title: Πρωτόκολλο στη σύμβαση του 1979 για τη διασυνοριακή ατμοσφαιρική ρύπανση μεγάλης απόστασης που οφείλεται στους έμμονους οργανικούς ρύπους

eurovoc_concepts:
UN convention
air quality
environmental protection
organic pollution
protocol
transfrontier pollution

text: 19. 3. 2004 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 81/37 στη σύµβαση του 1979 για τη διασυνοριακή ατµοσφαιρική ρύπανση µεγάλης απόστασης που οφείλεται στους έµµονους οργανικούς ρύπους ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΤΑ ΜΕΡΗ, Έχοντας αποφασίσει να εφαρµόσουν τη σύµβαση για τη διασυνοριακή ατµοσφαιρική ρύπανση, Αναγνωρίζοντας ότι οι εκποµπές πολλών έµµονων οργανικών ρύπων µεταφέρονται και πέραν των εθνικών συνόρων και αποτίθε- νται στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αµερική, και την Αρκτική, σε µεγάλη απόσταση από τον τόπο προέλευσής τους, και ότι η ατµό- σφαιρα είναι το επικρατούν µέσο µεταφοράς, Έχοντας επίγνωση ότι οι έµµονοι οργανικοί ρύποι ανθίστανται στην αποδόµηση κάτω από φυσικές συνθήκες και ότι συνδέονται µε επιζήµιες συνέπειες για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, Ανησυχώντας επειδή οι έµµονοι οργανικοί ρύποι µπορούν να ενισχυθούν βιολογικά σε ανώτερες τροφικές στάθµες σε συγκε- ντρώσεις οι οποίες µπορεί να έχουν επιπτώσεις για την άγρια πανίδα και τους ανθρώπους που εκτίθενται σ' αυτούς, Αναγνωρίζοντας ότι τα αρκτικά οικοσυστήµατα και ιδιαίτερα οι αυτόχθονες πληθυσµοί τους που εξαρτώνται για την επιβίωσή τους από τα ψάρια και τα θηλαστικά κινδυνεύουν ιδιαίτερα λόγω της βιολογικής µεγέθυνσης των έµµονων οργανικών ρύπων, Έχοντας επίγνωση ότι τα µέτρα ελέγχου των εκποµπών έµµονων οργανικών ρύπων µπορούν, επίσης, να συµβάλουν στην προ- στασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας σε ζώνες που βρίσκονται εκτός της περιοχής της Οικονοµικής Επιτροπής των Ηνωµένων Εθνών για την Ευρώπη (ΟΕΕ/ΗΕ), συµπεριλαµβανοµένων της Αρκτικής και των διεθνών υδάτων, Έχοντας αποφασίσει να λάβουν µέτρα για την πρόληψη, την αποτροπή, και την ελαχιστοποίηση των εκποµπών των έµµονων οργανικών ρύπων, λαµβάνοντας υπόψη την εφαρµογή της προληπτικής προσέγγισης, όπως εξαγγέλλεται στην αρχή αριθ. 15 της δήλωσης του Ρίο για το περιβάλλον και την ανάπτυξη, Αναγνωρίζοντας ότι τα κράτη έχουν, σύµφωνα µε τον Χάρτη των Ηνωµένων Εθνών και τις αρχές του διεθνούς δικαίου, το κυρίαρχο δικαίωµα να αξιοποιούν τους πόρους τους, σύµφωνα µε τις περιβαλλοντικές και αναπτυξιακές πολιτικές τους, και την ευθύνη να διασφαλίσουν ότι οι δραστηριότητες υπό τη δικαιοδοσία ή τον έλεγχό τους δεν προκαλούν ζηµίες στο περιβάλλον άλλων χωρών ή περιοχών που βρίσκονται πέραν των ορίων της εθνικής δικαιοδοσίας τους, Σηµειώνοντας την ανάγκη για παγκόσµια δράση κατά των έµµονων οργανικών ρύπων και επικαλούµενα το ρόλο που προβλέπει στο κεφάλαιο 9 του σχεδίου δράσης για τον 21ο αιώνα για τις περιφερειακές συµφωνίες προκειµένου να µειωθεί η παγκόσµια διασυνοριακή ατµοσφαιρική ρύπανση και, ειδικότερα, για την Οικονοµική Επιτροπή των Ηνωµένων Εθνών για την Ευρώπη, µε σκοπό να ανταλλάξει την περιφερειακή εµπειρία της µε άλλες περιφέρειες του κόσµου, Αναγνωρίζοντας ότι υπάρχουν υποπεριφερειακά, περιφερειακά, και παγκόσµια συστήµατα, συµπεριλαµβανοµένων διεθνών µέσων, που διέπουν τη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων, τη διασυνοριακή µεταφορά και διάθεσή τους, ειδικότερα η σύµβαση της Βασιλείας για τον έλεγχο της διασυνοριακής διακίνησης επικίνδυνων αποβλήτων και της διάθεσής τους, Θεωρώντας ότι οι βασικές πηγές ατµοσφαιρικής ρύπανσης που συµβάλλουν στη σώρευση των έµµονων οργανικών ρύπων είναι η χρήση ορισµένων ζιζανιοκτόνων, η κατασκευή και η χρήση ορισµένων χηµικών ουσιών, και ο µη ηθεληµένος σχηµατισµός ορισµένων ουσιών από την αποτέφρωση των αποβλήτων, την καύση, την παραγωγή µετάλλων, και από κινητές πηγές, Αντιλαµβανόµενα ότι υπάρχουν τεχνικές και πρακτικές διαχείρισης προκειµένου να µειωθούν οι εκποµπές έµµονων οργανικών ρύπων στην ατµόσφαιρα, Έχοντας επίγνωση την ανάγκης για µία αποτελεσµατική από απόψεως κόστους προσέγγιση για την καταπολέµηση της ατµοσφαι- ρικής ρύπανσης, Σηµειώνοντας τη σηµαντική συµβολή ιδιωτικών και µη κυβερνητικών φορέων στην κατανόηση των επιπτώσεων που συνδέονται µε τους έµµονους οργανικούς ρύπους, τις διαθέσιµες εναλλακτικές µεθόδους και τεχνικές µείωσης, και το ρόλο που διαδραµατί- ζουν όσον αφορά τη µείωση των έµµονων οργανικών ρύπων, Λαµβάνοντας υπόψη ότι τα µέτρα που λαµβάνονται µε στόχο τη µείωση των εκποµπών έµµονων οργανικών ρύπων δεν πρέπει να αποτελέσουν µέσο αυθαίρετης ή αδικαιολόγητης διάκρισης ή ηθεληµένο περιορισµό του διεθνούς ανταγωνισµού και του εµπο- ρίου, Λαµβάνοντας υπόψη τα διαθέσιµα επιστηµονικά και τεχνικά δεδοµένα σχετικά µε τις εκποµπές, τις ατµοσφαιρικές διεργασίες και τις επιπτώσεις των έµµονων οργανικών ρύπων στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, καθώς και σχετικά µε το κόστος µείωσής τους, και αναγνωρίζοντας την ανάγκη εξακολούθησης της επιστηµονικής και τεχνικής συνεργασίας για την προώθηση της κατα- νόησης των θεµάτων αυτών, Αναγνωρίζοντας ότι έχουν ήδη ληφθεί µέτρα κατά των έµµονων οργανικών ρύπων από ορισµένα µέρη σε εθνικό επίπεδο ή/και στο πλαίσιο άλλων διεθνών συµβάσεων, L 81/38 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19. 3. 2004 ΣΥΜΦΩΝΗΣΑΝ ΤΑ ΑΚΟΛΟΥΘΑ: αρχές να αποφασίσουν εάν η µετασκευή είναι σηµαντική, ή όχι, λαµβάνοντας υπόψη συντελεστές όπως, για παράδειγµα, τα περιβαλλοντικά οφέλη της µετασκευής. Άρθρο 1 Ορισµοί Άρθρο 2 Στόχος Για τους σκοπούς του παρόντος πρωτοκόλλου, νοούνται ως: 1. «Σύµβαση», η σύµβαση για τη διασυνοριακή ατµοσφαιρική ρύπανση µεγάλης απόστασης που υιοθετήθηκε στη Γενεύη, στις 13 Νοεµβρίου 1979. 2. «EMEP», το πρόγραµµα συνεργασίας για τη συνεχή παρακο- λούθηση και εκτίµηση της µεταφοράς σε µεγάλη απόσταση των ατµοσφαιρικών ρύπων στην Ευρώπη. 3. «Εκτελεστικό Όργανο», το Εκτελεστικό Όργανο της σύµβασης το οποίο συνεστήθη δυνάµει του άρθρου 10 παράγραφος 1 της σύµβασης. 4. «Επιτροπή», η Οικονοµική Επιτροπή των Ηνωµένων Εθνών για την Ευρώπη. 5. «Μέρη», εκτός και εάν προκύπτει άλλως από τα συµφραζόµενα, τα συµβαλλόµενα µέρη του παρόντος πρωτοκόλλου. 6. «Γεωγραφικό πεδίο της EMEP», η περιοχή που ορίζεται στο άρθρο 1 παράγραφος 4 του πρωτοκόλλου του 1979 της σύµβασης σχετικά µε τη διασυνοριακή ατµοσφαιρική ρύπανση σε µεγάλες αποστάσεις και την µακροχρόνια χρηµατοδότηση του προγράµµατος συνεργασίας για την παρακολούθηση και εκτίµηση της µεταφοράς σε µεγάλες αποστάσεις των ατµοσφαι- ρικών ρύπων στην Ευρώπη (EMEP), που υιοθετήθηκαν στη Γενεύη, στις 28 Σεπτεµβρίου 1984. 7. «Έµµονοι Οργανικοί Ρύποι», οργανικές ουσίες οι οποίες: α) έχου τοξικά χαρακτηριστικά, β) είναι έµµονες, γ) βιοσυσσω- ρεύονται, δ) είναι επιρρεπείς σε διασυνοριακή ατµοσφαιρική µεταφορά και απόθεση σε µεγάλες αποστάσεις και ε) µπορεί να έχουν σηµαντικές επιζήµιες συνέπειες για την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον πλησίον και µακρά των πηγών τους. 8. «Ουσία», ένα απλό χηµικό είδος ή ένας αριθµός χηµικών ειδών που σχηµατίζουν µια συγκεκριµένη οµάδα επειδή α) έχουν παρόµοιες ιδιότητες και εκπέµπονται µαζί στο περιβάλλον, ή β) σχηµατίζουν ένα µείγµα το οποίο συνήθως διατίθεται στο εµπόριο ως ένα προϊόν. 9. «Εκποµπή», έκλυση από ένα σηµείο ή µία πηγή διάχυσης στην ατµόσφαιρα. 10. «Σταθερή πηγή», οποιοδήποτε σταθερό κτήριο, δοµή, συσκευή, εγκατάσταση ή εξοπλισµός, που εκπέµπει ή µπορεί να εκπέµψει άµεσα στην ατµόσφαιρα έναν έµµονο οργανικό ρύπο. 11. «Κύρια κατηγορία σταθερής πηγής», οποιαδήποτε κατηγορία σταθερής πηγής η οποία περιλαµβάνεται στο παράρτηµα VIII. Στόχος του παρόντος πρωτοκόλλου είναι ο έλεγχος, η µείωση, ή η εξάλειψη των απορρίψεων, εκποµπών και διαρροών έµµονων οργα- νικών ρύπων. Άρθρο 3 Βασικές υποχρεώσεις Εκτός και εάν εξαιρείται ρητά σύµφωνα µε το άρθρο 4, κάθε 1. µέρος λαµβάνει αποτελεσµατικά µέτρα προκειµένου: α) να παύσει η παραγωγή και η χρήση των ουσιών που περιλαµβά- νονται στο παράρτηµα Ι σύµφωνα µε τις προϋποθέσεις εφαρ- µογής που αναφέρονται σ' αυτό· β) i) να εξασφαλισθεί κατά την καταστροφή και διάθεση των ου- σιών που περιλαµβάνονται στο παράρτηµα Ι ότι η καταστρο- φή και η διάθεση γίνεται µε οικολογικό τρόπο, λαµβανοµέ- νων υπόψη σχετικών υποπεριφερειακών, περιφερειακών, και διεθνών συστηµάτων που διέπουν τη διαχείριση των επικίν- δυνων αποβλήτων και τη διάθεσή τους, ειδικότερα της σύµβασης της Βασιλείας για τον έλεγχο της διασυνοριακής διακίνησης των επικίνδυνων αποβλήτων και τη διάθεσή τους, ii) να εξασφαλισθεί ότι η διάθεση των ουσιών που περιλαµβά- νονται στο παράρτηµα Ι πραγµατοποιείται στο εσωτερικό της χώρας λαµβανοµένων υπόψη των σχετικών περιβαλλο- ντικών προβληµατισµών, iii) να διασφαλισθεί ότι η διασυνοριακή µεταφορά ουσιών που περιλαµβάνονται στο παράρτηµα Ι γίνεται µε οικολογικό τρόπο λαµβανοµένων υπόψη των υποπεριφερειακών, περιφε- ρειακών, και διεθνών συστηµάτων που διέπουν τη διασυνο- ριακή µεταφορά επικίνδυνων αποβλήτων και ειδικότερα της σύµβασης της Βασιλείας για τον έλεγχο της διασυνοριακής διακίνησης των επικίνδυνων αποβλήτων και τη διάθεσή τους· γ) να περιορισθούν οι ουσίες που περιλαµβάνονται στο παράρτηµα ΙΙ στις περιγραφόµενες χρήσεις σύµφωνα µε τις απαιτήσεις εφαρ- µογής που ορίζονται σ' αυτό. Οι απαιτήσεις που αναφέρονται στην παράγραφο 1 στοιχείο 2. β), παραπάνω, αποκτούν ισχύ έναντι κάθε ουσίας την ηµεροµηνία κατά την οποία παύει η παραγωγή ή η χρήση της εν λόγω ουσίας, λαµβανοµένης υπόψη της υστερότερης ηµεροµηνίας. 12. «Νέα σταθερή πηγή», µια σταθερή πηγή της οποίας η κατασ- κευή ή η σηµαντική µετασκευή άρχισε µετά την παρέλευση δύο µηνών από της ηµεροµηνίας θέσεως σε ισχύ: α) του παρόντος πρωτοκόλλου ή β) µίας τροποποίησης του παραρ- τήµατος ΙΙΙ ή VIII, σε περίπτωση που η σταθερή πηγή υπάγεται στις διατάξεις του παρόντος πρωτοκόλλου δυνάµει µόνο της εν λόγω τροποποίησης. Εναπόκειται στις αρµόδιες εθνικές Όσον αφορά τις ουσίες που περιλαµβάνονται στα παραρ- 3. τήµατα Ι, ΙΙ, ή ΙΙΙ, κάθε µέρος οφείλει να αναπτύξει κατάλληλες στρατηγικές για τον εντοπισµό των ειδών τα οποία εξακολουθούν να χρησιµοποιούνται και των αποβλήτων που περιέχουν τις εν λόγω ουσίες, και λαµβάνουν τα κατάλληλα µέτρα προκειµένου να εξασφαλισθεί ότι τα εν λόγω απόβλητα και είδη, όταν καθίστανται απόβλητα, καταστρέφονται ή διατίθενται µε οικολογικό τρόπο. 19. 3. 2004 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 81/39 Για τους σκοπούς των παραγράφων 1 έως 3 παραπάνω, οι 4. όροι απόβλητα, διάθεση, και οικολογικός τρόπος ερµηνεύονται σύµφωνα µε τους όρους της σύµβασης της Βασιλείας για τον έλεγχο της διασυνοριακής διακίνησης επικίνδυνων αποβλήτων και τη διάθεσή τους. 5. Τα µέρη: α) οφείλουν να µειώσουν τις συνολικές ετήσιες εκποµπές στην ατµόσφαιρα κάθε ουσίας που περιλαµβάνεται στο παράρτηµα ΙΙΙ από το επίπεδο εκποµπών κατά το έτος αναφοράς το οποίο ορίζεται σύµφωνα µε το παράρτηµα λαµβάνοντας αποτελεσµα- τικά µέτρα ανάλογα προς τις ιδιαίτερες συνθήκες τους· β) εφαρµόζουν εντός της κλίµακας χρόνου που ορίζεται στο παράρτηµα VI: i) τις βέλτιστες διαθέσιµες τεχνικές, λαµβάνοντας υπόψη το παράρτηµα V, σε κάθε νέα σταθερή πηγή εντός µίας κύριας κατηγορίας σταθερών πηγών για την οποία το παράρτηµα V ορίζει τις βέλτιστες διαθέσιµες τεχνικές, ii) οριακές τιµές, τουλάχιστον όσο αυστηρές όσο οι τιµές που ορίζονται στο παράρτηµα ΙV, σε κάθε νέα σταθερή πηγή εντός µίας κύριας κατηγορίας σταθερών πηγών που περι- λαµβάνεται στο εν λόγω παράρτηµα, λαµβάνοντας υπόψη το παράρτηµα V. Τα µέρη µπορούν, εναλλακτικά, να εφαρ- µόσουν διαφορετικές στρατηγικές µείωσης των εκποµπών οι οποίες επιτυγχάνουν ισοδύναµα συνολικά επίπεδα εκπο- µπών, iii) τις βέλτιστες διαθέσιµες τεχνικές, λαµβάνοντας υπόψη το παράρτηµα V, σε κάθε υπάρχουσα σταθερή πηγή εντός µίας κύριας κατηγορίας σταθερών πηγών για την οποία το παράρτηµα V ορίζει τις βέλτιστες διαθέσιµες τεχνικές στο µέτρο που αυτό είναι εφικτό από τεχνικής και οικονοµικής άποψης. Τα µέρη µπορούν, εναλλακτικά, να εφαρµόσουν διαφορετικές στρατηγικές µείωσης των εκποµπών που επι- τυγχάνουν ισοδύναµη µείωση συνολικών εκποµπών, iv) οριακές τιµές, τουλάχιστον όσο αυστηρές όσο και οι τιµές που ορίζονται στο παράρτηµα ΙV, σε κάθε υπάρχουσα στα- θερή πηγή εντός µίας κύριας κατηγορίας η οποία αναφέρε- ται στο εν λόγω παράρτηµα, στο µέτρο που αυτό είναι εφικτό από τεχνικής και οικονοµικής άποψης, λαµβάνοντας υπόψη το παράρτηµα V. Τα µέρη µπορούν, εναλλακτικά, να εφαρµόσουν διαφορετικές στρατηγικές µείωσης εκποµπών που επιτυγχάνουν ισοδύναµη µείωση συνολικών εκποµπών, v) αποτελεσµατικά µέτρα για τον έλεγχο των εκποµπών από κινητές πηγές, λαµβάνοντας υπόψη το παράρτηµα VII. Στην περίπτωση οικιακών πηγών καύσης, οι υποχρεώσεις οι 6. οποίες ορίζονται στο άρθρο 5 στοιχείο β) σηµεία i) και iii) ανωτέρω αναφέρονται σε όλες γενικά τις σταθερές πηγές της εν λόγω κατη- γορίας. Τα µέρη τα οποία, µετά την εφαρµογή του άρθρου 5 στοιχείο 7. β) ανωτέρω, δεν µπορούν να επιτύχουν τις απαιτήσεις του άρθρου 5 στοιχείο α) ανωτέρω, όσον αφορά µία ουσία η οποία περιλαµβά- νεται στο παράρτηµα ΙΙΙ, απαλλάσσονται από τις υποχρεώσεις οι οποίες απορρέουν από το άρθρο 5 στοιχείο α) ανωτέρω όσον αφορά την εν λόγω ουσία. Τα µέρη συντάσσουν και διατηρούν καταλόγους καταγραφής 8. εκποµπών για τις ουσίες που περιλαµβάνονται στο παράρτηµα ΙΙΙ και συγκεντρώνουν τις διαθέσιµες πληροφορίες τους σχετικά µε την παραγωγή και την πώληση των ουσιών που περιλαµβάνονται στα παραρτήµατα Ι και ΙΙ, όσον αφορά τα µέρη εντός του γεωγραφικού πεδίου του EMEP, χρησιµοποιώντας ως ελάχιστη βάση τις µεθοδο- λογίες και την χωρική και χρονική ανάλυση που ορίζονται από το όργανο διεύθυνσης του EMEP, και, όσον αφορά τα µέρη εκτός του γεωγραφικού πεδίου του ΕΜΕΡ, χρησιµοποιώντας ως οδηγό τις µεθοδολογίες που αναπτύχθηκαν από το σχέδιο εργασίας του Εκτε- λεστικού Οργάνου. Τα µέρη υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά µε τις πληροφορίες αυτές σύµφωνα µε τις απαιτήσεις για την υποβολή εκθέσεων που περιγράφονται στο άρθρο 9 κατωτέρω. Άρθρο 4 Εξαιρέσεις Το άρθρο 3 παράγραφος 1, δεν εφαρµόζεται σε ποσότητες 1. ουσίας οι οποίες χρησιµοποιούνται σε έρευνα κλίµακας εργαστη- ρίου ή ως πρότυπο αναφοράς. Τα µέρη µπορεί να επιτρέψουν εξαίρεση από το άρθρο 3 2. παράγραφος 1 στοιχεία α) και γ), αναφορικά µε µία συγκεκριµένη ουσία, µε την προϋπόθεση ότι η εξαίρεση δεν επιτρέπεται ή χρησι- µοποιείται κατά τρόπο που θα µπορούσε να υπονοµεύσει τους στό- χους του παρόντος πρωτοκόλλου και αποκλειστικά για τους ακό- λουθους σκοπούς όρους. α) Για έρευνα εκτός από αυτή που αναφέρεται στην παράγραφο 1 παραπάνω, εφόσον: i) δεν αναµένεται να ελευθερωθεί στο περιβάλλον σηµαντική ποσότητα της ουσίας κατά τη διάρκεια της προτεινόµενης χρήσης και επακόλουθης διάθεσης, ii) οι στόχοι και οι παράµετροι της εν λόγω έρευνας υπόκεινται σε αξιολόγηση και έγκριση από το µέρος και iii) σε περίπτωση σηµαντικής ελευθέρωσης µίας ουσίας στο περιβάλλον η εξαίρεση παύει να ισχύει αµέσως, λαµβάνονται τα κατάλληλα µέτρα προκειµένου να µετριασθούν οι συνέπειες της ελευθέρωσης και διενεργείται αξιολόγηση των µέτρων περιορισµού προτού επαναληφθεί η έρευνα· β) εφόσον είναι απαραίτητο προκειµένου να αντιµετωπισθεί µία έκτακτη κατάσταση η οποία αφορά τη δηµόσια υγεία, εάν: i) το µέρος δεν διαθέτει κατάλληλα εναλλακτικά µέτρα προ- κειµένου να αντιµετωπίσει την κατάσταση, ii) τα µέτρα που λαµβάνονται είναι ανάλογα προς την έκταση και τη σοβαρότητα της έκτακτης κατάστασης, iii) λαµβάνονται προληπτικά µέτρα για την προστασία της ανθρώπινης υγείας και του περιβάλλοντος και προκειµένου να διασφαλισθεί ότι η ουσία δεν χρησιµοποιείται εκτός της γεωγραφικής ζώνης η οποία αντιµετωπίζει την έκτακτη κατάσταση, iv) η εξαίρεση επιτρέπεται για µία περίοδο χρόνου η οποία δεν υπερβαίνει τη διάρκεια της έκτακτης κατάστασης και v) µετά την λήξη της έκτακτης κατάστασης, τυχόν εναποµέ- νοντα αποθέµατα της ουσίας υπόκεινται στις διατάξεις του άρθρου 3 παράγραφος 1 στοιχείο β)· L 81/40 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19. 3. 2004 γ) για µία ελάσσονα εφαρµογή η οποία κρίνεται ουσιώδης από το µέρος, εφόσον: i) η εξαίρεση επιτρέπεται για µία µέγιστη περίοδο πέντε ετών, ii) η εξαίρεση δεν έχει επιτραπεί προηγουµένως σύµφωνα µε το άρθρο αυτό, iii) δεν υπάρχουν κατάλληλες εναλλακτικές λύσεις της προτει- νόµενης χρήσης, iv) το µέρος έχει εκτιµήσει τις εκποµπές της ουσίας οι οποίες προκύπτουν από την εξαίρεση και τη συµβολή τους στις συνολικές εκποµπές της εν λόγω ουσίας από τα µέρη, v) λαµβάνονται κατάλληλα µέτρα για να διασφαλισθεί η ελαχι- στοποίηση των εκποµπών στο περιβάλλον και vi) µετά την παύση της εξαίρεσης, τυχόν εναποµένοντα αποθέ- µατα της ουσίας υπόκεινται στις διατάξεις του άρθρου 3 παράγραφος 1 στοιχείο β). Τα µέρη εντός 90 ηµερών τουλάχιστον µετά τη χορήγηση 3. της εξαίρεσης, σύµφωνα µε την παράγραφο 2 ανωτέρω, παρέχουν στη γραµµατεία τις ακόλουθες, τουλάχιστον, πληροφορίες: α) τη χηµική ονοµασία της ουσίας για την οποία επετράπη η εξαί- ρεση· β) το σκοπό για τον οποίο επετράπη η εξαίρεση· γ) τους όρους µε τους οποίους επετράπη η εξαίρεση· δ) τη χρονική διάρκεια για την οποία επετράπη η εξαίρεση· ε) το πρόσωπο ή τον οργανισµό που αφορά η εξαίρεση· στ) αναφορικά µε µία εξαίρεση η οποία επετράπη σύµφωνα µε την παράγραφο 2 στοιχεία α) και γ) ανωτέρω, τις εκτιµώµενες εκποµπές της ουσίας οι οποίες προκύπτουν από την εξαίρεση και εκτίµηση της συµβολής τους στις συνολικές εκποµπές της ουσίας από τα µέρη. Η γραµµατεία διαθέτει σε όλα τα µέρη τις πληροφορίες τις 4. οποίες λαµβάνει σύµφωνα µε την παράγραφο 3 ανωτέρω. Άρθρο 5 δ) την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά µε δραστηριότητες οι οποίες αναπτύσσονται σε άλλα διεθνή βήµατα. Άρθρο 6 Ενηµέρωση του κοινού Τα µέρη θα προωθήσουν, σύµφωνα µε τη νοµοθεσία, τις ρυθµίσεις και τις πρακτικές τους, την παροχή πληροφοριών στο ευρύ κοινό συµπεριλαµβανοµένων των ατόµων που είναι άµεσοι χρήστες των έµµονων οργανικών ρύπων. Οι πληροφορίες αυτές µπορεί να περι- λαµβάνουν, µεταξύ άλλων: α) πληροφορίες, συµπεριλαµβανοµένης της επισήµανσης, σχετικά µε την εκτίµηση των κινδύνων· β) πληροφορίες σχετικά µε τη µείωση των κινδύνων· γ) πληροφορίες µε στόχο την ενθάρρυνση της εξάλειψης των έµµο- νων οργανικών ρύπων ή τη µείωση της χρήσης τους, συµπερι- την λαµβανοµένων, ολοκληρωµένη τις ολοκληρωµένες πρακτικές καλλιέργειας, και τις οικονοµικές και κοινωνικές επιπτώσεις της εξάλειψης ή µείωσης αυτής και ενδεχοµένως, πληροφοριών σχετικά µε οργανισµών, επιβλαβών καταπολέµηση δ) πληροφορίες σχετικά µε εναλλακτικές ουσίες των έµµονων οργα- νικών ρύπων καθώς και εκτίµηση των κινδύνων που οι εναλλα- κτικές αυτές ουσίες θέτουν για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, και πληροφορίες σχετικά µε τις οικονοµικές και κοι- νωνικές επιπτώσεις των εν λόγω εναλλακτικών ουσιών. Άρθρο 7 Στρατηγικές, πολιτικές, προγράµµατα, πληροφόρηση µέτρα και Τα µέρη αναπτύσσουν, εντός έξι µηνών το αργότερο από την 1. παρέλευση της ηµεροµηνίας κατά την οποία το πρωτόκολλο τίθεται σε ισχύ, στρατηγικές, πολιτικές, και προγράµµατα, προκειµένου να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους σύµφωνα µε το παρόν πρωτό- κολλο. Ανταλλαγή πληροφοριών και τεχνολογίας 2. Τα µέρη: Τα µέρη δηµιουργούν, σύµφωνα µε τη νοµοθεσία, τις ρυθµίσεις και τις πρακτικές τους, ευνοϊκές συνθήκες για τη διευκόλυνση των ανταλλαγών πληροφοριών και τεχνολογίας οι οποίες αποβλέπουν στη µείωση της παραγωγής και εκποµπής έµµονων οργανικών ρύπων και την ανάπτυξη αποτελεσµατικών από άποψης κόστους εναλλακτικών λύσεων προωθώντας, µεταξύ άλλων: α) τις επαφές και τη συνεργασία αρµοδίων οργανισµών και ατόµων στον ιδιωτικό και δηµόσιο τοµέα που είναι σε θέση να προσφέ- ρουν τεχνολογία, σχεδιασµό και µηχανολογικές υπηρεσίες, εξο- πλισµό ή χρηµατοοικονοµικές υπηρεσίες· β) την ανταλλαγή πληροφοριών και τη πρόσβαση σ' αυτές σχετικά µε την ανάπτυξη και τη χρήση εναλλακτικών ουσιών των έµµο- νων οργανικών ρύπων καθώς και σχετικά µε την αξιολόγηση που συνεπάγονται οι εν λόγω εναλλακτικές ουσίες για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, καθώς και πληροφορίες σχετικά µε το οικονοµικό και κοινωνικό κόστος των εν λόγω εναλλακτικών ουσιών· γ) την κατάρτιση και τακτική ενηµέρωση όλων των καταλόγων των αρχών που έχουν ορίσει να αναπτύσσουν παρόµοιες δραστη- ριότητες σε άλλα διεθνή βήµατα· α) ενθαρρύνουν τη χρήση οικονοµικά εφικτών ορθολογικών τε- χνικών διαχείρισης, συµπεριλαµβανοµένων των βέλτιστών περι- βαλλοντικών πρακτικών, σχετικά µε όλες τις πτυχές της χρήσης, παραγωγής, ελευθέρωσης, επεξεργασίας, διανοµής· χειρισµού, µεταφοράς και επανεπεξεργασίας των ουσιών που διέπονται από το παρόν πρωτόκολλο και τα βιοµηχανικά είδη και µείγµατα ή διαλύµατα που περιέχουν τις εν λόγω ουσίες· β) ενθαρρύνουν την εφαρµογή περαιτέρω προγραµµάτων διαχεί- ρισης µε σκοπό τη µείωση των εκποµπών των έµµονων οργα- νικών ρύπων, συµπεριλαµβανοµένων εθελοντικών προγραµµάτων και της χρήσης οικονοµικών µέσων· γ) εξετάζουν τη δυνατότητα υιοθέτησης συµπληρωµατικών πολι- τικών και µέτρων, ανάλογα µε τις ιδιαίτερες συνθήκες τους, µεταξύ των οποίων µπορεί να συµπεριλαµβάνονται µη ρυθµι- στικές προσεγγίσεις· δ) καταβάλλουν σταθερές προσπάθειες, οι οποίες είναι οικονοµικά εφικτές µε στόχο τη µείωση των ουσιών που διέπονται από το παρόν πρωτόκολλο και οι οποίες περιέχονται ως ρύποι σε άλλες ουσίες, χηµικά προϊόντα ή βιοµηχανικά είδη, ευθύς ως απο- δειχθεί η σηµασία της πηγής· 19. 3. 2004 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 81/41 ε) λαµβάνουν υπόψη, στα προγράµµατα που καταρτίζουν για την εκτίµηση των ουσιών, τα χαρακτηριστικά τα οποία ορίζονται στην παράγραφο 1 της απόφασης 1998/2 του Εκτελεστικού Οργάνου, σχετικά µε τις πληροφορίες που πρέπει να παρέχονται και τις διαδικασίες αναφορικά µε την προσθήκη ουσιών στα ΙΙ, ή ΙΙΙ, συµπεριλαµβανοµένων τυχόν τροπο- παραρτήµατα Ι, ποιήσεών της. Τα µέρη µπορούν να λαµβάνουν µέτρα αυστηρότερα από 3. αυτά που προβλέπονται από το παρόν πρωτόκολλο. Άρθρο 8 Έρευνα, ανάπτυξη και παρακολούθηση Τα µέρη ενθαρρύνουν την έρευνα, ανάπτυξη, παρακολούθηση και συνεργασία, σχετικά, µεταξύ άλλων, µε: α) τις εκποµπές, τη µεταφορά σε µεγάλες αποστάσεις και τα επίπεδα απόθεσης, καθώς και την προτυποποίησή τους, τα υπάρχοντα επίπεδα σε βιοτικό και αβιοτικό περιβάλλον, την ανάπτυξη διαδικασιών για την εναρµόνιση των σχετικών µεθο- δολογιών· β) τους διαδρόµους ρύπανσης και τους καταλόγους καταγραφής σε αντιπροσωπευτικά οικοσυστήµατα· γ) τις σηµαντικές επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, συµπεριλαµβανοµένης της ποσοτικοποίησης των εν λόγω επιπτώσεων· δ) τις βέλτιστες διαθέσιµες τεχνικές και πρακτικές, συµπεριλαµβα- νοµένων των γεωργικών πρακτικών, και τις τεχνικές και πρα- κτικές εκποµπών που εφαρµόζονται σήµερα από τα µέρη ή που βρίσκονται στη φάση ανάπτυξης· ε) τις µεθοδολογίες οι οποίες επιτρέπουν τη στάθµιση των κοινω- νικοοικονοµικών συντελεστών κατά την αξιολόγηση εναλλα- κτικών στρατηγικών ελέγχου· στ) µια προσέγγιση µε βάση τις επιπτώσεις η οποία ολοκληρώνει τις κατάλληλες πληροφορίες, καταµετρηµένα ή προτυπο- ποιηµένα περιβαλλοντικά επίπεδα, διαδροµές, και επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, µε σκοπό την ανά- πτυξη µελλοντικών στρατηγικών ελέγχου οι οποίες λαµβάνουν, επίσης, υπόψη οικονοµικούς και τεχνολογικούς συντελεστές· ζ) τις µεθόδους υπολογισµού των εθνικών εκποµπών µεµονωµέ- νων έµµονων οργανικών ρύπων και για την αξιολόγηση του τρόπου µε τον οποίο οι εν λόγω εκτιµήσεις και προβολές µπο- ρούν να χρησιµοποιηθούν για τη διάρθρωση µελλοντικών υπο- χρεώσεων· η) τα επίπεδα των ουσιών οι οποίες διέπονται από το παρόν πρω- τόκολλο και οι οποίες περιέχονται ως ρύποι σε άλλες ουσίες, χηµικά προϊόντα, ή βιοµηχανικά είδη και τη σηµασία των επιπέ- δων αυτών όσον αφορά τη µεταφορά σε µεγάλη απόσταση, καθώς και τις τεχνικές για τη µείωση των επιπέδων των εν λόγω ρύπων και, επιπλέον, τα επίπεδα των έµµονων οργανικών ρύπων που παράγονται κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής της ξυλείας η οποία υφίσταται επεξεργασία µε τα πενταχλωροφενόλ. Πρέπει να δίδεται προτεραιότητα σε ουσίες οι οποίες θεωρείται πολύ πιθανόν να υπαχθούν στη διαδικασία η οποία προβλέπεται από το άρθρο 14 παράγραφος 6. Άρθρο 9 Υποβολή εκθέσεων Σύµφωνα µε τις νοµοθεσίες τους οι οποίες διέπουν την εµπι- 1. στευτικότητα των εµπορικών πληροφοριών: α) τα µέρη υποβάλλουν εκθέσεις, µέσω του Εκτελεστικού Γραµ- µατέα της Επιτροπής, προς το Εκτελεστικό Όργανο, ανά τακτά χρονικά διαστήµατα που θα καθορισθούν από τα µέρη που θα συνέλθουν στο πλαίσιο του Εκτελεστικού Οργάνου, σχετικά µε τα µέτρα τα οποία λαµβάνουν για την εφαρµογή του παρόντος πρωτοκόλλου· β) τα µέρη εντός του γεωγραφικού πεδίου του ΕΜΕΡ υποβάλλουν εκθέσεις, µέσω του Εκτελεστικού Γραµµατέα της Επιτροπής, προς το ΕΜΕΡ, σε τακτά διαστήµατα, τα οποία θα καθορισθούν από Όργανο ∆ιεύθυνσης του ΕΜΕΡ και θα εγκριθούν από τα µέρη σε συνεδρίαση του Εκτελεστικού Οργάνου, σχετικά µε τα επίπεδα εκποµπών των έµµονων οργανικών ρύπων χρησιµοποιώ- ντας, ως ελάχιστη βάση, τις µεθοδολογίες και τη χρονική και χωρική ανάλυση που θα καθορισθούν από το Όργανο ∆ιεύ- θυνσης του ΕΜΕΡ. Μέρη εκτός του γεωγραφικού πεδίου του ΕΜΕΡ παρέχουν παρόµοιες πληροφορίες στο Εκτελεστικό Όργανο εφόσον τους ζητηθεί τούτο. Εξάλλου, τα µέρη, παρέ- χουν επίσης πληροφορίες σχετικά µε τα επίπεδα εκποµπών των ουσιών που περιλαµβάνονται στο παράρτηµα ΙΙΙ για το έτος ανα- φοράς που ορίζεται στον εν λόγω παράρτηµα. Οι πληροφορίες που παρέχονται σύµφωνα µε την παράγραφο 2. 1 στοιχείο α), παραπάνω, συµµορφώνονται µε απόφαση σχετικά µε τη µορφή και το περιεχόµενο η οποία θα ληφθεί από τα µέρη σε συνεδρίαση του Εκτελεστικού Οργάνου. Οι όροι της απόφασης αυτής επανεξετάζονται, ενδεχοµένως, προκειµένου να εντοπίζονται τυχόν πρόσθετα στοιχεία αναφορικά µε τη µορφή και το περιεχό- µενο των πληροφοριών οι οποίες πρέπει να περιλαµβάνονται στις εκθέσεις. Εγκαίρως πριν κάθε ετήσια συνεδρίαση του Εκτελεστικού 3. Οργάνου, η ΕΜΕΡ παρέχει πληροφορίες σχετικά µε τη µεταφορά και απόθεση έµµονων οργανικών ρύπων σε µεγάλη απόσταση. Άρθρο 10 Επισκόπηση από τα µέρη κατά τις συνεδριάσεις του Εκτελε- στικού Οργάνου Τα µέρη, σύµφωνα µε τις διατάξεις του άρθρου 10 παράγρα- 1. φος 2 στοιχείο α), της σύµβασης, κατά τις συνεδριάσεις του Εκτελε- στικού Οργάνου, εξετάζουν τις πληροφορίες που παρέχονται από τα µέρη, την ΕΜΕΡ και άλλα βοηθητικά όργανα, και τις εκθέσεις της επιτροπής εφαρµογής η οποία αναφέρεται στο άρθρο 11 του παρόντος πρωτοκόλλου. Τα µέρη, σε συνεδριάσεις του Εκτελεστικού Οργάνου, αξιολο- 2. γούν την πρόοδο που επιτελείται όσον αφορά την εκπλήρωση των υποχρεώσεων που πηγάζουν από το παρόν πρωτόκολλο. Τα µέρη, σε συνεδριάσεις του Εκτελεστικού Οργάνου, εξετά- 3. ζουν την επάρκεια και την αποτελεσµατικότητα των υποχρεώσεων που πηγάζουν από το παρόν πρωτόκολλο. Οι ανασκοπήσεις αυτές λαµβάνουν υπόψη τις βέλτιστες διαθέσιµες επιστηµονικές πληροφο- ρίες σχετικά µε τις επιπτώσεις της απόθεσης έµµονων οργανικών ρύπων, τις αξιολογήσεις των τεχνολογικών εξελίξεων, και τις µετα- βαλλόµενες οικονοµικές συνθήκες, και την εκπλήρωση των υπο- χρεώσεων σχετικά µε τα επίπεδα εκποµπών. Οι διαδικασίες, οι µέθο- δοι, και η περιοδικότητα των εν λόγω εξετάσεων, διευκρινίζονται από τα µέρη σε σύνοδο του Εκτελεστικού Οργάνου. Η πρώτη παρό- µοια επισκόπηση θα ολοκληρωθεί εντός τριών ετών το αργότερο µετά τη θέση σε ισχύ του παρόντος πρωτοκόλλου. L 81/42 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19. 3. 2004 Άρθρο 11 Συµµόρφωση Η συµµόρφωση των µερών προς τις υποχρεώσεις τους, σύµφωνα µε το παρόν πρωτόκολλο, εξετάζεται ανά τακτικά χρονικά διαστήµατα. Η επιτροπή εφαρµογής, η οποία συγκροτήθηκε µε την απόφαση αριθ. 1997/2 του Εκτελεστικού Οργάνου, κατά τη 15η συνεδρίασή του, διενεργεί τις εν λόγω εξετάσεις και υποβάλλει έκθεση στα µέρη τα οποία συνέρχονται στο πλαίσιο του Εκτελεστικού Οργάνου σύµφωνα µε τους όρους του παραρτήµατος της εν λόγω απόφασης, συµπεριλαµβανοµένων τυχόν τροποποιήσεών της. Άρθρο 12 Επίλυση διαφορών Σε περίπτωση διαφοράς µεταξύ δύο ή περισσότερων µερών 1. αναφορικά µε την ερµηνεία ή την εφαρµογή του παρόντος πρωτο- κόλλου, τα ενδιαφερόµενα µέρη επιζητούν επίλυση της διαφοράς διαµέσου διαπραγµατεύσεων ή οποιουδήποτε άλλου ειρηνικού µέσου της επιλογής τους. Τα µέρη πληροφορούν το Εκτελεστικό Όργανο σχετικά µε τη διαφορά τους. Κατά την κύρωση, αποδοχή, έγκριση του παρόντος πρωτο- 2. κόλλου η προσχώρηση σ' αυτό, ή οποιοδήποτε µεταγενέστερο χρο- νικό σηµείο, ένα µέρος, το οποίο δεν αποτελεί περιφερειακό οργανι- σµό οικονοµικής ολοκλήρωσης, µπορεί να δηλώσει γραπτώς στο Θεµατοφύλακα ότι, όσον αφορά οποιαδήποτε διαφορά αναφορικά µε την ερµηνεία ή εφαρµογή του πρωτοκόλλου, αναγνωρίζει τα δύο ακόλουθα µέσα, ή ένα από αυτά, για την επίλυση των διαφορών ως υποχρεωτικό εκ των πραγµάτων µέσο και χωρίς ιδιαίτερη συµφωνία σε σχέση µε οποιοδήποτε µέρος το οποίο αποδέχεται την αυτή υποχρέωση: α) υποβολή της διαφοράς στο ∆ιεθνές ∆ικαστήριο· β) διαιτησία σύµφωνα µε διαδικασίες οι οποίες θα υιοθετηθούν, το συντοµότερο δυνατόν, από τα µέρη σε συνεδρίαση του Εκτελε- στικού Οργάνου και θα προσαρτηθούν σε σχετικό παράρτηµα. Ένα µέρος το οποίο δεν αποτελεί µέλος περιφερειακής οργάνωσης οικονοµικής ολοκλήρωσης µπορεί να υποβάλει δήλωση µε παρό- µοιο αποτέλεσµα όσον αφορά τη διαιτησία σύµφωνα µε τις διαδικα- σίες οι οποίες αναφέρονται στο στοιχείο β) παραπάνω. Οι δηλώσεις σύµφωνα µε τις διατάξεις της ανωτέρω παραγρά- 3. φου 2 παραµένουν σε ισχύ έως ότου λήξει η ισχύς τους σύµφωνα µε τους όρους τους ή µετά την παρέλευση τριών µηνών από την κατάθεση γραπτής ειδοποίησης σχετικά µε την ανάκλησή τους στον Θεµατοφύλακα. Οι νέες δηλώσεις, οι προειδοποιήσεις ανάκλησής τους, ή η 4. λήξη της ισχύος των δηλώσεων, δεν επηρεάζουν µε κανένα τρόπο τις εκκρεµοδικίες ενώπιον του ∆ιεθνούς ∆ικαστηρίου ή του ∆ιαιτη- τικού ∆ικαστηρίου εκτός και εάν τα µέρη που έχουν τη διαφορά αποφασίσουν διαφορετικά. Εξαιρουµένης της περίπτωσης κατά την οποία τα µέρη έχουν 5. αποδεχθεί τον ίδιο τρόπο επίλυσης της διαφοράς σύµφωνα µε τις διατάξεις της παραγράφου 2, εάν, µετά την παρέλευση 12 µηνών από της κοινοποίησης από ένα µέρος προς ένα άλλο ότι υφίσταται διαφορά µεταξύ τους, τα ενδιαφερόµενα µέρη δεν επιλύσουν τη διαφορά τους µε τα µέσα που αναφέρονται στην παράγραφο 1 παραπάνω, η διαφορά υποβάλλεται, ύστερα από αίτηση ενός εκ των µερών, σε διαιτησία. Θα δηµιουργηθεί επιτροπή διαιτησίας για τους σκοπούς της 6. παραγράφου 5. Η επιτροπή αποτελείται από ίσο αριθµό µελών, τα οποία ορίζονται από κάθε ενδιαφερόµενο µέρος ή, σε περίπτωση κατά την οποία τα µέρη που κινούν τη διαδικασία διαιτησίας έχουν κοινά συµφέροντα, από τα µέρη τα οποία έχουν τα κοινά συµφέ- ροντα, και από πρόεδρο ο οποίος ορίζεται από κοινού από τα µέλη που ορίσθηκαν µε τον τρόπο αυτό. Η επιτροπή εκδίδει απόφαση σύστασης την οποία τα κράτη µέλη λαµβάνουν υπόψη καλή τη πίστει. Άρθρο 13 Παραρτήµατα Τα παραρτήµατα του παρόντος πρωτοκόλλου αποτελούν αναπό- σπαστο τµήµα του πρωτοκόλλου. Τα παραρτήµατα V και VII έχουν συµβουλευτικό χαρακτήρα. Άρθρο 14 Τροποποιήσεις του πρωτοκόλλου Τα µέρη µπορούν να υποβάλουν τροπολογίες του παρόντος 1. πρωτοκόλλου. Οι τροπολογίες υποβάλλονται γραπτώς στον Εκτελεστικό 2. Γραµµατέα της Επιτροπής ο οποίος τις διαβιβάζει σε όλα τα µέρη. Τα µέρη, συνερχόµενα στο πλαίσιο του Εκτελεστικού Οργάνου, συζητούν τις τροπολογίες κατά την επόµενη συνεδρίασή τους υπό τον όρο ότι οι προτάσεις έχουν κοινοποιηθεί από τον Εκτελεστικό Γραµµατέα στα µέρη 90 ηµέρες τουλάχιστον πριν την ηµεροµηνία της συνεδρίασης. και του πρωτοκόλλου Τροποποιήσεις των παρόντος 3. παραρτηµάτων Ι, έως, IV, VΙ και VΙΙI υιοθετούνται οµόφωνα από τα µέρη τα οποία είναι παρόντα στη σύνοδο του Εκτελεστικού Οργά- νου και τίθενται σε ισχύ όσον αφορά τα µέρη που τις αποδέχθηκαν 90 ηµέρες µετά την ηµεροµηνία κατά την οποία τα δύο τρίτα των µερών έχουν καταθέσει τις πράξεις αποδοχής τους στον Θεµατοφύ- λακα. Έναντι οποιουδήποτε άλλου µέρους οι τροποποιήσεις τίθεν- ται σε ισχύ την 90ή ηµέρα µετά την παρέλευση της ηµεροµηνίας κατάθεσης της πράξης αποδοχής της από το εν λόγω µέρος. Οι τροποποιήσεις των παραρτηµάτων V και VII υιοθετούνται 4. οµόφωνα από τα µέρη τα οποία είναι παρόντα στη σύνοδο του Εκτελεστικού Οργάνου. Μετά την παρέλευση 90 ηµερών από την ηµεροµηνία διαβίβασής τους σε όλα τα µέρη από τον Εκτελεστικό Γραµµατέα της Επιτροπής, οι τυχόν τροποποιήσεις των εν λόγω παραρτηµάτων αποκτούν ισχύ έναντι των µερών που δεν κατέθεσαν στον Θεµατοφύλακα κοινοποίηση σύµφωνα µε τις διατάξεις της παραγράφου 5 παρακάτω, υπό τον όρο ότι 16 τουλάχιστον µέλη δεν έχουν καταθέσει παρόµοια κοινοποίηση. υιοθέτησής Οποιοδήποτε µέρος που δεν κατέστη δυνατό να εγκρίνει τρο- 5. ποποίηση των παραρτηµάτων V ή VII ειδοποιεί τον Θεµατοφύλακα γραπτώς εντός 90 ηµερών από της ηµεροµηνίας της ανακοίνωσης χωρίς της. Ο Θεµατοφύλακας της καθυστέρηση σε όλα τα µέρη οποιαδήποτε κοινοποίηση έχει λάβει. Τα µέρη δύνανται, οποιαδήποτε στιγµή, να αντικαταστήσουν, µε µία αποδοχή, µία προηγούµενη κοινοποίησή τους, και, µετά την κατά- θεση της πράξης αποδοχής στον Θεµατοφύλακα, η τροποποίηση του εν λόγω παραρτήµατος αποκτά ισχύ έναντι του µέρους αυτού. κοινοποιεί 19. 3. 2004 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 81/43 Σε περίπτωση τροποποίησης των παραρτηµάτων Ι, 6. αναφορικά µε την προσθήκη µίας ουσίας στο παρόν πρωτόκολλο: α) το υποβάλλον την τροπολογία µέρος παρέχει στο Εκτελεστικό Όργανο τις πληροφορίες που ορίζονται στην απόφαση αριθ. 1998/2 του Εκτελεστικού Οργάνου, συµπεριλαµβανοµένων τυχόν τροποποιήσεών της και ΙΙ ή ΙΙΙ, β) τα µέρη αξιολογούν την τροπολογία σύµφωνα µε τη διαδικασία η οποία ορίζεται στην απόφαση αριθ. 1998/2 του Εκτελεστικού Οργάνου και τυχόν τροποποιήσεις της. Τυχόν αποφάσεις για την τροποποίηση της απόφασης αριθ. 7. 1998/2 του Εκτελεστικού Οργάνου λαµβάνονται οµόφωνα από τα µέρη τα οποία συνέρχονται στο πλαίσιο του Εκτελεστικού Οργάνου και τίθενται σε ισχύ 60 ηµέρες µετά την ηµεροµηνία υιοθέτησής τους. Άρθρο 15 Υπογραφή Το παρόν πρωτόκολλο διατίθεται προς υπογραφή στο Aar- 1. hus (∆ανία) από τις 24 έως τις 25 Ιουνίου 1998, και, στη συνέ- χεια, στην έδρα των Ηνωµένων Εθνών στη Νέα Υόρκη ως τις 21 ∆εκεµβρίου 1998 από τα κράτη µέλη της Επιτροπής, καθώς και από τα κράτη µε συµβουλευτική ιδιότητα στην Επιτροπή σύµφωνα µε τις διατάξεις της παραγράφου 8 του ψηφίσµατος 36 (IV) της 28ης Μαρτίου 1947, του Οικονοµικού και Κοινωνικού Συµβου- λίου, και από περιφερειακές οργανώσεις οικονοµικής ολοκλήρωσης, που αποτελούνται από κυρίαρχα κράτη µέλη της Επιτροπής, οι οποίες έχουν αρµοδιότητες όσον αφορά τη διαπραγµάτευση, τη σύναψη, και την εφαρµογή διεθνών συµφωνιών σε θέµατα που καλύπτονται από το πρωτόκολλο υπό τον όρο ότι τα κράτη και οι ενδιαφερόµενες οργανώσεις είναι συµβαλλόµενα µέρη της σύµ- βασης. Σε θέµατα τα οποία εµπίπτουν στις αρµοδιότητές τους, οι εν 2. λόγω περιφερειακές οργανώσεις οικονοµικής ολοκλήρωσης θα ασκούν, για λογαριασµό τους, τα δικαιώµατα και θα πληρούν τις ευθύνες που το παρόν πρωτόκολλο προβλέπει για τα κράτη µέλη τους. Στις περιπτώσεις αυτές, τα κράτη µέλη των εν λόγω οργανώ- σεων δεν έχουν δικαίωµα να ασκούν τα εν λόγω δικαιώµατα µεµο- νωµένα. Άρθρο 16 Κύρωση, αποδοχή, έγκριση και προσχώρηση Το παρόν πρωτόκολλο υπόκειται σε κύρωση, αποδοχή, ή 1. έγκριση από τα µέρη της σύµβασης. Στο παρόν πρωτόκολλο µπορεί να προσχωρήσουν, από της 2. 21ης ∆εκεµβρίου 1998, τα κράτη και οι οργανώσεις που πληρούν τις απαιτήσεις του άρθρου 15 παράγραφος 1. Άρθρο 17 Θεµατοφύλακας Οι πράξεις κύρωσης, αποδοχής, έγκρισης ή προσχώρησης κατατί- θενται στον Γενικό Γραµµατέα των Ηνωµένων Εθνών, ο οποίος ασκεί τα καθήκοντα του Θεµατοφύλακα. Άρθρο 18 Θέση σε ισχύ Το παρόν πρωτόκολλο τίθεται σε ισχύ 90 ηµέρες µετά την 1. παρέλευση της ηµεροµηνίας κατά την οποία θα κατατεθεί στον Θεµατοφύλακα η 16η πράξη κύρωσης, αποδοχής, έγκρισης ή προσχώρησης. Αναφορικά µε κάθε κράτος ή οργάνωση, που αναφέρονται 2. στο άρθρο 15 παράγραφος 1, που κυρώνει, αποδέχεται, ή εγκρίνει το παρόν πρωτόκολλο ή προσχωρεί σε αυτό µετά την κατάθεση της 16ης πράξης κύρωσης, αποδοχής, έγκρισης, ή προσχώρησης, το πρωτόκολλο τίθεται σε ισχύ 90 ηµέρες µετά την παρέλευση της ηµεροµηνίας κατάθεσης της πράξης κύρωσης, αποδοχής, έγκρισης, ή προσχώρησης του εν λόγω µέρους. Άρθρο 19 Αποχώρηση Οποιαδήποτε στιγµή µετά παρέλευση πέντε ετών από την ηµε- ροµηνία κατά την οποία το παρόν πρωτόκολλο τέθηκε σε ισχύ ανα- φορικά µε ένα µέρος, το εν λόγω µέρος µπορεί να αποχωρήσει από αυτό µε γραπτή κοινοποίηση στο Θεµατοφύλακα. Η αποχώρηση αυτή αποκτά ενέργεια 90 ηµέρες µετά την παρέλευση της ηµεροµη- νίας παραλαβής της από το Θεµατοφύλακα ή σε άλλη ηµεροµηνία η οποία µπορεί να ορισθεί στην κοινοποίηση της αποχώρησης. Άρθρο 20 Αυθεντικά κείµενα Το πρωτότυπο του παρόντος πρωτοκόλλου, του οποίου τα κείµενα στα αγγλικά, γαλλικά, και τα ρωσικά είναι εξίσου αυθεντικά, θα κατατεθεί στο Γενικό Γραµµατέα των Ηνωµένων Εθνών. ΣΕ ΠΙΣΤΩΣΗ ΤΩΝ ΑΝΩΤΕΡΩ οι υπογεγραµµένοι πληρεξούσιοι υπέγραψαν το παρόν πρωτόκολλο. Aarhus (∆ανία), 24 Ιουνίου 1998. L 81/44 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19. 3. 2004 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι ΟΥΣΙΕΣ ΠΡΟΣ ΕΞΑΛΕΙΨΗ Εκτός και εάν ορίζεται διαφορετικά στο παρόν πρωτόκολλο, το παρόν παράρτηµα δεν εφαρµόζεται στις ουσίες που αναφέρονται παρακάτω όταν εµφανίζονται: α) ως ρύποι σε προϊόντα· ή β) σε βιοµηχανικά είδη ή σε είδη εν χρήσει κατά την ηµεροµηνία εφαρ- µογής· ή γ) ως ενδιάµεσες χηµικές ουσίες οι οποίες χρησιµοποιούνται µόνο σε εγκαταστάσεις κατά την παραγωγή µίας ή περισ- σότερων ουσιών και, µε τον τρόπο αυτό, υφίστανται χηµική µετατροπή. Εκτός και εάν ορίζεται διαφορετικά, κάθε µία από τις παρακάτω υποχρεώσεις ενεργοποιείται την ηµέρα που τίθεται σε ισχύ το πρωτόκολλο. Απαιτήσεις εφαρµογής Παύση της Προϋποθέσεις Ουσία Aλδρίνη CAS: 309-00-2 Χλωροδάνη CAS: 57-74-9 Παραγωγής Χρήσης Παραγωγής Χρήσης Χλωροδεκόνη Παραγωγής CAS: 143-50-0 DDT CAS: 50-29-3 Χρήσης Παραγωγής ∆ιελδρίνη CAS: 60-57-1 Ενδρίνη CAS: 72-20-8 Επταχλώριο CAS: 76-44-8 Χρήσης Παραγωγής Χρήσης Παραγωγής Χρήσης Παραγωγής Χρήσης Καµία Καµία Καµία Καµία Καµία Καµία 1. Παύση της παραγωγής εντός έτους µετά τη λήψη οµόφωνης από- φασης από τα µέρη ότι υπάρχουν κατάλληλες εναλλακτικές λύσεις του DDT για την προστασία της δηµόσιας υγείας από ασθένειες όπως η ελονοσία και η εγκεφαλίτιδα. 2. Προκειµένου να παύσει η παραγωγή του DDT το συντοµότερο δυνατό, τα µέρη, εντός έτους από τη θέση σε ισχύ του παρόντος πρωτοκόλλου και στη συνέχεια ανά τακτά χρονικά διαστήµατα ανάλογα µε τις ανάγκες, και σε συνεννόηση µε τον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας, τον Οργανισµό των Ηνωµένων Εθνών για τη διατροφή και τη γεωργία, και το Πρόγραµµα των Ηνωµένων Εθνών για το Περιβάλλον, επανεξετάζουν τη διαθεσιµότητα και εφικτότητα εναλλακτικών λύσεων και, ενδεχοµένως, προωθούν τη διάθεση στο εµπόριο ασφαλέστερων και οικονοµικά βιώσιµων εναλλακτικών ουσιών του DDT. Καµία, εκτός όσων ορίζονται στο παράρτηµα ΙΙ. Καµία Καµία Καµία Καµία Καµία Καµία, εκτός για χρήση από κατάλληλο προσωπικό γα τον έλεγχο του µύρµηγκα solenopsis geminata σε κλειστά βιοµηχανικά κιβώτια ηλεκ- τρικής ζεύξης. Η χρήση αυτή θα επαναξιολογηθεί σύµφωνα µε το παρόν πρωτόκολλο το αργότερο δύο έτη µετά τη θέση του σε ισχύ. Εξαβρωµοδιφαινύλιο Παραγωγής CAS: 36355-01-8 Χρήσης Καµία Καµία Εξαχλωροβενζόλιο Παραγωγής CAS: 118-74-1 Καµία, εκτός για την παραγωγή, σε περιορισµένη κλίµακα, όπως ορίζε- ται σε δήλωση που κατατίθεται από χώρα µεταβατικής οικονοµίας κατά την υπογραφή ή την προσχώρηση. Χρήσης Καµία, εκτός για περιορισµένη χρήση όπως ορίζεται σε δήλωση η οποία θα κατατεθεί από χώρα µεταβατικής οικονοµίας κατά την υπογ- ραφή ή την προσχώρηση. 19. 3. 2004 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 81/45 Ουσία Mirex CAS: 2385-85-5 Πολυχλωροδιφαινύλιο (PCB) α/ Τοξαφέν CAS: 8001-35-2 Απαιτήσεις εφαρµογής Παύση της Προϋποθέσεις Παραγωγής Χρήσης Παραγωγής Χρήσης Παραγωγής Χρήσης Καµία Καµία Καµία, εκτός για τις χώρες µεταβατικής οικονοµίας οι οποίες θα παύσουν την παραγωγή το συντοµότερο δυνατό και το αργότερο έως τις 31 ∆εκεµβρίου 2005 και οι οποίες θα εξαγγείλουν την πρόθεσή τους να πράξουν τούτο σε δήλωση η οποία κατατίθεται µαζί µε την πράξη κύρωσης, αποδοχής, έγκρισης, ή προσχώρησης. Καµία, εκτός των όσων προβλέπονται στο παράρτηµα. Καµία Καµία α/: Τα µέρη συµφωνούν να επανεξετάσουν σύµφωνα µε το πρωτόκολλο έως τις 31 ∆εκεµβρίου 2004 την παραγωγή και τη χρήση πολυχλωριω- µέων τριφαινυλίων και «ugilec». L 81/46 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19. 3. 2004 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ ΟΥΣΙΕΣ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ Η ΧΡΗΣΗ ΠΡΟΒΛΕΠΕΤΑΙ ΝΑ ΠΕΡΙΟΡΙΣΘΕΙ Εκτός και εάν ορίζεται διαφορετικά στο παρόν πρωτόκολλο, το παρόν παράρτηµα δεν εφαρµόζεται στις ουσίες που αναφέρονται παρακάτω όταν εµφανίζονται: α) ως ρύποι σε προϊόντα· ή β) σε βιοµηχανικά είδη ή σε είδη εν χρήσει κατά την ηµεροµηνία εφαρ- µογής· ή γ) ως ενδιάµεσες χηµικές ουσίες οι οποίες χρησιµοποιούνται µόνο σε εγκαταστάσεις κατά την παραγωγή µίας ή περισ- σότερων ουσιών και µε τον τρόπο αυτό υφίστανται χηµική µετατροπή. Εκτός και εάν ορίζεται διαφορετικά, κάθε µία από τις παρακάτω υποχρεώσεις ενεργοποιείται την ηµέρα που τίθεται σε ισχύ το πρωτόκολλο. Ουσία Απαιτήσεις εφαρµογής Περιορισµένη χρήση Προϋποθέσεις DDT CAS: 50-29-3 1. Για την προστασία της δηµόσιας υγείας από ασθένειες όπως η ελονοσία και η εγκεφαλίτιδα. 2. Ως ενδιάµεση χηµική ουσία για την παραγωγή Dicofol. Εξαχλωροκυκλο- εξάνιο CAS: 608-73-1 Περιορισµός της χρήσης του τεχνικού εξαχλωροκυ- ισοµερώς κλοεξανίου εξαχλωροκυκλοεξανίου) ως χηµικής ουσίας. αναµεµειγµένα ενδιάµεσης (δηλαδή Περιορισµοί χρησιµοποίησης προϊόντων στα οποία το 99 % τουλάχιστον των ισοµερών του εξαχλω- ροκυκλοεξανίου είναι µε τη µορφή (lindane, CAS: 58-89-9) για τους εξής σκοπούς: 1. Επεξεργασία σπόρων. 2. Εφαρµογή στο έδαφος η οποία ακολουθείται επιφανειακό ενσωµάτωση στο µε αµέσως έδαφος. 3. Επαγγελµατική θεραπευτική χρήση και βιοµηχα- νική επεξεργασία κατεργασµένης και ακατέρ- γαστης ξυλείας. 4. ∆ηµόσια υγεία και τοπική εφαρµογή εντοµοκτό- νων για κτηνιατρικούς σκοπούς. 5. Μη εναέριος ψεκασµός δενδρυλλίων, χρήση περιορισµένης έκτασης για χλοοτάπητες και χρήση σε εσωτερικό και εξωτερικό χώρο σε φυτώρια και διακοσµητικά φυτά. 6. Βιοµηχανικές και οικιακές εφαρµογές εσωτε- ρικού χώρου. Πολυχλωροδιφαι- νύλιο (PCB) α/ Πολυχλωροδιφαινύλια τα οποία χρησιµοποιούνται την ηµέρα θέσης σε ισχύ έως την 31η ∆εκεµβρίου 2005 σύµφωνα µε τις διατάξεις του παραρτήµα- τος Ι. 1. Επιτρέπεται η χρήση του µόνο ως συστατικού µίας ολοκληρωµένης καταπολέµησης επιβλαβών οργανισµών, στο βαθµό που είναι απαραίτητο, και µόνο ένα έτος µετά την παρέλευση της ηµε- ροµηνίας παύσης παραγωγής σύµφωνα µε το παράρτηµα Ι. 2. Η χρήση αυτή θα επαναξιολογηθεί το αργότερο δύο έτη µετά τη θέση σε ισχύ του παρόντος πρω- τοκόλλου. Όλες οι περιορισµένες χρήσεις του λιντέϊν θα επανα- ξιολογηθούν σύµφωνα µε το πρωτόκολλο δύο έτη το αργότερο µετά τη θέση σε ισχύ του πρωτοκόλ- λου. Τα µέρη θα καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια µε σκοπό: α) Την παύση της χρήσης αναγνωρίσιµων πολυχλω- ροδιφαινυλίων σε εξοπλισµό (δηλαδή µετασχηµα- ενέργειας ή τιστές, συσκευές αποθηκευµένης άλλα δοχεία λυµάτων) που περιέχουν πολυχλω- ροδιφαινύλια σε όγκο µεγαλύτερο από 5 dm3 και σε συγκέντρωση 0,05 % πολυχλωροδιφαινύ- λια ή περισσότερο, το συντοµότερο δυνατόν, αλλά το αργότερο µέχρι την 31η ∆εκεµβρίου 2010, ή την 31η ∆εκεµβρίου 2015 όσον αφορά τις χώρες µεταβατικής οικονοµίας· β) Οικολογική καταστροφή ή απολύµανση όλων των υγρών πολυχλωροδιφαινυλίων που αναφέ- ρονται στο στοιχείο α) και των λοιπών πολυχλω- ροδιφαινιλίων που περιέχουν περισσότερο από 0,005 % πολυχλωροβιφενύλιο, που δεν περιέχε- ται σε εξοπλισµό, το συντοµότερο δυνατό, όχι αργότερα όµως από την 31η ∆εκεµβρίου 2015, ή την 31η ∆εκεµβρίου 2020 όσον αφορά τις χώρες µε µεταβατική οικονοµία· και 19. 3. 2004 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 81/47 Ουσία Απαιτήσεις εφαρµογής Περιορισµένη χρήση Προϋποθέσεις α/: Τα µέρη συµφωνούν να αξιολογήσουν, έως την 31η ∆εκεµβρίου 2004, σύµφωνα µε το πρωτόκολλο την παραγωγή και χρήση των πολυχλω- ριωµένων τριφενυλίων και του «ugilec». γ) Την οικολογική απολύµανση ή διάθεση του εξο- πλισµού που αναφέρεται στο στοιχείο α). ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙΙ ΥΣΙΕΣ ΟΙ ΟΠΟΙΕΣ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ 3 ΠΑΡΑΓΡΑΦΟΣ 5 ΣΤΟΙΧΕΙΟ α), ΚΑΙ ΕΤΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ Ουσίες Έτος αναφοράς Πολυκυκλικοί αρωµατικοί υδρογονάν- θρακες (PAH) α/ 1990· ή ένα εναλλακτικό έτος από το 1985 έως και το 1995, που ορίζεται από ένα µέρος µετά την κύρωση, αποδοχή, έγκριση ή προσχώρηση. ∆ιοξίνες/φουράνια β/ Εξαχλωροβενζόλιο 1990· ή ένα εναλλακτικό έτος από το 1985 έως και το 1995, που ορίζεται από ένα µέρος µετά την κύρωση, αποδοχή, έγκριση ή προσχώρηση. 1990· ή ένα εναλλακτικό έτος από το 1985 έως και το 1995, που ορίζεται από ένα µέρος µετά την κύρωση, αποδοχή, έγκριση ή προσχώρηση. α/: β/: Πολυκυκλικοί αρωµατικοί υδρογονάνθρακες (PAH): για τους καταλόγους καταγραφής εκποµπών θα χρησιµοποιηθούν οι ακόλουθες τέσσε- ρις ουσίες/δείκτες: βενζο(α)πυρένιο, βενζο(β)φθορανθένιο, βενζο(κ)φθορανθένιο, και ιντένο (1,2,3-cd)πυρένιο. ∆ιοξίνες και φουράνια (PCDD/F): πολυχλωριωµένες διβενζο-p-διοξίνες (PCDD) και τα πολυχλωριωµένα διβενζοφουράνια (PCDF) είναι τρι- κυκλικές αρωµατικές ενώσεις οι οποίες σχηµατίζονται µε δύο δακτυλίους βενζολίου και συνδέονται µε δύο άτοµα οξυγόνου στις PCDD και ένα άτοµο οξυγόνου στα PCDF και των οποίων τα άτοµα υδρογόνου µπορεί να αντικατασταθούν µε έως οκτώ άτοµα χλωρίου. L 81/48 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19. 3. 2004 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ IV ΟΡΙΑΚΕΣ ΤΙΜΕΣ PCDD/F ΑΠΟ ΚΥΡΙΕΣ ΣΤΑΘΕΡΕΣ ΠΗΓΕΣ I. Εισαγωγή 1. Ο ορισµός των διοξινών και φουρανίων (PCDD/F) παρέχεται στο παράρτηµα ΙΙΙ του παρόντος πρωτοκόλλου. 2. Οι οριακές τιµές εκφράζονται ως ng/m3 ή mg/m3 σε πρότυπες συνθήκες (273. 15 K, 101. 3 kPa, και ξηρό αέριο). 3. Οι οριακές τιµές αναφέρονται σε κανονικές συνθήκες λειτουργίας, συµπεριλαµβανοµένων των διεργασιών αναθέρµανσης και κλεισίµατος, εκτός και εάν ορίζονται ειδικές τιµές για τις καταστάσεις αυτές. 4. Η δειγµατοληψία και η ανάλυση όλων των ρύπων θα διενεργείται σύµφωνα µε τα πρότυπα που έχουν θεσπισθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης (CEN), το ∆ιεθνή Οργανισµό Τυποποίησης (ISO), ή σύµφωνα µε τις αντίστοιχες µεθό- δους αναφοράς των ΗΠΑ και του Καναδά. Έως ότου αναπτυχθούν τα πρότυπα CEN ή ISO, εφαρµόζονται τα εθνικά πρό- τυπα. 5. Για σκοπούς επαλήθευσης, η ερµηνεία των αποτελεσµάτων µέτρησης όσον αφορά τις οριακές τιµές πρέπει να λαµβάνουν, επίσης, υπόψη την ακρίβεια της µεθόδου µέτρησης. Μία οριακή τιµή θεωρείται ότι τηρείται εάν το αποτέλεσµα της µέτρησης, από το οποίο αφαιρείται αν η ακρίβεια της µεθόδου µέτρησης, δεν υπερβαίνει την τιµή αυτή. 6. Οι εκποµπές διαφόρων οµοειδών προς τις διοξίνες και τα φουράνια ουσιών (PCDD/F) αποδίδονται σε ισοδύναµη τοξι- κότητα σε σύγκριση προς την 2, 3, 7, 8 — TCDD (διοξίνη) µε βάση το σύστηµα το οποίο προτάθηκε από την επιτροπή του NATO για τις Προκλήσεις της Σύγχρονης Κοινωνίας (NATO-CCMS) το 1988. II. Οριακές τιµές για τις κύριες σταθερές πηγές 7. Οι ακόλουθες οριακές τιµές, οι οποίες αναφέρονται σε συγκεντρώσεις όζοντος 11 % στα καυσαέρια, εφαρµόζονται στα παρακάτω είδη αποτεφρωτών: — Στερεά αστικά απόβλητα (καύση άνω των 3 τόνων την ώρα) 0,1 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3. — Ιατρικά στερεά απόβλητα (καύση άνω του 1 τόνου την ώρα) 0,5 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3. — Επικίνδυνα απόβλητα (καύση άνω του 1 τόνου την ώρα) 0,2 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3. 19. 3. 2004 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 81/49 ΒΕΛΤΙΣΤΕΣ ∆ΙΑΘΕΣΙΜΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΕΜΜΟΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΡΥΠΩΝ ΑΠΟ ΚΥΡΙΕΣ ΣΤΑΘΕΡΕΣ ΠΗΓΕΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ V I. Εισαγωγή 1. Σκοπός του παρόντος παραρτήµατος είναι να παρασχεθούν στα µέρη κατευθυντήριες γραµµές για τον καθορισµό των βέλτιστων τεχνολογιών αναφορικά µε τις σταθερές πηγές προκειµένου να είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις υποχρεώ- σεις που πηγάζουν από το πρωτόκολλο. 2. Ως «βέλτιστες διαθέσιµες τεχνικές» (BΠT) νοείται το αποτελεσµατικότερο και πλέον εξελιγµένο στάδιο ανάπτυξης δραστηριοτήτων και των µεθόδων λειτουργίας τους από το οποίο προκύπτει η πρακτική καταλληλότητα συγκεκριµένων τεχνικών προκειµένου να παρασχεθεί, καταρχήν, η βάση οριακών τιµών εκποµπών µε σκοπό να προληφθούν και, όταν τούτο δεν είναι εφικτό, να µειωθούν σε γενικές γραµµές οι εκποµπές και οι επιπτώσεις τους στο περιβάλλον: — ως «τεχνικές» νοούνται τόσο η τεχνολογία που χρησιµοποιείται όσο και ο τρόπος µε το οποίο σχεδιάζονται, κατα- σκευάζονται, συντηρούνται, λειτουργούν και παροπλίζονται οι εγκαταστάσεις, — ως «διαθέσιµες» τεχνικές νοούνται οι τεχνικές που αναπτύσσονται σε κλίµακα η οποία επιτρέπει εφαρµογή στο σχε- τικό βιοµηχανικό τοµέα υπό συνθήκες οι οποίες είναι βιώσιµες από οικονοµικής και τεχνικής πλευράς, λαµβανοµένων υπόψη των δαπανών και των πλεονεκτηµάτων, ανεξάρτητα από το εάν οι τεχνικές χρησιµοποιούνται ή παράγονται εντός της επικράτειας του ενδιαφερόµενου µέρους µε την προϋπόθεση ότι ο φορέας εκµετάλλευσης έχει λογική πρό- σβαση σε αυτές, — ως «βέλτιστη» νοείται η αποτελεσµατικότερη προκειµένου να επιτευχθεί ένα υψηλά γενικό επίπεδο προστασίας για το σύνολο του περιβάλλοντος. Κατά τον καθορισµό των βέλτιστων διαθέσιµων τεχνικών πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή, γενικά ή σε συγκεκριµένες περιπτώσεις, στους παρακάτω συντελεστές, λαµβανοµένων υπόψη των πιθανών δαπανών και οφελών ενός µέτρου και των αρχών της προφύλαξης και πρόληψης: — χρήση τεχνολογίας χαµηλής ρύπανσης, — χρήση λιγότερο επικίνδυνων ουσιών, — προώθηση της ανάκτησης και ανακύκλωσης ουσιών που παράγονται και χρησιµοποιούνται στη διεργασία, καθώς και των αποβλήτων, — συγκρίσιµες διεργασίες, εγκαταστάσεις, ή µέθοδοι λειτουργίας οι οποίες έχουν δοκιµασθεί επιτυχώς σε βιοµηχανική κλίµακα, — τεχνολογικές εξελίξεις και µεταβολές όσον αφορά την επιστηµονική γνώση και κατανόηση, — φύση, επιπτώσεις, και όγκος των σχετικών εκποµπών, — ηµεροµηνίες θέσεως σε λειτουργία νέων ή υπαρχουσών εγκαταστάσεων, — απαιτούµενος χρόνος για την εφαρµογή των βέλτιστων διαθέσιµων πρακτικών, — κατανάλωση και φύση των πρώτων υλών (συµπεριλαµβανοµένου του ύδατος) που χρησιµοποιούνται στη διεργασία και ενεργειακή αποδοτικότητά τους, — ανάγκη για πρόληψη ή ελαχιστοποίηση των συνολικών επιπτώσεων των εκποµπών στο περιβάλλον και των κινδύνων που προκαλούνται γι' αυτό, — ανάγκη για πρόληψη των ατυχηµάτων και ελαχιστοποίηση των επιπτώσεών στο περιβάλλον. Η έννοια της βέλτιστης διαθέσιµης τεχνικής δεν αποβλέπει στην προδιαγραφή µίας συγκεκριµένης τεχνικής ή τεχνολο- γίας, αλλά, µάλλον, στη συνεκτίµηση των τεχνικών χαρακτηριστικών των σχετικών εγκαταστάσεων, της γεωγραφικής τοποθεσίας τους, και των τοπικών περιβαλλοντικών συνθηκών. 3. Οι πληροφορίες σχετικά µε την αποδοτικότητα και το κόστος των µέτρων ελέγχου βασίζονται σε έγγραφα τα οποία λήφθηκαν και αναθεωρήθηκαν από την ειδική µονάδα και την προπαρασκευαστική οµάδα εργασίας για τους έµµονους οργανικούς ρύπους. Εκτός και εάν ορίζεται διαφορετικά, οι τεχνικές οι οποίες παρουσιάζονται θεωρούνται καθιερωµένες µε βάση την πείρα που αποκοµίσθηκε από τη λειτουργική πείρα. 4. Η πείρα η οποία αποκοµίζεται από τις νέες εγκαταστάσεις που ενσωµατώνουν τεχνικές χαµηλών εκποµπών, και από την µετασκευή υφισταµένων εγκαταστάσεων, αναπτύσσεται συνεχώς· συνεπώς, µπορεί να απαιτηθεί τροποποίηση και ενηµέ- ρωση του παρόντος παραρτήµατος. Οι βέλτιστες διαθέσιµες τεχνικές που εντοπίζονται για τις νέες εγκαταστάσεις µπο- ρούν κανονικά να εφαρµοσθούν σε υπάρχουσες εγκαταστάσεις εφόσον προβλεφθεί επαρκής µεταβατική περίοδος και γίνουν οι απαραίτητες προσαρµογές. L 81/50 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19. 3. 2004 5. Στο παράρτηµα αναφέρεται ένας αριθµός µέτρων ελέγχου τα οποία καλύπτουν ένα φάσµα κόστους και αποδοτικότητας. Η επιλογή των µέτρων για µία οποιαδήποτε ειδική περίπτωση θα εξαρτηθεί από ένα αριθµό συντελεστών όπως, π. χ. , οικονοµικές συνθήκες, τεχνολογικές υποδοµές, και τυχόν ισχύοντα µέτρα ελέγχου της ατµοσφαιρικής ρύπανσης. 6. Οι σηµαντικότεροι έµµονοι οργανικοί ρύποι που εκπέµπονται από σταθερές πηγές είναι οι εξής: α) πολυχλωριωµένες διβενζο-π-διοξίνες/φουράνια (PCDD/F)· β) εξαχλωροβενζόλιο (HCB)· γ) πολυκυκλικοί αρωµατικοί υδρογονάνθρακες (PAH). Οι σχετικοί ορισµοί παρέχονται στο παράρτηµα ΙΙΙ του παρόντος πρωτοκόλλου. II. Κύριες σταθερές πηγές εκποµπών έµµονων οργανικών ρύπων 7. Οι πολυχλωριωµένες διβενζο-π-διοξίνες και τα φουράνια (PCDD/F) εκπέµπονται από θερµικές διεργασίες οργανικών υλών και χλωρίου ως αποτέλεσµα ατελούς καύσης ή χηµικών αντιδράσεων. Οι κύριες σταθερές πηγές PCDD/F µπορεί να είναι οι εξής: α) αποτέφρωση αποβλήτων, συµπεριλαµβανοµένης της συναποτέφρωσης· β) θερµικές µεταλλουργικές διεργασίες, π. χ. , παραγωγή αλουµινίου και άλλων µη σιδηρούχων µετάλλων, σιδήρου και χάλυβα· γ) καύση εγκαταστάσεων που παράγουν ενέργεια· δ) οικιακή καύση και ε) συγκεκριµένες διεργασίες χηµικής παραγωγής που ελευθερώνουν ενδιάµεσες ουσίες και υποπροϊόντα. 8. Οι κύριες σταθερές πηγές εκποµπών πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων µπορεί να είναι οι εξής: α) οικιακή θέρµανση µε ξύλο και κάρβουνο· β) ανοιχτές φωτιές όπως, για παράδειγµα, καύση αποβλήτων, πυρκαγιές δασών, και καύση υπολειµµάτων καλλιεργειών· γ) παραγωγή οπτάνθρακα και ανόδων· δ) παραγωγή αλουµινίου (µε τη διεργασία Soederberg) και ε) εγκαταστάσεις συντήρησης ξυλείας, εκτός όσον αφορά τα µέρη για τα οποία η κατηγορία αυτή δεν συµβάλλει σηµαντικά στις συνολικές τους εκποµπές πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων (σύµφωνα µε παράρτηµα ΙΙΙ). 9. Οι υδρογονάνθρακες (HCB) προέρχονται από θερµικές και χηµικές διεργασίες του αυτού είδους που παράγουν PCDD/ F, και το εξαχλωροβενζόλιο σχηµατίζεται µε ένα παρόµοιο µηχανισµό. Οι κύριες πηγές εκποµπών εξαχλωροβενζολίου µπορεί να είναι οι ακόλουθες: α) εγκαταστάσεις αποτέφρωσης αποβλήτων, συµπεριλαµβανοµένης της συναποτέφρωσης· β) θερµικές πηγές µεταλλουργικών βιοµηχανιών και γ) χρήση χλωριωµένων καυσίµων σε εγκαταστάσεις κλιβάνων. III. Γενικές προσεγγίσεις για τον έλεγχο των εκποµπών έµµονων οργανικών ρύπων 10. Υπάρχουν πολλές προσεγγίσεις για τον έλεγχο ή την αποτροπή έµµονων οργανικών ρύπων από σταθερές πηγές. Μεταξύ αυτών περιλαµβάνεται η αντικατάσταση των καυσίµων, οι τροποποιήσεις των διεργασιών, (συµπεριλαµβανοµέ- νων της σύντηξης και του ελέγχου της λειτουργίας), και η µετασκευή των υπαρχουσών εγκαταστάσεων. Στον κατάλογο που ακολουθεί, δίδονται γενικές ενδείξεις σχετικά µε τα διαθέσιµα µέτρα τα οποία µπορεί να εφαρµοσθούν είτε χωριστά είτε σε συνδυασµό: α) αντικατάσταση των πρώτων υλών που αποτελούν έµµονους οργανικούς ρύπους ή σε περίπτωση κατά την οποία υπάρχει άµεση σχέση των υλικών και των εκποµπών έµµονων οργανικών ρύπων από την πηγή· β) βέλτιστες περιβαλλοντικές πρακτικές όπως, π. χ. , καλή εσωτερική τακτοποίηση, προγράµµατα προληπτικής συντήρησης, ή µεταβολές όσον αφορά τις διεργασίες όπως, π. χ. , κλειστά συστήµατα (για παράδειγµα σε οπτακαν- θρακοποιεία ή χρήση αδρανών ηλεκτροδίων για την ηλεκτρόλυση)· γ) τροποποίηση του σχεδιασµού παραγωγής προκειµένου να διασφαλίζεται πλήρης καύση ώστε να αποτρέπεται ο σχηµατισµός έµµονων οργανικών ρύπων διαµέσου του ελέγχου παραµέτρων όπως, π. χ. , θερµοκρασίες αποτέφρωσης ή χρόνος παραµονής· 19. 3. 2004 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 81/51 δ) µέθοδοι για τον καθαρισµό των καυσαερίων όπως, π. χ. , θερµική ή καταλυτική αποτέφρωση ή οξείδωση, κατακρήµ- νιση σκόνης ή απορρόφηση· ε) επεξεργασία των υπολειµµατικών προϊόντων, αποβλήτων, και της ιλύος καθαρισµού µε, για παράδειγµα, θερµική επεξεργασία ή επεξεργασία που τα καθιστά αδρανή. 11. Τα επίπεδα εκποµπών που δίδονται για τα διάφορα µέτρα στους πίνακες 1, 2, 4, 5, 6, 8 και 9, αναφέρονται κατά γενικό κανόνα σε συγκεκριµένες περιπτώσεις. Τα ποσά ή το εύρος παρέχουν τα επίπεδα εκποµπών ως ποσοστό των οριακών τιµών εκποµπών µε τη χρήση συµβατικών τεχνικών. 12. Οι συλλογισµοί αποδοτικότητας από απόψεως κόστους µπορεί να βασίζονται στο συνολικό κόστος ετησίως ανά µονάδα µείωσης (συµπεριλαµβανοµένων του κεφαλαιακού κόστους και του κόστους λειτουργίας). Το κόστος της µείωσης εκποµπών έµµονων οργανικών ρύπων πρέπει να θεωρηθεί επίσης εντός του γενικού οικονοµικού πλαισίου της διεργασίας, λαµβανοµένων δηλαδή υπόψη των µέτρων ελέγχου και του κόστους της παραγωγής. ∆εδοµένου ότι υπάρ- χουν πολλοί συντελεστές που ασκούν επιρροή, τα στοιχεία όσον αφορά τις επενδύσεις και το κόστος λειτουργίας αφο- ρούν συγκεκριµένες περιπτώσεις. IV. Τεχνικές ελέγχου για τη µείωση των εκποµπών πολυχλωριωµένων διβενζο-Π-διοξινών και πολυχλωριωµένων διβεν- ζοφουρανίων (PCDD/F) Α. Αποτέφρωση αποβλήτων 13. Η αποτέφρωση των αποβλήτων περιλαµβάνει την αποτέφρωση των αστικών, των επικίνδυνων, και των ιατρικών απο- βλήτων, και την αποτέφρωση της ιλύος καθαρισµού. 14. Τα κύρια µέτρα ελέγχου για τις εκποµπές διοξινών και φουρανίων από εγκαταστάσεις αποτέφρωσης αποβλήτων είναι τα εξής: α) πρωτογενή µέτρα αναφορικά µε τα αποτεφρωµένα απόβλητα· β) πρωτογενή µέτρα αναφορικά µε τις τεχνικές διεργασίας· γ) µέτρα ελέγχου των φυσικών παραµέτρων της διεργασίας καύσης και των καυσαερίων (π. χ. στάδια θερµοκρασίας, ταχύτητα ψύξης, περιεκτικότητα σε όζον κ. λπ. )· δ) καθαρισµός των καυσαερίων και ε) επεξεργασία των καταλοίπων της διεργασίας καθαρισµού. 15. Τα πρωτογενή µέτρα αναφορικά µε τα αποτεφρωµένα απόβλητα, τα οποία περιλαµβάνουν τη διαχείριση των πρώτων υλών µε τη µείωση των αλογονωµένων ουσιών και την αντικατάστασή τους µε µη αλογονωµένες εναλλακτικές ουσίες, δεν προσφέρονται για την καύση των αστικών ή των επικίνδυνων αποβλήτων. Η αποτελεσµατικότερη λύση είναι η προ- σαρµογή της διεργασίας αποτέφρωσης και η εγκατάσταση δευτερογενών µέτρων για τον καθαρισµό των καυσαερίων. Η διαχείριση των πρώτων υλών αποτελεί χρήσιµο πρωτογενές µέτρο για τη µείωση των αποβλήτων και προσφέρει, επίσης, τη δυνατότητα ανακύκλωσης. Τούτο µπορεί να έχει ως αποτέλεσµα την έµµεση µείωση των διοξινών και φουρανίων χάρη στη µείωση των όγκων των αποβλήτων που πρέπει να αποτεφρωθούν. 16. Η προσαρµογή των τεχνικών διεργασιών µε σκοπό τη βελτιστοποίηση των συνθηκών καύσης αποτελεί σηµαντικό και αποτελεσµατικό µέτρο για τη µείωση των εκποµπών διοξινών και φουρανίων (συνήθως 850 °C ή υψηλότερες θερµο- κρασίες, εκτίµηση της τροφοδότησης µε οξυγόνο ανάλογα µε τη θερµαντική αξία και τη συνεκτικότητα των αποβ- λήτων, την επάρκεια του χρόνου παραµονής — 850 °C για περίπου 2 δευτερόλεπτα — και στροβιλισµός του αερίου, αποτροπή περιοχών ψυχρού αερίου σε ένα αποτεφρωτήρα, κ. λπ. ). Οι αποτεφρωτήρες ρευστοποιηµένης κλίνης διατη- ρούν θερµοκρασίες χαµηλότερες από 850 °C µε ικανοποιητικά αποτελέσµατα εκποµπών. Οσον αφορά τους υπάρχοντες αποτεφρωτήρες, τούτο κανονικά συνεπάγεται επανασχεδιασµό ή/και αντικατάσταση µίας εγκατάστασης — επιλογή η οποία πιθανόν να µην είναι οικονοµικά βιώσιµη σε όλες τις χώρες. Θα πρέπει να ελαχιστοποιείται η περιεκτικότητα της τέφρας σε άνθρακα. 17. Μέτρα καυσαερίων. Τα ακόλουθα µέτρα αποτελούν δυνατότητες για µία εύλογα αποτελεσµατική µείωση της περιεκτι- κότητας των καυσαερίων σε διοξίνες και φουράνια. Η σύνθεση de novo πραγµατοποιείται σε 250 έως 450 °C περίπου. Τα µέτρα αυτά αποτελούν προϋπόθεση για περαιτέρω µείωση προκειµένου να επιτευχθούν τα επιθυµητά αποτελέσµατα στην έξοδο: α) ψύξη των καυσαερίων (πολύ αποτελεσµατική και σχετικά µη δαπανηρή)· β) προσθήκη ανασταλτικών όπως, για παράδειγµα, η τριαιθανολαµίνη ή τριαιθυλαµίνη (µπορούν να µειώσουν επίσης τα οξείδια του αζώτου). Οµως, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι παρενέργειες για λόγους ασφαλείας· γ) χρήση συστηµάτων απορρόφησης σκόνης για θερµοκρασίες µεταξύ 800 και 1 000 °C, π. χ. , κεραµικά φίλτρα και κυκλώνες· δ) χρήση συστηµάτων ηλεκτρικής εκφόρτισης χαµηλής θερµοκρασίας και ε) αποτροπή κατάθεσης ιπτάµενης τέφρας στο σύστηµα εξαγωγής καυσαερίων. L 81/52 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19. 3. 2004 18. Οι µέθοδοι για τον καθαρισµό των καυσαερίων είναι οι εξής: α) συµβατικοί κρηµνιστές σκόνης για τη µείωση των σωµατιδίων διοξινών και φουρανίων· β) επιλεκτική καταλυτική µείωση ή επιλεκτική µη καταλυτική µείωση· γ) απορρόφηση µε ενεργό ξυλάνθρακα ή οπτάνθρακα σε συστήµατα σταθερής ή ρευστοποιηµένης κλίνης· δ) διάφοροι µέθοδοι απορρόφησης και βελτιστοποιηµένα συστήµατα έκπλυσης µε µείγµατα ενεργού ξυλάνθρακα, άνθρακα ανοικτής φωτιάς, διαλύµατα άσβεστου και ασβεστόλιθου σε αντιδραστήρες σταθερής κλίνης, ρέουσας κλίνης, και ρευστοποιηµένης κλίνης. Η αποδοτικότητα απορρόφησης αέριων διοξινών και φουρανίων µπορεί να βελτιωθεί µε τη χρήση ενός κατάλληλου υποστρώµατος ενεργού οπτάνθρακα στην επιφάνεια ενός σακόφιλτρου· ε) οξείδωση Η Ο 2 2 και στ) µέθοδοι καταλυτικής καύσης που χρησιµοποιούν διάφορα είδη καταλυτών (δηλαδή Pt/Al2O2 ή καταλύτες χαλκού/ χρωµίου µε διάφορους προαγωγούς για τη σταθεροποίηση της επιφάνειας και τη µείωση της γήρανσης των κατα- λυτών). 19. Οι µέθοδοι που αναφέρονται παραπάνω είναι ικανές να επιτύχουν επίπεδα εκποµπών 0,1 ng ισοδύναµης τοξικότητας/ m3 διοξινών και φουρανίων στα καυσαέρια. Εντούτοις, σε συστήµατα που χρησιµοποιούν ενεργό ξυλάνθρακα οι απορ- ροφητές/φίλτρα οπτάνθρακα, πρέπει να καταβληθεί προσπάθεια για να διασφαλίζεται ότι η ιπτάµενη σκόνη άνθρακα δεν αυξάνει τις εκποµπές διοξινών και φουρανίων στα επόµενα στάδια. Εξάλλου, πρέπει να σηµειωθεί ότι οι απορ- ροφητές και οι εγκαταστάσεις αποκονίασης πριν τους καταλύτες (τεχνική επιλεκτικής καταλυτικής µείωσης) παράγουν υπολείµµατα τα οποία περιέχουν διοξίνες και φουράνια που πρέπει να υποστούν επανεπεξεργασία ή απαιτούν κατάλληλη διάθεση. 20. Η σύγκριση των διαφόρων µέτρων για τη µείωση των PCDD/F σε καυσαέρια είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη. Η προκύ- πτουσα µήτρα περιλαµβάνει ένα ευρύ φάσµα µηχανικών εγκαταστάσεων µε διαφορετική ικανότητα και διάθρωση. Οι παράµετροι κόστους περιλαµβάνουν µέτρα µείωσης για την ελαχιστοποίηση και άλλων ρύπων όπως, για παράδειγµα, βαρέα µέταλλα (σε σωµατική και µη σωµατική µορφή). Για το λόγο αυτό, δεν µπορεί να εντοπισθεί µία άµεση σχέση στην πλειονότητα των περιπτώσεων για τη µείωση των εκποµπών διοξινών και φουρανίων. Στον πίνακα 1 παρουσιάζεται η σύνοψη των διαθέσιµων στοιχείων για τα διάφορα µέτρα ελέγχου. Πίνακας 1 Σύγκριση των διαφόρων µέτρων καθαρισµού καυσαερίων και τροποποιήσεων των διεργασιών σε εγκαταστάσεις αποτέφρωσης αποβλήτων για τη µείωση των εκποµπών PCDD/F Επιλογές διαχείρισης Επίπεδο εκποµπών (%) α/ Εκτιµώµενο κόστος Κίνδυνοι διαχείρισης Τα επίπεδα εκποµπών που επιτυγχάνονται δεν έχουν ποσοτικο- ποιηθεί να Φαίνεται µην εξαρτώνται γραµµικά από τον όγκο των πρώτων υλών Πρωτογενή µέτρα διαµέσου της τροποποίησης των πρώτων υλών: — Εξάλειψη των προδρόµων και των πρώτων υλών που περιέχουν χλώριο και — ∆ιαχείριση των ροών αποβλήτων Τροποποίηση της τεχνολογίας της διεργασίας: — Βελτίωση των συνθηκών καύσης. — Αποτροπή θερµοκρασιών κάτω των 850 °C και κρύων περιοχών στα καυσαέρια. — Επαρκής περιεκτικότητα σε οξυγόνο, έλεγχος της εισροής οξυγόνου ανάλογα µε τη θερµαντική αξία και τη συνεκτικότητα των πρώτων υλών και — Επαρκής χρόνος παραµονής και στροβιλισµού Μη αποτελεσµατική προεπιλογή των πρώτων υλών· τµήµατα µόνο µπορούν να συλλεχθούν· άλλα υλικά που περιέχουν χλώριο, για παράδειγµα, µαγειρικό άλας, χαρτί, κ. λπ. , δεν µπορεί να αποφευχθούν. Αυτό δεν επιθυµητό για τα επικίνδυνα χηµικά είναι απόβλητα Χρήσιµο πρωτογενές µέτρο εφικτό σε συγκεκριµένες περιπτώσεις (για παράδειγµα, καµένα λάδια, ηλεκτρικά εξαρτήµατα, κ. λπ. ) µε πιθανά πρόσθετα οφέλη από την ανακύκλωση υλικών Απαιτείται τροποποίηση όλης της διεργασίας. 19. 3. 2004 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 81/53 Επιλογές διαχείρισης Επίπεδο εκποµπών (%) α/ Εκτιµώµενο κόστος Κίνδυνοι διαχείρισης Μέτρα αναφορικά µε τα καυσαέρια: Αποτροπή της εναπόθεσης από: — Καθαριστές αιθάλης, ράβδους κρούσης, ηχητικούς καθαριστές αιθάλης ή καθα- ριστές αιθάλης µε ατµό. µηχανικούς Αποκονίαση, γενικά σε αποτεφρωτές αποβλήτων: < 10 Μέτριο 1-0. 1 Χαµηλή κότητα Υψηλό αποδοτι- Μέσο Χαµηλή αποδοτικό- τητα Μέση αποδοτικότητα — Φίλτρα από ύφασµα — Κεραµικά φίλτρα — Κυκλώνες και — Ηλεκτροστατική κρήµνιση Καταλυτική οξείδωση Ψύξη αερίου Μονάδα απορρόφησης υψηλής επίδοσης µε πρόσθετα σωµατίδια ενεργού ξυλάνθρακα (ηλεκτροδυναµική venturi). Επιλεκτική καταλυτική µείωση. (SCR). Υψηλό επενδυτικό κόστος και χαµηλό κόστος λειτουργίας Ο καθαρισµός αιθάλης µε ατµό µπορεί να αυξήσει την ταχύτητα σχηµατισµού διοξινών και φουρανίων. Αποµάκρυνση των PCDD/F που έχουν απορροφηθεί σε σωµατίδια. Η µέθοδος αποµάκρυνσης σωµατιδίων σε ροές καυσαερίων χρησιµοποιείται µόνο σε πρότυπες εγκαταστάσεις. Χρησιµοποίηση σε θερµοκρασίες < από 150 °C. Χρήση σε θερµοκρασία 800 έως 1 000 °C. Χρήση σε θερµοκρασία 450 °C· δυνατή η προώθηση της εν λόγω σύνθεσης διοξειδίων και φουρανίων, υψηλότερες εκποµπές NΟ x, µείωση της ανάκτησης θερµότητας. Χρήση σε θερµοκρασίες 800 έως 1 000 °C. Απαραίτητη χωριστή φάση µείωσης αερίου. Μείωση NOx εάν υπάρχει προσθήκη NH3· ανάγκη µεγαλύτερου χώρου, οι µεταχειρισµένοι καταλύτες και τα υπολείµµατα ενεργού άνθρακα ή οπτάνθρακα λιγνίτη µπορούν να διατεθούν, οι καταλύτες µπορούν να κατα- σκευαστές στις περισσότερες περιπτώσεις, ο ενεργός άνθρακας και ο ενεργός οπτάνθρακας από λιγνίτη µπορεί να καούν υπό αυστηρές συνθήκες ελέγχου. επανεπεξεργασία υποστούν τους από ∆ιάφορα είδη µεθόδων ξηράς και υγρής απορρόφησης µε µίγµατα ενεργού άνθρακα, οπτάνθρακα ανοικτής φωτιάς, διαλύµατα ασβεστίου και ασβεστόλιθου σε αντιδραστήρες ρευστο- ποιηµένης κλίνης: — Αντιδραστήρες σταθερής κλίνης, απορρόφηση µε ανοικτής ή σταθερής, ξυλάνθρακα οπτάνθρακα ρέουσας, και ενεργό φωτιάς και — Εγκλωβισµένη ροή ή κυκλοφορών αντιδραστήρας ρευστοποιηµένης κλίνης µε ενεργό οπτάνθρακα/ διαλύµατα ασβεστίου, ασβεστόλιθου και επακό- λουθη επεξεργασία µε φίλτρα από ύφασµα. Προσθήκη H2O2. Αποµάκρυνση υπολειµµάτων· µεγάλη ανάγκη σε χώρο. Αποµάκρυνση υπολειµµάτων. < 2 (0,1 ng TE/m3) < 10 (0,1 ng TE/m3) 2-5 (0,1 ng TE/m3) Υψηλό κόστος, κόστος λειτουργίας επενδυτικό υψηλό επενδυτικό Χαµηλό κόστος, µέσο κόστος λειτουργίας Χαµηλό κόστος, κόστος λειτουργίας επενδυτικό χαµηλό α/: Εναποµένουσες εκποµπές σε σύγκριση προς τις εκποµπές πριν τη µείωση. 21. Οι αποτεφρωτές ιατρικών αποβλήτων µπορεί να αποτελούν κύριες πηγές PCDD/F σε πολλές χώρες. Συγκεκριµένα, ιατ- ρικά απόβλητα όπως, για παράδειγµα, µέλη του ανθρώπινου σώµατος, µολυσµένα απόβλητα, βελόνες, αίµα, πλάσµα, και κυτοστατικά υφίστανται επεξεργασία ως ειδικές µορφές επικίνδυνων αποβλήτων ενώ άλλα ιατρικά απόβλητα απο- τεφρώνονται συχνά επιτόπου σε ένα σύστηµα τµηµατικής αποτέφρωσης. Οι αποτεφρωτές που λειτουργούν µε συσ- τήµατα παρτίδων µπορούν να τηρούν τις αυτές απαιτήσεις αναφορικά µε τη µείωση διοξινών και φουρανίων όπως και οι άλλοι αποτεφρωτές αποβλήτων. 22. Τα µέρη πιθανόν να επιθυµούν να εξετάσουν το ενδεχόµενο υιοθέτησης πολιτικών προκειµένου να ενθαρρυνθεί η αποτέφρωση αστικών και ιατρικών αποβλήτων σε µεγάλες περιφερειακές εγκαταστάσεις αντί σε µικρότερες. Η προσέγ- γιση αυτή µπορεί να καταστήσει την εφαρµογή των βέλτιστων διαθέσιµων τεχνικών αποδοτικότερη από απόψεως κόστους. L 81/54 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19. 3. 2004 23. Η επεξεργασία υποδηµάτων της διεργασίας καθαρισµού καυσαερίων. Αντίθετα προς τις τέφρες αποτεφρωτών, τα υπο- λείµµατα αυτά περιέχουν σχετικά υψηλά συγκεντρώσεις βαρέων µετάλλων, οργανικών ρύπων (µε διοξίνες και φουρά- νια), χλωρίδια, και συλφίδες. Η µέθοδος διάθεσής τους, συνεπώς, πρέπει να υπόκειται σε αυστηρό έλεγχο. Τα συ- στήµατα πλυντρίδων µε νερό, ειδικότερα, παράγουν µεγάλες ποσότητες όξινων, µολυσµένων, υγρών αποβλήτων. Υπάρ- χουν ορισµένες ειδικές µέθοδοι επεξεργασίας. Μεταξύ αυτών περιλαµβάνονται οι ακόλουθοι: α) καταλυτική επεξεργασία σκόνης φίλτρων από ύφασµα µε συνθήκες χαµηλών θερµοκρασιών και έλλειψης οξυγόνου· β) καθαρισµός σκόνης φίλτρων από ύφασµα χάρις στην διεργασία 3-R (εξαγωγή των βαρέων µετάλλων µε οξέα και καύση για την καταστροφή της οργανικής ύλης)· γ) υάλωση της σκόνης των φίλτρων από ύφασµα· δ) περαιτέρω µέθοδοι ακινητοποίησης και ε) εφαρµογή της τεχνολογίας πλάσµατος. Β. Θερµικές διεργασίες στη µεταλλουργική βιοµηχανία 24. Ειδικές διεργασίες της µεταλλουργικής βιοµηχανίας µπορεί να αποτελούν σηµαντικές υπόλοιπες πηγές εκποµπών διο- ξινών και φουρανίων. Οι διεργασίες αυτές είναι οι ακόλουθες: α) η βιοµηχανία πρωτογενούς σιδήρου και χάλυβα (π. χ. , υψικάµινοι, εγκαταστάσεις τήξης, κοκκοποίηση σιδήρου)· β) η βιοµηχανία δευτερογενούς σιδήρου και χάλυβα και γ) η βιοµηχανία πρωτογενών και δευτερογενών µη σιδηρούχων µετάλλων (παραγωγή χαλκού). Στον πίνακα 2 συνοψίζονται τα µέτρα ελέγχου εκποµπών διοξινών και φουρανίων Πίνακας 2 Μείωση των εκποµπών διοξινών και φουρανίων (PCDD/F) στη µεταλλουργική βιοµηχανία Επιλογές διαχείρισης Επίπεδο εκποµπών (%) α/ Εκτιµώµενο κόστος Κίνδυνοι διαχείρισης Εγκαταστάσεις τήξης Πρωτογενή µέτρα: — Βελτιστοποίηση/ενθυλάκωση της µεταφορικής ται- νίας οξειδίων — Επανακυκλοφορία καυσαερίων, π. χ. , βελτιστοποίηση εκποµπών τήξης µε αποτέλεσµα µείωση της ροής καυσαερίων κατά 35 % περίπου (µείωση του κόστους των περαιτέρω δευτερογενών µέτρων διαµέ- σου της µείωσης της ροής καυσαερίων), ικανότητα 1 εκατοµµύριο Nm3/h 40 ∆ευτερογενή µέτρα: ∆εν επιτυγχάνεται κατά 100 % Χαµηλό Χαµηλό — Ηλεκτροστατική κρήµνιση + µοριακά κόσκινα Μέση αποδοτικότητα Μέσο — Προσθήκη άνθρακα µειγµάτων ασβεστόλιθου/ενεργού αποδοτικό- Υψηλή τητα (0,1 ng ΤΕ/m3) Μείωση υψηλής κότητας 0,4 ng TE/m3) εκποµπών αποδοτι- (0,2- έως — Πλυντρίδες υψηλής επίδοσης — υφιστάµενες εγκα- ταστάσεις: AIRFINE (Voest Alpine Stahl Linz) από το 1993 για 600 000 Nm3/h· προβλέπεται η κατα- σκευή µιας δεύτερης εγκατάστασης στην Ολλανδία (Hoogoven) για το 1998. Παραγωγή µη σιδηρούχων µετάλλων (π. χ. χαλκός) Πρωτογενή µέτρα: — Προδιαλογή παλαιών σιδηρικών, αφαίρεση υλικών, όπως, π. χ. , πλαστικά και παλαιά σιδηρικά τα οποία έχουν µολυνθεί µε PVC, αφαίρεση επιστρώσεων και χρήση µονωτικών υλικών που δεν περιέχουν χλώριο Για το επίπεδο 0,1 ng TE/m3 µπορεί να επιτευχθεί µε µεγαλύτερη κατανάλωση ενέργειας· δεν υφίστανται παρό- µοιες εγκαταστάσεις. Μέσο Μέσο Χαµηλό 19. 3. 2004 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 81/55 Επιλογές διαχείρισης Επίπεδο εκποµπών (%) α/ Εκτιµώµενο κόστος Κίνδυνοι διαχείρισης ∆ευτερογενή µέτρα: — Ψύξη θερµών καυσαερίων — Χρήση οξυγόνου ή εµπλουτισµένου µε οξυγόνο αέρα για την τροφοδοσία της φωτιάς, έγχυση οξυγό- νου στο φρέαρ της υψικαµίνου (εξασφαλίζοντας πλήρη καύση και ελαχιστοποιώντας τον όγκο των καυσαερίων) Υψηλή κότητα αποδοτι- Χαµηλό 5-7, (1,5-2 TE/m3) Υψηλό — Αντιδραστήρας σταθερής κλίνης ή αντιδραστήρας ρευστοποιηµένου αεροχειµάρρου µε απορρόφηση µε ενεργό άνθρακα ή σκόνη άνθρακα ανοικτής φωτιάς (0,1 ng TE/m3) Υψηλό — Καταλυτική οξείδωση· και (0,1 ng TE/m3) Υψηλό — Μείωση του χρόνου παραµονής στην περιοχή θερµοκρασίας στο σύστηµα καυσαερίου. κρίσιµη Παραγωγή σιδήρου και χάλυβα Πρωτογενή µέτρα: — Καθαρισµός των παλαιοσιδηρικών από τα λάδια πριν τη φόρτωση στα δοχεία παραγωγής — Εξάλειψη των µικροποσοτήτων οργανικών υλών όπως, π. χ. , λάδια, γαλακτώµατα, λίπη, χρώµατα, και πλαστικά από τον καθαρισµό των πρώτων υλών — Μείωση του υψηλού ειδικού όγκου των καυσαερίων — Χωριστή διαλογή και επεξεργασία των εκποµπών από τη φόρτωση και εκφόρτωση ∆ευτερογενή µέτρα: — Χωριστή διαλογή και επεξεργασία των εκποµπών από τη φόρτωση και εκφόρτωση· και — Φίλτρα από ύφασµα σε συνδυασµό µε έγχυση οπτάν- θρακα. < 1 ∆ευτερογενής παραγωγή αλουµινίου Πρωτογενή µέτρα: — Αποφυγή αλογονωµένων υλικών (εξαχλωροαιθάνιο) — Αποφυγή ρυπαντικών ουσιών που περιέχουν χλώριο (π. χ. χλωριωµένες παραφίνες) και Χαµηλό Πρέπει να χρησιµοποιούνται διαλύτες καθαρισµού Χαµηλό Μέσο Χαµηλό Χαµηλό Μέσο Χαµηλό Χαµηλό — Καθαρισµός και διαλογή φορτίων ακάθαρτων παλαιοσιδηρικών, π. χ. , αφαίρεση των επικαλύψεων από τα απόβλητα κοπής και στέγνωµα, τεχνικές δια- χωρισµού επίπλευσης-βύθισης, και εναπόθεση µέσω ρεύµατος στροβιλισµού· ∆ευτερογενή µέτρα: — Φίλτρα από ύφασµα ενός και πολλών σταδίων µε ασβεστόλιθου-ενεργού πρόσθετη άνθρακα µπροστά από το φίλτρο ενεργοποίηση < 1 (0,1 ng TE/m3) Μέσο/υψηλό L 81/56 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19. 3. 2004 Επιλογές διαχείρισης Επίπεδο εκποµπών (%) α/ Εκτιµώµενο κόστος Κίνδυνοι διαχείρισης — Ελαχιστοποίηση και χωριστή αποµάκρυνση και καθα- ρισµός ροών καυσαερίων που έχουν µολυνθεί από διαφορετικές ουσίες — Αποτροπή εναπόθεσης σωµατιδίων από τα καυσαέρια και προαγωγή της ταχείας εισόδου στο φάσµα κρίσιµης θερµοκρασίας· και — Βελτίωση της προεπεξεργασίας scrap αλουµινίου µε τη χρήση τεχνικών διαχωρισµού επίπλευσης-βύθισης και διαλογής κατά µέγεθος και βάρος µε τη βοήθεια εναπόθεσης µέσω ρεύµατος στροβιλισµού. α/: Εναποµένουσες εκποµπές σε σύγκριση προς τις εκποµπές χωρίς µέτρα ελέγχου. Μέσο/υψηλό Μέσο/υψηλό Μέσο/υψηλό 25. Οι εγκαταστάσεις παραγωγής και επεξεργασίας µετάλλων µε εκποµπές διοξινών και φουρανίων µπορούν να τηρήσουν ένα µέγιστο επίπεδο µε συγκεντρώσεις 0,1 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3 (εάν η ροή του όγκου καυσαερίων είναι > 5 000 m3/h) εάν εφαρµόζονται µέτρα ελέγχου. Ε γ κατ αστ άσε ις τ ήξης 26. Οι µετρήσεις σε εγκαταστάσεις τήξης στη βιοµηχανία σιδήρου και χάλυβα γενικά έδειξαν εκποµπές διοξινών και φουρα- νίων σε ένα φάσµα από 0,4 έως 4 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3. Μία µόνο µέτρηση σε µία εγκατάσταση χωρίς µέτρα ελέγχου έδειξε συγκέντρωση εκποµπών 43 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3. 27. Οι αλογονωµένες ενώσεις µπορεί να έχουν ως αποτέλεσµα το σχηµατισµό διοξινών και φουρανίων εάν εισέλθουν στις εγκαταστάσεις τήξης µε τις πρώτες ύλες (σκόνη οπτάνθρακα, περιεκτικότητα του µεταλλεύµατος σε άλας) και τα πρό- σθετα ανακυκλωµένα υλικά (π. χ. , λέπια σκωρίας, σκόνη αερίων υψικαµίνου, σκόνη φίλτρων, και ιλύες από την επεξερ- γασία των λυµάτων). Εντούτοις, παροµοίως προς την αποτέφρωση των αποβλήτων, δεν υπάρχει σαφής δεσµός µεταξύ της περιεκτικότητας των πρώτων υλών σε χλώριο και των εκποµπών διοξινών και φουρανίων. Ένα κατάλληλο µέτρο θα µπορούσε να είναι η αποφυγή µολυσµένων υπολειµµάτων υλικού και απoελαίωση ή απολίπανση των λεπιών σκωρίας πριν την εισαγωγή τους στην εγκατάσταση τήξης. 28. Η αποτελεσµατικότερη µείωση των εκποµπών διοξινών και φουρανίων µπορεί να επιτευχθεί µε τη χρήση συνδυασµού διαφορετικών δευτερογενών µέτρων όπως, για παράδειγµα: α) η επανακυκλοφορία καυσαερίων µειώνει σηµαντικά τις εκποµπές διοξινών και φουρανίων. Εξάλλου, η ροή των καυ- σαερίων ελαττώνεται σηµαντικά µειώνοντας, κατά συνέπεια, το κόστος της εγκατάστασης τυχόν πρόσθετων συστηµάτων ελέγχου στην έξοδο· β) εγκατάσταση φίλτρων από ύφασµα (σε συνδυασµό µε ηλεκτροστατικούς κρηµνιστές σε ορισµένες περιπτώσεις) ή ηλεκτροστατικών κρηµνιστών µε έγχυση ενεργού άνθρακα/άνθρακα ανοικτής φωτιάς/µειγµάτων ασβεστόλιθου στα καυσαέρια· γ) αναπτύχθηκαν µέθοδοι καθαρισµού οι οποίοι περιλαµβάνουν πρόψυξη των καυσαερίων, έκπλυση µε καθαρισµό υψηλής επίδοσης, και διαχωρισµό µε εναπόθεση ένσταξης. Επιτεύχθηκαν εκποµπές που κυµαίνονται από 0,2 έως 0,4 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3. Με την προσθήκη κατάλληλων ουσιών απορρόφησης όπως, για παράδειγµα, οπτανθράκων λιγνίτη/ακοσκίνιστου άνθρακα µικρών διαστάσεων, µπορεί να επιτευχθούν συγκεντρώσεις 0,1 ng ισο- δύναµης τοξικότητας/m3. Πρω τ ο γε νής και δευ τ ε ρο γ ενής παραγ ωγ ή χαλκο ύ 29. Οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις για την πρωτογενή και δευτερογενή παραγωγή χαλκού µπορούν να επιτύχουν επίπεδα εκποµπών τα οποία κυµαίνονται από µερικά µικρογραµµάρια έως 2 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3 µετά τον καθαρι- σµό των καυσαερίων. Μία µόνο φρεατώδης κάµινος εξέπεµψε έως 29 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3 διοξινών και φουρανίων πριν τη βελτιστοποίηση των προσµειγµάτων. Γενικά, υπάρχει ένα ευρύ φάσµα κοινών εκποµπών διοξινών και φουρανίων από τις εγκαταστάσεις αυτές λόγω των µεγάλων διαφορών όσον αφορά τις πρώτες ύλες που χρησιµο- ποιούνται σε διάφορα προσµείγµατα και διεργασίες. 30. Γενικά, τα ακόλουθα µέτρα είναι κατάλληλα για τη µείωση εκποµπών διοξινών και φουρανίων: α) προδιαλογή των παλαιοσιδηρικών· β) προεπεξεργασία των παλαιοσιδηρικών, για παράδειγµα, αφαίρεση των πλαστικών επικαλύψεων ή των επικαλύψεων πολυµερών του χλωριούχου βινυλίου (PVC)· προεπεξεργασία αποµετάλλων καλωδίων µε τη χρήση αποκλειστικά ψυχρών/µηχανικών µεθόδων· 19. 3. 2004 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 81/57 γ) ψύξη θερµών καυσαερίων (παρέχοντας χρήση θερµότητας), για τη µείωση του χρόνου παραµονής στην κρίσιµη ζώνη της θερµοκρασίας στο σύστηµα καυσαερίων· δ) χρήση οξυγόνου και εµπλουτισµένου µε οξυγόνο αέρα για την τροφοδοσία της πυράς ή έγχυση οξυγόνου στον φρεατώδη κλίβανο (εξασφαλίζοντας πλήρη καύση και ελαχιστοποίηση του όγκου των καυσαερίων)· ε) απορρόφηση σε αντιδραστήρα σταθερής κλίνης ή αντιδραστήρα ρέοντος αεροχειµάρρου µε ενεργό άνθρακα ή σκόνη άνθρακα ανοικτής φωτιάς και στ) καταλυτική οξείδωση. Χ α λυ βο υρ γ ία 31. Οι εκποµπές διοξινών και φουρανίων από χαλυβουργία µετατροπής για την παραγωγή χάλυβα και από θολωτές υψι- καµίνους, ηλεκτρικούς φούρνους και κάµινους βολταϊκού τόξου για τη χύτευση χυτοσιδήρου είναι σηµαντικά χαµηλό- τερες από 0,1 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3. Οι κάµινοι ψυχρού αέρα και οι περιστροφικοί κάµινοι (χύτευση χυτο- σιδήρου) έχουν υψηλότερες εκποµπές διοξινών και φουρανίων. 32. Οι κάµινοι βολταϊκού τόξου που χρησιµοποιούνται στη δευτερογενή παραγωγή χάλυβα µπορούν να επιτύχουν τιµές συγκέντρωσης εκποµπών 0,1 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3 εάν χρησιµοποιούνται τα ακόλουθα µέτρα: α) χωριστή διαλογή εκποµπών από τη φόρτωση και την εκφόρτωση και β) χρήση φίλτρου από ύφασµα ή ηλεκτροστατικού κρηµνιστή σε συνδυασµό µε έγχυση οπτάνθρακα. 33. Η τροφοδοσία των καµίνων βολταϊκού τόξου συχνά περιέχει λάδια, γαλακτώµατα, ή γράσα. Γενικά πρωτογενή µέτρα για τη µείωση των PCDD/F µπορεί να είναι η διαλογή, η αποελαίωση και η αφαίρεση της επικάλυψης των παλαιοσιδη- ρικών που µπορεί να περιέχει πλαστικά, καουτσούκ, χρώµατα βαφής, χρωστικές ύλες, και προσµείξεις βουλκανισµού. Χ υ τ ή ρ ια στ η β ιο µ η χα ν ί α δ ευτ ερ ο γ ενο ύ ς α λο υ µ ινί ο υ 34. Οι εκποµπές διοξινών και φουρανίων από χυτήρια της βιοµηχανίας δευτερογενούς αλουµινίου κυµαίνονται από 0,1 έως 14 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3. Τα επίπεδα αυτά εξαρτώνται από τις προσµίξεις χύτευσης, τα υλικά που χρησιµοποιούνται, και τις τεχνικές καθαρισµού των καυσαερίων που εφαρµόζονται. 35. Συνοπτικά, φίλτρα από ύφασµα ενός ή πολλών σταδίων µε την προσθήκη ασβεστόλιθου/ενεργού άνθρακα/άνθρακα ανοικτής φωτιάς µπροστά από το φίλτρο επιτυγχάνουν συγκέντρωση εκποµπών 0,1 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3, µε αποτελεσµατικότητα µείωσης 99 %. 36. Μπορούν να ληφθούν, επίσης, τα ακόλουθα µέτρα: α) ελαχιστοποίηση και χωριστή αφαίρεση και καθαρισµός ροών καυσαερίων που έχουν µολυνθεί από διαφορετικές ουσίες· β) αποτροπή της εναπόθεσης σωµατιδίων καυσαερίων· γ) ταχεία είσοδος στο φάσµα κρίσιµης θερµοκρασίας· δ) βελτίωση της προδιαλογής του σκραπ αλουµινίου µε τη χρήση τεχνικών διαχωρισµού επίπλευσης-βύθισης και δια- λογή κατά µέγεθος και βάρος µε εναπόθεση µε ρεύµα στροβιλισµού και ε) βελτίωση του προκαθαρισµού του σκραπ αλουµινίου και αφαίρεση της επικάλυψης και το στέγνωµα των απο- βλήτων κοπής. 37. Οι επιλογές δ) και ε) είναι σηµαντικές γιατί είναι απίθανο οι σύγχρονες τεχνικές χύτευσης χωρίς ρευστοποιητές (που αποφεύγουν ρευστοποιητές αλάτων αλογονιδίων) να µπορέσουν να επεξεργαστούν σκραπ χαµηλής ποιότητας που µπορεί να χρησιµοποιηθεί σε περιστροφικούς κλίβανους. 38. Οι συζητήσεις συνεχίζονται στο πλαίσιο της σύµβασης για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος στον Βορειοα- νατολικό Ατλαντικό σχετικά µε την αναθεώρηση µίας προηγούµενης σύστασης για τη σταδιακή εξάλειψη του εξαχλω- ροαιθανίου στη βιοµηχανία του αλουµινίου. 39. Το τήγµα µπορεί να υποστεί επεξεργασία µε την εφαρµογή εξελιγµένης τεχνολογίας, για παράδειγµα, µε µίγµατα αζώτου/χλωρίου σε αναλογία µεταξύ 9:1 και 8:2, εξοπλισµό έγχυσης για τη λεπτή διασπορά, την έκπλυση πριν και µετά µε άζωτο και την απολίπανση εν κενώ. Όσον αφορά τα µίγµατα αζώτου/χλωρίου, µετρήθηκε συγκέντρωση εκποµπών διοξινών και φουρανίων 0,03 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3 περίπου (σε σύγκριση µε τιµές > από 1 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3 σε περίπτωση επεξεργασίας µε χλώριο µόνο). Απαιτείται χλώριο για την αφαίρεση του µαγνησίου και άλλων ανεπιθύµητων ουσιών. L 81/58 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19. 3. 2004 Γ. Καύση ορυκτών καυσίµων σε σταθµούς παραγωγής ρεύµατος και βιοµηχανικούς λέβητες 40. Κατά την καύση ορυκτών καυσίµων σε σταθµούς παραγωγής ρεύµατος και βιοµηχανικούς λέβητες (θερµική ικανότητα > 50 MW), η βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας και της εξοικονόµησης ενέργειας έχουν ως αποτέλεσµα µείωση των εκποµπών όλων των ρύπων λόγω µείωσης των απαιτήσεων σε καύσιµα. Αυτό θα έχει, επίσης, ως αποτέλε- σµα µείωση των εκποµπών διοξινών και φουρανίων. Η αφαίρεση του χλωρίου από τον άνθρακα ή το πετρέλαιο δεν θα είναι αποδοτική από άποψης κόστους, όµως η τάση προς σταθµούς που χρησιµοποιούν αέριο ως καύσιµο θα συντείνει στη µείωση των εκποµπών διοξινών και φουρανίων στον τοµέα αυτό. 41. Πρέπει να σηµειωθεί ότι οι εκποµπές διοξινών και φουρανίων µπορούν να αυξηθούν σηµαντικά εάν στα καύσιµα προ- στεθούν απόβλητα (ιλύς καθαρισµού, καµένα λάδια, απορρίµµατα ελαστικού, κ. λπ. ). Η καύση αποβλήτων για την παρα- γωγή ενέργειας πρέπει να επιτρέπεται µόνο σε εγκαταστάσεις που χρησιµοποιούν συστήµατα καθαρισµού των καυσαε- ρίων µε υψηλή αποδοτικότητα µείωσης των διοξινών και φουρανίων (βλέπε τµήµα Α παραπάνω). 42. Η εφαρµογή τεχνικών για τη µείωση των εκποµπών οξειδίων του αζώτου, διοξειδίου του θείου, και σωµατιδίων από τα καυσαέρια µπορεί να απαλείψει τις εκποµπές διοξινών και φουρανίων. Κατά τη χρήση των εν λόγω τεχνικών, η αποδοτι- κότητα αφαίρεσης των διοξινών και φουρανίων ποικίλλει από εγκατάσταση σε εγκατάσταση. Συνεχίζονται οι έρευνες για την ανάπτυξη τεχνικών εξάλειψης των διοξινών και φουρανίων, όµως έως ότου οι τεχνικές αυτές καταστούν διαθέ- σιµες σε βιοµηχανική κλίµακα δεν έχουν ακόµη εντοπισθεί βέλτιστες διαθέσιµες τεχνικές για το συγκεκριµένο σκοπό της εξάλειψης των διοξινών και φουρανίων. ∆. Οικιακή καύση 43. Η συµβολή των συσκευών οικιακής καύσης στις συνολικές εκποµπές διοξινών και φουρανίων είναι λιγότερο σηµαντική όταν χρησιµοποιούνται εγκεκριµένα καύσιµα καταλλήλως. Εξάλλου, είναι δυνατόν να υπάρξουν µεγάλες περιφερειακές διαφορές όσον αφορά τις εκποµπές λόγω του είδους και της ποιότητας των καυσίµων, τη γεωγραφική κατανοµή και τη χρήση των συσκευών. 44. Τα οικιακά τζάκια έχουν χειρότερο συντελεστή καύσης υδρογονανθράκων από άποψης καυσίµων και καυσαερίων σε σύγκριση µε µεγάλες εγκαταστάσεις καύσης. Αυτό αληθεύει ιδιαίτερα εάν χρησιµοποιούν στερεά καύσιµα όπως, π. χ. , ξύλο και άνθρακα µε συγκεντρώσεις διοξινών και φουρανίων στις εκποµπές ενός φάσµατος που κυµαίνεται από 0,1 έως 0,7 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3. 45. Η προσθήκη υλικού συσκευασίας στα στερεά καύσιµα αυξάνει τις εκποµπές διοξινών και φουρανίων. Μολονότι απαγο- ρεύεται σε ορισµένες χώρες, η καύση σκουπιδιών και υλικού συσκευασίας πραγµατοποιείται σε ορισµένες ιδιωτικές κατοικίες. Λόγω των ολοένα αυξανόµενων τελών διάθεσης, πρέπει να αναγνωρισθεί ότι σε οικιακές εγκαταστάσεις καύσης πραγµατοποιείται καύση οικιακών απορριµµάτων. Η χρήση ξύλου µε την προσθήκη απορριµµάτων υλικού συ- σκευασίας µπορεί να έχει ως αποτέλεσµα αύξηση των εκποµπών διοξινών και φουρανίων από 0,06 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3 (ξύλο αποκλειστικά) έως 8 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3 (σε σχέση προς 11 % O2 κατ' όγκο). Τα αποτελέσµατα αυτά επιβεβαιώθηκαν από έρευνες που διενεργήθηκαν σε πολλές χώρες σύµφωνα µε τις οποίες µετρήθη- καν 114 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3 (σε σχέση προς 13 % οξυγόνου κατ' όγκο) σε καυσαέρια συσκευών οικιακής καύσης οι οποίες καίουν απόβλητα. 46. Οι εκποµπές από συσκευές οικιακής καύσης µπορεί να µειωθούν χάρη στη χρήση καυσίµων καλής ποιότητας αποκλει- στικά ως υλικών εισροής και την αποτροπή της καύσης αποβλήτων, αλογονωµένων πλαστικών, και άλλων υλικών. Προγράµµατα πληροφόρησης του κοινού τα οποία απευθύνονται στους αγοραστές και χειριστές οικιακών συσκευών καύσης θα µπορούσαν να είναι αποτελεσµατικά για την επίτευξη του στόχου αυτού. Ε. Εγκαταστάσεις καύσης ξύλου (ικανότητα < από 50 MW) 47. Αποτελέσµατα µέτρησης από εγκαταστάσεις καύσης ξύλου παρουσιάζουν εκποµπές διοξινών και φουρανίων άνω του 0,1 ng ισοδύναµης τοξικότητας/m3 σε καυσαέρια ιδιαίτερα µε δυσµενείς συνθήκες καύσης ή/και όταν οι καιόµενες ουσίες έχουν υψηλότερη περιεκτικότητα σε χλωριωµένες ενώσεις από τα συνήθη ξύλα που δεν έχουν υποστεί επεξερ- γασία. Ένδειξη κακής καύσης είναι η συνολική συγκέντρωση άνθρακα στο καυσαέριο. Βρέθηκαν συσχετίσεις µεταξύ εκποµπών οξειδίων του άνθρακα, ποιότητας καύσης, και εκποµπών διοξινών και φουρανίων. Στον πίνακα 3 συνοψίζο- νται ορισµένες συγκεντρώσεις εκποµπών και συντελεστές εγκαταστάσεων καύσης ξύλων. Συγκεντρώσεις εκποµπών οι οποίες συνδέονται µε την ποσότητα και συντελεστές εγκαταστάσεων καύσης ξύλου Πίνακας 3 Καύσιµα Φυσικό ξύλο (οξιά) Πριονίδια φυσικού ξύλου από δάση Μοριοσανίδες Συγκέντρωση εκποµπών (ng TE/m3) 0,02-0,10 0,07-0,21 0,02-0,08 Συντελεστής εκποµπών (ng TE/kg) 0,23-1,3 0,79-2,6 0,29-0,9 Συντελεστής εκποµπών (ng/GJ) 12-70 43-140 16-50 19. 3. 2004 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 81/59 Καύσιµα Αστικά απορρίµµατα ξύλου Οικιακά απορρίµµατα Ξυλάνθρακας Συγκέντρωση εκποµπών (ng TE/m3) Συντελεστής εκποµπών (ng TE/kg) Συντελεστής εκποµπών (ng/GJ) 2,7-14,4 26-173 1 400-9 400 114 0,03 3 230 48. Η καύση αστικών απορριµµάτων ξύλου (ξυλεία κατεδάφισης) σε κινητές σχάρες έχουν ως αποτέλεσµα σχετικά υψηλές εκποµπές διοξινών και φουρανίων, σε σύγκριση µε πηγές ξυλείας που δεν προέρχονται από απορρίµµατα. Ένα πρωτο- γενές µέτρο για τη µείωση των εκποµπών είναι η αποφυγή της χρήσης απορριµµάτων επεξεργασµένου ξύλου σε εγκα- ταστάσεις καύσης ξύλου. Η καύση επεξεργασµένου ξύλου πρέπει να επιτρέπεται µόνο σε εγκαταστάσεις µε κατάλληλο καθαρισµό καυσαερίων για την ελαχιστοποίηση των εκποµπών διοξινών και φουρανίων. V. Μέτρα ελέγχου για τη µείωση των εκποµπών πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων (ΡΑΗ) Α. Παραγωγή οπτάνθρακα 49. Κατά την παραγωγή οπτάνθρακα, ελευθερώνονται στην περιβάλλουσα ατµόσφαιρα πολυκυκλικοί αρωµατικοί υδρο- γονάνθρακες κυρίως: α) όταν ο κλίβανος τροφοδοτείται από τις οπές τροφοδότησης· β) λόγω διαρροών από την πόρτα του κλίβανου, τους σωλήνες ανόδου, και τα καλύµµατα των οπών τροφοδότησης και γ) κατά τη διάρκεια του ξεφουρνίσµατος και της ψύξης του οπτάνθρακα. 50. Η συγκέντρωση βενζό(α)πυρενίου (BaP) ποικίλλει σηµαντικά µεταξύ των διαφόρων πηγών σε µία συστοιχία οπτάν- θρακα. Οι υψηλότερες συγκεντρώσεις BaP συναντώνται στην οροφή της καµίνου και κοντά τις οπές. 51. Το βενζοαπυρένιο (PAH) από την παραγωγή οπτάνθρακα µπορεί να µειωθεί µε την τεχνική βελτίωση των υφισταµένων ολοκληρωµένων εγκαταστάσεων σιδήρου και χάλυβα. Τούτο µπορεί να συνεπάγεται την περικάλυψη και την αντικατά- σταση παλαιών συστοιχιών οπτάνθρακα και τη γενική µείωση της παραγωγής οπτάνθρακα, για παράδειγµα µε έγχυση άνθρακα υψηλής θερµαντικής αξίας στην παραγωγή χάλυβα. 52. Μία στρατηγική για µείωση του PAH από συστοιχίες οπτάνθρακα πρέπει να περιλαµβάνει τα ακόλουθα τεχνικά µέτρα: α) τροφοδότηση των κλιβάνων οπτάνθρακα: — µείωση των εκποµπών σωµατιδίων κατά την τροφοδότηση του άνθρακα από την ανθρακαποθήκη στα οχήµατα τροφοδοσίας, — κλειστό σύστηµα για τη µεταφορά του άνθρακα όταν χρησιµοποιείται προς θέρµανση του άνθρακα, — εξαγωγή των αερίων τροφοδότησης και επακόλουθη επεξεργασία, είτε µε το πέρασµα των αερίων σε ένα συνε- χόµενο κλίβανο ή µε το πέρασµα διαµέσου ενός κυρίου αγωγού συλλογής σε ένα αποτεφρωτή και µία επακό- λουθη συσκευή αποκονίασης. Σε ορισµένες περιπτώσεις, τα εξαγχθέντα αέρια τροφοδότησης µπορεί να καούν στα οχήµατα τροφοδοσίας, όµως η περιβαλλοντική επίδοση και η ασφάλεια των συστηµάτων αυτών που βασί- ζονται στα οχήµατα τροφοδοσίας είναι λιγότερο ικανοποιητική. Πρέπει να παραχθεί επαρκής αναρρόφηση µε έγχυση ατµού ή ύδατος στις σωληνώσεις ανόδου· β) οι εκποµπές στα καλύµµατα των οπών τροφοδότησης κατά την οπτακανθρακοποίηση πρέπει να αποφεύγονται µε τους εξής τρόπους: — χρήση καλυµµάτων οπών τροφοδότησης µε σφραγίσµατα υψηλής αποδοτικότητας, — σφράγισµα των οπών τροφοδότησης µε πηλό (ή άλλο εξίσου αποτελεσµατικό υλικό) µετά από κάθε τροφο- δότηση, — καθαρισµός των καλυµµάτων και των πλαισίων των οπών τροφοδότησης πριν το κλείσιµο της οπής τροφο- δότησης, — καθαρισµός της οροφής των κλιβάνων από υπολείµµατα άνθρακα· γ) τα καλύµµατα των σωλήνων ανόδου πρέπει να είναι εξοπλισµένα µε δακτυλίους στεγανότητας προκειµένου να απο- φεύγονται οι εκποµπές αερίων και πίσσας. Η σωστή λειτουργία των σφραγισµάτων πρέπει να διατηρείται µε τακτικό καθαρισµό· δ) ο µηχανισµός λειτουργίας των θυρών των κλιβάνων οπτάνθρακα θα πρέπει να είναι εξοπλισµένος µε συστήµατα για τον καθαρισµό των επιφανειών των σφραγισµάτων των πλαισίων των θυρών των κλιβάνων και των θυρών των κλιβάνων· L 81/60 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19. 3. 2004 ε) πόρτες κλιβάνου οπτάνθρακα: — θα πρέπει να χρησιµοποιούνται σφραγίσµατα υψηλής αποτελεσµατικότητας (π. χ. , πόρτες µεµβράνης µε ελατή- ρια επαναφοράς), — οι συνδέσεις στεγανοποίησης στις θύρες των κλιβάνων και στα πλαίσια των θυρών πρέπει να καθαρίζονται επι- µελώς µετά από κάθε χειρισµό, — οι πόρτες να σχεδιάζονται µε τρόπο ο οποίος επιτρέπει την εγκατάσταση συστηµάτων αφαίρεσης σωµατιδίων µε σύνδεση σε συσκευή αποκονίασης (διαµέσου κυρίου αγωγού συλλογής) κατά το ξεφούρνισµα· στ) η µηχανή µεταφοράς οπτάνθρακα πρέπει να είναι εξοπλισµένη µε ενσωµατωµένο απορροφητήρα, σταθερό αγωγό, και σταθερό σύστηµα καθαρισµού αερίων (κατά προτίµηση ένα φίλτρο από ύφασµα)· ζ) πρέπει να εφαρµόζονται διαδικασίες χαµηλών εκποµπών για τη ψύξη του οπτάνθρακα, π. χ. , ξηρά ψύξη οπτάν- θρακα. Θα πρέπει να προτιµηθεί η αντικατάσταση µίας διεργασίας υγράς ψύξης µε µία διεργασία ξηράς ψύξης οπτάνθρακα εφόσον η δηµιουργία λυµάτων αποτρέπεται µε τη χρήση ενός κλειστού συστήµατος κυκλοφορίας. Οι σκόνες που παράγονται κατά το χειρισµό του τηχθέντος οπτάνθρακα πρέπει να µειωθούν. 53. Μία διεργασία οπτανθρακοποίησης γνωστή ως «οπτανθρακοποίηση χωρίς ανάκτηση» εκπέµπει σηµαντικά λιγότερους κυκλικούς αρωµατικούς υδρογονάνθρακες σε σύγκριση µε συµβατικότερες διεργασίες ανάκτησης υποπροϊόντων. Αυτό οφείλεται στο ότι οι κλίβανοι λειτουργούν υπό αρνητική πίεση καταστέλλοντας, µε τον τρόπο αυτό, διαρροές στην ατµόσφαιρα από τις πόρτες των κλιβάνων οπτανθρακοποίησης. Κατά την οπτανθρακοποίηση, το ακάθαρτο αέριο του κλίβανου οπτανθρακοποίησης αφαιρείται από τους κλιβάνους µε φυσικό ελκυσµό µε συνέπεια να διατηρείται αρνητική πίεση στους κλιβάνους. Οι κλίβανοι αυτοί δεν είναι σχεδιασµένοι ώστε να ανακτώνται τα χηµικά υποπροϊόντα από τα ακάθαρτα αέρια του κλίβανου οπτανθρακοποίησης. Αντίθετα, τα απόβλητα αέρια από τη διεργασία οπτανθρακοποίησης (συµπεριλαµβανοµένων των πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων) καίγονται αποτελεσµατικά σε υψηλές θερ- µοκρασίες και µεγάλο χρόνο παραµονής. Η παραµένουσα θερµότητα από την αποτέφρωση αυτή χρησιµοποιείται για την παροχή ενέργειας για οπτανθρακοποίηση και η περίσσια θερµότητα µπορεί να χρησιµοποιηθεί για τη δηµιουργία ατµού. Η οικονοµία αυτού του είδους οπτανθρακοποίησης µπορεί να απαιτήσει µία µονάδα συµπαραγωγής για την παραγωγή ηλεκτρισµού από τον περίσσιο ατµό. Σήµερα, υπάρχει µία µόνο εγκατάσταση οπτανθρακοποίησης χωρίς ανάκτηση σε λειτουργία στις ΗΠΑ και µία άλλη στην Αυστραλία. Βασικά, η διεργασία είναι ένας κλίβανος οπτανθρακο- ποίησης µε αγωγό πυθµένα µε ένα θάλαµο αποτέφρωσης που είναι συνεχόµενος προς δύο κλιβάνους. Η διεργασία συνίσταται σε εναλλασσόµενες λειτουργίες τροφοδότησης και οπτανθρακοποίησης µεταξύ των δύο κλιβάνων. Έτσι, ένας κλίβανος παρέχει συνεχώς στο θάλαµο αποτέφρωσης αέρια οπτανθρακοποίησης. Η καύση των αερίων οπτανθρακο- ποίησης στο θάλαµο αποτέφρωσης παρέχει την απαραίτητη πηγή θερµότητας. Ο σχεδιασµός του προθαλάµου αποτέ- φρωσης εξασφαλίζει τον απαραίτητο χρόνο παραµονής (1 δευτερόλεπτο περίπου) και υψηλές θερµοκρασίες (900 °C τουλάχιστον). 54. Θα πρέπει να εφαρµόζεται ένα αποτελεσµατικό πρόγραµµα παρακολούθησης των διαρροών από τα σφραγίσµατα της πόρτας του κλίβανου οπτανθρακοποίησης, τους σωλήνες ανόδου, και τα καλύµµατα των οπών τροφοδότησης. Αυτό συνεπάγεται την παρακολούθηση και καταγραφή των διαρροών και την άµεση επισκευή ή συντήρηση. Με τον τρόπο αυτό µπορεί να επιτευχθεί σηµαντική µείωση των διάχυτων εκποµπών. 55. Η µετασκευή υφισταµένων συστοιχιών κλιβάνων οπτανθρακοποίησης για τη διευκόλυνση της υγροποίησης των καυσαε- ρίων από όλες τις πηγές (µε ανάκτηση θερµότητας) έχει ως αποτέλεσµα µείωση των εκποµπών πολυκυκλικών αρωµα- τικών υδρογονανθράκων στην ατµόσφαιρα από 86 % έως και περισσότερο από 90 % (ανεξάρτητα από την επεξεργασία των λυµάτων). Το επενδυτικό κόστος µπορεί να αποσβεσθεί εντός πέντε ετών εάν ληφθεί υπόψη η ανακτώµενη ενέργεια, το θερµαινόµενο νερό, το αέριο για σύνθεση, και η εξοικονόµηση νερού ψύξης. 56. Η αύξηση του όγκου των κλιβάνων οπτάνθρακα έχει ως αποτέλεσµα µείωση του συνολικού αριθµού των κλιβάνων, των ανοιγµάτων των θυρών (αριθµός ξεφουρνισµάτων ηµερησίως), του αριθµού σφραγισµάτων σε µία συστοιχία καµίνων οπτάνθρακα και, συνεπώς, των εκποµπών πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων. Η παραγωγικότητα αυξάνει µε τον ίδιο τρόπο χάρη στη µείωση του κόστους λειτουργίας και του κόστους προσωπικού. 57. Τα συστήµατα ξηράς ψύξης οπτάνθρακα συνεπάγονται υψηλότερο επενδυτικό κόστος σε σύγκριση µε τις υγρές µεθό- δους. Το υψηλότερο κόστος λειτουργίας µπορεί να αντισταθµισθεί µε την ανάκτηση θερµότητας σε µία διεργασία προθέρµανσης του οπτάνθρακα. Η ενεργειακή αποδοτικότητα ενός συνδυασµένου συστήµατος ξηράς ψύξης οπτάν- θρακα/προθέρµανσης του άνθρακα αυξάνει από 38 σε 65 %. Η προθέρµανση του άνθρακα αυξάνει την παραγωγι- κότητα κατά 30 %. Αυτό µπορεί να αυξηθεί περαιτέρω σε 40 % επειδή η διεργασία οπτανθρακοποίησης είναι πιο ολοκληρωµένη. 58. Όλες οι δεξαµενές και οι εγκαταστάσεις για την αποθήκευση και την επεξεργασία της πίσσας από άνθρακα και των προϊόντων πίσσας από λιθάνθρακα πρέπει να εξοπλίζονται µε αποτελεσµατικά συστήµατα ανάκτησης ή/και κατα- στροφής ατµού. Το κόστος λειτουργίας των συστηµάτων καταστροφής ατµού µπορεί να µειωθεί σε µία αυτοθερµική λειτουργία µετάκαυσης εάν η συγκέντρωση των ενώσεων άνθρακα στα απόβλητα είναι αρκετά υψηλή. 59. Στον πίνακα 4 συνοψίζονται τα µέτρα µείωσης των εκποµπών πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων (PAH) σε εγκαταστάσεις οπτακανθροποίησης. 19. 3. 2004 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 81/61 Μέτρα ελέγχου των εκποµπών πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων (PAH) για την παραγωγή οπτανθράκων Πίνακας 4 Επιλογές διαχείρισης Επίπεδο εκποµπών (%) α/ Εκτιµώµενο κόστος Κίνδυνοι διαχείρισης Σύνολο < 10 (χωρίς λύµατα) Υψηλό Οι εκποµπές στα λύµατα λόγω υγρής ψύξης είναι πολύ υψηλές. Η µέθοδος αυτή µπορεί να εφαρµοσθεί µόνο εάν το νερό επαναχρη- σιµοποιείται σε κλειστό κύκλωµα. (Η απόσβεση του κόστους επένδυσης, εάν ληφθεί υπόψη η ανάκτηση ενέργειας, το θερµό νερό, τα αέρια για σύνθεση και το νερό ψύξης, µπορεί να είναι πενταετής). 5 < 5 Η µετασκευή των παλαιών εγκαταστά- σεων µε υγροποίηση των εκποµπών καυ- σαερίων από όλες τις πηγές συµπερι- λαµβάνει τα ακόλουθα µέτρα: — εκκένωση και µετάκαυση των αερίων τροφοδότησης κατά την τροφοδότηση των κλιβάνων ή πέρασµα των αερίων στο συνεχόµενο κλίβανο το συντοµό- τερο δυνατόν, — οι εκποµπές στα καλύµµατα των οπών τροφοδότησης πρέπει να αποφεύγονται όσο το δυνατόν περισσότερο, π. χ. , µε ειδική κατασκευή των καλυµµάτων των οπών και πολύ αποτελεσµατικές µεθό- δους σφράγισης. Θα πρέπει να χρησιµο- ποιούνται πόρτες κλιβάνων οπτανθρα- κοποίησης µε πολύ αποτελεσµατικά σφραγίσµατα. Καθαρισµός των καλυµ- µάτων και των πλαισίων των οπών τροφοδότησης πριν το κλείσιµο της οπής τροφοδότησης — τα καυσαέρια από το ξεφούρνισµα πρέπει να συλλέγονται και να τροφοδο- τούνται σε συσκευή αποκονίασης, < 5 — ψύξη των οπτανθράκων µε υγρές µεθό- δους µόνο εάν εφαρµόζονται σωστά χωρίς λύµατα. ∆ιεργασίες χαµηλών εκποµπών για τη ψύξη του οπτάνθρακα, π. χ. , ξηρά ψύξη οπτάνθρακα. Χωρίς νερό εκποµπές σε Υψηλό κόστος επένδυσης σε σύγκριση µε την υγρά ψύξη (όµως, χαµηλότερο κόστος χάρη στην προθέρµανση του οπτάνθρακα και τη χρήση παραµένουσας θερµότητας). Μεγαλύτερη χρήση κλιβάνων µεγάλου όγκου προκειµένου να µειωθεί ο αριθ- µός οπών και η επιφάνεια σφραγισµά- των. Σηµαντικό Επενδυτικό κόστος 10 % περίπου περισ- σότερο από τις συµβατικές εγκαταστάσεις. Στις περισσότερες περιπτώσεις, απαιτείται ολική µετασκευή ή νέο οπτανθρακοποιείο I α/: Εναποµένουσες εκποµπές σε σύγκριση προς τις εκποµπές χωρίς µέτρα ελέγχου. Β. Παραγωγή ανόδων 60. Οι εκποµπές πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων (PAH) από την παραγωγή ανόδων πρέπει να αντιµετωπίζο- νται µε τρόπο όµοιο µε εκείνο των εκποµπών από την παραγωγή οπτανθράκων. 61. Χρησιµοποιούνται τα ακόλουθα δευτερογενή µέτρα για τη µείωση των εκποµπών σκόνης η οποία είναι µολυσµένη µε πολυκυκλικούς αρωµατικούς υδρογονάνθρακες: α) ηλεκτροστατική κατακρήµνιση πίσσας· β) συνδυασµός συµβατικού ηλεκτροστατικού φίλτρου πίσσας µε υγρό ηλεκτροστατικό φίλτρο ως αποτελεσµατικότερο τεχνικό µέτρο· γ) θερµική µετάκαυση των καυσαερίων και δ) ξηρός καθαρισµός µε ασβεστόλιθο/οπτάνθρακα πετρελαίου ή οξείδιο αλουµινίου (Al2O3). 62. Το κόστος λειτουργίας της θερµικής µετάκαυσης µπορεί να µειωθεί µε µία αυτοθερµική λειτουργία µετάκαυσης εάν η συγκέντρωση των ενώσεων άνθρακα στα καυσαέρια είναι αρκετά υψηλή. Στον πίνακα 5 συνοψίζονται τα µέτρα ελέγχου των εκποµπών πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων για την παραγωγή ανόδων. L 81/62 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19. 3. 2004 Πίνακας 5 Έλεγχος των εκποµπών PAH για την παραγωγή ανόδου Επιλογές διαχείρισης Επίπεδα εκποµπών (%) α/ Εκτιµώµενο κόστος Κίνδυνοι διαχείρισης Εκσυγχρονισµός των παλαιών εγκατα- στάσεων µε µείωση των διάχυτων εκ- ποµπών µε τα ακόλουθα µέτρα: 3-10 Υψηλό — µείωση των διαρροών, — εγκατάσταση εύκαµπτων στεγανωτικών στις πόρτες κλιβάνων, — εκκένωση των αερίων τροφοδότησης και επακόλουθη επεξεργασία είτε µε το πέρασµα των αερίων στο συνεχόµενο κλίβανο είτε µε το πέρασµα των αερίων διαµέσου κυρίου σωλήνα συλλογής σε αποτεφρωτή και επακόλουθη συσκευή αποκονίασης στο έδαφος, — συστήµατα λειτουργίας και ψύξης κλί- βανου οπτανθρακοποίησης και — εκκένωση και καθαρισµός των εκποµπών σωµατιδίων από τον οπτάνθρακα. Εφαρµοζόµενες παραγωγή ανόδων στην Ολλανδία: τεχνολογίες για την 45-50 — νέοι κλίβανοι µε σκληρό φίλτρο (µε ασβεστόλιθο/οπτάνθρακα πετρελαίου ή αλουµίνιο), — ανακύκλωση των λυµάτων στη µονάδα πάστας. Βέλτιστες διαθέσιµες τεχνολογίες: — ηλεκτροστατικοί κρηµνιστές σκόνης και 2-5 — θερµική µετάκαυση. 15 Εφαρµόσθηκε στην Ολλανδία το 1990. Ο καθαρισµός µε ασβεστόλιθο ή οπτάνθρακα πετρελαίου είναι αποτελεσµατικότερος για τη µείωση των PAH· για τη µέθοδο µε αλουµίνιο δε υπάρχουν στοιχεία. Χαµηλότερο κόστος λειτουργίας µε την αυτοθερµική λειτουργία. Απαιτείται τακτικός καθαρισµός της πίσσας. Εφαρµογή της αυτοθερµικής λειτουργίας µόνο εάν η συγκέντρωση των PAH στα καυ- σαέρια είναι υψηλή. α/: Εναποµένουσες εκποµπές σε σύγκριση προς τις εκποµπές χωρίς µέτρα ελέγχου. Γ. Βιοµηχανία αλουµινίου 63. Το αλουµίνιο παράγεται από οξείδια αλουµινίου (Al2O3) µε ηλεκτρόλυση σε χωνευτήρια (κυψέλες) ηλεκτρικά συνδε- δεµένα εν σειρά. Τα χωνευτήρια ταξινοµούνται ως χωνευτήρια προψησίµατος ή χωνευτήρια Soederberg, ανάλογα µε το είδος της ανόδου. 64. Τα χωνευτήρια προψησίµατος έχουν ανόδους που αποτελούνται από ψηµένα τεµάχια άνθρακα που αντικαθίστανται µετά από µερική κατανάλωση. Οι άνοδοι Soederberg ψήνονται στο χωνευτήριο µε ένα µίγµα οπτάνθρακα πετρελαίου και πισσασφάλτου που επενεργεί ως συνδετικό υλικό. 65. Κατά τη διεργασία Soederberg ελευθερώνονται πολλές εκποµπές πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων. Τα πρωτογενή µέτρα µείωσης περιλαµβάνουν τον εκσυγχρονισµό των υφισταµένων εγκαταστάσεων και βελτιστοποίηση των διεργασιών χάρη στα οποία οι εκποµπές πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων µπορεί να µειωθούν κατά 70- 90 %. Μπορεί να επιτευχθεί ένα επίπεδο εκποµπών 0,015 kg B(a)P/τόνο αλουµινίου. Η αντικατάσταση των χωνευτη- ρίων Soederberg µε χωνευτήρια προψησίµατος απαιτεί σηµαντική προσαρµογή της υπάρχουσας διεργασίας, θα µπο- ρούσε όµως να εξαλείψει σχεδόν τις εκποµπές πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων. Το κεφαλαιακό κόστος των αντικαταστάσεων αυτών είναι πολύ υψηλό. 66. Στον πίνακα 6 συνοψίζονται τα µέτρα ελέγχου των εκποµπών πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων µε την παραγωγή αλουµινίου. 19. 3. 2004 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 81/63 Έλεγχος των εκποµπών πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων (PAH) για την παραγωγή αλουµινίου µε εφαρµογή της διαδικασίας Soederberg Πίνακας 6 Επιλογές διαχείρισης Επίπεδο εκποµπών (%)α/ Εκτιµώµενο κόστος Κίνδυνοι διαχείρισης Αντικατάσταση των ηλεκτροδίων Soe- derberg µε: 3-30 Υψηλότερο κόστος για τα ηλεκτρόδια 800 USD περίπου Τα ηλεκτρόδια Soederberg είναι φθηνότερα από τα προψηµένα γιατί δεν απαιτείται εγκατάσταση για το ψήσιµο των ανόδων. ∆ιενεργείται έρευνα, οι προοπτικές όµως είναι µικρές. Η αποτελεσµατική λειτουργία και η παρακολούθηση εκποµπών αποτελούν θεµελιώδη των εκποµπών. Η µη ικανοποιητική επίδοση θα µπορούσε να προκαλέσει σηµαντικές διάχυ- τες εκποµπές. στοιχεία ελέγχου του Ανασκευή της τεχνολογίας Soederberg µε εγκιβωτισµό και προσαρµογή του σηµείου τροφοδότησης: 50 000 USD έως 10 000 USD ανά κλίβανο Κατά την τροφοδότηση µπορεί να σηµειω- θούν διάχυτες εκποµπές, θραύση φλοιού, και µετατόπιση των σιδηρών κοχλιών επα- φής σε υψηλότερο σηµείο. Χαµηλό-µέσο 2-5 > 1 Χαµηλό Μέσο Υψηλή συχνότητα σπινθηρισµών και ηλεκ- τρικών εκκενώσεων. — προψηµένα ηλεκτρόδια (αποφυγή συν- δετικής ύλης από την άσφαλτο), — αδρανείς άνοδοι. 1-5 Κλειστά συστήµατα προψησίµατος µε σηµειακή τροφοδότηση αλουµίνας και αποτελεσµατικό έλεγχο της διεργασίας, απορροφητήρες που καλύπτουν όλο το χωνευτήριο και διασφαλίζουν αποτελε- σµατική συλλογή όλων των ατµοσφαι- ρικών ρύπων. Χωνευτήριο Soederberg µε κάθετους κοχλίες επαφής και συστήµατα συλ- λογής καυσαερίων. > 10 Τεχνολογία Sumitomo (µπρικκέτες ανόδου για διεργασία VSS). Καθαρισµός αερίων: — ηλεκτροστατικά φίλτρα πίσσας, — συνδυασµός συµβατικών ηλεκτροστα- τικών φίλτρων πίσσας µε υγρό ηλεκτρο- στατικό καθαρισµό αερίων, — θερµική µετάκαυση Χρήση ασφάλτου µε υψηλότερο σηµείο τήξης (HSS + VSS). Υψηλό Χρήση ξηρών φίλτρων σε υπάρχουσες εγκαταστάσεις HSS + VSS. Χαµηλό-µέσο Μέσο-υψηλό α/: Εναποµένουσες εκποµπές σε σύγκριση προς τις εκποµπές χωρίς µέτρα ελέγχου. ∆. Οικιακή καύση 67. Οι εκποµπές πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων (PAH) από οικιακή καύση προέρχονται από φούρνους και τζάκια, κυρίως όταν χρησιµοποιούνται ξύλα ή άνθρακας. Τα νοικοκυριά µπορούν να αποτελέσουν σηµαντική πηγή εκποµπών PAH. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι στα νοικοκυριά χρησιµοποιούνται τζάκια και µικρές εγκαταστάσεις καύσης µε στερεά καύσιµα. Σε ορισµένες χώρες, το σύνηθες καύσιµο για τους φούρνους είναι ο άνθρακας. Οι φούρνοι καύσης άνθρακα εκπέµπουν λιγότερους πολυκυκλικούς αρωµατικούς υδρογονάνθρακες σε σύγκριση µε τους φούρνους καύσης ξύλου λόγω των υψηλότερων θερµοκρασιών καύσης και των συµπαγέστερων καυσίµων που χρησιµοποιούνται. 68. Εξάλλου, τα συστήµατα καύσης µε βελτιστοποιηµένα χαρακτηριστικά λειτουργίας (π. χ. συντελεστής καύσης) ελέγχουν αποτελεσµατικά τις εκποµπές πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων από οικιακή καύση. Οι βελτιστοποιηµένες συνθήκες καύσης περιλαµβάνουν το βελτιστοποιηµένο σχεδιασµό θαλάµου και τη βελτιστοποιηµένη παροχή αέρα. Υπάρχουν πολλές τεχνικές που βελτιστοποιούν τις συνθήκες καύσης και µειώνουν τις εκποµπές. Υπάρχει σηµαντική δια- φορά εκποµπών µεταξύ των διαφόρων τεχνικών. Ένας σύγχρονος λέβητας που λειτουργεί µε καύση ξύλου και δεξαµενή σώρευσης ύδατος, που ανταποκρίνεται στη βέλτιστη διαθέσιµη τεχνική, µειώνει τις εκποµπές κατά περισσότερο από 90 % σε σύγκριση µε λέβητες παλαιάς τεχνικής χωρίς δεξαµενή σώρευσης ύδατος. Ένας σύγχρονος λέβητας έχει τρεις διαφορετικές ζώνες: µία εστία για την αεριοποίηση του ξύλου, µία ζώνη καύσης του αερίου µε κεραµικές ή άλλες ύλες που επιτρέπουν την ανάπτυξη θερµοκρασιών έως 1 000 °C, και µία ζώνη αγωγής θερµότητας. Το τµήµα αγωγής θερ- µότητας στο οποίο το νερό απορροφά τη θερµότητα να έχει επαρκές µήκος και να είναι αποτελεσµατικό έτσι ώστε η θερµοκρασία των αερίων να µπορεί να µειώνεται από 1 000 °C σε 250 °C ή λιγότερο. Υπάρχουν, επίσης, πολλές τε- χνικές για τη συµπλήρωση των παλαιών και παλαιωµένης τεχνολογίας λεβήτων όπως, για παράδειγµα, δεξαµενές σώρευσης ύδατος, κεραµικά διαχωριστικά, και κλίβανοι κόκκων. L 81/64 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19. 3. 2004 69. Οι βελτιστοποιηµένοι συντελεστές καύσης συνοδεύονται µε χαµηλά επίπεδα εκποµπών µονοξειδίου του άνθρακα, συνο- λικών υδρογονανθράκων και πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων. Ο καθορισµός οριακών τιµών (κανονισµοί έγκρισης τύπων) όσον αφορά την εκποµπή µονοξειδίου του άνθρακα και συνολικών υδρογονανθράκων επηρεάζει, επίσης, και τις εκποµπές των πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων. Χαµηλές εκποµπές µονοξειδίου του άνθρακα και συνολικών υδρογονανθράκων έχει ως αποτέλεσµα χαµηλά επίπεδα εκποµπών πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων. ∆εδοµένου ότι η µέτρηση των πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων είναι πολύ πιο δαπανηρή σε σύγκριση µε τη µέτρηση του µονοξείδιου του άνθρακα, ο καθορισµός µιας οριακής τιµής για το µονοξεί- διο του άνθρακα και τους συνολικούς υδρογονάνθρακες αποτελεί µία αποδοτικότερη από απόψεως κόστους λύση. Οι εργασίες συνεχίζονται σχετικά µε µία πρόταση για πρότυπο CEN για λέβητες µε καύση άνθρακα ή ξύλο έως 300 kW (βλέπε πίνακα 7). Πίνακας 7 Σχέδιο προτύπων CEN το 1997 Κατηγορία Χειροκίνητη Αυτόµατη Ισχύς (kW) < 50 > 50-150 > 150-300 < 50 > 50-150 > 150-300 3 2 1 3 2 1 3 2 1 Μονοξείδιο του άνθρακα Συνολικοί υδρογονάνθρακες Σωµατίδια 5 000 2 500 1 200 3 000 2 500 1 200 8 000 5 000 2 000 5 000 4 500 2 000 25 000 12 500 12 500 15 000 12 500 12 500 150 100 100 100 80 80 300 200 200 200 150 150 2 000 1 500 1 500 1 750 1 250 1 250 150/125 180/150 200/180 150/125 180/150 200/180 150/125 180/150 200/180 150/125 180/150 200/180 150/125 180/150 200/180 150/125 180/150 200/180 Σηµείωση: Επίπεδα εκποµπών σε mg/m3 σε 10 % O2. 70. Οι εκποµπές από οικιακούς φούρνους καύσης ξύλου µπορεί να µειωθούν: α) όσον αφορά τους υπάρχοντες φούρνους, χάρη στην ενηµέρωση του κοινού και προγράµµατα ευαισθητοποίησης σχετικά µε την ορθή λειτουργία των φούρνων, τη χρήση αποκλειστικά ξυλείας που δεν έχει υποστεί επεξεργασία, της διαδικασίας προετοιµασίας των καυσίµων, και την ορθή ξήρανση της ξυλείας για τη µείωση υγρασίας και β) όσον αφορά τους νέους φούρνους, µε την εφαρµογή προτύπων προϊόντων όπως των προτύπων που περιγράφονται στο σχέδιο προτύπου CEN (και ισοδύναµα πρότυπα προϊόντων των ΗΠΑ και του Καναδά). 71. Γενικότερα µέτρα για τη µείωση των εκποµπών πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων είναι τα µέτρα που συν- δέονται µε την ανάπτυξη κεντρικών συστηµάτων για νοικοκυριά και την εξοικονόµηση της ενέργειας όπως, π. χ. , η βελτιωµένη θερµική µόνωση µε σκοπό τη µείωση της ενεργειακής κατανάλωσης. 72. Οι πληροφορίες συνοψίζονται στον πίνακα 8. Πίνακας 8 Έλεγχος εκποµπών πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων από οικιακή καύση Επιλογές διαχείρισης Επίπεδο εκποµπών (%)α/ Εκτιµώµενο κόστος Κίνδυνοι διαχείρισης αποδοτικό- αποδοτικό- Υψηλή τητα Υψηλή τητα 55 Μέσο Χρήση ξηρού άνθρακα και ξηρής ξυλεία (ξηρή ξυλεία ή ξυλεία που έχει αποθηκευθεί για 18-24 µήνες τουλάχιστον). Χρήση ξηρού άνθρακα. Σχεδιασµός των συστηµάτων θέρµανσης στερεών καυσίµων προκειµένου να διασφαλίζονται βελτι- στοποιηµένες συνθήκες πλήρους καύσης: — ζώνη αεριοποίησης, — καύση µε κεραµικές ύλες, — αποτελεσµατική ζώνη αγωγής ∆εξαµενή σώρευσης ύδατος Πρέπει τους να διεξαχθούν διαπραγµατεύσεις µε κατασκευαστές φούρνων για την εφαρµογή ενός σχε- δίου έγκρισης των φούρνων. Τεχνικές οδηγίες για αποτελεσµατική λειτουργία 30-40 Χαµηλό Πρόγραµµα πληροφόρησης του κοινού σχετικά µε τη χρήση φούρνων καύσης ξύλου Μπορεί να επιτευχθεί, επίσης, µε κατάλληλη εκπαί- δευση του κοινού σε συνδυασµό µε πρακτικές οδηγίες και ρύθµιση των ειδών φούρνων. α/: Εναποµένουσες εκποµπές σε σύγκριση µε τις εκποµπές χωρίς µέτρα ελέγχου. 19. 3. 2004 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 81/65 Ε. Εγκαταστάσεις συντήρησης ξυλείας 73. Η συντήρηση ξυλείας µε προϊόντα πισσασφάλτου που περιέχουν πολυκυκλικούς αρωµατικούς υδρογονάνθρακες µπορεί να αποτελεί σηµαντική πηγή εκποµπών PAH στην ατµόσφαιρα. Οι εκποµπές µπορεί να συµβούν κατά την ίδια την εργασία εµπότισης καθώς και κατά την αποθήκευση, το χειρισµό και τη χρήση της εµποτισµένης ξυλείας στην ύπαιθρο. 74. Τα ευρύτερα χρησιµοποιούµενα προϊόντα λιθανθρακόπισσας είναι το καρβονίλιο και το κρεώζοτο. Και οι δύο ουσίες είναι αποστάγµατα λιθανθρακόπισσας για τη προστασία της ξυλείας κατά βιολογικών παραγόντων τα οποία περιέχουν πολυκυκλικούς αρωµατικούς υδρογονάνθρακες. 75. Οι εκποµπές πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων από εγκαταστάσεις συντήρησης και αποθήκευσης ξυλείας µπορεί να µειωθούν µε πολλές προσεγγίσεις οι οποίες εφαρµόζονται είτε χωριστά είτε σε συνδυασµό όπως, για παρά- δειγµα: α) απαιτήσεις σχετικά µε τις συνθήκες αποθήκευσης για την πρόληψη της ρύπανσης του εδάφους και των επιφα- νειακών υδάτων από τη διαρροή πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων και µολυσµένα νερά βροχής (π. χ. , εγκαταστάσεις αποθήκευσης που διαβρέχονται από τα νερά της βροχής, καλύµµατα οροφής, επαναχρησιµοποίηση µολυσµένου ύδατος για τη διεργασία εµποτισµού, απαιτήσεις προϊόντος για το παραγόµενο υλικό)· β) µέτρα για µείωση των ατµοσφαιρικών εκποµπών σε εγκαταστάσεις εµποτισµού (π. χ. , η θερµή ξυλεία πρέπει να ψύχε- ται από 90 °C σε 30 °C τουλάχιστον πριν τη µεταφορά σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης. Εντούτοις, πρέπει να τονισθεί µία εναλλακτική βέλτιστη διαθέσιµη τεχνολογία η οποία χρησιµοποιεί ατµό υπό πίεση σε συνθήκες κενού αέρα για τον εµποτισµό ξυλείας µε κρεωζότον)· γ) η βέλτιστη προσθήκη συντηρητικών ξυλείας η οποία εξασφαλίζει επαρκή προστασία in situ της ξυλείας που έχει υποστεί επεξεργασία µπορεί να θεωρηθεί ως βέλτιστη διαθέσιµη τεχνολογία, δεδοµένου ότι αυτό θα µειώσει τη ζήτηση για ανανεώσεις µειώνοντας, µε τον τρόπο αυτό, τις εκποµπές από εγκαταστάσεις συντήρησης της ξυλείας· δ) χρήση προϊόντων συντήρησης της ξυλείας µε µικρότερη περιεκτικότητα πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθρά- κων οι οποίοι είναι έµµονοι οργανικοί ρύποι: — πιθανόν µε τη χρήση κρεοζώτου που λαµβάνεται ως κλάσµα αποστάγµατος βρασµού µεταξύ 270 °C και 355 °C, έτσι ώστε να µειώνονται τόσο οι εκποµπές των πλέον πτητικών PAH και των βαρύτερων, τοξικότερων, πολυ- κυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων, — η αποθάρρυνση της χρήσης καρβονυλίου µπορεί να µειώσει επίσης τις εκποµπές πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων· ε) αξιολόγηση και, στη συνέχεια, χρήση, ενδεχοµένως, εναλλακτικών υλικών όπως, π. χ. , υλικών που αναφέρονται στον πίνακα 9, που ελαχιστοποιούν την εξάρτηση από προϊόντα µε βάση τους πολυκυκλικούς αρωµατικούς υδρογονάν- θρακες. 76. Η καύση εµποτισµένης ξυλείας προκαλεί εκποµπές πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων και άλλων επιβλαβών ουσιών. Εάν γίνεται καύση, αυτή θα πρέπει να γίνεται σε εγκαταστάσεις µε κατάλληλες τεχνικές µείωσης. Πίνακας 9 Πιθανές εναλλακτικές τεχνικές της συντήρησης ξυλείας µε προϊόντα µε βάση πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογο- νανθράκων Επιλογές διαχείρισης Κίνδυνοι διαχείρισης Πρέπει να εκτιµηθούν άλλα περιβαλλοντικά προβλήµατα όπως, για παράδειγµα: — διαθεσιµότητα κατάλληλα παραχθείσας ξυλείας, — εκποµπές οι οποίες προκαλούνται από την παραγωγή και τη διάθεση πλαστικών, ιδιαίτερα πολυµερών χλω- ριούχου βινιλίου (PVC). Χρήση εναλλακτικών υλικών για εφαρµογή στον τοµέα τω κατασκευών: — βιώσιµα παραγόµενη ξηρά ξυλεία (όχθες ποταµών, περιφράξεις, αυλόπορτες), — πλαστικά (στύλοι οπωροκηπευτικών), Concrete, — τσιµέντο (στρωτήρες σιδηροδροµικών γραµµών), — αντικατάσταση τεχνητών κατασκευών από φυσικές (όπως, π. χ. , όχθες ποταµών, περιφράξεις, κ. λπ. ), — φυσική ξυλεία που δεν έχει υποστεί επεξεργασία. Υπάρχουν πολλές εναλλακτικές τεχνικές συντήρησης της ξυλείας σε φάση ανάπτυξης που δεν περιλαµβάνουν εµπο- τισµό µε προϊόντα που βασίζονται στους πολυκυκλικούς αρωµατικούς υδρογονάνθρακες. L 81/66 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19. 3. 2004 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VI ΧΡΟΝΟ∆ΙΑΓΡΑΜΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΟΡΙΑΚΩΝ ΤΙΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΒΕΛΤΙΣΤΩΝ ∆ΙΑΘΕΣΙΜΩΝ ΤΕΧΝΙ- ΚΩΝ ΣΕ ΝΕΕΣ ΚΑΙ ΥΠΑΡΧΟΥΣΕΣ ΣΤΑΘΕΡΕΣ ΠΗΓΕΣ Το χρονοδιάγραµµα για την εφαρµογή των οριακών τιµών και βέλτιστων διαθέσιµων τεχνολογιών είναι το εξής: α) όσον αφορά νέες σταθερές πηγές: δύο έτη µετά από τη θέση σε ισχύ του παρόντος πρωτοκόλλου· β) όσον αφορά τις υπάρχουσες σταθερές πηγές: οκτώ έτη µετά τη θέση σε ισχύ του παρόντος πρωτοκόλλου. Ενδεχοµένως, η περίοδος αυτή µπορεί να παραταθεί για συγκεκριµένες υπάρχουσες σταθερές πηγές σύµφωνα µε την περίοδο απόσβεσης η οποία προβλέπεται από την εθνική νοµοθεσία. 19. 3. 2004 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 81/67 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VII ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ ΕΛΕΓΧΟΥ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΕΚΠΟΜΠΩΝ ΕΜΜΟΝΩΝ ΟΡΓΑΝΙΚΩΝ ΡΥΠΩΝ ΑΠΟ ΚΙΝΗΤΕΣ ΠΗΓΕΣ 1. Σχετικοί ορισµοί παρέχονται στο παράρτηµα ΙΙΙ του παρόντος πρωτοκόλλου. I. Επιτεύξιµα επίπεδα εκποµπών για νέα οχήµατα και παράµετροι καυσίµων Α. Επιτεύξιµα επίπεδα εκποµπών για νέα οχήµατα 2. Επιβατικά οχήµατα µε κινητήρες ντίζελ Έτος Μάζα αναφοράς 1. 1. 2000 1. 1. 2005 (ενδεικτικά) Όλα Όλα Οριακές τιµές Μάζα υδρογονανθράκων και NΟ x Μάζα σωµατιδίων 0,6 g/km 0, g/km 0,5 g/km 0,25 g/km 3. Οχήµατα βαριάς χρήσης Έτος/κύκλος δοκιµής 1. 1. 2000/κύκλος ESC 1. 1. 2000/κύκλος ETC Οριακές τιµές Μάζα υδρογονανθράκων Μάζα σωµατιδίων 0,66 g/kWh 0,85 g/kWh 0,1 g/kWh 0,16 g/kWh 4. Οχήµατα εκτός δρόµου Φ ά ση 1 [αναφορά: κανονισµός (ΕΚ) αριθ. 96 (*)] Καθαρή ισχύς (P) (kW) Μάζα υδρογονανθράκων Μάζα σωµατιδίων P ≥ 130 75 ≤ P < 130 37 ≤ P < 75 1,3 g/kWh 1,3 g/kWh 1,3 g/kWh 0,54 g/kWh 0,70 g/kWh 0,85 g/kWh (*) «Ενιαίες διατάξεις αναφορικά µε την έγκριση κινητήρων ανάφλεξης µε συµπίεση (CI) οι οποίες πρέπει να τοποθετηθούν σε γεωργικούς και δασικούς ελκυστήρες αναφορικά µε τις εκποµπές ρύπων από τους κινητήρες. » Ο κανονισµός άρχισε να ισχύει στις 15 ∆εκεµβρίου 1995 και η τροπολογία του στις 5 Μαρτίου 1997. Φ ά ση 2 Καθαρή ισχύς (P) (kW) Μάζα υδρογονανθράκων Μάζα σωµατιδίων 0 ≤ P < 18 18 ≤ P < 37 37 ≤ P < 75 75 ≤ P < 130 130 ≤ P < 560 1,5 g/kWh 1,3 g/kWh 1,0 g/kWh 1,0 g/kWh 0,8 g/kWh 0,4 g/kWh 0,3 g/kWh 0,2 g/kWh L 81/68 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19. 3. 2004 Β. Παράµετροι καυσίµων 5. Καύσιµα ντίζελ Παράµετροι Μονάδα Αριθµός κετανίων Πυκνότητα στους 15 °C Εξατµιζόµενο 95 % PAH Θείο Σηµ. : ∆εν διευκρινίζεται. (*) 1η Ιανουαρίου του οριζόµενου έτους. (**) Ενδεικτική τιµή. — kg/m3 °C µάζα % µέρη/εκατ. Όρια Ελάχιστη τιµή (2000/2005) (*) Μέγιστη τιµή (2000/2005) (**) Μέθοδος δοκιµής 51/∆∆ — ISO 5165 — — — — 845/∆∆ 360/∆∆ 11/∆∆ ISO 3675 ISO 3405 prIP 391 350/50 (**) ISO 14956 II. Περιορισµός των αλογονωµένων δεσµευτών, προσµειγµάτων στα καύσιµα, και λιπαντικών 6. Σε ορισµένες χώρες, χρησιµοποιείται 1,2-διβροµεθάνη σε συνδυασµό µε 1,2-διχλωροµεθάνη ως δεσµευτής στη µολυβδούχο βενζίνη. Εξάλλου, κατά τη διεργασία καύσης στον κινητήρα δηµιουργούνται διοξίνες και φουράνια. Η εφαρµογή τριοδικών καταλυτών στα αυτοκίνητα θα απαιτήσει τη χρήση µη µολυβδούχων καυσίµων. Η προσθήκη δεσµευτών και άλλων αλογονω- νοµένων συστατικών στη βενζίνη και σε άλλα καύσιµα και στα λιπαντικά θα πρέπει να αποφευχθεί όσο το δυνατό περισσό- τερο. 7. Ο πίνακας συνοψίζει τα µέτρα για τον έλεγχο των εκποµπών διοξινών και φουρανίων από τα καυσαέρια των οδικών οχηµά- των. Έλεγχος των εκποµπών διοξινών και φουρανίων από τα καυσαέρια των οδικών οχηµάτων Πίνακας 1 Επιλογές διαχείρισης Κίνδυνοι διαχείρισης Αποφυγή προσθήκης αλογονωµένων συστατικών στα καύ- σιµα — 1,2-διχλωροµεθάνιο — 1,2-διχλωροµεθάνιο και αντίστοιχα συστατικά βρόµιου ως δεσµευτές στα µολυβδούχα καύσιµα για µηχανές έναρξης µε σπινθήρα (Τα συστατικά βρόµιου µπορεί να έχουν ως αποτέλεσµα το σχηµατισµό βρωµιούχων διοξινών ή φουρανίων) Αποφυγή αλογονωµένων πρόσθετων σε καύσιµα και λιπα- ντικά. Οι αλογονωµένοι δεσµευτές θα εξαλειφθούν σταδιακά καθώς η αγορά µολυβδούχας βενζίνης συρρικνώνεται λόγω της αυξανόµενης χρήσης καταλυτικών µετατροπέων κλειστού βρόχου µε κινητήρες έναυσης µε σπινθήρα. III. Μέτρα ελέγχου για τις εκποµπές έµµονων οργανικών ρύπων από κινητές πηγές Α. Εκποµπές έµµονων οργανικών ρύπων από αυτοκίνητα οχήµατα 8. Οι εκποµπές έµµονων οργανικών ρύπων από αυτοκίνητα οχήµατα λαµβάνουν τη µορφή σωµατιδίων πολυκυκλικών αρωµα- τικών υδρογονανθράκων που εκπέµπονται από οχήµατα µε κινητήρες ντίζελ. Σε µικρότερη έκταση, οι πολυκυκλικοί αρωµα- τικοί υδρογονάνθρακες εκπέµπονται, επίσης, από οχήµατα µε κινητήρες βενζίνης. 9. Τα λιπαντικά λάδια και τα καύσιµα µπορεί να περιέχουν αλογονωµένες ενώσεις ως αποτέλεσµα των µιγµάτων ή της διεργα- σίας παραγωγής. Οι ενώσεις αυτές µπορεί να µεταµορφωθούν κατά την καύση σε διοξίνες και φουράνια και, στη συνέχεια, να εκπεµφθούν µε τα καυσαέρια. 19. 3. 2004 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 81/69 Β. Επιθεώρηση και συντήρηση 10. Όσον αφορά τις κινητές πηγές µε καύσιµα ντίζελ, η αποτελεσµατικότητα του ελέγχου των εκποµπών των πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων µπορεί να διασφαλισθεί µε προγράµµατα για την περιοδική επιθεώρηση των κινητών πηγών όσον αφορά τις εκποµπές σωµατιδίων και την αδιαφάνεια κατά τη διάρκεια της ελεύθερης επιτάχυνσης, ή µε ισοδύναµους µεθόδους. 11. Όσον αφορά τις κινητές πηγές οι οποίες καίνε βενζίνη, η αποτελεσµατικότητα του ελέγχου των εκποµπών των πολυκυκ- λικών αρωµατικών υδρογονανθράκων (επιπλέον των άλλων συστατικών των καυσαερίων) µπορεί να διασφαλισθεί µε προγράµµατα για την περιοδική δοκιµή της δοσοµετρικής ρύθµισης καυσίµου και της αποτελεσµατικότητας του καταλυ- τικού µετατροπέα. Γ. Τεχνικές για τον έλεγχο των εκποµπών πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων από κινητήρες ντίζελ και βενζίνης οχηµάτων 1. Γ εν ι κές π τ υ χέ ς τ ω ν τ ε χνο λ ο γ ιώ ν ελ έγ χο υ 12. Είναι σηµαντικό να διασφαλισθεί ότι τα οχήµατα κατά τη λειτουργία ανταποκρίνονται στα πρότυπα εκποµπών. Αυτό µπορεί να πραγµατοποιηθεί διασφαλίζοντας τη συµµόρφωση της παραγωγής, τη στερεότητα του κύκλου ζωής, την εγγύηση των εξαρτηµάτων ελέγχου των εκποµπών, και την ανάκληση των ελαττωµατικών οχηµάτων. Όσον αφορά τα εν χρήσει οχήµατα, η συνεχής επίδοση του ελέγχου των εκποµπών µπορεί να διασφαλισθεί µε ένα πρόγραµµα αποτελεσµατικής επιθεώρησης και συντήρησης. 2. Τ εχ ν ικ ά µέ τ ρ α ελέ γχο υ τ ω ν εκ πο µ π ώ ν 13. Τα ακόλουθα µέτρα ελέγχου των εκποµπών πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων είναι σηµαντικά: α) προδιαγραφές ποιότητας καυσίµου και µετασκευές του κινητήρα για τον έλεγχο των εκποµπών πριν το σχηµατισµό τους (πρωτογενή µέτρα) και β) προσθήκη συστηµάτων επεξεργασίας καυσαερίων, π. χ. , καταλύτες οξείδωσης ή παγίδες σωµατιδίων (δευτερογενή µέτρα). 1. Κινητήρες ντίζελ 14. Η τροποποίηση των καυσίµων ντίζελ µπορεί να έχει δύο οφέλη: µία χαµηλότερη περιεκτικότητα σε θείο µειώνει τις εκποµπές σωµατιδίων και αυξάνει την αποτελεσµατικότητα µετατροπής των καταλυτών οξείδωσης, και η µείωση των δι- και τρι-αρω- µατικών ενώσεων µειώνει το σχηµατισµό και εκποµπών πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων. 15. Ένα πρωτογενές µέτρο για τη µείωση των εκποµπών είναι η µετασκευή του κινητήρα προκειµένου να επιτευχθεί µία πληρέστερη καύση. Βρίσκονται σε χρήση πολλές διαφορετικές µετασκευές. Γενικά, η σύνθεση των καυσαερίων των οχηµάτων επηρεάζεται από αλλαγές στο σχεδιασµό του θαλάµου καύσης και από υψηλότερες πιέσεις έγχυσης καυσίµου. Σήµερα, οι περισσότεροι κινητήρες ντίζελ βασίζονται σε µηχανικά συστήµατα ελέγχου του κινητήρα. Οι πιο σύγχρονοι κινητήρες χρησι- µοποιούν ολοένα και περισσότερο συστήµατα µε τη βοήθεια ηλεκτρονικού υπολογιστή τα οποία προσφέρουν µεγαλύτερη δυνητική ευελιξία για τον έλεγχο των εκποµπών. Μία άλλη τεχνολογία ελέγχου των εκποµπών είναι η συνδυασµένη τεχνο- και, ταυτόχρονα, αυξάνει λογία στροβιλοτροφοδότησης και ενδιάµεσης ψύξης. Το σύστηµα αυτό µειώνει επιτυχώς τα NOx την οικονοµία καυσίµου και την απόδοση ισχύος. Όσον αφορά τα οχήµατα βαριάς και ελαφριάς χρήσης, η χρήση του συντονισµού της πίεσης εισαγωγής αποτελεί επίσης δυνατότητα. 16. Ο έλεγχος του λαδιού λίπανσης είναι σηµαντικός για τη µείωση των σωµατιδίων, καθώς το 10 έως 50 % των σωµατιδίων σχηµατίζεται από τα λάδια της µηχανής. Η κατανάλωση ελαίου µπορεί να µειωθεί µε βελτιωµένες προδιαγραφές κατασκευής κινητήρων και βελτιωµένα σφραγίσµατα κινητήρων. 17. Τα δευτερογενή µέτρα έλέγχου των εκποµπών είναι προσθήκες των συστηµάτων επεξεργασίας καυσαερίων. Γενικά, όσον αφορά τους κινητήρες ντίζελ η χρήση ενός καταλύτη οξείδωσης σε συνδυασµό µε ένα φίλτρο σωµατιδίων αποδείχθηκε απο- τελεσµατική για τη µείωση των εκποµπών πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων. Μία παγίδα οξείδωσης σωµατιδίων βρίσκεται στη φάση της αξιολόγησης. Τοποθετείται στο σύστηµα των καυσαερίων για την παγίδευση των σωµατιδίων και µπορεί να εξασφαλίσει σε ορισµένο βαθµό αναγέννηση του φίλτρου µε την καύση των συλλεχθέντων σωµατιδίων µε τη βοήθεια της ηλεκτρικής θέρµανσης του συστήµατος ή ορισµένα άλλα µέσα αναγέννησης. Προκειµένου να υπάρχει πλήρης αναγέννηση του συστήµατος παθητικών παγίδων κατά τη διάρκεια της κανονικής λειτουργίας απαιτείται ένα σύστηµα αναγέννησης µε τη βοήθεια καυστήρα ή τη χρήση προσµειγµάτων. 2. Κινητήρες βενζίνης 18. Τα µέτρα µείωσης των πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων για τους κινητήρες βενζίνης βασίζονται κατά κύριο λόγο στη χρήση τριοδικών καταλυτικών µετατροπέων κλειστού βρόγχου ο οποίος µειώνει τους πολυκυκλικούς αρωµατι- κούς υδρογονάνθρακες ως µέρος της µείωσης των εκποµπών υδρογονανθράκων. 19. Η βελτιωµένη συµπεριφορά ψυχρής εκκίνησης µειώνει τις εκποµπές οργανικών ουσιών γενικά, και των πολυκυκλικών αρω- µατικών υδρογονανθράκων ειδικότερα (καταλύτες εκκίνησης, βελτίωση εξαέρωσης/ψεκασµού καυσίµου, θερµαινόµενοι κατα- λύτες). 20. Ο πίνακας 2 συνοψίζει τα µέτρα ελέγχου των εκποµπών PAH για τα καυσαέρια οδικών οχηµάτων. L 81/70 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 19. 3. 2004 Πίνακας 2 Έλεγχος εκποµπών πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων από τα καυσαέρια οδικών οχηµάτων µε κινητήρα Επιλογές διαχείρισης Επίπεδα εκποµπών (%) Κίνδυνοι διαχείρισης Κινητήρες έναυσης µε σπινθήρα: — τριοδικός καταλυτικός µετατροπές κλειστού βρόγχου, — καταλύτες για τη µείωση εκποµπών ψυχρής εκκίνησης. Καύσιµα για κινητήρες έναυσης µε σπινθήρα: — µείωση των αρωµατικών, — µείωση του θείου. Κινητήρες ντίζελ: — οξειδωτικός καταλύτης, — παγίδα οξείδωσης/φίλτρο σωµατιδίων. Τροποποίηση καυσίµων ντίζελ: — µείωση του θείου προκειµένου να µειωθούν οι εκποµπές των σωµατιδίων. 10-20 5-15 20-70 Βελτίωση των προδιαγραφών κινητήρων ντίζελ: — συστήµατα προσαρµογή ρυθµού έγχυσης και έγχυση καυσίµου υψηλής πίεσης, ηλεκτρονικού ελέγχου, — στροβιλοτροφοδότηση και ενδιάµεση ψύξη, — επανακυκλοφορία καυσαερίων. ∆ιαθεσιµότητα µη µολυβδού- χας βενζίνης Εµπορικά διαθέσιµη σε ορισµένες χώρες. ∆ιαθεσιµότητα ικανότητας διύλισης. ∆ιαθεσιµότητα ικανότητας διύλισης. Υπάρχουσες τεχνολογίες. 19. 3. 2004 EL Επίσηµη Εφηµερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 81/71 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ VIII ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΣΤΑΘΕΡΩΝ ΠΗΓΩΝ I. Εισαγωγή Οι εγκαταστάσεις ή τµήµατα εγκαταστάσεων έρευνας, ανάπτυξης, και δοκιµής νέων προϊόντων δεν καλύπτονται από το παρόν παράρτηµα. Μια πληρέστερη περιγραφή των κατηγοριών περιλαµβάνεται στο παράρτηµα V. II. Κατάλογος κατηγοριών Περιγραφή της κατηγορίας Αποτέφρωση, συµπεριλαµβανοµένης της συναποτέφρωσης αστικών, επικίνδυνων, ή ιατρικών αποβλήτων, ή ιλύος καθαρισµού. Εγκαταστάσεις τήξης. Πρωτογενής και δευτερογενής παραγωγή χαλκού. Χαλυβουργία. Χυτήρια της δευτερογενούς βιοµηχανίας αλουµινίου. Καύση ορυκτών καυσίµων σε σταθµούς παραγωγής ενέργειας και σε βιοµηχανικούς λέβητες µε θερµική ικανότητα άνω των 50 MWth. Οικιακή καύση. Εγκαταστάσεις καύσης για ξυλεία µε θερµική ικανότητα µικρότερη των 50 MWth. Οπτανθρακοποίηση. Παραγωγή ανόδων. Παραγωγή αλουµινίου µε τη διεργασία Soederberg. Εγκαταστάσεις συντήρησης ξυλείας, εκτός για τα µέρη για τα οποία η κατηγορία αυτή δεν συµβάλλει σηµαντικά στις συνολικές εκποµπές πολυκυκλικών αρωµατικών υδρογονανθράκων (σύµφωνα µε το παράρτηµα III). Κατη- γορία 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12