title: Verslag voor het Europees Parlement en de Raad betreffende de toepassing van verordening (EG) 3381/94 tot instelling van een communautaire regeling voor exportcontrole op goederen voor tweeerlei gebruik

text: COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 15. 05. 1998 COM(1998)258def. VERSLAG VOOR HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD BETREFFENDE DE TOEPASSING VAN VERORDENING (EG) 3381/94 TOT INSTELLING VAN EEN COMMUNAUTAIRE REGELING VOOR EXPORTCONTROLE OP GOEDEREN VOOR TWEEERLEI GEBRUIK (door de Commissie ingediend overeenkomstig artikel 18 van de genoemde verorderning) VERSLAG VOOR HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD BETREFFENDE DE TOEPASSING VAN VERORDENING (EG) 3381/94 TOT INSTELLING VAN EEN COMMUNAUTAIRE REGELING VOOR EXPORTCONTROLE OP GOEDEREN VOOR TWEEERLEI GEBRUIK I) Intek&ig : de exportcontroles van de EU in de internationale context Exportcontroles zijn een handelsaspect van de internationale veiligheid. In de Europese Gemeenschap bestonden dergelijke controles reeds jaren voor de Europese Unie over enige wetgeving beschikte op dit gebied. De meeste lidstaten voeren reeds lang een beleid waarbij zij niet enkel de uitvoer van wapens maar ook die van "gevoelige producten" en technologieën - de zogenaamde goederen voor tweeërlei gebruik - controleren. Dergelijke goederen, die weliswaar geen wapens zijn en in de meeste gevallen in hoofdzaak voor civiele toepassingen bestemd zijn, kunnen voor militaire doeleinden worden gebruikt of kunnen de militaire mogelijkheden van het land dat ze aanschaft aanzienlijk versterken. Tot 1995 geschiedde de exportcontrole op deze goederen in de Gemeenschap uitsluitend uit hoofde van de nationale wetgeving en vonden de belangrijkste gedachtenwisselingen en onderhandelingen over de praktische toepassing van dergelijke controles, in het bijzonder het opstellen van de productlijsten, plaats in het kader van internationale non- proliferatieregelingen. De bekendste van deze regelingen is de onlangs opgeheven COCOM, een informele groep van Westerse landen die zich ten doel had gesteld de uitvoer van technologisch geavanceerde producten naar landen van het voormalige Sovjetblok te verhinderen. Het voorbije decennium hebben deze exportcontroles, wat hun aard en doelstellingen betreft, diepgaande wijzigingen ondergaan. Dit is het gevolg van drie factoren. De belangrijkste factor is het einde van de koude oorlog. waardoor de nadruk is verschoven van een beleid van algemeen economisch toezicht op een bepaalde groep van landen naar een beleid dat erop gericht is bedoelde of onbedoelde bijdragen aan programma's voor de ontwikkeling van massavernietigingswapens en/of eventuele regionale wapenwedlopen te voorkomen. De exportcontroles zijn thans meer geconcentreerd op het specifieke eindgebruik of de specifieke eindgebruiker van een bepaald product of een bepaalde technologie. Over het algemeen is het streven van de overheden overal ter wereld erop gericht het aantal gecontroleerde producten te verminderen en in hun wettelijke voorschriften een omnivalente clausule op te nemen die het mogelijk maakt elk voorwerp, al dan niet op de lijst vermeld, aan controle te onderwerpen indien de uitvoer van dit product aanleiding kan geven tot de proliferatie van wapensystemen. De handel in strategische goederen werd zodoende geliberaliseerd en vereenvoudigd terwijl terzelfder tijd de exporteurs werden verplicht "hun afnemers te kennen", een verplichting waarmee de industrie niet altijd even gelukkig is. Deze ombuiging van het beleid blijkt nog het duidelijkst uit de opheffing van COCOM in 1993 en de vervanging daarvan in 1996 door het nieuwe "Wassenaar arrangement", dat ook door Rusland en de meeste landen van Midden- en Oost-Europa, voorheen de belangrijkste doelgroepen van de COCOM-controles, is ondertekend. Bovendien is de reikwijdte van de non-proliferatieregelingen groter geworden nu geografische bijvoorbeeld ook Zuid-Afrika tot het "Missile Technology Control Regime" en de "Nuclear Suppliers Group" is toegetreden en Zuid-Korea zowel aan de laatstgenoemde regelingen als aan het Wassenaar arrangement en de Australia Group deelneemt (de AG houdt zich bezig met proliferatiekwesties in verband met chemische en biologische producten). De tweede belangrijke factor is het tempo van de technologische ontwikkelingen. Bepaalde soorten computers waarvoor aan het begin van de jaren 90 nog een individuele exportvergunning vereist was, zijn nu zo alledaags geworden en op eenvoudige wijze te verkrijgen dat de overheden, zij het met enige aarzeling, de uitvoer van deze producten hebben geliberaliseerd door een algemene uitvoervergunning uit te vaardigen voor diverse bestemmingen. Hoewel het aantal toegelaten bestemmingen van land tot land verschilt, afhankelijk van de beleidsdoelstellingen en de administratieve tradities, is er toch duidelijk een algemene tendens naar minder strikte controles. Dit geldt zelfs voor hele categorieën electronische apparaten en telecommunicatieapparatuur : de vooruitgang van de technologie leidt er onvermijdelijk toe dat goederen en technologie die enige jaren geleden nog als gevoelig werden beschouwd, thans zeer gewoon en overal verkrijgbaar zijn. De overheden staan derhalve onder toenemende druk van de Europese exporteurs om hun exportcontroles voortdurend aan te passen aan de technologische ontwikkeligen en aan het beleid van derde landen die belangrijke concurrenten zijn op de internationale exportmarkten. Een derde belangrijke factor die de situatie voor de industrie en de overheden in Europa heeft beïnvloed is de wetgeving van de Europese Unie (zie punt II). II) Regeling van de EU voor de exportcontrole op goederen voor tweeërlei gebruik In de Gemeenschap kwam de kwestie van de exportcontroles op goederen voor tweeërlei gebruik voor het eerst aan de orde in het kader van de voltooiing van de interne markt. Uitgaande van de overweging dat goederen voor tweeërlei gebruik even gemakkelijk tussen de lidstaten onderling moeten kunnen worden verhandeld als binnen de lidstaten zelf en dat de afschaffing van de controles in het intracommunautaire handelsverkeer enkel mogelijk is indien alle lidstaten over doeltreffende, op gemeenschappelijke normen gebaseerde controle instrumenten voor de uitvoer naar niet-EG-landen beschikken, heeft de Commissie de Raad op 31 augustus 1992 een voorstel voor een verordening van de Raad voorgelegd1. 1 COM(92) 317 def; PB C 253/1 van 30. 9. 92, blz. 13 3 Op basis van dit voorstel heeft de Raad van de Europese Unie een regeling voor de exportcontrole van goederen voor tweeërlei gebruik goedgekeurd waarvan de rechtsgrondslag wordt gevormd door besluit nr. 94/942/GBVB2 van de Raad, enerzijds, en Verordening (EG) nr. 3381/94 van de Raad3, anderzijds. Beide teksten werden op 19 december 1994 goedgekeurd en zijn door talrijke verwijzingen met elkaar verbonden. Deze regeling trad in werking op 1 januari 1995 en werd zes maanden later, namelijk op 1 juli 1995, van toepassing. In artikel 18 van de verordening is bepaald dat de Commissie het Europees Parlement en de Raad om de twee jaar verslag uitbrengt over de toepassing van deze verordening. Overeenkomstig deze bepalingen doet de Commissie hierbij voor het eerst verslag van de wijze waarop de huidige exportcontrole van de EU op goederen voor tweeërlei gebruik in de praktijk heeft gewerkt. Opgemerkt zij dat deze beoordeling enkel betrekking heeft op de praktische toepassing van de verordening en geen algemene evaluatie inhoudt van alle aspecten van de exportcontroleregeling, noch van de structuur, de rechtsgrondslag en de In dit verslag wordt derhalve geen achterliggende beleidsdoelstellingen daarvan. aandacht besteed aan de twee uitspraken van het Hof van Justitie (zaken C-70/94 en C- 83/94) betreffende de exportcontrole op goederen voor tweeërlei gebruik, waarin duidelijk wordt gesteld dat dergelijke controles, hoewel zij in het kader van het buitenlands en veiligheidsbeleid worden uitgevoerd, tot de exclusieve bevoegdheid van de Gemeenschap behoren. III) Belangrijkste kenmerken van de gemeenschappelijke regeling voor de exportcontrole 1) Basiselementen Aan deze verordening liggen de volgende basisprincipes ten grondslag : •gemeenschappelijke externe bescherming in de vorm van een identieke lijst van goederen en technologie voor tweeërlei gebruik waarvoor bij uitvoer uit de Gemeenschap een uitvoervergunning vereist is (gemeenschappelijke lijst van goederen). De vergunningregeling is in artikel 3, lid 1, van de verordening omschreven terwijl de lijst van producten zelf in bijlage I bij het GBVB-besluit is opgenomen. •wederzijdse erkenning van uitvoervergunningen. In artikel 6, lid 3, is uitdrukkelijk lidstaat afgegeven bepaald dat een door de bevoegde autoriteiten van een uitvoervergunning in de gehele Gemeenschap geldig is. 2 3 PB L 367 van 31. 12. 94, laatstelijk gewijzigd bij Besluit van de Raad 98/232/GBVB (PB L 92 van 25. 3. 98) PB L 367 van 31. 12. 94, gewijzigd bij Verordening nr. 837/95 van 10 april 1995 (PB L 90 van 21. 4. 95) *in het algemeen, vrij verkeer van goederen voor tweeërlei gebruik binnen de Gemeenschap. Voor bepaalde zeer gevoelige goederen (bijlage IV bij het GBVB-besluit) wordt evenwel een aantal beperkingen gehandhaafd. Sommige lidstaten handhaven bovendien nationale controles op de overdracht van bepaalde goederen voor tweeërlei gebruik die zij als bijzonder gevoelig beschouwen (bijlage V bij het besluit). *een uitzonderingsclausule die het mogelijk maakt niet in de lijst opgenomen goederen voor tweeërlei gebruik aan vergunningplicht te onderwerpen indien de uitvoer van deze goederen gevaar voor proliferatie met zich brengt. Wat de onderlinge aanpassing van de beleidsmaatregelen betreft, blijft de wetgeving beperkt tot hetgeen strict noodzakelijk is om het vrije verkeer van goederen voor tweeërlei gebruik binnen de Gemeenschap mogelijk te maken. Het systeem voorziet niet in een gemeenschappelijk uitvoerbeleid voor goederen voor tweeërlei gebruik. Het is slechts een gemeenschappelijk kader voor nationale beleidsmaatregelen, die in bepaalde opzichten nog steeds sterk van elkaar afwijken. Dit blijkt ook uit de achtste considerans van de verordening : "overwegende dat dit systeem een eerste stap vormt naar een gemeenschappelijk systeem voor de uitvoer van goederen voor tweeërlei gebruik, dat volledig is en in al zijn onderdelen coherent; dat het vooral wenselijk is dat de door de lidstaten gehanteerde vergunningprocedures stapsgewijs en snel worden geharmoniseerd". 2) Administratieve samenwerking Aangezien de huidige communautaire regeling voor de exportcontrole op het beginsel van wederzijdse erkenning van de verschillende nationale beleidsmaatregelen gebaseerd is, veeleer dan op de ontwikkeling van een daadwerkelijk gemeenschappelijk beleid, is deze regeling sterk afhankelijk van de administratieve samenwerking tussen de nationale autoriteiten, die de kloof tussen de beleidsmaatregelen en procedures van de onderscheidene lidstaten moet overbruggen. De bepalingen betreffende de diverse vormen van administratieve samenwerking en de uitwisseling van informatie zijn derhalve een belangrijk element van deze verordening. * overleg met een andere lidstaat voorafgaand aan de afgifte van een individuele exportvergunning is verplicht wanneer de betrokken goederen zich niet bevinden in de lidstaat waar de vergunning werd aangevraagd. De lidstaat waar de goederen zich bevinden of zullen bevinden, neemt de uiteindelijke beslissing over het al dan niet toekennen van een uitvoervergunning (artikel 7, lid 2) * een lidstaat kan een andere lidstaat verzoeken geen vergunning af te geven of een vergunning in te trekken enz. , indien hij van mening is dat zijn wezenlijke belangen hierdoor kunnen worden geschaad (artikel 7, lid 3) * de lidstaten stellen elkaar in kennis van alle geweigerde uitvoervergunningen evenals van alle nietigverklaringen, opschortingen, intrekkingen of wezenlijke beperkingen van reeds afgegeven vergunningen (artikel 9, lid 2) * de lidstaten treffen in het algemeen alle dienstige maatregelen om "rechtstreekse samenwerking en de uitwisseling van gegevens tussen de bevoegde autoriteiten tot stand te brengen, in het bijzonder om te voorkomen dat als gevolg van eventuele verschillen bij de uitoefening van de uitvoercontroles de handelsstromen worden verlegd" (artikel 13, lid 1) * de lidstaten passen bovendien mutatis mutandis de bepalingen van Verordening 1468/81 van de Raad van 19 mei 1981 betreffende de wederzijdse bijstand in douanezaken toe die bijvoorbeeld in de uitwisseling van gegevens betreffende antifraudemaatregelen voorziet (artikel 13, lid 2). 3) Coördinatie op het niveau van de Gemeenschap Een door de Commissie opgerichte coördinatiegroep is regelmatig bijeen geweest om van gedachten te wisselen over de praktische toepassing van de verordening. De lidstaten zijn in deze groep normaliter vertegenwoordigd door de voor de afgifte van vergunningen bevoegde ambtenaren, hoewel ook regelmatig douane-ambtenaren aan de vergaderingen hebben deelgenomen. De groep houdt zich in hoofdzaak bezig met het oplossen van praktische problemen en heeft bepaalde informele "Elementen van een consensus tussen de lidstaten" (zie bijlage 1 bij dit verslag) aangenomen waarin afspraken zijn gemaakt over de interpretatie van een aantal bepalingen van de verordening. Deze bijeenkomsten hebben veel nuttige informatie opgeleverd over de tekortkomingen van de huidige regeling en over mogelijke verbeteringen daarvan. Deze groep heeft bovendien, overeenkomstig zijn mandaat, de exporteurs geraadpleegd door middel van een hoorzitting met vertegenwoordigers van de industrie die in februari 1996 heeft plaatsgevonden (artikel 16). IV) Werking van de exportcontrole : evaluatie van de toepassing van de verordening in de praktijk Het algemene oordeel van de Commissie over het functioneren van de verordening twee jaar na de inwerkingtreding daarvan is niet onverdeeld gunstig. Hoewel deze regeling heeft bijgedragen aan de vereenvoudiging van het intra-Europese handelsverkeer en zij de totstandkoming van de interne markt heeft bevorderd, werd geconstateerd dat zij geen geschikt mechanisme was voor de gemeenschappelijke controle op de uitvoer. Positieve elementen De nieuwe EU-regeling heeft aanzienlijke verbeteringen met zich gebracht voor de lidstaten, doordat zij het industrie en voor de overheidsdiensten van de intercommunautaire handelsverkeer aanzienlijk heeft vereenvoudigd en, zodoende, de administratieve formaliteiten voor zowel de exporteurs als de administraties heeft verminderd. * Het bestaan van een gemeenschappelijke regeling voor het bewaken van de buitengrenzen heeft het vrije verkeer van vrijwel alle goederen voor tweeërlei gebruik binnen de Gemeenschap mogelijk gemaakt. Dit is niet alleen belangrijk voor de goede werking van de interne markt maar ook omdat de administratieve lasten voor het bedrijfsleven en voor de administraties hierdoor worden verminderd. Doordat beperkte middelen beter worden gebruikt en minder formaliteiten noodzakelijk zijn, kunnen de overheidsdiensten en de ondernemingen meer tijd en geld besteden aan, onder meer, fraudebestrijding en grondig onderzoek van gevoelige uitvoertransacties. * De administratieve samenwerking tussen de lidstaten is duidelijk toegenomen. Het overleg over specifieke uitvoertransacties en de gedachtenwisseling over bepaalde beleidsaspecten in de coördinatiegroep heeft bijgedragen aan de totstandkoming van een netwerk van nationale ambtenaren die verantwoordelijk zijn voor de exportcontroles. Het lijdt geen twijfel dat de kennis van de beleidsmaatregelen van andere lidstaten verbeterd is en dat dit wederzijdse begrip de grondslag kan vormen voor een toekomstig gemeenschappelijk beleid. * Praktische moeilijkheden in verband met de toepassing en de interpretatie van sommige bepalingen van de verordening werden in de coördinatiegroep opgelost door middel van informele afspraken tussen de lidstaten die zijn neergelegd in een document getiteld "Elementen van een consensus tussen de lidstaten" (zie bijlage 1 bij deze mededeling). * Talrijke lidstaten Rebben naar aanleiding van de verordening van de EG, nationale wetgeving op het gebied van de exportcontrole ingevoerd of hun wettelijke bepalingen terzake gewijzigd. De algemene tendens is duidelijk een toenemende feitelijke convergentie van het beleid op het gebied van de vergunningverlening en de procedures, vooral ten aanzien van de uitvoer naar Australië, Canada, Japan, Nieuw-Zeeland, Noorwegen, Zwitserland en de Verenigde Staten van Amerika (zie bijlage 2 bij deze mededeling). Tekortkomingen en probleemgebieden De verordening en de tenuitvoerlegging daarvan in de praktijk hebben niet geleid tot een doeltreffende gemeenschappelijke regeling voor de exportcontrole die op eenvoudige wijze en met beperkte kosten kan worden toegepast. Het grootste probleem is dat het systeem, als gevolg van de ontoereikende convergentie van de nationale beleidsmaatregelen en praktijken, te ingewikkeld is om door de douane voldoende routinematig te kunnen worden toegepast. Hieruit blijkt derhalve duidelijk dat nog geen situatie is ontstaan waarin alle Europese exporteurs op dezelfde wijze worden behandeld. Het bedrijfsleven heeft de Commissie en de lidstaten in zeer duidelijke termen, in een vergadering van de coördinatiegroep in februari 1996, uiteengezet dat het voor ondernemingen moeilijk, zo niet onmogelijk is op Europees niveau de vigerende wetgeving op het gebied van de exportcontroles na te leven zonder dat dit met buitensporige kosten gepaard gaat. Zo hebben bijvoorbeeld de Unie van Industriefederaties der Europese Gemeenschap (UNICE) en de Europese Ronde Tafel van Industriëlen (ERT) zowel de Commissie als de lidstaten met aandrang verzocht het stelsel van algemene en globale vergunningen te vereenvoudigen, informatie te in Europa, de toepassing van de verstrekken over gevoelige eindgebruikers omnivalentieclausule tot bepaalde producten te beperken en de uitvoer van bepaalde op ruime schaal verhandelde producten in dezelfde mate te liberaliseren als de Verenigde Staten. Gedurende de eerste twee jaar dat de gemeenschappelijke regeling van toepassing was, hielden de meeste moeilijkheden bij de praktische toepassing van de verordening verband met : 1) de verschillen tussen de nationale vergunningstelsels 2) een nieuw element : de omnivalente clausule 3) de administratieve samenwerking 1) Verschillen tussen de nationale vergunningstelsels tot afgifte van drie verschillende Het eerste probleem houdt verband met de herkenbaarheid van de vergunningen. De verordening geeft mogelijkheid soorten uitvoervergunningen : individuele, globale en algemene vergunningen. Opdat het beginsel van de wederzijdse erkenning in de praktijk kan worden toegepast, is het in de eerste plaats noodzakelijk dat de douane-ambtenaren uitvoervergunningen van andere lidstaten als zodanig kunnen herkennen en vervolgens erkennen. De Commissie heeft van bepaalde ondernemingen informeel vernomen dat vergunningen soms niet worden erkend. Dit betekent geenszins dat de lidstaten de bepalingen van de verordening bewust overtreden. Het probleem is dat aan de grenzen vertragingen ontstaan omdat douane- ambenaren onbekend zijn met de vergunningstelsels van andere lidstaten en derhalve genoodzaakt zijn inlichtingen in te winnen om de geldigheid van een bepaalde uitvoervergunning te kunnen beoordelen. Talrijke exporteurs hebben daaruit de conclusie getrokken dat het systeem eigenlijk niet functioneert en vinden de uitvoer van goederen uit een lidstaat met een in een andere lidstaat afgegeven vergunning problematisch omdat, zelfs indien de vergunning uiteindelijk wordt erkend en de uitvoertransactie alsnog kan plaatsvinden, het tijdverlies veel te hoge kosten veroorzaakt. Het probleem lijkt gedeeltelijk te zijn opgelost voor uitvoertransacties onder begeleiding van individuele vergunningen (een klein gedeelte van de uitvoer dat niettemin belangrijk is omdat het om de meest gevoelige goederen gaat). Een voorstel van de diensten van de Commissie tot informele harmonisatie van de nationale vergunningformulieren overeenkomstig een standaardmodel werd aanvaard. De meeste lidstaten gebruiken dit modelformulier reeds en de andere hebben verklaard voornemens te zijn dit te doen. Hét is de bedoeling dat het gebruik van dit standaardformulier verplicht wordt gesteld. De Commissie is evenwel tot de conclusie gekomen dat voor de uitvoer met algemene en globale vergunningen het probleem van de niet-erkenning aan de grenzen gedurende de gehele periode zo ernstig was dat het bedrijfsleven zijn vertrouwen in de praktische toepasbaarheid van de verordening grotendeels heeft verloren. De problemen zijn talrijk. Niet alleen hebben de douane-ambtenaren onvoldoende kennis van de uitvoervergunnigen van andere lidstaten - er zijn grote verschillen tussen de lidstaten wat de betrokken producten en de toegelaten uitvoerbestemmingen met algemene uitvoervergunningen betreft - maar bovendien zijn in sommige gevallen de algemene vergunningen (in wezen een algemene toestemming van de overheid om onder toezicht geplaatste goederen naar bepaalde bestemmingen uit te voeren) enkel in de wet omschreven en zijn zij niet in een document geconcretiseerd. Douane-ambtenaren in andere lidstaten kunnen derhalve moeilijk beoordelen of voor de betrokken uitvoer toestemming is verleend, zelfs indien dit op het desbetreffende handelsdocument is vermeld. Bovendien waren de globale vergunningen (een vergunning die aan een bepaalde onderneming wordt verleend voor de uitvoer van bepaalde goederen naar bepaalde bestemmingen) voor sommige lidstaten een nieuwe procedure die door de douane ambtenaren aan de grenzen nog niet altijd wordt begrepen en aanvaard. Zoals gezegd is deze met-erkenning niet het gevolg van een vrijwillige overtreding van de verordening, doch van de complexiteit van de regeling zelf, waarbij sterk uiteenlopende vergunningstelsels naast elkaar bestaan, zonder dat de douane-ambtenaar over doeltreffende middelen beschikt om inzicht te verwerven in deze situatie. Het resultaat, dat weliswaar minder ernstige gevolgen heeft voor de douanediensten dan voor de exporteurs, is vertraging. Dit risico op vertraging is een belangrijke reden waarom het bedrijfsleven zo weinig mogelijk gebruik maakt van de EU-regeling om goederen uit een bepaalde lidstaat uit te voeren met een vergunning die in een andere lidstaat is afgegeven. Het komt erop neer dat de meeste ondernemingen momenteel slechts in uitzonderlijke omstandigheden een beroep doen op artikel 6, lid 3. Dit blijkt ook uit het feit dat de Commissie niet enkel van de exporteurs maar ook informeel van bepaalde nationale ambtenaren heeft vernomen dat in de praktijk uiterst zelden een beroep wordt gedaan op artikel 6, lid 3. Zo zelden zelfs dat, wanneer dit toch gebeurt, de betrokken ambtenaren contact opnemen met hun superieuren, die in sommige gevallen hun pendanten in andere hoofdsteden moeten raadplegen. Sommige lidstaten trekken uit het feit dat in de praktijk slechts weinig exporteurs gebruik maken van de door artikel 6, lid 3, geboden mogelijkheden de conclusie dat de consequenties uiterst beperkt zijn en dat derhalve geen maatregelen moeten worden genomen. Het bedrijfsleven ziet de zaken echter anders en zowel UNICE als ERT hebben er bij de Commissie op aangedrongen het huidige systeem te verbeteren, vooral om ervoor te zorgen dat de Europese exporteurs onder dezelfde voorwaarden kunnen uitvoeren als hun Amerikaanse en Japanse concurrenten. In het algemeen is duidelijk dat het bedrijfsleven veel belang hecht aan een doeltreffend Europees systeem van exportcontrole. De reden waarom de exporteurs het systeem niet gebruiken is juist dat zij geen vertrouwen hebben in het functioneren van de huidige regeling in de praktijk. Het probleem is niet zozeer dat het systeem niet correct wordt toegepast of dat er onvoldoende belangstelling voor is, maar dat het in de praktijk niet wordt gebruikt omdat het bedrijfsleven in het algemeen er niet van overtuigd is dat het functioneert. Een tweede belangrijk probleem dat voortvloeit uit de discrepantie tussen de nationale vergunningstelsels is dat het voor in verschillende lidstaten gevestigde ondernemingen bijzonder moeilijk is om deze op efficiënte wijze te gebruiken. Deze ondernemingen behoren echter tot de belangrijkste producenten en exporteurs van goederen voor tweeërlei gebruik. Hoewel dergelijke ondernemingen op economisch vlak als een groot bedrijf functioneren, worden zij uit juridisch oogpunt - en derhalve ook voor de exportcontroles - als afzonderlijke nationale entiteiten beschouwd. De uitvoer van niet onder toezicht staande goederen geschiedt uit commercieel en logistiek oogpunt meestal volgens een op Europees niveau gecentraliseerd systeem : de diverse filialen beschikken over gemeenschappelijke centrale depots en voorraden en de bestellingen van de afnemers worden met zo weinig mogelijk kosten afgehandeld. Het filiaal dat de goederen het snelst en met de minste kosten kan leveren, voert de transactie uit. In de praktijk zijn dergelijke zeer routinematige verrichtingen steeds geautomatiseerd. Bij onder toezicht staande goederen is er echter een conflict tussen het economische en het juridische aspect. Een onderneming die dergelijke goederen wil uitvoeren, dient niet enkel rekening te houden met het logistieke element (op welke wijze worden de producten het snelst en met de minste kosten tot bij de afnemer gebracht), maar dient ook na te gaan of het betrokken nationale filiaal - voor de exportcontrole een geheel zelfstandige entiteit - de goederen onder dekking van, bijvoorbeeld, een globale of een algemene vergunning kan leveren en aan welke bijkomende voorwaarden (bijvoorbeeld certificaat van eindgebruiker) dient te worden voldaan. Bovendien moet duidelijk worden vastgesteld wie de eigenaar of de houder van de goederen is, met andere woorden wie uit juridisch oogpunt de exporteur is. Geconfronteerd met deze moeilijkheden hebben bepaalde ondernemingen kennelijk getracht zich op zodanige wijze te organiseren dat de uitvoer van een product voor tweeërlei gebruik uit een bepaalde lidstaat bij voorkeur geschiedt onder dekking van een door deze lidstaat afgegeven vergunning. Een onderneming zal in het algemeen trachten een vergunning te verkrijgen in de lidstaat waar de goederen zich fysiek bevinden en de uitvoer rechtstreeks uit deze lidstaat doen plaatsvinden. Ook hier blijkt dat slechts in uitzonderlijke gevallen een beroep wordt gedaan op artikel 6, lid 3, namelijk wanneer dit om contractuele redenen niet te vermijden is. Andere oplossingen worden te gecompliceerd geacht, vooral omdat een en ander tesamen met het andere dagelijkse werk moeten kunnen worden afgehandeld door het met de •> orderbehandeling belaste personeel dat gebruik maakt van logistieke software. De Commissie is derhalve van mening dat de gemeenschappelijke regeling voor de exportcontrole in de praktijk enkel kan functioneren indien twee maatregelen worden genomen : *de formulieren van de nationale vergunningen moeten worden geharmoniseerd zodat deze duidelijk herkenbaar zijn (dit is in werkelijkheid niet meer dan een praktische voorwaarde voor wederzijdse erkenning). Zonder een dergelijke harmonisatie zullen vertragingen blijven plaatsvinden of zal het gevaar voor frauduleuze uitvoer toenemen, (indien de douane-ambtenaren er zonder meer van uitgaan dat vergunningen van andere lidstaten "echt" zijn). *de complexiteit van het huidige systeem, waarbij de lidstaten verschillende soorten globale en algemene vergunningen afgeven - dikwijls voor dezelfde bestemmingen maar voor een enigszins afwijkend productenassortiment - moet tot een werkbaar niveau vereenvoudigd worden. Voor de uitvoer naar bijlage II-bestemmingen - momenteel Australië, Canada, Japan, Nieuw-Zeeland, Noorwegen, Zwitserland en de Verenigde Staten - dient een geharmoniseerde communautaire vergunning te worden ingevoerd, temeer omdat de procedures van de lidstaten wat dit betreft reeds grotendeels geharmoniseerd zijn. Voorts zouden alle lidstaten hun exporteurs de mogelijkheid van een globale vergunning moeten aanbieden. Een dergelijke harmonisatie en vereenvoudiging zijn in het belang van zowel de exporteurs als de douane en de met de rechtshandhaving belaste ambtenaren. 10 2) Innoverend karakter van de omnivalente clausule De invoering van een omnivalente bepaling in de verordening was een van de moeilijkste en meest controversiële onderwerpen die bij de onderhandelingen over de huidige regeling voor de controle op goederen voor tweeërlei gebruik aan de orde kwamen. Voor de meeste lidstaten was dit de eerste keer dat zij te maken hadden met een dergelijke clausule - volgens welke elk product aan vergunningplicht kan worden onderworpen indien de exporteur er door zijn autoriteiten van in kennis wordt gesteld of zelf weet dat dit product bestemd is om in het kader van een programma voor de vervaardiging van massavernietigingswapens te worden gebruikt. Het belangrijkste probleem bij de toepassing van de omnivalente clausule in de praktijk houdt verband met het feit dat de overheden hun exporteurs niet in dezelfde mate informeren omtrent gevoelige eindgebruikers. Het verschil in informatieverstrekking aan de exporteurs kan uiteraard een gevolg zijn ^van het feit dat niet alle overheden van de lidstaten goed op de hoogte zijn van de verspreiding van ABC-wapens en van diegenen die daarvoor verantwoordelijk zijn. Een en ander kan ook verband houden met administratieve tradities en met de hoeveelheid ervaring die een lidstaat met bepalingen van het omnivalente type heeft opgedaan. Wat de reden ook moge zijn, het gevolg is dat de exporteurs alnaargelang de lidstaat 'waar zij gevestigd zijn, in uiteenlopende mate worden geïnformeerd (en gewaarschuwd) omtrent de eindgebruikers die de afnemers zijn van hun producten. Deze ongelijkheid leidt niet alleen tot een verstoring van de mededingingsverhoudingen, maar doet bovendien vragen rijzen over de toepassing van de omnivalente clausule in de praktijk. De Commissie concludeert hieruit dat de procedures waarin de huidige verordening voorziet niet bevredigend functioneren. In een interne markt waar niet op een lijst voorkomende goederen zonder beperkingen kunnen worden overgedragen en waar onvoldoende informatie wordt uitgewisseld, zowel tussen de lidstaten onderling als tussen overheidsinstanties en de exporteurs, kan een omnivalente clausule al te gemakkelijk worden ontdoken. Strikt juridisch is er voor een onderneming die gevestigd is in een land waar voor een bepaalde uitvoertransactie de toepassing van de omnivalente clausule wordt overwogen, geen enkel beletsel om de betrokken goederen over te brengen naar een andere lidstaat waar de autoriteiten zich mogelijkerwijze zelfs niet bewust zijn van enig risico. Het niet op de lijst voorkomende voorwerp kan dan op eenvoudige wijze zonder vergunning worden uitgevoerd uit deze andere lidstaat, die niet heeft besloten - omdat de autoriteiten zich niet bewust zijn van enig mogelijk gevaar - deze specifieke transactie onder toezicht te plaatsen (en eventueel de uitvoer te verbieden). Als gevolg van het feit dat tussen de lidstaten onvoldoende gedetailleerde informatie wordt uitgewisseld betreffende gevoeilige eindgebruikers - de omnivalente clausule wordt enkel toegepast wanneer er twijfels zijn omtrent de eindgebruiker - kan een situatie ontstaan waarin exporteurs in andere lidstaten, die zich zelfs niet van enig gevaar bewust zijn, te goeder trouw soortgelijke of identieke producten leveren aan een gevoelige eindgebruiker. Onvoldoende uitwisseling van informatie stelt de omnivalente clausule derhalve buiten effect en betekent een concurrentienadeel voor de exporteurs in lidstaten waar de autoriteit wel een waarschuwing hebben uitgevaardigd. 11 De Commissie is derhalve van mening dat de lidstaten de uitwisseling van informatie betreffende gevoelige eindgebruikers aanzienlijk moeten verbeteren, zodat alle exporteurs in de Gemeenschap wat dit betreft op dezelfde wijze worden behandeld. 3) Problemen in verband met de administratieve samenwerking Zoals gezegd (zie punt II. 2) zijn de verschillende instrumenten voor de administratieve samenwerking een belangrijk element van de huidige verordening. De Commissie is van mening dat elke regeling voor gemeenschappelijke exportcontrole die geen volledige harmonisatie inhoudt een maximum aan samenwerking tussen de nationale administraties vereist. Verschillen in exportbeleid op dit gevoelige gebied kunnen enkel blijven bestaan voor zover deze verschillen werkbaar blijven en worden gecompenseerd door een netwerk van verantwoordelijke ambtenaren die op regelmatige grondslag samenwerken. De hierboven (zie IV. 2. b) omschreven problemen in verband met de omnivalente clausule illustreren dit argument. Gedurende de eerste twee jaar dat de verordening van toepassing was, heeft de Commissie zoveel mogelijk getracht een netwerk voor directe communicatie tot stand te brengen en de lidstaten staan in het algemeen welwillend tegenover voorstellen ter verbetering van de communicatiekanalen en van de intensiteit en de kwaliteit van de gegevensuitwisseling betreffende individuele gevallen en van het algemene beleid. De coördinatiegroep heeft hierin een zeer constructieve rol gespeeld en heeft ongetwijfeld bijgedragen aan een beter wederzijds begrip van het nationale exportbeleid. Wat het beoordelen van de kwaliteit en de frequentie van de administratieve samenwerking tussen de lidstaten betreft, is de Commissie helaas niet in staat, gezien de beperkingen waarin de verordening zelf voorziet, de haar krachtens artikel 18 opgelegde verplichtingen en verantwoordelijkheden volledig na te komen. Zo is de Commissie bijvoorbeeld niet bij machte de kwaliteit van de overlegprocedure (artikel 7, lid 2) naar behoren te evalueren aangezien zij niet betrokken is bij deze bilaterale of multilaterale contacten (die plaatsvinden wanneer de goederen zich bevinden of zullen bevinden in een andere lidstaat dan die welke de vergunning afgeeft). Bij de in artikel 7, lid 2, omschreven procedure zijn enkel de vergunning verlenende autoriteiten van de landen in kwestie betrokken en de Commissie werd slechts indirect of via overleg in de coördinatiegroep op de hoogte gebracht van sommige van deze gedachtenwisselingen. Uit dit overleg lijkt niettemin te kunnen worden afgeleid dat, hoewel zich van tijd tot tijd problemen hebben voorgedaan met betrekking tot de termijnen waarbinnen antwoord werd gegeven en in verband met de juistheid van de uitgewisselde informatie, de overlegprocedure in het algemeen tot tevredenheid van de lidstaten heeft gefunctioneerd. Deze beoordeling is echter niet meer dan een zo goed mogelijke evaluatie op basis van de beperkte informatie waarover de Commissie beschikt. Wat de uitwisseling van informatie in verband met geweigerde vergunningen (of wijzigingen, schorsingen of beperkingen van reeds afgegeven vergunningen) betreft, doet zich hetzelfde probleem voor, in die zin dat de lidstaten zelf kunnen beslissen of zij deze informatie enkel aan de andere lidstaten of ook aan de Commissie mededelen. Gedurende de eerste twee jaar dat de verordening van toepassing was, hebben de meeste lidstaten de Commissie niet bij deze uitwisseling van informatie betrokken. 12 De Commissie heeft de indruk dat, wat de geweigerde vergunningen betreft, de lidstaten slechts weinig meer informatie verstrekken dan waartoe zij verplicht zijn krachtens de internationale non-proliferatieregelingen waarbij zij alle partij zijn. Bovendien lijkt de gegevensuitwisseling al te sterk geconcentreerd op de daadwerkelijke weigeringen van vergunningen, hetgeen een vrij formalistische benadering is aangezien echte weigeringen niet zo dikwijls voorkomen. De nationale administraties dienen immers zelden aanvragen voor uitvoervergunningen te weigeren omdat zij potentiële exporteurs er meestal van kunnen overtuigen bepaalde producten niet naar bepaalde bestemmingen te verzenden of aan bepaalde eindgebruikers te verkopen. De lidstaten zijn niet verplicht dergelijke negatieve adviezen (die door de exporteurs meestal worden opgevolgd) aan andere lidstaten mede te delen en de Commissie meent uit de commentaar van nationale ambtenaren die voorstander zijn van een meer intensieve gegevensuitwisseling te kunnen opmaken dat hieromtrent inderdaad te weinig overleg plaatsvindt. Bepaalde nationale administraties hebben evenwel verklaard dat zij hun partners in sommige gevallen toch informeren, wanneer zij van mening zijn dat dit relevant is. Hoewel dergelijke informele contacten nuttig zijn, blijken zij toch ontoereikend voor het tot stand brengen van een meer geharmoniseerd beleid in verband met de uitvoer van goederen voor tweeërlei gebruik. Dit veronderstelt namelijk van de lidstaten een gemeenschappelijke zienswijze ten aanzien van gevoelige bestemmingen en eindgebruikers, alsmede dat relevante informatie snel wordt uitgewisseld en besproken en, indien nodig, aan de douane-ambtenaren en de met de rechtshandhaving belaste ambtenaren wordt medegedeeld. V) Conclusies Alle problemen die zich voordoen bij de toepassing van deze verordening blijken in hoofdzaak verband te houden met het feit dat de huidige communautaire regeling voor de controle op de export in wezen beperkt is tot de wederzijdse erkenning van vergunningen. Hoewel de lidstaten zijn overeengekomen eikaars uitvoervergunningen te erkennen, gaan zij niet noodzakelijk akkoord met het door hun partners gevoerde exportbeleid waarop deze vergunningen gebaseerd zijn. Zolang dit gebrek aan overeenstemming over de basismaterie blijft bestaan, is een goed functionerende gemeenschappelijke regeling voor exportcontrole onmogelijk. De Commissie is tot de conclusie gekomen dat de administratieve samenwerking tot nog toe ontoereikend was om dit gebrek aan overeenstemming over het exportbeleid in verband met goederen voor tweeërlei gebruik te compenseren en betwijfelt ten zeerste of zelfs de meest intensieve samenwerking tussen de nationale administraties toereikend zou zijn om deze kloof te overbruggen. De Commissie heeft de indruk dat het huidige systeem te ingewikkeld is om door de douane-ambtenaren aan de grens routinematig te worden toegepast en het bedrijfsleven is alleszins van mening dat het in de praktijk te bewerkelijk is. 13 De Commissie is van mening dat deze moeilijkheden inherent zijn aan de regeling zelf en dat enkel een meer geharmoniseerde regeling voor de exportcontrole, waarin de elementen van een gemeenschappelijk beleid worden gecombineerd met een versterkte administratieve samenwerking, een systeem zal opleveren dat aan de behoeften van zowel de exporteurs als de overheidsdiensten beantwoordt en garandeert dat de doelstellingen op het gebied van de non-proliferatie snel en probleemloos worden gerealiseerd. De Commissie legt derhalve tesamen met dit rapport een voorstel voor een verbeterde verordening voor. 14 EUROPESE COMMISSE DIRECTORAAT-GENERAAL I BUITENLANDSE BETREKKINGEN: HANDELSBELEID, BETREKKINGEN MET NOORD-AMERIKA, HET VERRE OOSTEN, AUSTRALIË EN NIEUW-ZEELAND l-M-2 - Investeringen, TRIMS, goederen voor tweeërlei gebruik, normen en certificering BijlageJ Brussel, 15 juli 1997 I. M. 2 ELEMENTEN VAN EEN CONSENSUS TUSSEN DE LIDSTATEN Voor de toepassing van de verordening van de Raad betreffende de exportcontrole op goederen voor informeel het volgende overeengekomen : tweeërlei gebruik zijn de lidstaten Overlegprocedures Voor het overleg tussen de vergunning verlenende autoriteiten overeenkomstig artikel 7, lid 2, van de verordening werden twee formulieren ontwikkeld, een voor het inleiden van overleg en een voor de respons. De formulieren zijn als bijlage aan deze "elementen van een consensus" gehecht. Het verzoek om overleg dient te worden gericht aan de persoon die in de lijst van aanspreekpunten onder "kantoren van afgifte" is vermeld. Het overleg dient door middel van een faxbericht te worden ingeleid. Op verzoek van de geraadpleegde lidstaat wordt het faxbericht bevestigd door een brief. De termijn van tien werkdagen waarin de verordening voorziet, gaat in op de datum van het faxbericht. De lidstaten kunnen ook om overleg verzoeken overeenkomstig artikel 7, lid 3. Dit verzoek wordt door middel van een faxbericht ingediend en wordt desgewenst bevestigd door een brief. Onder die vorm van overleg vallen ook de contacten tussen de vergunning verlenende lidstaat en de lidstaat waar de exporteur voornemens is de goederen ten uitvoer aan te geven. Het overleg wordt ingeleid door middel van een faxbericht aan de persoon die in de lijst van aanspreekpunten onder "kantoren van afgifte" is vermeld. Desgevraagd wordt een en ander bevestigd door middel van een brief. Gevallen waarin geen overleg noodzakelijk is Overleg krachtens artikel 7, lid 2, van de verordening is in bepaalde gevallen niet noodzakelijk. Hoewel een exporteur steeds dient op te geven waar de uit te voeren goederen zich bevinden of zullen bevinden, zijn de nationale autoriteiten het erover eens dat uitdrukkelijke goedkeuring door de autoriteiten van de lidstaat waar de goederen zich bevinden niet noodzakelijk is. Dit geldt in de volgende gevallen : ^ • Tijdelijke uitvoer • Uitvoer voor onderhoud of reparatie • Vervangingen in het kader van contracten waarvoor reeds, na overleg, vergunning was verleend. Modelformulier voor individuele vergunningen en globale vergunningen De diensten van de Commissie hebben een modelformulier voor de nationale individuele vergunning en, eventueel, het aanvraagformulier opgesteld. Dit formulier, evenals de bijgaande richtsnoeren, werd gedistribueerd met het oog op de vergadering van de coördinatiegroep van 22 maart 1995. De lidstaten zijn overeengekomen hun globale vergunningen volgens hetzelfde modelformulier op te stellen. Indien zich aan de buitengrens van de Gemeenschap problemen voordoen met betrekking tot een vergunning die is afgegeven door een andere lidstaat dan de lidstaat waarvan de douane-autoriteiten de aangifte ten uitvoer afhandelen, dan kunnen de bevoegde douaneambtenaren, om tijd te besparen, rechtstreeks contact opnemen met het aanspreekpunt dat onder het kantoor van afgifte van de vergunning verlenende lidstaat ressorteert. De ambtenaar heeft echter ook de mogelijkheid dit contact via zijn nationale kantoor van afgifte tot stand te brengen. Procedures voor de erkenning van algemene vergunningen Volgens de verordening zijn alle vergunningen (individuele, globale en algemene) overal in de Gemeenschap geldig. Aangezien het voor de met de rechtshandhaving belaste autoriteiten moeilijk zou kunnen zijn algemene vergunningen te controleren die door de vergunning verlenende autoriteiten van andere lidstaten zijn afgegeven, dienen enige procedurevoorschriften te worden vastgesteld. De exporteurs zullen derhalve verplicht zijn in het vak "bijzondere vermeldingen" van het enig document (ED) dat de goederen vergezelt de specifieke algemene vergunning te vermelden uit hoofde waarvan de goederen worden uitgevoerd. De Commissie heeft een beknopte tabel opgesteld van de algemene vergunningen die door de lidstaten zijn verleend. Indien zich aan de buitengrens van de Gemeenschap problemen voordoen in verband met een vergunning die is afgegeven door een andere lidstaat dan de lidstaat waarvan de ten uitvoer afhandelen, kunnen de bevoegde douaneautoriteiten de aangifte douaneambtenaren, om tijd te besparen, rechtstreeks in contact treden met het aanspreekpunt dat onder het kantoor van afgifte van de vergunning verlenende lidstaat ressorteert. De ambtenaar heeft evenwel de mogelijkheid dit contact via zijn nationale kantoor van afgifte tot stand te brengen. Relevante handelsdocumenten De in artikel 19, lid 1, onder a), van de verordening bedoelde handelsdocumenten zijn, in het bijzonder, het verkoopcontract, de orderbevestiging, de factuur of de verzendnota. 16 Internationale invoercertificaten Bij de afgifte van internationale invoercertificaten gaan de lidstaten de volgende verbintenis aan : de betrokken goederen "worden niet wederuitgevoerd zonder toestemming van de autoriteiten van de lidstaat van de Europese Unie waar de exporteur gevestigd is". Internationale invoercertificaten dienen enkel ten bewijze dat voor de wederuitvoer uit de Gemeenschap een uitvoervergunning is afgegeven. Dergelijke certificaten zijn in geen geval vereist voor de intracommunautaire overdracht van goederen voor tweeërlei gebruik. "Goederen die slechts worden doorgevoerd door de Gemeenschap" (artikel 3, lid 3) 1. Goederen die uit derde landen worden ingevoerd en vervolgens in de Gemeenschap in het vrije verkeer worden gebracht1, zijn als communautaire goederen te beschouwen en dienen derhalve bij uitvoer vergezeld te gaan van een vergunning. 2. Niet-communautaire goederen die het grondgebied van de Gemeenschap worden binnengebracht, dienen te allen tijde een door de douane goedgekeurde bestemming te krijgen2, met uitzondering van goederen aan boord van schepen of luchtvaartuigen die zich door de territoriale wateren of het luchtruim van de lidstaten verplaatsen en die geen haven of luchthaven in deze lidstaat tot bestemming hebben3. Voor de goederen geldt geen vergunningplicht. laatstgenoemde 3. Overeenkomstig het bovenstaande is voor niet-communautaire goederen die het grondgebied van de Gemeenschap worden binnengebracht in de hiernavolgende gevallen krachtens de verordening een vergunning vereist : * douane-entrepôts4 * actieve veredeling5 * behandeling onder douanetoezicht6 tijdelijke invoer7 In de volgende gevallen is artikel 3, lid 3, van toepassing en is derhalve geen uitvoervergunning vereist : 1 Zie Verordening (EG) nr. 2913/92 van de Raad van 12 oktober 1992 tot vaststelling van het communautair douanewetboek, PB L 302 van 19. 10. 1992, titel IV, Hoofdstuk 2, Afdeling 2, blz. 18. 2 3 4 5 6 7 cdw titel III, blz. 12 cdw artikel 3 8, lid 6, blz. 13 cdw titel IV, hoofdtuk 2, afdeling 3, C, blz. 21 cdw titel IV, hoofdstuk 2, afdeling 3, D, blz. 24 cdw titel IV, hoofdstuk 2, afdeling 3, E, blz. 27 cdw titel IV, hoofdstuk 2, afdeling 3, F, blz. 28 17 • • extern douanevervoer8 tijdelijke opslag9 (ondermeer voor goederen die aan boord blijven van schepen of luchtvaartuigen die een haven of luchthaven in de EG aandoen). 5. Volgens de definitie in het douanewetboek maken de vrije zones10 deel uit van het douanegebied van de Gemeenschap. De verordening is derhalve van toepassing op de wederuitvoer van niet-communautaire goederen die de Gemeenschap via een vrije zone verlaten. Wanneer goederen evenwel in de vrije zone worden overgeladen, niet onder een douaneregeling worden geplaatst en volgens het douanewetboek niet in een goedgekeurde voorraadadministratie moeten worden geregistreerd, is de uitvoervergunningregeling niet van toepassing. In het kader van de fraudebestrijding kan de douane uiteraard alle goederen die de vrije zone binnenkomen of verlaten aan controle onderwerpen. 8 9 cdw titel IV, hoofdstuk 2, afdeling 3, B, blz. 20 cdw titel III, hoofdstuk 5, blz. 14 10 cdw titel VI, hoofdstuk 3, afdeling 1, blz. 32 18 OVERZICHT VAN ALGEMENE VERGUNNINGEN (perl juli 1997) Bijlage 2 Hierna volgt een overzicht van de door de lidstaten op grond van artikel 6, lid 1, onder a), van Verordening 3381/94 EG verleende uitvoervergunningen. Deze verordening legt de lidstaten niet de verplichting op vereenvoudigde procedures te gebruiken voor enige bestemming. Drie landen, namelijk Luxemburg, Portugal en Spanje, verlenen momenteel dan ook geen enkele algemene uitvoervergunning. I) Algemene uitvoervergunning voor Bijlage II - bestemmingen Australië Canada Japan Nieuw-Zeeland Noorwegen Zwitserland Verenigde Staten van Amerika Dit soort vergunning wordt door 12 van de 15 lidstaten van de EU verleend, zij het voor een uiteenlopend productenassortiment. Van deze algemene uitvoervergunning bestaan vijf varianten : I) Algemene vergunning voor de uitvoer van alle in bijlage I vermelde goederen voor tweeërlei gebruik naar bijlage II-landen behalve voor a) *goederen waarop bijlage IV van toepassing is Dit type vergunning wordt verleend door drie EU-landen : België, Ierland en Nederland. 2) Algemene vergunning voor de uitvoer van alle in bijlage I vermelde goederen voor tweeërlei gebruik naar bijlage II-landen behalve voor a) *goederen waarop bijlage IV van toepassing is b) *alle nucleaire producten (categorie O van bijlage I) Dit type vergunning wordt verleend door twee EU-landen : Finland en Oostenrijk. 3) Algemene vergunning voor de uitvoer van alle in bijlage I vermelde goederen voor tweeërlei gebruik naar bijlage II-landen behalve voor a) *goederen waarop bijlage IV van toepassing is c) *goederen waarop de nationale kolom van bijlage V van toepassing is 19 Dit type vergunning wordt verleend door drie EU-landen : Griekenland, Zweden, Denemarken. 4) Algemene vergunning voor de uitvoer van alle in bijlage I vermelde goederen voor tweeërlei gebruik naar bijlage II-landen behalve VOOr a) *goederen waarop bijlage IV van toepassing is b) *alle nucleaire goederen c) *goederen waarop de nationale kolom van bijlage V van toepassing is d) ^aanvullende nationale uitzonderingslijsten Dit type vergunning wordt verleend door drie EU-landen : Duitsland, Italië, Verenigd Koninkrijk. 5) Algemene vergunning voor de uitvoer van alle in bijlage I vermelde goederen voor tweeërlei gebruik naar bijlage II-landen. behalve voor a) *goederen waarop bijlage IV van toepassing is c) *goederen waarop de nationale kolom van bijlage V van toepassing is d) ^aanvullende nationale uitzonderingslijst Dit type vergunning wordt verleend door een EU-land, te weten Frankrijk (GOOI). Opgemerkt zij dat de uitvoer van producten van de Australiègroep naar bijlage II-landen geregeld is in een afzonderlijke Franse algemene vergunning (G 301) die specifieke voorwaarden oplegt. Bovendien kunnen bepaalde nucleaire producten naar bijlage II- landen worden uitgevoerd krachtens een andere afzonderlijke Franse algemene vergunning (G201). De lijst van producten die voor een algemene vergunningen van het type 1, 2 of 3 in aanmerking komen, kan op eenvoudige wijze worden vastgesteld door raadpleging van Besluit 94/942/GBVB. Voor Ierland geldt bijvoorbeeld het volgende : alle goederen voor tweeërlei gebruik, met uitzondering van de bijzonder gevoelige producten die in bijlage IV zijn vermeld, mogen volgens de Ierse algemene vergunning naar bijlage II-landen worden uitgevoerd (bijlage I producten - bijlage IV producten = toepassingsgebied van de Ierse algemene vergunning. Wat Zweden betreft zij opgemerkt dat de Zweedse bijlage V producten eveneens zijn uitgesloten (bijlage I - bijlage IV - bijlage V, Zweedse kolom = toepassingsgebied van de Zweedse algemene vergunning. ) Voor landen die gebruik maken van aanvullende nationale uitzonderingslijsten (type 4 en 5) kunnen de producten waarop de algemene vergunning van toepassing is evenwel niet zonder meer uit de desbetreffende bijlagen van besluit 94/942/GBVB worden afgeleid. Hiervoor moeten de uitzonderingslijsten van de desbetreffende algemene vergunningen geraadpleegd worden. 20 ISSN 0254-1513 COM(98) 258 def. DOCUMENTEN NL 10 15 02 17 Catalogusnummer : CB-CO-98-275-NL-C ISBN 92-78-35388-4 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg Z\