριασμό της Επιτροπής, 700 περίπου εμπορικοί λιμένες στην ΕΕ δέχονται τουλάχιστον 750. 000 προσορμήσεις ετησίως από πλοία που φορτώνουν ή εκφορτώνουν εμπορεύματα. Επιπροσθέτως, τα λιμάνια στην ΕΕ δέχονται σε ετήσια βάση περίπου 900. 000 προσορμίσεις πορθμείων (για αυτοκίνητα και επιβάτες). Οι επιχειρήσεις αυτές δεν περιορίζονται σε κάποιες ειδικές γεωγραφικές περιοχές της Κοινότητας· όλες, πλην των δύο κρατών μελών που περιβάλλονται εξ ολοκλήρου από στεριά, διαθέτουν θαλάσσιους λιμένες που εξυπηρετούν εμπορικά πλοία, σκάφη αναψυχής και αλιευτικά σκάφη. Έτσι, η Αυστρία και το Λουξεμβούργο εξαιρούνται της εφαρμογής της οδηγίας. Ωστόσο, δεδομένου ότι οι εν λόγω χώρες αποτελούν κράτη ναυτικής σημαίας, τα πλοία τους επηρεάζονται από την οδηγία. Ο προσδοκώμενος περιορισμός της περιβαλλοντικής ρύπανσης που προκαλείται από τα απόβλητα των πλοίων και τα κατάλοιπα φορτίου θα είχε ευεργετικές επιδράσεις στα Θαλάσσια οικοσυστήματα και στους αλιευτικούς πόρους της περιοχής. Ο περιορισμός της ρύπανσης που φθάνει στις ακτές από τις εν λόγω πηγές θα είχε ως αποτέλεσμα την αναβάθμιση όλων των παράκτιων περιοχών. Το γεγονός αυτό, με τη σειρά του, θα επιδρούσε θετικά στις αλιευτικές και παραθαλάσσιες ψυχαγωγικές βιομηχανίες. 3. Τι καλούνται οι επιχειρήσεις να πράξουν προκειμένου να συμμορφωθούν με την πρόταση; Η οδηγία καλεί την ναυτιλιακή βιομηχανία να παραδίδει όλα τα απόβλητα από πλοία καθώς και τα κατάλοιπα φορτίου στις λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής. Η εκ μέρους των πλοιάρχων συμμόρφωση με την απαίτηση αυτή είναι επιχειρησιακής και διαδικαστικής φύσεως και δεν προϋποθέτει την προμήθεια πρόσθετου εξοπλισμού. Οι τεχνικές διατάξεις που σχετίζονται με τον σχεδιασμό και τον εξοπλισμό των πλοίων έχουν ήδη καθοριστεί βάσει των σχετικών διεθνών συμβάσεων και συνδεόμενων εγγράφων. Κάθε λιμένας καλείται να εξασφαλίζει την διάθεση κατάλληλων εγκαταστάσεων υποδοχής. Αυτό αποτελεί ήδη υποχρέωση στο πλαίσιο της Marpol 73/78. Ωστόσο, η παρούσα οδηγία θεσπίζει αυστηρότερο καθεστώς για την παράδοση αποβλήτων από πλοία και καταλοίπων φορτίου στα λιμάνια και ως εκ τούτου η δυναμικότητα και η λειτουργία των υφιστάμενων εγκαταστάσεων υποδοχής ενδέχεται, σε ορισμένους 41 EL/07/98/04380100. W00 (EN) λιμένες, να χρειάζεται να αναβαθμιστεί, προκειμένου να είναι σε θέση να δέχονται ηυξημένες ποσότητες από τα πλοία. Αυτό ενδέχεται να αφορά ιδιαίτερα τα λιμάνια στα οποία προσορμίζεται μεγάλος αριθμός εμπορικών πλοίων. Κάθε τυχόν αύξηση των ποσοτήτων θα επηρεάσει άμεσα τον φορέα εκμετάλλευσης των εγκαταστάσεων, ο οποίος θα κληθεί να τις βελτιώσει, ούτως ώστε να ανταποκριθεί στη ζήτηση. 4. Ποιες είναι οι οικονομικές επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει η πρόταση - στην απασχόληση; - στις επενδύσεις και στη δημιουργία νέων επιχειρήσεων; - στην ανταγωνιστική θέση των επιχειρήσεων; Όσον αφορά την ναυτιλιακή βιομηχανία, δεν αναμένονται επιπτώσεις στην απασχόληση. Όπως εξηγείται στην παράγραφο 3 σε ορισμένους λιμένες ενδέχεται να χρειαστεί αναπροσαρμογή η δυναμικότητα και η λειτουργία εγκαταστάσεων υποδοχής. Αυτό θα απαιτούσε, ενδεχομένως, πρόσθετο προσωπικό στους λιμένες, μολονότι κάθε τέΐοια αύξηση στην απασχόληση θα είναι οριακή. Για τους ίδιους λόγους ενδέχεται να χρειαστούν πρόσθετες επενδύσεις για νψ αναπροσαρμογή και βελτίωση των εγκαταστάσεων υποδοχής. Το ύψος τους θα κυμαίνεται από τον ένα λιμένα στον άλλο, εξαρτώμενο κυρίως από τα χαρακτηριβΐΐ&ά της κίνησης των πλοίων και από τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις. Αναμένεται ότι το αυστηρότερο καθεστώς που θεσπίζει η οδηγία θα βελτιώσει την εμπορική βιωσιμότητα των εταιριών που συλλέγουν και διακινούν απόβλητα πλοίων και κατάλοιπα φοράου, δεδομένου ότι θα αυξηθούν οι παραλαμβανόμενες ποσότητες. Η εναρμόνιση των αρχών που διέπουν τα συστήματα τελών για την συλλογή και παράδοση, θα συμβάλει στη διαμόρφωση ισότιμων όρων ανταγωνισμού μεταξύ των λιμένων. Η τρέχουσα ανισορροπία στα συστήματα τελών, τα οποία στηρίζονται σε ευρέως αποκλίνουσες αρχές, προάγει την στρέβλωση του ανταγωνισιιού μεταξύ των λιμανιών. Αποθαρρύνει τα πλοία στην εκ μέρους τους χρήση ορισμένων λιμενικών εγκαταστάσεων, ενώ εκ παραλλήλου ενθαρρύνει την παράνομη απόρριψη αποβλήτων και καταλοίπων στη θάλασσα. Οι εναρμονισμένες αρχές που προτείνονται από την οδηγία θα περιορίσουν σημαν'π. κά την υφιστάμενη ανισορροπία μεταξύ των συστημάτων που χρησιμοποιούνται από τους διαφόρους λιμένες και θα εξασφαλίσουν την ισότιμη κάλυψη του κόστους από όλα τα προσεγγίζοντα πλοία. Όπως ορίζεται στην παράγραφο 3, η επακόλουθη βελτίωση του θαλάσσιου περιβάλλοντος θα επηρεάσει θετικά, από οικονομική άποψη, τις παράκτιες ψυχαγωγικές και αλιευτικές βιομηχανίες. 5. Περιλαμβάνει η πρόταση μέτρα για να ληφθούν υπόψη οι ιδιαιτερότητες των μικρού και μεσαίου μεγέθους εταιριών (περιορισμένες ή διαφορετικές απαιτήσεις); Μολονότι η οδηγία εφαρμόζεται σε όλους τους λιμένες και όλα τα πλοία, τα εκάστοτε κράτη μέλη θα καθορίζουν τις διαδικασίες επιβολής που θα ισχύσουν για τα αλιευτικά σκάφη και τα σκάφη αναψυχής. Προβλέπεται η δυνατότητα εξαιρέσεων για τις υποχρεωτικές παραδόσεις σε κάθε λιμένα προκειμένου για τα πλοία που εκτελούν ταξίδια με τακτικές προσορμίσεις. Πολλές ναυτιλιακές επιχειρήσεις μικρού και μεσαίου μεγέθους εμπίπτουν στις κατηγορίες αυτές. Τα συστήματα κάλυψης του κόστους πρέπει να είναι διαρθρωμένα κατά τρόπον ώστε να, μην δημιουργούν οικονομικά μειονεκτήματα στις μικρού μεγέθους ναυτιλιακές εταιρίες 42 EL/07/98/043 80100. W00 (EN) ή στους περιστασιακούς χρήστες. Ο συνολικός στόχος των συστημάτων πρέπει να είναι η ενθάρρυνση των πλοιάρχων στην απόρριψη των αποβλήτων, από τα πλοία, καθώς και των καταλοίπων, στις λιμενικές εγκαταστάσεις υποδοχής, και όχι στην κατακράτηση τους επί του σκάφους. Οι εγκαταστάσεις υποδοχής και τα προγράμματα υποδοχής και διακίνησης των αποβλήτων, στην περίπτωση των μικρών λιμένων και μαρίνων, θα είναι, κατ?αναλογίαν, λιγότερο σύνθετα απ?ό,τι τα αντίστοιχα των μεγαλύτερων εμπορικών να τους επιτρέπει την λιμένων. Ενδέχεται η γεωγραφική θέση τέτοιων λιμένων πραγματοποίηση οικονομιών μέσω γειτονικών, μεγαλύτερων λιμανιών. εγκαταστάσεων της χρήσεως Ποιών οργανισμών ζητήθηκε η γνώμη για την πρόταση και ποιοι από αυτούς εξέθεσαν τις κυριότερες απόψεις τους; » Ένωση Πλοιοκτητών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Shipowners Association -ECSA): (European Community Η ECSA θεωρεί ότι οι παράνομες απορρίψεις στη θάλασσα είναι σε μεγάλο βαθμό απόρροια του γεγονότος ότι πολλοί λιμένες δεν προσφέρουν κατάλληλες εγκαταστάσεις υποδοχής. Από τα υπάρχοντα στοιχεία, εντούτοις, προκύπτει ότι ακόμη και στην περίπτωση που διατίθενται κατάλληλες εγκαταστάσεις, η αξιοποίηση τους δεν μπορεί επ? ουδενί να θεωρηθεί επαρκής. Η ECSA θεωρεί ότι η οδηγία πρέπει να δώσει έμφαση στους λιμένες που διαθέτουν εγκαταστάσεις για σκάφη, προκειμένου να τηρηθούν οι απορρέουσες από την Marpol 73/78 υποχρεώσεις τους, αντί της επιβολής απαιτήσεων στα πλοία, ώστε αυτά να παραδίδουν τα απόβλητα και κατάλοιπα τους. Ειδικότερα, η ECSA πιστεύει ότι είναι ανεφάρμοστη μία υποχρεωτική απαίτηση για την χρήση εγκαταστάσεων, η οποία δεν συναρτάται με την τρέχουσα δυναμικότητα αποθήκευσης. Διεθνής Ένωση Ανεξάρτητων Δεξαμενοπλοιοκτητών (International Association of Indépendant Tanker Owners - INTERTANKO): Και η Intertanko αντιτίθεται σε ένα σύστημα υποχρεωτικών παραδόσεων, στο οποίο δεν λαμβάνονται υπόψη η δυναμικότητα αποθήκευσης αποβλήτων και υπογραμμίζει ότι ένα υποχρεωτικό σύστημα πρέπει να παρέχει των άσκοπων καθυστερήσεων ή γραφειοκρατικών διαδικασιών. Η Intertanko υποστηρίζει το σύστημα μη επιβολής ειδικού τέλους ("no special fee"), στο πλαίσιο του οποίου όλα τα πλοία που προσορμίζονται σε λιμένα καταβάλλουν το τέλος παράδοσης, ανεξαρτήτως της πραγματικής χρήσης, ή όχι, των εγκαταστάσεων. εγγυήσεις έναντι Ένωση των Παράκτιων Εγκαταστάσεων Υποδοχής στην Ευρώπη και πέραν αυτής (Association of Shore Reception Facilities in Europe and beyond -EUROSHORE INTERNATIONAL): Η EUROSHORE επισημαίνει ότι σήμερα, ακόμη και όταν διατίθενται επαρκείς εγκαταστάσεις, αυτές υπολειτουργούν σε μεγάλο βαθμό. Υπογραμμίζει ότι δεν θα πρέπει να χορηγούνται εύκολα εξαιρέσεις για την χρήση των εγκαταστάσεων υποδοχής και ότι η πολιτική των εξαιρέσεων πρέπει να είναι ενιαία σε ολόκληρη την περιοχή. Η EUROSHORE προτείνει την εξαίρεση όλων των αποβλήτων και καταλοίπων από κάθε έμμεσο φόρο. Το σύστημα τελών δεν θα πρέπει να παρακωλύει τον ανταγωνισμό, τον οποίον η EUROSHORE θεωρεί ως βασικό μοχλό για την παροχή φθηνών εγκαταστάσεων υποδοχής. 43 EL/07/98/04380100. W00 (EN) Ευρωπαϊκός Οργανισμός Θαλάσσιων Λιμένων (European Sea Ports Organisation (ESPO): H ESPO θεωρεί ότι πέραν της διαφοροποίησης των καταλοίπων φορτίου από τα απόβλητα που παράγονται από πλοία, τα τελευταία πρέπει να υποδιαιρεθούν περαιτέρω σε "απόβλητα από πλοία" και "απόβλητα φορτίου" Η ESPO θεωρεί ότι η υποχρέωση 24ης προειδοποίησης και οι μελετώμενες διαδικασίες για την χορήγηση εξαίρεσης όσον αφορά την παράδοση, ενδέχεται να καταστήσει το σύστημα σύνθετο και δυσκίνητο, επιβαρύνοντας τόσο τους λιμένες, όσο και τα πλοία. Συμφωνεί ότι θα πρέπει να εναπόκειται στα κράτη μέλη και στις αρμόδιες αρχές να καταμερίσουν ευθύνες στους διάφορους φορείς. Αναρωτιέται για το ποιος θα είναι υπεύθυνος για την καταβολή αποζημιώσεων σε περίπτωση αδικαιολόγητων καθυστερήσεων και πώς αυτές θα υπολογίζονται. Η ESPO πιστεύει ότι δεν πρέπει να προτιμηθεί κάποια συγκεκριμένη επιλογή για την κάλυψη του κόστους, αλλά να υπάρξει σχετική απόφαση από τα κράτη μέλη και τις ενδιαφερόμενες αρχές. Ομοσπονδία Ευρωπαϊκών Ιδιωτικών Φορέων Εκμετάλλευσης Λιμένων (Federation of European Private Port Operators-FEPORT). H FEPORT συμφωνεί με τις κύριες διατάξεις της οδηγίας. Λόγω των ενδεχόμενων δυσκολιών συμμόρφωσης, είναι της γνώμης ότι θα πρέπει να χορηγούνται εξαιρέσεις από απαιτήσεις που απορρέουν από άλλες κοινοτικές νομοθετικές διατάξεις για τους φορείς εκμετάλλευσης, σχετικές με τον διαχωρισμό των αποβλήτων από τα πλοίων. Η FEPORT συμφωνεί ότι τα συστήματα κάλυψης του κόστους πρέπει να έχουν τέτοια χαρακτηριστικά ώστε να αποτρέπουν τα πλοία από την απόρριψη αποβλήτων στην θάλασσα, φοβάται όμως ότι το να αφεθεί στην δικαιοδοσία των κρατών μελών η λήψη αποφάσεων για τα συστήματα κάλυψης του κόστους για τόσο ευρύ φάσμα ανταγωνιζόμενων λιμενικών εγκαταστάσεων, ενδέχεται να οδηγήσει σε στρεβλώσεις του ανταγωνισμού μεταξύ των λιμένων. 44 ISSN 0254-1483 COM(98) 452 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 07 14 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-98-463-GR-C ISBN 92-78-38220-5 Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο k{