title: Δεύτερη έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες

eurovoc_concepts:
credit institution
economic offence
financial institution
financial market
money laundering

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 01. 07. 1998 COM(1998) 401 τελικό ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ προς το ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ και το ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ σχετικά με την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ΠΕΡΙΛΗΨΗ Το παρόν κείμενο είναι η δεύτερη έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας για την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Σ' αυτό γίνεται προσπάθεια να δοθούν απαντήσεις στις ανησυχίες και στις επιθυμίες που εκφράστηκαν από τα δύο αυτά όργανα κατά την εξέταση της πρώτης έκθεσης της Επιτροπής, η οποία παρουσιάστηκε το 1995. Επειδή το πρόβλημα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες είναι παγκόσμιο, η δεύτερη αυτή έκθεση παρουσιάζει τις προσπάθειες που κατέβαλε η Ευρωπαϊκή Ένωση για την καταπολέμηση αυτού του φαινομένου σε ένα ευρύτερο διεθνές πλαίσιο. Περιγράφει συνεπώς τις προσπάθειες που έχουν αναληφθεί ώστε το μήνυμα να φθάσει στις τρίτες χώρες, και ακόμη επισημαίνει τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί για την επικύρωση των δύό σημαντικότερων διεθνών συμβάσεων στο θέμα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η γενική κατάσταση όσον αφορά την εφαρμογή της οδηγίας είναι ιδιαίτερα ικανοποιητική. Όλα τα κράτη μέλη έχουν εφαρμόσει την οδηγία στο εθνικό τους δίκαιο και μόνο μια περίπτωση, κατά την οποία έχει κινηθεί διαδικασία παραβίασης, παραμένει εκκρεμής. Η έκθεση τονίζει την εξαιρετική πρόοδο που σημειώθηκε από όλα τα κράτη μέλη στο θέμα της ποινικοποίησης της νομιμοποίησης εσόδων από ένα πολύ ευρύτερο φάσμα παράνομων δραστηριοτήτων. Αναφέρεται στις προσπάθειες καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες μέσω ανταλλακτηρίων συναλλάγματος καθώς και άλλων πιθανώς μη αναγνωρισμένων επισήμως οικονομικών δραστηριοτήτων. Επισημαίνει επίσης την πρόοδο που έχει συντελεστεί στη σχετική νομοθεσία των κρατών μελών όσον αφορά τον τομέα των μη χρηματοπιστωτικών δραστηριοτήτων και εξετάζει το θέμα* της εφαρμογής μέτρων καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες σε ορισμένα επαγγέλματα μη χρηματοπιστωτικού περιεχομένου, και ιδιαίτερα στα νομικά επαγγέλματα. Σχετικά με τον ανωτέρω τομέα, αλλά και για άλλους τομείς, η έκθεση αναφέρεται στις απόψεις που περιέχονται στο αναλυτικό σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, το οποίο εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Άμστερνταμ. Η έκθεση παρουσιάζει την εργασία που επιτελείται στο πλαίσιο διαφόρων οργανισμών για την ανάπτυξη της συνεργασίας και την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρμοδίων για την αντιμετώπιση του θέματος αρχών. Επίσης η Επιτροπή, ανταποκρινόμενη σε αίτημα του Κοινοβουλίου, καταγράφει τις σύγχρονες τάσεις και μεθόδους οι οποίες χρησιμοποιούνται από αυτούς που επιδιώκουν τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, και τη δραστηριότητα που αναλαμβάνεται σε άλλους οργανισμούς όσον αφορά τις μακροοικονομικές επιπτώσεις του θέματος. Η έκθεση επιχειρεί επίσης να παράσχει ορισμένα πρώτα στοιχεία για τα αποτελέσματα από τη δράση κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Από αυτά προκύπτει ότι σε κάθε κράτος μέλος υποβάλλονται δηλώσεις για τις ύποπτες συναλλαγές. Ο αριθμός των ανακοινωθέντων διώξεων και καταδικαστικών αποφάσεων είναι πολύ μικρότερος. Επίσης, το ποσό των χρημάτων το οποίο έχει κατασχεθεί φαίνεται να είναι χαμηλό. Τέλος η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι είναι πλέον καιρός για την αναθεώρηση και την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της οδηγίας, σύμφωνα με την επιθυμία του Κοινοβουλίου και τις συστάσεις του σχεδίου δράσης κατά του οργανωμένου εγκλήματος. Ι. ΕΙΣΑΓΩΓΗ του Η οδηγία 91/308/ΕΟΚ του Συμβουλίου για την πρόληψη της χρησιμοποίησης χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες εγκρίθηκε στις 10 Ιουνίου 1991Κ Το άρθρο 17 της οδηγίας προβλέπει τη σύνταξη τακτικών εκθέσεων εφαρμογής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, τουλάχιστον κάθε τρία χρόνια. Η πρώτη έκθεση της Επιτροπής (ÇOM(95) 54 τελικό) παρουσιάστηκε τον Μάρτιο του 1995. Αφορούσε 12 κράτη μέλη, επειδή οι τρεις χώρες οι οποίες είχαν τότε μόλις προχωρήσει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, είχαν περιληφθεί, μαζί με την Ισλανδία και τη Νορβηγία, σε μια παράλληλη έκθεση της μόνιμης επιτροπής της ΕΖΕΣ που αναφερόταν στις χώρες της ΕΖΕΣ που ανήκουν στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ). Η δεύτερη έκθεση καλύπτει 15 κράτη μέλη. Οι αρχές της ΕΖΕΣ έχουν παράλληλα ετοιμάσει μια έκθεση για τις άλλες χώρες του ΕΟΧ, δηλαδή την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία. Η πρώτη έκθεση περιέγραφε λεπτομερώς τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόστηκαν οι βασικές διατάξεις της οδηγίας από τα κράτη μέλη. Επεσήμανε τις κυριότερες δυσχέρειες τις οποίες αντιμετώπισαν και επιχειρούσε να τονίσει τις θετικές και τις αρνητικές πλευρές της ευρωπαϊκής προσπάθειας για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η έκθεση συζητήθηκε από το Συμβούλιο τον Μάρτιο του 1995. Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου αποτελούν το παράρτημα 1 της παρούσας έκθεσης. Το Συμβούλιο στα συμπεράσματα του τονίζει ιδιαίτερα την ανάγκη καλύτερου συντονισμού κατά την εφαρμογή της οδηγίας, ο οποίος να περιλαμβάνει το σύνολο των αξιόποινων πράξεων που καλύπτονται από τη νομοθεσία για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες καθώς και τα επαγγέλματα και τις κατηγορίες επιχειρήσεων εκτός του παραδοσιακού χρηματοπιστωτικού τομέα, τα οποία υπόκεινται στις διατάξεις της οδηγίας. Το Συμβούλιο συμφώνησε πλήρως με την Επιτροπή ότι η ενίσχυση των συστημάτων καταπολέμησης του προβλήματος προϋποθέτει τη στενότερη συνεργασία μεταξύ των αρμοδίων γι' αυτό αρχών. Τέλος, το Συμβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να συνεχίσει την εξέταση των διαφόρων υφιστάμενων θεμάτων και τα υποβάλει νέα έκθεση (εντός 18 μηνών) με τις απόψεις της επ' αυτών. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διεξήχθη ευρεία συζήτηση για το θέμα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η έκθεση της Επιτροπής συζητήθηκε σε αρκετές επιτροπές και οργανώθηκε μια ακρόαση. Η έκθεση και το ψήφισμα του Κοινοβουλίου εγκρίθηκαν τον Ιούνιο του 19962. Το εξ 21 σημείων ψήφισμα του Κοινοβουλίου αποτελεί το παράρτημα 2 της παρούσας έκθεσης. 1 ΕΕ αριθ. L 166, 28-6-1991, σελ. 77. 2 Κείμενο Α4-0187/96 και ΕΕ C 198, 8-7-1996, σελ. 245. Το Κοινοβούλιο ζήτησε μεγαλύτερη ενημέρωση όσον αφορά τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί από τις ενέργειες κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, τις νέες τεχνικές που έχουν αναπτυχθεί για τη νομιμοποίηση αυτή, και τις συνέπειες του προβλήματος από μακροοικονομική άποψη. Ζήτησε επίσης να εφαρμόζονται οι διατάξεις που αφορούν το αδίκημα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και για τα έσοδα που προέρχονται από το κάθε είδους οργανωμένο έγκλημα, και η οδηγία να καλύπτει άμεσα όλα τα επαγγέλματα και τις κατηγορίες επιχειρήσεων που ενέχονται ή είναι πιθανό να ενέχονται σε δραστηριότητες νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων. Το Κοινοβούλιο καλεί την Επιτροπή να υποβάλει νέα έκθεση εντός δύο ετών και να παρουσιάσει πρόταση συμπληρωματικής οδηγίας, η οποία θα καλύπτει τα κενά που θα έχουν παρατηρηθεί στο σύστημα προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης από την παράνομη νομιμοποίηση εσόδων. Ο σκοπός της έκθεσης αυτής είναι να προσπαθήσει να δώσει απάντηση, με ένα μόνο κείμενο, στον προβληματισμό του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, και να παράσχει, στο μέτρο του δυνατού, τις συμπληρωματικές πληροφορίες που ζητούνται από το Κοινοβούλιο. Μετά τους προβληματισμούς που εκφράστηκαν από το Κοινοβούλιο και την εντολή που έδωσε το Συμβούλιο, η Επιτροπή ακολουθεί ευρεία προσέγγιση στην παρούσα έκθεση. Εξετάζει τις προσπάθειες της Ένωσης για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες στο σύνολο τους, και δεν περιορίζεται μόνο στη νομοθεσία εφαρμογής της οδηγίας, ή σε θέματα τα οποία εμπίπτουν αποκλειστικά στον πρώτο πυλώνα της Συνθήκης. Επιδιώκει επίσης να θέσει τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε παγκόσμιο πλαίσιο. Στην παρούσα έκθεση επισυνάπτονται τα ακόλουθα παραρτήματα : • Παράρτημα 1 : Συμπεράσματα του Συμβουλίου από την πρώτη έκθεση της Επιτροπής. Παράρτημα 2 Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με βάση την πρώτη έκθεση. Παράρτημα 3 Υπογραφή, επικύρωση και εφαρμογή των συμβάσεων της Βιέννης και του Στρασβούργου. Παράρτημα 4 Πίνακας των αξιοποίνων πράξεων που καλύπτονται από τη νομοθεσία των κρατών μελών κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Παράρτημα 5 Σημείο δράσης 26 από την έκθεση για το οργανωμένο έγκλημα που παρουσιάστηκε και εγκρίθηκε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Άμστερνταμ. Παράρτημα 6 Δραστηριότητες εκτός του χρηματοπιστωτικού τομέα που καλύπτονται από τη νομοθεσία των κρατών μελών κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Παράρτημα 7 Συμπεράσματα της ομάδας Egmont για τις δυνατότητες συνεργασίας μεταξύ των ει§ικών μονάδων χρηματοοικονομικών πληροφοριών των κρατών μελών. Παράρτημα 8 Στοιχεία για τις δηλώσεις υπόπτων συναλλαγών. Παράρτημα 9 Αποτελέσματα του συστήματος δήλωσης υπόπτων συναλλαγών, διώξεις και καταδικαστικές αποφάσεις. II. ΟΙ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΕΣΟΔΩΝ ΑΠΟ ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΣΕ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΕΠΙΠΕΔΟ 1. Γενικά Το εμπόριο ναρκωχικών και χο οργανωμένο έγκλημα είναι σε μεγάλο βαθμό φαινόμενα διεθνή που δεν εμποδίζονχαι από χα σύνορα. Έχσι και η νομιμοποίηση χων εσόδων από σοβαρές εγκλημαχικές πράξεις είναι φαινόμενο χο οποίο καθίσχαχαι συνεχώς και περισσόχερο διεθνές, και οι δράσχες είναι πάνχοχε έχοιμοι και ικανοί να εκμεχαλλευθούν χις ευκαιρίες και χις αδυναμίες άμυνας χων κραχών οπουδήποχε σχον κόσμο. Η καχαπολέμηση χης νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες πρέπει να ανχιμεχωπισχεί σε παγκόσμιο επίπεδο. Οσοδήποχε σύγχρονα και εξειδικευμένα και αν είναι χα συσχήμαχα που εφαρμόζονχαι από χις χώρες χης Ευρωπαϊκής Ένωσης, μπορούν εύκολα να αχρησχευθούν από την έλλειψη μέτρων προστασίας ή από κενά των συστημάτων προστασίας των άλλων χωρών. Γι' αυτό επιβάλλεται το μήνυμα για την καταπολέμηση του προβλήματος να φθάσει και να ακουστεί σε όλες τις χώρες του κόσμου. Η μάχη κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες σε διεθνές επίπεδο διευθύνεται από την ομάδα για την ανάληψη οικονομικής δράσης στον τομέα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότηχες (FATF). Η ομάδα αυτή, η οποία δημιουργήθηκε από χη διάσκεψη κορυφής G7 χο 1989, αυχή χη σχιγμή αποχελείχαι από 28 μέλη, 26 χώρες μέλη οι οποίες ανχιπροσωπεύουν τις μεγαλύχερες χρημαχοοικονομικές αγορές χης υφηλίου, και επιπλέον χην Ευρωπαϊκή Επιχροπή και χο Συμβούλιο Συνεργασίας χων χωρών χου Κόλπου. Στην FATF ανήκουν και χα 15 κράχη μέλη χης ΕΕ. Η FATF εξέδωσε 40 συστάσεις χο 1990, και χις προσάρμοσε σύμφωνα με χις νεώχερες εξελίξεις χο 1996. Οι συστάσεις αυχές αφορούν μέχρα που καλύπχουν χους χομείς χου ποινικού δικαίου και χης εφαρμογής χης νομοθεσίας, χο χρημαχοπισχωχικό σύσχημα και χους κανόνες χου καθώς και χη διεθνή συνεργασία. Τα μέλη χης FATF έχουν συμφωνήσει να εφαρμόζουν αυχά χα μέχρα, ενώ παράλληλα ενθαρρύνουν όλες χις χώρες να χα υιοθετήσουν. Η FATF αποφάσισε χώρα όχι θα πρέπει να συνεχίσει χις εργασίες χης μεχά χα μέσα χου 1999, οπόχε λήγει η παρούσα ενχολή. Μια από χις βασικές αποστολές χης καχά χα επόμενα έχη θα είναι δημιουργία ενός παγκόσμιου δικχύου για χην αποσχολή χου μηνύμαχος χης καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες σε κάθε σημείο της γης. Η έκθεση της FATF για το έργο και την αποστολή της στο μέλλον εγκρίθηκε από τους υπουργούς της FATF και από τον Επίτροπο κ. Monti στις 28 Απριλίου του 1998 και από τη διάσκεψη κορυφής G7/8 στις 15-17 Μαΐου 1998. Το σύστημα των Ηνωμένων Εθνών επίσης παίζει σημαντικό ρόλο στην καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Τον Οκτώβριο του 1996 το Διεθνές Πρόγραμμα Ελέγχου Ναρκωτικών των Ηνωμένων Εθνών (UNDCP) έθεσε σε εφαρμογή ένα παγκόσμιο πρόγραμμα κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες το οποίο θα εφαρμοστεί με τη συνεργασία της Υπηρεσίας για την Πρόληψη του Εγκλήματος και την Ποινική Δικαιοσύνη (CPCJD) των Ηνωμένων Εθνών. Με τον τρόπο αυτό τα Ηνωμένα Έθνη διευρύνουν την προσπάθεια τους και πέρα από την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων αποκλειστικά από δραστηριότητες λαθρεμπορίου ναρκωτικών. Πράγματι, τώρα πλέον το UNDCP καλύπτεται από το Γραφείο των Ηνωμένων Εθνών για τον Έλεγχο των Ναρκωτικών και την Προστασία κατά του Εγκλήματος (UNODCCP). Η καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, θα αποτελέσει ένα από τα κύρια θέματα στην ημερήσια διάταξη της έκτακτης συνόδου της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών για τα ναρκωτικά, η οποία θα λάβει χώρα στη Νέα Υόρκη τον Ιούνιο του 1998. 2. Ο ρόλος της κοινοτικής οδηγίας Η κοινοτική οδηγία χου 1991 για την πρόληψη χης νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες αποτέλεσε σταθμό στις διεθνείς προσπάθειες για την καταπολέμηση του προβλήματος, επειδή περιέβαλε με νομική ισχύ εντός της Κοινότητας, και συνεπώς στην πλειοψηφία των μελών της FATF, μια σειρά 40 συστάσεων που αφορούν την πρόληψη της εκμετάλλευσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για παράνομους σκοπούς. Συγχρόνως η οδηγία αναγνώρισε σαφώς τον παγκόσμιο χαρακτήρα του προβλήματος και έκανε αναφορά στις δύο μεγαλύτερες διεθνείς συμβάσεις που έχουν σχέση με τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, δηλαδή τη σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών κατά της παράνομης διακίνησης ναρκωτικών και ψυχοτρόπων ουσιών, που υπεγράφη το 1988 στη Βιέννη και από την οποία έλαβε και την ονομασία της, και τη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για την νομιμοποίηση, ανεύρεση, κατάσχεση και δήμευση των εσόδων που προέρχονται από εγκληματικές δραστηριότητες (Στρασβούργο, 1990), ένας από τους κυρίως στόχους της οποίας είναι η προαγωγή και διευκόλυνση της διεθνούς συνεργασίας. Από τις 40 συστάσεις της FATF οι δύο αφορούν την υπογραφή και επικύρωση αυτών των δύο διεθνών συμβάσεων. 3. Εφαρμογή από τα κράτη μέλη των συμβάσεων της Βιέννης και του Στρασβούργου Με βάση μια δήλωση των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων που συνήλθαν στο πλαίσιο του Συμβουλίου, η οποία αποτελεί παράρτημα της οδηγίας, τα κράτη μέλη ανέλαβαν την υποχρέωση να θέσουν σε ισχύ ποινική νομοθεσία που θα τους επιτρέπει να εκπληρούν τις υποχρεώσεις τους που απορρέουν από τις συμβάσεις της Βιέννης και του Στρασβούργου. Ήδη όλα τα κράτη μέλη έχουν υπογράψει και επικυρώσει τη σύμβαση της Βιέννης, και τα σχετικά με την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες άρθρα έχουν τεθεί σε πλήρη εφαρμογή. Σημαντική πρόοδος έχει επίσης σημειωθεί σχετικά με τη σύμβαση του Στρασβούργου. Η ακριβής κατάσταση όσον αφορά την υπογραφή, επικύρωση και εφαρμογή αυτής της σύμβασης απεικονίζεται στο παράρτημα 3. Όλα τα κράτη μέλη έχουν υπογράψει τη σύμβαση ενώ 11 την έχουν επίσης επικυρώσει. Το σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος3, το οποίο υπεβλήθη και εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Άμστερνταμ, δεσμεύει τα κράτη μέλη να ολοκληρώσουν την επικύρωση αυτής της διεθνούς σύμβασης (καθώς και άλλων) πριν από το τέλος του 1998 ή να υποβάλλουν κάθε έξι μήνες γραπτή έκθεση των δυσχερειών τις οποίες συναντούν. 4. Εφαρμογή της οδηγίας, ή ισοδύναμων κανόνων, από κράτη μη μέλη 4. 1. Οι χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου Η οδηγία εφαρμόζεται στην Ισλανδία, στο Λιχτενστάιν και σχη Νορβηγία με βάση τη συμφωνία ΕΟΧ, και η αρχή εποπχείας χης ΕΖΕΣ παρουσίασε μια παράλληλη έκθεση σχεχικά με την εφαρμογή της σ' αυτές τις χώρες. 3 ΕΕ αριθ. C 251, 15-8-1997, σελ. Ι. 4. 2 Χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης Η οδηγία για χην πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του κοινοτικού κεκτημένου, και όλες οι υποψήφιες χώρες θα πρέπει να την εφαρμόσουν. Οι προσπάθειες για την παροχή συνδρομής σ' αυτή τη διαδικασία εντάσσονται στην προενταξιακή στρατηγική. Όλες οι συμφωνίες σύνδεσης περιλαμβάνουν άρθρο, με βάση το οποίο οι συμβαλλόμενοι έχουν υποχρέωση να καταπολεμούν τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες σύμφωνα με τους κοινοτικούς και άλλους διεθνείς κανόνες, και κυρίως αυτούς της FATF. Στο πλαίσιο του πολυεθνικού προγράμματος PHARE για την καταπολέμηση των ναρκωτικών, η Επιτροπή αυτή τη στιγμή παρέχει τεχνική συνδρομή όσον αφορά τη λήψη μέτρων για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες σε 13 χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. Θα πρέπει επίσης να αναφερθεί το σημείο δράσης 3 του σχεδίου δράσης για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, το οποίο "ενθαρρύνει το Συμβούλιο και την Επιτροπή να καθορίσουν από κοινού με τις υποψήφιες χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων και των κρατών της Βαλτικής, ένα προενταξιακό σύμφωνο συνεργασίας κατά του εγκλήματος. ". 4. 3. Τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη Οι συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και των Νέων Ανεξάρτητων Κρατών (ΝΑΚ) περιλαμβάνουν διατάξεις οι οποίες ενισχύουν την. αμοιβαία συνεργασία σε μια σειρά τομέων που αφορούν τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις, στους οποίους περιλαμβάνεται και η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Μετά την απόφαση του Συμβουλίου να περιληφθούν στο πρόγραμμα TACIS και αυτού του είδους οι δραστηριότητες, είναι πιθανό σύντομα να υλοποιηθούν σχέδια τεχνικής βοηθείας στον τομέα αυτόν στις χώρες της Κεντρικής Ασίας. 4. 4. Μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης που δεν ανήκουν στην FATF Η Επιτροπή παρέχει οικονομική συνδρομή για ένα σχέδιο αμοιβαίας αξιολόγησης του Συμβουλίου της Ευρώπης, το οποίο έχει σκοπό να επεκτείνει την εφαρμογή χων 40 συσχάσεων της FATF, καθώς και των διαδικασιών αυτό-αξιολόγησης και αμοιβαίας αξιολόγησης της FATF, σε 21 ευρωπαϊκές χώρες που δεν ανήκουν σ' αυτήν. Η κοινοτική συνδρομή θα συμβάλλει στη χρηματοδότηση της αξιολόγησης των χωρών του PHARE. 4. 5. Η Καραϊβική Για την περιοχή της Καραϊβικής, η Επιτροπή σε συνεργασία με τις ΗΠΑ έχει θέσει σε εφαρμογή ένα μείζον περιφερειακό σχέδιο για τον έλεγχο της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Το σχέδιο αυτό θα εφαρμοστεί από την ομάδα για την ανάληψη οικονομικής δράσης της Καραϊβικής (CFATF). 4. 6. Κοινότητα των Ανδεων Τον Φεβρουάριο του 1998 τα πέντε μέλη της Κοινότητας των Άνδεων (Βολιβία, Κολομβία, Ισημερινός, Περού και Βενεζουέλα) και η Επιτροπή υπέγραψαν μια οικονομική συμφωνία για την εφαρμογή ενός περιφερειακού προγράμματος καταπολέμησης των ναρκωτικών, στο οποίο περιλαμβάνεται και τμήμα που αφορά τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. 4. 7. Ασία Στα πλαίσια της συνέχειας της πρώτης διάσκεψης κορυφής της ASEM, η πρώτη συνάντηση των Υπουργών Οικονομικών Ασίας-Ευρώπης (ASEM), η οποία πραγματοποιήθηκε στη Μπανγκόκ τον Σεπτέμβριο του 1997 αποφάσισε "να πραγματοποιήσει συγκεκριμένα βήματα για την ενδυνάμωση της συνεργασίας μεταξύ της ΕΕ και της Ασίας όσον αφορά την καταπολέμηση της νομιμοποίησης, εσόδων από παράνομες δραστηριότητες". Κατά τη διάσκεψη κορυφής ASEM II που έλαβε χώρα στο Αονδίνο τον Απρίλιο του 1998 υποβλήθηκαν προτάσεις για την εφαρμογή αυτής της συμφωνίας και η διάσκεψη κορυφής αναγνώρισε την επίπτωση από την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες στη διαφάνεια των χρηματοπιστωτικών συστημάτων και την ανάγκη συνεργασίας μεταξύ των χωρών της ASEM. Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιούνται σήμερα συζητήσεις με τη γραμματεία της Ομάδας Ασία-Ειρηνικός σχετικά με τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες 4. 8. Άλλες χώρες-μη μέλη Τέλος, η Επιτροπή προσπαθεί να ενσωματώνει μιια ρήτρα καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες σε όλες τις συμφωνίες, οποιασδήποτε μορφής, τις οποίες συνάπτει με χώρες - μη μέλη. Η ρήτρα αυτή αναφέρεται στις προσπάθειες και στη συνεργασία για την αποφυγή νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και στην εφαρμογή κατάλληλων κανόνων για την καταπολέμηση του προβλήματος, παρόμοιων με αυτούς που έχουν υιοθετηθεί από την ΕΕ ή και από διεθνείς οργανισμούς όπως είναι η FATF. III. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΑΗ 1. Γενική κατάσταση Όλα τα κράτη μέλη έχουν πλέον εφαρμόσει την οδηγία για την νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και έχουν γνωστοποιήσει επισήμως στην Επιτροπή τη νομοθεσία εφαρμογής. Ορισμένες νομοθεσίες εφαρμογής, ή συμπληρωματικές νομοθεσίες, οι οποίες έχουν γνωστοποιηθεί τελευταία, συνεχίζουν να εξετάζονται. Τη στιγμή αυτή υπάρχει σε εξέλιξη μόνο μια διαδικασία προσφυγής κατά το άρθρο 169 της Συνθήκης, για τη μη εφαρμογή ή τη μη ορθή εφαρμογή της οδηγίας. Αυτή στρέφεται κατά της Αυστρίας και αφορά κυρίως την ύπαρξη στη χώρα αυτή ανωνύμων λογαριασμών ταμιευτηρίου, κατάσταση η οποία εξακολουθεί να υφίσταται. Η Επιτροπή αποφάσισε τον Οκτώβριο του 1997 να φέρει το θέμα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. 2. Η απαγόρευση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες Στο άρθρο 2 της οδηγίας προβλέπεται ότι η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες "απαγορεύεται" σε όλα τα κράτη μέλη. Όπως αναφέρεται στην πρώτη έκθεση της Επιτροπής, δεν έγινε δυνατό να επιτευχθεί συμφωνία στο Συμβούλιο ώστε η οδηγία να περιλαμβάνει την υποχρέωση ποινικοποίησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Ωστόσο η δήλωση η οποία έχει προσαρτηθεί στην οδηγία περιέχει αυτή τη δέσμευση (άν και εκτός του πλαισίου της οδηγίας) και στην πράξη όλα τα κράτη μέλη θεωρούν το αδίκημα αυτό ποινικό. Η οδηγία επιβάλλει μόνο την υποχρέωση απαγόρευσης της νομιμοποίησης εσόδων από ναρκωτικά, σύμφωνα με την απόφαση της σύμβασης της Βιέννης, αλλά προτρέπει τα μέλη να επιλέξουν την προσέγγιση του θέματος με βάση τη σύμβαση του Στρασβούργου, δηλαδή την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων που προέρχονται από μια ευρύτερη σειρά παράνομων δραστηριοτήτων (οι οποίες συχνά αναφέρονται ως "σοβαρές εγκληματικές πράξεις"). Η FATF σε σχετική σύσταση της το 1996 διατύπωσε το θέμα σαφέστερα, προβλέποντας ότι "όλες οι χώρες θα πρέπει να επεκτείνουν τη δίωξη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες όχι μόνο στην περίπτωση εσόδων από ναρκωτικά αλλά και εσόδων που προέρχονται από άλλα σοβαρά αδικήματα". Η ανάγκη αυτή γίνεται όλο και εντονότερη εξαιτίας της κατακόρυφης αύξησης του οργανωμένου εγκλήματος σε τομείς που δεν έχουν σχέση με τα ναρκωτικά, ενώ είναι γεγονός ότι η διεύρυνση του φάσματος των σοβαρών αδικημάτων θα βελτιώσει τη γνωστοποίηση των υπόπτων συναλλαγών και θα διευκολύνει τη διεθνή συνεργασία μεταξύ των αστυνομικών και των δικαστικών αρχών των διαφόρων χωρών. Η τάση αυτή είναι ιδιαίτερα εμφανής μεταξύ των κρατών μελών της ËE. Το παράρτημα 4 παρέχει μια σαφή εικόνα των σοβαρών αδικημάχων χα οποία έχουν μέχρι σήμερα καλυφθεί από χη νομοθεσία καχά χης νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δρασχηριότηχες. Όλα χα κράτη μέλη έχουν επεκτείνει ή (στην περίπτωση του Λουξεμβούργου) βρίσκονται στη διαδικασία να επεκτείνουν χη νομοθεσία χους, προκειμένου να καχασχήσουν παράνομη χη νομιμοποίηση εσόδων από μία μεγάλη σειρά σοβαρών εγκλημαχικών πράξεων. Τα κράτη μέλη έχουν στην πράξη ήδη ανχαποκριθεί σχο αίχημα χου Κοινοβουλίου που αναφέρεχαι σχο σημείο 5 του ψηφίσματος χου. Αυχό ακόμη σημαίνει όχι η υποχρέωση που αναφέρεχαι σχο σημείο δράσης 26 παράγραφος ε) χου σχεδίου δράσης για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, ότι δηλαδή "η υποχρέωση κοινοποίησης που θέσπισε το άρθρο 6 της οδηγίας για την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες θα πρέπει να επεκταθεί σε όλες τις αξιόποινες πράξεις που συνδέονται με τα σοβαρά εγκλήματα", έχει ήδη εκπληρωθεί σε πολύ μεγάλο βαθμό. θα πρέπει ακόμη στο σημείο αυτό να αναφερθεί η σύμβαση για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και τα δύο συμπληρωματικά πρωτόκολλα. Τα κράτη μέλη έχουν αναλάβει την υποχρέωση να ποινικοποιήσουν την νομιμοποίηση εσόδων τα οποία είναι αποτέλεσμα απάτης ή διαφθοράς σύμφωνα με το πνεύμα της σύμβασης. Βασικό στοιχείο αυτού του καθήκοντος αποτελεί η επέκταση των υποχρεώσεων εξακρίβωσης της ταυτότητας και κοινοποίησης και σ' αυτές τις περιπτώσεις. Παρά την πρόοδο που έχουν σημειώσει τα κράτη μέλη σχο θέμα της διεύρυνσης χου πεδίου εφαρμογής χης νομοθεσίας χους που αφορά την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, τίθεται εντούτοις το ερώτημα αν είναι αποδεκτό η οδηγία, η οποία παραμένει ένα από τα βασικά διεθνή κείμενα στον τομέα αυτόν, να απέχει πλέον τόσο πολύ από την τρέχουσα πραγματικότητα. 3. Η κάλυψη των δραστηριοτήτων του χρηματοπιστωτικού τομέα Η οδηγία εφαρμόζεται στα πιστωτικά ιδρύματα και στους χρηματοδοτικούς οργανισμούς, με την ευρύτερη έννοια του όρου. Έτσι, ουσιαστικά όλοι οι ενδιάμεσοι του χρηματοπιστωτικού τομέα υπόκεινται στις διατάξεις της οδηγίας. 3. 1 Ανταλλακτήρια συναλλάγματος Ιδιαίτερη προσοχή έχει δοθεί στο θέμα της εμπλοκής των ανταλλακτηρίων συναλλάγματος στη διαδικασία της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Τα γραφεία αυτά εμπίπτουν σαφώς στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, αλλά όπως αναφέρθηκε στην πρώτη έκθεση, σε ορισμένα κράτη μέλη τα ανταλλακτήρια αυτά δεν υπήγοντο σε προληπτική εποπτεία. Επειδή όμως διαπιστώθηκαν ολοένα και περισσότερες περιπτώσεις κατά τις οποίες τα γραφεία αυτά βρέθηκαν αναμεμειγμένα σε νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, ουσιαστικά όλα τα κράτη μέλη επιβάλλουν πλέον κάποιο είδος επίσημης εποπτείας. Αυχή χη στιγμή μόνο δύο κράτη μέλη, η Δανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, δεν επιβάλλουν ιδιαίτερες υποχρεώσεις στα ανταλλακτήρια συναλλάγματος. Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου έχει πάντως ανακοινώσει ότι προτίθεται να τα υπαγάγει σε εποπτεία, ενώ και η Δανία ανέφερε ότι ήδη επανεξετάζει το θέμα. Τα άλλα κράτη μέλη είτε έχουν σύστημα προληπτικού ελέγχου, είτε επιβάλλουν την υποχρέωση εγγραφής και χορήγησης αδείας, είτε υποβάλλουν τους διευθυντές και τους μετόχους τους σε "έλεγχο καταλληλότητας". Πάντως σε όλα τα κράτη μέλη τα ανταλλακτήρια συναλλάγματος υπάγονται στη νομοθεσία κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Δανία, ενώ δεν εφαρμόζουν κάποιο ιδιαίτερο καθεστώς εποπτείας, εντούτοις με βάση τον αριθμό των υπόπτων συναλλαγών που έχουν καταγγελθεί, παρουσιάζουν ικανοποιητικά αποτελέσματα. 3. 2 Άλλες χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες Το Κοινοβούλιο στην έκθεση του αναφέρεται επίσης και σε άλλες πιθανώς μη επισήμως αναγνωρισμένες δραστηριότητες, όπως οι υπηρεσίες χρηματικών μεταβιβάσεων, η χρηματοδοτική μίσθωση (leasing) και ανάληψη απαιτήσεων τρίτων (factoring). Και αυτές οι δραστηριότητες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν την τήρηση των υποχρεώσεων που επιβάλλει, όπως την εξακρίβωση της ταυτότητας του πελάτη, την τήρηση στοιχείων και τη δήλωση των υπόπτων συναλλαγών. Το Κοινοβούλιο κάλεσε την Επιτροπή να εξετάσει αν και σε ποιο βαθμό μπορούν να ενσωματωθούν στην οδηγία διατάξεις για την άσκηση εποπτείας στις παραπάνω επιχειρήσεις. Η Επιτροπή επιθυμεί να τονίσει ότι η παρούσα οδηγία δεν ασχολείται ευθέως με θέματα εποπτείας, και η επιβολή συντονισμένων απαιτήσεων εποπτείας και προληπτικού ελέγχου είναι πάντοτε συνδεδεμένη με τη διευκόλυνση της παροχής διασυνοριακών υπηρεσιών ή της εγκατάστασης. Ακόμη ορισμένες δραστηριότητες δεν υφίστανται σε όλα τα κράτη μέλη ή μπορούν να ασκούνται μόνο από άλλα αναγνωρισμένα ιδρύματα. Το γενικό εταιρικό δίκαιο μπορεί επίσης να παρέχει κάποιες διασφαλίσεις. Στην περίπτωση όμως κατά την οποία κάποια ιδιαίτερη μη υπαγόμενη σε έλεγχο χρηματοπιστωτική δραστηριότητα προκαλεί σοβαρά προβλήματα νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, η Επιτροπή αναμένει ότι τα κράτη μέλη θα λάβουν τα κατάλληλα μέτρα, όπως έπραξαν και στην περίπτωση των ανταλλακχηρίων συναλλάγμαχος. Πρώχον επειδή αυχό αποχελεί υποχρέωση χους με βάση χην οδηγία και δεύχερον επειδή όλα χα κράχη μέλη έχουν αποδεχθεί χη σύσχαση αριθ. 8 χης FATF, η οποία αναφέρει όχι "οι κυβερνήσεις θα πρέπει να εξασφαλίζουν όχι αυχά χα μη υπαγόμενα σε έλεγχο ιδρύμαχα υπόκεινχαι σχους ίδιους νόμους και διαχάξεις που αφορούν χη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες στους οποίους υπόκεινται και όλα τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, και ότι αυτοί οι νόμοι και διατάξεις εφαρμόζονται κατά τρόπο αποτελεσματικό". Η Επιτροπή επιθυμεί να ζητήσει από τα κράτη μέλη προσέχουν ιδιαίτερα στον εν λόγω τομέα. Η ίδια η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να παρακολουθεί στενά την κατάσταση κυρίως μέσω των ετήσιων εκθέσεων της FATF όσον αφορά τις τεχνικές για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (βλ. Σημείο III. 7 της παρούσας έκθεσης) και μέσω των εργασιών της επιτροπής επαφών. 4. Η κάλυψη των δραστηριοτήτων εκτός του χρηματοπιστωτικού τομέα Το άρθρο 12 της οδηγίας αναφέρει ότι "τα κράτη μέλη μεριμνούν να επεκτείνουν το σύνολο η μέρος των διατάξεων της παρούσας οδηγίας, πέραν των αναφερομένων στο άρθρο 1 πιστωτικών ιδρυμάτων και χρηματοδοτικών οργανισμών, και σε άλλα επαγγέλματα και άλλες κατηγορίες επιχειρήσεων, που ασκούν δραστηριότητες οι οποίες είναι ιδιαίτερα επιδεκτικές ως προς το να χρησιμοποιηθούν για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες". Όπως αναφέρθηκε και σχην πρώχη έκθεση, χο άρθρο αυχό επιβάλλει μια υποχρέωση, αλλά ο μη αυστηρός χρόπος της διατύπωσης του παρέχει στα κράτη μέλη μεγάλο βαθμό ευελιξίας κατά την εφαρμογή του. Για τον κατά το δυνατόν συντονισμό της εφαρμογής αυτής της διάταξης, το άρθρο 13 παράγραφος δ) αναθέτει στην επιτροπή επαφών της οδηγίας να εξετάζει "αν ένα επάγγελμα ή μια κατηγορία επιχειρήσεων πρέπει να υπαχθεί στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 12, εφόσον έχει διαπιστωθεί ότι σε κάποιο κράτος μέλος το επάγγελμα αυτό ή αυτή η κατηγορία επιχειρήσεων χρησιμοποιήθηκε για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες". Η επιτροπή επαφών ασχολείται ήδη με το θέμα αυτό για κάποιο διάστημα, αλλά μέχρι τώρα δεν έχει κατορθώσει να συμφωνήσει στο ποια είναι η επίσημη θέση της επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 12. Το κυριότερο πρόβλημα είναι οι υποχρεώσεις που πρέπει να επιβληθούν σε ορισμένα επαγγέλματα και ιδίως τα νομικά επαγγέλματα. Αυτό το ευαίσθητο σημείο ήταν ήδη εμφανές στα συμπεράσματα του Συμβουλίου επί της πρώτης έκθεσης της Επιτροπής, όταν προέτρεπε σε "μια περισσότερο συντονισμένη εφαρμογή της οδηγίας, ιδίως όσον αφορά. τα επαγγέλματα και τις κατηγορίες επιχειρήσεων οι οποίες υπόκεινται στις διατάξεις της οδηγίας, λαμβάνοντας υπόψη το ειδικό καθεστώς των νομικών επαγγελμάτων. ". Στο σημείο 4 του ψηφίσματος του, το Κοινοβούλιο "καλεί την Επιτροπή, λαμβανομένων υπόψη των προκαταρκτικών εργασιών της επιτροπής επαφών να υποβάλει. πρόταση για την αναθεώρηση της παρούσας οδηγίας, όπου τα επαγγέλματα και οι κατηγορίες επιχειρήσεων που θεωρούνται ή μπορούν να θεωρηθούν ως ενεχόμενες σε δραστηριότητες νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων θα συμπεριλαμβάνονται στον τομέα αρμοδιοτήτων της οδηγίας". Οι εργασίες της επιτροπής επαφών στο θέμα αυτό, οδήγησαν στα ακόλουθα πρώτα συμπεράσματα : - οποιαδήποτε απόφαση να περιληφθεί ένα επάγγελμα στο πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας ενός μεμονωμένου κράτους μέλους, θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την ισορροπία μεταξύ των υποχρεώσεων που θα επιβληθούν και του πραγματικού κινδύνου νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων - θα ήταν ασυμβίβαστο προς το πνεύμα της οδηγίας να υπάρχουν επαγγέλματα, στις δραστηριότητες των οποίων να εμπεριέχεται πραγματικά παρόμοιος κίνδυνος νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων, και αυτά να μην έχουν υπαχθεί σε αντίστοιχους ελέγχους· - - τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάσουν προσεκτικά αν κάποια συγκεκριμένα επαγγέλματα στη χώρα τους μπορεί εύκολα να αποδειχθεί ότι εμπεριέχουν τον κίνδυνο νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων, και στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να υπαγάγουν τα υπόψη επαγγέλματα με κάποιο τρόπο στη νομοθεσία εφαρμογής της οδηγίας, εφόσον αυτό ενδέχεται να αποδειχθεί αποτελεσματικό · τα υπόψη επαγγέλματα είναι η βιομηχανία των τυχερών παιχνιδιών, στην οποία περιλαμβάνονται τα καζίνο, οι μεσίτες στοιχημάτων και τα λαχεία· έμποροι αντικειμένων μεγάλης αξίας, δηλαδή κτηματομεσίτες, κοσμηματοπώλες, έμποροι πολυτίμων μετάλλων και πολυτίμων λίθων, και έμποροι έργων τέχνης, παλαιών και μη, εκπλειστηριαστές και έμποροι νομισμάτων και γραμματοσήμων 10 - οι διαχάξεις χης οδηγίας η οποία θα μπορούσε να εφαρμοσχεί θα πρέπει να περιλαμβάνουν χην υποχρέωση εξακρίβωσης της χαυχόχηχας, στην περίπτωση κατά την οποία μια πληρωμή που υπερβαίνει ένα καθορισμένο ποσό πραγματοποιείται με μετρητά ή με τίτλο πληρωτέο στον κομιστή, την υποχρέωση τήρησης στοιχείων και ίσως την υποχρέωση καταγγελίας των υπόπτων συναλλαγών συγχρόνως θα πρέπει να καθοριστούν οι απαραίτητες διαδικασίες επιβολής αυτών των υποχρεώσεων, ώστε αυτές να έχουν νόημα· - όσον αφορά τα επαγγέλματα, η πλειοψηφία των αντιπροσωπειών συμφωνεί ότι ως γενική αρχή τα νομικά επαγγέλματα θα πρέπει να υπάγονται στις διατάξεις για τη νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων, στην περίπτωση που πραγματοποιούν κάποιο είδος οικονομικής διαμεσολάβησης σε οικονομικές συναλλαγές, και συμφωνούν να εξετασθεί με προσοχή η ανάγκη εφαρμογής των διατάξεων αυτών στους δικηγόρους και στους συμβολαιογράφους, αφού ληφθεί υπόψη η θέση τους αλλά και το ουσιαστικό περιεχόμενο των δραστηριοτήτων τους. - ορισμένες αντιπροσωπείες εντούτοις δηλώνουν ότι δεν μπορούν να κάνουν καμία διάκριση μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών τις οποίες μπορούν να παρέχουν στους πελάτες τους οι ασχολούμενοι με τα νομικά επαγγέλματα, και τονίζουν ότι στις χώρες τους η υποχρέωση εχεμύθειας και τήρησης του επαγγελματικού απόρρητου στα επαγγέλματα αυτά (καθώς και σε άλλα) είναι απόλυτη· επίσης ορισμένα κράτη μέλη επιμένουν ότι θα επιθυμούσαν πριν μελετήσουν τη δυνατότητα υπαγωγής αυτών των επαγγελμάτων στη σχετική νομοθεσία, να διερευνήσουν πλήρως τις υφιστάμενες δυνατότητες θέσπισης κατ' ιδίαν ρυθμίσεων. Έτσι έχουν αυτή τη στιγμή τα πράγματα στην επιτροπή επαφών όσον αφορά τις συζητήσεις επ' αυτού του θέματος. εκτός επαγγέλματα ·και δραστηριότητες Ωστόσο, το θέμα της εφαρμογής των κανόνων κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και σε του παραδοσιακού χρηματοπιστωτικού τομέα έχει συζητηθεί επίσης και σε άλλους οργανισμούς. Στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δουβλίνου του Δεκεμβρίου 1996 περιλαμβάνεται η δέσμευση για "πλήρη εφαρμογή της οδηγίας για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και η πιθανή επέκταση της στα παρεμφερή επαγγέλματα και φορείς εκτός του κλασικού χρηματοπιστωτικού τομέα". Το ίδιο αυτό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ίδρυσε την ομάδα υψηλού επιπέδου για το οργανωμένο έγκλημα με το καθήκον να μελετήσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης, το οποίο να περιλαμβάνει συγκεκριμένες συστάσεις καθώς και ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα πραγματοποίησης της εργασίας. Το σχέδιο δράσης της ομάδας εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Αμστερνταμ τον Ιούνιο του 1997. Το σημείο δράσης 26, το μεγαλύτερο μέρος από το οποίο αναφέρεται στα μέτρα για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (και επισυνάπτεται στην παρούσα έκθεση ως παράρτημα 5), αναφέρει στο ε) ότι "η υποχρέωση κοινοποίησης που θέσπισε το άρθρο 6 της οδηγίας για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες θα πρέπει να επεκταθεί και σε. πρόσωπα και επαγγέλματα πέραν των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που αναφέρονται στην οδηγία". Η προθεσμία για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι το τέλος του 1998. Η επιτροπή επαφών κατά τη συνεδρίαση της στις 11 Δεκεμβρίου 1997 συνέχισε τη συζήτηση για την εφαρμογή της οδηγίας στον ευαίσθητο τομέα των μη χρηματοπιστωτικών επαγγελμάτων, με ιδιαίτερη αναφορά στο σχέδιο δράσης. Η επιτροπή επισημαίνει τις φιλόδοξες και μακρόπνοες συστάσεις του σχεδίου δράσης στον τομέα αυτόν, οι οποίες έχουν εγκριθεί στο υψηλότερο πολιτικό επίπεδο. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στα επαγγέλματα και ιδιαίτερα στα νομικά επαγγέλματα. Η Επιτροπή μαζί με τα κράτη μέλη διερεύνησε αν θα μπορεί να γίνει κάποια διάκριση μεταξύ των δραστηριοτήτων των νομικών επαγγελμάτων που αφορούν την παροχή νομικών συμβουλών, την υπεράσπιση και την δικαστική προσφυγή και άλλων λιγότερο πλεονεκτικών εμπορικών δραστηριοτήτων που ασκούνται στό πλαίσιο αυτών των επαγγελμάτων. 11 Όσον αφορά χα επαγγέλμαχα χο σχέδιο δράσης καχά χου οργανωμένου εγκλήμαχος περιλαμβάνει επίσης ένα σημείο δράσης χο οποίο μπορεί να έχει σχέση με χην προστασία από χην κακή χρήση χων υπηρεσιών αυχών χων επαγγελμάχων με σκοπό χη νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων. Το σημείο δράσης 12 προβλέπει όχι "θα πρέπει να ληφθούν μέχρα για χην προσχασία ορισμένων επαγγελμάχων που είναι ευάλωχα σχις επιρροές χου οργανωμένου εγκλήμαχος, π. χ. με χην καθιέρωση κωδίκων δεονχολογίας. Η μελέτη θα πρέπει να προτείνει ειδικά μέτρα, συμπεριλαμβανομένης νομοθετικής δράσης, ώστε συμβολαιογράφοι, δικηγόροι, λογιστές και ελεγκτές να μη χρησιμοποιούνται ή να μην αναμειγνύονται στο οργανωμένο έγκλημα και να εξασφαλιστεί ότι οι επαγγελματικές οργανώσεις τους δεσμεύονται για την κατάρτιση και εφαρμογή των κωδίκων δεοντολογίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο". Πιθανή κοινή δράση προβλέπεται για τα μέσα του 1999. Στο παράρτημα 6 παρουσιάζεται η παρούσα κατάσταση στο θέμα της κάλυψης των μη χρηματοπιστωτικών επαγγελμάτων από την νομοθεσία των κρατών μελών κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Παρατηρείται ότι από την πρώτη έκθεση της Επιτροπής έχει συντελεστεί μεγάλη πρόοδος. Επιπλέον, ορισμένα κράτη μέλη σκοπεύουν να επεκτείνουν ακόμη περισσότερο το πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας τους. Παρόλα αυτά υπάρχουν ακόμα σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών, όσον αφορά το καλυπτόμενο πεδίο εφαρμογής. Με βάση αυτές τις διαφορές και τη μετακίνηση των δραστηριοτήτων νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων από τον κλασικό χρηματοπιστωτικό τομέα στα μη χρηματοπιστωτικά επαγγέλματα και επιχειρήσεις,, όπως έχει επισημάνει και η FATF, θα ήταν περίεργο αν οι φιλόδοξοι στόχοι του σχεδίου δράσης δεν συνέπιπταν με τις επιδιώξεις της Επιτροπής στον τομέα της αρμοδιότητας της. 5. Εξακρίβωση της ταυτότητας των πελατών κατά τις συναλλαγές που δεν πραγματοποιούνται πρόσωπο - με - πρόσωπο. Το άρθρο 3 της οδηγίας επιβάλλει στις τράπεζες και τους χρηματοδοτικούς οργανισμούς να απαιτούν από τους πελάτες τους την απόδειξη της ταυτότητας τους, να τηρούν τα απαιτούμενα στοιχεία και να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα ώστε να μπορούν να εξακριβώνουν την ταυτότητα των ωφελουμένων κυρίων των λογαριασμών. Το Κοινοβούλιο στην έκθεση του εξέφρασε την ανησυχία του για τη χαλάρωση των υποχρεώσεων απόδειξης της ταυτότητας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο των άμεσων τραπεζικών συναλλαγών. Η επιτροπή επαφών συζήτησε σε κάποιες περιπτώσεις το θέμα των συναλλαγών που δεν πραγματοποιούνται πρόσωπο - με - πρόσωπο, και συμφώνησε ότι θα πρέπει να εφαρμοστούν ορισμένες αρχές που θα διασφαλίζουν την απόδειξη χης χαυχότηχας χων πελαχών σε ικανοποιηχικό βαθμό. Το όλο πρόβλημα χης απόδειξης χης χαυχότηχας χου πελάχη επανεξεχάστηκε επίσης από χη FATF, η οποία προσάρτησε στην ετήσια έκθεση της του 1996-97 μια εκτίμηση των μέτρων τα οποία λαμβάνουν τα μέλη της σχετικά με την απόδειξη της ταυτότητας. Το συμπέρασμα της είναι ότι "γενικά τα μέτρα απόδειξης της ταυτότητας που εφαρμόζουν τα μέλη της FATF κρίνονται ικανοποιητικά". Επισημαίνει επίσης ότι το θέμα αυτό πρέπει να επανεξετάζεται σε συνάρτηση πάντα με την ανάπτυξη των ηλεκτρονικών συναλλαγών καθώς και των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών με τη βοήθεια νέων τεχνολογιών. Η Επιτροπή συμφωνεί με αυτά τα συμπεράσματα. 12 6. Συνεργασία μεταξύ των αρμοδίων για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες αρχών Το σημείο αυτό, χο οποίο είναι ιδιαίχερα κρίσιμο για την αποτελεσματική καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες τόσο στην ΕΕ όσο και διεθνώς, τέθηκε και από τα δύο όργανα, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο. Στο άρθρο 6 της οδηγίας γίνεται λόγος για "τις υπεύθυνες για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες αρχές". Δεν προσδιορίζεται ποιες είναι αυτές οι αρχές, και ούτε γίνεται κάποια ιδιαίτερη πρόβλεψη για διασυνοριακή συνεργασία μεταξύ των αρχών αυτών, σε αντίθεση με άλλες οδηγίες του χρηματοπιστωτικού τομέα. Στην πρώτη έκθεση της Επιτροπής επισημαίνεται ότι η οδηγία δεν προσπαθεί να εναρμονίσει τα σχετικά με την επιβολή του νόμου θέματα, στα οποία περιλαμβάνονται η φύση και η οργάνωση των αρχών στις οποίες περιέρχονται οι εκθέσεις για τις ύποπτες συναλλαγές, οι διαδικασίες οι οποίες πρέπει να εφαρμόζονται μετά τη διαβίβαση της πληροφορίας και η ανταλλαγή πληροφοριών με άλλες εθνικές και αλλοδαπές αρχές. Στην πρώτη έκθεση πάντως τονίζεται ότι ο σωστός συντονισμός σ' αυτό, καθώς και στα άλλα θέματα που σχετίζονται με την επιβολή του νόμου, θα συμβάλει στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας ιδιαίτερα του συστήματος κοινοποίησης, αλλά και του συστήματος καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες στο σύνολο του. Ένα πρώτο συμπέρασμα είναι ότι η πλήρης εφαρμογή της σύμβασης του Στρασβούργου του Συμβουλίου της Ευρώπης από όλα τα κράτη μέλη θα αποτελέσει μια βελτιωμένη βάση διεθνούς συνεργασίας. Όπως προαναφέρθηκε (βλέπε το σημείο ΙΙ. 3) φαίνεται να υπάρχει ειλικρινής επιθυμία για την επίτευξη αυτού του στόχου το δυνατόν συντομότερα. Ακόμη όμως και αυτό μπορεί να μην αρκεί. Το άρθρο 18 της σύμβασης του Στρασβούργου περιέχει ακόμη πολλά σημεία στα οποία μπορεί να μην καταστεί δυνατή η συνεργασία. Ήδη γίνονται πολλές προσπάθειες ιδιαίτερα για τη βελτίωση της ανταλλαγής πληροφοριών. 6. 1. Ανταλλαγή πληροφοριών και συνεργασία μεταξύ των αρχών που είναι επιφορτισμένες με την παραλαβή των δηλώσεων υπόπτων συναλλαγών Από το άρθρο 6 της οδηγίας προκύπτει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να ορίσουν μια αρχή (ή αρχές) αρμόδια για την παραλαβή των δηλώσεων υπόπτων συναλλαγών. Αυτά τα όργανα ορισμένες φορές αναφέρονται και ως ειδικές μονάδες χρηματοοικονομικών πληροφοριών (Financial Intelligence Units -FIU). Η οδηγία δεν καθορίζει τη μορφή που θα πρέπει να έχουν αυτές οι υπηρεσίες και, σε αντίθεση προς τη λοιπή κοινοτική νομοθεσία που αφορά τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, δεν περιέχει διατάξεις όσον αφορά το επαγγελματικό απόρρητο και την ανταλλαγή πληροφοριών. Επειδή τα FIU στα κράτη μέλη δεν έχουν το ίδιο νομικό καθεστώς και την ίδια αποστολή (βλέπε κατωτέρω), αυτή τη στιγμή είναι ιδιαίτερα δύσκολο να υπάρξει πλήρης συντονισμός σ' αυτόν τον τομέα για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, στο πλαίσιο της νομοθεσίας του πρώτου πυλώνα της Συνθήκης της ΕΕ. Επειδή όμως το θέμα είναι σημαντικό, η οδηγία θα μπορούσε ίσως να περιλάβει κάποιες διατάξεις όσον αφορά τις σχέσεις μεταξύ των διοικητικών FIU, καθώς και να ενθαρρύνει τη συνεργασία μεταξύ τους όπως και με άλλες υπηρεσίες διαφορετικής μορφής. 13 Τον Ιούνιο χου 1995 χο δίκαιο εφαρμογής χης νομοθεσίας για χα οικονομικά εγκλήματα των Η. Π. Α. (U. S. Financial Crimes Enforcement Network - FINCEN) και η βελγική υπηρεσία για την επεξεργασία χρηματοοικονομικών πληροφοριών (Cellule de traitement des informations financières - CTIF) οργάνωσαν στο Egmont Palace των Βρυξελλών την πρώτη διεθνή συνάντηση των FIU. Αυτή η ομάδα Egmont έχει συνεδριάσει πέντε φορές μέχρι τώρα, έχει καταστεί πραγματικό διεθνές φόρουμ, και μολονότι δεν έχει κάποια επίσημη νομική μορφή αποτελεί ουσιώδες στοιχείο στον αγώνα που διεξάγεται διεθνώς κατά της νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων. Οι γενικοί στόχοι της ομάδας Egmont έχουν περιληπτικά ως εξής4 : - να συντάξει τον κατάλογο όλων των FIU - να οργανώνει συναντήσεις για τη συζήτηση των λειτουργικών προβλημάτων - να προσφέρει την εμπειρία της ομάδας για να βοηθά τις χώρες που μελετούν ή προετοιμάζουν τη σύσταση FIU - να ενθαρρύνει και να διευκολύνει τη διεθνή συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των διαφόρων FIU. Στις εργασίες της ομάδας Egmont συμμετείχαν περισσότερες από 30 χώρες από την Ευρώπη, την Αμερική, την Ασία και την Αυστραλασία. Αρκετοί διεθνείς οργανισμοί, μεταξύ των οποίων και η Επιτροπή, συμμετείχαν ως παρατηρητές. Η ομάδα έχει τρεις υποομάδες εργασίας, που ασχολούνται με τα νομικά εμπόδια, τα μέσα επικοινωνίας και την κατάρτιση. Η υποομάδα νομικών θεμάτων έχει εκπονήσει ένα σχέδιο συμφωνίας συνεργασίας ή μνημόνιο συμφωνίας (MOU). Επίσης, με τη βοήθεια ερωτηματολογίου η ομάδα προσπάθησε να καταγράψει τις δυνατότητες, τις προϋποθέσεις και τους περιορισμούς στη συνεργασία μεταξύ των FIU των συμμετεχουσών χωρών. Το σημαντικότερο εμπόδιο φαίνεται ότι είναι η διαφορετική μορφή των FIU σε κάθε χώρα. Οι τρεις κύριες κατηγορίες είναι διοικητικές υπηρεσίες ή ενδιάμεσοι φορείς, αστυνομικές αρχές και δικαστικές αρχές, αν και ορισμένες μπορεί να έχουν μικτή μορφή, όπως αστυνομικές/δικαστικές αρχές, ενώ σε άλλες το ακριβές καθεστώς τους μπορεί να μην είναι σαφές. Στα κράτη μέλη η διάκριση έχει ως εξής (πηγή: μελέτη της ομάδας Egmont για τη διεθνή συνεργασία) : - Ενδιάμεσος φορέας : Βέλγιο, Φινλανδία (FSA), Γαλλία, Ελλάδα, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Ισπανία. - Αστυνομικές αρχές : Αυστρία, Φινλανδία (MLID), Γερμανία, Ιρλανδία, Σουηδία, Ηνωμένο Βασίλειο. - Δικαστικές αρχές : Λουξεμβούργο, Πορτογαλία. - Μικτές αστυνομικές/δικαστικές αρχές : Δανία. Στοιχεία από την ετήσια έκθεση της CTIF του 1995-96. 14 Προβλήματα στη συνεργασία και στην ανταλλαγή πληροφοριών δημιουργούνται εξαιτίας της διαφορετικής νομικής μορφής των FIU. Το εμπόδιο αυτό δεν είναι πάντα ανυπέρβλητο, αφού ήδη υφίστανται συμφωνίες διμερούς συνεργασίας ακόμη και μεταξύ FIU με διαφορετική μορφή (π. χ. μεταξύ μιας διοικητικής και μιας αστυνομικής αρχής). Ορισμένα κράτη μέλη εντούτοις, αποφεύγουν τη σύναψη παρομοίων συμφωνιών, επειδή η νομοθεσία τους προβλέπει ότι οι αστυνομικές αρχές μπορούν να συνεργάζονται μόνο με άλλες αστυνομικές αρχές μέσω των υφισταμένων δικτύων επικοινωνίας. Οι διμερείς συμφωνίες δεν αποτελούν πάντως την ιδανική λύση, και ίσως θα ήταν προτιμότερη μια πολυμερής προσέγγιση που να βασίζεται σε μια σύμβαση της ΕΕ ή σε μια διεθνή σύμβαση. Είναι φανερό ότι η επίλυση του προβλήματος της ροής πληροφοριών μεταξύ των FIU θα ενίσχυε αποφασιστικά τις προσπάθειες για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Το παράρτημα 7 περιλαμβάνει για τα κράτη μέλη της ΕΕ τα πρόσφατα συμπεράσματα της αρμόδιας για τα νομικά θέματα υποομάδας Egmont όσον αφορά τη γενικότερη δυνατότητα σύναψης διμερών συμφωνιών και άμεσης ανταλλαγής πληροφοριών. Ένα άλλο πρόβλημα το οποίο επηρεάζει τη ροή πληροφοριών είναι η ειδική φύση και η επεξεργασία σε ορισμένα κράτη μέλη των πληροφοριών που προέρχονται από τις δηλώσεις υπόπτων συναλλαγών που υποβάλλουν οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί στις FIU. Συχνά οι πληροφορίες αυτές θεωρούνται ως άκρως εμπιστευτικές (ασφαλώς για να μην κλονιστεί η εμπιστοσύνη του χρηματοπιστωτικού τομέα) και αποφασίζεται ότι δεν θα πρέπει αυτές να κυκλοφορούν αυτόματα με τους παραδοσιακούς αστυνομικούς/δικαστικούς τρόπους διαβίβασης τους. Τα FIU συχνά αξιολογούν αυτές τις πληροφορίες και τις επεξεργάζονται αρχικά πριν τις διαβιβάσουν στα υφιστάμενα δίκτυα επικοινωνίας. Την επεξεργασία αυτή μπορεί να πραγματοποιεί μια ανεξάρτηχη και ειδική για χο σκοπό αυχό υπηρεσία χης ασχυνομίας. 6. 2. Ανταλλαγή πληροφοριών στο θέμα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, από τη στιγμή που αυτές καθίστανται διαθέσιμες στις αστυνομικές και δικαστικές αρχές. Αυτή η λειτουργία της προηγουμένης επεξεργασίας των στοιχείων είναι απαραίτητο να ληφθεί υπόψη κατά τη μελέτη σκοπιμότητας η οποία αναλαμβάνεται στο πλαίσιο του τρίτου πυλώνα, και η οποία αφορά ένα ηλεκτρονικό σύστημα ανταλλαγής δεδομένων που θα καλύπτει ολόκληρη την ΕΕ, για τη διαβίβαση πληροφοριών που έχουν σχέση με τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες για ανακριτικούς σκοπούς. Το σχέδιο αυτό έχει συζητηθεί με διάφορους φορείς που εντάσσονται στον τρίτο πυλώνα και ιδιαίτερα με την ομάδα εργασίας για τα ναρκωτικά και το οργανωμένο έγκλημα. Οι πληροφορίες αυτές θα έχουν ήδη περάσει από το στάδιο της αρχικής επεξεργασίας τους και θα είναι διαθέσιμες για να χρησιμοποιηθούν από τις αρμόδιες για την επιβολή του νόμου αρχές. Το σημείο δράσης 26 παράγραφος α) του σχεδίου δράσης για το οργανωμένο έγκλημα επιβεβαιώνει αυτή τη δέσμευση (βλέπε παράρτημα 5). Το σύστημα αυτό, το οποίο θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις υφιστάμενες δυνατότητες της EDU/Europol, θα αποτελέσει ένα επιπλέον πολύτιμο εργαλείο στον αγώνα της αστυνομίας κατά της νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων. Δεν φαίνεται όμως πιθανό να εξαλείψει την ανάγκη μεγαλύτερης συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των ιδίων των FIU. 15 Νομική βάση για την ανταλλαγή πληροφοριών παρέχει το δεύτερο πρόσθετο πρωτόκολλο της σύμβασης σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης5. Το άρθρο 7 του πρωτοκόλλου προβλέπει τη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής στην καταπολέμηση της νομιμοποίησης των εσόδων από απάτες και δωροδοκία σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Προς τούτο οι αρμόδιες αρχές των κρατών μελών μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες με την Επιτροπή προκειμένου να διευκολύνεται η διαπίστωση των πραγματικών περιστατικών και να εξασφαλίζεται η αποτελεσματική δράση κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. 7. Τεχνικές νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (τυπολογία) Το Κοινοβούλιο, στο σημείο 3 του ψηφίσματος του, καλεί την Επιτροπή να ενημερώσει το Σώμα σχετικά με τις νέες μεθόδους νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, οι οποίες προκύπτουν από τις πρόσφατες αλλαγές του τρόπου εκκαθάρισης των οικονομικών συναλλαγών και να υποβάλει κατάλληλες προτάσεις για την καταπολέμηση τους". Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει άμεση γνώση των διαφορετικών τεχνικών νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ούτε των τάσεων των πρακτικών που ακολουθούν τα διάφορα εγκληματικά στοιχεία. Παρακολουθεί όμως από πολύ κοντά τις εργασίες και τις εκθέσεις άλλων οργάνων. Η έκθεση για τα ναρκωτικά παγκοσμίως, η οποία παρουσιάστηκε το 1997 από την UNDCP6, περιέχει ένα ενδιαφέρον κεφάλαιο για το θέμα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και περιγράφει διάφορες τεχνικές οι οποίες χρησιμοποιούνται αυτή τη στιγμή. Η περισσότερο χρήσιμη τακτική δημοσίευση όσον αφορά τις τεχνικές νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων είναι η ετήσια έκθεση της FATF για την τυπολογία τους. Οι εκθέσεις αυτές αποτελούν παραρτήματα των ετήσιων εκθέσεων της FATF και είναι διαθέσιμες σε όλους μέσω της ηλεκτρονικής σελίδας της FATF, στο http://vAvw. oecd. org/fatf/ Μια παράγραφος από τα συμπεράσματα της έκθεσης της FATF του 1996-97 αναφέρει ότι "όσον αφορά τις τεχνικές νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, η πλέον αξιοσημείωτη τάση είναι η συνεχώς αυξανόμενη από χους δράστες χρησιμοποίηση χων μη τραπεζικών χρημαχοπισχωχικών ιδρυμάτων και των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων που συνδέονται με τραπεζικά ιδρύματα. Αυτό δείχνει ότι οι τράπεζες συμμορφώνονται ολοένα και περισσότερο προς τα μέτρα κατά της νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων. Οι παραδοσιακές μέθοδοι παραμένουν ιδιαίτερα προσφιλείς, όπως προκύπτει από την αύξηση των διακινουμένων λαθραία διαμέσου των εθνικών συνόρων μετρητών, καθώς και από τις προσπάθειες απόκρυψης της προέλευσης τηλεγραφική διαβίβαση προς άλλες χώρες. Στον μη τραπεζικό καταθέσεων μετρητών με χρηματοπιστωτικό τομέα η συχνότερα αναφερόμενη περίπτωση για την απαλλαγή από τα προϊόντα εγκληματικών πράξεων παραμένει η χρησιμοποίηση των ανταλλακτηρίων συναλλάγματος ή των επιχειρήσεων που διαβιβάζουν χρηματικά εμβάσματα. Οι δράστες για τη νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων συνεχίζουν να λαμβάνουν βοήθεια από πρόσωπα τα οποία τους διευκολύνουν κατ1 επάγγελμα, και τα οποία φροντίζουν με διάφορους τρόπους να καλύπτουν την προέλευση και τον δικαιούχο των εσόδων από ύποπτες συναλλαγές. Η χρησιμοποίηση εικονικών εταιρειών, οι οποίες έχουν την έδρα τους σε υπερπόντιες χώρες είναι η συνηθέστερη τεχνική, ενώ επίσης συνήθης είναι η χρησιμοποίηση λογαριασμών συγγενών ή φίλων". 5 ΕΕ αριθ. C 221, 19-7-1997, σελ. 12 6 Oxford University Press 1997 - ISBN Ο-19-829299-6 16 Ένα παράρτημα της ίδιας έκθεσης της FATF για την τυπολογία ασχολείται με τα θέματα των νέων τεχνολογιών για τις πληρωμές. Η FATF έλαβε την πρωτοβουλία για τη δημιουργία ενός φόρουμ για το συντονισμό και τη διευκόλυνση της επικοινωνίας μεταξύ του τομέα της διακίνησης ηλεκτρονικού χρήματος, των αρχών επιβολής της νομοθεσίας/ρυθμιστικών κανόνων και των ενδιαφερομένων διεθνών οργανισμών. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που επισημαίνεται είναι η δυνατότητα διαβίβασης μεγάλων χρηματικών ποσών με μεγαλύτερη ευκολία, η οποία παράλληλα επιτρέπει την ανώνυμη πραγματοποίηση της συναλλαγής ή με τρόπο που δεν αφήνει ίχνη για τη διεξαγωγή ελέγχου. Η άποψη των ειδικών για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων είναι ότι αυτό αποτελεί πρόβλημα μάλλον για το εγγύς μέλλον παρά για το παρόν. Η FATF αναφέρει ότι "το ηλεκτρονικό χρήμα έχει τη δυνατότητα να διευκολύνει τους δράστες των εγκληματικών πράξεων να αποκρύπτουν την πηγή των εσόδων τους και να τα διακινούν χωρίς αυτό να γίνεται αντιληπτό. Και μπορούμε να συμπεράνουμε με βεβαιότητα ότι αν αυτά τα νέα συστήματα αναπτυχθούν κατά τρόπο ώστε να εξυπηρετούν καλύτερα τις ανάγκες τους σε σχέση με τα υφιστάμενα συστήματα πληρωμών, αυτοί θα τα προτιμήσουν". Το σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος προβλέπει στο σημείο δράσης 5 μια μελέτη διασυνοριακού χαρακτήρα για το έγκλημα υψηλής τεχνολογίας και αναφέρει ότι "θα πρέπει να δοθεί προσοχή τόσο στις παράνομες πρακτικές (όπως η χρήση των εν λόγω τεχνολογιών από εγκληματικές οργανώσεις για τη διευκόλυνση των δραστηριοτήτων τους) όσο και στο παράνομο περιεχόμενο ". Η Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί από πολύ κοντά τις εξελίξεις στον τομέα των νέων τεχνολογιών. 8. Νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και η μετάβαση στο ευρώ Η μετάβαση στο νέο νόμισμα από την 1η Ιανουαρίου 2002 θα είναι ένα τεράστιο εγχείρημα. Όσο συντομότερη είναι η περίοδος μετάβασης τόσο μεγαλύτερη θα είναι η πίεση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Προβλέπεται ότι θα εμφανιστούν μεγάλες ποσότητες αδρανούς χρήματος, το οποίο βρίσκεται στα χέρια ατόμων που δεν διαθέτουν τραπεζικούς λογαριασμούς. Αυτοί εξ ορισμού θα είναι άγνωστοι στις τράπεζες όταν θα εμφανιστούν για να αλλάξουν τα χρήματα τους. Υπάρχει φόβος ότι θα εμφανιστούν επίσης και χρήματα προερχόμενα από εγκληματικές δραστηριότητες, είτε για να κατατεθούν σε υφιστάμενους τραπεζικούς λογαριασμούς, είτε για να "προετοιμαστούν για νομιμοποίηση" (αλλαγή των παλαιών χρησιμοποιημένων χαρτονομισμάτων μικρής ονομαστικής -αξίας με νέα, μεγαλύτερης ονομαστικής αξίας). Η Επιτροπή έχει τονίσει από την αρχή ότι οι αμυντικοί μηχανισμοί κατά της νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων δεν θα πρέπει να χαλαρώσουν κατά το στάδιο της μετάβασης στο ενιαίο νόμισμα. Αυτό ισχύει οπωσδήποτε για το άνοιγμα νέων λογαριασμών και για τις συναλλαγές άνο> του ορίου των 15 000 ECU. Εκείνο που θα είναι όμο>ς δυσκολότερο για τις τράπεζες είναι να εντοπίζουν τις ύποπτες συναλλαγές κάτω από αυτό το όριο, επειδή θα λειτουργούν υπό πίεση και επειδή θα παρουσιάζεται σ' αυτές μεγάλος αριθμός αγνώστων πελατών. Στην επιτροπή επαφών κατά της νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων συμφωνήθηκε ότι αυτή θα πρέπει να εξετάσει το πρόβλημα σε βάθος και να ερευνήσει αν απαιτούνται και είναι σκόπιμες πρόσθετες διασφαλίσεις, θα πρέπει ακόμη το θέμα να συζητηθεί και με τον τραπεζικό τομέα. 17 9. Οι μακροοικονομικές δραστηριότητες επιπτώσεις της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες Το Κοινοβούλιο σχο σημείο 15 χου ψηφίσμαχός χου ζήτησε από χην Επιχροπή να εκθέσει τις απόψεις της για τις πιθανές νομισματικές και λοιπές μακροοικονομικές επιπτώσεις από τη νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων. Η Επιτροπή δεν έχει η ίδια πραγματοποιήσει καμία έρευνα στον τομέα αυτόν, ούτε έχει και τα μέσα για να το πράξει. Πράγματι, ο μόνος φορέας ο οποίος έχει εργαστεί σ' αυτόν τον ενδιαφέροντα αλλά εξαιρετικά πολύπλοκο τομέα, φαίνεται ότι είναι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ). Η ίδια η FATF, κατά την περιορισμένη πάνχως εξέχαση χου θέμαχος, στηρίχθηκε στην μελέτη του ΔΝΤ για να ξεκινήσει τις συζητήσεις. Το ΔΝΤ παρουσίασε για τρ θέμα αυτό στην ολομέλεια της FATF τον Ιούνιο του 1996 ένα κείμενο. Επίσης διανεμήθηκαν δύο έγγραφα εργασίας? του ΔΝΤ, Οι παράγραφοι που ακολουθούν αναφέρονται εκτενώς σε μια έκθεση επί των δύο αυτών εγγράφων η οποία δημοσιεύθηκε στην έκδοση της IMF Survey της 29ης Ιουλίου 1996. Συμπεραίνεται ότι, μολονότι είναι δύσκολο να υπάρξουν μετρήσιμα στοιχεία, το μέγεθος των διακινούμενων κεφαλαίων και η έκταση των εγκληματικών δραστηριοτήτων που δημιουργούν (παράνομα) έσοδα προκαλούν επιπτώσεις τόσο στην εγχώρια όσο και στη διεθνή κατανομή των πόρων και στην μακροοικονομική σταθερότητα. Το ΔΝΤ παρατηρεί ότι μολονότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει βιβλιογραφία για τις μακροοικονομικές επιπτώσεις της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, έμμεσες εμπειρικές μελέτες μακροοικονομικής μορφής και μελέτες των εγκλημάτων αυτών και της παραοικονομίας, καθώς και ο σημαντικός ρόλος της νομιμοποίησης των εσόδων από τις παράνομες δραστηριότητες συνηγορούν στο γεγονός ότι η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες είναι επαρκώς εκτεταμένη ώστε να ασκεί ανεξάρτητη επίδραση στα μακροοικονομικά μεγέθη. Το κοινό συμπέρασμα των ερευνών είναι ότι αν οι εγκληματικές πράξεις, η παραοικονομία και οι δραστηριότητες νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων λαμβάνουν χώρα σε αρκετά μεγάλη κλίμακα, οι πολιτικοί θα πρέπει να τις λαμβάνουν υπόψη στις αποφάσεις τους. Οι δράστες της νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων δεν ενδιαφέρονται τόσο για την υψηλότερη απόδοση αυτών των χρημάτων, αλλά κυρίως για τον τόπο ή για την επένδυση που θα τους επιτρέψει την ευκολότερη ανακύκλωση τους, ακόμη και αν αυτό συνεπάγεται χαμηλότερες αποδόσεις. Οι κινήσεις αυτές μπορεί να θεωρηθούν ότι βρίσκονται σε αντίθετη κατεύθυνση από αυτή που βάσει των οικονομικών θεωριών θα αναμενόταν. Έτσι τα κεφάλαια είναι δυνατόν να μετακινούνται από χώρες με αποτελεσματική οικονομική πολιτική και δραστηριότητες και με υψηλότερες αποδόσεις σε χώρες με λιγότερο επιτυχή οικονομική πολιτική και δραστηριότητες και χαμηλότερες αποδόσεις. Μ' αυτόν τον τρόπο, εξαιτίας της νομιμοποίησης των παράνομων εσόδων, τα κεφάλαια παγκοσμίως τείνουν να επενδύονται κατά λιγότερο ορθολογικό τρόπο απ' ό,τι θα συνέβαινε χωρίς αυτές τις δραστηριότητες. Αυτές οι αντίθετες προς τα αναμενόμενα κινήσεις κεφαλαίων μπορούν να έχουν ως συνέπεια τον αποπροσανατολισμό των πολιτικών στις αποφάσεις τους και τις πιθανές εσφαλμένες αντιδράσεις. Μια μεταβολή στην φανερή ζήτηση χρήματος, π. χ. , - η οποία οφείλεται σε νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων και δεν εμφανίζεται σε κανένα στατιστικό στοιχείο - μπορεί να έχει επιπτώσεις στη σταθερότητα των επιτοκίων και των ισοτιμιών. 7 "Money laundering and the international financial system", του Vito Tanzi, έγγραφο εργασίας αρ. 96/55 και "Macroeconomic implications of money laundering" του Peter J. Quirk, έγγραφο εργασίας αρ. 96/66. 18 Κατά συνέπεια, σημανχικές εκροές κεφαλαίων οι οποίες οφείλονΧαι σχη νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων είναι δυναχό σε εθνικό επίπεδο να επηρεάζουν μεχαβληχές όπως χα επιχόκια και χις ισοτιμίες. Σε διεθνές επίπεδο, οι κινήσεις κεφαλαίων αυτού του είδους - κυρίως όταν έχουν προσωρινό χαρακτήρα - είναι δυνατόν να έχουν αποσταθεροποιητικές συνέπειες, ιδίως λόγω της παγκοσμιοποίησης των χρηματοπιστωτικών αγορών. Οι οικονομικές δυσχέρειες οι οποίες προκύπτουν σε κάποια αγορά είναι δυνατόν να μεταφέρονται και σε άλλες, μετατρέποντας έτσι ένα εθνικό πρόβλημα σε συστημικό. Και τα δύο έγγραφα εργασίας τονίζουν ότι η δημιουργία σταθερών και αποτελεσματικών αγορών προϋποθέτει την πλήρη εμπιστοσύνη των συμμετεχόντων σ' αυτές. Αν οι αγορές "μιανθούν" με κεφάλαια ελεγχόμενα από εγκληματικά σχοιχεία, θα ανχιδρούν πολύ πιο νευρικά σχις φήμες και σχις εσφαλμένες σχατιστικές, γεγονός το οποίο αυξάνει την αστάθεια. Η διαφάνεια και η ευρωστία των χρηματοπιστωτικών αγορών είναι πρωταρχικής σημασίας για την ομαλή λειτουργία των οικονομιών, και η νομιμοποίηση παρανόμων κεφαλαίων μπορεί να υπονομεύσει και τα δύο. Τα χρήματα τα οποία προέρχονται από εγκληματικές πράξεις μπορούν να διαφθείρουν τα στελέχη που είναι αρμόδια για τη λειτουργία των χρηματοπιστωτικών αγορών και οι βλάβες θα είναι μακρόχρονες αφού η αξιοπιστία των αγορών, η οποία χάνεται ταχύτατα, χρειάζεται πολύ περισσότερο χρόνο για να αποκατασταθεί εκ νέου. Το ΔΝΤ κατά την παρουσίαση του θέματος στην ολομέλεια της FATF συνόψισε τις πιθανές μακροοικονομικές επιπτώσεις από την νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων ως ακολούθως : • μεταβολές στη ζήτηση χρήματος, οι οποίες φαίνονται αδικαιολόγητες με βάση τις μεταβολές των βασικών οικονομικών μεγεθών όπως αυτές έχουν μετρηθεί· • αστάθεια στα επιτόκια και στις συναλλαγματικές ισοτιμίες, εξαιτίας της απρόβλεπτης μεταφοράς κεφαλαίων στο εξωτερικό· • αυξημένη αστάθεια των στοιχείων του παθητικού και αυξημένοι κίνδυνοι όσον αφορά την ποιότητα των στοιχείων του ενεργητικού των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, γεγονός το οποίο δημιουργεί συστημικούς κινδύνους για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού τομέα και τη νομισματική ισορροπία γενικότερα· • δυσμενείς συνέπειες στην είσπραξη των φόρων και στην εκταμίευση των δημοσίων δαπανών εξαιτίας των ανακριβών δηλώσεων των εισοδημάτων και των περιουσιακών στοιχείων • μείωση της εμπιστοσύνης στις νόμιμες συναλλαγές, επειδή οι συναλλασσόμενοι έχουν αμφιβολίες για την πιθανή συμμετοχή παρανόμων κύκλων • άλλες συνέπειες στη διανομή των εισοδημάτων σε εθνικό επίπεδο, ή διόγκωση της αξίας περιουσιακών στοιχείων, λόγω της κυκλοφορίας "μαύρου χρήματος". Το ΔΝΤ καταλήγει ότι προτίθεται να εξετάσει λεπτομερώς τις επιπτώσεις από τη νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων, ιδιαίτερα σε εκείνες τις χώρες στις οποίες η ανάλυση του φαινομένου είναι ιδιαίτερα σημαντική για την κατανόηση της τάσης των μακροοικονομικών μεγεθών (π. χ. στις χώρες στις οποίες τα ναρκωτικά ή άλλες παράνομες εξαγωγές έχουν σημαντική θέση ή στις χώρες όπου οι αδυναμίες του φορολογικού καθεστώτος ενθαρρύνουν τις παράνομες αυτές δραστηριότητες). 19 Το ΔΝΤ εκφράζει ιδιαίχερη ανησυχία για χις χώρες σχις οποίες η παρέμβαση χου είναι πολύ σημανχική. Ορισμένες χώρες ασφαλώς είναι πολύ περισσόχερο ευάλωχες από άλλες. Καχά χη συζήχηση αυχού χου σημείου χου ψηφίσμαχος χου Κοινοβουλίου σχην επιχροπή επαφών καχά χης νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων (Νοέμβριος 1996) μια αντιπροσωπεία παρατήρησε ότι στις μεγάλες βιομηχανικές χώρες οι μακροοικονομικές επιπτώσεις από τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες δεν μπορεί παρά να είναι οριακές. Χωρίς να αντιταχθεί σ' αυτή την άποψη, η επιτροπή επαφών εκτιμά ότι η Επιτροπή θα πρέπει τουλάχιστον να παρακολουθεί το τεχνικού και εξειδικευμένου χαρακτήρα έργο το οποίο επιτελείται στον τομέα αυτό σε άλλους διεθνείς οργανισμούς. Η Επιτροπή θα προσπαθήσει να ανταποκριθεί σ' αυτό. 10. Τα αποτελέσματα από τον αγώνα κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες Το Συμβούλιο κατά τη συζήτηση της πρώτης έκθεσης της Επιτροπής έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα σχη συγκένχρωση στοιχείων σχεχικά με χα αποτελέσματα των σημαντικών προσπαθειών που καταβάλλονται για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων. Πράγματι το σημείο 1 του ψηφίσματος του Κοινοβουλίου συνδέει την πλήρη μεταφορά της οδηγίας στο εθνικό δίκαιο των χωρών με την παρουσίαση μιας λεπτομερούς έκθεσης, η οποία να περιλαμβάνει τον αριθμό των υπόπτων συναλλαγών που έχουν δηλωθεί, τον αριθμό των παρανόμων πράξεων και των καταδικαστικών αποφάσεων, και τα ποσά των χρημάτων που έχουν κατασχεθεί. Η Επιτροπή, πριν αναλύσει τις προσπάθειες της για τη συγκέντρωση των στοιχείων που ζήτησε το Κοινοβούλιο, επιθυμεί να τονίσει για μια ακόμη φορά ότι η οδηγία αποβλέπει στην πρόληψη της τέλεσης αξιόποινων πράξεων. Αυτό είναι φανερό από τον τίτλο της, ο οποίος αναφέρεται στην "πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες". Θεωρητικά όσοι επιχειρούν χη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες, θα έπρεπε να βρίσκουν χο χρημαχοπισχωχικό σύστημα καλά προστατευμένο και να αποθαρρύνονται από το να το χρησιμοποιήσουν. Υπάρχουν ενδείξεις ότι αυτό πράγματι συμβαίνει. Η αύξηση της διακίνησης μετρητών δια των συνόρων, η αναζήτηση δυνατοτήτων νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων εκτός του παραδοσιακού χρηματοπιστωτικού τομέα και η αύξηση του κόστους νομιμοποίησης υποδηλώνουν ότι η προσπάθεια να γίνει αυτή η διαδικασία δυσκολότερη και περισσότερο δαπανηρή για το οργανωμένο έγκλημα σημειώνει κάποια επιτυχία. Ως εκ τούτου η Επιτροπή και τα κράτη μέλη έχουν τη γνώμη ότι θα ήταν σφάλμα να επιχειρήσει κανείς να εκτιμήσει τα αποτελέσματα της οδηγίας ειδικότερα, και των μέτρων καταπολέμησης της νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων γενικότερα, αποκλειστικά με βάση κάποιους απλουστευμένους στατιστικούς δείκτες. Συγχρόνως, το σύστημα της οδηγίας βασίζεται στην παρακολούθηση εκ μέρους του χρηματοπιστωτικού τομέα κάθε ασυνήθιστης ή ύποπτης συμπεριφοράς και στην υποχρεωτική δήλωση της στις αρχές. Ο αριθμός των δηλώσεων που έχουν γίνει ασφαλώς παρέχει μια ένδειξη των προσπαθειών και της αποτελεσματικότητας του συστήματος. Ο χρηματοπιστωτικός τομέας και ο τραπεζικός τομέας ιδιαίτερα έχουν κάνει αξιοσημείωτες προσπάθειες και έχουν αναλάβει σημαντικές δαπάνες για να καταστήσουν ζητήσει αναπληροφόρηση, ώστε να γνωρίζουν αν οι προσπάθειες τους επιτυγχάνουν και να συνεχίσουν να βελτιώνουν τους τρόπους αντιμετώπισης του προβλήματος. το σύστημα αποτελεσματικό. Έχουν μάλιστα 20 Σχο παράρτημα 8 απεικονίζεται ο αριθμός των υπόπτων συναλλαγών οι οποίες έχουν δηλωθεί στις αρχές στα κράτη μέλη. Μολονότι δεν πρέπει να λησμονείται ότι οι υπεύθυνοι για τη γνωστοποίηση αυτών των συναλλαγών και το πλήθος των προς δήλωση υπόπτων εγκληματικών πράξεων (σοβαρά αδικήματα) διαφέρουν μεταξύ των κρατών μελών, τα στοιχεία τα οποία αναφέρονται υποδηλώνουν ότι το σύστημα δήλωσης των υπόπτων συναλλαγών φαίνεται να λειτουργεί αρκετά ικανοποιητικά. Από την άλλη πλευρά τα διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με τις διώξεις, τις καταδίκες και τις κατασχέσεις χρημάτων που είναι αποτέλεσμα, εν όλω ή εν μέρει, δηλώσεων υπόπτων συναλλαγών, είναι αυτή τη στιγμή πολύ λιγότερα. Αρκετά κράτη μέλη δεν θεωρούν τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες χωριστό αδίκημα, αλλά τη διώκουν στο πλαίσιο της "αποδοχής προϊόντων εγκλήματος". Στις περιπτώσεις αυτές δεν μπορούν να υπάρξουν χωριστά στοιχεία. Σε άλλες περιπτώσεις η ειδική ομάδα χρηματοοικονομικών πληροφοριών (FIU) λειτουργεί ως φίλτρο, και διαβιβάζει προς τις δικαστικές ή αστυνομικές αρχές μόνο τμήμα των υποθέσεων τις οποίες εξετάζει. Έτσι χάνει την επαφή με μια συγκεκριμένη υπόθεση. Πράγματι, φαίνεται ότι δεν υπάρχει πάντοτε λεπτομερής αναπληροφόρηση των FIU από τις υπηρεσίες αυτές, η οποία θα τους επέτρεπε να τηρούν στοιχεία σχετικά με τον αριθμό των δηλώσεων οι οποίες καταλήγουν σε δίωξη και καταδίκη. Η μεγάλη διάρκεια πολλών ανακρίσεων και διώξεων επίσης καθιστά δύσκολη τη συλλογή στοιχείων σχετικά με τα υπάρχοντα αποτελέσματα κυρίως όταν τα συστήματα καταπολέμησης της νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων έχουν τεθεί σε εφαρμογή πρόσφατα, ή ακόμη βρίσκονται σε εξέλιξη. Επίσης αρκετά κράτη μέλη έδωσαν στοιχεία με μορφή που δεν ήταν εύκολα συγκρίσιμη με τα αντίστοιχα των άλλων κρατών. Ο σχετικά απλός τύπος ερωτημαχολογίου της Επιτροπής συμπληρώθηκε με δυσκολία από ορισμένα κράτη μέλη και τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν δεν ήταν πάντα δυνατόν να αποτυπωθούν σε πίνακες. Το παράρτημα 9 παρέχει κάποια ένδειξη για τα αποτελέσματα του συστήματος δήλωσης των υπόπτων συναλλαγών και για τον αριθμό των διώξεων ή/και των καταδικαστικών αποφάσεων για νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων σε ορισμένα κράτη μέλη. Είναι φανερό ότι κάποια κράτη μέλη θα πρέπει να καταβάλουν μεγαλύτερη προσπάθεια προκειμένου να παράσχουν χρησιμότερα στοιχεία. Σε κάποια κράτη μέλη επί του παρόντος δεν υπάρχουν καθόλου στοιχεία διώξεων και καταδικαστικών αποφάσεων για το θέμα. Λίγα επίσης στοιχεία υπάρχουν επί του παρόντος για τα χρηματικά ποσά τα οποία κατάσχονται ή/και δημεύονται. Επαναλαμβάνεται ότι το έργο της συλλογής στοιχείων είναι από τη φύση του δύσκολο. Οι υποθέσεις διαρκούν και είναι πολύπλοκες και τα ποσά μπορεί να παραμένουν δεσμευμένα για μεγάλο διάστημα έως ότου κατασχεθούν οριστικά ή τελικά αποδοθούν. Δεν φαίνεται πάντως να έχουν δημευθεί μεγάλα ποσά και από ορισμένα κράτη μέλη υπάρχουν ενδείξεις ότι μεγάλο μέρος από τα χρήματα που έχουν κατασχεθεί ή δεσμευθεί τελευταία, θα πρέπει να επιστραφεί ή να αποδεσμευθεί 21 Καχωχέρω αναφέρονχαι παραδείγμαχα σχοιχείων που έχουν παρασχεθεί σχην Επιχροπή: Από χην ίδρυση χης βελγικής FIU, χον Δεκέμβριο χου 1993, και με βάση πληροφορίες που αυχή συγκέντρωσε, έχει δημευθεί σε διάφορες περιπχώσεις συνολικά ποσό 3 116 εκαχομμυρίων βελγικών φράγκων. Η Δανία ανέφερε όχι έχουν δημευθεί περίπου 50 εκαχομμύρια δανικές κορώνες, 18 εκαχομμύρια έχουν επισχραφεί ή έχουν καχαβληθεί ως αποζημιώσεις και 12 εκαχομμύρια έχουν επιβληθεί ως συμπληρωμαχικά πρόσχιμα. Η Ιρλανδία δήλωσε όχι έχει καχασχεθεί ποσό 15. 500 ιρλανδικών λιρών. Τα σχοιχεία από χην Ιχαλία για χο 1996 εμφανίζουν χην καχάσχεση (όχι χη δήμευση) χων ακολούθων ποσών: ιχαλικές λιρέχες 3. 002 εκαχομμύρια σύμφωνα με χο άρθρο 648α) χου Ποινικού Κώδικα (νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες), και 68. 631 εκαχομμύρια σύμφωνα με χο άρθρο 648β) (χρησιμοποίηση ρημάτων, αγαθών ή περιουσιακών σχοιχείων χα οποία προέρχονται από παράνομες πηγές). Στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά το 1996 δημεύθηκαν περίπου 10,5 εκατομμύρια αγγλικές λίρες. Το Λουξεμβούργο έχει κατασχέσει άνω των 300 εκατομμυρίων φράγκων Λουξεμβούργου από περιπτώσεις στις οποίες έχει ασκηθεί δικαστική δίωξη, και έχει επίσης ενεργοποιήσει μια απόφαση δήμευσης 200. 000 γερμανικών μάρκων η οποία εκδόθηκε από τα γερμανικά δικαστήρια. Στην Πορτογαλία η έκδοση καταδικαστικών αποφάσεων είχε ως αποτέλεσμα τη δήμευση 2,5 εκατομμυρίων πορτογαλικών εσκούδος, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη ανακρίσεις που αφορούν 1 800 εκατομμύρια σε μετρητά και ακίνητα. Η Σουηδία δηλώνει ότι κατά το 1996-97 κατασχέθηκαν ή κατ' άλλο τρόπο δεσμεύθηκαν συνολικά 124 εκατομμύρια σουηδικές κορώνες. Η Επιτροπή δεν ισχυρίζεται ότι τα στοιχεία τα οποία μπορεί στο παρόν στάδιο να παράσχει στο Συμβούλιο είναι ικανοποιητικά. Για τη βελτίωση της κατάστασης θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τα κράτη μέλη και την επιτροπή επαφών, αλλά γνωρίζει καλά ότι το έργο που έχει αναλάβει δεν είναι εύκολο. Αναμφίβολα θα είναι επίσης απαραίτητη η συμμετοχή των δικαστικών και αστυνομικών αρχών στο πλαίσιο του τρίτου πυλώνα, καθώς και της EDU/Europol. επίσης, ενδεχομένως, ή δυνατότητα συμβολής Υπάρχει τουλάχιστο μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα του Ευρωπαϊκού κέντρου παρακολούθησης ναρκωτικών και τοξικομανίας. Ο κανονισμός (ΕΚ) 302/93 του Συμβουλίου προβλέπει στην παράγραφο 5 του παραρτήματος Α τη συλλογή πληροφοριών για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες στον πέμπτο, κατά σειρά προτεραιότητας, τομέα δραστηριότητας του κέντρου. 22 IV. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η δεύχερη αυτή έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο για την εφαρμογή της οδηγίας για την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες επιβεβαιώνει ότι η σχετική νομοθεσία εφαρμόστηκε με συνέπεια από όλα τα κράτη μέλη. Με τον τρόπο αυτό τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποδεικνύουν ότι είναι αποφασισμένα να καταβάλλουν προσπάθειες για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων και να δώσουν το καλό παράδειγμα τόσο στις γειτονικές ευρωπαϊκές χώρες όσο και στις χώρες που βρίσκονται μακρύτερα. Ο παγκόσμιος χαρακτήρας του προβλήματος και η ανάγκη παγκόσμιας αντιμετώπισης του εκφράζονται στη συνεχιζόμενη υποστήριξη των κρατών μελών και της Επιτροπής προς την ομάδα ανάληψης οικονομικής δράσης (FATF), και στην τεχνική συνδρομή για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων μέσω του προγράμματος PHARE, στην Καραϊβική και σε άλλες περιοχές. Αυτό δείχνει ότι έχει καταστεί συνείδηση ότι τα μέτρα προστασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της νομιμοποίησης των παρανόμων εσόδων, όσο αυστηρά και αν είναι, μπορούν εύκολα να πληγούν από τις αδυναμίες των συστημάτων άλλων χωρών. Η νομοθεσία όμως των κρατών μελών δεν περιορίζεται στην εφαρμογή της οδηγίας. Ακόμα και ανεξάρτητα από τους τομείς που υπάγονται στον τρίτο πυλώνα, η θέληση των κρατών μελών να αναπτύξουν περαιτέρω τη νομοθεσία τους πέραν των απαιτήσεων που επιβάλλει η οδηγία, αποδεικνύει ότι αυτά έχουν πλήρη επίγνωση της μακροπρόθεσμης και ολοένα εντονότερης απειλής που συνιστά η νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων, καθώς και της προσπάθειας που απαιτείται για την καταπολέμηση αυτού του φαινομένου. Η συνεχής αυτή εξέλιξη σημαίνει ότι η οδηγία του 1991 για την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες κινδυνεύει κατά κάποιον τρόπο να θεωρηθεί ελαφρώς αναχρονιστική σε κάποια σημεία της, και αυτό φυσικά γεννά το ερώτημα κατά πόσο θα πρέπει να προσαρμοστεί στις νεότερες εξελίξεις. Το πρώτο θέμα το οποίο επιβάλλεται να εξεταστεί είναι η απαγόρευση νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Είναι απαραίτητο, όπως προβλέπει η αναδιατυπωμένη σύσταση της FATF, "η αξιόποινη πράξη της νομιμοποίησης εσόδων από λαθρεμπόριο ναρκωτικών να ισχύσει και για τα παράνομα έσοδα από άλλες σοβαρές εγκληματικές πράξεις"; Όλα τα κράτη μέλη έχουν πραγματοποιήσει σημαντικές προόδους προς αυτή την κατεύθυνση, όπως φαίνεται στο παράρτημα 4. Παράλληλα, αν η οδηγία πρέπει να τροποποιηθεί για να καλύπτει και άλλες σοβαρές εγκληματικές πράξεις, θα τεθεί πάλι το θέμα της απαγόρευσης ή της ποινικοποίησης. Η επιβολή της ποινικοποίησης από την οδηγία εξακολουθεί να απορρίπτεται από ορισμένα κράτη μέλη, τα οποία φαίνεται να θεωρούν ως καλύτερη λύση την απαγόρευση με ευρύτερη εφαρμογή. Ακόμη, επειδή η συμφωνία επί ενός ορισμού του τι αποτελεί "σοβαρή εγκληματική πράξη" παρουσιάζει προφανείς δυσχέρειες, είναι πιθανό ότι ακόμη και μια τροποποιημένη οδηγία θα άφηνε τα περιθώρια να υπάρχουν διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής, και έτσι δεν θα επετύγχανε πλήρη εναρμόνιση στο θέμα αυτό. Η Επιτροπή εντούτοις πιστεύει ότι η ανάγκη επικαιροποίησης αυτού του σημαντικού νομοθετικού κειμένου συνηγορεί σε μεγάλο βαθμό υπέρ της διεύρυνσης του φάσματος των καλυπτομένων σοβαρών εγκληματικών πράξεων. 23 Όσον αφορά χις δραστηριότητες οι οποίες εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας, είναι σαφές ότι ο χρηματοπιστωτικός τομέας καλύπτεται σε ικανοποιητικό βαθμό. Από την άλλη πλευρά πολλές δραστηριότητες και επαγγέλματα εκτός του χρηματοπιστωτικού τομέα ήδη είναι ή θα μπορούσαν να είναι ευάλωτα στη νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων. Η κατάσταση βρίσκεται σε συνεχή εξέλιξη, καθώς το οργανωμένο έγκλημα αναζητεί νέες διεξόδους. Το άρθρο 12 της οδηγίας καταδεικνύει ότι τα κράτη μέλη ήδη από τότε γνώριζαν τον κίνδυνο. Είχαν αναλάβει τη δέσμευση να εφαρμόζουν, όπου απαιτείται, τις διατάξεις της οδηγίας και σε δραστηριότηχες εκχός χου χρημαχοπισχωχικού χομέα, αν υπήρχε πραγμαχικός κίνδυνος νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων. Το παράρχημα 6 δείχνει όχι χα κράχη μέλη είναι πράγμαχι έχοιμα να θέσουν σ* εφαρμογή αυχή χη δέσμευση χους σε ολοένα και περισσόχερες περιπχώσεις, καθώς αυξάνεχαι και η εμπειρία χους σχην καχαπολέμηση αυχού χου φαινομένου. Με την αποδοχή χου σχεδίου δράσης Κατά χου οργανωμένου εγκλήμαχος, χον Ιούνιο χου 1997, μεχά χην έγκριση χου από χο Συμβούλιο Υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωχερικών Υποθέσεων, οι Αρχηγοί χων κραχών μελών ή κυβερνήσεων χης ΕΕ έχουν παράσχει την υποσχήριξή χους σε μια γενική επέκχαση πριν από χο χέλος χου 1998 χης υποχρέωσης δήλωσης χων υπόπχων συναλλαγών σε πρόσωπα και επαγγέλμαχα και εκχός χου χρημαχοπισχωχικού χομέα. Μολονόχι δεν αναφέρεχαι καθαρά, η άποψη χης Επιχροπής είναι όχι η υποχρέωση αναφοράς χων υπόπχων συναλλαγών προϋποθέχει χην υποχρέωση εξακρίβωσης χης χαυχόχηχας χου πελάχη και τήρησης σχοιχείων. Καχόπιν αυχού η Επιχροπή πρέπει να είναι έχοιμη να αναλάβει χις ευθύνες χης σχο πλαίσιο χων αρμοδιοχήχων χης που απορρέουν από χον πρώχο πυλώνα. Με βάση αυχά, έχει καχαλήξει σχο συμπέρασμα όχι απαιχείχαι μια νέα οδηγία, και οι υπηρεσίες χης έχουν αρχίσει να μελεχούν μια νέα πρόχαση οδηγίας,, χης οποίας η σημανχικόχερη διάταξη θα αφορά την επέκταση της υποχρέωσης δήλωσης των υπόπτων συναλλαγών νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων και εκτός του χρηματοπιστωτικού τομέα. Τα συμπεράσματα του Συμβουλίου από την πρώτη έκθεση της Επιτροπής τονίζουν ιδιαίτερα την ανάγκη συνεργασίας μεταξύ των αρμοδίων αρχών για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες. Η Επιχροπή υποσχηρίζει, και έχει αποφασίσει να χρημαχοδοτήσει στο πλαίσιο του προγράμματος Oisin, μια μελέτη σκοπιμότητας σχετικά με ένα σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών, το οποίο θα βασίζεται στα στοιχεία τα οποία έχουν επί του θέματος στη διάθεση τους οι αστυνομικές αρχές της ΕΕ. Όσον αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των ειδικών μονάδων χρηματοοικονομικών πληροφοριών (FIU), η Επιτροπή ανησυχεί για τις δυσκολίες (όπως αυτές απεικονίζονται στο παράρτημα 7), εξαιτίας των οποίων εξακολουθεί να παρεμποδίζεται η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ ορισμένων υπηρεσιών με διαφορετικό νομικό καθεστώς. Όσον αφορά την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων υφίσταται ήδη ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ της αστυνομίας, των δικαστικών αρχών και της Επιτροπής. Πάντως, απαιτείται επίσης, η δομημένη συνεργασία και η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των FIU και μεταξύ αυτών και της Επιτροπής σε επίπεδο αμοιβαίας διοικητικής συνεργασίας. Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να καθιερωθεί σε κοινοτικό επίπεδο ένα σαφώς καθορισμένο νομικό πλαίσιο. 24 Η Επιτροπή επιδοκιμάζει το εξαιρετικό έργο της ομάδας Egmont, το οποίο προσλαμβάνει ολοένα και περισσότερο διεθνείς διαστάσεις. Καλεί τα κράτη μέλη να μελετήσουν κατά πόσο θα ήταν χρήσιμη η ανταλλαγή απόψεων μεταξύ των FIU των κρατών μελών, σχετικά με τους τρόπους βελτίωσης της συνεργασίας τους στο πλαίσιο της ΕΕ. Συγχρόνως οι υπηρεσίες της Επιτροπής εξετάζουν επειγόντως αν η πρόταση επικαιροποίησης και επέκτασης της οδηγίας του 1991 θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ικανοποιητικά και το θέμα των σχέσεων μεταξύ των FIU. Τέλος, όσον αφορά τα αποτελέσματα των προσπαθειών κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, η Επιτροπή θα συνεχίσει τις προσπάθειες για την παροχή λεπτομερέστερων και πληρέστερων στατιστικών στοιχείων. Η Επιτροπή επισημαίνει το ενδιαφέρον της Europol σ' αυτό το σημείο, και πιστεύει ότι η Europol θα μπορέσει να παίξει σημαντικό ρόλο στη συγκέντρωση στοιχείων σχετικά με τις διώξεις, τις καταδικαστικές αποφάσεις και τις δημεύσεις περιουσιακών στοιχείων. Η Επιτροπή προτείνει στο εξής να περιλαμβάνονται σε κάθε έκθεση εφαρμογής που υποβάλλει στο Συμβούλιο και στο Κοινοβούλιο στοιχεία σχετικά με τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί. Παρά τη σχετική έλλειψη στατιστικών στοιχείων, μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι ενώ η ανταπόκριση του χρηματοπιστωτικού τομέα σε γενικές γραμμές υπήρξε πολύ καλή, όσον αφορά τον αριθμό των δηλώσεων των υπόπτων συναλλαγών προς τις αρμόδιες αρχές,, η προσπάθεια αυτή δεν φαίνεται επί του παρόντος να έχει οδηγήσει σε μεγάλο αριθμό διώξεων, καταδικαστικών αποφάσεων ή δημεύσεων περιουσιακών στοιχείων. Η Επιτροπή τονίζει και πάλι ότι η οδηγία έχει έντονο προληπτικό χαρακτήρα και πιστεύει ότι επέτυχε να καχασχήσει δυσκολόχερη χη διείσδυση χων εσόδων από εγκλημαχικές δρασχηριόχηχες σχο χρημαχοπισχωχικό σύσχημα χης ΕΕ. Συγχρόνως είναι φανερό όχι η νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων συνεχίζεχαι και όχι οι δηλώσεις υπόπχων συναλλαγών αφορούν μόνο ένα μέρος από αυχά χα παράνομα έσοδα. Γι' αυχό είναι απογοηχευχικό χο γεγονός όχι πέραν όσων προβλέπει η οδηγία χα αποχελέσμαχα σχη σφαίρα αρμοδιόχηχας χων ασχυνομικών και δικασχικών αρχών φαίνεχαι να είναι περιορισμένα, μολονόχι εμφανίζουν κάποια βελχίωση. Παρά χο γεγονός όχι η ανάλυση χων αιχίων για την καχάσχαση αυτή βρίσκεχαι εκχός χου αντικειμένου χης παρούσας έκθεσης, θα πρέπει να αναφερθεί όχι θεωρείται πολύ σημαντικό η απόφαση χου χρημαχοπισχωχικού χομέα και χων άλλων χομέων που συνεχώς καλούνχαι να συμμεχάσχουν σχην καχαπολέμηση χης νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων να υλοποιηθεί με χη μορφή αποχελεσμαχικών μέχρων σχον χομέα χης ποινικής νομοθεσίας. Δεν υπάρχει αμφιβολία όχι σχο θέμα αυχό χρειάζεχαι ακόμα να καχαβληθεί σημαντική προσπάθεια. 25 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Το Συμβούλιο εξέχασε την πρώχη έκθεση χης Επιτροπής σχεχικά με χην εφαρμογή χης οδηγίας για χην πρόληψη χης νομιμοποίησης χων εσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες. Το Συμβούλιο έλαβε υπόψη χου με μεγάλο ενδιαφέρον χην ανάλυση που αναπτύσσει η Επιτροπή σχην έκθεση χης, καθώς και χα συμπεράσμαχά χης. Το Συμβούλιο συμφωνεί βασικά με αυχά χα συμπεράσμαχα. Όπως επισημαίνει η Επιχροπή, η εφαρμογή χης οδηγίας είχε προφανή αντίκτυπο στην εγκαθίδρυση από τα κράτη μέλη συστημάτων για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης των εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Οι πρόοδοι που έχουν πραγματοποιηθεί είναι πολύ ενθαρρυντικές αλλά πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες ώστε να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα στο εθνικό καθώς και στο ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, των συστημάτων για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Το Συμβούλιο καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για την εξασφάλιση της πλήρους και εξ ολοκλήρου εφαρμογής της οδηγίας. Εκφράζει την ικανοποίηση του για τις διεξαγόμενες μελέτες με στόχο τον καλύτερο συντονισμό στην εφαρμογή της οδηγίας, ιδίως όσον αφορά το πεδίο των δραστηριοτήτων που καλύπτονται από αυτή ή ακόμη τα επαγγέλματα και τις κατηγορίες επιχειρήσεων που υπάγονται στις διατάξεις της οδηγίας, λαμβανομένου υπόψη του ιδιαίτερου καθεστώτος των νομικών επαγγελμάτων. Το Συμβούλιο εκφράζει την επιθυμία να μελετήσει η Επιτροπή εμπεριστατωμένα τα θέματα αυτά, σε στενή συνεργασία με τους αντιπροσώπους των κρατών μελών οι οποίοι συνεδριάζουν στα πλαίσια της επιτροπής επαφών που συστάθηκε από την οδηγία. Το Συμβούλιο συμμερίζεται πλήρως την άποψη της Επιτροπής σύμφωνα με την οποία η ενίσχυση των συστημάτων καταπολέμησης της νομιμοποίησης των εσόδων από παράνομες δραστηριότητες απαιτεί εντατικοποίηση της συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων αρχών που συμμετέχουν στην καταπολέμηση αυτού του φαινομένου. Ως προς το σημείο αυτό επίσης, το Συμβούλιο εκφράζει την επιθυμία να εξακολουθήσει η Επιτροπή, στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων της, να μελετά ακόμη πιο εντατικά το θέμα αυτό. Γενικότερα, ζητά από όλες τις αρμόδιες επιτροπές και ομάδες να εντείνουν τον προβληματισμό τους και, όποτε είναι αναγκαίο, τη συνεργασία τους στον τομέα αυτόν. Το Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να εμβαθύνει την εξέταση των διαφορετικών αυτών θεμάτων και να του υποβάλει όλες τις κατάλληλες προτάσεις λαμβάνοντας υπόψη την πείρα που έχει αποκτηθεί μετά την έκδοση της οδηγίας, τη μεταφορά της στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών, καθώς και τις εργασίες που διεξάγονται σχετικά με τα ίδια θέματα στα πλαίσια διαφόρων διεθνών οργανισμών. Εν πάση περιπτώσει, το Συμβούλιο καλεί την Επιτροπή να του υποβάλει έκθεση για την πρόοδο της μελέτης σχετικά με τα θέματα αυτά εντός 18 μηνών. 26 Ψήφισμα του Κοινοβουλίου επί της πρώτης έκθεσης της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας (91/308/ΕΟΚ) για την πρόληψη της νομιμοποίησης των εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (COM(95) 54 - C4- 0137/95) Επίσημη Εφημερίδα αριθ. C 198, 8-7-1996, σελ. 245) ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, έχοντας υπόψη την οδηγία 91/308/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 10ης Ιουνίου 1991 για την πρόληψη της νομιμοποίησης των εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (EEL 166 της 28-6-1991, σελ. 77). έχοντας υπόψη την πρώτη έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας για χην πρόληψη χης νομιμοποίησης χων εσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες (COM(95) 54 - C4- 0137/95), έχονχας υπόψη χη Σύμβαση χου Συμβουλίου χης Ευρώπης που συνήφθη σχο Σχρασβούργο χο 1990 σχεχικά με χη νομιμοποίηση, χον εντοπισμό, χην καχάσχεση και χη δήμευση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, έχοντας υπόψη τη συμφωνία των Ηνωμένων Εθνών που συνήφθη στο Βιέννη το 1988 με στόχο την καχαπολέμηση χης παράνομης διακίνησης ναρκωχικών και ψυχοχρόπων ουσιών, έχονχας υπόψη χις συσχάσεις που αφορούν χη νομιμοποίηση χων εσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες που ενέκρινε χο Συμβούλιο Υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωχερικών Υποθέσεων καχά χη συνεδρίαση χου σχην Κοπεγχάγη σχις 1 -2 Ιουνίου 1993, έχονχας υπόψη χη γνωμοδόχηση χων εμπειρογνωμόνων από χους χομείς χης εποπχείας χων χραπεζών και χης δίωξης χων παρανόμων δρασχηριοχήχων, όπως ανακοινώθηκε καχά χη συνεδρίαση χης 20ής Δεκεμβρίου 1995 χης Επιχροπής Νομικών Θεμάχων και Δικαιωμάχο>ν χων Πολιχών καθώς και της Επιχροπής Πολιχικών Ελευθεριών και Εσωχερικών Υποθέσεων σχεχικά με χα προβλήμαχα που προκύπχουν καχά χην εφαρμογή και μεχαχροπή χης οδηγίας, έχονχας υπόψη χην πράξη χου Συμβουλίου, επί τη βάσει χου άρθρου Κ. 3 της Συνθήκης για χην Ευρωπαϊκή Ένωση, που αφορά τη σύμβαση σχεχικά με χη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής αστυνομικής υπηρεσίας (σύμβαση Europol) (ΕΕ C 316 χης 27-11-1995, σελ. 1), έχονχας υπόψη χο ψήφισμα χου της 14ης Μαρχίου 1996 σχεχικά με χη Europol (ΕΕ C 96 χης 1-4-1996, σελ. 288), έχονχας υπόψη χην έκθεση χης Επιχροπής Νομικών Θεμάχων και Δικαιωμάχων χων Πολιχών, καθώς και χις γνωμοδοχήσεις χης Επιχροπής Πολιχικών Ελευθεριών και Εσωχερικών Υποθέσεων, χης Επιτροπής Ελέγχου χου Προϋπολογισμού, καθώς και της Επιχροπής Οικονομικής, Νομισμαχικής και Βιομηχανικής Πολιχικής (Α4-0187/96), Α. λαμβάνονχας υπόψη χις συνεχιζόμενες οικονομικές συνδιαλλαγές οι οποίες συνδέονχαι άμεσα με παράνομες δραστηριότητες, Β. λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι το σύστημα χης Ευρωπαϊκής Ένωσης για χην καχαπολέμηση χης νομιμοποίησης χων εσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες παρουσιάζει ελλείψεις, ενώ δεν ανχιμεχωπίζει επαρκώς χις νέες μορφές χέχοιας διακίνησης χρημάχων, 27 Γ. έχονχας υπόψη όχι απαιχούνχαι, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, νέα νομοθετικά μέτρα για τη διασφάλιση της πλήρους εποπτείας όλων των φυσικών και νομικών προσώπων που ασχολούνται με τον επαγγελματικό διακανονισμό των χρηματικών συναλλαγών, Δ. έχοντας υπόψη ότι η συμφωνία του Στρασβούργου του 1990 περιλαμβάνει ήδη διατάξεις για την ενίσχυση των νομοθεσιών η οποία θα καταστήσει δυνατή την αποτελεσματική καταπολέμηση της χρησιμοποίησης των εσόδων από παράνομες δραστηριότητες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, Ε. λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι, παρ" όλες τις επαρκείς διατάξεις στον τίτλο VI της Συνθήκης σχετικά με τη συνεργασία στους τομείς της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, δεν παρατηρούνται εμπεριστατωμένες νομοθετικές δραστηριότητες για τον καλύτερο συντονισμό των εργασιών των δικαστικών και αστυνομικών αρχών σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ΣΤ. εκφράζοντας την πεποίθηση του ότι η ταχεία θέσπιση μιας ευρωπαϊκής αστυνομικής υπηρεσίας, σύμφωνα με τη σύμβαση Europol, θα συνεισφέρει σημαντικά στην αποτελεσματική καταπολέμηση της νομιμοποίησης των εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, Ζ. έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Συμβουλίου των Υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων του 1993, σύμφωνα με τα οποία τόσο η κύρωση και η εφαρμογή της συμφωνίας του Στρασβούργου του 1990 όσο και η δημιουργία της Europol θεωρούνται σημαντικότατα βήματα για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης τέτοιων εσόδων, 1. καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει την πλήρη μετατροπή της οδηγίας και να υποβάλει εντός των επομένων δύο ετών εμπεριστατωμένη έκθεση σχετικά με τον αριθμό των συναλλαγών που έχουν δηλο)θεί, τον αριθμό των περιπτώσεων νομιμοποίησης των εσόδων που έχουν σημειωθεί, καθώς και τον αριθμό των ατόμων που έχουν καταδικαστεί και των ποσών που έχουν κατασχεθεί· 2. θεωρεί ότι το σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης των εσόδων από παράνομες δραστηριότητες θα πρέπει να καταστεί αποτελεσματικότερο και να προσαρμοστεί με την τεχνολογική ανάπτυξη του τομέα της διακίνησης χρημάτων 3. καλεί, για το σκοπό αυτό, την Επιτροπή να ενημερώσει το Σώμα σχετικά με τις νέες μεθόδους νομιμοποίησης των εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, οι οποίες προκύπτουν από τις πρόσφατες αλλαγές κατά την εκκαθάριση των οικονομικών συναλλαγών και να υποβάλει κατάλληλες προτάσεις για την καταπολέμηση τους στο πλαίσιο της αναθεώρησης της παρούσας οδηγίας· 4. καλεί την Επιτροπή, λαμβανομένων υπόψη των προκαταρκτικών εργασιών της επιτροπής επαφών, να υποβάλει το συντομότερο δυνατόν και το αργότερο έως τις 6 Μαρτίου 1998 πρόταση για την αναθεώρηση της παρούσας οδηγίας, όπου τα επαγγέλματα και οι κατηγορίες επιχειρήσεων που θεωρούνται ή μπορούν να θεωρηθούν ως ενεχόμενες σε δραστηριότητες νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων θα συμπεριλαμβάνονται στον τομέα αρμοδιοτήτων της οδηγίας· 5. καλεί τα κράτη μέλη, εφόσον δεν το έχουν πράξει ακόμα, να διευρύνουν τη νομοθεσία τους για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης των εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και να συμπεριλάβουν σε αυτή όχι μόνο τα χρηματικά ποσά που προέρχονται από την εμπορία ναρκωτικών αλλά και όλα τα ποσά τα οποία λαμβάνονται από επαγγελματικές ή οργανωμένες παράνομες δραστηριότητες καθώς και από σημαντικά αδικήματα που διαπράττονται από μεμονωμένα άτομα· 28 6. επιδοκιμάζει χις προσπάθειες χης Επιχροπής να συμπεριλάβει ρηχώς και δεσμευχικώς σε όλες χις μελλονχικές συμφωνίες εχαιρικών σχέσεων και σύνδεσης χις διαχάξεις χης οδηγίας για χη νομιμοποίηση χων εσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες και να ενχαχικοποιήσει χη συνεργασία με χα εκάσχοχε συμβαλλόμενα μέρη σχον εν λόγω τομέα· 7. καλεί χα κράτη μέλη να κυρώσουν και να εφαρμόσουν χη συμφωνία χων Ηνωμένων Εθνών για χην καχαπολέμηση χης παράνομης εμπορίας ναρκωχικών και ψυχοτρόπων ουσιών που εγκρίθηκε σχις 19 Δεκεμβρίου 1988 σχη Βιέννη, καθώς και τη συμφωνία χου Συμβουλίου χης Ευρώπης για χη νομιμοποίηση, χον ενχοπισμό, την καχάσχεση και χη δήμευση εσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες που συνήφθη σχις 8 Νοεμβρίου 1990 σχο Σχρασβούργο, σύμφωνα με χη δέσμευση που ανέλαβαν σχη «Δήλωση χων εκπροσώπων χων κυβερνήσεων χων κραχών μελών σχο Συμβούλιο», η οποία περιλαμβάνεχαι σχο παράρτημα της οδηγίας για τη νομιμοποίηση των εσόδων από παράνομες δραστηριότητες· 8. θεωρεί ότι θα πρέπει να υφίστανται ή να καθιερωθούν σε όλα τα κράτη μέλη αποτελεσματικές διατάξεις οι οποίες να καθιστούν δυνατή: α) την άμεση εποπτεία των επικοινωνιών στην περίπτωση που υπάρχουν υποψίες ότι διεξήχθη ή πρόκειται να διεξαχθεί νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριόχηχες, β) χη λήψη ασφαλισχικών μέχρων, όπως η προσωρινή διασφάλιση ή καχάσχεση, με σχόχο χην πρόληψη χης ανχαλλαγής, συνδιαλλαγής ή πώλησης αξιών οι οποίες προέρχονχαι είχε από νομιμοποίηση εσόδων είχε από παράνομες δρασχηριόχηχες, γ) χη λήψη ασφαλισχικών μέχρων καχά χο πνεύμα χου σημείου β) σχην περίπχωση όπου οι αρμόδιες αρχές διαθέχουν σαφή σχοιχεία χα οποία να αιτιολογούν μια χέχοια υπόνοια, δ) χην καχάσχεση χων νομιμοποιηθένχων εσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες ή όλων χων αξιών που έχουν αγορασχεί από χα έσοδα αυτά· 9. καλεί χα κράχη μέλη να συνεχίσουν χις εργασίες με σχόχο την εφαρμογή της σύμβασης Europol ώσχε να δοθεί σχο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο η αρμοδιόχηχα που έχει ζητήσει χο Κοινοβούλιο και ορίζει χο άρθρο Κ. 3, παρ. 2, εδάφιο γ) χρίχη πρόχαση χης Συνθήκης ΕΕ, και καχόπιν χούχου να επικυρώσουν και να εφαρμόσουν χην εν λόγω συμφωνία· 10. επιθυμεί να εκμεχαλλευχούν οι αρχές χων κραχών μελών που ασχολούνται με χην εφαρμογή χων διαχάξεων χης οδηγίας χις υφισχάμενες δυναχόχηχες συνεργασίας· 11. χονίζει ιδιαίχερα χο γεγονός όχι οι χράπεζες και οι χρημαχοδοχικοί οργανισμοί, σύμφωνα με χο άρθρο 5 χης προαναφερθείσας οδηγίας 91/308/ΕΟΚ για χις παράνομες δραστηριότητες, πρέπει να διαθέτουν κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό και δυνατότητα εφαρμογής ελέγχων, ώστε σε περίπτωση υποψίας για παράνομη δραστηριότητα να μπορούν να διαλευκάνουν καταλλήλως την υπόθεση· 12. καλεί την Επιτροπή να δημιουργήσει σύστημα αποτελεσματικών κινήτρων ώστε οι μεμονωμένες τράπεζες και οι χρηματοδοτικοί οργανισμοί να διαθέτουν κατάλληλα καταρτισμένο προσωπικό και αποτελεσματικές τεχνικές ελέγχου σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές που προτείνονται στην προηγούμενη παράγραφο· 29 13. θεωρεί όχι χόσο οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί κατά το πνεύμα χης δεύχερης οδηγίας για χο συντονισμό χου δικαίου των χραπεζών όσο και όλα χα υπόλοιπα φυσικά και νομικά πρόσωπα τα οποία πραγματοποιούν επαγγελμαχικά χέτοιες δραστηριότητες ή τις αναλαμβάνουν εξ ονόμαχος χρίτων ή εκτελούν δραστηριότητες σχις οποίες είναι πιθανό να ενέχεται νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων, πρέπει να συμπεριληφθούν στον τομέα αρμοδιότητας της οδηγίας και να καταστούν αντικείμενο κρατικής εποπτείας· 14. φρονεί εκτός αυτού ότι η εν λόγω εποπτεία θα πρέπει να υλοποιείται επί τη βάσει ενιαίων μέτρων που να ισχύουν για ολόκληρη την Κοινότητα. 15. καλεί την Επιτροπή, σύμφωνα με το άρθρο 17 της οδηγίας 91/308/ΕΟΚ περί νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, να περιλάβει στη δεύτερη έκθεση της σχετικά με την εφαρμογή της εν λόγω οδηγίας ανάλυση των ενδεχόμενων νομισματικών συνεπειών από τις παράνομες χρηματικές συναλλαγές. Οι ενδεχόμενες νομισματικές συνέπειες είναι : α) επηρεασμός της ταχύτητας κυκλοφορίας του χρήματος από τη ροή παράνομων κεφαλαίων ανάμεσα στις χώρες προέλευσης και προορισμού, β) επίπτωση στην προσφορά χρήματος των χωρών που εμπλέκονται στο κύκλωμα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, γ) η μορφή επένδυσης που μπορούν να πάρουν τα παράνομα κεφάλαια όταν λευκανθούν, δ) η μετάδοση της νομισματικής πολιτικής στις εμπλεκόμενες χώρες, ε) η σταθερότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών που εμπλέκονται στο κύκλωμα της νομιμοποίησης εσόδίον από παράνομες δραστηριότητες και του τελικού προορισμού· 16. καλεί την Επιτροπή, να περιλάβει στη δεύτερη έκθεση της σχετικά μτ, την εφαρμογή της εν λόγω οδηγίας μέτρα για την καταπολέμηση των αιτίων των παράνομων χρηματικών συναλλαγών καθώς και των σχετικών δραστηριοτήχων. Πρέπει να εφαρμοσθούν μέχρα που συμβάλλουν στην επίλυση του προβλήματος, όπως : α) να περιλαμβάνονται στις εμπορικές συμφωνίες άρθρα περί νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, ώστε να απαιτείται και να εξασφαλίζεται ότι οι χώρες-εταίροι θα εφαρμόζουν κανόνες ισοδύναμους εκείνων που ισχύουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση· β) να ενισχυθούν τα άρθρα περί νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες στις Ευρωπαϊκές Συμφωνίες με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, ώστε να απαιτείται και να εξασφαλίζεται ότι οι συνδεδεμένες χώρες θα εφαρμόζουν κανόνες ισοδύναμους εκείνων που ισχύουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση- γ) να ενισχυθούν τα άρθρα περί νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες στις Συμφωνίες Εταιρικής Σχέσης και Συνεργασίας με τη Ρωσική Ομοσπονδία και τις προσφάτως ανεξαρτητοποιηθείσες χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, ώστε να απαιτείται και να εξασφαλίζεται ότι οι συνδεδεμένες χώρες θα εφαρμόζουν κανόνες ισοδύναμους εκείνων που ισχύουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση- δ) να συνταχθεί κατάλογος "καθαρών τραπεζών", ε) να εξασφαλισθεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και οι υπεργολήπτες της θα συναλλάσσονται μόνο με "καθαρές" τράπεζες· στ) να εφαρμοσθεί αποτελεσματική παρακολούθηση του συστήματος χορήγησης αδειών και των συναλλαγών των τραπεζών της Ευρωπαϊκής Ένωσης· ζ) να περιλαμβάνονται στις εμπορικές συμφωνίες άρθρα για τον καθορισμό κανόνων "αποτελεσματικής παρακολούθησης", με τα οποία θα απαιτείται και θα εξασφαλίζεται ότι οι χώρες εταίροι θα εφαρμόζουν κανόνες ισοδύναμους εκείνων που ισχύουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση· 30 17. επιθυμεί να έχει συγκεκριμένες αποδείξεις όχι η νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων έχει αυξηθεί και όχι η συγκεκριμένη δρασχηριόχηχα έχει ιδιαίχερα αυξηθεί σχα πλαίσια χου οργανωμένου εγκλήματος· 18. επιθυμεί να καχασχεί σαφές όχι η νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων μπορεί να ανχιμεχωπισθεί αποχελεσμαχικά μόνο εάν αυχό πραγμαχοποιηθεί σε ευρεία ευρωπαϊκή βάση κάχω από ενιαίο έλεγχο και εργασία σε σχενή συνεργασία με χις ΗΠΑ. 19. καλεί χην Επιχροπή περαιχέρω να προχείνει ένα μέχρο, σχο πλαίσιο χου οποίου θα απαγορεύεχαι η συμμεχοχή σχην οικονομική διεκπεραίωση εγκλημαχικών δρασχηριοχήχων και θα υπόκειχαι στην επιβολή ποινής σχα κράτη μέλη· νομική βάση για το μέτρο αυτό πρέπει να αποτελέσει το άρθρο 100Α της Συνθήκης ΕΚ· 20. καλεί τα κράτη μέλη να αντιμετωπίσουν αυστηρότερα την νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων, καθώς και να δώσουν στους πολίτες και στις επιχειρήσεις υποστήριξη με τη μορφή πληροφόρησης με στόχο να καταστεί δυνατή η παρεμπόδιση κάθε συμμετοχής στη νομιμοποίηση παρανόμου χρήματος· 21. αναθέτει στον Πρόεδρο του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή και τις Κυβερνήσεις των κρατών μελών. 31 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 Υπογραφή, επικύρωση και εφαρμογή των συμβάσεων της Βιέννης και του Στρασβούργου T. v\i$aaT\ rr\q BI£VVTI<; Etififtacni TOD Expaopovpyou Υπογραφή Επικύρωση E(pap^oyf| dpSpa 3-9 Yrcoypacpii ETrucupoooTi @£ar\ ae iox6 E(pap^ioyr| BeXyio Aavia Tepiiavia EXkaba lanavia TaXXia Ipta*v6ia ItaXia Aou^enPoupyo KdxiD Xwpeq Auorpia noptoyaXia OivXavSia Lour|6ia Hva>n£vo BaaiXeio Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Ναι Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Oxv 'Oxi Oxi Nai Nai Nai Oxi Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Oxi Oxi Oxi Nai Nai Nai Oxi Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai Nai 32 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 Εγκληματικές δραστηριότητες που καλύπτονται από τη νομοθεσία των κρατών μελών σχετικά με την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες Βέλγιο Ο Ποινικός Κώδικας (άρθρο 505) καλύπτει τη νομιμοποίηση χων εσόδων από κάθε εγκλημαχική δραστηριότητα. Η ειδική νομοθεσία κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (νόμος της 11-1-1993, όπως τροποποιήθηκε) καλύπτει τη νομιμοποίηση εσόδων που προέρχονται από εγκλημαχικές πράξεις όπως είναι: η χρομοκραχία, χο οργανωμένο έγκλημα, χο λαθρεμπόριο ναρκωχικών, χο παράνομο εμπόριο όπλων και άλλων αγαθών, η παράνομη διακίνηση εργαχικού δυναμικού, η σωμαχεμπορία, η πορνεία, η παράνομη χρησιμοποίηση ορμονών ζώων, χο παράνομο εμπόριο ανθρωπίνων οργάνων ή ισχών, η απάχη που θίγει χα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η σοβαρή και οργανωμένη φορολογική απάτη, η διαφθορά δημοσίων υπαλλήλων, οι αντικανονικές επενδύσεις, η διακεκριμένη απάχη, η σύλληψη ομήρων, η κλοπή ή ο εκβιασμός με χρήση βίας και απειλών και η δολία χρεοκοπία. Δανία Ο δανικός νόμος σχεχικά με χη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες αναφέρεται στα περιουσιακά στοιχεία που προέρχονται από παραβιάσεις της Δανικής Ποινικής Νομοθεσίας (δηλαδή από κάθε εγκληματική δραστηριότητα). Ωστόσο, η "νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες" δεν αποτελεί χωριστό αδίκημα βάσει της δανικής νομοθεσίας, αλλά καλύπτεται από δύο τμήματα περί "αποδοχής προϊόντα>ν εγκλήματος" του ποινικού κώδικα - το S 191(a), βάσει του οποίου διώκεται η αποδοχή κερδών από αδίκημα σχετιζόμενο με ναρκωτικά δυνάμει του S 191 και το S 284, το οποίο θεωρεί αδίκημα την αποδοχή κερδών ή τη διευκόλυνση άλλων στην απολαβή κερδών που προέρχονχαι από κλοπή, ιδιοποίηση ανευρεθένχων ανχικειμένων, καχάχρηση, απάτη, ηλεκτρονική απάτη, κατάχρηση εμπιστοσύνης, εκβιασμό, εξαπάτηση πιστωτών, λαθρεμπόριο ιδιαίτερα σοβαρής μορφής και ληστεία. 33 Γερμανία Η νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες είναι εγκλημαχική πράξη δυνάμει χου χμήμαχος 261 χου Ποινικού Κώδικα (νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες· συγκάλυψη παρανόμων περιουσιακών στοιχείων). Τα σοβαρά αδικήματα που αφορούν τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες είναι τα εξής : - όλες οι σοβαρές εγκληματικές πράξεις (Verbrechen) (δηλαδή όλα τα αδικήματα που συνεπάγονται φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους, π. χ. σοβαρές μορφές παράνομης διακίνησης προσώπων, κλοπή και αποδοχή προϊόντων εγκλήματος καθώς και λαθρεμπόριο ναρκωτικών και όπλων)· - όλες οι λιγότερο σοβαρές εγκληματικές πράξεις (Vergehen) δυνάμει του τμήματος 29, παράγραφος 1, πρώτη πρόταση αριθ. 1 του νόμου περί ναρκωτικών (Betâubungsmittelgesetz) ή του υλών του (Grundstoffiiberwachungsgesetz) και ιδίως η παράνομη διακίνηση ναρκωτικών και προδρόμων ουσιών (το "Vergehen" είναι αδίκημα που συνεπάγεται ελάχιστη ποινή φυλάκισης μικρότερη του ενός έτους ή πρόστιμο)· παράγραφος τμήματος πρώτων ελέγχου νόμου περί 29 1 - ορισμένα αδικήματα (Vergehen) που αφορούν την περιουσία, την απάτη, τη διαφθορά και διαπράττονται για εμπορικούς σκοπούς από μέλος σπείρας που συστήθηκε ειδικά για την κατ' επανάληψη διάπραξη τέτοιων αδικημάτων (π. χ. εμπορική και οργανωμένη απάτη)· - όλα τα αδικήματα που διαπράττονται από μέλος εγκληματικής οργάνωσης κατά την έννοια του τμήματος 129 το Ποινικού Κώδικα (π. χ. εκβιασμός, μαστροπεία και παράνομα τυχερά παιχνίδια). Στις 16 Ιανουαρίου 1998 η Bundestag ψήφισε ένα νομοσχέδιο για την αποτελεσματικότερη καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος. Το νομοσχέδιο αυτό θα διευρύνει σημαντικά τον κατάλογο των σοβαρών εγκληματικών πράξεων, ιδίως στον τομέα του οργανωμένου εγκλήματος. Ελλάδα Ο Ελληνικός Νόμος σχετικά με τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες καλύπτει το λαθρεμπόριο ναρκωτικών και όπλων, τη ληστεία τον εκβιασμό, την απαγωγή, τη σοβαρή κλοπή, την κατάχρηση ή απάτη, την αρχαιοκαπηλία, την κλοπή φορτίου πλοίου, το παράνομο εμπόριο ανθρωπίνων οργάνων και ιστών, το λαθρεμπόριο, τις εγκληματικές πράξεις που σχετίζονται με το θέμα της πυρηνικής ενέργειας, την πορνεία, την παράνομη χαρτοπαιξία. Ισπανία Ο Ποινικός Κώδικας, άρθρο 301, καλύπτει τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες στο τμήμα που αφορά την αποδοχή προϊόντων εγκλήματος και άλλα παρόμοια αδικήματα. Αναφέρεται σε όλες τις σοβαρές εγκληματικές πράξεις (κάθε αδίκημα που συνεπάγεται ποινή φυλάκισης άνω των τριών ετών). Το αδίκημα θεωρείται βαρύτερο όταν συνδέεται με λαθρεμπόριο ναρκωτικών. Ο Ισπανικός Νόμος για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες (της 23-12-1993) έχει στόχο την καταπολέμηση της νομιμοποίησης των εσόδων που προέρχονται από το οργανωμένο έγκλημα, την τρομοκρατία και το λαθρεμπόριο ναρκωτικών. 34 Γαλλία Ο νόμος αριθ. 96-392 χης 13. 5. 1996 που χροποποίησε χον Ποινικό Κώδικα επεξέχεινε χο αδίκημα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και στα έσοδα που προέρχονται από κάθε είδους εγκληματική πράξη ("crimes" ή "délits"). Ιρλανδία Ο νόμος περί ποινικής δικαιοσύνης του 1994 ποινικοποιεί τα έσοδα που προέρχονται από "το λαθρεμπόριο ναρκωτικών ή άλλες εγκληματικές δραστηριότητες" Ιταλία Ο νόμος 328/1993 τροποποίησε τα άρθρα 648 α) και β) του Ποινικού Κώδικα και ποινικοποιεί τη νομιμοποίηση των εσόδων από όλες τις εγκληματικές πράξεις που διαπράττονται εκ προθέσεως ("tutti i delitti non colposi"). Λουξεμβούργο H υφιστάμενη νομοθεσία καλύπτει μόνο τα αδικήματα που συνδέονται με τη νομιμοποίηση εσόδων από λαθρεμπόριο ναρκωτικών. Ωστόσο ένα νομοσχέδιο που έχει κατατεθεί στο Κοινοβούλιο διευρύνει το φάσμα των σοβαρών αδικημάτων σε κάθε εγκληματική δραστηριότητα (που επιφέρει ποινή φυλάκισης άνω των 5 ετών), σε αδικήματα ("délits") που οφείλονται στο οργανωμένο έγκλημα και σε ορισμένα αδικήματα στα οποία συμμετέχουν ανήλικοι και συνδέονται με πορνεία, διαφθορά νέων καθώς και με λαθρεμπόριο όπλων και πυρομαχικών. Κάτω Χώρες Ο ορισμός του αδικήματος της αποδοχής προϊόντων εγκλήματος στον Ποινικό Κώδικα (άρθρα 416- 417α)) καλύπτει τα έσοδα από κάθε σοβαρό αδίκημα (misdrijf). Αυστρία Ο Αυστριακός Ποινικός Κώδικας (άρθρα 165 και 278α)) ποινικοποιεί τη νομιμοποίηση των εσόδων που προέρχονται από κάθε σοβαρή εγκληματική πράξη, και συγκεκριμένα όλες τις εγκληματικές πράξεις ("Verbrechen") οι οποίες δυνάμει του άρθρου 17(1) του Ποινικού Κώδικα, επιφέρουν ποινή φυλάκισης 3 ετών. 35 Πορτογαλία Το Νομοθεχικό Διάχαγμα 15/93 καχέσχησε χο λαθρεμπόριο ναρκωχικών και προδρόμων ουσιών εγκλημαχική πράξη και ποινικοποίησε τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες. Το Νομοθεχικό Διάχαγμα 313/93 ενσωμάχωσε χην οδηγία περί νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες στην πορτογαλική νομοθεσία και το Νομοθετικό Διάταγμα 325/95 διεύρυνε το φάσμα των σοβαρών αδικημάτων για να καλύψει την τρομοκρατία, το λαθρεμπόριο όπλων, τον εκβιασμό, την απαγωγή, την πορνεία, τη διαφθορά και διάφορα σοβαρά οικονομικά εγκλήματα. Φινλανδία Το σχετικό με τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες αδίκημα στον Φινλανδικό "νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες" δεν Ποινικό Κώδικα χρησιμοποιείται), καλύπτει τα έσοδα που προέρχονται από κάθε εγκληματική πράξη. (ο όρος Σουηδία Η νομιμοποίηση των εσόδων που προέρχονται από σοβαρές εγκληματικές πράξεις συνιστά αδίκημα. Το κεφάλαιο 9 του Σουηδικού Ποινικού Κώδικα για την αποδοχή προϊόντων εγκλήματος αναφέρει ότι συνιστά αδίκημα η εκ προθέσεως ή εξ αμελείας νομιμοποίηση των εσόδων που προέρχονται από κάθε σοβαρή αξιόποινη πράξη που επιφέρει ποινή φυλάκισης άνω των 6 μηνών. Επίσης τιμωρείται η συνεργεία στη νομιμοποίηση εσόδων από παρόμοιες δραστηριότητες. Ωστόσο, ο. όρος "νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες" δεν χρησιμοποιείται στον Ποινικό Κώδικα. Ηνωμένο Βασίλειο Δεν υπάρχει γενικός ορισμός της "νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες" στην πρωτογενή νομοθεσία. Θεωρείται αδίκημα η νομιμοποίηση του προϊόντος σοβαρών εγκληματικών πράξεων. Σ' αυτές ανήκουν το λαθρεμπόριο ναρκωτικών, η τρομοκρατία, η κλοπή και η απάτη, η ληστεία, η πλαστογραφία και η παραχάραξη, η παράνομη αποδοχή καταθέσεων και ο εκβιασμός (ουσιαστικά κάθε συμπεριφορά η ο ποία συνιστά "αδίκημα" στο Ηνωμένο Βασίλειο). 36 Σχέδιο δράσης για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 5 26. Στον τομέα της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της δήμευσης των προϊόντων του εγκλήματος, θα πρέπει να εξεταστούν τα ακόλουθα μέτρα: α) για να βελτιωθεί η διεθνής ανταλλαγή αστυνομικών δεδομένων, είναι αναγκαίο να δημιουργηθεί σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με υπόνοιες νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σύμφωνα με τους συναφείς κανόνες σχετικά με την προστασία των δεδομένων. Γι' αυτό το σκοπό, θα πρέπει να συμπληρωθεί η σύμβαση Europol με διάταξη που θα επιτρέπει στην Europol να έχει οργανικό ρόλο σ' αυτόν τον τομέα (βλέπε πολιτικό προσανατολισμό αριθ. 10)· β) η ποινικοποίηση της νομιμοποίησης των προϊόντων του εγκλήματος θα πρέπει να έχει όσο το δυνατό γενικότερο χαρακτήρα και θα πρέπει να δημιουργηθεί νομική βάση για όσο το δυνατό περισσότερες αρμοδιότητες διερεύνησης της ποινικοποίησης. Θα πρέπει να εξεταστεί κατά πόσο είναι σκόπιμο να επεκταθεί η ποινικοποίηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και στην περίπτωση αμέλειας. Θα πρέπει να πραγματοποιηθεί μελέτη με σκοπό να ενισχυθεί ο ενχοπισμός και η καχάσχεση χων παράνομων περιουσιακών σχοιχείων και η επιβολή χων δικασχικών αποφάσεων που αφορούν χη δήμευση χων περιουσιακών σχοιχείων χων προερχόμενων από χο οργανωμένο έγκλημα (βλέπε πολιχικό προσαναχολισμό αριθ. 11 )· γ) θα πρέπει να εισαχθούν κανόνες περί δήμευσης οι οποίοι θα επιχρέπουν χη δήμευση ανεξάρτηχα από χην παρουσία χου δράστη, όπως όχαν ο δράσχης έχει αποβιώσει ή φυγοδικεί (βλέπε πολιχικό προσαναχολισμό αριθ. 11)· δ) θα πρέπει να εξεχασχεί η δυναχόχηχα διανομής, σε επίπεδο κραχών μελών, χων καχασχεθένχων περιουσιακών σχοιχείων καχόπιν διεθνούς συνεργασίας (βλέπε πολιχικό προσαναχολισμό αριθ. 11 )· ε) η υποχρέωση κοινοποίησης που θέσπισε χο άρθρο 6 χης οδηγίας περί νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες θα πρέπει να επεκταθεί σε όλες τις αξιόποινες πράξεις που συνδέονται με τα σοβαρά εγκλήματα και με πρόσωπα και επαγγέλματα πέραν των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που αναφέρονται στην οδηγία. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάσουν το ενδεχόμενο να υπόκειται σε αποτρεπτικές κυρώσεις η παράλειψη της κοινοποίησης ύποπτων συναλλαγών (βλέπε πολιτικό προσανατολισμό αριθ. 11 ). Παράλληλα, οι φορολογικές αρχές θα πρέπει να υπέχουν βάσει του εθνικού δικαίου παρόμοια υποχρέωση κοινοποίησης συναλλαγών συνδεόμενων με το οργανωμένο έγκλημα, χουλάχισχον για χις συναλλαγές που αφορούν χο ΦΠΑ και χους ειδικούς φόρους καχανάλωσης. Χρειάζεχαι να βελχιωθεί η συνεργασία μεχαξύ χων σημείων επαφής βάσει χης οδηγίας· σχ) να ανχιμεχωπισχεί χο ζήτημα χης νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες μέσω χου Ίνχερνεχ και μέσω ηλεκχρονικών χρημαχικών προϊόνχων και να απαιχείχαι, καχά χις ηλεκχρονικές πληρωμές και χα συσχήμαχα μεχάδοσης μηνυμάχων, χα μεχαδιδόμενα μηνύμαχα να παρέχουν λεπχομερείς πληροφορίες για χον εντολέα και χο δικαιούχο (βλέπε πολιχικό προσαναχολισμό αριθ. 11)· ζ) να προληφθεί η υπερβολική χρήση πληρωμών χοις μεχρηχοίς και συναλλαγών χοις μεχρηχοίς σε συνάλλαγμα από φυσικά και νομικά πρόσωπα για χην κάλυψη χης μεχαχροπής χων προϊόνχων χου εγκλήμαχος σε άλλα περιουσιακά σχοιχεία (βλέπε πολιχικό προσαναχολισμό αριθ. 11). 37 Επιπλέον, χο Συμβούλιο και η Επιχροπή θα πρέπει, με βάση χις υφισχάμενες εθνικές και διεθνείς πράξεις, να εξεχάσουν χην ανάγκη θέσπισης κοινών διαχάξεων για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος στους τομείς της οικονομικής και εμπορικής παραχάραξης, καθώς και της παραχάραξης και κιβδηλείας χαρτονομισμάτων και κερμάτων ενόψει της εισαγωγής του ενιαίου νομίσματος. Προθεσμία : τέλος 1998. Υπεύθυνοι : Συμβούλιο/Εατοροΐ/Επιτροπή. 38 Δραστηριότητες εκτός του χρηματοπιστωτικού τομέα οι οποίες καλύπτονται από τη νομοθεσία των κρατών μελών κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 6 Βέλγιο Ένα σχέδιο νόμου θα επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής στους συμβολαιογράφους, δικασχικούς επιμεληχές, λογισχές και οικονομικούς ελεγκχές, κτημαχομεσίχες, καζίνο και εχαιρείες διακίνησης κεφαλαίων Δανία Τα καζίνο Γερμανία Ελλάδα Ισπανία Γαλλία Ιρλανδία Ιταλία Τα καζίνο, οι εκπλεισχηριαστές, άλλα επαγγέλματα, τα οποία δεν υπάγονται στην υποχρέωση συνεργασίας σύμφωνα με τη νομοθεσία κατά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και κάθε πρόσωπο το οποίο διαχειρίζεται επ' αμοιβή τα περιουσιακά στοιχεία κάποιου άλλου. Τα καζίνο Τα καζίνο, οι επιχειρήσεις διαχείρισης ακίνητης περιουσίας, οι κτηματομεσίχες, οι κοσμημαχοπώλες, οι έμποροι παλαιών έργων χέχνης, χα ιδρύμαχα τα οποία ασχολούνχαι με χις συλλογές νομισμάχων και χον φιλοχελισμό. Όλοι όσοι επαγγελμαχικά παρέχουν συμβουλές, εκχελούν ή ελέγχουν πράξεις διακίνησης κεφαλαίων είναι υποχρεωμένοι να αναφέρουν σχις αρχές κάθε συναλλαγή η οποία έχει σχέση με νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων. Επίσης χίθενχαι ορισμένα όρια για χις συναλλαγές με μεχρηχά. Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει την πρόθεση της να επεκχείνει χο πεδίο εφαρμογής σχους δικηγόρους, εκπλεισχηριασχές, κτημαχομεσίχες και λογισχές. Συναλλαγές οι οποίες υπερβαίνουν χα 20 εκαχομμύρια ιχαλικές λιρέχες πρέπει να πραγμαχοποιούνχαι μέσω κάποιου χρημαχοπισχωχικού ενδιαμέσου. Η νέα νομοθεσία η οποία θεσπίσχηκε χο 1997 προβλέπει μια επείγουσα διαδικασία με χην οποία οι δρασχηριόχηχες που δεν ανήκουν σχον χρημαχοπισχωχικό χομέα μπορούν να υπαχθούν σχη νομοθεσία καχά της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες. Λουξεμβούργο Το σχέδιο νόμου καλύπχει χα καζίνο, χα χυχερά παιχνίδια, χους οικονομικούς ελεγκχές και χους συμβολαιογράφους. Κάτω Χώρες Τα καζίνο. Οι συμβολαιογράφοι έχουν ανακοινώσει χη δημιουργία προαιρεχικού συσχήμαχος δήλωσης χων ιδιαίχερα υπόπχων συναλλαγών που παρέχουν ενδείξεις για χην ύπαρξη σοβαρών περιπχώσεων νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες. Οι δικηγόροι και οι λογισχές έχουν ήδη προβεί σε ανάλογη ρύθμιση. Αυστρία Τα καζίνο Πορτογαλία (ασχολούμενοι ή Τα καζίνο, οι κτηματομεσίτες διαχείρισης ακίνητης περιουσίας, οι διαμεσολάβηση), οι επιχειρήσεις λεσχών ή λαχείων, οι έμποροι έργων τέχνης επιχειρήσεις χαρχοπαικχικών (παλαιών και μη), οι κοσμημαχοπώλες, οι έμποροι σκαφών, αεροσκαφών και αυχοκινήχων. με αγοροπωλησίες 39 Φινλανδία (Το σχέδιο νόμου καλύπχει χα καζίνο, χα γραφεία σχοιχημάχων και χους κτηματομεσίτες) Σουηδία Οι εταιρείες διαχείρισης παρακαταθηκών ή καταπιστευμάτων Ηνωμένο Βασίλειο Η βασική νομοθεσία καλύπτει όλους. Οι ρυθμίσεις για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης παρανόμων εσόδων καλύπτουν κάθε πρόσωπο και φορέα, περιλαμβανομένων των δικηγόρων και των λογιστών, εφόσον αναλαμβάνει δραστηριότητες που έχουν σχέση με τραπεζικές, επενδυτικές ή ασφαλιστικές εργασίες. 40 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 7 Ειδικές μονάδες χρηματοοικονομικών πληροφοριών Συμπεράσματα της ομάδας Egmont όσον αφορά τη συνεργασία /ανταλλαγή πληροφοριών Γενική δυνατότητα διμερών συμφωνιών / άμεσης ανταλλαγής πληροφοριών 1. Για λόγους ενημέρωσης Ιταλία, Πορτογαλία, Σουηδία 2. Για λόγους ενημέρωσης και ποινικής διερεύνησης ή δικαστικής δίωξης Βέλγιο, Γαλλία, Κάτω Χώρες, Ισπανία, Ηνωμένο Βασίλειο Περιορισμένη δυνατότητα Αυστρία Δεν προβλέπεται ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ διοικητικών μονάδων δεν υπάρχει πληροφόρηση σχετικά με την επιβολή της νομοθεσίας Δανία, Γερμανία Λουξεμβούργο Ιρλανδία Δεν προβλέπεται ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ διοικητικών μονάδων Δεν προβλέπεται ανταλλαγή πληροφοριών μεχαξύ διοικηχικών μονάδων και δικασχικών αρχών Φινλανδία (FSA) Δεν π(3οβλέπεχαι ανχαλλαγή πληροφοριών μεχαξύ ασχυνομικών ή δικασχικών αρχών δεν υπάρχει πληροφόρηση σχεχικά με την επιβολή χης νομοθεσίας. 41 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8 Αριθμός δηλώσεων υπόπτων συναλλαγών KPATH MEAH 1994 1995 1996 1997 •ι B&Xyio8 Aavia rcppavia EXlttda Iaftavia TdDda IpXavdia Ixa>. ia 2183 200 3282 684 3926 174 2935 163 866 5771 7747 254 3289 670 902 38 1213 199ι [μέρος) 378 1034 2961 3218 Aov^EjiPovpYO9 75 77 Kdxco Xcopec; (aovvfieurreq) (imonrzq) 14 753 3546 15 007 2994 16 087 1 2 572 +/-17 000 Auorpia nopToya^ia <DivXav5ia £ovt)5ia 346 17 223 429 310 85 190 391 301 115 232 502 129 206 909 Hvopevo paoQxio 15 007 13170 16 125 14 148 8 9 Τα στοιχεία για το Βέλγιο αφορούν 564, 795, 1317 και 1484 περιπτώσεις αντίστοιχα Τα στοιχεία των δύο ετών αφορούν 901 και 3264 συναλλαγές αντίστοιχα. 42 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 9 Αποτελέσματα του συστήματος δήλωσης υπόπτων συναλλαγών, διώξεις και καταδικαστικές αποφάσεις Βέλγιο Δανία Υποθέσεις που διαβιβάσχηκαν σχον Γενικό Εισαγγελέα (Crown Prosecutor): 1994. 117· 1995-149· 1996-321 και 1997-495. Από χο 1994 εκδόθηκαν καχαδικασχικές αποφάσεις σε 48 περιπχώσεις, μεχά από δηλώσεις χων βελγικών FIU προς χις δικασχικές αρχές. Δεν υπάρχουν πλήρη σχαχισχικά σχοιχεία διώξεων και καχαδικασχικών αποφάσεων, άν και είναι γνωσχό όχι εκδόθηκαν ορισμένες καχαδικασχικές αποφάσεις για νομιμοποίηση εσόδων από λαθρεμπόριο ναρκωχικών (7 χο 1994 και 5 χο 1995). Όσον αφορά χα αποχελέσμαχα χου συσχήμαχος δήλωσης, έγιναν 35 δηλώσεις και ασκήθηκε δίωξη σε 26 περιπχώσεις (διάφορα αδικήμαχα), καχά χις οποίες 49 άχομα καχαδικάσχηκαν ή συμφώνησαν σχην καχαβολή διοικηχικών προσχίμων. Ένα άχομο αθωώθηκε. Γερμανία 16 άχομα καχαδικάσχηκαν χο 1994, 15 χο 1995 και 24 χο 1996. Ελλάδα Ισπανία Γαλλία Από χις 38 υποθέσεις που δηλώθηκαν σχην επιχροπή χου νόμου 2331 της 24-8-1995 οι 13 οδηγήθηκαν σχον εισαγγελέα. Ύποπχες συναλλαγές οι οποίες έφθασαν σχην αστυνομία ή σχις δικαστικές αρχές: 1995-19, 1996-165. Υποθέσεις που έφθασαν σχις δικαστικές αρχές : 1994-22· 1995-30· 1996-47· 1997-75. Μέχρι χο χέλος χου 1996 εκδόθηκαν 34 οριστικές καχαδικασχικές αποφάσεις (25 από χο 1993). Ενχούχοις χα σχοιχεία αυχά δεν είναι πλήρη, διόχι σε άλλες υποθέσεις η δίωξη έγινε με χην καχηγορία χης αποδοχής προϊόνχων εγκλήμαχος ("recel"). Ιρλανδία Μέχρι σήμερα εκδόθηκε μία καχαδικασχική απόφαση. Ιταλία Καχαδικασχικές αποφάσεις για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες, σύμφωνα με χο άρθρο 648α (νομιμοποίηση εσόδων) και χο άρθρο 648β (χρησιμοποίηση χρημάχων, αγαθών ή περιουσιακών στοιχείων που προέρχονχαι από παράνομες δρασχηριόχηχες). 1993-72 και 1· 1994-58 και 4· 1995-62 και 3· 1996-116 και 9. Οι δηλώσεις υπόπχων συναλλαγών είχαν ως αποχέλεσμα να ασκηθεί ποινική δίωξη σε 85 περιπχώσεις, 16 για νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων και 69 για άλλα αδικήμαχα. Λουξεμβούργο Εκκρεμούν αυχή χη σχιγμή δύο υποθέσεις στη χώρα. Κάτω Χώρες Δεν υπάρχουν ακριβή σχαχισχικά σχοιχεία σχεχικά με χις διώξεις και χις καχαδικασχικές αποφάσεις που αφορούν χη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δρασχηριόχηχες. Κάθε χρόνο γίνονχαι ανακρίσεις για περίπου 5000 υποθέσεις "αποδοχής προϊόνχων εγκλήμαχος". 43 Αυστρία Πορτογαλία Φινλανδία Σουηδία Ηνωμένο Βασίλειο Επίσημη καχηγορία απαγγέλθηκε σε 13 περιπχώσεις. Από αυχές προέκυψαν 3 καχαδικασχικές αποφάσεις (1 χο 1994 και 2 χο 1995), μία από χις οποίες χων αφορούσε δύο άχομα· χέσσερις δίκες καχέληξαν σε αθώωση κατηγορουμένων. Σε μια περίπχωση η οποία οδήγησε σε καχαδίκη ζητήθηκε από άλλο κράχος μέλος να κινήσει διαδικασία δίωξης καχά άλλων αχόμων. Οι δηλώσεις υπήρξαν αφορμή για 12 περιπχώσεις ανακρίσεων χο 1994, 49 χο 1995 και 53 χο 1996. Διώξεις ασκήθηκαν σε 3 περιπχώσεις και αφορούσαν 26 άχομα. Το 1996 καχαδικάσχηκε ένα άχομο. Μεχαξύ χου 1994 και χου 1997, 119 δηλώσεις υπόπτων συναλλαγών διαβιβάστηκαν για προδικαστική εξέχαση, και καχέληξαν σε 70 ποινικές υποθέσεις. Από αυχές, μέχρι χο χέλος χου 1997 είχαν εκδικασχεί από χα δικαστήρια οι 13. Εκκρεμούν ακόμα 4. Καχαγγελίες απαγγέλθηκαν σε 4. 21 περιπχώσεις απορρίφθηκαν και σε 28 συνεχίζονχαι ακόμη οι προδικαστικές έρευνες. Καχά χην περίοδο 1994-97 διαβιβάστηκαν σχις διωκτικές αρχές συνολικά 66 δηλώσεις για προκαχαρκχική εξέχαση. Σχην ίδια περίοδο εκδόθηκαν αποφάσεις σε 21 υποθέσεις. Μεχαξύ χου 1993 και χου 1996 εκδόθηκαν 25 καχαδικασχικές αποφάσεις για νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων, εκ χων οποίων 13 καχά χο 1996. Μολονόχι μια μόνο δίωξη για νομιμοποίηση παρανόμων εσόδων οφειλόχαν σε δήλωση ύποπχης συναλλαγής, ασκήθηκαν πάνω από 200 διώξεις για άλλα αδικήμαχα καχά χο 1996, μεχά από δηλώσεις που διαβιβάστηκαν σχην αστυνομία ή σχις ανακριχικές αρχές. 44 ISSN 0254-1483 COM(98) 401 χελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 09 11 06 10 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-98-412-GR-C ISBN 92-78-37458-Χ Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο te