title: Aanbeveling van de Commissie betreffende de principes die van toepassing zijn op de organen die verantwoordelijk zijn voor de buitengerechtelijke beslechting van consumentengeschillen

text: COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN it it it it*it it it it * ** Brussel, 30. 03. 1998 C 0 M( 199g) 19g def. CORRIGENDUM Rediffusion du document SEC(1998) 576 final du 30. 03. 1998 car la cote de ce document doit se lire COM(1998) 198 final. (concerne toutes les versions linguistiques) MEDEDELING VAN DE COMMISSIE de buitengerechtelijke beslechting van consumentengeschillen betreffende en AANBEVELING VAN DE COMMISSIE betreffende de principes die van toepassing zijn op de organen die verantwoordelijk zijn voor de buitengerechtelijke beslechting van consumentengeschillen SAMENVATTING Deze Mededeling is een van een serie communautaire initiatieven op het gebied van de verhaalsmogelijkheden van de consument, die al vele jaren worden ontplooid. een spoed Dat met de beslechting van consumentengeschillen noodzakelijk is, is onderstreept en bevestigd tijdens het overleg over het Groenboek (1993) en over het "Actieplan inzake de verhaalsmogelijkheden van de consumenten en de beslechting van consumentengeschillen in de interne markt" (1996). communautaire actie voor Het resultaat van de besprekingen laat zien, dat een van de belangrijkste te verwezenlijken doelstellingen te vergemakkelijken en daardoor de problemen die voortvloeien uit de incongruence tussen het economisch belang van de zaak en de kosten van de beslechting ervan langs gerechtelijke weg, op te lossen. is de beslechting van consumentengeschillen Om die reden bevat deze Mededeling twee elementen die tot doel hebben verhaalsmogelijkheden van de individuele consument1 te verbeteren. Dat zijn: de in de eerste plaats een klachtenformulier, dat bedoeld is om de communicatie tussen de consument en het bedrijfsleven te vergemakkelijken en, als men niet tot een minnelijke schikking kan komen, de toegang tot buitengerechtelijke procedures te vergemakkelijken en in de tweede plaats een aanbeveling, waarin de beginselen voor de buitengerechtelijke beslechting van consumentengeschillen2 worden vastgelegd. 1 In deze mededeling wordt onder "de verhaalsmogelijkheden van de consument" verstaan de praktische uitoefening van zijn rechten en niet zijn toegang tot de justitie stricto-sensu , namelijk tot de gerechten. 2 De eerste communautaire initiatieven op het gebied van de verhaalsmogelijkheden voor de consumenten dateren uit de jaren tachtig: een eerste Mededeling van de Commissie betreffende de consument en zijn verhaalsmogelijkheden is op 4 januari 1985 in de vorm van een memorandum voorgelegd aan de Raad, COM(84) 692 dcf. , gevolgd door een "aanvullende mededeling" van 7 mei 1987, COM(87) 210 def. Het Parlement heeft zich over dit onderwerp uitgesproken door middel van een resolutie, gedateerd 13 maart 1987 (PB C99 van 13 april 1987, blz. 203). De Raad heeft hierop gereageerd met zijn resolutie van 25 juni 1987 inzake de toegang van de consumenten tol de rechter, (87/C 176/02 - PB C 176 van 4. 7. 1987, blz. 2), waarin hij de Commissie heeft verzocht de analyse te voltooien met inachtneming van de uitbreiding van de Gemeenschap. Op de communautaire dimensie van het probleem van de verhaalsmogelijkheden van de consumenten is attent gemaakt in de resolutie van het Europees Parlement van 11 maart 1992 (PB C 94 van 13 april 1992, blz. 217) alsmede in de Resolutie van de Raad van 13 juli 1992 betreffende de toekomstige prioriteiten voor de ontwikkeling van het beleid inzake consumentenbescherming (PB V 186 van 23 juli 1992, blz. 1). Op 21, 22 en 23 mei 1992 is in Lissabon, onder auspiciën van het toenmalige voorzitterschap en de Commissie, de Derde Europese conferentie over de verhaalsmogelijkheden van de consumenten gehouden, waaraan zo'n 300 deskundigen als vertegenwoordigers van de 12 lidstaten van de Europese Gemeenschappen alsmede bepaalde landen van de EVA hebben deelgenomen. De conclusies van deze conferentie bevestigen de bezorgdheid die in de eerder genoemde initiatieven zijn uitgedrukt. In haar Groenboek "De consument en zijn verhaalsmogelijkheden en de beslechting van consumentengeschillen in de interne markt", (COM(93) 576 def. van 16. 11. 1993), heeft de Commissie een aantal voorstellen gedaan voor het oplossen van de individuele en collectieve grensoverschrijdende geschillen. Tot deze voorstellen behoorden het vrije verkeer van verbodsacten en de vereenvoudiging van het beslechten van geschillen. Naar aanleiding van het Groenboek heeft de Commissie een voorstel gedaan voor een richtlijn betreffende het doen staken van inbreuken in het raam van de bescherming van de consumentenbelangen 2 INHOUDSOPGAVE INLEIDING 1. Het probleem van de verhaalsmogelijkheden van de individuele consument. 2. Drie wegen om tot een oplossing te geraken: a) b) De vereenvoudiging en verbetering van de gerechtelijke procedures De verbetering van de communicatie tussen de consumenten en het bedrijfsleven c) Het opzetten van buitengerechtelijke procedures I. DE INHOUD VAN DE VOORGESTELDE ACTIE 1. 1. De bevordering van de minnelijke schikking van consumentenproblemen 1. 2. De veiligstelling van voldoende garanties bij de oprichting en de werkwijze van de buitengerechtelijke organen die bevoegd zijn voor het beslechten van consumentengeschillen II. EUROPEES KLACHTENFORMULIER VOOR DE CONSUMENT III. VAN AANBEVELING VAN DE COMMISSIE BETREFFENDE DE PRINCIPES DIE DIE VERANTWOORDELIJK ZIJN VOOR DE BUITENGERECHTELIJKE BESLECHTING VAN CONSUMENTENGESCHILLEN DE ORGANEN TOEPASSING ZIJN OP Bijlage: Informatieblad betreffende de organen die verantwoordelijk voor de buitengerechtelijke beslechting van consumentengeschillen (gemeenschappelijk standpunt van de Raad betreffende het doen staken van inbreuken in het raam van de bescherming van de consumentenbelangen (Europese Gemeenschap nr. 48/97 van 30 oktober 1997, PB C 389 van 16. 11. 1997, blz. 51) en een Mededeling ingediend betreflende een Actieplan inzake de verhaalsmogelijkheden van de consument en de beslechting van consumentengeschillen in de interne markt, (COM(96) 13 def. van 14. 2. 19%). Het Europees Parlement steunt in zijn resolutie van 14 november 1996 (nr. A4-0355/96, PB C 362 van 2. 12. 1996, blz. 275) betreffende bovengenoemde Mededeling de doelstellingen van bedoeld en verzoekt de Commissie andere werkzaamheden ter zake te verrichten. 3 INLEIDING 1. Het probleem van de verhaalsmogeliikheden van de individuele consument Bij de goedkeuring van het eerste Programma voor een beleid inzake bescherming en voorlichting van de consument in 19753, heeft de Raad van de Europese Gemeenschappen vijf fundamentele rechten genoemd4. Sedertdien is het acquis communautaire op dit terrein sterk uitgebreid. Verscheidene communautaire rechtsinstrumenten hebben tot doel, de consument een aantal concrete rechten toe te kennen, die hij in alle lidstaten kan genieten. Voor productaansprakelijkheid, consumentenkrediet, huis-aan-huisverkoop, pakketreizen, overreserveringen luchtvaart, de verantwoordelijkheid voor vliegtuigongevallen5, oneerlijke bedingen, overeenkomsten op afstand en "time-sharing", is op Europees niveau wetgeving tot stand gekomen. Over voorstellen voor andere rechtsinstrumenten, bijvoorbeeld inzake de verkoop van en de garantie voor duurzame verbruiksgoederen, wordt nog gediscussieerd. De toekenning van deze rechten op communautair niveau betekent voor de consument, dat hij beter kan profiteren van de grote interne markt, een doelstelling die de lidstaten hebben aangenomen bij de aanvaarding van het actieplan ten behoeve van de interne markt dat de Commissie aan de Europese Raad van Amsterdam heeft voorgelegd (strategische doelstelling 3, CSE (97) 1 def, van 4 juni 1997). in de die in de lidstaten, eerste plaats verantwoordelijk De voor de consumentenbescherming, hebben op eigen initiatief eveneens een zeer gevarieerd pakket wetgeving ingevoerd om de consumenten specifieke rechten toe te kennen en dit zowel op terreinen waarvoor geen communautaire wetgeving bestaat, als op die waar de geharmoniseerde wetgeving op basis van communautaire rechtsinstrumenten van toepassing is; hierdoor zijn de lidstaten in staat de consumenten beter bescherming te beschermen. Bovendien genieten de consumenten bij hun relaties met het bedrijfsleven, zelfs bij ontstentenis van specifieke wetgeving, de bescherming van de algemene regels van het burgerlijk recht. zijn Als men echter aanzienlijke rechten toekent, terwijl de rechthebbenden beschikken over de middelen om deze rechten daadwerkelijk te kunnen uitoefenen, hebben deze geen enkele praktische waarde6. Derhalve moet men, om het door de communautaire of nationale 3 PB C 92 van 25. 4. 1975, blz. 1 t/m 6. 4 Het recht op bescherming van zijn gezondheid en veiligheid, het recht op bescherming van zijn economische belangen, het recht op voorlichting en vorming, het recht op vertegenwoordiging en het recht OP een billijke vergoeding van de schade door middel van een snelle, afdoende en goedkope procedure". 5 Verordening (EG) 2027/97) van de Raad van 9 oktober 1997 betreffende de aansprakelijkheid van luchtvervoerders bij ongevallen. 6 De vcrhaalsmogclijkheden vormen voor de consumenten een uitvloeisel van demateriöle rechten die door de communautaire rechtsorde zijn toegekend. Hoewel het (bij afwezigheid van communautaire wetgeving) elke lidstaat tot taak heeft de procedurele voorwaarden te scheppen voor de verhaalmogclijkhcdcn, die bestemd zijn voor de volledige handhaving van deze rechten, legt het communautaire recht echter toch beperkingen op aan deze bevoegdheid. Deze wetgevende bepalingen kunnen aldus immers niet discriminerend werken ten opzichte van de personen aan wie krachtens het communautaire recht het recht op gelijke behandeling is toegekend en evenmin de fundamentele vrijheden beperken die door het Verdrag worden gegarandeerd. Wanneer het communautaire recht het vrije verkeer van goederen en diensten op de interne markt garandeert, vormt de mogelijkheid voor de marktdeelnemers, de consumenten daaronder begrepen, zich te wenden tot de gerechten van een lidstaat om de geschillen te beslechten waartoe hun economische activiteiten aanleiding kunnen geven, op dezelfde wijze als de onderdanen van die lidstaat, het uitvloeisel van deze vrijheden (Arrest van 26 4 wetgever opgezette kader voor de consumentenbescherming en de realiteit met elkaar in overeenstemming te brengen, ervoor zorgen dat de consument zijn rechten, wanneer deze geschonden worden, via eenvoudige, snelle, doeltreffende en niet kostbare gerechtelijke kanalen kan doen gelden. De bevoegde instanties hebben reeds herhaalde malen advies uitgebracht over de specifieke problemen waarmee de consumenten bij de uitoefening van hun rechten te maken krijgen De consument die daarbij de gerechtelijke weg bewandelt, krijgt immers met een aantal hindernissen te maken. In de eerste plaats zijn dat de kosten van de juridische bijstand en vertegenwoordiging, de gerechtskosten, de kosten van het raadplegen van deskundigen (des te meer omdat de moderne economie steeds ingewikkelder producten en diensten levert, die in sommige gevallen de kennis van de rechter te boven gaan). Vervolgens bestaat in enkele landen het gevaar dat men in geval van een faillissement de kosten van de tegenpartij moet betalen en in andere landen de zekerheid dat men, zelfs als men het geding wint, voor zijn eigen kosten moet opkomen. Tenslotte duurt het, gezien de overbelasting van de gerechten in bepaalde lidstaten, lang voordat een zaak behandeld wordt. Naast deze materiële factoren, bestaan er door de complexiteit en het formalisme waarmee gerechtelijke procedures omgeven zijn, ook nog hindernissen van psychologische aard. De consument ondervindt vaak een zekere aarzeling ten opzichte van de gerechten, als gevolg van de daar gebezigde taal en de onaantastbare rituelen van de procedure. De situatie ten aanzien van geschillen in het eigen land is al gecompliceerd, maar zij wordt alleen maar erger, wanneer geschillen een internationale dimensie krijgen. De kans op grensoverschrijdende geschillen7 neemt toe naar mate de consumententransacties over de grenzen heen toenemen alsmede met de verschijning van nieuwe verkooptechnieken en nieuwe vormen van dienstverlening. Uit het bovenstaande kan men concluderen dat wanneer om kleine bedragen gaat voor de meeste, zowel nationale als grensoverschrijdende consumentengeschillen, de gerechtelijke procedure te lang duurt en de kosten ervan onevenredig hoog8 zijn. In die situatie maken talrijke consumenten geen gebruik van hun rechten en laten zich zonder meer de schending van die rechten welgevallen. 2. Drie wegen om tot een oplossing te geraken: Er zijn drie manieren om de verhaalsmogelijkheden van de consumenten te verbeteren: vereenvoudiging en verbetering van de gerechtelijke procedures, verbetering van de communicatie invoering van tussen de consumenten en het bedrijfsleven, en buitengerechtelijke procedures voor het beslechten van consumentengeschillen. Deze drie methoden zijn in geen enkel opzicht alternatieven, doch vullen elkaar volledig aan. september 1996, Data Delecta en Forsberg, C-43/95, Jur. 96/1-4661 en arrest van 20 maart 1997, Hayes, C-323/95, Jur. 1-171). 7 Voor een uitgebreide beschrijving van de definitie van deze term en alle specifieke of bijkomende problemen die eruit voortvloeien, wordt verwezen naar bladzijde 72 van het Groenboek. 8 De juistheid van deze constatering is onderzocht en bewezen in de studie over de "kosten van grensoverschrijdende geschillen voor de consumenten in de interne markt". Bij deze studie is gebleken, dat de gemiddelde kosten (gerechtskosten + kosten van een advocaat) van de gerechtelijke beslechting van een grensoverschrijdend geschil over een bedrag van 2. 000 ecu, in het voor de eisende partij gunstigste geval neerkomen op ongeveer 2. 500 ecu. OP bladzijde 8 t/m 11 van het "Actieplan inzake de verhaalsmogelijkheden van de consument en de beslechting van consumcntengcschillen in de interne markt" (COM(96) 13) wordt een samenvatting gegeven van de resultaten van deze studie. 5 Er bestaat echter een essentieel verschil tussen de eerste manier en de beide andere: de eerste manier past in het traditionele kader van de gerechtelijke beslechting van geschillen en wil de bestaande systemen verbeteren, terwijl de beide andere manieren de geschillen zoveel mogelijk losmaken van het gerechtelijk kader. hetzij "kleine algemeen, geschillen" a) De vereenvoudiging en verbetering van de gerechtelijke procedures De meeste lidstaten hebben initiatieven ontwikkeld om de gerechtelijke procedures voor betreffende consumentengeschillen, te vereenvoudigen. Het gemeenschappelijke idee hierachter is de afwezigheid van formalisme van deze procedures, waardoor het mogelijk wordt het geding te voeren onder vereenvoudigde voorwaarden, de tussenkomst van een advocaat facultatief te stellen of een verzoeningspoging in aanwezigheid van een rechter voor te stellen (verplicht of op initiatief van de rechter of de partijen). Ondanks de overeenkomsten, bestaat er een hele reeks verschillen in de vereenvoudigde procedures in de verschillende rechtssystemen, met name wat betreft de criteria die men hanteert om het begrip "kleine geschillen" of de kosten te definiëren. hetzij met name In het kader van haar Actieplan van 14 februari 1996, heeft de Commissie het idee geopperd een formulier te ontwerpen als middel om de verhaalsmogelijkheden van de consumenten te vereenvoudigen. Bij de raadpleging over het Actieplan is echter gebleken, dat de lidstaten niet overtuigd zijn van het voordeel van een enkel formulier in het kader van vereenvoudigde gerechtelijke procedures, des te meer omdat voor de meeste van deze landen de mogelijkheid een dergelijke procedure te beginnen door het simpelweg inzenden van een formulier, wijziging van de nationale voorschriften voor civiele procedures noodzakelijk zou maken. De ter zake verrichte werkzaamheden hebben de Commissie niettemin geïnspireerd tot een van de in de onderhavige Mededeling gelanceerde initiatieven op buitengerechtelijk gebied (zie punt 1. 1). De onderhavige Mededeling is niet van toepassing op de gerechtelijke procedures en bevat dus geen voorstellen op dit primordiale gebied. Dit betekent natuurlijk niet, dat de Commissie geen vooruitgang in de gerechtelijke procedures zou bevorderen. Integendeel zelfs, zij zal de noodzaak en de voorwaarden blijven bestuderen van een communautaire actie inzake het functioneren van de gerechtelijke procedures in de globale context van de interne markt en de Europese juridische ruimte, een poging die sterk zal worden ondersteund door het Verdrag van Amsterdam. De Commissie heeft overigens onlangs een Mededeling gepresenteerd9, die met name de verbetering tot doel heeft van de procedures van de uitvoering van rechterlijke beslissingen in het buitenland en van de regels met betrekking tot het vaststellen van de gerechten die bevoegd zijn om kleine grensoverschrijdende geschillen te behandelen. Deze Mededeling, die rekening houdt met de belangen van de consumenten, opent tevens de discussie over een gemeenschappelijke aanpak van de Unie wat betreft bepaalde aspecten van het nationale procedurerecht Daarnaast komt er een algemener onderzoek naar het probleem van vereenvoudigde gerechtelijke procedures (voor kleine geschillen) in het kader van de Europese juridische ruimte. fr) De verbetering van de communicatie tussen de consumenten en het bedrijfsleven Om de problemen van de verhaalsmogelijkheden van de consument af te zwakken, moet de consument worden geholpen om over het geschil met zijn tegenpartij een minnelijke 9 Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement, getiteld: "Naar meer doelmatigheid bij het verkrijgen en uitvoeren van rechterlijke beslissingen binnen de Europese Unie", COM(97) 609 def. van 26. 11. 1997. schikking te treffen. Door de dialoog tussen de twee partijen en de minnelijke schikking van het geschil, blijven de consument alle problemen vermeden die nu eenmaal aan de hierboven genoemde gerechtelijke procedures inherent zijn en wordt tevens verbetering gebracht in de situatie die ontstaan is door de eventuele schending van zijn rechten. De minnelijke schikking van consumentengeschillen komt ook tegemoet aan de behoeften en zorgen van bedrijfsleven dat graag processen vermijdt en zijn cliënten behoudt. De dialoog komt normaliter tot stand op initiatief van de consument zelf, met of zonder tussenkomst van de consumentenbonden of andere organen die hulp verlenen aan de consumenten. De totstandkoming van een vruchtbare communicatie wordt echter vaak belemmerd door het gebrek aan informatie van de consument, doordat hij zijn eis moeilijk duidelijk onder woorden kan brengen of, wanneer het geval om grensoverschrijdende geschillen gaat, door zijn aarzeling om een dialoog aan te gaan met een "gesprekspartner" die niet dezelfde taal spreekt als hijzelf. Wanneer een geschil niet in der minne kan worden beslecht, wordt een beroep op de organen die voor het beslechten van consumentengeschillen bevoegd zijn, vanzelfsprekend onvermijdelijk. Overigens heeft de Commissie op het gebied van de financiële dienstverlening een initiatief gelanceerd10 dat de betrokkenen, dat wil zeggen de financiële diensten en de consumentenorganisaties, in staat stelt vrijwillige overeenkomsten te sluiten met als doel de verbetering van enerzijds de voorlichting van de consument en anderzijds zijn toegang tot de verhaalsmogelijkheden. c) Het opzetten van buitengerechtelijke procedures Om die reden zijn in de verschillende lidstaten talrijke initiatieven genomen met het oog op buitengerechtelijke oplossingen voor het beslechten van consumentengeschillen. De Europese Commissie ondersteunt reeds lang proefprojecten op nationaal en plaatselijk niveau, die tot doel hebben dit soort systemen op te zetten of uit te breiden. Naast de gerechtelijke procedures bestaan nwincntccl in Europa tal van specifieke "buitengerechtelijke methoden" voor het beslechten van consumentengeschillcn. Dit zijn procedures die gerechtelijke procedures aanvullen of eraan voorafgaan, zoals bemiddeling of verzoening, of alternatieve procedures, zoals arbitrage. Gezien het feit dat dezelfde methoden in de lidstaten niet overal dezelfde benamingen hebben en om niet in de war te raken door de diversiteit van de terminologie, wordt erop gewezen dat de onderhavige Mededeling betrekking heeft op methoden die, hoe men ze ook noemt, leiden tot de beslechting van een geschil door actieve tussenkomt van een derde persoon of instantie die een oplossing voorstelt of oplegt. Procedures die niet verder gaan dan een eenvoudige poging de partijen bij elkaar te brengen en hen te overreden een gemeenschappelijke oplossing te zoeken, vallen er buiten. De systemen voor buitengerechtelijke beslechting van consumentengeschillen vertonen een grote verscheidenheid in structuur en werkwijze, alsmede in het verloop van de procedure. 10 Mededeling van de Commissie "Financiële diensten: het verf rouwen van de consument versterken, COM(97) 309 van 26. 06. 1997, follow-up van het Groenboek ' Financiële diensten: voldoen aan de verwachtingen van de consument" (COM(96) 209 van 22. 05. 96) 7 De bestaande buitengerechtelijke rechtsinstrumenten zijn het resultaat van initiatieven van de centrale overheid (bijvoorbeeld de geschillencommissies in de Scandinavische landen), of lokale overheden (bijvoorbeeld: de arbitragecommissies in Spanje), of van initiatieven die worden bevorderd of georganiseerd door beroepsorganisaties of bedrijfstakken (bijvoorbeeld of verzekeringsmaatschappijen) of door personen of instellingen die als hoofdactiviteit arbitrage- en bemiddelingsdiensten verlenen (bijvoorbeeld juristen of particuliere arbitragebureaus). ("ombudslieden") bemiddelaars banken van de de Juist vanwege die diversiteit, zijn de door deze instanties genomen besluiten zeer (zoals die van de gevarieerd van aard. Sommige zijn simpele aanbevelingen geschillencommissies landen en van de meeste particuliere in de Scandinavische "ombudslieden"), andere zijn alleen bindend voor de verweerder (zoals de meeste "ombudslieden" van de banken) en nog weer andere voor beide partijen (arbitrage). Maar omdat het hier gaat om het beschermen van de belangen van justitiabelen, moet men weten in hoeverre de buitengerechtelijke procedures soortgelijke garanties kunnen bieden als de gerechtelijke procedures (met name de garantie van onafhankelijkheid en onpartijdigheid), terwijl tevens de praktische mogelijkheden tot het beslechten van hun geschillen worden verbeterd. Deze kwestie te belangrijker omdat het buitengerechtelijk systeem, ondanks de ontegenzeggelijke voordelen die het biedt, enkele potentiële zwakke punten vertoont, zoals het gemak waarmee de strikte toepassing van de rechtsregels kan worden uitgesloten of het ontbreken van de mogelijkheid om tegen de genomen beslissing, wanneer deze bindend is, in beroep te gaan of de problemen met het ten uitvoer leggen van deze beslissingen met name in een andere staat dan die waar de (Het Verdrag van New-York van 1958, dat de beslissingen zijn genomen. tenuitvoerlegging van de arbitrale uitspraak mogelijk maakt, is niet in alle lidstaten van de Unie toepasbaar"). is des in de De veiligstelling van bepaalde garanties voor een "goede rechtspraak" buitengerechtelijke procedures, zou enerzijds de nadelen ervan verkleinen en anderzijds de geloofwaardigheid van de buitengerechtelijke systemen in de ogen van de consumenten, alsmede het wederzijdse vertrouwen van de in de verschillende lidstaten aanwezige organen, vergroten. " Zo is Portugal niet tot dit Verdrag toegetreden (arrest van 25 juli 1991, Rich, C-190/89, Jur. 1-3855. Dit betekent, dat de erkenning en uitvoering van arbitrale beslissingen niet in de gehele Unie gegarandeerd zijn. 8 DE INHOUD VAN DE VOORGESTELDE ACTIE Met de onderhavige Mededeling lanceert de Commissie twee initiatieven, die tot doel hebben de verhaalsmogelijkheden van de consumenten te verbeteren. De Commissie streeft ernaar het beleid te voltooien dat de lidstaten op dit gebied hebben gevoerd, teneinde overeenkomstig artikel 129 A van het Verdrag, "een hoog niveau van consumentenbescherming" te verwezenlijken; deze actie, die rekening houdt met het subsidiariteitsbeginsel (artikel 3 B van het Verdrag), beperkt zich tot hetgeen noodzakelijk is om het na te streven doel te bereiken. De bedoeling is het voorgestelde initiatief op vrijwillige basis uit te voeren. LI. De bevordering van de minnelijke schikking van consumentenproblemen In dit verband streeft de Mededeling er in de eerste plaats naar om de oplossing van conflicten op consumentengebied in de beginfase te stimuleren en te vergemakkelijken, zodat de partijen de onaangenaamheden die veroorzaakt worden door de opening van een gerechtelijke (of zelfs een buitengerechtelijke), procedure kunnen vermijden. Daartoe wordt in deze Mededeling een "Europees klachtenformulier voor de consument" gepresenteerd, dat in de eerste plaats tot doel heeft de communicatie tussen de consumenten en het bedrijfsleven te verbeteren, met het oog op een minnelijke beslechting van hun geschillen. Mocht deze dialoog tussen de consumenten en het bedrijfsleven niet tot een oplossing van het probleem leiden, dan kan men dit formulier gebruiken voor het openen van een buitengerechtelijke procedure. Om een integraal gebruik van de mogelijkheden die dit formulier biedt mogelijk te maken, zouden de organen die voor de buitengerechtelijke beslechting van consumentengeschillen verantwoordelijk zijn, moeten accepteren dat de indiening van het Europese formulier voldoende is om de procedure te openen inzake een geschil waarvoor zij bevoegd zijn. Dit klachtenformulier kan zowel voor nationale als voor grensoverschrijdende geschillen worden gebruikt, ongeacht het bedrag of het soort consumentengeschil waar het om gaat. De betrokkenen kunnen zelf beslissen in hoeverre hun probleem kan worden opgelost door middel van het formulier. Wat meer in het bijzonder de financiële dienstverlening betreft, wordt in de "dialoog" die momenteel tussen de financiële diensten en de consumentenorganisaties wordt gevoerd, de aanpassing van dit formulier aan geschillen met betrekking tot de financiële diensten besproken. Voor alle belanghebbende personen en organisaties komt dit formulier in alle talen van de Europese Unie beschikbaar op Internet (http://europa. eu. int/comm/dg24). Het formulier mag niet worden gewijzigd, maar de organisaties die het gebruik ervan aan de consument voorstellen consumentenbonden, voorlichtingscentra voor consumenten enz. ), kunnen er wel een "persoonlijk tintje" aan geven door in de rechterbovenhoek van het formulier hun logo aan te brengen. bedrijfsverenigingen, (ondernemingen, Het "klachtenformulier voor de consument", dat zijn actuele vorm heeft gekregen na talrijke besprekingen met de betrokken partijen en de lidstaten, heeft een zodanige opzet dat het de consumenten kan leiden en begeleiden bij het formuleren van zijn eis. Het geeft een aantal antwoorden waaruit een keuze kan worden gemaakt, om de consument te helpen zijn problemen en zijn eis beter af te bakenen; daarnaast biedt het formulier voldoende ruimte om de gebruikers in staat te stellen aanvullende opmerkingen te maken of bijzondere gevallen te beschrijven die niet door de lijsten op het formulier worden zal bij gedekt. De grensoverschrijdende geschillen waar de partijen zich in verschillende talen uitdrukken, het combinatie van meerkeuzevragen een vrije tekst en 9 vertalen aanzienlijk gemakkelijker maken. Wanneer technische wijzigingen van het formulier noodzakelijk blijken, zullen de diensten van de Commissie die uitvoeren. Dit initiatief van de Commissie heeft de vorm van een proefproject. De Commissie zal na twee jaar de doeltreffendheid en de impact beoordelen, aan de hand van de ervaring die dan met het gebruik van het formulier is opgedaan. 1. 2. Veiligstelling van voldoende garanties bii de oprichting en de werkwijze van buitengerechtelijke organen die bevoegd zijn voor het beslechten van consumentengeschillen. Het tweede initiatief van de Commissie is een aanbeveling, die tot doel heeft een reeks principes vast te leggen die van toepassing zijn op de werkwijze van reeds bestaande (of richten) buitengerechtelijke organen voor het beslechten van te nog op consumentengeschillen. De buitengerechtelijke procedures waar deze aanbeveling betrekking op heeft, zijn die welke ongeacht hun "juridische aard" (uitspraak, aanbeveling of voorstel tot schikking), worden gekenmerkt door het optreden van een derde persoon of instantie, die zich er niet toe beperkt de partijen te overreden om met elkaar overeenstemming te bereiken, maar die een concreet standpunt inneemt ten opzichte van de beslechting van het geschil. Het eerbiedigen van bepaalde beginselen, zoals onafhankelijkheid, doorzichtigheid en doeltreffendheid, kan de bescherming van de rechten van de consumenten op een hoger plan helpen brengen. Daarnaast is het veilig stellen van deze garanties een factor van betrouwbaarheid en vertrouwen. Dit vertrouwen geldt in tweeërlei opzicht: in de eerste plaats zal de consument, gerustgesteld door de garanties die hem gegeven worden door de buitengerechtelijke procedures die hem ter beschikking staan, zonder voorbehoud en wantrouwen volledig kunnen profiteren van de voordelen van het buitengerechtelijk systeem van zijn land of, bij grensoverschrijdende geschillen, van dat van een ander land. In de tweede plaats zullen de organen die in verschillende landen verantwoordelijk zijn voor bij grensoverschrijdende geschillen elkaar wederzijds meer vertrouwen schenken. In een klimaat van wederzijds vertrouwen, zullen zij doeltreffend kunnen samenwerken om de behandeling van grensoverschrijdende consumentengeschillen te verbeteren. De Commissie zal het opnemen van deze organen in een netwerk vergemakkelijken, zodat een actieve samenwerking bij de oplossing van concrete gevallen mogelijk wordt. Uiteindelijk moet de consument in staat zijn zich bij grensoverschrijdende geschillen via het homologe buitengerechtelijke orgaan tot het bevoegde buitengerechtelijke orgaan in het buitenland. consumentengeschillen, buitengerechtelijke in zijn eigen te wenden beslechting land, van de Daarom zouden de buitengerechtelijke organen die in de verschillende lidstaten worden of zijn opgericht, de in deze aanbeveling opgesomde principes moeten eerbiedigen. Voor de consumentenbonden in samenwerkingsverband, een sleutelrol weggelegd bij het verwezenlijken van deze doelstelling. en de beroepsorganisaties is, zowel individueel als Deze principes kunnen de personen of organisaties die buitengerechtelijke diensten verlenen en in een van de lidstaten gevestigd zijn, in staat stellen hun diensten in een andere lidstaat aan te bieden. 10 Om de buitengerechtelijke procedures waarin de in de aanbeveling genoemde principes worden geëerbiedigd doorzichtig te maken en te verspreiden, alsmede om de opneming ervan in een netwerk te vergemakkelijken, zal de Commissie het initiatief nemen tot het oprichten van een database voor de buitengerechtelijke organen voor het beslechten van consumentengeschillen, die bedoelde garanties bieden. Met handhaving van het subsidiariteitsbeginsel zal in deze database de informatie worden opgeslagen die de lidstaten die aan dit initiatief willen deelnemen, aan de Commissie ter beschikking stellen. Om de informatie te standaardiseren en de overdracht van deze gegevens eenvoudiger te maken, stelt de Commissie aan de lidstaten een standaard informatieblad beschikbaar, dat aan de aanbeveling wordt gehecht. Iedere lidstaat kan, eveneens met het oog op de doorzichtigheid en de informatie, op zijn grondgebied zorgen voor één enkel contactpunt, dat iedere belanghebbende de organen kan aanwijzen waartoe deze zich voor de buitengerechtelijke beslechting van een concreet consumentengeschil kan wenden. Na verloop van twee jaar zal de Commissie de tenuitvoerlegging van deze aanbeveling evalueren. 11 II. Een Europees klachtenformulier voor de consument Eventueel het logo van de organisatie die de consumenten het gebruik van het formulier voorstelt KLACHTENFORMULIER VOOR DE CONSUMENT Dit formulier is door de diensten van de Europese Commissie opgesteld en mag door de gebruikers ervan tussen de niet gewijzigd worden. liet gebruik van het formulier heeft tot doel, de communicatie consumenten en het bedrijfsleven te verbeteren om, voor zover dat mogelijk is, een minnelijke oplossing te vinden voor de moeilijkheden die de consumenten bij verschillende transacties kunnen ondervinden. Het formulier is beschikbaar in alle talen van de Europese Unie (http://europa. eu. int/comm/dg24). ! ! Dit formulier mag in geen geval naar de Commissie worden opgestuurd. Zij heeft geen bevoegdheid om in dit soort geschillen tussenbeide te komen. GEGEVENS VAN DE PARTIJEN Klacht ingediend door: Ten aanzien van: nr. , Naam Adres, straat Plaats, postcode I,and Telefoonnummer Faxnummer: K-mailadres: Uit naam van* nr. Naam Adres, straat Plaats, postcode Land Telefoonnummer Faxnummer: I {-mailadres: Overige gegevens: •Uitsluitend in te vullen wanneer de klacht van de verbruiker door een derde en niet door hemzelf wordt ingediend. In dat geval is het gewenst dat de consument onder zijn naam zijn handtekening plaatst. NADERE AANWIJZINGEN • Teneinde het probleem en de eis duidelijk af te bakenen, wordt in dit formulier op elke vraag een aantal antwoorden gegeven waaruit men een keuze kan maken. Men dient de antwoorden (een of meer) te kiezen die het meest in aanmerking komen en deze informatie eventueel aan te vullen in de ruimte die voor dit doel is opengelaten. • Het verdient aanbeveling bij dit formulier een kopie te voegen van de relevante bewijsstukken en deze stukken, met achterhouding van een kopie, in te zenden per aangetekend schrijven met ontvangstbevestiging of elke andere wijze waarmee kan worden vastgesteld dat zij verzonden en ontvangen zijn. • Klager dient verweerder voor zijn antwoord een passende tijd (minstens 14 dagen) te laten. Verweerder dient klager te antwoorden door hem het gehele formulier te retourneren. Vervolgens moet klager hem de antwoordcoupon (op hlz. 4) terugzenden. WAARSCHUWING: In de meeste lidstaten is bij wet een termijn vastgesteld, na afloop waarvan men geen rechten meer kan doen gelden via een gerechtelijke procedure. Bedoelde termijn is soms betrekkelijk kort, met name wanneer het om de aankoop van goederen gaat. De wetgeving die op het geschil van toepassing is, bepaalt of het gebruik van dit formulier deze termijn onderbreekt of niet. 12 KLACHT VAN DE CONSUMENT I. Ondervonden moeilijkheden Datum waarop u het probleem/de problemen hebt ondervonden (dag/maand/jaar). /. /. Geef aan, of het probleem zich al dan niet voor de eerste keer heeft voorgedaan: Omschrijving van het probleem: OHet product is niet geleverd D De dienst is niet verleend O Vertraging bij de levering van het product O Vertraging bij het verlenen van de dienst Duur van de vertraging O Gebrek aan het product G Gebrek aan het verlenen van de dienst Beschrijf het gebrek D Product niet overeenkomstig de bestelling D Producten/diensten niet besteld O Beschadigingen 10 D Weigering de garantie toe te passen 11 G Weigering tot verkoop 12 O Weigering een dienst te verlenen 13 O Bedrog 14 D Verkeerde informatie 15. O Onvoldoende informatie 16. O Betalingsvoorwaarden 17. O Betaalde prijs 18. D Verhoging van de prijs 19. O Extra kosten 20. O Kosten/rekening niet gemotiveerd 21. D Voorwaarden van de overeenkomst 22. D Omvang van de overeenkomst 23. O Raming van de schade 24. O Weigering schadevergoeding te betalen 25. D Onvoldoende schadevergoeding 26. D Wijziging van de overeenkomst 27. O Slechte uitvoering van de overeenkomst 28. D Annulering/opzegging van de overeenkomst 29. D Annulering van een prestatie 30. D Terugbetaling van een lening 31. D Gevraagde rente 32. D Niet-nakoming van een afspraak 33 O Aanvullende mededelingen j. 3 40 Ander soort probleem. OMSTANDIGHEDEN VAN DE FEITEN: (Vermeld de datum en plaats van de aankoop or van de ondertekening van de overeenkomst, beschrijf het product of de dienst in kwestie, alsmede de prijs, de betalingsvoorwaarden of elk ander element dat voor de beoordeling van de klacht dienstig kan zijn): III. Kis VAN DE CONSI W E NT Komen tot: 35. 0 Levering van het product of verlenen van de dienst 45. 0 Correctie van de raming van de schade 46. 0 Overmaking van de schadevergoeding ten bedrage 36. 0 Herstel van het product of de dieast van 47. 0 Terugbetaling van de aanbetaling ten bedrage 37. D Ruiling van het product van 48. D Terugbetaling van andere verrichte betalingen ten 38. 0 Annulering van de verkoop bedrage van 49. 0 Verlaging van de prijs met een bedrag 39. 0 Uitvoering van de garantie van 50. D Overmaking van de schadeloosstelling tot een 40. 0 Nakoming van de afspraken bedrag van 4 1. 0 Afsluiting van een overeenkomst 42. 0 Annulering/opzegging van de overeenkomst 43. 0 Annulering van een rekening 44. 0 Verstrekking van informatie 51 D Aanvullende mededelingen: 52 Q Ander soort eis. 13 IV. AANVULLENDE INFORMATIE (facuHattrf) V. RECliTSCROND. SI. AG (facultatief) VI. BEWIJSSTUKKEN (Voeg zo mogelijk een KOP1K bij van dr bewijsstukken die In uw bezit zijn, bijvoorbeeld rekening, overeenkomst, kwitantie enz. ) Lijst van de bewijsstukken: 1 2 3 4 Wanneer geen minnelijke schikking wordt gctrofTen of wanneer het antwoord langer uitblijft dan. dagen, te rekenen van de datum van verzending van deze klacht, behoud ik mii het recht voor mij te wenden tot een bevoegde instantie. Gedaan te Handtekening: op. 14 III. ANTWOORD VAN VERWEERDER Referentie (in te vullen door verweerder) :. 53 0 Ik aanvaard uw klacht in zijn geheel en verbind mij 54 0 Ik aanvaard uw klacht voor een deel en stel u voor. binnen een termijn van 55 0 Ik erken niet dat uw klacht gegrond is, maar ik wil mijn goede wil tonen en verplicht mij 56 0 Ik aanvaard uw klacht niet. Reden: binnen een termijn van. 57 0 Ik stel u voor, het geschil voor te leggen aan een hieronder te noemen orgaan, dat bevoegd is voor de buitengerechtelijke beslechting vnn dit soort consumentengeschillen: Gedaan te Handtekening: X op. DOOR DE CONSUMENT AAN VERWEERDER TERUG TE ZENDEN Referentie (in te vullen door verweerder) : Klacht ingediend door: Namens: betreffende 58 D Ik hen tevreden en aanvaard uw voorstel voor het beslechten van het geschil. 59 0 Ik aanvaard uw voorstel niet. want 60 0 Naar aanleiding van uw voorstel deel ik u mede, dat ik het geschil voorleg aan het door u voorgestelde orgaan. Gedaan te op Handtekening: 15. /. /EG van de Commissie betreffende de Aanbeveling nr. principes die van toepassing zijn op de organen die verantwoordelijk zijn van buitengerechtelijke voor consumentengeschillen. beslechting de DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 155, Overwegende dat de Raad er in zijn door de Raad "Consumentenbelangen" van 25 november 1996 goedgekeurde conclusies op heeft gewezen, dat het vertrouwen van de consumenten in het functioneren van de interne markt en hun vermogen om ten volle profijt te trekken van de mogelijkheden daarvan moesten worden vergroot, waaronder de mogelijkheid voor consumenten hun geschillen op doelmatige en toereikende wijze te beslechten via buitengerechtelijke procedures of andere vergelijkbare procedures; Overwegende dat het Europees Parlement in zijn resolutie van 14 november 199612 erop heeft gewezen, dat deze procedures moeten voldoen aan minimumeisen die de onpartijdigheid van het orgaan, alsmede de doelmatigheid, de openbaarheid en de doorzichtigheid van de procedure garanderen en de Commissie heeft verzocht ter zake voorstellen te doen; Overwegende dat in de meeste consumentengeschillen het economische belang van de zaak niet evenredig is met de kosten van de gerechtelijke beslechting; dat de moeilijkheden die eventueel verbonden zijn aan gerechtelijke procedures, met name in het geval van grensoverschrijdende geschillen, de consument er van kunnen afbrengen zijn rechten daadwerkelijk te doen gelden; Overwegende dat over het Groenboek: "De consument en zijn verhaalsmogelijkheden en de beslechting van consumentengeschillen in de interne markt"13 op zeer ruime schaal overleg is gepleegd; de resultaten hiervan hebben bevestigd dat met spoed een communautaire actie nodig is om verbetering te brengen in de huidige situatie; alternatieve mechanismen Overwegende dat de ervaring die door verscheidene lidstaten is opgedaan, laat zien dat van met de consumentengeschillen, mits de eerbiediging van bepaalde essentiële principes wordt gegarandeerd, zowel voor de consumenten als voor de ondernemingen goede resultaten kunnen worden gewaarborgd, doordat zij de kosten en de duur van de beslechting van consumentengeschillen verminderen; voor buitengerechtelijke beslechting 12 Resolutie van het Europees Parlement betreffende de Mededeling van de Commissie: "Actieplan inzake de verhaalsmogelijkheden van de consument en de beslechting van consumentengeschillen in de interne markt", van 14. 11. 1996, PB C 362 van 2. 12. 1996, blz. 275 13 Groenboek "De consument en zijn verhaalsmogelijkheden en de beslechting van consumentengeschillen in de interne markt", COM (93) 576 def. van 16. 11. 1993 16 zou van procedures buitengerechtelijke Overwegende dat de vaststelling van dergelijke beginselen op Europees niveau de van uitvoering consumentengeschillen van grensoverschrijdende geschillen het wederzijds vertrouwen van de bestaande buitengerechtelijke organen in de verschillende lidstaten, evenals het vertrouwen van de consumenten in de verschillende bestaande nationale procedures, zou vergroten; dat deze criteria het de in een lidstaat gevestigde buitengerechtelijke organen, gemakkelijker zullen maken om hun diensten in andere lidstaten aan te bieden; beslechting aanzien vergemakkelijken; voor dat ten dit de Overwegende dat een van de conclusies van het Groenboek luidde dat een aanbeveling van de Commissie moest worden gegeven "om de werkwijze en de doorzichtigheid te verbeteren van de systemen van "ombudsmannen" (bemiddelaars) die belast zijn met de behandeling van consumentengeschillen"; Overwegende dat de noodzaak van een dergelijke aanbeveling tijdens het overleg over het Groenboek is benadrukt en tijdens het overleg over de Mededeling betreffende het "Actieplan"14 door een zeer grote meerderheid van de belanghebbenden is bevestigd; Overwegende dat de onderhavige aanbeveling zich tot de procedures moet beperken die, ongeacht hun benaming, leiden tot de beslechting van een geschil door de actieve tussenkomst van een derde persoon die een oplossing voorstelt of oplegt; dat derhalve de procedures die zich beperken tot een simpele poging de partijen bij elkaar te brengen om hen te overtuigen een gezamenlijke oplossing te vinden, er dus niet onder vallen; Overwegende dat de besluiten van de buitengerechtelijke organen bindend kunnen zijn voor de partijen, uit eenvoudige aanbevelingen kunnen bestaan, of schikkingsvoorstellen kunnen zijn die door de partijen moeten worden aangenomen; dat in de onderhavige aanbeveling, deze verschillende gevallen worden aangeduid met de term "besluit"; Overwegende dat de onpartijdigheid en de objectiviteit van het orgaan dat voor het nemen van besluiten verantwoordelijk is, hoedanigheden zijn die nodig zijn om de bescherming te garanderen van de rechten van de consumenten en om hun vertrouwen te vergroten in de alternatieve mechanismen voor het beslechten van consumentengeschillen; Overwegende dat een orgaan slechts onpartijdig kan zijn als er bij de uitoefening van zijn taken geen enkele drvik op wordt uitgeoefend die zijn besluit zou kunnen beïnvloeden; dat zijn onafhankelijkheid eveneens moet worden gegarandeerd zonder dat dit de vaststelling betekent van garanties die even streng zijn als die welke de onafhankelijkheid van de rechters in het kader van het rechtsstelsel garanderen; Overwegende dat wanneer een besluit door één persoon wordt genomen, de onpartijdigheid van de verantwoordelijke persoon slechts kan worden gegarandeerd als hij blijk geeft van onafhankelijkheid en de noodzakelijke kwalificaties bezit, en optreedt in een klimaat dat het hem mogelijk maakt autonoom besluiten te nemen; dat dit meebrengt dat de duur van het mandaat van deze persoon lang genoeg moet zijn en dat hij tussentijds niet kan worden afgezet zonder gewettigde reden; 14 Actieplan inzake de verhaalsmogelijkhedcn van de consument en de beslechting van consumentengeschillcn in de interne markt, COM(96) 13 dcf. van 14. 02. 1996 17 Overwegende dat wanneer het besluit op collegiale wijze tot stand komt, de paritaire deelname van de vertegenwoordigers van de consumenten en van het bedrijfsleven een toereikend middel is om de onafhankelijkheid te waarborgen; Overwegende dat men, om de toereikende informatie van de betrokkenen veilig te stellen, de doorzichtigheid moet garanderen van de procedure en van de activiteit van de organen die voor de beslechting van de geschillen verantwoordelijk zijn; dat de afwezigheid van doorzichtigheid schade de rechten van de partijen kan schaden en kan leiden tot aarzelingen ten opzichte van de buitengerechtelijke procedures voor het beslechten van consumentengeschillen; Overwegende dat de belangen van de partijen slechts kunnen worden gewaarborgd, als de procedure hun instaat stelt hun standpunt naar voren te brengen ten overstaan van het bevoegde orgaan en zich eventueel op de hoogte te stellen van de feiten die de tegenpartij naar voren brengt en eventueel van de verklaringen van deskundigen; dat dit niet noodzakelijkerwijs behoefte te betekenen dat de partijen mondeling worden gehoord; Overwegende dat de buitengerechtelijke tot doel hebben de verhaalsmogelijkheden van de consumenten te vereenvoudigen; dat zij eveneens, met het oog op de doelmatigheid, bepaalde problemen moeten oplossen die in het gerechtelijk kader bestaan, zoals de hoge kosten, de lange termijnen en het gebruik van trage procedures; procedures Overwegende dat men, om de doeltreffendheid en de billijkheid van de procedure te vergroten, het bevoegde orgaan een actieve rol moet toebedelen waardoor dit elk element in overweging kan menen dat voor de beslechting van het geschil dienstig kan zijn; dat deze actieve rol des te belangrijker is omdat de partijen in het kader van de buitengerechtelijke procedures vaak optreden zonder bijstand van een juridisch raadsman; Overwegende dat de buitengerechtelijke organen niet alleen een besluit kunnen nemen op basis van wettelijke bepalingen, maar ook op grond van hun rechtsgevoel en aan de hand van gedragscodes; dat deze flexibiliteit ten aanzien van de grondslag van hun besluiten er echter niet toe mag leiden dat het peil van de bescherming van de consument daalt ten opzichte van de bescherming die hij, met inachtneming van het communautaire recht, zou hebben genoten bij toepassing van het recht door de gerechten; Overwegende dat de partijen het recht hebben op de hoogte te worden gesteld van de genomen besluiten en de beweegredenen daarvoor; dat de motivering van de besluiten een noodzakelijk element is om de doorzichtigheid van en het vertrouwen van de partijen in de werking van de buitengerechtelijke procedures veilig te stellen; Overwegende dat overeenkomstig artikel 6 van het Europese Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, de toegang tot de gerechten een grondrecht is dat geen uitzonderingen kent; dat aangezien het communautair recht het vrije verkeer garandeert van goederen en diensten op de interne markt, de mogelijkheid van de marktdeelnemers, de consumenten daaronder begrepen, om zich voor het beslechten van de geschillen waartoe hun economische activiteiten aanleiding kunnen geven, op dezelfde wijze als de onderdanen van een lidstaat te wenden tot de rechterlijke instanties van die lidstaat, het logisch vervolg vormt van deze vrijheden; dat de buitengerechtelijke procedures niet tot doel kunnen hebben het rechtsstelsel te vervangen; dat derhalve de consument door het volgen van de buitengerechtelijke weg alleen zijn recht op toegang tot de gerechten kan 18 worden ontnomen wanneer hij daar uitdrukkelijk, met volledige kennis van zaken en nadat het geschil is ontstaan, mee instemt; Overwegende dat soms en ongeacht het voorwerp en de waarde van het geschil, de partijen en met name de consument als de economisch zwakkere en juridisch minder ervaren contractpartij de bijstand en het juridisch advies nodig kunnen hebben van een derde persoon om hun rechten beter te verdedigen en te beschermen; Overwegende dat de Commissie om een peil van doorzichtigheid en verspreiding van de buitengerechtelijke procedures overeenkomstig de in deze aanbeveling uiteengezette principes te bereiken, alsmede om de opneming ervan in een netwerk te vergemakkelijken, het initiatief zal nemen tot de oprichting van een database voor de buitengerechtelijke organen voor beslechting van consumentengeschillen die deze garantie bieden; dat de inhoud van de database zal bestaan uit de informatie die de lidstaten die willen deelnemen aan dit initiatief aan de Commissie zullen doorgeven; dat om een gestandaardiseerde informatie mogelijk te maken en de overdracht van deze gegevens te vergemakkelijken, een standaardinformatieblad - dat aan deze aanbeveling is gehecht - ter beschikking van de lidstaten zal worden gesteld; Overwegende tenslotte dat in deze omstandigheden de vaststelling op communautair niveau noodzakelijk lijkt van minimumbeginselen voor de instelling en de werking van de buitengerechtelijke procedures voor beslechting van consumentengeschillen teneinde, op een essentieel terrein, de initiatieven te ondersteunen en aan te vullen die door de lidstaten zijn genomen om krachtens artikel 129 A van het Verdrag een hoog niveau van consumentenbescherming te verwezenlijken; dat dit niet verder gaat dan noodzakelijk is om een goed verloop van de buitengerechtelijke procedures te waarborgen; dat dit dus in overeenstemming is met het subsidiariteitsbeginsel; BEVEELT alle bestaande of nog op te richten organen die voor de buitengerechtelijke beslechting van consumentengeschillen bevoegd zijn, AAN de volgende beginselen te eerbiedigen: 19 I Principe van onafhankelijkheid De onafhankelijkheid van het orgaan dat voor het nemen van het besluit verantwoordelijk is, is veiliggesteld om de onpartijdigheid van diens optreden te waarborgen. Wanneer het besluit door één persoon wordt genomen, is deze onafhankelijkheid gegarandeerd door de volgende maatregelen: - de aangewezen persoon bezit de capaciteit, de ervaring en de kennis van zaken, met name op juridisch terrein, die voor deze functie noodzakelijk zijn; - de aangewezen persoon bezit een mandaat, met een duur die lang genoeg is om de onafhankelijkheid van zijn optreden te waarborgen zonder te kunnen worden afgezet zonder gewettigde reden; - wanneer de aangewezen persoon wordt benoemd of betaald door een beroepsorganisatie of een onderneming, mag hij gedurende de laatste drie jaar voorafgaande aan de aanvaarding van zijn functie, niet gewerkt hebben voor deze beroepsorganisatie of een van de leden daarvan of voor de onderneming in kwestie. Wanneer het besluit collegiaal wordt genomen, kan de onafhankelijkheid van het orgaan dat verantwoordelijk is voor het nemen van het besluit, worden gewaarborgd door de paritaire vertegenwoordiging van de consumenten en het bedrijfsleven of door de eerbiediging van de hieronder genoemde eisen. II Principe van doorzichtigheid Er wordt gezorgd voor passende middelen om de doorzichtigheid van de procedure te garanderen. Deze middelen omvatten: 1) de kennisgeving, schriftelijk of in elk andere passende vorm, van onderstaande gegevens aan iedereen die daarom vraagt: - een nauwkeurige beschrijving van de soorten geschillen die aan het orgaan kunnen worden voorgelegd, alsmede de eventueel bestaande grenzen ten aanzien van het geografisch gebied waarvoor het orgaan bevoegd is en van de waarde van het voorwerp van de geschillen; - de regels met betrekking tot het aanhangig maken van een zaak bij het orgaan, met inbegrip van de stappen die de consument eventueel vooraf moet nemen, alsmede andere voorschriften ten aanzien van de procedure, met name die betreffende het schriftelijk of het mondelinge karakter van de procedure, het persoonlijk verschijnen en de talen van de procedure; - de eventuele kosten van de procedure voor de partijen, daaronder begrepen de regels voor de kostenverdeling na afloop van de procedure; - de soort regels waarop de besluiten van het orgaan worden gebaseerd (wetsbepalingen, rechtsgevoel, gedragscodes enz. ); 20 - de modaliteiten voor het nemen van besluiten binnen het orgaan; - de juridische waarde van het besluit, waarbij duidelijk wordt aangegeven of het besluit alleen bindend is voor de verweerder of voor beide partijen. Als het om een bindend besluit gaat, moeten de sancties worden vermeld die toepasselijk zijn als het besluit niet wordt uitgevoerd Dat geldt eveneens voor de eventueel bestaande beroepsmogelijkheden voor de partij die niet in het gelijk is gesteld. 2) De publicatie door het bevoegd orgaan van een jaarverslag over de genomen besluiten, aan de hand waarvan het mogelijk is de verkregen resultaten te beoordelen en de aard vast te stellen van de geschillen die aan het orgaan zijn voorgelegd. m Principe van hoor en wederhoor De te volgen procedure omvat voor alle betrokken partijen de mogelijkheid hun standpunt aan het bevoegde orgaan kenbaar te maken en kennis te nemen van alle standpunten en alle feiten die door de andere partij naar voren worden gebracht en eventueel van de verklaringen van de deskundigen. IV Principe van doeltreffendheid De doeltreffendheid van de procedure wordt gewaarborgd door maatregelen die de garantie inhouden voor: - de toegang van de consument tot de procedure, zonder verplicht te zijn van een wettelijke vertegenwoordiger gebruik te maken; - het kosteloze karakter van de procedure of de vaststelling van niet al te hoge kosten; - de vaststelling van een korte termijn tussen het moment waarop men zich tot het orgaan wendt en dat waarop het besluit wordt genomen; - de toewijzing van een actieve rol aan het bevoegd orgaan, waardoor dit orgaan in staat wordt gesteld rekening te houden met elke factor die dienstig is voor de beslechting van het geschil. V Principe van wettigheid is gevestigd, wordt gewaarborgd. Het besluit van het orgaan kan niet tot gevolg hebben dat de consument de bescherming wordt ontnomen die hem door de bindende bepalingen van de wet van de staat op wiens grondgebied het orgaan In het geval van grensoverschrijdende geschillen, kan het besluit van het orgaan niet tot gevolg hebben dat de consument, in de gevallen waarin wordt voorzien in artikel 5 van het Verdrag van Rome van 19 juni 1980, inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst, de bescherming wordt ontnomen die hem wordt gewaarborgd door de bindende bepalingen van de wet van de lidstaat waar de consument gewoonlijk verblijf houdt. 21 Elk besluit wordt met redenen omkleed en zo spoedig mogelijk schriftelijk of in elke andere passende vorm aan de betrokken partijen meegedeeld. VI Principe van vrijheid Het besluit van het orgaan kan slechts bindend zijn ten opzichte van de partijen als deze vooraf op de hoogte zijn gesteld van het bindende karakter en daarmee uitdrukkelijk hebben ingestemd. De deelneming van de consument aan de buitengerechtelijke procedure kan niet het gevolg zijn van een verbintenis die voorafgaat aan het ontstaan van het meningsverschil, wanneer deze verbintenis tot gevolg heeft dat de consument het recht wordt ontnomen zich voor de gerechtelijke beslechting van het geschil te wenden tot de bevoegde rechter. VII Principe van vertegenwoordiging De procedure kan de partijen niet het recht ontnemen zich in elke fase van de procedure te doen vertegenwoordigen ofte doen vergezellen door een derde. DE ONDERHAVIGE AANBEVELING is gericht tot de organen die verantwoordelijk zijn voor de buitengerechtelijke beslechting van consumentengeschillen, tot iedere natuurlijke of rechtspersoon die verantwoordelijk is voor het oprichten of functioneren van dergelijke organen, alsmede tot de lidstaten voor zover zij daarbij betrokken zijn. 22 INFORMATIEBLAD BETREFFENDE DE BUITENGERECHTELIJKE ORGANEN VOOR HET BESLECHTEN VAN CONSUMENTENGESCHILLEN BIJLAGE GEGEVENS VAN HET ORGAAN: (Vermeld hier de naam, het adres, het telefoon- en het faxnummer, het e-mailadres en alle andere gegevens die nuttig kunnen zijn om het de belanghebbenden gemakkelijker te maken contact op te nemen) STRUCTUUR : (Beschrijf het orgaan, zijn individuele of collegiale karakter, de duur van het mandaat en de regels met betrekking tot de benoeming en het ontslag van de personen die voor het nemen van besluiten verantwoordelijk zijn) (Beschrijf het soort geschillen dat behandeld wordt, het BEVOEGDHEID: geografisch gebied waarvoor het orgaan bevoegd is en de eventueel bestaande grenzen ten aanzien van de waarde van het voorwerp van het geschil) PROCEDURE: (Beschrijf regels voor het aanhangig maken van een zaak, met name de stappen die de consument eventueel vooraf moet ondernemen, de termijnen waarbinnen hij moet reageren, de noodzaak al dan niet persoonlijk te verschijnen en het feit of de procedure een schriftelijk of een mondeling karakter draagt) DE KOSTEN: voor de kostenverdeling na afloop van de procedure (Vermeld de eventuele kosten van de procedure, alsmede de regels AARD VAN HET BESLUIT: (Vermeld of de procedure tot een bindend besluit voor de ene partij of voor beide partijen, tot een simpele aanbeveling of tot een voorstel tot schikking leidt) UITVOERINGSMODALITEITEN: (Geef wanneer de procedure met een bindend besluit wordt afgesloten, de middelen aan voor het ten uitvoer leggen van een dergelijk besluit) 23 ISSN 0254-1513 COM(98) 198 def. DOCUMENTEN NL 10 06 01 Catalogusnummer : CB-CO-98-307-NL-C ISBN 92-78-36013-9 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg


title: SCHRIFTLICHE ANFRAGE Nr. 942/98 von Allan MACARTNEY Schwimmende Anlagen für die Erschließung von Ölvorkommen (ERGAENZENDE ANTWORT)

eurovoc_concepts:
common commercial policy
eligibility criteria
petroleum exploration
public contract
trans-European network

formats: pdf print

text: C 27 E/4 Amtsblatt der Europ(cid:228)ischen Gemeinschaften DE 29. 1. 2000 Besch(cid:228)ftigung in Finnland zu f(cid:246)rdern. Die Kommission hat mit ihrer Haltung die vom Gemeinschaftsrecht verb(cid:252)rgte Meinungsfreiheit weder eingeschr(cid:228)nkt noch einschr(cid:228)nken wollen. (2000/C 27 E/004) SCHRIFTLICHE ANFRAGE E-0942/98 von Allan Macartney (ARE) an die Kommission (30. M(cid:228)rz 1998) Betrifft: Schwimmende Anlagen f(cid:252)r die Erschlie(cid:223)ung von (cid:214)lvorkommen Gilt die Richtlinie des Rates vom 17. September 1990 betreffend die Auftragsvergabe durch Auftraggeber im Bereich der Wasser-, Energie- und Verkehrsversorgung sowie im Telekommunikationssektor auch f(cid:252)r schwimmende Anlagen f(cid:252)r die Erschlie(cid:223)ung von (cid:214)lvorkommen? K(cid:246)nnten solche schwimmenden Bohranlagen gem(cid:228)(cid:223) der 1996 in Kraft getretenen revidierten Vereinbarung (cid:252)ber Exportkredite f(cid:252)r Schiffe EU-Subventionen erhalten? Erg(cid:228)nzende Antwort von Herrn Monti im Namen der Kommission (1. Juli 1999) liegt, gilt die Sofern der gesch(cid:228)tzte Vertragswert (cid:252)ber der betreffenden H(cid:246)chstgrenze (400 000 ECU) Juni 1993 zur Koordinierung der Auftragsvergabe durch Richtlinie 93/38/EWG des Rates vom 14. Auftraggeber im Bereich der Wasser-, Energie- und Verkehrsversorgung sowie im Telekommunikations- sektor (1), die die Richtlinie 90/531/EWG des Rates vom 17. September 1990 (2) ersetzt, auf die der Abgeordnete sich bezieht, wenn ein Auftraggeber im Sinne der Richtlinie 93/38/EWG schwimmende Produktionsanlagen f(cid:252)r die Erd(cid:246)lsuche kauft bzw. mit und ohne Kaufoption least oder mietet. Die Vereinbarung der Organisation f(cid:252)r wirtschaftliche Zusammenarbeit und Entwicklung (OECD) zum Thema Schiffbau wurde im Dezember 1994 von der Gemeinschaft, Japan, Korea, Norwegen und den Vereinigten Staaten unterzeichnet. Sie wurde im Dezember 1995 von der Gemeinschaft ratifiziert und h(cid:228)tte am 1. Januar 1996 in Kraft treten sollen, was jedoch noch nicht geschah wegen der fehlenden Ratifizierung durch die USA. Da die (revidierte) Vereinbarung von 1994 (cid:252)ber Exportkredite f(cid:252)r Schiffe hiermit verkn(cid:252)pft ist, kann sie bislang nicht umgesetzt werden und die Bestimmungen der derzeitigen OECD-Vereinbarung aus dem Jahre 1991 gelten weiterhin. Gem(cid:228)(cid:223) Artikel 3. 4 der Verordnung (EG) 1540/98 des Rates vom 29. Juni 1998 zur Neuregelung der Beihilfen f(cid:252)r den Schiffbau (3) gelten Kredite gem(cid:228)(cid:223) der OECD-Vereinbarung von 1991 als beihilfeneutral und werden nicht innerhalb der H(cid:246)chstgrenze f(cid:252)r den Schiffbau angerechnet. Ob schwimmende Pro- duktionsanlagen beihilfef(cid:228)hig sind ist davon abh(cid:228)ngig, ob es sich bei ihnen um seeg(cid:228)ngige Schiffe mit Eigenantrieb gem(cid:228)(cid:223) der Definition in der Verordnung handelt. (1) ABl. L 199 vom 9. 8. 1993. (2) ABl. L 297 vom 29. 10. 1990. (3) ABl. L 202 vom 18. 7. 1998. (2000/C 27 E/005) SCHRIFTLICHE ANFRAGE E-0976/98 von Armelle GuinebertiŁre (UPE) an die Kommission (30. M(cid:228)rz 1998) Betrifft: Rechtm(cid:228)(cid:223)igkeit des den Arbeiterproduktionsgenossenschaften (SCOP) vorbehaltenen Viertels von in Frankreich vergebenen staatlichen Auftr(cid:228)gen und Auftr(cid:228)gen lokaler Gebietsk(cid:246)rperschaften nach europ(cid:228)ischem Wettbewerbsrecht Nach positivem franz(cid:246)sischem (cid:246)ffentlichem Auftragsrecht gilt, da(cid:223) es eine Einschr(cid:228)nkung zugunsten der Arbeiterproduktionsgenossenschaften (SCOP) gibt


title: SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 944/98 van Allan MACARTNEY aan de Commissie. EOGFL-steun voor projecten die verband houden met de visserij

eurovoc_concepts:
EAGGF
EU financing
FIFG
aid system
aquaculture
common fisheries policy
fishery product
marketing

formats: html pdf print

text: 19. 11. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 354/43 (98/C 354/78) SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0943/98 van Allan Macartney (ARE) aan de Commissie (30 maart 1998) Betreft: Uitwisseling van ervaring tussen fondsenverstrekkers voor partnerships Kan de Commissie aangeven welke stappen er worden genomen om ervoor te zorgen dat de personen die verantwoordelijk zijn voor programma(cid:146)s die werken met fondsen uit EFRO, ESF en EOGFL informatie verspreiden over de beste aanpak van partnerships, gebaseerd op hun bevindingen met de diverse programma(cid:146)s en lidstaten? Antwoord van mevrouw Wulf-Mathies namens de Commissie (14 mei 1998) De begunstigden van steun uit de Structuurfondsen in de lidstaten zijn er niet formeel toe verplicht de door hen opgedane ervaring aan andere begunstigden door te geven. Velen van hen hebben er echter belang bij bekend te zijn met de beste benaderingen in andere lidstaten. De Commissie bevordert dergelijke uitwisselingen van ervaringen en ontplooit allerlei voorlichtingsactiviteiten. Vele documenten, analyses en verslagen worden elk jaar op papier en via het Internet in het licht gegeven. Op initiatief van de Commissie worden tal van seminars en symposia gehouden, die ofwel betrekking hebben op een bepaald thema (bv. gelijke kansen, milieu, evaluatie), ofwel bedoeld zijn voor betrokken partijen met gemeenschappelijke belangen (b. v. regio(cid:146)s van doelstelling 1, sociale partners). Tenslotte maken de lidstaten en regio(cid:146)s onder impuls van de Commissie gebruik van de middelen die in de programma(cid:146)s worden toegewezen voor technische bijstand, om ervaringen uit te wisselen met andere begunstigden van steun uit de Structuurfondsen. (98/C 354/79) SCHRIFTELIJKE VRAAG E-0944/98 van Allan Macartney (ARE) aan de Commissie (30 maart 1998) Betreft: EOGFL-steun voor projecten die verband houden met de visserij Kan de Commissie mededelen of de verordeningen met betrekking tot doelstelling 5a-gebieden de lidstaten enige ruimte geven voor de financiering van bedrijven die niet direct te maken hebben met de verwerking of het op de markt brengen van visserijproducten? Kan zij met name mededelen of een bedrijf dat zich bezighoudt met de ontwikkling en bouw van vrachtauto(cid:146)s voor het vervoer van ingevroren en gekoelde levensmiddelen, een kernelement voor het vervoer van visserijproducten van de kade naar de supermarkt, in aanmerking komt voor steun? Antwoord van mevrouw Bonino namens de Commissie (8 mei 1998) Het Europees Orie¤ntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw (EOGFL) verleent steun voor de aanpassing van de landbouwstructuur. Voor investeringen in visserijprojecten in het kader van doelstelling 5a kan steun worden verleend uit het Financieringsinstrument voor de Orie¤ntatie van de Visserij (FIOV). Deze investeringen moeten in overeenstem- ming zijn met het bepaalde in Verordening (EG) nr. 3699/93 van de Raad van 21 december 1993 tot vaststelling van de criteria en voorwaarden voor de structurele bijstand van de Gemeenschap in de sector visserij/aquacultuur en verwerking/afzet van de producten daarvan (1). Voor investeringen door een bedrijf dat koelauto(cid:146)s vervaardigt, kan noch het FIOV, noch het EOGFL steun verlenen. (1) PB L 346 van 31. 12. 1993


title: WRITTEN QUESTION No. 1095/98 by Brigitte LANGENHAGEN to the Commission. Cessation of duty-free/tax-free sales in intra- Community transport on 30 June 1999

eurovoc_concepts:
VAT
alcohol
duty-free sale
excise duty
import tax
intra-EU transport
proposal (EU)
tax-free allowance
tobacco

formats: html print


title: PERGUNTA ESCRITA n. 947/98 do Deputado Cristiana MUSCARDINI à Comissão. Directivas comunitárias relativas aos resíduos

eurovoc_concepts:
EC Directive
Italy
air quality
dangerous substance
environmental protection
national implementing measure
prevention of pollution
waste disposal
waste management
waste recycling

text: C 386/62 Jornal Oficial das Comunidades Europeias PT 11. 12. 98 (98/C 386/080) PERGUNTA ESCRITA E-0947/98 apresentada por Cristiana Muscardini (NI) (cid:224) Comissªo (30 de Mar(cid:231)o de 1998) Objecto: Directivas comunitÆrias relativas aos res(cid:237)duos A transposi(cid:231)ªo para os ordenamentos nacionais das directivas comunitÆrias deveria limitar-se a uma transcri(cid:231)ªo fiel das defini(cid:231)ıes e dos conteœdos dos respectivos textos. Com o decreto legislativo no 22, de 5 de Fevereiro de 1997, que transpıe as Directivas 91/156/CEE (1), 91/689/CEE (2) e 94/62/CE (3), sªo introduzidas na legisla(cid:231)ªo italiana considera(cid:231)ıes de carÆcter interpretativo das defini(cid:231)ıes contidas nas directivas da UE em questªo. 1. Tomou a Comissªo conhecimento das disposi(cid:231)ıes do decreto no 22? Em caso afirmativo, considera que um Estado-membro pode interpretar de forma unilateral as defini(cid:231)ıes, 2. alterando deste modo a uniformidade da aplica(cid:231)ªo do texto? Nªo considera a Comissªo que, para uma reorganiza(cid:231)ªo global das normas nacionais em matØria de 3. res(cid:237)duos, seria tambØm necessÆrio proceder (cid:224) transposi(cid:231)ªo das Directivas 89/429 (4) e 89/369 (5), relativas (cid:224) redu(cid:231)ªo da polui(cid:231)ªo atmosfØrica proveniente das instala(cid:231)ıes existentes de incinera(cid:231)ªo de res(cid:237)duos urbanos, e da Directiva 94/67, relativa (cid:224) incinera(cid:231)ªo de res(cid:237)duos perigosos? AlØm disso, que pensa a Comissªo da incongruidade do artigo 17o do referido decreto, relativo ao 4. saneamento e (cid:224) recupera(cid:231)ªo dos locais polu(cid:237)dos, assunto a que nªo Ø feita qualquer referŒncia nas directivas transpostas? Nªo considera, aliÆs, que os locais polu(cid:237)dos › dada a sua natureza espec(cid:237)fica › devem ser regulamentados 5. com legisla(cid:231)ªo ad hoc que tenha em conta todos os aspectos do problema, nomeadamente, o envolvimento de todos os dom(cid:237)nios do ambiente (Ægua, ar, solo, flora e fauna) e a saœde dos cidadªos? (1) (2) (3) (4) (5) JO L 78 de 26. 3. 1991, p. 32. JO L 377 de 31. 12. 1991, p. 20. JO L 365 de 31. 12. 1994, p. 10. JO L 203 de 15. 7. 1989, p. 50. JO L 163 de 14. 6. 1989, p. 32. Resposta dada pela ComissÆria Bjerregaard em nome da Comissªo (30 de Abril de 1998) A Comissªo tem conhecimento do Decreto 22/1997 que foi objecto de um processo por infrac(cid:231)ªo. A interpreta(cid:231)ªo do direito comunitÆrio deve ser a mesma em todos os Estados-membros. As directivas nªo podem ser interpretadas de modo diferente nos diferentes Estados-membros. O Tribunal de Justi(cid:231)a garante a interpreta(cid:231)ªo coerente e uniforme do direito comunitÆrio. A escolha dos instrumentos adequados para a transposi(cid:231)ªo das directivas comunitÆrias para o direito nacional incumbe aos Estados-membros, dentro dos limites definidos pelo Tratado CE. A Directiva 89/429/CEE do Conselho, de 21 de Junho de 1989, relativa (cid:224) redu(cid:231)ªo da polui(cid:231)ªo atmosfØrica proveniente das instala(cid:231)ıes existentes da incinera(cid:231)ªo de res(cid:237)duos urbanos e a Directiva 89/369/CEE do Conselho, de 8 de Junho de 1989, relativa (cid:224) preven(cid:231)ªo da polui(cid:231)ªo atmosfØrica proveniente de novas instala(cid:231)ıes de incinera(cid:231)ªo de res(cid:237)duos urbanos, parecem ter sido transpostas em ItÆlia pelo Decreto no 503 de 19 de Novembro de 1997. Tal como no caso da Directiva 94/67/CE do Conselho, relativa (cid:224) incinera(cid:231)ªo de res(cid:237)duos perigosos, foi encetado contra a ItÆlia um processo por infrac(cid:231)ªo em virtude da ausŒncia de comunica(cid:231)ªo das medidas de transposi(cid:231)ªo. No que diz respeito ao artigo 17o do Decreto 22/1997, nªo existe actualmente qualquer legisla(cid:231)ªo comunitÆria relativa ao «saneamento e recupera(cid:231)ªo de s(cid:237)tios contaminados». Os Estados-membros podem adoptar a legisla(cid:231)ªo que considerarem adequada desde que o Tratado CE seja respeitado. Este tipo de disposi(cid:231)ıes legislativas parece adequado tendo em conta o vast(cid:237)ssimo impacte ambiental dos s(cid:237)tios contaminados. A escolha deste tipo de legisla(cid:231)ªo (legisla(cid:231)ªo aut(cid:243)noma ou inclu(cid:237)da no contexto da legisla(cid:231)ªo relativa aos res(cid:237)duos) Ø, do mesmo modo, inteiramente da competŒncia dos Estados-membros. Em conclusªo, o artigo 17o do Decreto 22/1997 nªo inclui elementos pertinentes no que diz respeito (cid:224) legisla(cid:231)ªo comunitÆria, uma vez que a matØria que regula Ø da competŒncia exclusiva dos Estados-membros