title: Yttrande från Ekonomiska och sociala kommittén om "Meddelande från kommissionen till rådet, Europaparlamentet, Ekonomiska och sociala kommittén och Regionkommittén om säkerhet och pålitlighet vid elektronisk kommunikation - Mot en europeisk ram för digitala signaturer och kryptering"

eurovoc_concepts:
data protection
electronic mail
information network
information policy
telecommunications

text: 25. 5. 98 SV Europeiska gemenskapernas officiella tidning C 157/1 II (Förberedande rättsakter) EKONOMISKA OCH SOCIALA KOMMITTÉN Yttrande från Ekonomiska och sociala kommittén om ”Meddelande från kommissionen till rådet, Europaparlamentet, Ekonomiska och sociala kommittén och Regionkommittén om säkerhet och pålitlighet vid elektronisk kommunikation — Mot en europeisk ram för digitala signaturer och kryptering” (98/C 157/01) Den 10 oktober 1997 beslutade kommissionen i enlighet med artikel 198 i EG-fördraget att rådfråga Ekonomiska och sociala kommittén om ovannämnda meddelande. Sektionen för industri, handel, hantverk och tjänster, som förberett arbetet i fråga, antog sitt yttrande den 4 mars 1998. Föredragande var Umberto Burani. Vid sin 353:e plenarsessionen den 25-26 mars 1998 (sammanträdet den 25 mars 1998) antog Ekonomiska och sociala kommittén följande yttrande med 101 röster för, 1 emot och 1 nedlagd röst. 1. Allmänna kommentarer Kommissionens meddelande är ett lyckat försök 1. 1. att reglera elektronisk kommunikation, en mycket tek- nisk och specialiserad fråga. Användarna måste förstå de tekniska aspekterna, men framför allt måste dessa aspekter vara helt klara för de offentliga myndigheterna och för lagstiftarna. 1. 2. Den elektroniska kommunikationen via öppna nätverk, till exempel Internet, håller på att uppnå dimensioner som var otänkbara bara för tio år sedan och dess vidare utveckling kommer förmodligen att vara ett av de utmärkande kännetecknen för samhället under slutet av detta årtusende och i början av nästa. Utsikterna för den närmaste framtiden påverkas av den förväntade exponentiella tillväxten, men de praktiska tillämpning- arna när det gäller olika transaktioner, i synnerhet när det gäller elektronisk handel (1), kommer dock endast att kunna genomföras om man kan avlägsna hindren för en harmonisk utveckling av elektronisk kommunikation. 1. 3. Kommissionen har identifierat de hinder som följer med användning av öppna nätverk, nämligen att meddelanden kan fångas upp och manipuleras, dokuments autenticitet kan ifrågasättas, personuppgif- ter kan samlas in utan tillstånd och meddelanden kan användas för illegala ändamål. Därför är det alltså nödvändigt att skapa säker infrastruktur som gör det möjligt att inrätta ett informationssamhälle som skyddar medborgarna mot missbruk och att utveckla elektronisk handel som är minst lika säker som det skydd som idag reglerar utbytet av pappersdokument i affärsvärlden. Det aktuella dokumentet behandlar två grund- 1. 4. läggande instrument för att öka säkerheten, nämligen digitala signaturer och kryptografi. Det första instru- mentet säkerställer parternas identitet och meddelandets ursprung (autenticitet), och det andra skyddar mot olagligt intrång (integritet) och säkerställer meddelande- nas sekretess. Tillsammans med alla berörda parter vill kommissionen bedöma den aktuella situationen och dess möjliga utveckling. ESK ser positivt på detta och önskar att kommissionen även rådfrågar kommittén i samband med efterföljande initiativ. (1) EGT C 19, 21. 1. 1998, s. 72. Europaparlamentet och ministerrådet har begärt 1. 5. att kommissionen skall förbereda lämpliga regler för C 157/2 SV Europeiska gemenskapernas officiella tidning 25. 5. 98 att kunna genomföra åtgärder för att säkerställa de elektroniska dokumentens integritet och autenticitet. ESK noterar dock att man också måste ta hänsyn till andra aktuella initiativ eller initiativ som redan har genomförts av tredje land och internationella organisa- tioner (OECD, Uncitral, etc. ). 1. 6. Dessutom noterar ESK att man bör ha en klart sammanhållen vision när man angriper regelverket. A˚ ena sidan kommer det att bli nödvändigt att vara flexibel för att inte hindra teknikens framsteg och dess tillämpningar och å andra sidan bör man upprätthålla EU:s grundläggande principer, det vill säga konsument- skydd, lika konkurrensvillkor, fri rörlighet för tjänster och ömsesidigt erkännande. Elektronisk kommunika- tion är en revolution vars följder åtminstone är i nivå med den industriella revolutionens effekter under förra seklet. Regelverket och den juridiska ramen måste ha sin grund i innovativa koncept som grundar sig på gjorda framsteg och rimliga framtidsprognoser. 1. 7. Den befintliga lagstiftningen, som utvecklats under de två senaste årtusendena med utgångspunkt från den romerska rätten, hänför sig till pappersdokument. Dessa dokument kommer inom den närmaste framtiden dock att ersättas av elektroniska dokument (i vilken utsträckning detta kommer att ske är fortfarande omöj- ligt att säga, men förändringarna kommer att vara bestående). Det rör sig om en radikal förändring som kräver ett annorlunda angreppssätt för att omfatta både giltighet i fråga om kontrakt och giltighet vad gäller elektronisk dokumentation som utväxlas mellan privat- personer och offentliga myndigheter (skatter, socialför- säkring, registrering av handlingar, rättsärenden, etc. ). I några länder har de offentliga myndigheterna 1. 8. redan börjat använda elektronisk kommunikation när det gäller utbyte av information och dokument både internt och i sin kontakt med medborgarna. När ett regelverk och en säker juridisk ram har utvecklats måste det bli möjligt att använda elektronisk kommunikation när det gäller viktiga juridiska och administrativa handlingar. Denna förändring kan kanske få större effekter än den förändring som skall genomföras på det privaträttsliga området. 1. 9. Därför är det alltså nödvändigt att utforma ny lagstiftning och ett nytt regelverk som baseras på att dokumenten inte förekommer i ”materiell” form. Det privaträttsliga och det förvaltningsrättsliga området faller till stor del inom de enskilda medlemsstaternas ansvarsområde. En mångfald initiativ har i själva verket antagits eller håller på att behandlas. Vid en första summarisk analys kan man konstatera att riktlinjerna och lösningarna ofta avviker avsevärt från varandra. ESK framhåller för kommissionen och medlemsstaterna att det är nödvändigt att snabbt åstadkomma en harmo- nisering av de grundläggande begreppen på europeisk nivå. Den inre marknaden måste fungera och de problem som följer av att lagstiftning och regelverk skiljer sig åt från land till land skulle snart uppdagas. En harmonise- ring i efterhand skulle bli mycket svår. 2. Inledning: Behovet av säker elektronisk kommuni- kation (1) 2. 1. ESK har tagit del av de tekniska aspekterna när det gäller elektronisk kommunikation, digitala signaturer och kryptering. Man ser positivt på att kommissionen har behandlat en invecklad och specialise- rad fråga och samtidigt gjort detta ämne tillgängligt för personer som inte nödvändigtvis innehar vetenskapliga kunskaper. Kommittén går inte in på dessa sistnämnda aspekter utan begränsar sina kommentarer till de punk- ter som rör verksamhet och funktion och som kan föranleda en juridisk eller administrativ insats från de europeiska institutionerna. 2. 2. Om det inte är möjligt att uppnå en absolut och total säkerhet när det gäller elektronisk kommunikation framhåller kommittén att den största faran som hotar på detta område är bedrägeri i dess olika former och tillämpningar. Det råder inget tvivel om att de öppna nätverken (till exempel Internet) är sårbara i detta avseende, åtminstone så länge som man inte har antagit giltiga säkerhetsföreskrifter i stor omfattning. Med tanke på detta påminner kommittén om att viktiga dokument utväxlas inom slutna nätverk, där tillgången förbehålls användare som redan känner varandra och där det finns ett ömsesidigt förtroende. Slutna nätverk, som är helt legala, har utvecklats 2. 3. oberoende av de öppna nätverken och de utnyttjar egna kommunikationssystem eller Internet. Slutna nät är troligtvis dyrare att använda än öppna nätverk, men den avgörande faktorn är förmodligen att säkerheten är större med slutna nätverk. De slutna nätverkens expansion kommer således att betingas av de öppna nätverkens tillförlitlighet, det vill säga desto tillförlitliga- re öppna nätverk, desto mindre anledning att utveckla slutna nätverk. I kontraktsfrihetens namn anser inte ESK att denna sektor behöver regleras. Ett problem är dock att det kan uppstå tvivel om bevisens giltighet när det gäller olika transaktioner i förhållande till tredje man, om dessa transaktioner inte har identifierats och godkänts av en certifieringsmyndighet (se dessutom punkt 5). 2. 4. Meddelandets allmänna mål är dock inte att behandla säkerhetsfrågan som sådan, utan målsättning- en är mycket bredare och mer ambitiös och syftar i själva verket till att: — Inrätta en europeisk ram för digitala signaturer. — Säkerställa att den inre marknadens för kryptografis- ka produkter och tjänster fungerar. (1) Se meddelandet kapitel 1, s. 6-7. 25. 5. 98 SV Europeiska gemenskapernas officiella tidning C 157/3 — Lösa de internationella problem som hänger samman med Internets universella karaktär. — Inbegripa kryptering inom ramen för den europeiska politiken. — Underlätta för användare att dra nytta av det globala informationssamhällets möjligheter. 2. 5. ESK välkomnar denna åtgärdsram men framhål- ler dock en aspekt som kan verka självklar men som ibland glöms bort under arbetets gång, nämligen att man inom alla europeiska åtgärder måste beakta den elektroniska kommunikationens globala dimension. O¨ nskan om att överträffa varandra kan leda till att kriterierna avviker ifrån varandra på ett olämpligt sätt. Kommissionen verkar ha tagit intryck av denna uppfattning, medan kommittén för egen del betonar att Europa, om och när det är möjligt, borde ta ledningen för nya initiativ, samtidigt som man tar hänsyn till det som andra gör och har gjort. Det pågående eller planerade internationella samarbetet (1) har gett goda resultat, men beslutsprocessen tar dock lång tid och det krävs ett europeiskt regelverk så snart som möjligt. Detta regelverk måste vara så flexibelt att det kan anpassas efter det internationella samarbetets krav. 3. Autentisering och integritet: digitala signaturer (2) 3. 1. En digital signatur garanterar att ett meddelande har skickats från en identifierad och behörig person (autenticitet) och att dess innehåll inte har ändrats av tredje person eller oförutsedda händelser (integritet) (3). Digitala signaturer baseras på kryptografiska tekniker där man använder en offentlig nyckel (som är känd av alla som använder ett visst system) och en privat nyckel (som enbart är känd av avsändaren). 3. 2. Säkra digitala signaturer (och andra alternativa system som håller på att utvecklas) är en förutsättning när det gäller giltighet i fråga om kontrakt som upprättats via system där det inte förekommer någon pappersväx- ling. Digitala signaturer har alltså blivit slutstenen i en ny juridisk affärskonstruktion som inrättats genom elektronisk kommunikation. 3. 3. Det uppstår inga problem med giltigheten när det gäller kontrakt som ingås mellan parter i ett slutet system eftersom ömsesidigt förtroende — som baseras på rigorösa accessregler, insyn i säkerhetskriterierna och kontraktsfrihet — ligger till grund för de slutna systemens utveckling. Bland de olika åtgärder som antagits är det värt att påpeka att man har tagit fram ett SET-protokoll (Secure Electronic Transaction) (4) när det gäller elektronisk handel med finansiella tjänster. Detta protokoll finns tillgängligt via ett elektroniskt certifikat (digital certificate) för de innehavare av betal- kort och elektroniska betalningsmedel som är kunder hos anslutna handlare. Det bör dock påpekas att SET inte entydigt kan definieras som ett slutet system utan snarare som ett system som är öppet för betalningar. 3. 4. Det är nödvändigt att säkerställa juridiskt er- kännande av giltigheten hos de kontrakt som upprättats i öppna nät, både mellan parter och i förhållande till tredje man. Några nationella rättssystem erkänner redan de elektroniska signaturernas giltighet, men bara en harmoniserad överstatlig lagstiftning kan säkerställa den elektroniska handelns utveckling på världsbasis. 4. Konfidentiell elektronisk kommunikation: Krypte- ring (5) 4. 1. Utöver meddelandets autenticitet och integritet (se punkterna 1. 4 och 3. 1) kräver den elektroniska kommunikationen, liksom den skriftliga kommunikatio- nen, sekretess. Detta krav, som är viktigt inom de slutna nätverken, är avgörande för de öppna nätverken. Kryptering garanterar att meddelandet bara kan förstås av avsändare och mottagare. 4. 2. Kryptografiska system grundar sig på principen att endast avsändaren kan kryptera meddelandet och endast mottagaren kan dechiffrera det. Enligt kommis- sionsdokumentet finns det ca 1 400 färdigtillverkade krypteringsprodukter i handeln. För att kunna utbyta krypterade meddelanden som man kan dechiffrera krävs det naturligtvis att avsändaren och mottagaren har kompatibla mjukvaror. 4. 3. Krypteringssystemens spridning innebär att han- teringen av mjukvarorna blir mer komplicerad för den enskilde i kontakten med en mångfald olika parter. Bortsett från detta medför kryptering i sig själv grund- läggande problem. I första hand kräver de grundläggande principerna för att skydda privatlivet (och dessutom för att skydda upphovsrätten och industriella hemligheter) och försvara den ekonomiska sfären mot olaga intrång att användarna har tillgång till ett krypteringssystem som säkerställer en hög sekretess- eller diskretionsnivå i meddelandena. I andra hand är det nödvändigt att (1) Se meddelandet kapitel IV, punkt 1. 2 (iii), s. 24. (2) Se meddelandet kapitel II, s. 8-9. (3) När det gäller de invecklade tekniska aspekterna — se (4) SET omfattar meddelandets integritet, signaturernas auten- (se dessutom ticitet och kryptering av meddelandet punkt 5. 2). meddelandet och i synnerhet bilagorna 1-2. (5) Se meddelandet kapitel III, s. 16-17. C 157/4 SV Europeiska gemenskapernas officiella tidning 25. 5. 98 skydda samhället från otillåten användning, som spiona- ge, terrorism, och verksamhet som är kriminell eller åtminstone olaglig. offentliga organ eller privata organ med offentlig ställ- ning. Eftersom det viktiga är att verksamheten erkänns och regleras anser ESK att beslutet kan överlåtas till de enskilda medlemsstaterna. 4. 4. Därav följer att det i denna fråga är nödvändigt med ett harmoniserat regelverk som är upprättat enligt gemensamma principer. Regelverket borde — inom det möjligas gräns — förena de krav som verkar stå i motsats till varandra. Kommittén betonar att tillgången till kryptografiska system borde vara varje medborgares rättighet, men inser att en sådan rättighet måste begrän- sas av samhällets behov att försvara sig mot kriminalitet och annan illegal verksamhet. Svårigheten ligger i att fastställa denna gräns, som kan variera både från land till land och över tiden beroende på den sociala och politiska situationen i ett land. Det är uppenbart att problemet inte kan lösas av de enskilda medlemsstaterna enligt principerna för lika villkor och proportionalitet. Ytterligare ett problem som återstår att lösa är hur långt medborgarnas rättigheter sträcker sig och vilket angreppssätt myndigheterna skall välja inom ramen för rättssäkerheten som fastställer garantier för medborgar- na när det gäller användning av insamlad information. 5. Certifieringsmyndigheter och betrodd tredje man (TTP — Trusted Third Party) (1) 5. 1. Samtliga problem som beskrivits ovan kräver att det utvecklas system som kan säkerställa maximal tillförlitlighet när det gäller digitala signaturer och kryptografiska system, utbyte av nycklar, certifiering av dessa och diskretion i meddelandena. Dessutom måste kraven på att samhället skyddas mot kriminalitet respek- teras. 5. 2. Problemet med att utveckla en juridisk ram för erkännande av de handlingar som överförs via öppna nätverk med digitala (och eventuellt krypterade) signatu- rer gentemot tredje man har ännu inte lösts på gemen- skapsnivå. Kommissionen är inställd på att inrätta en eller flera juridiskt erkända certifieringsmyndigheter i varje land. Dessa myndigheter skulle fungera som deponeringsinstans för offentliga nycklar. 5. 3. En juridiskt erkänd certifieringsmyndighet skulle alltså kunna ha en offentligrättslig funktion, men skulle inte kunna — eller borde inte kunna — utöva komplette- rande verksamhet eller leverera tjänster som är typiska för TTP, vars funktion är privat. Enligt kommissionen måste man alltså hålla dessa båda organ åtskilda. ESK samtycker till denna uppläggning, men det återstår dock att fastställa om certifieringsmyndigheterna skall vara 5. 4. ESK frågar sig dessutom om det alltid är nödvän- digt att inrätta certifieringsmyndigheter eller i förekom- mande fall utvidga deras behörighet till alla befintliga system. I vissa fall är användarna (till exempel när det gäller SET) hundratusentals och kommer snart att bli miljontals. Deponering och förvaltning av enskilda nycklar skulle bli mycket invecklat och dyrt. Det enklaste och billigaste sättet skulle antagligen vara ge de TTP som kan garantera integritet och erfarenhet juridisk ställning som privata certifieringsmyndigheter. 6. Slutsatser 6. 1. Kommissionens program är omfattande men bra upplagt och ESK ser positivt på programmet i sin helhet. För att undvika att upprepa gemensamma synpunkter lägger ESK till några kommentarer som skulle kunna vara ett bidrag i den pågående debatten. 6. 2. När det gäller kompatibilitet (2) uppmanar kom- missionen industrin och de internationella standardise- ringsorganisationerna att utveckla tekniska standarder och infrastrukturer för att garantera säker användning av nätverken. Kommissionen överväger om det är möjligt att anta lämpliga åtgärder för att stödja de europeiska företagens arbete inom detta område. ESK påpekar att inrättande av standarder har effekter på den europeiska industrins konkurrenskraft i förhållande till industrin i tredje land, och föreslår att kommissionens initiativ innefattas bland de åtgärder som kommissionen föreskrev i sitt meddelande om ”Den europeiska infor- mations- och kommunikationsteknik (IKT) — indu- strins konkurrenskraft” (3). 6. 3. En strategi som är inriktad på att främja de små och medelstora företagens användning av elektronisk kommunikation skulle också behöva utvecklas. Utöver de olika åtgärderna som kommittén redan har föreslagit genom sitt yttrande om ”Elektronisk handel” (4) skulle det vara lämpligt att förse de små och medelstora företagen med nyckelfärdiga lösningar av det slag som utvecklats inom Tedis-programmet. Handelskamrarna och andra liknande organisationer skulle kunna bidra med avgörande stöd så att de små och medelstora företagen kan ta till sig ny teknik. Samtidigt är det nödvändigt att framhålla att spridningen av den elektro- niska kommunikationen måste kompletteras med infor- mation till de små och medelstora företagen om de (1) Se meddelandet kapitel II, punkt 2, s. 9-12. (2) Se meddelandet kapitel IV, punkt 3, s. 25-27. (3) EGT C 73, 9. 3. 1998, s. 1. (4) EGT C 19, 21. 1. 1998, s. 72. 25. 5. 98 SV Europeiska gemenskapernas officiella tidning C 157/5 risker och kostnader som följer med användning av ny teknik. I likhet med andra innovationer måste man även inom detta område fatta ansvarsfulla beslut och ha full insikt om deras positiva och negativa effekter. En underförstådd aspekt som inte uttryckligen 6. 4. behandlas i meddelandet är konsumentskydd och, mer generellt, skydd av alla dem som använder sig av elektronisk kommunikation. Det rör sig om en priorite- rad och mycket komplicerad fråga, i synnerhet med avseende på internationell rätt. De digitala signaturernas relativa säkerhet kommer att främja upprättande av kontrakt på distans. Medan de europeiska bestämmel- serna och andra nationella lagar tillämpas utan tolk- ningsskillnader när det gäller kontrakt mellan köpare och säljare i samma land, kan en viss tvekan uppstå när det gäller kontrakt som upprättats mellan medborgare i olika EU-länder där skyddsnivåerna skiljer sig åt. När köpare och säljare bor i tredje land blir situationen dock komplicerad. Kommittén anser att reglerna för giltigheten i fråga om elektroniska kontrakt måste omfattas av en gemensam juridisk ram. Kommittén rekommenderar dock att man avstår från varje försök att tillämpa denna rätt utanför EU:s gränser och motsät- ter sig då samtidigt de många påtryckningarna från myndigheter i tredje land i detta avseende. Skillnaderna mellan nivåerna på konsument- 6. 5. skyddet i världen (och även inom olika EU-länder) kommer inte att utjämnas på kort sikt. Under tiden måste konsumenterna liksom alla andra användare informeras om att det europeiska eller nationella skyddet inte kan gälla när det gäller kontrakt som upprättats med leverantörer i tredje land eller andra EU-länder. Liknande iakttagelser kan göras vad gäller bestämmelser som rör upphovsrätt, medborgerliga rättigheter, yttran- defrihet och sedlighet (pornografi etc. ). 6. 6. Ett besvärligt problem utgörs av skattelagarna, i synnerhet vad gäller moms. I princip kan man räkna med att alla regeringar kommer att protestera kraftigt mot överenskommelser och lagstiftning som innebär förlust av inkomster, samt när det gäller system som innebär att skattereglerna lätt kan kringgås. ESK frågar sig om den planerade europeiska harmoniseringen (1), som föreskriver att moms skall uppbäras enligt procent- satsen i köparens hemland, är tillämplig på den elektro- niska handeln och då framför allt i förhållande till tredje land. saknas ibland till och med helt. Vid sidan av EU:s redan planerade åtgärder (2) borde Europa ställa sig i spetsen för initiativ när det gäller harmonisering och internatio- nellt samarbete som inte skall vara begränsade till de viktigaste länderna. Inom EU kommer det även att bli nödvändigt att bidra med lämpligt stöd när det gäller utbildning inom de organ — i synnerhet Europol — som är ansvariga för att bekämpa kriminaliteten. 6. 8. Om den elektroniska kommunikationen skall ersätta den skriftliga kommunikationen krävs en övergri- pande juridisk ram och ett omfångsrikt regelverk som skall omfatta alla relevanta transaktioner. Utöver åt- gärdsprogrammet har kommissionen också utformat en åtgärdsplan. Kommittén ser positivt på de goda avsikterna, men frågar sig dock om alla uppställda villkor — i synnerhet de villkor som styrs av internatio- nella avtal — kommer att kunna uppfyllas. 6. 9. Slutligen är det nödvändigt att preliminärt fast- ställa gränserna för EU:s och medlemsstaternas juridiska och normerande åtgärder. Utöver de nödvändiga regler- na för att säkra kontraktens juridiska giltighet och avlägsna nationella regler som inte är kompatibla, anser ESK att man bör ge stort utrymme åt självreglering (uppförandekodex). Det sistnämnda borde i synnerhet gälla de nya systemens kompatibilitet med sina föregång- are, säkerställande av slutna och öppna system som svarar mot samma säkerhetsregler och säkerhetsnormer och lika villkor för användare från olika länder. De offentliga myndigheternas insatser borde begränsas till att kontrollera att systemen fungerar och att de överens- stämmer med den inre marknadens allmänna principer. Kommittén vill lägga fram följande konkreta 6. 10. förslag som en åtgärdsplan för kommissionens framtida — och i några fall brådskande — initiativ. — Definitionen ”signatur” som idag används i lagar, förordningar och förfaranden bör utvidgas till att omfatta begreppet digital signatur. — Undertecknandet av digitala signaturer bör vara en spontan, tydligt manifesterad och kontrollerbar handling där den undertecknande har full visuell och operativ kontroll. Detta kräver en klar och enhetlig definition, som ändå är tillräckligt flexibel för att innefatta signaturer undertecknade med befintlig och framtida teknik. 6. 7. Internets globala karaktär innebär att problemet med bedrägerier och kampen mot den organiserade brottsligheten får ytterligare en dimension. Strafflagarna inom detta område avviker i hög grad från varandra och — Inom relativt kort tid bör alla medborgare kunna förfoga över ett instrument (bankkort, socialför- säkringskort, etc. ) som gör det möjligt för dem att (1) EGT C 296, 29. 9. 1997. (2) EGT C 251, 15. 8. 1997. C 157/6 SV Europeiska gemenskapernas officiella tidning 25. 5. 98 underteckna digitalt. Detta förutsätter ett personligt nationellt registreringsnummer och naturligtvis en centraliserad databank. — Det är nödvändigt att säkerställa ett ömsesidigt erkännande på global nivå av certifieringsmyndighe- terna. — Så snart som möjligt bör myndigheterna vara i stånd att tillhandahålla och ta emot dokument på elektronisk väg. Det skulle åtminstone under den första tiden kunna ske via terminaler installerade vid offentliga institutioner. — Att brevväxling hålls konfidentiell garanteras av nästan alla utvecklade länders författningar. Undan- tagen från denna regel är fastställda i lag. Elektronisk kommunikation bör skyddas på samma sätt och enligt samma kriterier. Bryssel den 25 mars 1998. Ekonomiska och sociala kommitténs ordförande Tom JENKINS Yttrande från Ekonomiska och sociala kommittén om ”Förslag till Europaparlamentets och rådets direktiv om tillnärmning av medlemsstaternas lagar och andra författningar om ansvarsförsäkring för motorfordon samt om ändring av direktiv 73/239/EEG och 92/49/EEG (Fjärde direktivet om motorfordonsförsäkring)” (1) (98/C 157/02) Den 4 november 1997 beslutade rådet i enlighet med artikel 100a i EG-fördraget att rådfråga Ekonomiska och sociala kommittén om ovannämnda förslag. Sektionen för industri, handel, hantverk och tjänster, som fick uppdraget att förbereda kommitténs arbete i frågan, antog sitt yttrande den 4 mars 1998. Föredragande var Charles Pelletier. Vid sin 353:e plenarsessionen den 25-26 mars 1998 (sammanträdet den 25 mars 1998) antog Ekonomiska och sociala kommittén följande yttrande med 94 röster för och 2 nedlagda röster. 1. Inledning 1. 1. Allt sedan den inre marknaden för försäkringar infördes har det ansetts mycket viktigt att genom gemenskapens lagstiftning förbättra ersättningen till skadelidande vid olyckshändelser med motorfordon inom Europeiska unionens område. 1. 2. Denna ambition är än mer motiverad eftersom man skulle bidra till att underlätta den fria rörlighet för personer som garanteras i fördragets inledande avsnitt och till att förverkliga den inre marknaden. 1. 3. Bakgrunden till detta fjärde direktiv om motor- fordonsförsäkring är de europeiska medborgarnas ökade rörlighet. Det är inte ovanligt att de behöver tillbringa en kortare eller längre tid i ett annat medlemsland än det land de är bosatta i. Dessa befolkningsrörelser vars (1) EGT C 343, 13. 11. 1997, s. 11. rytm ofta bestäms av semesterperioderna ökar hela tiden i omfattning och berör de olika medlemsstaterna i mycket olika grad. Från denna synpunkt kan man rätt tydligt urskilja länder som ”exporterar” turister, länder som är ”importörer” och medlemsstater som strömmar- na passerar igenom. 1. 4. Risken för en person på resa i en annan medlems- stat än hemlandet att råka ut för en trafikolycka är alltså ett statistiskt faktum, vilket de framställningar som Europaparlamentet erhåller i frågan vittnar om, även om det fortfarande är få som drabbas. 2. Bakgrund 2. 1. I slutet av 40-talet infördes på initiativ av FN:s kommission för transportfrågor ett gröna kort-system som inom ramen för en standardöverenskommelse mellan nationella myndigheter hanterade skadereglering


title: Advies van het Economisch en Sociaal Comité over de "Consolidering van de aan de toetreding voorafgaande strategie"

eurovoc_concepts:
EU relations
European integration
accession to the European Union
enlargement of the Union

formats: html pdf print

text: C 157/58 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 25. 5. 98 Advies van het Economisch en Sociaal Comité over de „Consolidering van de aan de toetreding voorafgaande strategie” (98/C 157/14) Conform het bepaalde in artikel 23, lid 3, van zijn Reglement van Orde heeft het Economisch en Sociaal Comité op 11 december 1997 besloten, een advies op te stellen over de „Consolidering van de aan de toetreding voorafgaande strategie”. De Afdeling voor externe betrekkingen, handels- en ontwikkelingsbeleid, die met de voorbereiding van de desbetreffende werkzaamheden was belast, heeft haar advies goedgekeurd op 13 maart 1998. Rapporteur was de heer Hamro-Drotz. Het Economisch en Sociaal Comité heeft tijdens zijn 353e Zitting d. d. 25 en 26 maart 1998 (vergadering van 25 maart) met 98 stemmen vo´o´r en 1 stem tegen, bij 1 onthouding, het volgende advies uitgebracht. 1. Inleiding De Europese Raad van Luxemburg heeft in december 1997 de noodzakelijke besluiten genomen om het uitbrei- dingsproces in algemene zin van start te laten gaan. Deze besluiten stoelen op de adviezen van de Commissie hierover (1), op de besluiten die de Raad op 27 november 1997 en 8 december 1997 heeft genomen en op het Verslag van het Voorzitterschap aan de Europese Raad. Indirect is ook gebruik gemaakt van de door de Commis- sie opgestelde rapporten over de economische situatie en de ontwikkelingsperspectieven in de kandidaat- landen (2). In de conclusies van de Europese Raad wordt de nadruk gelegd op de belangrijkste uitdagingen die hiermee gepaard gaan: „de komende jaren moeten de kandidaat- landen worden voorbereid op hun toetreding tot de EU en dient te worden gewaarborgd dat ook de Unie zelf naar behoren is voorbereid op de uitbreiding. ” (3) De Commissie is begonnen met de hiertoe benodigde voorbereidingen; in maart 1998 is een aanvang gemaakt met de uitvoering van de voorbereidingsstrategie. In Bijlage staan de details en actuele situatie van de geconsolideerde voorbereidingsstrategie weergegeven. Op grond daarvan is het Comité de laatste jaren nauw betrokken geweest bij de activiteiten van de EU ter intensivering van de contacten met de LMOE. Dit is een van de prioriteiten in het beleid van het Comité geworden. Er zijn tal van adviezen en rapporten voorbe- reid en goedgekeurd, waarvan de Europese instellingen die zich voor deze uitdaging gesteld zien, gebruik hebben kunnen maken. Het Economisch en Sociaal Comité heeft de afgelopen jaren bijgedragen aan intensivering van de samenwer- king met de LMOE door o. a. verschillende hoorzittingen te organiseren (in Brussel, Warschau, Tallinn en elders) met vertegenwoordigers van socio-economische groe- peringen uit de kandidaat-landen. Het Comité heeft deze vertegenwoordigers ook nog in het kader van andere activiteiten ter voorbereiding van zijn adviezen ontmoet. Zo zijn ontmoetingen gearrangeerd tijdens de aan het „Europa van de burgers” gewijde conferenties in Wenen en Helsinki. Daarnaast is het Comité bilaterale contacten aangegaan met groeperingen uit deze landen, of heeft het deze geı¨ntensiveerd, o. a. door samen met de betrokken partijen uit een aantal landen gemeenschappe- lijke raadgevende comités op te richten. De gedane waarnemingen en conclusies zijn apart geı¨nventariseerd en op adequate wijze verwerkt in voornoemde adviezen en rapporten van het ESC. 2. Eerdere activiteiten van het ESC op dit gebied 3. Conclusies en aanbevelingen Eenwording van Europa met een beter leef- en werkkli- maat voor het nageslacht is altijd een van de voornaamste doelstellingen van het Economisch en Sociaal Comité geweest. Met dit advies wordt beoogd, aanbevelingen op te stellen alsmede maatregelen en prioriteiten voor te stellen met het oog op de consolidering van de aan de toetreding voorafgaande strategie, waarmee de Europese Unie in maart 1998 van start zal gaan. (1) Agenda 2000, deel I en II; samenvattingen en conclusies van de verzoeken tot toetreding, en het Voorstel van de Commissie voor een verordening (EG/Euratom) van de Raad betreffende bijstand aan de LMOE-landen die het EU-lidmaatschap hebben aangevraagd, als onderdeel van de strategie ter voorbereiding op de toetreding. (2) European Economy, Supplement C N 3 and 4 (ISSN 1027-2097). (3) C/97/4000. Het advies is gebaseerd op de conclusies van eerdere ESC-adviezen over dit onderwerp zonder deze echter woordelijk te herhalen of rechtstreeks te citeren. Aange- zien het Comité voornemens is om betrokken te blijven bij het proces ter voorbereiding van de uitbreiding van de EU, ligt het accent in dit advies op de kwesties die naar de mening van het Comité zelf centraal dienen te staan in de beginfase van dit proces. 25. 5. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 157/59 3. 1. Het ESC staat achter de door de Europese Raad geformuleerde beginselen zoals die centraal dienen te staan in het toetredingsproces, bijvoorbeeld: de kandidaat-landen nemen o. g. v. gelijke voorwaarden en criteria deel aan het toetredingsproces; elk kandidaat- land heeft in dit proces zijn eigen tempo, al naar gelang de mate waarin het klaar is voor het lidmaatschap; voorwaarden voor het openen van onderhandelingen over toetreding zijn dat de kandidaat-landen voldoen aan de criteria, zoals vastgesteld op de Europese Raad van Kopenhagen, dat zij hun nationale wetgeving afgestemd hebben op die van de EU en dat deze ook daadwerkelijk wordt geı¨mplementeerd op het tijdstip van toetreding. Doelstelling van alle betrokken partijen dient te zijn dat in het kader van de toetreding alleen bij uitzondering tijdelijke overgangsregelingen worden geaccepteerd. Deze beginselen onderstrepen het belang van de conso- lidering van de aan toetreding voorafgaande strategie; naar de mening van het ESC zal de aanstaande uitbreiding grotendeels afhankelijk zijn van de positieve resultaten die worden geboekt,zodra de allereerste fase van deze strategie intreedt. 3. 2. Het ESC staat ook achter de algemene opzet van de geconsolideerde aan de toetreding voorafgaande strategie. Niettemin wenst het de aandacht te vestigen op de volgende punten: — het is van primair belang dat de partnerschappen met de afzonderlijke kandidaat-landen ter voorbereiding op de toetreding op een zo concreet en realistisch mogelijke wijze gestalte krijgen; daarom dient te worden benadrukt hoe belangrijk de voorbereiding en verwezenlijking van deze partnerschappen zijn. Hiertoe dienen per land duidelijke politieke, econo- mische, sociale (o. a. op het gebied van de werkgele- genheid), sectorale (oa. op het gebied van de land- bouw en het milieu) en op regionale samenwerking gerichte doelstellingen te worden geformuleerd. Het ESC stelt met voldoening vast dat de door de Commissie op 4 februari 1998 voor de afzonderlijke landen voorgestelde beleidslijnen inzake de partner- schappen stroken met deze beginselen. In eerste instantie dient aandacht te worden besteed aan het toezicht op de partnerschappen, de rapportage over de uitvoering ervan en de evaluatie van de actiepro- gramma’s, hetgeen naar het zich laat aanzien zal uitgroeien tot een permanent proces; — in de partnerschapsfase, die in verscheidene gevallen waarschijnlijk lange tijd in beslag zal nemen, moet eveneens rekening worden gehouden met het feit dat het acquis communautaire voortdurend verandert naarmate de interne samenhang sterker wordt, de interne markt op hechtere grondslag begint te func- tioneren en de monetaire unie haar beslag krijgt. Het aanpassingsvermogen van de kandidaat-landen moet via samenwerking zo goed ontwikkeld worden dat zij ook deze veranderingen aankunnen. Tegelijkertijd dient te worden gewaarborgd dat het acquis commu- nautaire niet in gevaar wordt gebracht en dat de interne samenhang van de Unie niet zwakker wordt tijdens het proces van voorbereiding op de uitbrei- ding of op het moment dat de uitbreiding een feit is, noch tengevolge daarvan; — het is zaak, uiterst nauwgezet de voorwaarden voor voorbereidingen op de financiering van de uitbreiding te blijven ramen en te controleren, en geen besluiten te nemen die te zware financie¨le lasten met zich mee brengen, noch tijdens de voorbereiden- de fase noch daarna. De actieprogramma’s dienen te zijn ingebed in een realistisch financieringskader en te worden gedekt door ree¨el bestaande of te verwachten middelen. Het streven dient gericht te zijn op het in gebruik nemen van nieuwe financie- ringsbronnen; hiertoe dienen de banksystemen fun- dament te krijgen en het beurswezen te worden versterkt, zodat met behulp daarvan zowel binnen- als buitenlands kapitaal kan worden aangetrokken. Maar tegelijk zijn afspraken nodig over zaken als: de exacte voorwaarden voor dergelijke financierings- vormen; de aflossingsplannen van de kandidaat- landen, en zekerheid voor particuliere investeerders. Laatstgenoemd punt vereist dat er een deugdelijk eigendomsrecht van de grond komt. Het is goed dat de noodzaak van financiering en de toewijzing van de middelen per land (o. a. voor milieuzorg) op continue basis exact wordt vastgesteld, aan de hand van de primaire behoeften en de vooruitgang die in specifieke situaties is geboekt. De financiering dient gekoppeld te worden aan de voortgang die per land is geboekt. Ook de nieuwe instrumenten in het kader van het Phare-programma en de diverse bestaande fondsen dienen continu te worden ontwikkeld ter verbetering van de efficiency, en van het begin af aan dient ervoor gezorgd te worden dat de coördinatie tussen de verschillende financieringsinstrumenten goed functioneert. De mogelijkheden om te lenen bij de Europese Investeringsbank en om borgstellingen te verkrijgen via het Europees Investeringsfonds dienen te worden uitgebreid, en de reeds van start gegane samenwerking met de EBWO en Wereldbank moet worden ontwikkeld; — aangezien het zich laat aanzien dat het proces ter voorbereiding van de uitbreiding zeer complex en inspannend gaat worden en per land in verschillend tempo zal gaan verlopen, dient het beheer door de Unie van het begin af aan op een zo duurzaam mogelijke wijze te worden gevoerd, en dienen daar- voor voldoende middelen te worden uitgetrokken. Het proces van voorbereiding en besluitvorming moet transparant en uniform t. a. v. de diverse bij dit proces betrokken actoren worden gemaakt. 3. 3. Het ESC staat onvoorwaardelijk achter de aan de toetreding voorafgaande strategie, zoals in Luxemburg uitgestippeld. Het Comité roept alle betrokken partijen op om te bevorderen dat de betrekkingen tussen de twee bevolkingsgroepen op Cyprus worden genormaliseerd. Dit zou ertoe bijdragen dat het vertrouwen tussen beide groepen wordt hersteld. 3. 4. Het ESC dringt er bij de EU en Turkije op aan, de onderlinge samenwerking op doelbewuste en actieve wijze te intensiveren. Het streven dient gericht te zijn op het scheppen van dusdanige omstandigheden dat de strategie die voorafgaat aan een toetreding van Turkije, zo snel mogelijk kan worden bekrachtigd. Het Comité is van plan een eigen bijdrage te leveren aan dat proces, o. a. via de activiteiten van het Gemengd Raadgevend Comité EU/Turkije, opgericht door het ESC en vertegenwoordigers van diverse belangengroepen uit Turkije. C 157/60 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 25. 5. 98 3. 5. De Europese Unie dient tevens meer in het algemeen en, naar gelang de voorbereidende fase van de uitbreiding vordert, in toenemende mate aandacht te besteden aan het ontwikkelen van de grensoverschrijden- de en regionale samenwerking, zowel tussen de kan- didaat-landen onderling als met de naaste buren die niet zullen toetreden tot de EU. De Unie dient haar invloed aan te wenden om te bewerkstelligen dat de economische, maatschappelijke, culturele en politieke betrekkingen tussen de kandidaat- landen onderling niet worden afgebroken maar juist worden aangehaald. Het Comité stelt voor dat de Europese Unie doorgaat met het verlenen van krachtige steun in de vorm van actieprogramma’s, zodat het handelsverkeer en de samenwerking tussen de kandidaat- landen, vooral in de grensregio’s en tussen buurlanden, verder tot ontwikkeling komt. 3. 6. Het ESC kan zich vinden in de constatering van de Europese Raad dat de uitbreiding mede afhankelijk is van de mate waarin de EU zelf klaar is voor nieuwe leden, en van de mate waarin het beleid van haar instellingen kan worden verbeterd conform de bepalin- gen van het Verdrag van Amsterdam. De Intergouver- nementele Conferentie die hierover door de huidige lid-staten zal worden gehouden, dient parallel aan het in gang zetten van de aan toetreding voorafgaande strategie te worden voorbereid, waarbij uitgangspunt dient te zijn dat ook de kandidaat-landen tijdig op de hoogte worden gesteld van de gang van zaken. Daarnaast dient ervoor te worden gezorgd dat de uitbreiding zo veel en zo gelijkmatig mogelijk ten goede komt aan alle delen van de Unie, en dat de bevolking in de lid-staten goed doordrongen is van de voordelen en gevolgen van de uitbreiding en dat daarover een actieve maatschappelijke discussie wordt gevoerd. De komende uitbreiding dient ook op adequate wijze tot uitdrukking te komen in het EU-beleid ter ontwikke- ling van de betrekkingen met derden, en in de deelname van de EU aan de lopende overlegvormen in de diverse internationale fora, zoals de WTO. Ook de gevolgen van de uitbreiding voor het ESC en voor de samenstelling, het beleid en de interne procedures van het Comité, dienen onderwerp van discussie te worden. Het Comité is bereid, hierover zijn eigen gedachten te formuleren. 3. 7. Bij de geconsolideerde aan de toetreding vooraf- gaande strategie dient het accent op twee prioritaire punten te liggen: a) bevordering van de efficiency van de bestuurlijke en juridische systemen en b) doorvoering van de communautaire wet- en regel- geving in de nationale wetgevingen en bevordering van de efficiency van investeringen in het ten uitvoer leggen daarvan. Doel van dit laatste is verbetering van het internationale, op zowel economische als sociale waarden stoelende concurrentievermogen van de kandidaat-landen, en van hun vermogen om met succes het hoofd te bieden aan de ook op de eigen binnenlandse markt feller wordende concurrentie ten gevolge van de interne markt. Dit brengt tevens met zich dat de infrastructuur in de kandidaat-landen over een breed front moet worden versterkt en dat deze landen opgenomen worden in de pan-Europese vervoersnetwerken. Op deze wijze wordt ook invloed uitgeoefend op de werkgelegenheid, de welvaart en de omstandigheden in het beroepsleven. De voornaamste uitdagingen die men met de strategie het hoofd wil bieden, zijn de voorbereiding van de kandidaat-landen op het lidmaatschap en de voorberei- ding van de EU en de huidige lid-staten zelf op de uitbreiding. In dit verband is het van cruciaal belang dat burgers, bedrijfsleven en andere actoren in de kandidaat-landen goed op de hoogte zijn van de komende uitbreiding, het EU-lidmaatschap en de gevolgen ervan. Op grond van het voorgaande roept het ESC de EU op, de geconsolideerde aan de toetreding voorafgaande strategie over een breed front in gang te zetten, waarbij ook de socio-economische actoren in de Unie een rol in dit proces wordt toebedeeld en tevens de kandidaat-landen worden aangespoord, mee te doen aan soortgelijke regelingen. De opvattingen van bedrijfsleven, werk- nemers, landbouworganisaties, consumenten en andere representatieve maatschappelijke groeperingen dienen via een op de specifieke omstandigheden afgestemde dialoog in aanmerking te worden genomen, en deze actoren dienen zowel op nationaal als op internationaal niveau ingeschakeld te worden bij de voorbereiding van de uitbreiding. Het ESC is ervan overtuigd dat het reeds van start gegane uitbreidingsproces aanzienlijk meer kans van slagen maakt, als geluisterd wordt naar de opvattingen van deze actoren over de aan de toetreding voorafgaande strategie, over de inhoud, uitvoering en controle van de partnerschapsprogramma’s ter voorbe- reiding op de toetreding, en over het beheer van het hierop betrekking hebbende Phare-programma. Hierbij dient gebruik te worden gemaakt van de kennis, ervarin- gen, contacten en visies van deze actoren. Genoemde actoren dienen deel te nemen aan dit proces, als men wil dat de structuren die in de EU-lid-staten in gebruik zijn voor het voeren van maatschappelijke dialogen, ook in de kandidaat-landen een sterkere duurzame basis krijgen, en als men de inhoud van de partnerschappen en de voorwaarden die het EU- lidmaatschap met zich brengt, wil uitleggen aan de verschillende partijen in de kandidaat-landen. Een goed draaiende economie kan niet zonder een goed draaiende arbeidsmarkt en een goed georganiseerde sociale dialoog tussen stabiele en onafhankelijk opererende belangen- groeperingen (zoals bedrijfsleven, werknemers en land- bouworganisaties) en tussen deze groeperingen en de nationale overheid. De op de principes van en goed draaiende economie, burgermaatschappij, democratie en rechtstaat gebaseerde hervormingsprocessen dienen aldus een centraal element te vormen in de voorberei- dingsstrategie, en daartoe dienen in de kandidaat-landen desbetreffende structuren, know-how en andere regelin- gen geschapen en ontwikkeld te worden. De inzet en steun hiervoor van de maatschappelijke actoren in de EU-landen is hierbij van onschatbare waarde. Door hieraan deel te nemen, worden genoemde actoren uit de EU en de huidige lid-staten tevens zelf voorbereid op de uitbreiding van de Unie. Naar de mening van het ESC dienen deze actoren bij de deelname aan dit proces hun eigen verantwoordelijkheid te dragen, opdat de doelstellingen m. b. t. de uitbreiding kunnen worden verwezenlijkt. 25. 5. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 157/61 Het ESC kan een centrale rol spelen bij de strategie ter voorbereiding van de uitbreiding en bij bovengenoemde kwesties. Het Comité stelt voor dat de EU hiertoe steun verleent aan de verdere bemoeiingen van het Comité om binnen het kader van het voorbereidingsproces nog nauwere effectieve contacten — zowel multi- als bilate- rale — op te bouwen met de maatschappelijke actoren in de kandidaat-landen. Het ESC is van plan om op basis van de in dit verband opgedane ervaringen en gelegde contacten nog meer adviezen hierover uit te brengen, en om de gestructureer- de dialoog te versterken door het organiseren van jaarlijkse hoorzittingen met de actoren uit de kandidaat- landen, en ook door anderszins de periodieke bilaterale contacten met de betrokken actoren in de afzonderlijke kandidaat-landen te intensiveren. De bedoeling is: luiste- ren naar de opvattingen van de maatschappelijke actoren uit de kandidaat-landen t. a. v. de voorbereidingsstrategie en de partnerschappen, en t. a. v de wijze waarop deze in de praktijk functioneren en verbeterd zouden moeten worden; uitleggen wat de doelstellingen en voorwaarden van de diverse bij het voorbereidingsproces betrokken partijen zijn; de interactie verbeteren; steun verlenen aan het opzetten van de nodige maatschappelijke structuren in de kandidaat-landen, alsmede de opvattingen die o. g. v. deze activiteiten naar voren komen, doorspelen naar de relevante EU-instellingen. Het streven is erop gericht, aldus de lopende voorbereidingen van de EU t. a. v. de uitbreiding te ondersteunen. Het ESC stelt voor dat de EU deze activiteiten zal aanvaarden als een geı¨nstitutionaliseerd onderdeel van de consolidering van de aan de toetreding voorafgaande strategie. Brussel, 25 maart 1998. De voorzitter van het Economisch en Sociaal Comité T. JENKINS BIJLAGE bij het advies van het Economisch en Sociaal Comité Essentie van het afgesproken kader ter voorbereiding op de toetreding van de nieuwe lid-staten 1. De drie belangrijkste acties uit het programma ter voorbereiding van de uitbreiding van de EU De Europese Raad van Luxemburg is in december 1997 de volgende drie prioritaire acties t. a. v. de op handen zijnde voorbereidingen voor de uitbreiding overeengekomen: 1) Organiseren van een jaarlijkse Europese conferentie (de eerste is gehouden op 12 maart 1998) met deelneming van de EU-lid-staten en de andere Europese landen die willen toetreden en er dezelfde waarden en doelstellingen op het gebied van binnen- en buitenlandse politiek op na houden. In eerste instantie worden de kandidaat-landen uit Midden- en Oost-Europa, Turkije en Cyprus door de EU uitgenodigd voor deze conferentie. Het is de bedoeling dat de conferentie uitgroeit tot een multilateraal forum voor politiek overleg, waar kwesties worden besproken die de deelnemers in het algemeen interesseren, en waar een verbreding en verdieping plaatsvindt van de onderlinge samenwerking op het gebied van buitenlandse politiek en veiligheid, justitie en binnenlandse zaken, en andere sectoren van wederzijds belang, met name waar het economische kwesties en regionale samenwerking betreft. 2) Op gang brengen van een toetredings- en onderhandelingsproces (op 30 maart 1998), gebaseerd op artikel O van het Verdrag betreffende de Europese Unie, met deelneming van de tien kandidaat-landen uit Midden- en Oost-Europa en Cyprus (de „15+11-opzet”). Dit proces omvat de volgende onderdelen: a) Er zal een uniform kader voor de kandidaat-landen in het leven worden geroepen, en de lid-staten kunnen zo nodig altijd in contact staan met de kandidaat-landen. (De Raad heeft de verordening betreffende het algemene kader op 26 januari 1998 goedgekeurd. ) C 157/62 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 25. 5. 98 b) De aan de toetreding voorafgaande strategie zal worden geconsolideerd, hetgeen de kandidaat-landen in staat zal stellen lid te worden van de EU. De centrale elementen van deze strategie zijn de toetredingspartnerschappen en uitbreiding van de steun die aan de toetreding voorafgaat (zie hoofdstuk 2). In het geval van Cyprus is een aparte, enigszins afwijkende versie van de aan toetreding voorafgaande strategie opgesteld. (In 1999 zal er een eerste algehele evaluatie van de strategie plaatsvinden. ) c) De adviezen van de Commissie (Agenda 2000 met bijlagen) vormen het uitgangspunt, en de toetredingsonderhandelingen zullen als volgt worden georganiseerd: De EU zal bilaterale intergouvernementele conferenties organiseren (op 30 maart 1998), bedoeld als startpunt voor de toetredingsonderhandelingen met Cyprus, Hongarije, Polen, Estland, Tsjechie¨ en Slovenie¨, waarbij de voorwaarden van het lidmaatschap aan de orde komen. De lid-staten zullen op grond van het voorstel van het Coreper onverwijld een beslissing nemen over het algemene onderhandelingskader, waarbij gedetailleerde procedurele regelingen voor de op handen zijnde onderhandelingen zullen worden opgesteld. Tijdens zijn vergadering van 13 en 14 maart 1998 heeft de Raad de uitgangspunten hiervan vastgesteld. De EU zal (tegelijk met de onder het vorige punt genoemde activiteiten), vooral d. m. v. een analytische bestudering („screening”) van de communautaire wet- en regelgeving, de voorbereiding van de onderhandelingen met Roemenie¨, Slowakije, Letland, Litouwen en Bulgarije versnellen (vanaf 3 april 1998). d) Er zal een observatieprocedure, gebaseerd op regelmatig door de Commissie uit te brengen rapporten, worden ingevoerd, met behulp waarvan wordt bekeken welke vorderingen de kandidaat-landen uit Midden- en Oost-Europa maken. Daarna kan er een aanbeveling worden gedaan om een begin te maken met de bilaterale intergouvernementele conferenties. (Het eerste rapport wordt eind 1998 uitgebracht. ) 3) Ten behoeve van Turkije zal een speciale strategie worden uitgewerkt, als bevestiging dat een Turks lidmaatschap toch mogelijk is. De Associatieraad EU-Turkije zal de strategie in het bijzonder op grond van artikel 28 van de associatie-overeenkomst evalueren. (De Commissie is in maart met een aanvulling op deze strategie gekomen in de vorm van voorstellen ter intensivering van de samenwerking op een aantal specifieke gebieden. ) 2. Essentie van de consolidering van de aan de toetreding voorafgaande strategie De Europese Raad van Essen heeft in 1995 een op de Europa-overeenkomsten gebaseerde strategie ter voorbereiding op de toetredingen uitgestippeld, en het startsein gegeven voor een gestructureerde dialoog en toewijzing van steun via het Phare-programma. In 1996 heeft de Europese Raad van Dublin besloten om de strategie te versterken en uit te breiden tot alle kandidaat-landen. Op grond van de besluiten, genomen op de Europese Raad van Luxemburg, zijn de Europa- overeenkomsten het fundament van de betrekkingen tussen de EU en de tien kandidaat-landen uit Midden- en Oost-Europa geworden. (Ook de overeenkomsten met de drie Baltische staten zijn op 1 februari 1998 in werking getreden. ) De aan de toetreding voorafgaande strategie wordt meer gedetailleerd uiteengezet in het Commissiedocument „Agenda 2000” (1). De bedoeling van de geconsolideerde strategie ter voorbereiding op de toetredingen is om alle kandidaat-landen uit Midden- en Oost-Europa in de gelegenheid te stellen, zich voor te bereiden op de onderhandelingen over het lidmaatschap en het lidmaatschap zelf, en al vo´o´ r de toetreding zoveel mogelijk communautaire wetten en regels in de eigen wetgeving over te nemen. De strategie concentreert zich a) op de partnerschappen ter voorbereiding van de toetreding en b) op opvoering van de steun ter voorbereiding van de toetreding. De afzonderlijke partnerschappen ter voorbereiding van de toetreding zijn een centraal element van de geconsolideerde strategie hiertoe. Zij zijn vooral bedoeld om de afzonderlijke kandidaat-landen te helpen met alle mogelijke vormen van bijstand, gebaseerd op een gedetailleerd omschreven prioriteitenschema en op de actieprogramma’s die door de Commissie worden voorbereid en jaarlijks worden goedgekeurd door de EU en elk kandidaat-land afzonderlijk. Economische hulp, die voornamelijk wordt verleend via het Phare-programma, zal gekoppeld worden aan de door de kandidaat-landen gemaakte vorderingen — of concreter, aan de vorderingen, gemaakt bij het implementeren van de communautaire wet- en regelgeving. De Raad zal met spoed een beslissing nemen over het opzetten van partnerschapsprogramma’s, en op grond daarvan zal hij uiterlijk 15 maart 1998 besluiten over de details van elk afzonderlijk partnerschap. (De voorstellen voor de afzonderlijke partnerschappen werden op 4 februari 1998 ingediend. Hierin staan de doelstellingen voor de korte termijn (1998) en voor de lange termijn, zowel de algemene als de sectorale, geformuleerd. De Raad en het Parlement hebben deze op 23 februari en 10 maart 1998 o. g. v. artikel 235 goedgekeurd. ) (1) Agenda 2000 — deel II DOC/97/7. 25. 5. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 157/63 (Als startpunt voor de onderhandelingen is ook de afzonderlijke kandidaat-landen verzocht om in maart hun beleidsplannen te presenteren: op welke wijze zijn zij van plan het acquis communautaire in praktijk te brengen. Andere onderdelen van de voorbereidingen zijn: een programma voor economische prioriteiten op de middellange termijn, richtsnoeren voor verwezenlijking van de interne markt en samenwerking ter bestrijding van de georganiseerde misdaad. ) De substantieel opgevoerde steun ter voorbereiding van de toetreding zal in eerste instantie worden toegewezen via het Phare-programma, waarvan het accent inmiddels is komen te liggen op de toetreding tot de EU. In dit verband zijn er twee prioriteiten gesteld: ontwikkeling van bestuur en rechtsorde (ca. 30 %) en financiering van investeringen ter invoering en implementatie van de communautaire wet- en regelgeving (ca. 70 %). Met zijn budget van 10,5 miljard ecu voor de periode 1990-1999 is Phare het belangrijkste programma voor de LMOE. Het aandeel van Phare voor de periode 2000-2006 wordt op dit moment reeds voorbereid. (De Commissie heeft op 18 maart 1998 een voorstel ingediend voor een verordening betreffende een financieringsinstrument van de voorbereiding op de uitbreiding, ISPA geheten. ) De steun ter voorbereiding van de toetreding zal vanaf het jaar 2000 ook steunmaatregelen voor de landbouw omvatten en fungeren als instrument van het structuurbeleid, waarbij dezelfde soort accenten worden gelegd als bij de activiteiten in het kader van het Cohesiefonds. Via de structuurfondsen is reeds 7 miljard ecu en via het GLB 4 miljard ecu vrijgemaakt voor de steun ter voorbereiding van de toetreding. De Europese Investeringsbank (EIB) heeft onlangs besloten, haar steun aan de LMOE te verdubbelen, tot 3,5 miljard ecu voor de komende twee jaar. Een ander belangrijk element van de voorbereidingssteun is het openstellen van een aantal EU- programma’s en het beheer van bepaalde comités voor de kandidaat-landen. Beslissingen in dezen worden van geval tot geval genomen


title: Avis du Comité économique et social sur la «Proposition de directive du Parlement européen et du Conseil concernant le rapprochement des législations des États membres relatives à l'assurance de la responsabilité civile résultant de la circulation des véhicules automoteurs et modifiant les directives 73/239/CEE et 92/49/CEE (Quatrième directive assurance automobile)»

eurovoc_concepts:
EC Directive
approximation of laws
insurance indemnity
motor vehicle insurance
third-party insurance

text: C 157/6 FR Journal officiel des Communautés européennes 25. 5. 98 de signer par voie électronique. Cela suppose l’exis- tence d’un numéro national personnalisé enregistré et, bien sûr, d’une banque de données centralisée; — les administrations publiques devraient au plus vite être en mesure de fournir et d’accepter des documents électroniques. L’accès pourrait s’effectuer, dans les premiers temps du moins, par le biais de terminaux installés auprès d’institutions publiques; — il y a lieu d’assurer la reconnaissance mutuelle, au niveau mondial, des autorités de certification; — la confidentialité de la correspondance est garantie par la plupart des constitutions des États démocrati- ques, les exceptions à cette règle étant définies par la loi. La communication électronique devrait être protégée de manière analogue et suivant les mêmes critères. Bruxelles, le 25 mars 1998. Le Président du Comité économique et social Tom JENKINS Avis du Comité économique et social sur la «Proposition de directive du Parlement européen et du Conseil concernant le rapprochement des législations des États membres relatives à l’assu- rance de la responsabilité civile résultant de la circulation des véhicules automoteurs et modifiant les directives 73/239/CEE et 92/49/CEE (Quatrième directive assurance automobile)» (1) (98/C 157/02) Le 4 novembre 1997, le Conseil a décidé, conformément à l’article 100 A du Traité instituant la Communauté européenne, de consulter le Comité économique et social sur la proposition susmentionnée. La section de l’industrie, du commerce, de l’artisanat et des services, chargée de préparer les travaux du Comité en la matière, a élaboré son avis le 4 mars 1998 (rapporteur: M. Pelletier). Lors de sa 353e session plénière des 25 et 26 mars 1998 (séance du 25 mars), le Comité économique et social a adopté par 94 voix pour et 2 abstentions l’avis suivant. 1. Introduction 1. 1. L’amélioration de l’indemnisation des victimes d’accidents de la circulation sur le territoire de l’Union européenne est une préoccupation majeure du législateur communautaire depuis la mise en place du Marché unique de l’assurance. 1. 2. Ce souci est d’autant plus légitime qu’il contribue à faciliter la libre circulation des personnes garantie au titre du traité et à donner une réalité au Marché unique. 1. 3. Cette quatrième directive automobile vient s’ins- crire dans un contexte de mobilité croissante des ressor- tissants de l’Union européenne qui, de manière régulière, sont amenés à séjourner pour une durée courte dans d’autres États membres que leur État de résidence. Ces flux de population, souvent rythmés par les périodes de (1) JO C 343 du 13. 11. 1997, p. 11. congé, sont caractérisés par leur croissance régulière en volume et aussi par le fait qu’ils touchent de manière très inégale les différents États membres. On distingue, en effet, de ce point de vue là, assez nettement les pays «exportateurs» de touristes, les pays «importateurs» et les États membres traversés. 1. 4. La réalité statistique du risque, pour une personne physique de passage dans un autre État membre que le sien, d’être victime d’un accident est donc réelle comme en attestent les pétitions reçues par le Parlement européen même si les effectifs concernés demeurent faibles. 2. Antécédents 2. 1. Le système Carte verte mis en place à la fin des années 40 à l’initiative de la Commission des transports de l’ONU a organisé dans le cadre d’une Convention interbureaux, la réparation des sinistres causés hors de 25. 5. 98 FR Journal officiel des Communautés européennes C 157/7 leur pays d’immatriculation par des véhicules assurés dans les pays européens. 2. 2. La Commission européenne poursuit l’objectif d’améliorer l’indemnisation des victimes d’accidents de la circulation dans l’Union européenne depuis la première directive responsabilité civile automobile de 1972 (72/166/CEE) qui a instauré une obligation d’assu- rance de la responsabilité civile dans toute la Commu- nauté l’époque. Les deuxième (84/5/CEE) et troisième (90/232/CEE) directi- ves automobile sont venues encore renforcer cette protection des victimes. européenne de économique 2. 3. La deuxième directive du 30 décembre 1983, s’inspirant du système Carte verte, a réglé le cas des accidents de la circulation survenant dans l’État de résidence de la victime et causés par des véhicules immatriculés et assurés dans ce pays ou dans un autre État membre. 2. 4. La troisième directive du 14 mai 1990, qui a organisé le fonctionnement de la libre prestation de services en assurances automobile, a couvert, quant à elle, les situations dans lesquelles l’accident a lieu dans l’État de résidence de la victime du fait d’un véhicule immatriculé dans le même État mais assuré en régime de LPS par une entreprise d’assurance d’un autre État membre. 2. 4. 1. Elle a notamment rendu obligatoire l’adhésion au Bureau Carte verte et au Fonds de Garantie nationaux de tous les assureurs, établis et non établis, opérant sur ce marché. 2. 5. Les directives automobile ne permettent donc pas de couvrir, dans des conditions pratiques satisfaisan- tes, le cas des personnes victimes d’un accident de la circulation hors de leur État de résidence. 2. 6. La Commission européenne, ayant identifié cette lacune, a soumis au début des années 1990 cette question aux deux organisations professionnelles les plus à même d’y apporter une réponse: le Comité européen des assurances (CEA) et le Conseil des Bureaux. 2. 7. Le Conseil des Bureaux qui gère le système Carte verte, a mis au point une convention «Visiteurs victimes» afin de prendre en compte ce cas de figure. Il n’a cependant pas été possible d’aboutir à un résultat par la voie conventionnelle parce que, d’une part, il est apparu que l’on ne pourrait obtenir l’accord de l’ensemble des bureaux et, d’autre part, parce que l’extension de l’action directe — clé de voûte du système de recours à un représentant — ne pouvait être garantie dans des conditions de sécurité juridique optimales. 2. 8. Prenant acte de cette impossibilité sur un sujet d’une telle sensibilité, le CEA s’est alors clairement prononcé en faveur d’une proposition de directive, seul moyen de garantir un niveau de protection homogène dans toute l’Union européenne, et surtout d’instaurer dans tous les États membres un droit d’action directe à l’encontre de l’assureur RC du responsable. A` la suite d’un certain nombre de pétitions de 2. 9. victimes d’accidents de la circulation hors de leur État de résidence qui dénonçaient les retards dans l’indemnisation et la lenteur des procédures, le Parlement européen s’est saisi du sujet en 1995. La commission juridique a désigné comme rapporteur M. Willy Rothley qui est à l’origine de la résolution adoptée par le Parlement européen le 26 octobre 1995 en vertu de l’article 138 B du traité. 2. 10. Les services de la Commission européenne ont pris en compte la demande exprimée par le Parlement européen, et rédigé une proposition de directive qui repose sur les principes suivants: — l’instauration d’un droit d’action directe de la victime auprès de l’assureur RC du responsable; — la désignation par toutes les entreprises d’assurance d’un représentant chargé du règlement des sinistres dans chaque État membre de l’Union européenne; — la création d’un organisme d’information chargé de communiquer à la victime les coordonnées de l’assureur du responsable ainsi que celles de son représentant chargé du règlement des sinistres dans son État de résidence; — la mise en place d’une obligation d’offre de la part de l’assureur encadrée de délais et assortie de sanctions; — l’intervention, en cas de non-désignation du corres- pondant ou de réponse non satisfaisante de l’assureur dans le délai d’offre, d’une procédure d’indemnisa- tion des victimes de la part d’un organisme ad hoc de son État de résidence, faisant valoir a posteriori sa créance auprès de son «homologue fonctionnel» dans l’État membre de survenance de l’accident. 3. Observations générales 3. 1. Le Comité formule un avis favorable à la proposi- tion de directive qui constitue une étape indispensable dans la construction du Marché unique au profit des consommateurs susceptibles d’être effectivement confrontés, dans le cas de sinistres survenus à l’étranger, aux difficultés suivantes: — problèmes linguistiques et de communication; — difficultés à identifier l’auteur du dommage et son assureur; — disparité des conditions d’engagement de la respon- sabilité de l’auteur de l’accident; — lois de procédures et d’indemnisation différentes d’un pays à l’autre. Il souhaite que ce texte soit adopté dans les 3. 2. meilleurs délais et puisse faire l’objet d’une certaine C 157/8 FR Journal officiel des Communautés européennes 25. 5. 98 publicité de la part de la Commission européenne, ainsi que, dans les États membres, de la part de toutes les parties intéressées à la promotion d’un tel dispositif: pouvoirs publics, organisations professionnelles d’assu- reurs, associations de consommateurs, professionnels du tourisme. Il constate néanmoins, au-delà de la clarification 3. 3. rédactionnelle qui pourrait être apportée à certains passages, que des interrogations subsistent dans les milieux professionnels concernés quant à la satisfaction, dans les délais impartis, de certaines obligations prévues par la proposition de directive, et notamment de celle portant sur la mise en place d’un registre d’information contenant l’immatriculation des véhicules, les coordon- nées des assureurs en responsabilité civile ainsi que l’identité du représentant chargé du règlement des sinistres. 3. 4. En conséquence, la question de l’introduction d’un délai supplémentaire pour la mise en œuvre de cette disposition spécifique de la directive mérite d’être discutée dans la mesure où la mise en place d’un tel registre, inexistant à l’heure actuelle sous cette forme dans plusieurs États membres, nécessite un temps raison- nable afin de réunir les moyens techniques et financiers indispensables à son bon fonctionnement. 3. 5. D’une manière générale, la question du coût lié à la mise en œuvre de cette proposition de directive a pu être posée par les milieux intéressés. Le Comité serait la Commission européenne a intéressé de savoir si tenté, dans le cadre des traditionnelles fiches d’impact, d’apprécier le coût économique de cette initiative législa- tive. 3. 6. Il apparaît, par ailleurs, avec évidence au Comité que d’autres étapes devront être franchies une fois cette proposition de directive adoptée. 3. 6. 1. Même s’il s’agit d’un problème plus général, il serait opportun que la Commission engage une réflexion sur les moyens d’accélérer et de faciliter l’accès des victimes aux règles de preuve, tout particulièrement en matière de délivrance et de communication des procès-verbaux de police ou de gendarmerie. 3. 6. 2. Quant à un effort de rapprochement des règles des droits à indemnisation et à réparation au niveau européen, il semble également souhaitable à terme, les conditions d’une convergence réelle ne même si semblent pas réunies à l’heure actuelle. Le Comité européen des assurances a contribué, 3. 6. 3. en ce qui le le concerne, à faciliter concrètement règlement des sinistres à l’étranger en mettant au point un modèle de «constat européen», utilisé dans de nombreux États membres. Le droit d’action directe 3. 7. L’inscription de ce droit dans la loi de tous les États membres représente indéniablement un acquis essentiel pour améliorer la situation des victimes en quête de réparation. Il constitue une nouveauté pour le Royaume-Uni et l’Irlande. 3. 8. Le Comité constate que ce droit d’action directe ne vaudrait que pour les victimes répondant aux critères de l’article 1, c’est-à-dire les personnes victimes d’un accident de la circulation survenu dans un autre État membre que le leur et causé par un véhicule immatriculé dans un autre État membre et assuré auprès d’un assureur établi dans un autre État membre. 3. 9. Il s’interroge sur les raisons de cette restriction et considère, pour sa part, que cette proposition de directive aurait dû fournir une bonne occasion pour faire de cette faculté un droit universel à l’usage de toutes les victimes d’accidents de la circulation survenus sur le territoire de l’Union européenne. La désignation d’un représentant chargé du règlement des sinistres 3. 10. Les États membres doivent prendre les mesures nécessaires afin que les sociétés d’assurance agréées pratiquant la branche 10 désignent dans chaque État membre un correspondant chargé du règlement des sinistres. Cette nouvelle obligation pesant sur les entreprises est destinée à faciliter les démarches de la victime. Elle vient s’ajouter à la liste des formalités devant être remplies pour obtenir l’agrément. 3. 10. 1. La désignation d’un tel correspondant devient ainsi l’une des conditions de délivrance du passeport européen. 3. 11. Le Comité se félicite de la méthode retenue mais s’interroge sur les conditions de sa mise en œuvre par les autorités de contrôle. Ces dernières devront, en effet, s’organiser pour exiger des entreprises ayant déjà obtenu l’agrément, qu’elles désignent un correspondant, et veiller à ce que les dossiers de demande soient complets. Il conviendrait que les assureurs européens sensibilisent leurs autorités de contrôle respectives sur l’importance de cette nouvelle mission et obtiennent l’introduction d’une disposition supplémentaire sur ce point dans le Protocole relatif à la collaboration des autorités de contrôle des assurances des pays de l’Espace économique européen modifié en octobre 1997. 3. 12. Cette nouvelle formalité ne semble pas représen- ter une contrainte trop lourde pour les entreprises dans la mesure où la liste des personnes physiques ou morales susceptibles de remplir cette fonction est ouverte. La Commission européenne indique, en effet, dans l’exposé des motifs consacré à l’article 3, que son intention a bien été «de laisser une très grande latitude aux entreprises». Les sociétés pourront donc facilement utiliser des structu- res existantes: filiales, succursales, agences, bureau de règlement des sinistres. ou des personnes physiques remplissant déjà les fonctions d’avocat, de mandataire, de représentant fiscal ou encore de représentant de services au sens de l’article 6 de la directive 90/618/CEE. 25. 5. 98 FR Journal officiel des Communautés européennes C 157/9 3. 13. En outre, la désignation d’un tel correspondant n’empêche évidemment pas la société de prendre contact directement avec la ou les victimes. Cette souplesse, qui conduit à faire du recours au représentant chargé du règlement des sinistres l’une des voies d’action parmi d’autres, est particulièrement importante car elle respecte la diversité des situations, notamment celles où la victime a souscrit une assurance «protection juridique». 3. 14. La définition du mandat qui lie le représentant à la société qui l’a désigné doit témoigner de la même souplesse — c’est l’option qui a été retenue dans l’article 3. 5 — afin de ne pas contraindre les opérateurs à modifier l’état de leurs relations contractuelles avec des personnes extérieures ou de leur mode d’organisation sur les marchés étrangers. 3. 15. S’agissant des qualifications que doit posséder le correspondant chargé du règlement des sinistres, il paraît souhaitable de préciser de manière explicite qu’il dialogue avec la victime dans la ou les langues officielles de l’État membre de résidence de cette dernière. La difficulté linguistique constitue, en effet, l’un des princi- paux obstacles au bon déroulement des procédures d’indemnisation. La création d’une obligation d’offre 3. 16. L’article 3. 6 instaure une obligation d’offre dans un délai de trois mois, assortie de sanctions dans «le cas où la responsabilité a été établie et le dommage a été chiffré». Il s’agit d’une disposition tout à fait essentielle de la directive qui conditionne, à elle seule, en grande partie, son efficacité, et devrait rendre exceptionnelle l’intervention de l’organisme d’indemnisation décrit à l’article 5. 3. 17. Cette obligation d’offre existe déjà sur le marché français, depuis l’entrée en vigueur de la loi du 5 juillet 1985. Ce système, qui comporte en l’espèce des sanctions pécuniaires en cas d’absence d’offre ou d’offre insatisfai- sante, fonctionne depuis plus de dix ans à la satisfaction des assureurs et des assurés. 3. 18. On observera, d’ailleurs, toujours à la lumière de l’expérience française, que le bon fonctionnement de l’obligation d’offre qui pèse sur l’assureur de responsabi- lité civile du responsable repose sur une appréciation réaliste des procédures d’évaluation des dommages corporels et matériels. C’est la raison pour laquelle il est fait référence, dans le Code des assurances, à la notion de consolidation de l’état de la victime. où elle pourrait garantir plus d’efficacité au dispositif tant du point de vue des assureurs que des victimes. 3. 20. Le Comité s’interroge sur la possibilité de parvenir à un accord sur l’introduction d’une telle référence qui pourrait prendre la forme d’un ajout in fine du premier tiret de l’article 3. 6 : «et notamment l’état de consolidation de la victime». Mais cette modifi- cation n’a de sens que si cette référence fait l’objet d’un usage généralisé dans les États membres. Ce souci de réalisme devrait également conduire 3. 21. à préciser que la demande d’indemnisation déposée par la victime elle-même ou l’un de ses représentants doit être motivée et contenir l’ensemble des éléments nécessaires à l’évaluation des dommages matériels et corporels. La mise en place d’un registre 3. 22. L’organisme d’information décrit à l’article 4. 1 a essentiellement pour mission de tenir un «registre des véhicules automoteurs immatriculés sur son territoire, des entreprises d’assurance de responsabilité civile qui assurent ces véhicules et des représentants chargés du règlement des sinistres. » afin de faciliter l’identification de l’assureur responsable nécessaire au démarrage de la procédure de règlement du sinistre. 3. 23. Le Comité ne peut que soutenir la mise en place d’une telle structure destinée à aider les victimes d’accident, et qui, en outre, devrait donner des moyens supplémentaires de lutter contre la non-assurance, mais il s’interroge cependant sur la faisabilité de leur mise en place dans les délais prévus par la proposition de directive. 3. 24. lées: En effet, plusieurs difficultés doivent être signa- — dans plusieurs États membres, les assureurs qui couvrent en responsabilité civile des flottes automo- biles ne disposent pas systématiquement des informa- tions sur le numéro d’immatriculation de chaque véhicule; — il n’est pas possible actuellement dans tous les États membres d’identifier l’assureur à partir du numéro d’immatriculation. Un tel système existe effective- ment en Allemagne ou en Autriche alors qu’en France ou en Italie, la liaison se fait entre la plaque d’immatriculation et le souscripteur; — les fichiers existants, qui correspondent plus ou moins au contenu visé à l’article 4, sont gérés par une ou plusieurs entités (pouvoirs publics, associations professionnelles, organisme indépen- dant. ) à qui il convient de laisser le temps de définir leur partenariat pour créer un «guichet» unique. 3. 19. Cette référence, qui correspond d’ailleurs à une mesure utilisée sur d’autres marchés de l’Union Italie. ) européenne (Belgique, Espagne, Portugal, mériterait d’être examinée avec attention dans la mesure 3. 25. Le Comité insiste pour qu’en tout état de cause un délai supplémentaire, par exemple de 30 mois au lieu de 24, soit accordé. Un tel délai semble, en effet, réaliste C 157/10 FR Journal officiel des Communautés européennes 25. 5. 98 pour permettre à tous les États membres de mettre en place, conformément aux règles nationales et commu- nautaires en matière de protection des données à caractère personnel, un point d’accès unique collectant de manière fiable, et si possible selon des standards communs, l’ensemble de ces informations en sachant que cette «adresse» sera, selon les situations, créée de toutes pièces ou aménagée à partir des registres existants mais parcellaires. 3. 26. Un tel délai permettra, en outre, de tirer le meilleur parti des expériences nationales les plus intéressantes en matière de fichier. On signalera, à cet égard, le bon fonctionnement d’un tel registre sur le marché espagnol depuis mars 1996. Depuis cette date, en effet, les assureurs communiquent à leur Fonds de garantie, sans avoir apparemment rencontré des difficultés majeures, le numéro d’immatriculation des véhicules qu’ils couvrent, leurs nom et adresse, la nature du contrat (annuel, temporaire,. ) et sa période de validité ainsi que les références relatives à la marque du véhicule et au numéro d’enregistrement de la société auprès de l’autorité de contrôle. Les conditions d’intervention de l’organisme d’indemni- sation 3. 27. La proposition de directive décrit de manière détaillée les conditions dans lesquelles, des organismes d’indemnisation peuvent procéder à l’indemnisation des victimes en cas de non-respect par les entreprises des dispositions de l’article 3. Cet article 5 représente un filet de protection 3. 27. 1. et, comme le reconnaît elle-même la Commission dans son exposé des motifs, il ne «s’appliquera que dans de très rares cas». 3. 28. Cet organisme d’indemnisation sera vraisem- blablement selon les États membres soit le Fonds de garantie soit le Bureau Carte verte. Il conviendra, en tout état de cause, de veiller à ce qu’au moment de la transposition, les États membres prennent les mesures nécessaires pour atteindre les deux objectifs visés dans cet article: — donner les moyens matériels et financiers aux structu- res existantes d’indemniser parfois dans des propor- tions très importantes les victimes; — garantir un bon fonctionnement de la compensation entre les organismes d’indemnisation qui, bien qu’«homologues fonctionnels» selon les termes de l’exposé des motifs, peuvent très bien ne pas être des structures analogues dans la mesure où, par exemple, un Fonds de garantie de l’État de résidence aurait à se faire rembourser par le Bureau Carte verte de l’État de survenance de l’accident. 3. 29. Dans la mesure où deux structures existantes sont susceptibles de jouer ce rôle, il pourrait être utile de prévoir en annexe à la directive une liste indiquant les organismes d’indemnisation au sens de l’article 5 dans chaque État membre. Cette liste qui devra faire l’objet d’une actualisation régulière pourrait représenter un facteur de sécurité juridique. 3. 30. La solution d’un avenant aux conventions existantes entre Bureaux et Fonds de garantie devra également être étudiée pour s’assurer du respect du délai de deux mois qui encadre l’opération de recours. 3. 30. 1. En outre, une telle solution permettrait de prévoir, de manière bilatérale, d’organiser les échanges d’information sur le montant estimé du dommage afin d’éviter des évaluations hasardeuses. 3. 31. L’article 6 couvre les cas où il n’a pas été possible d’identifier l’assureur et prévoit une indemnisation de la victime par le Fonds de garantie de son État de résidence. Il serait utile d’avoir des précisions de la part de la Commission européenne afin de savoir avec certitude quelles sont les situations visées. 3. 31. 1. En effet: — soit l’organisme d’information visé à l’article 4 n’a pas bien fonctionné et n’a pas été en mesure de fournir, pour des défaillances d’origines diverses, les coordonnées de l’assureur en RC et de son représentant; — soit l’identification de l’assureur n’est pas possible, pour des raisons objectives: délit de fuite sans que l’immatriculation ait pu être relevée, non-validité du contrat,. 4. Observations particulières Article 1er 4. 1. Le territoire géographique concerné comprend, selon les termes de cet article, exclusivement l’Union européenne. Le Comité s’interroge sur la faisabilité et l’opportunité de l’étendre à d’autres pays. 4. 2. Plusieurs situations sont à distinguer: — Les pays membres de l’Espace économique européen (Islande, Norvège, Liechtenstein) devraient être cou- verts par la directive communautaire après son adoption dans le cadre des accords contractés entre l’Union européenne et l’EEE. — La Suisse, pays frontalier de plusieurs États membres, pose un problème particulier du fait que ce pays n’est pas membre de l’EEE. Des négociations bilatéra- les sont en cours entre les autorités de l’UE et de la Confédération helvétique qui ont achoppé récem- ment sur les modalités du transit routier. Le Comité 25. 5. 98 FR Journal officiel des Communautés européennes C 157/11 s’interroge sur les moyens juridiques existants qui permettraient, au nom de la protection des victimes, d’étendre le bénéfice des mesures prévues dans la directive aux ressortissants communautaires victi- mes d’un accident de la circulation sur le territoire suisse. Une solution bâtie selon une formule conven- tionnelle du même type que la Convention multilaté- rale de garantie pourrait être envisagée à court terme. — Les pays d’Europe centrale et orientale ont également des frontières communes avec plusieurs États mem- bres et enregistrent des flux croissants de circulation automobile. Ils sont destinés à devenir membres de l’Union européenne, et, pour certains d’entre eux, les négociations d’élargissement vont commencer le 31 mars 1998. Ils ont adhéré au système Carte verte et sont parties à la Convention multilatérale de garantie. Il conviendrait donc d’explorer la voie conventionnelle en attendant leur adhésion. — La situation des autres pays tiers est plus délicate au plan des principes juridiques. On s’interrogera, néanmoins, sur un cas non traité par l’article 1, celui par exemple d’un accident causé par un véhicule non immatriculé dans l’Union européenne, conduit par un propriétaire américain, couvert par une garantie d’assurance frontalière délivrée par un assureur établi dans l’Union européenne. L’article 1 lie, en effet, de manière indissociable 4. 2. 1. l’immatriculation et l’assurance. Or, il semble qu’il puisse exister des situations où ces deux conditions cumulatives ne sont pas remplies. 4. 3. Le Comité observe, par ailleurs, qu’il existe une grande disparité dans les régimes d’immatriculation en vigueur dans l’Union européenne s’agissant des autorités chargées de délivrer les plaques, les éléments requis, les délais fixés pour en changer. , les directives automobile n’ayant pas abordé le sujet. Cette question mériterait d’être mise à l’ordre 4. 3. 1. du jour dans un contexte caractérisé par l’apparition de quelques cas de LPS sauvage en automobile. Article 2 Le Comité se déclare en faveur de l’extension du 4. 4. droit d’action directe à l’ensemble des personnes lésées au sens de l’article 1, § 2, de la directive 72/166/CEE. Il suggère donc de substituer à la rédaction existante la rédaction suivante: «Chaque État membre veille à ce que toute personne lésée au sens de l’article 1, § 2, de la directive 72/166/CEE dispose d’un droit d’action directe à l’encontre de l’assureur du tiers civilement respon- sable. » Article 3 Il paraît pertinent d’introduire une référence à 4. 5. l’obligation pour le représentant chargé du règlement des sinistres de communiquer avec la victime dans sa langue. Cette précision pourrait être ajoutée à la fin du paragraphe 4 sous la forme suivante: «Il doit communiquer avec la victime dans la ou les langues officielle(s) de l’État de résidence de cette dernière. » 4. 6. Le paragraphe 6, dont la rédaction est essentielle pour garantir le bon fonctionnement au profit des victimes de l’obligation d’offre, mérite d’être complété sur trois points. 4. 7. Il convient de prévoir, en premier lieu, le cas où la demande d’indemnisation de la victime, parce qu’elle serait exorbitante, est rejetée par l’assureur qui doit, alors, dans un délai de 3 mois, motiver les raisons de son refus. L’expression «offre d’indemnisation» couvre 4. 7. 1. sans doute aussi les cas d’offre zéro mais il semble plus prudent au Comité de disposer d’un libellé explicite à l’instar de celui qui a été retenu à l’article 5. 1, 2e tiret, où l’expression «réponse motivée» est employée. 4. 7. 2. Le membre de phrase suivant pourrait ainsi être introduit après l’expression «offre d’indemnisa- tion»: «ou motive de manière précise les raisons de son rejet de la demande d’indemnisation». 4. 8. Une précision du même ordre devrait être ajoutée à propos de la forme de la demande d’indemnisation. Il convient, en effet, compte tenu des sanctions associées à la non-réponse ou à la réponse insatisfaisante, de veiller à ce que cette dernière soit la plus complète et motivée possible. 4. 8. 1. Il serait donc utile d’ajouter l’adjectif «motivée» après l’expression «demande d’indemnisation» qui figure au paragraphe 1. 4. 9. La formulation du deuxième tiret qui couvre les cas où l’assureur est autorisé à «donner une réponse appropriée» au lieu de «présenter une obligation d’offre» doit être clarifiée dans la version française. En effet, les deux conditions évoquées peuvent être cumulatives mais aussi alternatives. Il serait donc nécessaire de remplacer le mot «et» par l’expression «et/ou». Article 4 4. 10. Il pourrait être pertinent d’introduire dès l’arti- cle 4 une référence au Fonds de garantie. Ainsi, l’expres- sion suivante pourrait être ajoutée à la fin de la dernière C 157/12 FR Journal officiel des Communautés européennes 25. 5. 98 phrase du paragraphe 3: «ainsi que le nom et l’adresse de l’organisme visé à l’article premier, paragraphe 4, de la directive 84/5/CEE». 4. 11. Cet article, qui détaille le contenu des informa- tions pertinentes pour faciliter le règlement du sinistre, fixe les obligations en termes d’échanges des États membres et des entreprises d’assurance. On regrettera qu’il ne soit pas fait allusion à l’obligation pour les organismes d’indemnisation des différents États membres d’échanger entre eux ces informations. La Commission européenne reconnaît dans l’exposé des motifs que «la coopération entre centres d’information est indispensable pour l’obtention du numéro d’immatri- culation du véhicule et du nom de l’assureur dans le pays de résidence de la victime étant donné que ces informations ne se trouvent enregistrées que dans le pays d’immatriculation du véhicule». «4. Les États membres prennent les mesures néces- saires afin de faciliter les échanges d’informations entre les organismes d’information mis en place conformément au paragraphe 1 du présent article. » Article 6 Il pourrait être utile, afin de dissiper tout 4. 12. malentendu sur les cas visés dans cet article, de remplacer le début de la première phrase «Si l’identification de l’assureur n’est pas possible» par l’expression suivante qui est plus précise: «Lorsqu’un organisme d’information n’est pas par- venu à identifier l’assureur d’un véhicule immatriculé sur son territoire. » Article 7 4. 11. 1. Le Comité estime utile de disposer d’une référence explicite à cette coopération dans l’article 4. Il propose d’insérer la rédaction suivante sous la forme d’un nouveau paragraphe 4: Compte tenu des difficultés de mise en place 4. 13. pratique du fichier décrit à l’article 4, le Comité recommande de porter le délai envisagé au paragraphe 1 de vingt-quatre mois à trente mois. Bruxelles, le 25 mars 1998. Le Président du Comité économique et social Tom JENKINS


title: Arbeitslosigkeit. Monatlich.

eurovoc_concepts:
EU Member State
Japan
United States
employment statistics
unemployment