title: Verslag van de Commissie aan de Begrotingsautoriteit over de stand van de algemene-begrotingsgaranties per 31 december 1997

eurovoc_concepts:
Central and Eastern European Countries
Community loan
European Investment Bank
budgetary power
general budget (EU)

text: COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 27. 04. 1998 COM( 1998) 252 def. VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE BEGROTINGSAUTORITEIT OVER DE STAND VAN DE ALGEMENE-BEGROTINGSGARANTIES PER 31 DECEMBER 1997 -2 Dit. verslag heeft betrekking op de stand van de algemene-begrotingsgaranties op de datum van indiening van het verslag. Het is opgesteld naar aanleiding van de verklaring van de Commissie bij de goedkeuring van GABnr. 1/91, waarin zij toezegde "tweemaal per jaar aan de Begrotingsautoriteit verslag uit te brengen over de situatie in verband met de begrotingsgaranties en de overeenkomstige risico's". Dit verslag wordt ingediend overeenkomstig het bepaalde in art. 134 van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting der Europese Gemeenschappen. De Commissie heeft reeds dertien van dergelijke verslagen bij de Begrotingsautoriteit ingediend. Dit verslag bestaat uit twee delen en een bijlage: 1) Gebeurtenissen sedert het vorige verslag, situatie inzake risico's en toepassing van de begrotingsgarantie. 2) Evaluatie van de potentiële risico's: economische en financiële toestand in de derde landen waarop de voornaamste leningsoperaties betrekking hebben. INHOUD DEEL EEN: GEBEURTENISSEN SEDERT HET VERSLAG VAN 30. 06. 97, ONTWIKKELING VAN DE SITUATIE INZAKE RISICO'S EN TOEPASSING VAN DE BEGROTINGSGARANTIE I. INLEIDING: AARD VAN DE BETROKKEN OPERATIES LA OPERATIES MET EEN MACRO-ECONOMISCH DOEL I. B OPERATIES MET EEN MICRO-ECONOMISCH DOEL II. GEBEURTENISSEN SEDERT HET VERSLAG VAN 30. 06. 97 II. A GEORGIË, ARMENIË, TADZJIKISTAN II. B OEKRAÏNE II. C LENINGEN VAN DE EUROPESE INVESTERINGSBANK TEN BEHOEVE VAN INVESTERINGSPROJECTEN INDE V()()RMAI. I(iEJ()l':CiOSI. AVIS('lllUO-:PUBIJE. KMACEIX)NIË III. DE SITUATIE INZAKE DE RISICO'S III. A UITSTAAND BEDRAG OP DE DATUM VAN INDIENING VAN HET VERSLAG III. B MAXIMAAL JAARLIJKS RISICO VOOR DE GEMEENSCHAPSBEGROTING: UITBETALINGEN OP DE DATUM VAN INDIENING VAN HET VERSLAG III. C THEORETISCH MAXIMAAL JAARLIJKS RISICO VOOR DE GEMEENSCHAPSBEGROTING 5 5 5 5 5 5 6 6 6 7 8 9 IV. TOEPASSING VAN DE BEGROTINGSGARANTIE IV. A GEBRUIK VAN KASMIDDELEN IV. B GEBRUIK VAN HET GARANTIEFONDS IV. C LAATTIJDIGE AFLOSSINGEN IV. D UITSTAANDE AFLOSSINGEN OP DE VERSLAGDATUM V. ANALYSE VAN HET THEORETISCHE VERMOGEN VAN DE GEMEENSCHAP OM LENINGEN EN GARANTIES TE VERSTREKKEN TEN BEHOEVE VAN DERDE LANDEN VI. RELATIEVE SOLIDITEIT VAN HET GARANTIEFONDS DEEL TWEE: BEOORDELING VAN DE POTENTIËLE RISICO'S: ECONOMISCHE EN FINANCIËLE SITUATIE VAN DE DERDE LANDEN DIE DE GROOTSTE LENINGEN HEBBEN ONTVANGEN I. INLEIDING II. LANDEN IN MIDDEN- EN OOST-EUROPA m. NIEUWE ONAFHANKELIJKE STATEN IV. MEDITERRANE LANDEN 13 13 13 13 14 14 15 17 17 17 22 26 4- BULAGE I. VERKLARENDE OPMERKINGEN OVER DE SITUATIE INZAKE DOOR DE ,. COMMUNAUTAIRE BEGROTING GEDEKTE RISICO'S LA TABELLEN 1 TOT 3 « IA. / Maximaal bedrag van de toegestane leningen (tabel 1) 1. A. 2 Uitstaand bedrag van de verstrekte/opgenomen leningen (tabel 1) l. A. 3 Bedrag van de jaarlijkse risicio's (tabellen 2 en 3) I. B TABELLEN VAN DE LENINGSOPERATIES MET BEGROTINGSGARANTIE I. C VERWACHTE ONDERTEKENING EN UITBETALING VAN DE EIB-LENINGEN LD WIJZE VAN BETALING VAN DE BEGROTINGSGARANTIE I. D. l Opgenomen/verstrekte leningen I. D. 2 Garanties aan derden 27 28 28 28 28 29 30 35 36 36 36 II. METHODOLOGISCHE OPMERKINGEN OVER DE ANALYSE VAN HET VERMOGEN VAN DE GEMEENSCHAP OM IN DE PERIODE 1997-1999 AAN DERDE LANDEN LENINGEN TE VERSTREKKEN VOLGENS HET MECHANISME VAN HET GARANTIEFONDS (TABEL 4) 37 II. A RESERVE VOOR GARANTIES OP LENINGEN AAN EN IN DERDE LANDEN II. D BEREKENING VAN DE VOORZIENING VAN HET GARANTIEFONDS II. C VOORZIENING VAN HET FONDS IN GEVAL VAN GEDEELTELIJKE GARANTIE II. D VOORZIENING VAN HET GARANTIEFONDS ILE RUIMTE IN DE RESERVE VOOR GARANTIES II. F RESIDUELE LENINGSCAPACITEIT III. TABELLEN VAN DE LANDENRISICO-INDICATOREN 37 37 38 39 39 39 40 -5 DEEL ÉÉN G E B E UR IE1NISSEN S E D E RT MET V E R S L AG V AN 3 0. 0 6. 9 7, O N T W I K K E L I NG , VAN DE SITUATIE INZAKE RISICO*S EN TOEPASSING VAN DE BEGROTINGSGARANTIE I. INLEIDING: AARD VAN DE BETROKKEN OPERATIES De door de Gemeenschapsbegroting gedekte risico's betreffen uiteenlopende lenings- en garantie-operaties die in twee categorieën kunnen worden ondergebracht: leningen met macro-economisch doel en leningen met micro-economisch doel. I. A Operaties met een macro-economisch doel Deze operaties omvatten in de eerste plaats betalingsbalansleningen die bestemd zijn voor Lid-Staten of derde landen, en waaraan precieze economische voorwaarden en verbintenissen worden gekoppeld. Tot deze categorie behoort ook de lening van 1. 250 miljoen ecu voor het financieren van de invoer van landbouwproducten en levensmiddelen in de voormalige Sovjet-Unie, want het met deze operatie samenhangende risico wordt grotendeels bepaald door de macro- economische en politieke ontwikkeling van de begunstigde landen. I. B Operaties met een micro-economisch doel Dit zijn leningen voor de financiering van projecten die over een lange periode moeten worden afgelost met de verwachte opbrengst van de projecten, die doorgaans worden toegekend aan ondernemingen, financiële instellingen of derde landen en die niet alleen door de garantie van de Gemeenschap maar ook door de gebruikelijke bankgaranties worden gedekt. Het betreft hier de Euratom- en NCI-leningen in de Lid-Staten en de leningen van Euratom en de EIB buiten de Gemeenschap (Middellandse-Zeegebied, Midden- en Oost-Europa, bepaalde derde landen - ontwikkelingslanden in Latijns-Amerika en Azië, en Zuid-Afrika). II. GEBEURTENISSEN SEDERT HET VERSLAG VAN 30. 06. 97 De voornaamste gebeurtenissen in de loop van het tweede halfjaar 1997 waren de volgende: II. A Georgië, Armenië, Tadzjikistan Georgië, Armenië en Tadzjikistan zijn ernstig getroffen door de economische achteruitgang ten gevolge van de ineenstorting van de planeconomie en de desintegratie van de Sovj et-Unie. 6- Gezien de buitengewoon moeilijke omstandigheden waarin Armenië, Georgië en Tadzjikistan verkeren, heeft de Commissie geoordeeld dat buitengewone hulp nodig was om de stabilisatieprogramma's en structurele hervormingen te ondersteunen die met het IMF zijn overeengekomen. Daarom heeft zij op 3 februari 1997 een voorstel ingediend voor een besluit van de Raad tot toekenning van buitengewone financiële bijstand aan Armenië, Georgië en eventueel Tadzjikistan voor een bedrag van 170 miljoen ecu in de vorm van een lening op maximaal 15 jaar en 50 miljoen ecu in de vorm van giften. De Raad heeft op 17 november 1997 besloten tot de toekenning van buitengewone financiële bijstand aan Armenië en Georgië in de vorm van leningen op lange termijn ten belope van 170 miljoen ecu en giften voor een bedrag van 95 miljoen ecu. II. B Oekraïne In het kader van een algemeen programma voor steunverlening aan Oekraïne heeft de Commissie op 12 november 1997 een voorstel voor een besluit van de Raad ingediend tot toekenning van aanvullende macrofïnanciële bijstand aan Oekraïne ten belope van 150 miljoen ecu in de vorm van een lening met een maximumlooptijd van 10 jaar. Op de datum van indiening van het verslag had de Raad nog geen enkel formeel besluit genomen. II. C Leningen van de Europese Investeringsbank ten behoeve van investerings projecten in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië Op 13 januari 1998 heeft de Commissie een voorstel voor een besluit van de Raad ingediend betreffende de toekenning van een garantie van de EG ten belope van 70 % voor leningen ten behoeve van investeringsprojecten in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. Deze garantie is beperkt tot een totaal maximum van 150 miljoen ecu die moeten worden toegekend van 1998 tot 31 december 2000. Op de datum van indiening van het verslag had de Raad nog geen enkel formeel besluit genomen. III. DE SITUATIE INZAKE DE RISICO'S De risico's voor de Gemeenschapsbegroting kunnen aan de hand van twee criteria worden beoordeeld: - het vaak door de banken gehanteerde criterium van de totale, op een bepaalde datum uitstaande hoofdsom van de betrokken operaties; - het meer specifiek budgettaire criterium van het maximale risico van uitbetaling voor de Gemeenschapsbegroting van elk jaar. Dit laatste criterium werd zelf op twee wijzen toegepast: - alleen op de uitbetalingen tot en met de datum van indiening van het verslag, wat het minimumrisico voor de Gemeenschap vormt bij afwezigheid van 7- vervroegde aflossingen. De betrokken situatie is beschreven in de hierna volgende tabel 2; ,. - :in prospectieve zin, op alle operaties ten aanzien waarvan de Raad een besluit heeft genomen of de Commissie een voorstel heeft ingediend, ten einde de weerslag ervan op de toekomstige begrotingen te ramen, hetgeen het maximum- risico voor de Gemeenschap vormt in de veronderstelling dat de voorstellen van de Commissie worden aanvaard. De betrokken situatie wordt beschreven in de hierna volgende tabel 3. In dit laatste geval is het mogelijk een orde van grootte van de ontwikkeling van de met de lopende voorstellen samenhangende risico's te geven. Uiteraard dient hierbij evenwel een aantal veronderstellingen te worden gemaakt over de data van uitbetaling en de aflossings- voorwaarden, waarvan de bijzonderheden in de bijlage zijn opgenomen, alsook over de rentevoeten1 en de wisselkoersen2. De uitkomsten zijn weergegeven in de tabellen 1 tot en met 3, waarin ten aanzien van het risico onderscheid is gemaakt naar landen in en landen buiten de Gemeenschap. Voorts kan worden opgemerkt dat de in de tabellen genoemde totale bedragen risico's van lening aan één enkel land wanneer het gaat om uiteenlopende aard dekken: macroflnanciële bijstand, leningen voor projecten die door de leningnemers worden gegarandeerd in het geval van NCI- of EIB-leningen bijvoorbeeld. In de volgende analyse wordt onderscheid gemaakt tussen het totale risico, het risico op operaties in de Lid-Staten en het risico op operaties in derde landen. III. A Uitstaand bedrag op de datum van indiening van het verslag De situatie van het uitstaand bedrag is beschreven in tabel 1. Het totale risico beloopt 12. 171 miljoen ecu op de datum van de indiening van het verslag, tegen 11. 941 miljoen ecu aan het einde van het voorbije halfjaar, wat neerkomt op een stijging met 2 %3. De onderstaande tabel bevat de operaties die van invloed zijn geweest op de ontwikkeling van het uitstaande bedrag sedert het vorige verslag. 1 De toegepaste hypothese is die van een gemiddelde rentevoet van 10 % voor EIB-leningen. Voor opgenomen en verstrekte leningen wordt een gemiddelde rentevoet van 4,4 % toegepast. 2 Voor leningen in andere valuta's dan de ecu zijn de toegepaste wisselkoersen die van 31. 12. 1997. 3 Een gedeelte van de evolutie van het uitstaande bedrag in de loop van het voorbije halfjaar kan worden verklaard door de wisselkoersschommelingen voor de leningen in andere valuta's dan de ecu. -8 Aflossingen van de leningen I UKstaand bedrag op 30. 06. 97 Euratom NCI Financiele bijstand Ex-USSR EIB Schommeling van de wisselkoers van de overige valuta's ten opzichte van de ecu UKbetalingen van de leningen Financiele bijstand EIB in miljoen ecu 11. 941,00 -1,30 -1. 10,70 -825,00 -115,33 -150,00 + 6,33 +195,00 +1. 231,00 Uitstaand bedrag op 31. 12. 97 Het uitstaande bedrag in hoofdsom van de operaties ten gunste van de Lid-Staten beloopt 4. 497 miljoen ecu op de datum van indiening van het verslag, hetgeen 3,2 % minder is dan op 30. 06. 1997. 12. 171,00 Deze vermindering is vooral toe te schrijven aan de aflossing van een bedrag van 112 miljoen ecu aan Euratom- en NCI-leningen. Bij de overige operaties betreffende de Lid-Staten blijft het uitstaande bedrag onveranderd. Wat de risico's met betrekking tot derde landen betreft, bedroeg het uitstaande bedrag in hoofdsom op de datum van indiening van het verslag 7. 674 miljoen ecu, hetgeen 5,2 % meer is dan in het vorige halfjaar. III. B Maximaal jaarlijks risico voor de Gemeenschapsbegroting: uitbetalingen op de datum van indiening van het verslag De situatie is weergegeven in tabel 2. Het jaarlijkse totale risico, dat in 1998 3. 289 miljoen ecu beloopt, stijgt en zal in 2000 ongeveer 3. 682 miljoen ecu bereiken, terwijl zich in 1999 een bijzondere situatie zal voordoen als gevolg van het ontbreken van vervaldagen voor aflossingen van betalingsbalansleningen aan de Lid-Staten en het aflopen van de aflossingen in 1998 van de leningen aan Hongarije, de Tsjechische en de Slowaakse Republiek en de lening van 290 miljoen ecu aan Bulgarije. Het bedrag dat met de operaties betreffende de Lid-Staten samenhangt, beloopt 1. 967 miljoen ecu voor 1998. Dit cijfer volgt het tempo van de aflossingen van de hoofdsom van de betalingsbalansleningen aan Griekenland en Italië. In 2000 -9 bereikt het risico 2. 734 miljoen ecu, d. i. de laatste aflossing van de lening aan Italië. - , Het risico betreffende derde landen beloopt in 1998 1. 323 miljoen ecu, gezien de vervaldagen met betrekking tot de volgende hoofdsommen: - 100 miljoen ecu voor Hongarije, - 123 miljoen ecu voor de Tsjechische Republiek, - 62 miljoen ecu voor de Slowaakse Republiek, - 150 miljoen ecu voor Bulgarije, - 185 miljoen ecu voor Roemenië, - 288 miljoen ecu voor de EIB-leningen. Vanaf 1999 volgt een daling van de aflossingen van de hoofdsom van de opgenomen en verstrekte leningen. Hierdoor neemt het risico op leningen aan derde landen af tot gemiddeld 880 miljoen ecu in de periode 1999-2005. III. C Theoretisch maximaal jaarlijks risico voor de Gemeenschapsbegroting De situatie is weergegeven in tabel 3. Dit risico beloopt in 1998 3. 400 miljoen ecu en stijgt tot 4. 266 miljoen ecu in het jaar 2000, waarna het vervolgens tot gemiddeld 2. 550 miljoen ecu stabiliseert van 2. 001 tot en met 2. 005 (in 1999 beloopt het risico 1. 544 miljoen ecu). - De evolutie van het maximale risico betreffende de Lid-Staten is zeer goed vergelijkbaar met die van tabel 2 tot in het jaar 2000, wanneer het risico 2. 734 miljoen ecu zal bereiken. - Het risico betreffende derde landen stijgt van 1. 433 miljoen ecu in 1998 tot 1. 263 miljoen ecu in 1999. Er kan een toeneming van het risico vanaf 2000 tot in 2005 met gemiddeld 20 % per jaar worden vastgesteld. 10 IAJBJEL1 UITSTAANDE BEDRAGEN IN HOOFDSOM VAN DE GARANTIES OP TOEGESTANE OPERATIES (in miljoen ecu) Betrokken operaties maximumbedra bedrag in bedrag in betalen Toegestaan Uitstaand Uitstaand NogjuKte hoofdsom hoofdsom op 31. 12. 97 op 30. 6. 97 op 31. 12. 97 LIDSTATEN A. Betallngsbalansen 1. Griekenland 2. Italia B. Overige 3. Euratom 4. NCI en NCI aardbevingen 5. EIB/Middellandse Zee Spanje, Griekenland, Portugal 14000 4000 6630 1500 600 3466 120 327 246 600 3448 118 219 212 TOTAAL LIDSTATEN 26330 4648 4497 DERDE LANDEN A. Financials bijstand LHongarije 2. Tsjechische Republiek 3. Slovaakse Republiek 4. Bulgarije 5. Roemenia 6. Algerije 7. Israel (*) 8. VJRM 9. Baltische Staten 10. Moldavia II. OekraTne 12. Wlt-Rusland 13. Georgia, Armenia 14. Ex-USSR (**) B. Overige 15. EIB/Middellandse Zee 16. EIB LMOE 17. EIB ALA 18. EIB Zuid-Afrika 180 250 125 650 580 600 160 40 220 60 285 55 170 1250 8672 8220 1925 675 180 250 125 400 510 500 160 0 135 60 185 30 0 331 2541 1531 301 56 100 123 62 260 580 250 0 25 130 60 285 30 0 216 3150 1919 385 100 0 0 0 0 0 0 0 0 0 250 0 100 0 15 85 0 0 25 170 0 2513 4052 653 199 TOTAAL DERDE LANDEN 24117 7294 7674 8062 TOTAAL-GENERAAL 50447 11941 12171 8062 (*) Op 31. 12. 97 volledig afgeloste lening (**) Het uitstaand bedrag van 216 miljoen ecu komt overeen met de op 31. 12. 97 verschuldigde en niet-afgeloste bedragen In hoofdsom. BULAGE BIJ TABEL 1 STAND VAN DE EIB-OPERATIES OP 31. 12. 97 Toegestane Geopend kredie Uitbetaald Uitstaand Operaties leningen • annulering bedrag bedrag op 31. 12. 97 Mediterrane lidstaten 1500 1465 1590 212 Derde landen vroegere mandaten: Middellandse-Zeeprotocollen LMOE I LMOE II ALA I ALA II Zuid-Afrika Derde landen nieuwe mandaten(*) Middellandse Zee LMOE ALA Zuid-Afrika Totaal 6362 1700 3000 750 275 300 2310 3520 900 375 20992 5736 1628 3000 657 153 300 934 1466 215 0 15553 4251 1255 762 324 78 100 114 30 0 0 8503 3036 1128 761 307 78 100 114 30 0 0 5765 (*) Besluit van de Raad van 14. 4. 97 Opmerking : De leningen worden uitbetaald in deviezen, zodat de uitbetalingen omgerekend in ecu groter kunnen zijn dan het toegestane bedrag. TABEL 2 MAXIMAAL JAARLIJKS RISICO VOOR DE GEMEENSCHAPSBEGROTING (Raming in miljoen ecu op basis van de uitbetalingen per 31. 12. 97) 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 TOTAL LID-STATEN HOOFDSOM A. Betallngsbalansen 1. Griekenland 2. Italia B. Structured leningen 3. Euratom 4. NCI en NCI-Aardbevingen 5. ElB/oude Middellandse-Zee- protocollen Spanje, Griekenland,Portugal 500 981 91 50 45 2467 12 40 38 15 40 40 Subtotaal hoofdsom 1667 96 2557 RI-NTE A. Belallngsbnlnnsen 1. Griekenland 2. Italia B. Structured leningen 3. Euratom 4. NCI en NCI-Aardbevingen 5. ElB/oude Middellandse-Zee- protocollen Spanje, Griekenland, Portugal 48 209 10 16 18 155 155 3 13 14 1 10 11 71 21 92 7 7 Subtotaal rente 300 184 177 15 500 3448 118 219 211 4496 48 519 13 51 62 693 8 8 1 1 23 23 22 22 2 6 7 2 3 5 17 15 32 2 2 4 TOTAAL LID-STATEN 1967 280 2734 107 30 27 36 8 5189 DERDE LANDEN HOOFDSOM A. Financiaie bijstand 6. Hongarije 7. Tsjechie 8. Slowaklje 9. Bulgarlje 10. Roemenia 11. Algerlje 12. VJRM 13. Ballische Slaten 14. Moldavia 15. OekraVne 16. Witrusland 11. Garanlles 17. EIB/Mlddollandse-Zeelanden 16. EIB/Midden- en Oost-Europa 19. EIB/Ontwikkelingslanden ALA 20. EIB Zuld Afrika Subtotaal hoofdsom RENTE A. Financiaie bijstand 6. Hongarije 7. Tsjechie 8. Slowakije 9. Bulgarije 10. Roemenia 11. Algerije 12. VJRM 13. Ballische Staten 14. Moldavia 15. OekraTne 16. Witrusland B. Garanties 17. EIB/Middellandse-Zeelanden 18. EIB/Midden- en Oost-Europa 19. EIB/Ontwikkelingslanden ALA - 20. EIB Zuid Afrika Subtotaal rente 100 123 62 150 185 190 80 5 5 95 5 174 92 22 200 134 27 215 172 34 70 150 9 17 6 233 183 40 34 55 100 25 12 37 6 243 182 43 19 40 12 57 6 250 175 50 70 12 57 6 236 172 22 7 57 6 226 164 23 100 123 62 260 580 250 0 130 57 225 30 1777 1274 260 53 912 556 601 742 721 590 575 483 5180 2 3 1 8 22 16 1 7 3 13 2 185 115 18 15 410 5 14 16 1 7 3 13 2 178 109 15 15 5 8 16 1 6 3 13 2 164 101 15 15 5 6 16 1 1 3 13 2 149 90 14 15 2 6 5 1 1 2 12 1 135 79 12 9 2 3 1 2 11 1 119 68 11 7 3 1 1 8 1 104 57 10 7 2 3 1 27 62 67 9 21 16 88 13 1124 666 104 88 1 1 5 1 90 47 9 7 378 347 315 265 225 192 160 2292 TOTAAL DERDE LANDEN 1323 933 948 1056 986 815 767 643 7472 TOTAAL-GENERAAL 3289 1213 3682 1163 1016 842 803 652 12661 (waarvan Oost-Europa) (waarvan andere derde landen) 892 430 482 451 490 459 405 651 419 566 377 438 388 380 288 356 3741 3731 12- IABEL3. THEORETISCH MAXIMAAL JAARLIJKS RISICO VOOR DE COMMUNAUTAIRE BEGROTING 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 TOTAL LIDSTATEN HOOFDSOM A. Betallngsbalansen 1. Griekenland 2. Italia B. Structured leningen 3. Euratom en NCI 4. EIB, Spanje, Griekenl. Port. Subtotaal hoofdsom RENTE A. Betallngsbalansen 1. Griekenland 2. Italia B. Structured leningen 3. Euratom en NCI 4. EIB, Spanje, Griekenl. , Port. 500 981 141 45 1667 48 209 26 18 2467 52 38 2557 55 40 96 155 155 15 14 11 11 Subtotaal rente 300 184 177 71 21 92 7 7 15 23 23 22 22 2 6 7 2 3 5 17 15 32 2 2 4 500 3448 337 211 4496 48 519 65 62 693 8 8 1 1 TOTAAL LIDSTATEN 1967 280 2734 107 30 27 36 8 5189 DERDE LANDEN HOOFDSOM A. Financiaie bijstand 5. Hongarije 6. Tsjechische Republiek 7. Slovaakse Republiek 8. Bulgarije 9. Roemenia 10. Algerije 11. VJRM 12. Ballische Stalen 13. Moldavia 14. Oekrafne 15. Wit-Rusland 16. Georgia 17. Armenia 18. Euratom LMOE B. Garanties 19. EIB Mlddellandse Zee 20. EIB LMOE 21. EIB ALA 22. EIB ZUID-AFRIKA 100 123 62 150 185 190 80 5 5 95 5 174 92 22 200 134 27 215 172 34 Subtotaal hoofdsom 913 556 601 RENTE A. Financiaie bijstand 5. Hongarije 6. Tsjechische Republiek 7. Slovaakse Republiek 8. Bulgarije 9. Roemenia 10. Algerije 11. VJRM 12. Ballische Slaten 13. Moldavia 14. OekraTne 15. Wit-Rusland 16. Georgia 17. Armenia 18. Euratom LMOE B. Garanties 19. EIB Middellandse Zee 20. EIB LMOE 21. EIB ALA 22. EIB ZUID-AFRIKA 2 3 1 13 22 21 2 11 3 16 3 5 3 1 205 166 26 18 15 14 21 2 11 3 19 3 5 3 5 272 267 43 25 15 8 21 2 10 3 19 3 5 3 14 341 385 68 35 100 123 62 251 580 350 0 147 57 250 40 0 0 20 2706 2722 554 171 31 100 17 7 87 11 14 537 631 127 42 55 100 25 12 37 6 352 360 74 31 70 12 72 11 12 37 6 1 5 436 470 107 23 509 596 110 35 1052 1092 1420 1604 8133 12 6 14 2 5 2 18 2 5 3 49 469 587 123 47 12 3 9 2 5 2 17 2 5 3 69 476 593 135 48 12 3 9 2 5 1 14 2 5 3 86 457 569 136 47 2 3 1 105 62 120 16 57 18 133 20 39 21 352 11 4 2 5 1 11 2 5 3 98 362 519 128 42 3001 3599 758 306 70 150 9 17 6 283 267 53 40 895 15 6 21 2 5 3 19 3 5 3 30 419 513 99 44 Subtotaal rente 520 707 931 1186 1343 1360 1350 1192 6613 TOTAAL DERDE LANDEN 1433 1263 1532 2081 2395 2472 2771 2796 16746 TOTAAL-GENERAAL 3400 1544 4266 2188 2426 2500 2807 2805 21935 (waarvan: Oost-Europa) (waarvan : overige derde landen] 965 468 673 590 816 716 970 1111 1183 1212 1236 1236 1466 1305 1452 1344 8764 7982 13 IV. TOKI'ANSIINC VAN PK UKCiROÏ INCJSCARANNK IV. A Gebruik van kasmiddelen De Commissie verricht betalingen uit haar kasmiddelen, hetgeen is toegestaan bij artikel 12 van Verordening nr. 1552/89 van de Raad van 29 mei 1989 houdende toepassing van Besluit 88/376/EEG, Euratom betreffende het stelsel van eigen middelen van de Gemeen schappen. Door deze procedure vermijdt de Commissie vertragingen bij de dienst van de opgenomen leningen en de betaling van bijkomende kosten wanneer een debiteur van een verstrekte lening te laat betaalt. IV. B Gebruik van het Garantiefonds Wanneer de begunstigde van een door de Gemeenschap verstrekte of gegarandeerde lening in gebreke van betaling blijft, wordt binnen drie maanden een beroep gedaan op het Garantiefonds. Rente wegens vertraging tussen de datum van terbeschikkingstelling van de kasmiddelen en de datum van interventie van het Fonds wordt uit het Garantiefonds terug in de kas gestort. In de laatste zes maanden is op het Garantiefonds een beroep gedaan voor de volgende landen: Derde land Ex-Joegoslavie — — — — —— — « ^ - ». , i _ — — __ Datum 16. 10. 97 Bedrag (hoofdsom en rente) 6. 134. 806,85 — — — —. -. I. J B - II • ! — • • •• — ^U —— I - — — W — — —— •!. • !. ,. ,! ••• I H I — — S — • — H , — H ». « — • — — — •. I. M — ^. l. — l • — • - — — —— IV. C Laattijdige aflossingen De volgende landen hebben tijdens de verslagperiode laattijdige aflossingen verricht nadat een beroep was gedaan op het Garantiefonds. De betrokken bedragen zijn terug in het Fonds gestort overeenkomstig artikel 2 van Verordening (EG, Euratom) nr. 2728/94 van de Raad van 31 oktober 1994 tot instelling van het Garantiefonds. De Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië' (VJRM) heeft in totaal 19,7 miljoen ecu afgelost, hetgeen overeenkomt met het totaal van haar achterstand. 1 — — —— i ' I ' —— ' , ' • "* Derde land Datum aflossing Bedrag (hoofdsom en rente en achterstandsrente) Armenie VJRM VJRM Totaal 28. 11. 97 3. 11. 97 23. 12. 97 8. 000. 000,00 16. 509. 236,82 3. 195. 400,83 27. 704. 637,65 - 1 4- IV. D Uitstaande aflossingen op de verslagdatum Aan het einde van de periode moesten nog de volgende betalingen worden verricht: Derde land Tadzjikistan Georgië Armenië Ex-Joegoslavië \z Totaal Bedrag (hoofdsom en rente en achtqrstandsrente) 72. 130. 543,72 127. 912. 418,30 48. 510. 587,09 67. 207. 757,63 315. 761. 306,74 V. ANALYSE VAN HET THEORETISCHE VERMOGEN VAN DE GEMEENSCHAP OM LENINGEN EN GARANTIES TE VERSTREKKEN TEN BEHOEVE VAN DERDE LANDEN Door het mechanisme van het Fonds en de reserve voor garanties wordt in de praktijk het vermogen van de Gemeenschap om leningen of garanties op leningen aan derde landen te verstrekken beperkt: de kredieten die beschikbaar zijn om de verplichte voorziening aan te leggen bij een nieuw leningsbesluit (of een jaartranche in het geval van garanties voor meerjarige leningen) worden beperkt door het bedrag dat in de financiële vooruitzichten als reserve voor garanties is opgenomen4. Op een bepaald ogenblik is de leningscapaciteit de tegenwaarde in termen van leningen van de in de reserve voor garanties overblijvende ruimte. Deze ruimte is gelijk aan het verschil tussen de reserve en het geraamde bedrag van de voorziening van het Garantiefonds op grond van reeds goedgekeurde of voorbereide operaties. In tabel 4 wordt de capaciteit van de Gemeenschap om leningen aan derde landen te verstrekken voor de periode 1997-1999 geraamd met inaanmerkingneming van het mechanisme van het Garantiefonds. De berekeningsmethode en de verwijzingen naar de regelgeving worden meer uitvoerig beschreven in de bijlage bij dit verslag. Volgens de door de Raad goedgekeurde besluiten en de voorgestelde of nog in voorbereiding zijnde besluiten (zie tabel 4) zal het gebruik van de reserve voor garanties in 1998 259 miljoen ecu bedragen, hetgeen een ruimte in de reserve voor garanties laat van 79 miljoen ecu eind 1998. Op 31. 12. 1997 bereikte het uitstaand bedrag van de lenings- en garantieoperaties ten gunste van derde landen, vermeerderd met de verschuldigde en niet-betaalde renten, 7. 961 miljoen ecu. In de financiële vooruitzichten is 300 miljoen ecu tegen de prijzen van 1992 opgenomen. -15 De verhouding tussen de middelen van het Fonds en het uitstaand bedrag in de zin van de door de Verordening gegeven definitie beloopt 10,83 %, wat bijgevolg meer is dan de 10% die voor het streefbedrag is vastgesteld in de Verordening tot instelling van het Fonds. Overeenkomstig de voorschriften wordt het surplus teruggeboekt naar een specifieke begrotingslijn in de staat van ontvangsten van de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen. Het surplus beliep 66 miljoen ecu bij de afsluiting van het begrotingsjaar 1997. Het Garantiefonds kan bij de afsluiting van het begrotingsjaar 1998 1. 100 miljoen ecu bereiken onder de volgende veronderstellingen: - betaling van 259 miljoen ecu uit de reserve 1998; - geen nieuwe wanbetalingen die de interventie van het Fonds vergen; - geen laattijdige aflossingen door in gebreke gebleven landen; - inkomsten uit beleggingen van het vermogen van het Fonds ten belope van circa 40 miljoen ecu. Rekening houdend met de invloed op de reserve voor garanties van de voorziening van het Fonds voor de leningen die al zijn goedgekeurd en de leningen die zijn voorgesteld of in voorbereiding zijn voor de periode 1998-1999, varieert de leningscapaciteit per jaar: - van 516 tot 568 miljoen ecu voor leningen waarop de totale begrotingsgarantie wordt verleend; - van 688 tot 757 miljoen ecu voor leningen die tot 70 % worden gegarandeerd (in toepassing van de akte van borgtocht tussen de EG en de EIB van 25 en 29 juli 1997). VI. RELATIEVE SOLIDITEIT VAN HET GARANTIEFONDS De verhouding tussen de stand van het Fonds op 31. 12. 97 (862 miljoen ecu) en het maximale jaarlijkse risico van de leningen aan derde landen (zijnde het totale bedrag van de aflossingen en rentebetalingen) voor 1998 (1. 433 miljoen ecu) bedraagt 60% (zie tabel 3). - 16- IABEL4 THEORETISCH VERMOGEN VAN DE GEMEENSCHAP OM IN DE PERIODE 1997-1999 LENINGEN EN GARANTIES TE VERSTREKKEN TEN BEHOEVE VAN DERDE LANDEN overeenkomstig het mechanisme van het Garantiefonds}*) v in miijoen ecu Situatie Ramingen Ramlngen 1999 1998 f907 Reserve voor garanties op leningen aan en in derde landen 329 338 346 Gegevens voor de berekening van de voorziening van het Garantlefonds - EIB-LENINGEN - Middellandse Zee (a) - Midden- en Oost-Europa (b) - Latljns-Amerlka en Azlfi (c) - Zuld-Afrlka (d) - Totaal EIB-Ienlngen - Euratom-ieningen - Macrofinanciele bijstand Voorziening van het Garantiefonds Ruimte in de reserve voor garanties Residuele leningscapaciteit (betalingsbalansleningen, EIB-Ieningen en Euratom-ieningen) - Maximum indien volledig gebruikt met 100 %-garantie (b. v. betalingsbalansleningen) - Maximum indien volledig gebruikt met 70 %-garantie (b. v. EIB-Ieningen) 553 650,5 60 125 1588,5 931,6 665,7 190. 55 17. 5 1805,35 693,25 710,5 322 105 1830,75 0 305 0 50 0 125 286 259 274 43 79 72 286 409 568 811 516 737 (') Het voorzieningspercentage voor 1998 en 1999 beloopt 14 %, omdat het Fonds in 1997 zijn streefbedrag heeft boreikt. (zie aanbevelingen van de Raad van 2. 12. 96 en 27. 01. 97) Kenmerken van de leningen die in de periode 1997-1999 tot voorziening van het Fonds lelden: - EIB a. Middellandse Zee: - goedgekeurde leningen: 1994-1996:115 miljoen ecu op grond van het vierde financieel protocol met Syrië (doorlopende garantie van 75 %). Van 31. 01. 97 tot 31. 01. 2000: 2. 310 miljoen ecu uit hoofde van de verlenging van het mandaat van de EIB (70 %-doorlopende garantie). - voorgestelde of voorbereide leningen: 1998 - 2002: 750 miljoen ecu op grond van de financiële samenwerking met Turkije. 1998-2001 :230 miljoen ecu op grond van de financiële samenwerking met Kroatië. 1998-2000:150 miljoen ecu op grond van de financiële samenwerking met de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (VJRM). b. Midden- en Oost-Europa: - goedgekeurde leningen: 31. 01. 97-31. 01. 2000: 3. 520 miljoen ecu op grond van de verlenging van het mandaat van de EIB (70 %-doorlopende garantie). c. Latijns-Amerika en Azië: - goedgekeurde leningen: 1993-1996: 750 miljoen ecu. Voor 54,6 miljoen ecu geannuleerde leningen. 1996: 275 miljoen ecu (100 %-garantie). Een bedrag van 122 miljoen ecu waarvan het contract nog moet worden ondertekend bij de goedkeuring van het besluit van 14. 04. 97, is overgegaan naar het stelsel van de doorlopende garantie van 70 %. 31. 01. 97-31. 01. 2000 :900 miljoen ecu op grond van de verlenging van het mandaat van de EIB (70 %-doorlopende garantie) d. Zuid-Afrika: - goedgekeurde leningen. 01. 07. 97-01. 07. 2000 : 375 miljoen ecu op grond van de verlenging van het mandaat van de EIB (70 %-doorioponde garantio) - Euratom geen voorgestelde leningen. - Financiële bijstand - goedgekeurde leningen: 1997: 25 miljoen ecu voor Wit-Rusland vrijgemaakt en overgedragen naar 1999; 130 miljoen ecu voor Slovakije geannuleerd. 1998 :100 miljoen ecu voor Algerije in 1998 vrijgemaakt en overgedragen naar 1999; - voorgestelde of voorbereide leningen: 1998:150 miljoen ecu aan Oekraïne. - 1 7- DEEL TWEE BEOORDELING VAN DE POTENTIËLE RISICO'S: ECONOMISCHE EN FINANCIËLE SITUATIE VAN DE DERDE LANDEN DIE DE GROOTSTE LENINGEN HEBBEN ONTVANGEN I. INLEIDING De in de voorafgaande delen genoemde bedragen verschaffen informatie over de kwantitatieve aspecten van de risico's voor de algemene begroting. Deze gegevens moeten echter worden gewogen met de kwalitatieve aspecten van dit risico, die worden bepaald door de aard van de operaties en de hoedanigheid van de kredietnemers. In het volgende deel worden de recente gebeurtenissen besproken die een invloed kunnen hebben op het landenrisico van de portefeuille. De in dit hoofdstuk gegeven beoordeling van het landenrisico verschaft, in de vorm van een tabel van één pagina voor elk land, een reeks indicatoren van het landenrisico voor alle landen in Midden- en Oost-Europa, de NOS en het Middellandse-Zeegebied die macro-financiële bijstand hebben ontvangen. Ter aanvulling hierop wordt in de tekst een nadere analyse gegeven van de betrokken landen, indien sinds het voorgaande verslag over het eerste halfjaar van 1997 belangrijke nieuwe gegevens die op de risicobeoordeling van invloed zijn, beschikbaar zijn gekomen. Ook wordt een korte analyse gegeven voor de landen die nog terugbetalingen moeten doen over de uitstaande leningen in het kader van de handelskredieten ten bedrage van 1. 250 miljoen ecu, welke in 1991 ter beschikking werden gesteld van de toenmalige Sovjet-Unie. De in dit deel gegeven beoordeling heeft geen betrekking op andere dan de vermelde regio's, met name omdat die risico's van de Gemeenschap (met name uit hoofde van garanties voor EIB-leningen) slechts een fractie van de totale risicopositie vormen (minder dan 3 %) en voorts goed over de verschillende landen gespreid zijn. Israël zal in het volgende verslag niet meer zijn opgenomen, aangezien het land in december 1997 de in 1991 door de Gemeenschap verstrekte lening van 160 miljoen ecu heeft terugbetaald. II. LANDEN IN MIDDEN- EN OOST-EUROPA BULGARIJE De vooruitzichten voor Bulgarije blijven een verbetering vertonen. De in het voorjaar van 1997 met het IMF getroffen stand-by-overeenkomst blijft van kracht. De buitenlandse reserves zijn meer dan toereikend om de verplichtingen van de Centrale Bank in het kader van de op 1 juli getroffen currency board-regeling te dekken. Het begrotingstekort 1997 bedroeg ongeveer 4 % van het BBP en lag daarmee ongeveer 2 procentpunten onder het met het IMF overeengekomen streefcijfer. Dit is voor een deel het gevolg van de lager dan verwachte rentepercentages die zowel successen geboekt met de macro-economische stabilisatie als een geringere kredietvraag weerspiegelen. -18 De structurele hervormingen werden opgevoerd. De prijzen van alle basisvoedingsmiddelen, op een paar na, werden vrijgemaakt. Er vindt op grote schaal privatisering van grote ondernemingen plaats; het tempo zal in 1998 nog worden opgevoerd. Eén bank werd geprivatiseerd en andere worden waarschijnlijk binnenkort verkocht. De directe buitenlandse investeringen lagen in het eerste halfjaar van 1997 een stuk boven die van de jaren 1995 en 1996 tezamen. Ondanks de door Bulgarije geboekte voortgang zal zijn externe financiële positie nog wel enige jaren zwak blijven : de dienst op de buitenlandse schuld blijft hoog met bijna 1 miljard USD per jaar. Vermeldenswaard in deze context zijn de door Bulgarije in december 1997 aan de Gemeenschap verrichte terugbetaling van 140 miljoen ecu over de tot dusver in het kader van de macro-financiële bijstand van de Gemeenschap aan dit land betaalde 400 miljoen ecu en het besluit van de Raad van juli 1997 om nieuwe macro-financiële bijstand aan Bulgarije te verstrekken voor een maximumbedrag van 250 miljoen ecu. Voortdurende hervormingen zullen voor blijvende steun van het IMF en andere internationale instellingen zorgen en zullen grotere stromen directe buitenlandse investeringen aantrekken. DE TSJECHISCHE REPUBLIEK De situatie in de Tsjechische Republiek is sedert het laatste verslag onzeker gebleven. In de tweede helft van 1997 daalde de groei verder tot slechts 0,8 % op jaarbasis. Na slechte productieresultaten voor de eerste zes maanden van het jaar kreeg de Tsjechische Republiek in de loop van de zomer te kampen met zware overstromingen die de hoop op herstel van de productie in het derde kwartaal in rook deden opgaan. Toch was de productie in het derde kwartaal, ondanks het feit dat vele grote industriebedrijven gedwongen waren hun productie gedurende een paar weken stop te zetten, hoewel niet overweldigend, hoger dan in dezelfde periode van 1996. Deze lichte verbetering in de ontwikkeling van de industriële productie zette in het laatste kwartaal door, toen er vanuit de be- en verwerkende industrie tekenen van herstel begonnen te komen. De gegevens over de bouwsector zijn daarentegen niet zo bemoedigend : de sector heeft hard te lijden van besnoeiingen in de investeringsuitgaven van de overheid die eerder in het jaar in het kader van financiële bezuinigingspakketten werden uitgevoerd. Wat de externe positie betreft, resulteerde de aanhoudende geringe groei in combinatie met de devaluatie van de munt in mei in een aanmerkelijke verbetering van de ontwikkeling van de handelsbalans in de tweede helft van het jaar. Ondanks de verbetering van de handelsbalans en de lopende rekening bleef de munt wankel. De voornaamste oorzaak van de aanhoudende valutaonrust was de politieke instabiliteit die culmineerde in het aftreden van de Tsjechische regering eind november. De politieke onzekerheid zal zeker voortduren tot de nieuwe verkiezingen van het land die op zijn vroegst medio 1998 zullen worden gehouden. In december 1997 betaalde de Tsjechische Republiek ongeveer 127 miljoen ecu aan de Gemeenschap terug van de 250 miljoen ecu door de Gemeenschap verstrekt in het kader van haar macro-financiële bijstand aan het land. - 1 9- ESTLAND Ondanks recente financiële onrust blijft de risicobeoordeling van Estland tot de gunstigste in de regio behoren. De economie groeit zeer snel (in de eerste helft van 1997 bedroeg de reële groei van het BBP 11,7 % op jaarbasis), de uitvoer neemt fors toe (in de eerste tien maanden van 1997 bedroeg de uitvoer uitgedrukt in dollars 38 % meer dan in de dienovereenkomstige periode van 1996); voorts had het land in 1997 een begrotingsoverschot. De buitenlandse schuld blijft laag in verhouding tot het BBP. In september werden de goede economische resultaten van het land door twee gunstige onafhankelijke risicoratings erkend. Moody's gaf Estland een Baa 1, investeringsbeoordeling, lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling, en ICBA gaf een BBB, investeringsbeoordeling, lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling. Moody's rating is de hoogste aan een land van de voormalige Sovjet-Unie toegekend en dezelfde als de rating van de Tsjechische Republiek. De vele tekenen van oververhitting, met name de groei van het tekort op de lopende rekening en de zeer snelle expansie van het verstrekken van leningen door banken, zetten de autoriteiten in het laatste kwartaal van 1997 aan lot het nemen van een aantal beperkende maatregelen. De fmancicelpolilickc maatregelen werden aangescherpt, met name via het deponeren in het buitenland van een groot deel van de extra belastinginkomsten (500 miljoen EEK in 1997) en via verhoging van het geplande overschot voor 1998. Ook werd het percentage van de toereikendheid van eigen vermogen op 1 oktober van 8 tot 10 % opgetrokken en werden de reservevereisten voor banken aangescherpt. Hoewel deze maatregelen de groei in 1998 zullen afremmen, zullen zij iets van de macro-economische onevenwichtigheden van het land helpen gladstrijken. Als gevolg van de moeilijke situatie op de internationale financiële markten en de maatregelen van de autoriteiten om de economie af te remmen, had Estland in het laatste kwartaal van 1997 ernstige liquiditeitsmoeilijkheden. Dit leidde tot een aanzienlijke verhoging van de interbank- rentepercentages en tot massale verkopen op de effectenmarkt, die tussen eind augustus en eind november met meer dan 50 % daalde. Deze financiële moeilijkheden gaven een gevoelige knauw aan de winstvooruitzichten van de banken, maar verhinderden niet dat de Estlandse banken op de internationale financiële markten om geld bleven vragen. In november 1997 kwamen de autoriteiten met het IMF een nieuw memorandum van economisch beleid overeen, maar kondigden zij aan niet voornemens te zijn aankopen te doen in het kader van de stand- by-overeenkomst die het memorandum ondersteunt. VOORMALIGE JOEGOSLAVISCHE REPUBLIEK MACEDONIË (FYROM) in 1991 heeft de voormalige Joegoslavische Republiek Sinds haar onafhankelijkheid Macedonië aanzienlijke voortgang geboekt met de economische stabilisatie en liberalisatie en heeft zij een aantal structurele maatregelen ter hervorming van haar economie getroffen. Deze inspanningen deden de inflatie dalen tot lage percentages van één cijfer, stabiliseerden de wisselkoers (wel vond in juli 1997 een devaluatie plaats), brachten de achteruitgang van de productie tot stilstand en bezorgden de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië de reputatie stabiel te zijn en bereid tot het doorvoeren van hervormingen. Ondanks het feit dat de groei van het BBP in 1996 weer op gang kwam en ongeveer 1 % bedroeg en in 1997 ongeveer 2 %, bedraagt het productieniveau slechts 60 % van het niveau van 1991, is de werkloosheid 20 zeer hoog en is de voormalige Republiek Macedonië nog steeds een van de armste landen in Europa. In ,1997 bleef hel land werken aan zijn overgang naar een markteconomie in het kader van een in april 1997 goedgekeurde ESAF-rcgcling van het IMF. Na een programma-aanpassing in juli (die de devaluatie van 14 % vergezelde) werd het programma naar voldoening uitgevoerd en is het nu op schema. Een belangrijk onderdeel van het programma was de vereffening van de achterstallige betalingen van het land jegens de Gemeenschap en de EIB, die op 10 september plaatsvond. Ter ondersteuning van het IMF-programma besloot de Raad tot een Gemeenschaplening van maximaal 40 miljoen ecu, waarvan de eerste tranche (van 25 miljoen ecu) op 30 september werd betaald. De tweede tranche zal naar verwachting begin 1998 worden vrijgemaakt. Het goede recente verleden van economische stabilisatie en hervormingen en de vereffening van de laatste nog uitstaande externe schulden zijn zeker positieve factoren in de risicobeoordeling van de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. In 1995 en 1996 trof de FYROM herschikkingsovereenkomsten met respectievelijk Parijs en Londen, terwijl aan de laatste bilaterale overeenkomsten met Parijs momenteel de laatste hand wordt gelegd. De schuld van het land steeg in 1997 tot 38 % van het BBP, terwijl de dienst over de schuld daalde lot 8,7 % van de uitvoer van goederen en diensten, hetgeen niet al te hoog is. Toch blijft de FYROM een betrekkelijk groot risico. Dit is voornamelijk het gevolg van de onstabiele politieke situatie in de regio en interne politieke moeilijkheden verband houdende met het minderheidsvraagstuk. Voorts moet nog belangrijke voortgang worden geboekt met de herstructurering van ondernemingen en versterking van de banksector. LETLAND De economische situatie in Letland blijft gunstig. In 1997 nam de groei snel toe en bereikte hij in de eerste zes maanden van het jaar 4,6 %. Voorts bleef de inflatie dalen, liepen de rentepercentages in de loop van het jaar sterk terug en bleef de financiële positie een verbetering vertonen - de begrotingsuitdraai voor 1997 vertoonde een overschot. De externe onevenwichtigheden blijven toenemen, maar voor het moment wordt de stabiliteit van de munt nauwelijks bedreigd. LITOUWEN De Litouwse economie bleef het in 1997 goed doen. Gestimuleerd door investeringen en consumptie nam het BBP in het eerste halfjaar met 2,5 % toe. De werkloosheid en de inflatie lopen niet verder terug, maar blijven betrekkelijk laag en bedroegen in oktober respectievelijk 5,9 % en 9 % op jaarbasis. De belastinginkomsten waren hoger dan verwacht en het begrotingstekort bleef binnen het streefcijfer van 1,9 % van het BBP. De handelsbalans verslechterde aanzienlijk, aangezien een levendige binnenlandse vraag ervoor zorgde dat de invoer sneller steeg dan de uitvoer. Het gevolg hiervan was dat het handelstekort in de eerste negen maanden van 1997 bijna gelijk was aan het tekort over het hele jaar 1996. Niettemin werd dit toenemend gebrek aan extern evenwicht gemakkelijk gefinancierd. De leen-rentevoeten op de internationale kapitaalmarkt bleven een verbetering vertonen en de langetermijn-investerings- en directe buitenlandse investeringsstromen zijn 21 - sterk tocgcnocmcn. De officiële reserves stegen in de eerste helft van het jaar en zorgen voor een dekking overeenkomende met meer dan twee maanden invoer. De buitenlandse schuld nam in de eerste negen maanden van het jaar snel toe, maar blijft als percentage van het BBP laag. Nieuwe voorschriften voor lenen in het buitenland stelden een maximum van 20 % van het BBP voor de totale buitenlandse schuld vast. De banksector blijft zich herstellen van de crisis van 1995. De autoriteiten hebben de voorschriften aangescherpt en stelden zich tegenover de zwakste banken strenger op. Dit leidde tot het faillissement van één van de banken, aan welke de opbrengst van de communautaire macro-financiële bijstand door de Litouwse autoriteiten op eigen risico was doorgeleend. Ter bevordering van de herstructurering van de financiële sector legt de regering de laatste hand aan plannen voor de privatisering van twee van de drie staatsbanken. ROEMENIE Hoewel het landenrisico voor Roemenië nog steeds een van de grootste van Oost-Europa is, deed zich in de tweede helft van 1997 een verbetering voor. Eén jaar nadat de Roemeense autoriteiten een begin hadden gemaakt met hun radicale en ambitieuze economisch programma is er veel voortgang geboekt met de hervorming van de economie en de versnelde overgang naar een goed functionerende markteconomie. De tenuitvoerlegging van het programma van de autoriteiten bleef het niveau van de economische bedrijvigheid negatief beïnvloeden. Het BBP daalde in 1997 met ongeveer 6 %. Het macro-economisch kader blijft zwak. Na een periode in de zomer waarin de inflatie en de rentepercentages hun laagste punten vanaf het begin van het jaar bereikten, steeg de inflatie in oktober plotseling tot 6,5 % op maandbasis. Ook deden zich vertragingen voor in de herstructurering van de grote overheidsondememingen en was er onzekerheid over het wettelijk kader voor buitenlandse investeringen en privatiseringen. Toch werd er belangrijke voortgang geboekt op sleutelterreinen. De financiële politiek werd aan banden gelegd en de regering hield strenge controle op de uitgaven. Zo waren de arbeidskrachten in de overheidssector eind november met 10 % ingekrompen. De externe rekeningen vertoonden in 1997 een duidelijke verbetering. Een relatief grote kapitaalinstroom meer dan compenseerde het tekort op de lopende rekening en stelde de Nationale Bank van Roemenië in staat haar reserves van 700 miljoen USD in februari uit te breiden tot 2,6 miljard USD in november, hetgeen overeenkomt met de invoer van drie maanden. Het tekort op de lopende rekening voor 1997 bedroeg 2 miljard USD, een daling van ongeveer 25 % ten opzichte van 1996. De buitenlandse investeringen, en met name de directe buitenlandse investeringen (DBI), namen in 1997 fors toe, een bewijs dat de investeerder steeds meer vertrouwen in het land krijgt. Volgens het Roemeense Ontwikkelingsbureau bedroegen de DBI in de eerste negen maanden van 1997 1,3 miljard USD, dat is ongeveer twee derde van het totaalbedrag dat tussen 1989 en 1996 binnenkwam. Roemenië doorstond de eerste IMF-beoordeling in het kader van de SBA met succes. Er werden reeds drie tranches van de SBA betaald. Roemenië is eveneens op schema met de Wereldbank, wat betreft de verschillende in juni goedgekeurde leningen. Ook de EG betaalde in het tweede halfjaar van 1997 de resterende 70 miljoen ecu van de 125 miljoen ecu aan macro-financiële bijstand, waartoe de Raad in 1994 besloot. Tenslotte zijn de begin december regeringswijziging en de benoeming van hervormingsgezinde 1997 aangekondigde 22- onafhankelijke persoonlijkheden op economische ministeries die een sleutelrol vervullen positieve tekenen van de vastberadenheid van de autoriteiten de economische herstructurering door te zetten en te bespoedigen. SLOWAKIJE Het landenrisico voor Slowakije blijft gering, hoewel de saldo's met het buitenland nog grote tekorten vertonen en de buitenlandse schuld snel toeneemt. Na de sterke verslechtering van de lopende rekening in 1996 stabiliseerde de externe positie zich enigszins in 1997, maar de tekorten bleven groot. Na acht maanden was het tekort op de lopende rekening tot ongeveer 8,5 % van het BBP gedaald tegenover 10 % in 1996. Niettemin bleef de buitenlandse schuld snel toenemen in verband met de financiering van het externe tekort. De in 1995 en 1996 geregistreerde snelle economische groei nam in de eerste helft van 1997 nauwelijks af met het gevolg van oververhitting van de economie. De voorlopige cijfers voor de eerste twee trimesters van 1997 laten nu zien dat de economische bedrijvigheid met 6 % toenam tegenover iets minder dan 7 % in 1995 en 1996. De inflatie begint weer de kop op te steken na driejaren van ononderbroken daling. Omdat de financiële politiek expansiever werd, moest het monetaire beleid geleidelijk krapper worden om het bereikte niveau van macro-economische stabiliteit te behouden. Met name na de aanval op de munt in mei en juni 1997 werd het monetaire beleid zeer restrictief met hoge rentepercentages en zeer beperkte liquiditeiten. Zonder een aanzienlijke vermindering van het tekort op de staatsbegroting kan geen noemenswaardige verbetering van de lopende rekening van de betalingsbalans worden verwacht, terwijl de druk om de munt te depreciëren wel eens steeds groter zou kunnen worden. In december 1997 betaalde Slowakije ongeveer 63 miljoen ecu aan de Gemeenschap terug van de 125 miljoen ecu door de Gemeenschap in het kader van haar macro-financiële bijstand aan dit land toegekend. III. NIEUWE ONAFHANKELIJKE STATEN ARMENIË De Armeense economie vertoonde in 1997 voor het vierde achtereenvolgende jaar tekenen van herstel, maar, naar het zich laat aanzien, in een langzamer tempo dan verwacht (3 % stijging van het BBP in plaats van de aanvankelijk nagestreefde 6 %). Hoewel het gemiddelde inflatiecijfer in 1997 verder daalde tot ongeveer 14 % ligt het nog ver boven de door de overheid nagestreefde 9,5%. Voorts nam het tekort op de lopende rekening (exclusief officiële overdrachten), gedeeltelijk als gevolg van de aan het land opgelegde blokkade, in 1997 toe (tot ongeveer 450 miljoen USD of ongeveer 28 % van het BBP), terwijl de buitenlandse schuld aan het einde van het jaar was opgelopen tot ongeveer 50 % van het BBP. Het niveau van de directe buitenlandse investeringen is nog zeer laag (ongeveer 25 miljoen USD in 1997). 23- is (hoge niveaus van Er werd grote vooruitgang geboekt met de vrijmaking van de prijzen en de handel en met privatiseringen. Op het gebied van de herstructurering van grote ondernemingen en in de banksector, die nog zwak leningen waarvan de rente- en aflossingsverplichtingen niet worden nagekomen en onvoldoende kapitalisatie), moet evenwel nog veel gebeuren. In juni keurde het IMF het tweede jaarlijks krediet (47 miljoen USD) van een ESAF-overeenkomst goed. Op politiek gebied deed het recente aftreden van de Armeense president twijfel rijzen over de vooruitzichten op een vreedzame beslechting van het conflict rond Nagorno-Karabach. Voorts heeft de verwachte vereffening door Armenië van de nog uitstaande schulden bij de Gemeenschap nog niet plaatsgevonden. Om al deze redenen blijft Armenië tot de categorie van debiteuren met een hoog risico behoren. BELARUS In de beoordeling van de economie van Belarus is sedert het laatste verslag niet veel verandering gekomen. De huidige economische en politieke ontwikkelingen zijn zeer verontrustend. Het ontbreken van de meest elementaire vorm van politieke en economische vrijheid vormt een groot knelpunt voor de ontwikkeling van een markteconomie. Censuur en het manipuleren van gegevens beletten een juiste beoordeling van de werkelijke toestand van de economie. Naar verluidt liep de reële groei van het BBP in 1996 met 2,6 % op en in hel eerste halfjaar van 1997 met meer dan 10 %. De officieel geregistreerde groei van de industriële productie is bijzonder hoog : in het eerste halfjaar van 1997 bedroeg hij meer dan 18% ten opzichte van de dienovereenkomstige periode van het voorgaande jaar. Deze productiestijging kan evenwel niet worden volgehouden. Zij was uitsluitend gebaseerd op een beleid van kredietuitbreiding en de terugbetaling van achterstallige gasbetalingen aan Gazprom via ruilhandel. De macro-economische stabiliteit is in gevaar. De monetaire expansie had gevolgen voor de inflatie die, ondanks verreikende prijscontroles, naar verluidt in oktober 1997 75% (op jaarbasis) bedroeg. De structurele hervormingen kwamen zeer langzaam op gang. Er werd zeer weinig gedaan om de binnenlandse prijzen en de handel vrij te maken, de concurrentie via het binnenlaten van buitenlandse bedrijven te bevorderen, het bestuur van ondernemingen te verbeteren, de privatisering van de staatsbedrijven en de huisvesting te versnellen en een begin te maken met de privatisering van land. Belarus blijft zeer afhankelijk van geïmporteerde energie. Zijn exportstructuur is sedert het Sovjettijdperk nauwelijks gewijzigd. De officiële buitenlandse schuld blijft met 900 miljoen USD of 6,9% van het BBP evenwel laag. x Het algehele risico blijft hoog. Om dit te verlagen zouden grote inspanningen moeten worden verricht om de fundamentele onevenwichtigheden aan te pakken op basis van een veelomvattende blauwdruk met plannen voor macro-economische, micro-economische, structurele en institutionele hervormingen. GEORGIË De in 1997 bereikte groei van ongeveer 12% was in lijn met de positieve ontwikkeling die de Georgische economie sedert 1995 vertoont. Het krappe monetaire en kredietbeleid resulteerde in terugdringing van het tekort op de staatsbegroting tot ongeveer 3,5% van het BBP (op basis van verbintenis), terwijl het jaarlijks inflatiecijfer in 1997 ultimo tijdvak was teruggelopen tot 24 8%o. Het lage niveau van de begrotingsinkomsten is evenwel onbevredigend. Het niveau van directe buitenlandse investeringen is nog laag (naar verwachting voor 1997 70 miljoen USD). De< uitvoering van structurele hervormingen overeenkomstig de verwachtingen van het IMF en de Wereldbank is bemoedigend. Zeer positieve ontwikkelingen deden zich bij de privatisering en de herstructurering van de banken voor. De energiesector blijft evenwel, ondanks verbeteringen, met name op het gebied van de totstandbrenging van een deugdelijke wet- en regelgeving, een bron van bezorgdheid wegens ontoereikende tarieven. De regering is doende over te stappen op een marktgericht wettelijk kader en verleent momenteel prioriteit aan de totstandbrenging van de capaciteit tot het doen naleven van het rechtsstelsel. In oktober 1997 hechtte de Raad van Bestuur van het IMF formeel zijn goedkeuring aan de afronding van de tweede tussentijdse beoordeling in het kader van de ESAF. Naar verwachting zal Georgië binnenkort al zijn betalingsachterstanden jegens de Gemeenschap inlopen. Dit zou de financiële samenwerking van het land met de EU normaliseren. Er bestaan nog steeds politieke moeilijkheden : de problemen met Abchaziö en Zuid-Ossetië zijn nog niet opgelost. Als gevolg hiervan is het landenrisico groot. MOLDAVIE Moldavië boekte aanzienlijke voortgang met macro-economische stabilisatie, maar het via krachtige en rigoureuze macro-economische beleidsmaatregelen bereikte moet worden geconsolideerd. Er kan niet zonder meer van de duurzaamheid van de macro-economische stabilisatie worden uitgegaan, aangezien de financiële situatie nog onzeker is. De inflatie werd fors teruggedrongen en wordt nu op ongeveer 10% geraamd. De wisselkoers van de leu betoont zich sinds mei 1995 opvallend stabiel. Een toenemend begrotingstekort zette het monetaire beleid en de lopende rekening evenwel onder druk; de belastinginning blijft inefficiënt, terwijl de achterstallige loon-, en met name de pensioenbetalingen, zeer groot zijn. Ook laat het boeken van substantiële voortgang met landbouwhervormingen, privatisering en herstructureringen, dit alles in een context van een aanhoudende daling van de productie, te wensen over. Over het geheel genomen bevestigen de gegevens voor het tweede halfjaar van 1997 de voorgaande beoordeling die neerkomt op verslechtering van het landenrisico. Met name het toenemend beroep op externe financiering leidde tot een gestadige stijging van de buitenlandse schuld, die nu ver boven de 50% van het BBP ligt. Dit niveau is niet bijzonder hoog, maar de schuld neemt in een zeer snel tempo toe, sedert 1993 elk jaar bijna met het dubbele, terwijl een derde van de schuld korte-termijnschuld is. Deze component zou zeer gevoelig voor de op de internationale financiële markten voor opkomende economieën geldende voorwaarden kunnen blijken. Om de potentiële koersgevoeligheid van deze korte termijnschuld tot een minimum te beperken, moeten er verbeteringen komen met name wat betreft de financiële sector en de betalingsbalans van het land. Ook is het belangrijk het nodige te doen om de landbouwsector via privatisering, de herstructurering van landbouwbedrijven en het creceren van een landmarkt nieuw leven in te blazen. TADZJIKISTAN De productie nam in 1997 met 4% toe na de scherpe daling (met 20,1%) in 1996. De gemiddelde jaarlijkse inflatie, die als gevolg van een krap krediet- en monetair beleid in 1996 -25 sterk daalde lot 40%>, steeg in 1997 fors (mei 80% in de eerste zeven maanden), als gevolg van gerichte kredieten van de Nationale Bank en een groot begrotingstekort (13% van het BBP in de eerste helft van het jaar). De autoriteiten pasten evenwel voor de rest van 1997 een krapper monetair en financieel beleid toe. Het tekort op de lopende rekening gaf enige verbetering te zien en bedroeg in 1997 5% van het BBP, terwijl de deviezenreserves stegen tot het niveau van 2 weken invoer. De buitenlandse schuld van Tadzjikistan bedraagt 100% van het BBP, maar de grootste crediteuren stemden in met herschikking van de in 1996 en 1997 invorderbare schuld. Ondanks het afdragen aan de Gemeenschap van minimale rente en aflossing over uitstaande schulden moet het land nog omvangrijke achterstallige betalingen verrichten. De regering poogde directe controle op de deviezen- en buitenlandse handelsmarkten uit te oefenen, maar sinds juli is er weer een begin gemaakt met deviezenverkopen en wordt de wisselkoers opnieuw in hoge mate door de markt bepaald. De uitvoerrechten en -heffingen werden afgeschaft, terwijl er plannen worden gemaakt voor de invoering van een laag uniform invoertarief en voor eenmaking van de accijnzen. Met de privatisering van ondernemingen en in de landbouwsector worden vorderingen geboekt en er werd een begin gemaakt met de hervorming van het bankwezen. In december 1997 werd door de Raad van Bestuur van het IMF een post-conflictfaciliteit goedgekeurd Ondanks recente minder gunstige ontwikkelingen wat de veiligheid betreft, blijven zich in de politieke situatie verbeteringen aftekenen. In absolute termen blijft het risico zeer hoog, maar de afgelopen maanden gaven een positieve ontwikkeling te zien. OEKRAÏNE Hoewel het tempo van de economische achteruitgang in Oekraïne afneemt - verwacht wordt dat de reële groei van het BBP in 1997 met 3,4% zal dalen, tegenover een daling van 10% in 1996 - werd er in de afgelopen maanden aanzienlijke afbreuk aan de macro-economische stabilisering gedaan, nu het land aan een lange pre-electorale campagne begint. De parlementsverkiezingen zijn voor maart 1998 en de presidentiële verkiezingen voor medio 1999 gepland. De bestedingen namen snel toe en het cumulatieve begrotingstekort steeg in de eerste negen maanden van 1997 tot 7,3% van het BBP tegenover een algemeen tekort van 4,6%o in 1996. De verhoogde uitgaven leidden tot de overschrijding van de streefcijfers voor het begrotingstekort van de stand-by-overeenkomst met het IMF, maar na herziening werd het programma eind november weer op schema gebracht. De EG betaalde in de tweede helft van 1997 de resterende 100 miljoen ecu van de 200 miljoen ecu macro-financiële bijstand waartoe de Raad in 1995 besloot. In november was de Centrale Bank gedwongen de voornaamste rentepercentages op te trekken en op grote schaal te interveniëren op zowel de deviezen- als de schatkistbiljettenmarkt nadat de nationale munt, de hryvnia, herhaaldelijk ten opzichte van de dollar uit de aangekondigde koerszoom was gevallen. De externe saldo's worden slechter : het tekort van de handel in goederen en diensten steeg in de eerste helft van 1997 tot 1,23 miljard USD tegenover 1,1 miljard USD voor het gehele jaar 1996. In de afgelopen maanden kwamen de structurele aanpassingen, en met name de privatiseringen, practisch tot stilstand. De algehele risicobeoordeling is ongunstig. -26 IV. MEDITERRANE LANDEN ALGERIJE I- • Hoewel de macro-economische stabilisatie in 1997 krachtig bleef, is het landenrisico voor Algerije nog steeds hoog als gevolg van het escalerende politieke geweld en de wankele economische vooruitzichten op middellange termijn. Een eerste vereiste voor gunstigere vooruitzichten is de zo snel mogelijke totstandbrenging van duurzame vrede. Ondanks de parlements- en lokale verkiezingen in respectievelijk juni en oktober 1997 en de aankondiging van het verboden Front Islamique du Salut (FIS) dat er een eind zou komen aan zijn gewapende oppositie werd de veiligheidssituatie in de afgelopen maanden slechter. De tenuitvoerlegging van het stabilisatie- en structurele hervormingsprogramma, dat door de driejarige overeenkomst van het IMF wordt gesteund, werd in 1997 voortgezet. Aan alle prestatiecriteria van het IMF voor eind juni en eind september werd voldaan. Door de gevolgen van de hevige droogte voor de landbouwproductie werd de reële groei van het BBP in 1997 naar beneden bijgesteld tot ongeveer 2,3%. Terwijl de industriële productie in 1997 bleef, dalen, maakte de koolwaterstofsector een expansie van meer dan 8% door. Als gevolg van een krap monetair beleid daalde het 12-maandenstijgingspercentage van de consumentenprijzen van 15% in december 1996 tot 3% in oktober 1997. De inflatie voor het jaar in zijn geheel lag rond de 6%. In september 1997 besloot Algerije voor lopende rekeningtransacties de convertibiliteit van de dinar in te stellen en aanvaardde het de verplichtingen van artikel VIII van de schriftelijke overeenkomst van het IMF. De externe lopende rekening en financiële saldo's vertoonden grote overschotten van respectievelijk ongeveer 6,7 en 2,3% van het BBP. De bruto deviezenreserves, die in 1996 reeds waren verdubbeld tot 4,2 miljard USD, liepen in 1997 verder op tot ongeveer 7,5 miljard USD aan het einde van het jaar, overeenkomende met ongeveer 9 maanden invoer. De uitstaande externe schuld van Algerije daalde van 73,2% van het BBP in 1996 tot minder dan 70% van hel BBP eind 1997 en Algerije betaalde in december 1997 250 miljoen ecu terug van de tot dusver door de Gemeenschap in het kader van haar macro-financiële bijstand aan dit land betaalde 500 miljoen ecu. Ondanks de voortgezette structurele hervormingen in de buitenlandse handel en de financiële sector, herstructureringen van de overheidsbedrijven en privatiseringen blijft de economie evenwel weinig gediversifieerd en bijzonder gevoelig voor de grillige internationale energieprijzen en weersomstandigheden. Hoewel de Algerijnse autoriteiten hebben verklaard geen nieuwe IMF-overeenkomst te zullen ambiëren, wanneer het huidige programma in juni 1998 afloopt, zal de betalingsbalanssituatie van Algerije in verband met het ontbreken van diversificatie van de export, beperkte directe buitenlandse investeringen en het ontbreken van toegang tot de internationale kapitaalmarkten, kwetsbaar blijven. Indien de olieprijzen hun huidige lage nominale niveau in de komende jaren behouden, kan de externe financiële positie van Algerije aanmerkelijk verslechteren. Algerije heeft behoefte aan sociale cohesie en overheidssteun om de nieuwe kritieke fase van zijn hervormingsproces, dat beoogt een dynamische economie te ontwikkelen, in te gaan. De toenemende werkloosheid (in 1996 op 28,3%) geraamd) en de toenemende sociale moeilijkheden, inclusief een tekort aan woningen, deden evenwel afbreuk aan de stuwkracht van de hervormingen. 27- BlJLAGE I. VERKLARENDE OPMERKINGEN OVER DE SITUATIE INZAKE DOOR DE COMMUNAUTAIRE BEGROTING GEDEKTE RISICO'S LA TABELLEN 1 TOT 3 LA. 1 Maximaal bedrag van de toegestane leningen (tabel 1) I. A. 2 Uitstaand bedrag van de verstrekte/opgenomen leningen (tabel 1) I. A. 3 Bedrag van de jaarlijkse risicio's (tabellen 2 en 3) I. B TABELLEN VAN DE LENINGSOPERATIES MET BEGROTINGSGARANTIE I. C VERWACHTE ONDERTEKENING EN UITBETALING VAN DE EIB-LENINGEN I. D WIJZE VAN BETALING VAN DE BEGROTINGSGARANTIE ID. I Opgenomen/verstrekte leningen 1. 1). 2 Garanties aan derden 28 28 28 28 29 30 35 36 36 36 IL METHODOLOGISCHE OPMERKINGEN OVER DE ANALYSE VAN HET VERMOGEN VAN DE GEMEENSCHAP OM IN DE PERIODE 1997-1999 AAN DERDE LANDEN LENINGEN TE VERSTREKKEN VOLGENS HET MECHANISME VAN HET GARANTIEFONDS (TABEL 4) 37 II. A RESERVE VOOR GARANTIES OP LENINGEN AAN EN IN DERDE LANDEN II. B BEREKENING VAN DE VOORZIENING VAN HET GARANTIEFONDS II. C VOORZIENING VAN HET FONDS IN GEVAL VAN GEDEELTELIJKE GARANTIE II. D VOORZIENING VAN HET GARANTIEFONDS ILE RUIMTE IN DE RESERVE VOOR GARANTIES II. F RESIDUELE LENINGSCAPACITEIT III. TABELLEN VAN DE LANDENRISICO-INDICATOREN 37 37 38 39 39 39 40 - 2 8- I. V E R K L A R E N DE OPMERKINGEN OVER DE COMMUNAUTAIRE BEGROTING GEDEKTE RISICO'S SITUATIE INZAKE D O OR DE I. A Tabellen 1 tot 3 De tabellen 1 tot 3 geven een schematisch overzicht van het uitstaande bedrag in hoofdsom van de garanties en de jaarlijkse aflossingen en rentebetalingen op de opgenomen en verstrekte leningen die een risico over de communautaire begroting meebrengen. Deze bedragen geven het mogelijke maximale risico van de operaties voor de Gemeenschap weer. Dit betekent evenwel niet dat zij ook werkelijk ten laste van de begroting zullen komen. Wat vooral tabel 3 betreft is het niet zeker dat alle beschreven operaties ook zullen worden uitbetaald. I. A. l Maximaal bedrag van de toegestane leningen (tabel 1) Het maximale bedrag van de toegestane leningen wordt bepaald als de som van de maximale bedragen in hoofdsom voor elke operatie die door de Raad is goedgekeurd. Om het risico voor de begroting volledig te kunnen beoordelen, moet rekening worden gehouden met de volgende factoren die een tegengestelde invloed hebben op het risico: - verhoging van het risico: bij het maximumbedrag van de toegestane hoofdsom komt de rente op de lening; - verlaging van het risico: • de beperking van de aan de EIB gegeven garantie tot 75 % van de in de landen aan de Middellandse Zee verstrekte leningen; • de beperking van de aan de EIB gegeven garantie tot 70 % van de leningen in het kader van de leningsoperaties voor bepaalde derde landen die de Raad op 14 april 1997 heeft goedgekeurd, en de verdeling van de risico's tussen de Gemeenschap en de EIB, waarbij de begrotingsgarantie in bepaalde gevallen slechts betrekking heeft op de politieke risico's; • de reeds afgeloste operaties, in zover het, uitgezonderd de betalingsbalans leningen (Lidstaat), om maximumbedragen aan toegekende leningen gaat en niet om toegestane uitstaande bedragen; • het feit dat machtigingen niet noodzakelijk volledig worden gebruikt. LA. 2 Uitstaand bedrag van de verstrekte/opgenomen leningen (tabel 1) Dit is de hoofdsom op een bepaalde datum die nog op de uitbetaalde operaties moet worden afgelost. In tegenstelling tot het vorige aggregaat omvat dit bedrag niet de verstrekte leningen die nog niet zijn uitbetaald, noch het reeds afgeloste gedeelte van de uitbetaalde leningen. Het gaat met andere woorden om het bedrag van de "levende" leningen op een bepaalde dag. 29 LA. 3 Bedrag van de jaarlijkse risicio's (tabellen 2 en 3) Raming van de aflossingen en de rentebetalingen in elk begrotingsjaar. Dit bedrag wordt berekend: a) hetzij alleen voor de uitbetaalde leningen (tabel 2), in welk geval de af te lossen hoofdsom overeenkomt met die welke is opgenomen in het uitstaande bedrag; b) hetzij voor de leningen die zijn uitbetaald, de leningen die zijn goedgekeurd maar nog niet uitbetaald én de leningen waarvoor de Commissie een voorstel heeft ingediend dat nog niet is goedgekeurd (tabel 3). In dit geval is de af te lossen hoofdsom gelijk aan het maximum van de toegestane leningen, waaraan eventueel de bedragen moeten worden toegevoegd van de operaties die de Commissie heeft voorgesteld maar die nog niet zijn goedgekeurd. 30 I. B Tabellen van de leningsoperaties met begrotingsgarantie Leningen aan de Lid-Staten Ontwikkeling van het uitstaande bedrag L A ND R e f e r e n t ie v an D a t um v an L o o p t i jd T o e s t a nd G o e d g e k e u rd Uitstaand Operaties van het besluit besluit (in j a r e n) • a f g e s l o t en (a) - g e d e e K e l i jk uttbetaald (b) - v o l l e d ig uttbetaald (c) - n og niet uttbetaald (d) b e d r ag bedrag 1. 07. 97 halfjaar Uttbetaald Terugbetaald bedrag bedrag in miljoen ecu G R I E K E N L A ND 9 1 / 1 3 6 / E EG 0 4. 0 3. 91 I T A L IE 9 3 / 6 7 / E EG 18. 01. 93 E U R A T OM NCI T O T A AL 77/270-271/Euratom 80/29/Euratom 82/170/Euratom 85/537/Euratom 90/212/Euratom 7 8 / 8 7 0 / E EG 8 V 1 9 / E E G < 1) 8 1 / 1 0 1 3 / E E G ( 2) 8 2 / 1 6 9 / E EG 8 3 / 2 0 0 / E EG 8 7 / 1 8 2 / E EG 29. 03. 77 2 0. 1 2. 79 15. 03. 82 0 5. 1 2. 85 2 3. 0 4. 90 16. 10. 78 2 0. 0 1. 81 14. 12. 81 15. 03. 82 19JÏ4. 83 0 9. 0 3. 87 6 6 6 (3) (3) (c) (d) (d) (c) (c) (d) (d) (c) (c) (c) G>M4) (dX4) (c) (c) (c) (c) (c) (c) Uitstaand bedrag op 31. 12. 97 50Q. 0C 3 447. 80 500. 00 3 454,50 2 2 0 0. 00 1000. 00 600. 00 6O0. 00 BOOOjOO 2 000,00 2 000,00 2 000,00 2 000. 00 4000. 00 500,00 500. 00 1 000. 00 1000,00 1000,00 6 8 3 0 , 00 1000,00 1QOOJOO 80. 00 1000. 00 3 0 0 0 00 750,00 119,60 1. 30 118. 40 327,30 110,70 218. 60 ' 21030,00 4401,40 0,00 112,00 42B4JK i (5> (1 ) Buitengewone steun voor de werderopbouw van de door de aardbeving van 1 9 80 in Itatïé getroffen gebieden. (2) Buitengewone steun voor de wederopbouw van de door de aardbeving van 1981 in Griekenland getroffen gebieden. (3) Leningen op lange termijn waarvan de aftossingsdata jfhmttcafr z |n van de uitbetaKngsdata. (41 Bij Besluit 94/179/Euratom van 21 maart 1 9 94 heeft de Raad besloten de Euratom-leningen ook te gebruiken voor de financiering van projecten in hrnaairtr derde landen. Op de verslagdatum waren geen leningen toegekend in derde landen. (5) Afwijking door wisselkoersschommelingen van de overige valuta's ten opzichte van de ecu. Financiële bijstand aan derde landen in de vorm van leningen TABLEL5i?m Ontwikkeling tijdens het halfjaar van het uitstaande bedrag van de leningen per begunstigd land en per tranche LAND Referentie van besluit Datum van besluit Looptijd (in jaren) Vervaldag Toestand - afgesloten (a) - gedeeltelijk uitbetaald (b) - volledig uitbetaald (c) - nog niet uitbetaald (d) 1 Goedgekeurd bedrag Uitbetaald bedrag op 1. 07. 97 in miljoen ecu Operaties van het halfjaar Uittaand bedrag Terugbetaald bedrag Uitstaand bedrag op 31. 12. 97 HONGAR1JE 1e tranche 2e tranche REP. TSJECHIE 1e tranche 2e tranche REP. SLOWAKIJE 1e tranche 2e tranche BULGARIJE I 1e tranche 2e tranche BULGARIJE II 1e tranche 2e tranche ROEMENIE I 1e tranche 2e tranche ROEMENIE II ROEMENIE III 1e tranche 91/31 O/EEG 24. 06. 91 91/106/EEG 25. 02. 91 91/106/EEG 25. 02. 91 91/311/EEG 24. 06. 91 92/511/EEG 19. 10. 92 91/384/EEG 22. 07. 91 92/551/EEG 94/369/EG 27. 11. 92 20. 06. 94 2e tranche BALTISCHE STATEN 92/542/EEG 23. 11. 92 ESTLAND 1e tranche 2e tranche LETLAND 1e tranche 2e tranche 7 5 7 5 7 5 7 5 7 7 7 6 7 7 - 7 - 7 - 18. 03. 98 15. 12. 97 18. 03. 98 15. 12. 97 18. 03. 98 15. 12. 97 18. 03. 98 15. 12. 97 07. 12. 2001 29. 08. 2003 01. 02. 99 18. 03. 98 26. 02. 2000 20. 11. 2002 - 31. 03. 2000 - 31. 03. 2000 - (c) (a) (c) (a) (c) (a) ' (c) (a) (c) (c) (c) (c) (c) (c) (c) (c) (d) (c) (d) 180,00 100,00 80,00 250,00 123,30 126,70 125,00 61,70 63,30 290,00 150,00 140,00 110,00 70,00 40,00 375,00 190,00 185,00 80,00 125,00 55,00 70,00 220,00 40,00 20,00 20,00 80,00 40,00 40,00 100,00 80,00 123,30 126,70 61,70 63,30 150,00 140,00 70,00 40,00 190,00 185,00 80,00 55,00 0,00 20,00 0,00 40,00 0,00 80,00 126,70 63,30 140,00 0J 100,00 0,00 123,30 0,00 61,70 0,00 150. 00 0,00 70,00 40,00 190,00 185,00 80,00 55,00 70,00 5,00 15,00 40,00 0,00 70,00 TABEL 5b (21 Financiële bijstand aan derde landen in de vorm van leningen Ontwikkeling tijdens het halfjaar van het uitstaande bedrag van de leningen per begunstigd land en per tranche LAND Referentie van besluit Datum van besluit Looptijd (in jaren) Vervaldag Toestand - afgesloten (a) - gedeeltelijk uttbetaald (b) - volledig uitbetaald (c) - nog niet uttbetaald (d) Goedgekeurd bedrag Uitstaand bedrag op 1. 07. 97 Operaties van het halfjaar Uitbetaald bedrag Terugbetaald bedrag Uitstaand bedrag op 31. 12. 97 in mSjoenecu UTOUWEN 1e tranche 2e tranche MOLDAVt£ 1 1e tranche 2e trance MOLDAVIA II OEKRAINEI OEKRAINEII 1/2 tranche 1/2 tranche 2e tranche WIT-RUSLAND 1e tranche 2« tranche VJRM 1e tranche 2e tranche ALGERIJEI 1e tranche 2e tranche ALGERIJE II 1e tranche 2e tranche ISRAEL REPUBUEKENVAN VOORMALIGE USSR(*) TOTAAL 94/3467EG 13. 06. 94 96/242/EG 94/940/EG 95/442/EG 25. 03. 96 22. 12. 94 23. 10. 95 95/1327EG 10. 04. 95 97/471/EG 22. 07. 97 91/510/EEG 23. 09. 91 947938/EG 22. 12. 94 91/4067EEG 91/658/EEG 22. 07. 91 16. 12. 91 7 7 10 10 10 10 10 10 10 - 15 - 5 7 7 - 5 3 27. 07. 2000 16. 08. 2002 07. 12. 2004 08. 08. 2005 30. 10. 2006 28. 12. 2005 29. 08. 2006 30. 10. 2006 28. 12. 2005 - 27. 09. 2012 - 15. 12. 97 17. 08. 2001 27. 11. 202 - 15. 12. 97 28. 09. 97 (c) (b) (c) (c) (c) (c) (c) (c) (c) (c) <d) (c) (d) (a) (c) (c) (d) (a) -. (*) Het uitstaand bedrag van 216 miljoen ecu komt overeen met de op 31. 12. 97 verschuldigde en niet-afgeloste bedragen in hoofdsom 100,00 50,00 50,00 45,00 25,00 20,00 15,00 85,00 200,00 55,00 30,00 25. 00 40,00 25,00 15,00 400,00 250,00 150,00 200,00 100,00 100,00 160,00 1250,00 50,00 25,00 25,00 20,00 15,00 85,00 50,00 50,00 0,00 30,00 0. 00 0,00 0,00 250,00 150,00 100,00 0,00 160,00 331,30 u IN i 50,00 25,00 25,00 20,00 15,00 85,00 50,00 50,00 100,00 30,00 0,00 25,00 0,00 0,00 150,00 100,00 0,00 0,00 216,00 100,00 25,00 250. 00 160. 00 115,30 4 205,00 2 866,30 195,00 940,30 2 121,00 GEOGRAFISCHE ZONE Referentie van besluit Datum van besluit Garantie- percentage Looptijd (in jaren) Datum van waarborg- contract Goedgekeurd bedrag Ondertekende leningen Uitstaand bedrag TABEL 6 LENINGSGARANTIES VOOR DE EIB MED. financiele protocotlen. (l) 8. 03. 77 75% (2) MED. horizontale samenwerking V/1762/92/EEG 29. 06. 92 75% (2) TOTAAL MED. LMOEI 90/62/EEG(4) 12. 02. 90 LMOE II A L AI ALA II ALA It 91/252/EEG(5) 14. 05. 91 93/696/EG(6) 13. 12. 93 93/115/EEG 15. 02. 93 96/723/EG 12. 12. 96 96/723/EG 12. 12. 96 100% 100% 100% 100% 100% 70% ZUID-AFRIKA 95/207/EG 01. 06. 95 100% NIEUWE MANDATEN 97/256/EG (7) 14. 04. 97 70% TOTAAL 15 15 15 15 15 15 15 15 15 15 30. 10. 78/10. 11. 78 09. 11. 92/18. 11. 92 24. 04. 90/14. 05. 90 19. 01. 93/04. 02. 93 22. 07. 94/12. 08. 94 04. 11. 93/17. 11. 93 18. 03. 97/26. 03. 97 21. 10. 97 04. 10. 95/16. 10. 95 25. 07. 97/29. 07. 97 per 1. 07. 97 tijdens halfjaar per 1. 07. 97 per 31. 12. 97 6062 1800 7862 1000 700 3000 750 153 122 300 7105 20992 5385 1800 7185 (3) 928 700 3000 647 50 0 176 75 12761 - - 15 0 15 (3) 0 10 103 52 124 2488 2792 I -O I 2321 466 2787 664 380 486 250 51 0 56 0 2469 779 3243 691 437 761 307 78 0 100 144 4674 5765 (1) Waarvan 1. 500 miljoen ecu ten behoeve van Spanje, Griekenland en Portugal. (2) Algemene garantie van 75 % van alle verstrekte leningen in het kader van terringsoperaves waarvoor tussen de Gemeenschap en de EIB een waarborgcontract werd gesloten op 30. 10. 78 en 10. 11. 78. Bij wijze van uitzondering bedraagt de garantie 100 % van de leningen in het kader van de spoedhutp aan Portugal overeenkomstig het besluit van de Raad van 7 oktober 1975. (3) Het door de Gemeenschap gegrandeerde gedeelte bedraagt 5. 435,9 mBjoen ecu. waarvan 141,5 miljoen met een garantie van 100 % (Portugal). (4) Begunstigde derde landen : Polen, Hongarije. (5) Begunstigde derde landen : Tsjechië, Slowakije. Bulgarije, Roemenie. (6) Begunstigde derde landen : Polen, Hongarije. Tsjechië, Slowakije. Bulgarije, Roemenie, Batbsche Staten en Albanie. (7) Begunstigde derde landen : LMOÉ, mediterrane landen, ALA en Zuid-Afrika. 35 I. C Verwachte ondertekening en uitbetaling van de EIB-leningen De cijfers voor de berekening van de veronderstellingen aan de hand waarvan tabel 3 voor de. leningen van de EIB aan derde landen uit haar eigen middelen is opgesteld, zijn afkomstig van de EIB. Verwachte ondertekeningen Op de verslagdatum moesten nog leningscontracten ten belope van in totaal 4. 838 ecu worden ondertekend. Dit bedrag is als volgt verdeeld : MED: oude mandate. , (protocollen Syrie) 225 miljoen ecu I MED LMOE ALA :besluitdecember 1996 ALA Zuid-Afrika Verwachte uitbetalingen 1. 376 miljoen ecu 2. 054 miljoen ecu 70 miljoen ecu 738 miljoen ecu 375 miljoen ecu Wat de uitbetaling van de nog te ondertekenen leningscontracten betreft is het volgende schema aangehouden: jaar van ondertekening 0 %, tweede jaar 10 %, derde tot vijfde jaar 25 % per jaar, zesde jaar 15 %. Op de verslagdatum moest nog 7. 417 miljoen ecu op de reeds ondertekende leningen worden uitbetaald, bedrag dat als volgt is verdeeld5: MED LMOE ALA Zuid-Afrika 2. 513 miljoen ecu 4. 052 miljoen ecu 653 miljoen ecu 199 miljoen ecu 5 Op basis van de werkhypothese van uitbetaling in een periode van vier jaar naar rato van 25 % per jaar en een gemiddelde looptijd van de leningen van 15 jaar met een aflossingsvrije periode van drie jaar. 36 LD Wijze van betaling van de begrotingsgarantie I. D. l Opgenomen/verstrekte leningen De Commissie neemt op de kapitaalmarkt leningen op om leningen tegen dezelfde voorwaarden qua te kunnen verstrekken aan de Lid-Staten (betalingsbalansleningen), derde landen (financiële bijstand op middellange termijn) of ondernemingen (NCI, Euratom). looptijd en rente De aflossingen van de door de Gemeenschap opgenomen leningen worden betaald met de aflossingen van de door haar verstrekte leningen. Bij laattijdige betaling door een begunstigde van een verstrekte lening moet de Commissie de opgenomen lening op de vervaldag uit haar eigen middelen aflossen. De middelen die voor de betaling van de begrotingsgarantie nodig zijn ingeval een begunstigde van een door de Gemeenschap toegestane lening te laat betaalt, kunnen als volgt worden vrijgemaakt: a) door overeenkomstig artikel 12 van Verordening nr. 1552/89 van de Raad van 29 mei 1989 houdende toepassing van Besluit 88/376/EEG, Euratom betreffende het stelsel van eigen middelen van de Gemeenschappen voorlopig gebruik te maken van de kasmiddelen. Deze methode is ingevoerd om de Gemeenschap in staat te stellen opgenomen leningen tijdig af te lossen in geval van laattijdige betaling door de begunstigde van een verstrekte lening; b) als de betalingsachterstand drie maanden na de vervaldag niet is geregeld, maakt de Commissie gebruik van het Garantiefonds om haar kasmiddelen terug te kunnen betalen; c) door de overschrijvingsprocedure, om de begrotingslijn voor garanties te voorzien van de nodige kredieten voor de betaling van de geconstateerde wanbetaling, waarbij in de eerste plaats uit de reserve voor garanties wordt geput. Deze methode wordt gevolgd wanneer de middelen van het Garantiefonds ontoereikend zijn en moet vooraf door de begrotingsautoriteit worden goedgekeurd; d) door hergebruik van voorheen bij in gebreke gebleven debiteuren teruggevorderde bedragen, in wier plaats de Gemeenschap als garant uit haar begroting heeft betaald. Deze methode maakt betaling binnen korte termijnen mogelijk. LD. 2 Garanties aan derden Bij garantieverstrekking aan derden staat de Gemeenschap borg voor de leningen die zijn verstrekt door een financiële instelling, zoals de Europese Investeringsbank. Wanneer de EIB vaststelt dat de begunstigde van een gegarandeerde lening niet op de vastgestelde vervaldag betaalt, vraagt zij de Gemeenschap, op grond van de waarborgcontracten, de door de in gebreke gebleven debiteur verschuldigde bedragen te betalen. Dit moet uiterlijk drie maanden na ontvangst van het verzoek van de EIB geschieden. De EIB beheert de -37 verstrekte lening met alle zorgvuldigheid van de gebruiken in het bankwezen en moet de verschuldigde betalingen opeisen nadat het garanticbeding is toegepast. Sedert de inwerkingtreding van de Verordening tot instelling van een Garantiefonds voor externe maatregelen bepaalt de Overeenkomst tussen de Gemeenschap en de EIB over het beheer van het Fonds dat de Commissie, wanneer de EIB bij een wanbetaling een beroep doet op de garantie, de Bank toestaat binnen drie maanden de met de wanbetalingen overeenkomende bedragen van de rekening van het Garantiefonds op te nemen. Als het Fonds ontoereikend is, zijn de bepalingen betreffende de garanties op opgenomen/verstrekte leningen van toepassing. II. METHODOLOGISCHE OPMERKINGEN OVER DE ANALYSE VAN HET VERMOGEN VAN DE GEMEENSCHAP OM IN DE PERIODE 1997-1999 AAN DERDE LANDEN LENINGEN TE VERSTREKKEN VOLGENS HET MECHANISME VAN HET GARANTIE FONDS (TABEL 4) II. A Reserve voor garanties op leningen aan en in derde landen Het Interinstitutioneel Akkoord van 29 oktober 1993 over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure bepaalt, overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Edinburgh, dat in de algemene begroting van de Europese Gemeenschap een reserve voor garanties op leningen aan en in derde landen wordt opgenomen. Uit deze reserve wordt het Garantiefonds onderhouden en eventueel aan garantieverzoeken voldaan wanneer het Fonds ontoereikend is. De omvang van de reserve voor garanties is vastgesteld in de financiële vooruitzichten: 300 miljoen ecu tegen de prijzen van 1992. In 1998 bedraagt de reserve 338 miljoen ecu. De wijze van opvoering, gebruik en financiering van de reserve voor garanties is vastgesteld bij de volgende bepalingen: • Beschikking van de Raad nr. 94/729/EG van 31 oktober 1994 betreffende de begrotingsdiscipline. • Verordening (EGKS, EG, Euratom) nr. 2730/94 van de Raad van 31 oktober 1994 tot wijziging van het Financieel Reglement van 21 december 1977 van toepassing op de algemene begroting der Europese Gemeenschappen. • Besluit 94/728/EG van de Raad van 31 oktober 1994 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen. II. B Berekening van de voorziening van het Garantiefonds De grondslagen voor de voorziening van het Fonds worden berekend met toepassing van de geldende garantiepercentages, te weten 70%, 75% en 100%: - op de garanties voor de leningen die door de Raad zijn toegestaan en de door de Commissie voorgestelde of voorbereide leningen, op basis van de verwachte - 3 8- bedragen van de leningen als opgenomen in de financiële memoranda (EIB- leningen, Euratom-leningen); , - de door de Raad toegestane leningen (financiële bijstand) en de door de Commissie voorgestelde of voorbereide leningen. In de bijlage bij Verordening (EG, Euratom) nr. 2728/94 van de Raad van 31 oktober 1994 tot instelling van een Garantiefonds, waarin de praktische regels voor de overmakingen aan het Fonds worden gegeven, is bepaald dat voor de uit hoofde van een kaderregeling leningen van de Gemeenschap of garanties aan financiële aangegane/verstrekte instellingen die over vercheidene jaren lopen en een micro-economische en structurele bestemming hebben, de overmakingen aan het Fonds geschieden in jaarlijkse tranches, die worden berekend op basis van de in het financieel memorandum bij het voorstel van de Commissie vermelde jaarlijkse bedragen, die eventueel worden aangepast op grond van het besluit van de Raad. Wat de andere opgenomen/verstrekte leningen van de Gemeenschap betreft, zoals de betalingsbalansleningen aan derde landen, worden de overmakingen aan het Fonds, ongeacht of de leningen in een of meer tranches worden uitbetaald, berekend op basis van het totale bedrag van de door de Raad goedgekeurde operatie. Voorts is in de bijlage bij de Verordening tot instelling van het Garantiefonds bepaald dat vanaf het tweedejaar (voor operaties die zich over verschillende jaren uitstrekken) de aan het Fonds over te maken bedragen worden gecorrigeerd voor het op 31 december van het jaar voordien geconstateerde verschil tussen de ramingen die als basis hebben gediend voor de vorige overmaking en de bedragen die zijn opgenomen uit hoofde van de in hetzelfde jaar ondertekende leningen. Het eventuele verschil wordt in het volgende jaar overgemaakt. De Commissie moet, wanneer zij een overmakingsprocedure inleidt, de stand van uitvoering van de operaties controleren waarvoor reeds overmakingen hebben plaatsgevonden en, ingeval de oorspronkelijk gestelde termijnen niet in acht zijn genomen, voorstellen daarmee rekening te houden bij de berekening van de eerste uitbetaling van reeds lopende operaties aan het begin van het volgende begrotingsjaar. In het tweede halfjaar van 1997 heeft de begrotingsautoriteit aldus overschrijving 58/97 goedgekeurd die bedoeld was om het Garantiefonds van middelen te voorzien voor de leningen aan derde landen (aan Bulgarije, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Georgië en Armenië). II. C Voorziening van het Fonds in geval van gedeeltelijke garantie Voor de EIB-leningen, waarop een doorlopende garantie van 75 % wordt toegepast, wordt het Fonds onderhouden op basis van 75 % van het totale bedrag van de toegestane operaties. Voor de leningen van de EIB die de Raad op 14 april 1997 heeft toegestaan, geldt een garantie die beperkt is tot 70 % van het totale bedrag van de verstrekte kredieten. De 39 gehanteerde basis voor de voorziening bedraagt 70% van de jaarlijks verwachte leningscontracten. II. JD Voorziening van het Garantiefonds Het Garantiefonds wordt van middelen voorzien door op de hierboven beschreven berekeningsgrondslag het voorzieningspercentage van 14 % toe te passen. De Verordening tot instelling van een Garantiefonds bepaalt verder (artikelen 2 en 4) dat het Fonds middelen ontvangt uit de algemene begroting ten bedrage van 14 % van de hoofdsom van de operaties, totdat het Fonds het streefbedrag heeft bereikt. Daar het streefbedrag van het Fonds op 31. 12. 97 was bereikt, zal de Commissie volgens de voorschriften voorstellen doen om het voorzieningspercentage opnieuw te bekijken. Deze voorstellen zullen worden gedaan in het kader van het algemeen verslag over de werking van het Fonds, dat overeenkomstig artikel 3 van de Verordening tot instelling van het Fonds door de Commissie zal worden opgesteld. II. E Ruimte in de reserve voor garanties De ruimte in de reserve voor garanties is gelijk aan het verschil tussen de reserve en de lijn voor de voorziening van het Garantiefonds. II. F Residuele leningscapaciteit De residuele leningscapaciteit is de tegenwaarde, uitgedrukt in verstrekte leningen, van de resterende marge in de reserve, rekening gehouden met de geldende garantiepercentages. - 4 0- I I I, T A B E L L EN V AN DE L A N D E N R I S I C O - I N D I C A T O R EN • 4 1- Indicatoren van hat landenrislco Land: BulgarIJa voetnoten 1995 1996 1997 Reele groel van het BBP (in %) Industriele productie (%-mutatie) Werkloosheid Inflatie Wisselkoers (BGL per USD) (ultimo tijdvak) (dec/dec) (ultimo tijdvak) 2. 1 8,6 11. 6 32,8 71 -10,9 -8,3 12,5 310,8 487 -7. 4 -11. 5 13,7 580 1792 (5) (6) Begrotlngssaldo van de totale overheld (In % van het BBP) -5. 7 -11 -3. 1 (5) Betallngsbalans Goederen- en dlenstenuitvoer (in miljard USD) Saldo lopende rekenlng (In % van het BBP) Netto-lnstroom van buitenlandse directe Investeringen (in mlljoen USD) Offlclele reserves, Incluslef goud (ultimo tijdvak) In miljard USD in maanden invoer goederen en diensten 7. 0 -0,5 90 1. 5 2. 8 6,3 0. 9 115 0,8 1. 6 3,0 n. a. 328 2. 3 4. 6 (01/97-08/97) (01/97-09/97) Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld in convertlbele munteenheden (in miljard USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertlbele munteenheden (in miljard USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuld/uitvoer van goederen en diensten (%) Schuldendienst/Uitvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betalingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljard USD) Schuldverlichtingsovereenkomsten en herschikkingen Indicatoren van EU-rislco's EU-risico/Totaal EU-risico (%) EU-risico/Buitenlandse schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) IMF-overeankomsten Type (Datum) Op schema Indicatoren van de kredletwaardlgheld volgena de markt Lange-termijnkredietwaardkjheidsbeoordeling door Moody's (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (ult. tijdvak) Euro money Positie op de ranglijst (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling (1)(2)(3) Zie toelichting. (4) (5) (6) SBA opgeschort in 9/96. Voorlopig. Eerste negen maanden 1997 tegenover dezelfde periode 1996. 10. 2 9,6 9,7 (06/97) 0,9 0,3 0,6 79 151 14 none none 7. 3 5. 7 7. 7 - 1,0 0,4 0,6 99 159 17 none none 8. 1 6. 5 10,0 0,5 0,3 0. 2 n. a. n. a. n. a. none none 5. 7 4,8 15,5 (06/97) (06197) (06/97) (01/97-06/97) (01/97-08/97) SBA (7/96-2/98) no(4) SBA (6/97-5/98) yes none none 03/95 09/95 90 90 (187) (181) 03/95 09/95 93 94 (135) (135) 21. 9 22. 2 none none 03/96 09/96 99 92 (178) (178) 03/96 09/96 92 93 (135) (135) 23. 1 23. 5 B3 none 03/97 09/97 111 96 (179) (180) 03/97 09/97 97 99 (135) (135) 22. 5 22. 2 (1) (2) (2) (3) - 4 2- Indicatoren van het landenrislco Land: Tajechlscha Republlek voetnoten 1995 1996 1997 Reele groel van het BBP (in %) Industriele productie (%-mutatie) Werkloosheid Inflatie Wisselkoers (CZK per USD) (ultimo tijdvak) (dec/dec) (ultimo tijdvak) 4. 8 8,7 2,9 7. 9 26,6 4,4 6,8 3. 5 8,6 27,1 1. 1 2,3 5,2 10,0 34,4 (4) (5) Begrotingssaldo van de totale overheld (In % van het BBP) 0,3 -0,4 -1,7 (09/97) Betallngsbalans Uitvoer van goederen en diensten (in miljard USD) Saldo lopende rekening (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse directe investeringen (in miljoen USD) Officiate buitenlandse valutareserves (ultimo tijdvak) in miljard USD in maanden invoer van goederen en diensten 28,2 -2. 9 2526 14. 0 5. 6 29,7 -8. 6 1388 12,4 4. 4 21,5 -7,4 845 11,0 4,6 (01/97-09/97) (01/97-06/97) (01/97-09/97) (10/97) (10/97) Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld in convertlbele munteenheden (in miljard USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertlbele munteenheden (in miljard USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuld/uitvoer van goederen en diensten (%) Schuldendienst/uitvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betaiingen (zowel rentebetalingen ais aflossingen, in miljoen USD) Schuldveriichtingsovereenkomsten en herschikkingen Indicatoren van EU-rislco's EU-risico/Totaal EU-risico (%) EU-risico/Buitenlandse schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) (1) IMF-overeenkomsten Type (Datum) Op schema 16,5 20,4 21. 2 (06797) 2,6 2,0 0,6 35,1 58. 6 9. 2 none none 5,8 2,6 2. 5 3,8 3,0 0. 8 39,2 68,8 12,8 none none 7. 3 2,8 1. 9 n. a. n. a. n. a. 41. 3 73,8 n. a. none none 5. 9 2,3 2,2 (08/97) (06/97) (06/97) (06/97) - - - Indicatoren van de kredletwaardlgheld volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Mood/s (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (ult. tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeting (1)(2)(3) Zie toelichting. (4) (5) Eerste negen maanden tegenover dezelfde periode 1996. Eerste elf maanden tegenover dezelfde periode 1996. Baal (09/95) A 03/95 09/95 35 41 (187) (181) 03/95 09/95 33 30 (135) (135) 55. 8 58. 4 Baal A 03/96 09/96 36 35 (178) (178) 03/96 09/96 30 29 (135) (135) 60. 1 62. 0 Baal A 03/97 09/97 37 37 (179) (180) 03/97 09/97 28 28 (135) (135) 62. 8 63. 1 (2) (2) (3) - 4 3- Indicatoren van hat landenrislco Land: Estland Reele groei van het BBP (In %) Industriele productie (%-mutatie) Werkloosheld Inflate Wisselkoers (EEK per USD) (ultimo tijdvak) (dec/dec) (ultimo tijdvak) 4,3 1. 4 4,1 26,9 11,5 4,0 1. 1 4,3 14,8 12,0 11. 7 13. 4 3,6 12,5 13,9 (5) voetnoten 1995 1996 1997 Begrotlngssaldo van de totale ovarhald (In % van hat BBP) -1. 2 -1. 5 0,4 est. Betallngsbalans Goederenuitvoer (in miljoen USD) Saldo lopende rekenlng (In % van hat BBP) (axel, offlclele overdrachten) Netto-instroom van buitenlandse dlrecte investeringen (In miljoen USD) Officiele buitenlandse valutareserves (ultimo tijdvak) in miljoen USD in maanden goedereninvoer 1838 -7. 4 199 583 2,7 2074 -11. 7 111 640 2,4 2892 -12,0 152 830 1. 8 (01/97-08/97) (01/97-09/97) (12/97) Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld (incl. aan IMF) in convertlbele munteenheden (in miljoen USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertlbele munteenheden (in miljoen USD) hoofdsom rente + kosten aan IMF Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuld/goederenuitvoer (%) Schuldendienst/goederenuitvoer (%) Achterstallige betaiingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljoen USD) SchuldvertichtJngsovereenkomsten en herschikkingen Indicatoren van EU-risico's EU-risico/Totaal EU-risico (%) EU-risico/Buitenlandse schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen (%) IMF-overeenkomatan Type (Datum) Op schema Indicatoren van de kredietwaardigheld volgens da markt Lange-termijnkredietwaardlgheidsbeoordeling door Moody's (ultimo tijdvak) Lange-tenmijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (ultimo tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling (4) (D 268,6 295,2 246,2 21,0 6. 0 15,0 7,5 14,6 1. 1 none none 0. 6 16,5 2. 2 51,2 27,5 23. 7 6. 8 14,2 2,5 none none 0. 5 13,8 2,0 51. 7 40,1 11. 6 5,3 8,3 1,8 none none 0. 6 19. 9 1. 7 est est. SBA (4/95-6/96) yes SBA (7/96-8/97) yes SBA (11/97-12/98) yes none none 03/95 09/95 66 76 (187) (181) 03/95 09/95 79 79 (135) (135) 25. 4 26. 3 none none 03/96 09/96 73 71 (178) (178) 03/96 09/96 76 71 (135) (135) 28. 9 31. 1 Baal BBB+ 03/97 09/97 69 63 (179) (180) 03/97 09/97 65 63 (135) (135) 33. 6 36. 9 (2) (2) (3) (1)(2)(3) Zie toelichting. (4) EEK-cijfers werden omgerekend volgens het jaargemiddelde van de dollarkoers. In 1996 en 1997 betaalde Estland buitenlandse leningen vervroegd terug. Eerste helft 1997 tegenover dezelfde periode 1996, op jaarbasis. (5) 44- Indicatoren van het landenrislco Land: FYROM footnotes 1995 1996 Reele groei van het BBP (in %) Industriele productie (%-mutatie) Werkloosheid Inflatie Wisselkoers (ultimo tijdvak) (dec/dec) (denar per USD)(ultimo tijdvak) 1. 6 10,0 23,7 8,6 38,0 0,9 3. 0 24,9 0,7 41,3 1997 (8) 2,0 2. 7 27,0 5,0 55,2 Begrotlngssaldo van de overheld (In % van het BBP) -1. 3 -0,4 -0,6 Betallngsbalans Ultvoer van goederen en diensten (In miljard USD) Saldo lopende rekenlng (in % van het BBP) Netto-lnstroom van buitenlandse directs investeringen (In miljoen USD) Officiele reserves, incluslef goud (ultimo tijdvak) in miljoen USD in maanden invoer van goederen en diensten Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld in convertlbele munteenheden (in miljard USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertibele munteenheden (in miljoen USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP(%) Buitenlandse schukJ/uitvoer van goederen en diensten (%) Schuldendienst/uitvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betaiingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljoen USD) Schuldverlichtingsovereenkomsten en herschikkingen (In miljoen USD) Indicatoren van EU-rislco's EU-rislco/Totaal EU-rlsico (%) EU-risico/Externe schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) IMF-overeenkomsten Type (Datum) Op schema Indicatoren van de kredietwaardigheld volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Mood/s (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (ult. tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling 1. 2 -6,2 13 270,0 1. 9 1. 1 -7. 4 12 267,0 2,0 1. 1 1. 1 141,0 84,0 57,0 28,5 78,0 10,4 n. a. 326,0 124,0 70,0 54,0 30,8 86,1 9,5 34,0 37,0 (4) (5) (6) (1) 1. 2 -8. 4 16 279,0 2. 0 1. 2 117,0 47,0 69,0 38,2 88,6 8. 7 none 87,0 0,3 2,4 2,4 SBA (05/95-04/96) yes SBA (05/95-04/96) yes ESAF (04/97) yes (7) none none none none none none (2) (2) (3) 03/95 09/95 108 118 (187) (181) none 03/96 09/96 85 59 (178) (178) none 03/97 09/97 107 151 (179) (180) none none none none (1)(2)(3) Zie toelichtingen. (4) (5) (6) (7) (8) Discontinuïteiten in de handelsreeksen als gevolg van wijzigingen In de dekking van de handelsgegevens, met name In 1996. Het tekort op de lopende rekening kan zijn overschat als gevolg van niet gerapporteerde overmakingen. Schuldendienst exclusief IMF; omvat wel een raming van de schuldendienst verschuldigd aan handelscredlteuren. Na een programma-aanpassing In juli, werd de tussentijdse beoordeling op 31 oktober 1997 afgerond. Projecties. - 4 5- Indicatoren van het landenrislco Land: Hongarlje footnotes 1995 1996 1997 Reele groei van het BBP (In %) Industriele produktie (%-mutatle) Werkloosheid Inflatle Wisselkoers (forint per USD) (ultimo tijdvak) (Dec/Dec) (ultimo tijdvak) 1. 5 4,6 10,4 28,5 139,5 1. 3 3. 4 10,5 19,8 164,0 4,0 11. 2 10,4 18,4 195,4 (5) (5) (08797) Geconsolldeerd begrotlngssaldo van de overheld (In % van het BBP) -6. 8 -3,3 -4,6 (5) Betallngsbalans Uitvoer van goederen en diensten (in miljard USD) Saldo lopende rekenlng (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse directe Investeringen (in miljoen USD) Officiele reserves (ultlmotijdvak) in miljard USD in maanden goedereninvoer (4) 12,8 -5,8 4453 12,0 9. 5 14,2 -3,9 1987 9. 7 6,9 22,2 n. a. 1835 8,7 5,0 (01/97-11/97) (01/97-11/97) (11/97) (11/97) Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld in convertlbele munteenheden (in miljard USD, ultimo tijdvak) Dienst op schuiden in convertlbele munteenheden (in miljard USD) hoofdsom, inclusief vervroegde aflossingen rente Buitenlandse schuld/BBP(%) Buitenlandse schuld/uftvoer van goederen en diensten (%) Schuldendienst/uitvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betaiingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, In miljoen USD) Schuldveriichtlngsovereenkomsten en herschikkingen Indicatoren van EU-rlslco's EU-rislco/Totaal EU-risico (%) EU-rislco/Externe schuld (%) EU-rislco/Ultvoer van goederen en diensten (%) IMF-overeenkomsten Type (Datum) Op schema Indicatoren van de kredletwaardlgheld volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Moody's (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (ult. tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling (1)(2)(3) Zie toelichtingen. (4) (5) Voor 1995 en 1996, enkel goederen. Voorlopig. 31,7 27. 6 22,8 (11/97) 7,7 5. 3 2. 4 72,3 185,9 43,8 none none 13,0 3,1 6,6 - 7,4 5,1 2. 3 63,6 144,1 44,7 none none 9,6 2,7 5,2 n. a. n. a. n. a. n. a. n. a. n. a. none none 8,6 3. 1 3. 2 SBA (3/96-2/98) yes SBA (3/96-2/98) yes (11/97) (11/97) Ba1 BB+ 03/95 09/95 50 44 (187) (181) 03/95 09/95 45 48 (135) (135) 46. 4 45. 0 Baa3 BBB- 03/96 09/96 44 44 (178) (178) 03/96 09/96 50 50 (135) (135) 43. 6 44. 7 Baa3 BBB- 03/97 09/97 46 41 (179) (180) 03/97 09/97 48 46 (135) (135) 47. 6 49. 7 (1) (2) (2) (3) •48- Indicatoren van het landenrislco Land: Letland Reele groei van het BBP (in %) Industriele productie (%-mutatie) Werkloosheid Inflatie Wisselkoers (LVL per USD) (ultimo tijdvak) (dec/dec) (ultimo tijdvak) -0,8 -6. 3 6,1 23,1 0,5 2. 8 1. 4 7,2 13,0 0. 6 5. 6 6. 1 6,7 7. 0 0,8 (4) voetnoten 1995 1996 1997 Begrotingssaldo van de totale overheld (In % van het BBP) -3,4 -1. 9 n. a. Betallngsbalans Uitvoer van goederen en diensten (in miljoen USD) Saldo lopende rekening (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse directe Investeringen (in miljoen USD) Officiele buitenlandse valutareserves (ultimo tijdvak) in miljoen USD In maanden Invoer van goederen en diensten 2088 -0,4 180 527 2,9 2628 -8,3 288 652 2,9 1304 -8. 0 165 n. a. n. a. (01/97-06/97) (01/97-06797) (01/97-08/97) Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld in convertibele munteenheden (in miljoen USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertibele munteenheden (in miljoen USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuld/goederen- en dienstenuitvoer Schuldendienst/goederen- en dienstenuitvoer Achterstallige betaiingen (zowel rentebetalingen als afloslngen, in miljoen USD) Schuldveriichtingsovereenkomsten en herschikkingen Indicatoren van EU-rislco's EU-risico/Totaal EU-risico (%) EU-risico/Buitenlandse schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen (%) IMF-overeenkomsten Type (Datum) Op schema Indicatoren van de kredletwaardlgheld volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Mood/s (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (ult. tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling (1)(2)(3) Zie toelichting. (4) Eerste negen maanden van 1997 tegenover dezelfde periode 1996. 403 409 394 (10/97) 39,0 n. a. n. a. 9. 2 19,3 3. 0 none none 0. 7 12. 3 4. 0 71,0 n. a. n. a. 8,2 15,6 4,9 none none 0,7 12,4 1. 9 n. a. n. a n. a 7. 5 15,1 n. a. none none 0. 7 14,8 4,5 (10/97) (10/97) (10/97) (06/97) (D SBA (4/95-4/96) no SBA (5/96-8/97) yes SBA (9/97-2/99) yes none none 03/95 09/95 106 116 (187) (181) 03/95 09/95 91 89 (135) (135) 22. 6 23. 4 none none 03/96 09/96 89 75 (178) (178) 03/96 09/96 86 88 (135) (135) 24. 7 25. 7 none BBB 03/97 09/97 63 59 (179) (180) 03/97 09/97 79 74 (135) (135) 29. 1 32. 6 (2) (2) (3) - 4 7- Indicatoren van hat landenrislco Land: Lltouwan voetnoten 1995 1996 1997 Reele groel van het BBP (In %) Industriele productle (%-mutatle) Werkloosheld Inflate Wisselkoers (LTL per USD) (ultimo tijdvak) (dec/dec) (ultimo tijdvak) 3,0 5,3 7,3 35,7 4,0 4,2 3. 7 6. 2 13,1 4,0 6. 4 0. 7 6,7 8,6 4,0 (5) (11/97) Begrotlngssaldo van de totale overheid (In % van het BBP) Vorderingensaido Begrotingssaldo Betallngsbalans (4) (4) -1. 8 -3,3 -1. 9 -3,6 n. a. n. a. Uitvoer van goederen en diensten (in miljard USD) Saldo lopende rekenlng (in % van het BBP) (excluslef officiele overdrachten) Netto-lnstroom van buitenlandse dlrecte investeringen (In miljoen USD) Officiele buitenlandse valutareserves (ultimo tijdvak, bruto buitenlandse vorderingen) in miljoen USD in maanden invoer van goederen en diensten 3,2 -3,2 71 819 3. 9 4,2 -2,7 153 834 2,4 3. 7 n. a. 258 1063 2,1 (01/97-09797) (01/97-09797) Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld in convertibele munteenheden (in miljoen USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertibele munteenheden (in miljoen USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuld/uitvoer van goederen en diensten (%) Schuldendienst/uitvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betaiingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljoen USD) Schuidvedichtingsovereenkomsten en herschikkingen Indicatoren van EU-rislco's EU-risico/Totaal EU-risico(%) EU-risico/Buiteniandse schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) IMF-overesnkomstsn Type (Datum) Op schema Indicatoren van de kredletwaardlgheld volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Mood/s (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (ult. tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling 757,0 1076,0 1407,0 69 n. a. n. a. 13,9 34,3 3. 1 none none 1. 4 13,9 4,8 120 n. a. n. a. 15. 3 32,7 3,8 none none 1. 4 10,2 2,6 n. a. n. a. n. a. 15. 4 n. a. n. a. none none 1. 6 9,4 3,6 (6) (10/97) (08/97) (D EFF EFF EFF (10/94-10/97) (10/94-10/97) (10/94-10/97) yes yes yes none none 03/95 09/95 108 118 (187) (181) 03/95 09/95 95 90 (135) (135) 21. 7 22. 9 Ba2 none 03/96 09/96 85 59 (178) (178) 03/96 09/96 89 90 (135) (135) 23. 8 25. 3 Ba1 BBB- 03/97 09/97 72 62 (179) (180) 03/97 09/97 85 80 (135) (135) 27. 4 31. 1 (2) (2) (3) (1)(2)(3) Zie toelichtingen. (4) (5) (6) In het vorderingensaldo wordt geen rekening gehouden met netto-kredietverlening door de overheid, in het begrotingssaldo wel. Eerste negen maanden van 1997 tegenover dezelfde periode van 1996. Vooriopig. •48- Indicatoren van het landenrislco Land: Roemenll voetnoten 1995 1996 1997 Reele groel van het BBP (in %) Industriele productie (%-mutatle) Werkloosheid Inflatie Wisselkoers (ROL per USD) (ultimo tijdvak) (Dec/Dec) (ultimo tijdvak) 7,1 9,4 8,0 27,8 2760 4,1 9,9 6. 3 56,9 4035 -6,5 -8,2 8,8 151,4 8023 (6) (11/98-11/97) Begrotlngssaldo van de totale overheid (In % van het BBP) -2,6 -3,9 -4,5 est Betallngsbalans Uitvoer van goederen en diensten (in miljard USD) Saldo lopende rekenlng (In % van het BBP) Netto-lnstroom van buitenlandse dlrecte investeringen (In miljoen USD) Officiele buitenlandse valutareserves (ultimo tijdvak) in miljoen USD in maanden invoer van goederen en diensten 7. 9 -5,0 417 334 0,4 8. 1 -7,2 263 551 0. 6 7. 1 -5,4 806 2555 2,8 (01/97-10/97) est. (01/97-09797) (12/97) (10/97) Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld In convertibele munteenheden (inclusief korte-termijnschuld) (In miljard USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertlbele munteenheden (In miljoen USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuld/uitvoer van goederen en diensten (%) Schuldendienst/uitvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betaiingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljoen USD) Schuldveriichtingsovereenkomsten en herschikkingen 6,5 8. 2 8. 8 (08/97) 1366 1073 293 18. 1 68,7 14,5 none none 2000 1632 368 23,1 85,1 20,7 none none 2600 1900 700 27,2 89 23,8 none none est. est. est. est. est est llndfcatoren van EU-rlslco's EU-risico/Totaal EU-risico (%) EU-risico/Buitenlandse schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) (1) 10. 2 11. 5 10,1 10,2 9. 2 12. 5 11. 0 10,2 12,6 (08/97) (10797) IMF-overeenkomsten Type (Datum) Op schema Indicatoren van de kredletwaardlgheld volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordellng door Moody's (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredletwaardigheidsbeoordeflng door Standard and Poor's (ult. tijdvak) Euromoney Postftie op de lijst (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de lijst (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling (1X2X3) Zie toelichting (4) (5) (6) De in mei 1994 goedgekeurde SBA werd verhoogd en tot eind 1997 verlengd In maart 1996 opgeschort. Nieuwe SBA goedgekeurd door RvBIMF op 22 april 1997 Eerste helft 1997 tegenover dezelfde periode 1996 SBA (5/94-12/95) yes SBA (4) no(5) SBA (4/97-5/98) yes none none 03/95 09/95 68 64 (187) (181) 03/95 09/95 73 71 (135) (135) 28. 1 29. 7 Ba3 BB- 03/96 09/96 67 61 (178) (178) 03/96 09/96 68 72 (135) (135) 30. 9 31. 0 Ba3 BB- 03/97 09/97 75 75 (179) (180) 03/97 09/97 64 67 (135) (135) 32. 7 34. 1 (2) (2) (3) -49- Indicatoren van het landenrislco Land: Slowaklje voetnoten 1995 1996 1997 Reele groei van het BBP (In %) Industriele productie (%-mutatie) Werkloosheid Inflatie Wisselkoers (SKK per USD) (ultimo tijdvak) (dec/dec) (ultimo tijdvak) 6,8 8,3 13. 1 7. 2 29,6 6,9 2. 5 12. 8 5. 4 31,9 6,0 2,0 12,5 6. 4 34,8 (5) Begrotlngssaldo van de totals overheid (In % van het BBP) 0,1 -1. 3 n. a. Betalingsbalans Uitvoer van goederen en diensten (in miljard USD) Saldo lopende rekening (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse directe investeringen (in miljoen USD) Officiele buitenlandse valutareserves (ultimo tijdvak) in miljoen USD in maanden Invoer van goederen en diensten 11. 0 2,3 134 3418 4,1 10,9 -10,1 106 3473 3,4 9,2 8,4 61 3299 3,2 (01/97-10/97) (01/97-10/97) (01/97-10/97) Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld in convertibele munteenheden (in miljard USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertibele munteenheden (in miljoen USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuld/uitvoer van goederen en diensten (%) Schuldendienst/uitvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betaiingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljoen USD) Schuldveriichtingsovereenkomsten en herschikkingen 5,7 7,7 9,6 (01/97-09797) 1390 1130 260 32,9 52,0 12,7 none none 1444 1186 258 40,6 70,6 13,3 none none n. a. n. a. n. a. 50,6 87,4 n. a. none none (01/97-09797) (01/97-09/97) Indicatoren van EU-rlslco's EU-risico/Totaal EU-risico (%) EU-risico/Buitenlandse schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) (1) 4,1 5,2 2,8 4,5 4,5 3. 2 4,3 3. 6 3,8 (09/97) (09/97) IMF-overeenkomsten Type (Datum) Op schema Indicatoren van de kredletwaardlgheld volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Mood/s (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (ult. tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling SBA (7/94-3/96) no(4) - - Baa3 BB+ 03/95 09/95 53 51 (187) (181) 03/95 09/95 61 59 (135) (135) 33. 2 35. 7 Baa3 BBB- 03/96 09/96 48 49 (178) (178) 03/96 09/96 57 53 (135) (135) 38. 6 41. 2 Baa3 BBB- 03/97 09/97 53 54 (179) (180) 03/97 09/97 52 52 (135) (135) 43. 9 44. 8. (2) (2) (3) (1)(2X3) Zie toelichting. (4) (5) De tussentijdse beoordeling van het programma, die voor februari 1995 was gepland, werd niet afgerond. Eerste negen maanden van 1997 tegenover dezelfde periode in 1996. •50- Indicatoren van het landenrislco Land: Moldavia voetnoten 1995 1996 Reele groei van het BBP (in %) Industriele productie (%-mutatle) Werkloosheld Inflatie Wisselkoers (MDL per USD) (ultimo tijdvak) (jaarlijks gemiddelde) (ultimo tijdvak) -1,9 -6,0 1. 4 24 4. 50 -8,0 -5,1 1. 8 15 4,59 1997 (3) •0. 5 n. a. 1. 6 11 4,68 Begrotlngssaldo van de totals overheid (In % van het BBP) -5. 9 -10,0 -4,5 est Betallngsbalans Goederenuitvoer (in miljoen USD) Saldo lopende rekenlng (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse dlrecte investeringen (in miljoen USD) Officiele buitenlandse valutareserves (ultimo tijdvak) in miljoen USD in maanden goedereninvoer 739 -8. 1 63,7 257 3,2 801 -18,8 40,0 315 4. 1 573 n. a. 15,7 358 n. a. (01/97-09/97) (01/97-08/97) Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld in convertibele munteenheden (in miljoen USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertibele munteenheden (in miljoen USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuld/goederenuitvoer (%) Schuldendienst/goederenultvoer (%) Achterstallige betaiingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, In miljoen USD) Schuldveriichtlngsovereenkomsten en herschlkklngen Indicatoren van EU-rlslco's EU-risico/Totaal EU-rlsIco (%) EU-risico/Buftenlandse schuld (%) EU-risico/Goederenurtvoer (%) IMF-overeenkomsten Type (Datum) Op schema Indicatoren van de kredietwaardlgheld volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Mood/s (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (ult. tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (aantal landen) Kredletwaardlgheldsbeoordeling (1X2) (3) Zie toelichting. Voorlopig, tenzij anders vermeld. 696,3 818,2 935,0 91,0 n. a. n. a. 38. 0 91,1 11. 0 none none n. a. n. a. n. a. 57,6 102,1 n. a. none none (1) 0,8 8,7 7,9 1. 0 9,3 9. 5 n. a. n. a. n. a. n. a. n. a. n. a. none none 0,8 n. a. n. a. SBA (3/95-3/96) yes EFF (5/96-5/99) yes EFF (5/96-5/99) no none none 03/95 09/95 157 141 (187) (181) none none 03/96 09/96 134 125 (178) (178) Ba2 none 03/97 09/97 113 104 (179) (180) (2) none none none none none none • 5 1- Indicatoren van het landenrislco Land: Belarus (Wlt-Rusland) Reele groei van het BBP (in %) Industriele productie (%-mutatJe) Werkloosheidspercentage Inftatie Wisselkoers (BYB per USD) (ultimo tijdvak) (Jaariijks gemiddelde) (gemiddeld) -10,4 -11,5 2. 7 244 11500 2. 6 3. 3 3,9 39,3 15500 9. 8 17. 6 2. 3 63. 8 31000 voetnoten 1995 1996 1997 Begrotlngssaldo van de totals overheid (In % van het BBP) -2. 3 -1. 8 -2,0 est (01/97-11/97) Betallngsbalans Uitvoer van goederen en diensten (in miljard USD) Saldo lopende rekening (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse directs investeringen (in miljoen USD) Officiele buitenlandse valutareserves (ultimo tijdvak) in mijloen USD in maanden invoer van goederen en diensten Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld in convertibele munteenheden (in miljard USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertibele munteenheden (in miljoen USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuld/uitvoer van goederen en diensten (%) Schuldendlanst/ultvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betaiingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, In miljoen USD) Schuldherschikklngsovereenkomst Indicatoren van EU-rlslco's EU-risico/Totaal EU-risico (%) EU-risJco/Buitenlandse schuld(%) EU-rislco/Uitvoer van goederen en diensten (%) (D IMF-overesnkomsten Type (Datum) Op schema Indicatoren van de kredietwaardigheid volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Mood/s (ult. tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (ult. tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (aantal landen) Kredietwaardlgheidsbeoordellng 4,7 -4,7 7 377,0 0,7 1. 5 178. 0 na. n. a. 14. 7 32,7 3,4 460 none 0,5 2,6 0,8 5. 4 -9,1 6 10,0 0. 0 1. 0 163,2 n. a. n. a. 8,1 17,6 3,0 n. a. none 0,5 4. 0 0. 7 SBA (12/96-11/96) no(4) SBA (12/95-11/96) no(4) 6,4 n. a. n. a. n. a. n. a. 0,9 170,4 n. a. n. a. 7,9 n. a n. a n. a none 0. 4 3. 8 n. a - none none 03/95 09/95 135 134 (187) (181) 03/95 09/95 112 112 (135) (136) 16. 2 15. 5 none none 03/96 09/96 128 142 (178) (178) 03/96 09/96 116 118 (135) (135) 14. 6 14. 6 none none 03/97 09/97 154 131 (179) (180) 03/97 09/97 118 121 (135) (135) 14. 5 14. 2 (1)(2)(3) Zie toelichting. (4 ) De eerste kwartaalbeoordeling van het programma, die aanvankelijk voor december 1996 was gepland, is nooit afgerond. 52- Indicatoren van het landenrislco Land: OekraTne Reele groei van het BBP (in %) Industriele productie (%-mutatie) Werkioosheid Inflatie Wlsselkoers (UAK per USD) (voor 1996: Hrv per USD) (ultimo tijdvak) (dec/dec) - openbare verkoop/interbank - contant (ultimo tijdvak) (ultimo tijdvak) voetnoten 1995 1996 -11,8 -11. 7 0,6 182,0 179400 186000 -10,0 -5,1 1. 3 39,7 1. 9 1. 9 1997 (6) -3,0 -1. 9 2,6 15,0 1,7-1,9 1,7-1,9 (7) (08/97) Begrotlngssaldo van de totals overheid (in % van het BBP) -5 -3,2 -4. 6 Betaiingsbalans Uitvoer van goederen en diensten (in miljard USD) Saldo lopende rekenlng (excl. overdrachten) (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse dlrecte investeringen (In miljard USD) Bruto officiele buitenlandse valutareserves in miljoen USD in weken invoer van goederen en diensten Buitenlandse scbuld Buitenlandse schuld in convertibele munteenheden (in miljard USD, ultimo tijdvak) Dienst op schukJen in convertibele munteenheden (in miljoen USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuld/uHvoer van goederen en diensten (%) Schuldendienst/uitvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betaiingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljoen USD) Schuldveriichtingsovereenkomsten en herschlkklngen Indicatoren van EU-rlslco's EU-risico/Totaal EU-rlsIco (%) EU-risico/Buitenlandse schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) (1) 16,4 -5,0 0,27 1134 3. 7 8,1 1531 986 545 23. 3 53. 6 9,3 236 (4) 1. 5 1. 4 0. 7 20. 3 -3,9 0,52 1994 5,3 9. 2 1221 716 505 21,2 45,3 6,0 n. a. (4) 3,0 2,6 1,2 20. 9 -3. 6 0. 41 2406 6,0 10,3 1500 944 556 19,4 49,2 7,1 n. a (4) 4,0 3. 1 1. 5 IMF-overeenkomsten Type (Datum) Op schema Indicatoren van de kredietwaardlgheld volgens de markt Lange-termljnkredietwaardigheidsbeoordeling door Mood/s (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardighekJsbeoordeling door Standard and Poor's (ult. tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (aantal landen) Kredietwaardlgheidsbeoordeling I |(1)(2)(3) Zie toelichting. (4) (5) (6) (7) Herschikking van schulden aan Rusland en Turkmenistan. In november 1995 opgeschort. IMF-projecties, tenzij anders aangegeven. Tweede kwartaal 1997 tegenover dezelfde periode 1996. SBA (04/95-04/86) no(5) SBA (05/96-02/97) yes SBA (07/97-06/98) yes none none 03/95 09/95 145 138 (187) (181) 03/95 09/95 109 111 (135) (135) 15. 5 15. 7 none none 03/96 09/96 136 135 (178) (178) 03/96 09/96 107 111 (135) (135) 16. 7 16. 6 none none 03/97 09/97 136 129 (179) (180) 03/97 09/97 109 105 (135) (135) 17. 6 19. 8 (2) (2) (3) 53- Indicatoren van het landenrislco Land: Algerije Reele groei van het BBP Productie van koolwaterstoffen (%-mutatie) Inflatie Wisselkoers (Alger, dinars per USD) (Dec/Dec) (ultimo tijdvak) voetnoten 1995 1996 3,9 4,4 21,9 52. 2 3,8 6,3 15,1 56,2 1997 (4) 2,3 8,3 6,1 58,0 Begrotlngssaldo van de totale overheid (In % van het BBP) -1,4 3,0 2,3 Betalingsbalans Uitvoer van goederen en diensten (in miljard USD) Saldo lopende rekening (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse directe investeringen (in miljoen USD) Officiele buitenlandse valutareserves in miljard USD in maanden invoer van goederen en diensten Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld in convertibele munteenheden (in miljard USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertibele munteenheden (in miljard USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP(%) Buitenlandse schuld/uitvoer van goederen en diensten (%) Schuldendienst/uitvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betaiingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljoen USD) Schuldverlichtingsovereenkomsten en herschikkingen (in miljard USD) Indicatoren van EU-rislco's EU-risico/Totaal EU-risico (%) EU-risico/Exteme schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) IMF-overeenkomsten Type (Datum) Op schema Indicatoren van de kredietwaardlgheld volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Moody's (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoorrjeling door Standard and Poor's (ult. tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling (1)(2)(3) Zie toelichting. (4) Projecties. 10,3 -5,4 0,0 2,1 2. 1 13,2 2,7 0,3 4. 2 4,5 13,9 6,7 0,4 7. 6 9,0 32,5 33,5 32,6 9,4 7. 1 2,3 78,6 297,1 42,5 none 4,9 7,4 5,2 2. 2 73,2 240,1 29,2 none 3,5 6,4 4,2 2,2 69,5 238,0 33,1 none 2,2 (1) 12,2 2,8 8,9 11,6 2,7 6,8 7,7 1,9 4,5 SBA/EFF (5/94 - 5/95) yes EFF/CCFF (5/95 - 5/98) yes EFF (5/95-5/96) yes none none 03/95 09/95 102 107 (187) (181) 03/95 09/95 89 91 (135) (135) 23. 5 22. 8 none none 03/96 09/96 109 97 (178) (178) 03/96 09/96 95 95 (135) (135) 21. 5 22. 8 none none 03/97 09/97 102 97 (179) (180) 03/97 09/97 96 96 (135) (135) 23. 2 24. 5 (2) (2) (3) - 5 4- Indicatoren van het landenrislco Land: Israël Reele groei van het BBP (In %) Industriele productle (%-mutatie) Werkloosheid Consumentenprijsindex Wlsselkoers (shekel per USD) (jaarlijks gemiddelde) (jaarlljks gemiddelde) (ultimo tijdvak) voetnoten 1995 1996 7,1 8. 4 6. 9 8,1 3,1 4,5 5,4 6,7 10,6 3,2 1997 (8) 2,0 3. 2 8. 1 6. 8 3. 5 (4) (5) Tekort van de centrale overheid (In % van het BBP) -3,1 -4,2 -3,2 31,0 -5,6 1. 7 11. 8 3,6 32,9 -3,6 2,4 20. 3 6,3 48. 1 50,8 (8797) 5,5 2. 2 3. 3 49. 3 155,2 17,7 none none 6,8 3. 4 3,4 50,7 154,4 20,7 none none 1,5 0,2 0,4 - (9/97) Betalingsbalans Uitvoer van goederen (in miljard USD) Saldo lopende rekening (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse directe investeringen (in miljard USD) Bruto officiele buitenlandse valutareserves in miljard USD in maanden invoer van goederen en diensten Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld in convertibele munteenheden (in miljard USD, ultimo tijdvak) Schuldendienst In convertlbele munteenheden (In miljard USD) hoofdsom rente (bruto) Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuld/uitvoer van goederen en diensten (%) Schuldendienst/uitvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betaiingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljoen USD) Schuldverlichtingsovereenkomsten en herschikkingen 29,2 -4,4 1. 2 8,7 2,6 45,2 5. 6 2,5 3. 1 51. 2 155,9 19. 2 none none Indicatoren van EU-risico's EU-risico/Totaal EU-risico (%) EU-risico/Buitenlandse schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) IMF-overeenkomsten Type (Datum) Op schema (D 4,4 0,7 1. 7 3. 9 0. 6 1. 6. - Indicatoren van de kredletwaardlghsld volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordellng door Moody's (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheldsbeoordellng door Standard and Poor's (ult. tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling A3 A- 03/95 09/95 31 31 (187) (181) 03/95 09/95 A3 A- 03/96 09/96 33 32 (178) (178) 03/96 09/96 43 42 41 40 (135) (135) 47. 9 49. 2 (135) (135) 50. 8 52. 2 A3 A- 03/97 09/97 35 33 (179) (180) 03/97 09/97 39 40 (135) (135) 52. 2 52. 9 (2) (2) (3) (1X2)(3) (4) (5) (6) Zie toelichting. Eerste negen maanden 1997 tegenover dezelfde periode 1996. Voor seizoensinvloeden gecorrigeerde gegevens voor het derde kwartaal. Projecties, tenzij anders aangegeven. 55 Toelichting bij de Indicatoren van het landenrlslco Standaardvoetnoten (1 ) (2) (3) Uitsluitend EIB- en betallngsbalansleningen (uitstaande uitkeringen) aan de LMOE, NOS en MID. Hoe hoger het rangnummer, des te lager de kredietwaardigheid van het land. Landen worden beoordeeld op een schaal van 0 tot 100, waarbij 100 staat voor de geringste kans op wanprestatie. Een zien verbeteren en tegelijkertijd zijn plaats op de ranglijst zien dalen, als de gemiddelde globale beoordeling voor alle beo In de tabellen gebruikte afkortingen en Engelse termen S&P Standard and Poor's CCFF= Compensatory and Contingency Financing Facility EFF= SBA = STF= Extended Financing Facility Stand-By Arrangement Systemic Transformation Facility Faciliteit voor compenserende financiering en financiering voor o Uitgebreide financieringsfaciliteit SBO-Stand-by-Overeenkomst Faciliteit voor verandering van systeem est. = n. a. = prelim. = Preliminary Estimates not available no none yes Raming Niet beschikbaar Voorlopig Nee Geen Ja 5-6 ISSN 0254-1513 COM(98) 252 def. DOCUMENTEN NL 01 09 17 Catalogusnummer : CB-CO-98-271-NL-C ISBN 92-78-35344-2 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg