title: Obwieszczenie Komisji w sprawie stosowania reguł konkurencji do sektora pocztowego i w sprawie oceny pewnych środków publicznych odnoszących się do usług pocztowych (98/C 39/02)Tekst mający znaczenie dla EOG.

eurovoc_concepts:
State aid
competition law
freedom to provide services
postal service
public sector
single market

text: 174 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 31998Y0206(01) 6. 2. 1998 DZIENNIK URZĘDOWY WSPÓLNOT EUROPEJSKICH 08/t. 1 C 39/2 Obwieszczenie Komisji w sprawie stosowania reguł konkurencji do sektora pocztowego i w sprawie oceny pewnych środków publicznych odnoszących się do usług pocztowych (98/C 39/02) (Tekst mający znaczenie dla EOG) PRZEDMOWA W następstwie Zielonej Księgi w sprawie rozwoju jednolitego rynku dla usług pocztowych (1) przedłożonej przez Komisję oraz komunikatu do Parlamentu Europejskiego i Rady, przedstawiają- cego wyniki konsultacji w sprawie Zielonej Księgi i środków popieranych przez Komisję (2), miała miejsce znacząca dyskusja w sprawie przyszłego otoczenia regulacyjnego dla sektora poczto- wego we Wspólnocie. Rezolucją z dnia 7 lutego 1994 r. w spra- wie rozwoju wspólnotowych usług pocztowych (3), Rada zapro- siła Komisję do zaproponowania środków określających zharmonizowane usługi powszechne i usługi pocztowe, które mogłyby być zastrzeżone. W lipcu 1995 r. , Komisja zapropono- wała pakiet środków w zakresie usług pocztowych, które składały się z propozycji ustanowienia dyrektywy Parlamentu Europej- skiego i Rady w sprawie wspólnych reguł dla rozwoju wspólno- towych usług pocztowych i ulepszenia jakości usługi (4) oraz pro- jekt niniejszego obwieszczenia w sprawie stosowania reguł konkurencji (5). Niniejsze obwieszczenie, uzupełniając harmonizację środków proponowanych przez Komisję, wykorzystuje wyniki tych dys- kusji zgodnie z zasadami ustanowionymi w rezolucji z dnia 7 lutego 1994 r. Bierze ono pod uwagę komentarze otrzymane podczas publicznej konsultacji w sprawie projektu niniejszego obwieszczenia opublikowanego w grudniu 1995 r. , rezolucję Par- lamentu Europejskiego (6) dla tego projektu, przyjętą w dniu 12 grudniu 1996 r. , jak również dyskusje, co do proponowanej dyrektywy w Parlamencie Europejskim i w Radzie. Komisja uważa, że usługi pocztowe są istotne dla wszystkich działalności gospodarczych i społecznych, ponieważ stanowią one istotną platformę komunikacji i handlu. Pojawiają się nowe usługi pocztowe i pewność rynku jest potrzebna dla sprzyjania inwestycjom i tworzenia nowego zatrudnienia w sektorze. Jak uznaje Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, prawo (1) KOM(91) 476 wersja ostateczna. (2) „Wytyczne dla [KOM(93) 247 z dnia 2 czerwca 1993 r. ]. rozwoju wspólnotowych usług pocztowych” (3) Dz. U. C 48 z 16. 2. 1994, str. 3. (4) Dz. U. C 322 z 2. 12. 1995, str. 22. (5) Dz. U. C 322 z 2. 12. 1995, str. 3. (6) Dz. U. C 20 z 20. 1. 1997, str. 159. wspólnotowe a w szczególności reguły konkurencji Traktatu WE mają zastosowanie do sektora pocztowego (7). Trybunał stwier- dził, że „w przypadku dotyczącym przedsiębiorstw publicznych, dla których Państwa Członkowskie przyznają specjalne albo wyłączne prawa, nie powinny one stanowić ani utrzymywać obo- wiązujących w mocy jakichkolwiek środków niezgodnych z regu- łami zawartymi w Traktacie odnośnie do konkurencji” i te reguły „muszą być czytane w połączeniu z art. 90 ust. 2, który stanowi, że przedsiębiorcy zobowiązani do zarządzania usługami świad- czonymi w ogólnym interesie gospodarczym muszą być poddani regułom konkurencji w granicach, w jakich ich stosowanie nie stanowi prawnej lub faktycznej przeszkody w wykonywaniu poszczególnych zadań im powierzonych. ” Dlatego Komisja jest często pytana o stanowisko, jakie zamierza przyjąć w celu wyko- nania reguł konkurencji zawartych w Traktacie, odnośnie do zachowania operatorów pocztowych i odnośnie do środków publicznych związanych z przedsiębiorcami publicznymi i przedsiębiorcami, którym Państwa Członkowskie przyznają spe- cjalne albo wyłączne prawa w sektorze pocztowym. Niniejsze obwieszczenie przedstawia interpretację Komisji odno- śnych postanowień Traktatu i zasad przewodnich, stosownie do których Komisja zamierza stosować reguły konkurencji Traktatu dla sektora pocztowego w indywidualnych przypadkach, zapew- niając równocześnie niezbędne gwarancje dla dostarczania usług powszechnych, i daje przedsiębiorcom i Państwom Członkow- skim jasne wytyczne celem unikania naruszania Traktatu. Niniej- sze obwieszczenie pozostaje bez uszczerbku dla jakiejkolwiek interpretacji wydanej przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich. Ponadto, niniejsze obwieszczenie określa podejście, które zamie- rza przyjąć Komisja w trakcie stosowania reguł konkurencji do zachowań operatorów pocztowych oraz w trakcie oceny zgod- ności środków publicznych ograniczających swobodę świadcze- nia usług i/lub konkurowaniu na rynkach pocztowych, z regu- łami konkurencji i innymi regułami Traktatu. W dodatku, zajmuje się ono kwestią niedyskryminacyjnego dostępu do sieci poczto- wej i do gwarancji wymaganych dla zapewnienia uczciwej kon- kurencji w sektorze. (7) W szczególności w sprawach połączonych C-48/90 i C-66/90, Netherlands i Koninklijke PTT Nederland i PTT Post BV przeciwko Komisji [1992] Zb. orz. str. I-565 i sprawie C-320/91 Procureur du Roi prze- ciwko Paul Corbeau [1993] Zb. orz. str. I-2533. 08/t. 1 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 175 Niektóre Państwa Członkowskie zrewidowały lub rewidują swoje ustawodawstwo pocztowe, szczególnie uwzględniając rozwój nowych usług pocztowych przez prywatnych i publicznych ope- ratorów, celem ograniczenia monopolu ich organizacji poczto- wych do zakresu, jaki jest uważany za niezbędny dla realizacji celu interesu publicznego. Jednocześnie, Komisja stoi wobec rosnącej liczby skarg i przypadków na gruncie prawa ochrony konkurencji, do których musi ona przyjmować stanowisko. Dla- tego na tym etapie, obwieszczenie jest właściwym instrumentem dostarczenia wytycznych Państwom Członkowskim i operatorom pocztowym, włącznie z tymi cieszącymi się specjalnymi albo wyłącznymi prawami, celem zapewnienia poprawnego wykony- wania reguł konkurencji. Niniejsze obwieszczenie, chociaż nie może być wyczerpujące, ma na celu zapewnienie niezbędnych wytycznych dla poprawnej interpretacji, w szczególności, art. 59, 85, 86, 90, i 92 Traktatu w indywidualnych przypadkach. Poprzez wydanie obwieszczenia, Komisja podejmuje kroki dla zaprowadzenia przejrzystości i ułatwienia decyzji inwestycyjnych wszystkich operatorów pocztowych, w interesie użytkowników usług pocztowych w Unii Europejskiej. konsumentom większego wyboru, lepszej jakości i niższych cen, pomagając jednocześnie poprzez swoją politykę, wzmacniać spójność społeczną i gospodarczą pomiędzy Państwami Człon- kowskimi i zmniejszać pewne nierówności. Usługi pocztowe odgrywają tutaj kluczową rolę. Wspólnota jest zaangażowana w promowanie swoich funkcji ogólnego interesu gospodarczego, jak uroczyście potwierdzono w nowym art. 7d, wprowadzanym Traktatem Amsterdamskim, podczas podnoszenia ich skutecz- ności. Mechanizmy rynkowe wprowadzają lepszy podział zaso- bów i wyższą efektywność w dostarczaniu usług dla głównego beneficjanta, którym jest konsument, który otrzymuje lepszą jakość przy niższej cenie. Jednakże te mechanizmy mają czasami swoje granice; w wyniku czego potencjalne korzyści mogłyby nie rozszerzać się na całą populację, a co za tym idzie cel promowa- nia spójności społecznej i terytorialnej w Unii może nie zostać osiągnięty. Władza publiczna musi wtedy zapewniać, że interes ogólny jest brany pod uwagę. Jak wyjaśniła Komisja w swoim komunikacie z dnia 11 września 1996 r. w sprawie „usług świadczonych w interesie ogólnym w Europie” (1), solidarność i równe traktowanie na rynku gospo- darczym są zasadniczym celem Wspólnoty. Te cele są popierane przez usługi świadczone w interesie ogólnym. Europejczycy ocze- kują wysokiej jakości usługi po przystępnych cenach, i wielu z nich nawet postrzega usługi świadczone w interesie ogólnym jako prawo socjalne. Tradycyjne struktury niektórych usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, które są zorganizowane na podstawie monopoli krajowych, stanowią wyzwanie dla europejskiej inte- gracji gospodarczej. Dotyczy to również monopoli pocztowych, nawet jeżeli są one usprawiedliwione, co może utrudniać sprawne działanie rynku, w szczególności poprzez blokowanie szczegól- nego sektora rynku. Prawdziwym wyzwaniem jest zapewnienie gładkiego wzajem- nego oddziaływania pomiędzy wymaganiami jednolitego rynku w warunkach swobodnego przepływu, gospodarczej wydajności i dynamizmu, wolnej konkurencji oraz celów użyteczności publicznej. To wzajemne oddziaływanie musi przynosić korzyść indywidualnym obywatelom oraz społeczeństwu jako całości. Jest to trudne do wyważenia działanie, jako że cel stale się porusza: jednolity rynek stale się rozszerza, a usługi publiczne, dalekie od ustalenia, muszą dostosowywać się do nowych wymagań. W szczególności w zakresie, sektora pocztowego konsumenci stają się coraz bardziej stanowczy w wykonywaniu swoich praw i życzeń. Ogólnoświatowa konkurencja zmusza spółki zapewnia- jące takie usługi do poszukiwania lepszej oferty cenowej porów- nywalnej do tych zapewnionych przez ich konkurentów. Nowe technologie, takie jak faks albo poczta elektroniczna, wywierają ogromny nacisk na tradycyjne usługi pocztowe. Ten rozwój dał początek niepokojowi o przyszłość tych usług wraz z towarzy- szącym niepokojem o zatrudnienie oraz o spójność społeczną i gospodarczą. Gospodarcze znaczenie tych usług jest znaczne. Stąd znaczenie zmodernizowania i rozwijania usług użyteczno- ści publicznej, jako że wpływają one na europejską konkurencyj- ność, solidarność społeczną i jakość życia. Celem Wspólnoty jest wspieranie konkurencyjności europejskiej gospodarki w coraz bardziej konkurencyjnym świecie i dawanie Podstawowe pojęcie usługi powszechnej, które zostało zapocząt- kowane przez Komisję (2), ma zapewniać dostarczanie wysokiej jakości usługi do wszystkich za cenę, której każdy może podołać. Usługa powszechna jest określana zgodnie z zasadami: równości, powszechności, ciągłości i zdolności przystosowania; oraz na warunkach rzetelnej praktyki: otwartości zarządzania, ustanawia- nia ceny i finansowania oraz badaniu przez organy niezależne od (1) KOM(96) 443 wersja ostateczna. (2) Patrz: przypis 8. 176 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 08/t. 1 tych zapewniających usługi. Nie wszystkie te kryteria są zawsze spełniane na poziomie krajowym, ale gdzie zostały wprowadzane z użyciem pojęcia europejskiej usługi powszechnej, tam miały miejsce pozytywne skutki dla rozwoju usług użyteczności publicznej. Usługa powszechna jest w Europie wyrażeniem wymagań i specjalnych cech europejskiego modelu społeczeń- stwa w ramach polityki, która łączy dynamiczny rynek, spójność i solidarność. Powszechne usługi pocztowe wysokiej jakości mają wielkie zna- czenie zarówno dla klientów prywatnych jak i biznesowych. Ze względu na rozwój elektronicznego handlu ich znaczenie będzie nawet wzrastało w bardzo bliskiej przyszłości. Usługi pocztowe mają tutaj cenną rolę do odegrania. Dyrektywa 97/67/WE została przyjęta przez Parlament Europej- ski i Radę (dalej zwana „dyrektywą pocztową”) w odniesieniu do sektora pocztowego. Ma ona na celu wprowadzenie wspólnych reguł dla rozwijania sektora pocztowego i poprawy jakości usługi, jak również stopniowe otwieranie rynków w sposób kontrolo- wany. Celem dyrektywy pocztowej jest ochrona usługi pocztowej jako długoterminowej usługi powszechnej. Nakłada ona na Państwa Członkowskie minimalne zharmonizowane normy usług powszechnych włącznie z wysoką jakością usług ogólnokrajo- wych z regularnymi gwarantowanymi dostawami po cenach, którym każdy może podołać. Włącznie z przyjmowaniem, sor- towaniem, przemieszczaniem i doręczaniem listów jak również katalogów i paczek w granicach pewnej ceny i wagi. Obejmuje to też rejestrowane i ubezpieczane (valeur déclarée) przesyłek i ma zastosowanie do zarówno krajowych jak i transgranicznych dostaw. Należy zwrócić należytą uwagę na rozważania dotyczące ciągłości, poufności, bezstronności i równego traktowania jak również zdolności przystosowania. Dla zagwarantowania finansowania usługi powszechnej, sektor może zostać zastrzeżony dla operatorów tej usługi powszechnej. Zakres zastrzeżonego sektora został zharmonizowany w dyrek- tywie pocztowej. Zgodnie z dyrektywą pocztową Państwa Człon- kowskie mogą jedynie przyznawać wyłączne prawa dostarczania usług pocztowych w zakresie, który jest niezbędny dla zagwaran- towania utrzymania usługi powszechnej. Ponadto, dyrektywa pocztowa ustanawia maksymalny zakres, który Państwa Człon- kowskie mogą zastrzec dla osiągnięcia tego celu. Jakiekolwiek dodatkowe fundusze, które mogą być wymagane dla usługi powszechnej mogą być finansowane poprzez wpisanie pewnych obowiązków do przywilejów operatorów handlowych; na przy- kład, można od nich wymagać dokonywania finansowych wpłat do funduszu kompensacyjnego administrowanego przez organ niezależny od beneficjanta albo beneficjantów, jak przewidziano w art. 9 dyrektywy pocztowej. praw w sektorze pocztowym. Jednakże są tam środki publiczne, które nie są nią regulowane, i które mogą pozostawać w konflik- cie z regułami Traktatu skierowanymi do Państw Członkowskich. Autonomiczne zachowanie operatorów pocztowych pozostaje również uzależnione od reguł konkurencji w Traktacie. Artykuł 90 ust. 2 Traktatu stanowi, że dostawcy usług świadczo- nych w interesie publicznym mogą zostać zwolnieni z reguł zapi- sanych w Traktacie, w zakresie, w którym stosowania tych reguł mógłby utrudniać wykonanie zadań interesu publicznego, za które są one odpowiedzialne. Jednakże to zwolnienie z reguł Traktatu jest uzależnione od zasady proporcjonalności. Zasada ta jest zaprojektowana dla zapewnienia najlepszego dopasowania pomiędzy obowiązkiem zapewnienia usługi użyteczności publicznej a sposobem, w którym usługi faktycznie są dostar- czane tak, aby używane środki były proporcjonalne do oczekiwa- nego efektu. Zasada jest określona w sposób zapewniający ela- styczną równowagę uwzględniającą formalne i budżetowe ograniczenia, które mogą różnić się w różnych sektorach. Two- rzy ona także, najlepszą możliwą interakcję pomiędzy efektyw- nością rynku a wymaganiami interesu publicznego, poprzez zapewnianie, że środki użyte do zaspokojenia wymagań nie prze- szkadzają nadmiernie w sprawnym działaniu jednolitego rynku europejskiego i nie naruszają handlu w zakresie, który byłby sprzeczny z interesem Wspólnoty (1). Stosowanie reguł Traktatu, włącznie z możliwością zastosowania zwolnienia z art. 90 ust. 2 odnośnie do zarówno zachowania przedsiębiorców jak i środków publicznych, może być dokony- wane jedynie na zasadzie indywidualnego podejścia do każdej sprawy. Jednakże celem zwiększenia pewności prawnej odnośnie do środków nieobjętych dyrektywą pocztową, wydaje się wysoko pożądane objaśnienie interpretacji Traktatu przez Komisję i podejście, które ma na celu podążanie za przyszłym stosowa- niem tych reguł. Komisja w szczególności uważa, że z zastrzeże- niem postanowień art. 90 ust. 2 w odniesieniu do dostarczania usług powszechnych, stosowanie reguł Traktatu mogłoby promo- wać konkurencyjność aktywnych przedsiębiorców w sektorze pocztowym, przynosić korzyści konsumentom oraz wspierać w pozytywny sposób cele użyteczności publicznej. Sektor pocztowy w Unii Europejskiej jest charakteryzowany przez obszary, które Państwa Członkowskie zastrzegły celem zagwaran- towania usługi powszechnej i które są aktualnie harmonizowane przez dyrektywę pocztową celem ograniczenia zniekształcających skutków pomiędzy Państwami Członkowskimi. Zgodnie z Trak- tatem, Komisja musi zapewnić, że, w celu zapewnienia maksy- wszystkich malnych ograniczenia korzyści oraz Dyrektywa pocztowa ustanawia minimalne wspólnotowe normy usług powszechnych i ustala wspólnotowe reguły dotyczące zastrzeżonego obszaru. Z tego względu zwiększa ona pewność prawną odnośnie do legalności kilku wyłącznych i specjalnych (1) Zobacz wyrok z dnia 23 października 1997 r. w sprawach C-157/94 do C-160/94 „Obowiązki Państwa Członkowskiego – Elektryczność”. (157/94), Włochom (158/94), Francji Komisja przeciw Holandii (154/94), Hiszpanii (160/94). 08/t. 1 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 177 zniekształcających wpływów na konsumentów, monopole pocz- towe stosują się do reguł Traktatu, a w szczególności do reguł konkurencji. Dążąc do tego celu, poprzez stosowanie reguł kon- kurencji do sektora na zasadzie indywidualnego podejścia do każ- dej sprawy, Komisja zapewni, że siła monopoli nie jest używana dla rozszerzania chronionej pozycji dominującej na zliberalizo- wane działalności albo dla nieuzasadnionej dyskryminacji z korzyścią dla dużych rachunków kosztem małych użytkowni- ków. Komisja zapewni również, by monopole pocztowe przyzna- wane w obszarze usług transgranicznych nie były używane dla tworzenia albo podtrzymywania bezprawnych karteli cenowych szkodzących interesom spółek i konsumentów w Unii Europej- skiej. Niniejsze obwieszczenie wyjaśnia uczestnikom rynkowym prak- tyczne skutki przydatności reguł konkurencji dla sektora poczto- wego oraz możliwe odstępstawa od tych zasad. Przedstawia podejście, które Komisja mogłaby przyjąć, w kontekście opartym na ciągłym istnieniu specjalnych i wyłącznych praw zharmonizo- wanych przez dyrektywę pocztową, w ocenie indywidualnych przypadków albo przed Trybunałem Sprawiedliwości w przypad- kach przekazanych do Trybunału przez krajowe sądy na mocy art. 177 Traktatu. 1. DEFINICJE W kontekście niniejszego obwieszczenia, stosuje się poniższe definicje (1): „usługi pocztowe”: usługi obejmujące przyjmowanie, sorto- wanie, przemieszczanie i doręczanie przesyłek pocztowych; „publiczna sieć pocztowa”: system organizacji i wszelkiego rodzaju zasoby stosowane przez operatora/operatorów świadczącego/świadczących usługi powszechne, w szczegól- ności w celu: — przyjmowania przesyłek pocztowych objętych obowiąz- kiem świadczenia usług powszechnych z punktów dostępu na terenie całego kraju, — kierowania i opracowywania przesyłek z punktu dostępu sieci pocztowej do centrum doręczeń, — doręczania pod adresy podane na przesyłkach; „punkty dostępu”: urządzenia fizyczne, obejmujące skrzynki pocztowe udostępnione ludności na publicznych drogach lub w obiektach operatora świadczącego usługi powszechne, w których przesyłki pocztowe mogą być nadawane przez kli- entów w publicznej sieci pocztowej; „przyjmowanie”: czynność polegająca na wybieraniu przesy- łek pocztowych nadanych w punktach dostępu; „doręczanie”: proces od sortowania w centrum doręczeń do doręczenia przesyłek pocztowych do adresatów; „przesyłka pocztowa”: przesyłka opatrzona adresem w osta- tecznej formie, w której ma być przewieziona przez opera- tora świadczącego usługi powszechne; poza przesyłkami z korespondencją, przesyłki takie obejmują także na przykład książki, katalogi, gazety, czasopisma i paczki pocztowe zawie- rające towar posiadający wartość handlową lub nieposiada- jący jej; „przesyłka z korespondencją”: przekaz informacji w formie pisemnej na dowolnym nośniku fizycznym, która ma być przekazana i doręczona pod adres podany przez nadawcę przesyłki na samej przesyłce lub na jej opakowaniu; książki, katalogi, gazety i czasopisma nie powinny być uznawane za przesyłki z korespondencją; „direct mail”: przekaz informacji składającej się wyłącznie z materiałów reklamowych, marketingowych lub promocyj- identyczny przekaz, poza imieniem nych i zawierającej i nazwiskiem adresata, adresem i numerem identyfikacyjnym oraz innymi modyfikacjami niezmieniającymi charakteru przekazu, która wysyłana jest do znacznej liczby adresatów, przekazywana i doręczana pod adres wskazany przez nadawcę na samej przesyłce lub na jej opakowaniu; krajowy organ regulacyjny dokona interpretacji terminu „znaczna liczba adresatów” w każdym Państwie Członkowskim i opu- blikuje odpowiednie definicje; rachunki, faktury, sprawozda- nia finansowe i inne nieidentyczne przekazy informacji nie są uznawane za „direct mail”. Przekaz informacji łączącej „direct mail” z innymi przesyłkami w tym samym opakowaniu nie jest uznawany za „direct mail”; „direct mail” dotyczy zarówno obrotu zagranicznego, jak i krajowego; (1) Definicje będą interpretowane w świetle dyrektywy pocztowej i jakichkolwiek zmian wynikających z przeglądu tej dyrektywy. „wymiana dokumentów”: oferowanie środków, łącznie z udo- stępnieniem pomieszczeń na zasadzie ad-hoc, jak również przewożenie przez stronę trzecią, umożliwiające doręczanie 178 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 08/t. 1 własnych przesyłek w drodze wzajemnej wymiany przesyłek pocztowych pomiędzy użytkownikami korzystającymi z tej usługi; „koszty końcowe”: zapłata operatorów świadczących usługi powszechne za doręczenie przychodzących przesyłek zagra- nicznych obejmujących przesyłki z innego Państwa Człon- kowskiego lub z państwa trzeciego; „ekspresowe usługi pocztowe”: usługa rozszerzona, jako dodatek do większej szybkości i pewności w przyjmowaniu, dystrybucji oraz doręczaniu przesyłek, wszystkich albo kilku z poniższych dodatkowych usług: gwarancja dostawy w usta- lonym dniu; przyjęcie w pkt pochodzenia; osobiste doręcze- nie do adresata; możliwość zmiany przeznaczenia i adresu w trakcie tranzytu; potwierdzenie wysłania przesyłki na pokwitowaniu dla nadawcy; kontrola i śledzenie wysyłanych przesyłek; zpersonalizowana usługa dla klientów i dostarcze- nie usługi na zamówienie, jeżeli i kiedy jest wymagana. Klienci są z zasady przygotowani zapłacić wyższą cenę dla taką usługę; „pośrednictwo”: jakikolwiek podmiot gospodarczy, który działa pomiędzy nadawcą i dostarczycielem usługi powszech- nej, przez przyjmowanie, wyznaczania trasy i/lub uprzed- niego sortowania przesyłek pocztowych, przed wprowadze- niem ich do publicznej sieci pocztowej tego samego albo innego kraju; „krajowy organ regulacyjny”: organ lub organy w każdym Państwie Członkowskim, którym Państwo Członkowskie powierza, między innymi, funkcję regulacyjną objętą zakre- sem dyrektywy pocztowej; świadczący „operator podmiot usługi publiczny lub prywatny świadczący powszechne usługi pocz- towe lub wybrane powszechne usługi pocztowe w Państwie Członkowskim, o tożsamości którego Komisja została powia- domiona; powszechne”: „wyłączne prawa”: prawa przyznane przez Państwo Człon- kowskie, które rezerwuje dostarczanie usług pocztowych dla jednego przedsiębiorstwa poprzez jakiekolwiek ustawodaw- cze, regulacyjne albo administracyjne instrumenty i rezerwuje dla niego prawo do zapewniania usług pocztowych lub podej- mowania działalność w zakresie przyznanego obszaru geo- graficznego; „szczególne prawa”: prawa przyznane przez Państwo Człon- kowskie dla ograniczonej liczby przedsiębiorców poprzez jakiekolwiek ustawodawcze, regulacyjne albo administracyjne instrumenty w zakresie przyznanego obszaru geograficznego, które: — na uznaniowej podstawie ograniczają, do dwu albo wię- liczbę takich przedsiębiorców upoważnionych do cej, zapewniania usługi albo podejmowania działalności, ina- czej niż zgodnie z obiektywnymi, proporcjonalnymi i nie- dyskryminacyjnymi kryteriami, lub — wyznaczają, inaczej niż zgodnie z takimi kryteriami, kilku ubiegających się przedsiębiorców jak przedsiębiorców upoważnionych do zapewniania usług albo podejmowa- nia działalności, lub — nadają jakiemukolwiek przedsiębiorcy albo przedsiębior- com, inaczej niż zgodnie z takimi kryteriami, prawne albo regulacyjne korzyści, które znacząco wpływają na kom- petencje jakiegokolwiek innego przedsiębiorcy dla zapew- nienia tej samej usługi albo podejmowania tej samej dzia- łalność w tym sam obszarze geograficznym przy znacząco porównywalnych warunkach; warunków „wymagania podstawowe”: ogólne przyczyny nieekono- miczne, które mogą skłonić Państwo Członkowskie do narzu- cenia usług dotyczących pocztowych (1); przyczyny te obejmują tajemnicę korespon- dencji, bezpieczeństwo sieci, w związku z przewozem niebez- piecznych towarów i, tam, gdzie jest to uzasadnione, ochronę danych, ochronę środowiska i planowanie regionalne. świadczenia Ochrona danych może obejmować ochronę danych osobo- wych, tajemnicę informacji przekazywanych lub gromadzo- nych oraz ochronę prywatności. 2. DEFINICJA RYNKU I POZYCJA NA RYNKU POCZTO- WYM a) Definicja rynku geograficznego i rynku asortymen- towego 2. 1. Artykuły 85 i 86 Traktatu zakazują jako niezgodne ze wspólnym rynkiem jakiekolwiek zachowanie przez jednego albo więcej przedsiębiorców, które może negatywnie wpły- wać na handel pomiędzy Państwami Członkowskimi, które obejmuje zapobieganie, ograniczenie lub zakłócenie konku- rencji i/lub nadużywanie pozycji dominującej na wspólnym rynku albo na znacznej jego części. Terytoria Państw Człon- rynki rozdzielone kowskich geograficzne tworzą (1) Znaczenie tego ważnego zdania w kontekście wspólnotowego prawa konkurencji zostało wyjaśnione w pkt 5. 3. 08/t. 1 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 179 odnośnie do doręczania krajowych przesyłek pocztowych jak również odnośnie do krajowego doręczenia przychodzą- cych zagranicznych przesyłek pocztowych, głównie dzięki wyłącznym prawom operatorów powołanych w pkt 4. 2 oraz ograniczeniom nałożonym na dostarczanie usług pocztowych. Każdy z geograficznych rynków tworzy zna- czącą część wspólnego rynku. Dla określenia „rynku właści- wego”, kraj pochodzenia zagranicznej przesyłki przychodzą- cej jest bez znaczenia. ukierunkowane na potrzeby szczególnych operatorów dla handlowych usług komunikacyjnych, jako uzupełnienie do reklamy w środkach przekazu. Ponadto, nadawcy przesyłek „direct mail” nie koniecznie wymagają tych samych krótkich czasów dostawy, wycenianych na pierwszą klasę w taryfie listowej, wymagane przez klientów żądających usługi na rynku jak określono powyżej. Fakt, że obie usługi nie zawsze są bezpośrednio wymienialne wskazuje na możliwość odrębnych rynków. 2. 2. Odnosząc się do rynków asortymentowych, różnice w prak- tykach pomiędzy Państwami Członkowskimi wskazują, że w niektórych przypadkach niezbędne jest uznawanie kilku odmiennych rynków. Separacja różnych rynków asortymen- towych jest właściwa, pośród innych działań, ze specjalnymi albo wyłącznymi przyznanymi prawami. W ocenie ich indy- widualnych przypadków na podstawie różnego rynku i sytu- acji regulacyjnej w Państwach Członkowskich oraz na pod- stawie zharmonizowanego programu przewidzianego w dyrektywie pocztowej, Komisja będzie z zasady uważać, że pewna liczba odmiennych rynków asortymentowych ist- nieje, takich jak przyjmowanie, sortowanie, transport i dorę- czanie przesyłek pocztowych oraz na przykład „direct mail” i przesyłki zagraniczne. Komisja będzie brać pod uwagę fakt, że te rynki są całkowicie lub częściowo zliberalizowane w niektórych Państwach Członkowskich. Komisja będzie brać pod uwagę powyższe rynki oceniając przypadki indy- widualne. 2. 3. Ogólna usługa listowa dotyczy dostawy przesyłek z kore- spondencją na adresy umieszczone na przesyłkach. Nie obejmuje ona samodostarczenia, które jest dostarcze- niem usług pocztowych przez osobę fizyczną albo prawną (włączając bliźniaczą albo pomocnicza organizację), która jest twórca przesyłki. Zgodnie z praktyką wielu Państw Członkowskich, wyłą- czone są również takie przesyłki pocztowe, które nie są uważane za przesyłki z korespondencją, gdyż składają się z identycznych kopii tego samego pisanego komunikatu i nie zostały zmieniane przez dodatki, skreślenia albo wskazania inne niż nazwa adresata i jego adres. Takimi przesyłkami są magazyny, gazety, drukowane okresowe katalogi, jak rów- nież towary albo dokumenty towarzyszące i związane z takimi przesyłkami. 2. 4. Inne odrębne rynki obejmują, na przykład, rynek poczty eks- presowej, rynek wymiany dokumentów, jak również rynek dla nowych usług (usługi całkiem odmienne od konwencjo- łączące nowe technologie nalnych usług). Działalności telekomunikacyjne i niektóre elementy usług pocztowych mogą być, ale niekoniecznie są, nowymi usługami w znacze- niu określonym w dyrektywie pocztowej. Dokładnie, mogą oni odzwierciedlać zdolności przystosowawcze tradycyj- nych usług. Wymiana dokumentów różni się od rynku, o którym mowa w pkt 2. 3, jako że nie obejmuje ona przyjmowania i dorę- czania do adresata transportowanej przesyłki pocztowej. Obejmuje jedynie środki, włączając dostarczanie doraźnych części wstępnych jak również transport przez stronę trzecia, dopuszczając samodoręczenie przez wzajemną zamianę przesyłek pocztowych pomiędzy użytkownikami zapisa- nymi do tej usługi. Użytkownicy wymiany dokumentów są członkami zamkniętej grupy użytkowników. Ekspresowe usługi pocztowe też różnią się od rynku, o którym mowa w pkt 2. 3, z uwagi na wartość dodaną przez porównanie z podstawową usługą pocztową (1). Dodatkowo dla szybszego i bardziej godnego zaufania przyjmowania, kierowania i doręczania przesyłek pocztowych, ekspresowe usługi pocztowe charakteryzowane są przez dostarczanie niektórych albo wszystkich z poniższych usług dodatko- wych: gwarancji dostawy w ustalonym dniu; przyjęcie z adresu wysyłającego; osobiste doręczenia na adres; możli- wość zmiany przeznaczenia i adresu w trakcie tranzytu; potwierdzenie nadawcy o dostarczeniu; kontrola i śledzenie; spersonalizowane traktowanie klientów i dostarczenie usługi zgodnie z zamówieniem. Klienci są z zasady przygotowani zapłacić wyższą cenę za taką usługę. Jak definiowano w dyrektywie pocztowej, usługi zastrzeżone mogą zawierać przyśpieszoną dostawę przesyłek z korespondencją krajową wchodzących w zakres zapisanej ceny i limitów wagowych. Przesyłki „direct mail” objęte są definicją przesyłek z kore- spondencją. Jednakże przesyłki „direct mail” nie zawierają spersonalizowanych wiadomości. Przesyłki „direct mail” są (1) Decyzje Komisji 90/16/EWG (Dz. U. L 10 z 12. 1. 1990, str. 47) i 90/456/EWG (Dz. U. L 233 z 28. 8. 1990, str. 19). 180 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 08/t. 1 2. 5. Bez uszczerbku dla definicji usługi zastrzeżonej określonej w dyrektywie pocztowej, różne działalności mogą być rozpoznawane, w zakresie ogólnych usług listowych, które spełniają odmienne potrzeby i powinny z zasady być uwa- żane za odrębne rynki; rynki przyjmowania przesyłek i sor- towania przesyłek pocztowych, rynek transportu przesyłek pocztowych i, ostatecznie, dostawy przesyłek pocztowych (krajowych albo przychodzących zza granicy). W tym wzglę- dzie, muszą zostać dostrzeżone różne kategorie klientów. Prywatni klienci żądają odmiennych produktów albo usług jako jedną zintegrowaną usługę. Klienci biznesowi, którzy dostarczają większość dochodów operatorów, o których mowa w pkt 4. 2, czynnie śledzą możliwości zamiany na odmienne, alternatywne składniki rozwiązań usług końco- wych (odnośnie do poziomów jakości usług i/lub ponoszo- nych kosztów), które są w niektórych przypadkach dostar- czane albo zakontraktowane przez innych operatorów. Klienci biznesowi chcą równoważyć korzyści i niedogodno- ści samodostarczeniowych wersji dostarczeń przez opera- ograniczają tora zewnętrzne dostarczanie tych indywidualnych usług, ale w innym przypadku ograniczałyby one zewnętrzne dostar- czanie tych indywidualnych usług, stosownie do warunków rynkowych. Rzeczywistość rynkowa wspiera opinię, że przyjmowanie, sortowanie, transport i doręczanie przesyłek pocztowych tworzą różne rynki (1). Z punktu widzenia prawa konkurencji, rozróżnienie pomiędzy czterema ryn- kami może być stosowne. Istniejące monopole pocztowego. b) Pozycja dominująca 2. 6. Jako że w większości Państw Członkowskich operator, o którym mowa w pkt 4. 2, jest na podstawie wyłącznych praw jemu przyznanych, jedynym operatorem kontrolującym publiczną sieć pocztową pokrywającą całe terytorium Pań- stwa Członkowskiego, taki operator posiada na krajowym rynku pozycję dominującą w znaczeniu art. 86 Traktatu w dystrybucji przesyłek z korespondencją. Dystrybucja sta- nowi usługę dla użytkowników, która umożliwia oszczęd- ności na istotną skalę, a operator zapewniający tę usługę jest w większości przypadków również dominujący na rynkach przyjmowania, sortowania i transportu przesyłek poczto- wych. Dodatkowo, przedsiębiorstwo, które zapewnia dystry- bucję, szczególnie jeżeli także prowadzi ono lokale urzędów pocztowych, ma ważną korzyść bycia postrzeganym przez użytkowników jako główne przedsiębiorstwo pocztowe, ponieważ jest on jednym z najbardziej widocznych, i dlatego jest naturalnym pierwszym wyborem. Ponadto, w większo- ści Państw Członkowskich ta dominująca pozycja dotyczy również usług takich jak przesyłki polecone albo usługi spe- cjalnego dostarczenia, i/lub niektóre sektory rynku paczek. sortowanie W przypadku zagranicznej przesyłki, przyjmowanie przesy- łek i przewóz zostanie dokonane przez operatora poczto- wego innego niż ten, który zapewnia dystrybucję. Jest to także przypadek, który dotyczy przesyłek krajowych odkąd większość operatorów pocztowych pozwala większym klientom podejmować ruchu masowego w zamian za upusty, oparte na ich taryfach publicznych. Przechowywanie i przyjmowanie przesyłek pocztowych oraz metody płatności także zmieniają się w tych okolicz- nościach. Pomieszczenia pocztowe większych spółek są teraz często obsługiwane przez pośredników, którzy przygotowują i wstępnie sortują przesyłki pocztowe przed przekazaniem ich operatorowi pocztowemu do końcowej dystrybucji. Ponadto, wszyscy operatorzy pocztowi umożli- wili pewien rodzaj wcześniejszego dostępu do dystrybucji. Ponadto, wszyscy operatorzy pocztowi pozwalają na jakiś rodzaj wcześniejszego dostępu do ich sieci pocztowej, na przykład poprzez pozwolenie albo nawet żądanie (posorto- wanego) deponowania przesyłek w centrum ekspedycyjnym albo sortującym. To pozwala w wielu przypadkach na wyż- szą pewność (jakość usługi) poprzez pomijanie źródła jakie- kolwiek niepowodzeń w późniejszej sieci pocztowej. c) Obowiązki dominujących operatorów pocztowych 2. 7. Zgodnie z art. 86 ust. 2 lit. b) Traktatu, nadużywanie może polegać na ograniczaniu wykonywania usługi ze szkodą dla konsumentów. Jeżeli Państwo Członkowskie przyznaje wyłączne prawa operatorowi, o którym mowa w pkt 4. 2 na usługi, których on nie świadczy lub świadczy na warunkach niezaspokajających potrzeb klientów w ten sam sposób jak usługi, które mogliby zaoferować konkurencyjni operatorzy handlowi, to wtedy Państwo Członkowskie skłania tych ope- ratorów, poprzez proste skorzystanie z wyłącznych praw im udzielonych, do ograniczenia dostarczania danej usługi, ponieważ w tym przypadku, niemożliwe jest efektywne wykonywanie tych działalności przez spółki prywatne. Szczególnie jest to przypadek, gdy środki przyjęte dla ochrony usług pocztowych ograniczają dostarczanie innych odrębnych usług na odrębnych albo sąsiadujących rynkach takich jak ekspresowe usługi pocztowe. Komisja zażądała odkilku Państw Członkowskich uchylenia ograniczeń wyni- kających z wyłącznych praw odnośnie do dostarczania eks- presowych usług pocztowych przez międzynarodowych kurierów (2). (1) Zobacz obwieszczenie Komisji w sprawie definicji dotyczącej rynku właściwego w celu stosowania wspólnotowego prawa ochrony kon- kurencji (Dz. U. C 372 z 9. 12. 1997, str. 5). (2) Patrz: przypis 13. 08/t. 1 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 181 Inny rodzaj możliwego nadużywania obejmuje dostarczanie poważnie nieskutecznej usługi i nieumiejętność wykorzysta- nia rozwoju technologicznego. Szkodzi to klientom, którym uniemożliwiono wybór pomiędzy alternatywnymi dostaw- cami. Na przykład, sprawozdanie przygotowane dla Komisji (1) w 1994 r. pokazało, że publiczni operatorzy pocztowi w Państw Członkowskich, gdy nie byli poddani konkurencji, nie dokonali żadnego znaczącego postępu w normalizacji rozmiarów i wag od 1990 r. Sprawozdanie pokazało też, że kilku operatorów pocztowych stosowało ukryte subsydiowanie krzyżowe pomiędzy zastrzeżonymi i niezastrzeżonymi usługami (patrz: pkt 3. 1 i 3. 4), które sto- sownie do tamtego badania, objaśniało większość różnic cenowych pomiędzy Państwami Członkowskimi w 1994 r. , szczególne karząc lokalnych użytkowników, którzy nie kwa- lifikują się do jakichkolwiek programów dyskontowych, jako że używają oni usług zastrzeżonych, wycenionych na poziomie wyższym niż niezbędny. Podane przykłady ilustrują możliwość, że tam gdzie przy- znawane są specjalne albo wyłączne prawa, tam operatorzy pocztowi mogą dopuścić do obniżenia jakości usług (2) i pomijać podejmowanie niezbędnych kroków do poprawy jakości usługi. W takich przypadkach, Komisja może być skłonna do działania biorąc pod uwagę warunki wyjaśnione w pkt 8. 3. W odniesieniu do transgranicznych usług pocztowych, badania, o których mowa powyżej pokazały, że jakość tych usług powinna być znacząco poprawiona celem spełnienia potrzeb klientów a w szczególności lokalnych klientów, któ- rzy nie mogą pozwolić sobie na korzystanie z usług spółek kurierskich lub przesyłania faksowego. Niezależne środki podjęte w 1995 r. i 1996 r. pokazują poprawę jakości usług od 1994 r. Jednakże te środki mogą jedynie dotyczyć prze- syłek pocztowych pierwszej klasy, a najbardziej aktualne pomiary pokazują, że jakość ponownie nieznacznie spadła. (1) UFC – Que Choisir, Usługi pocztowe w Unii Europejskiej, kwiecień 1994 r. i w szczególności (2) W wielu Państwach Członkowskich użytkownicy mogli, kilka dekad wcześniej, ciągle polegać na tej usłudze otrzymywania po południu zwykłych listów wysłanych rano. Od tego czasu, był obserwowany ciągły spadek jakości usług, liczby dziennych obchodów listonoszy, które zostały zmniejszane z pięciu do jednego (albo dwóch w kilku miastach Unii Europejskiej). Wyłączne prawa organizacji pocztowych, odkąd uniemożliwiły one innym spółkom wejście na rynek, sprzyjały spadkowi jakości. Jako skutek organiza- cje pocztowe nie zdołały przez wprowadzanie nowoczesnej techno- logii zrekompensować wzrasta zarobków i redukcji godzin pracy, jak zostało to zrobione przez przedsiębiorstwa w przemysłach otwar- tych na konkurencję. Większość pocztowych operatorów publicznych Wspólnoty zgłosiła Komisji porozumienie, co do końcowych opłat za oszacowania zgodne z traktatowymi regułami konkurencji. Strony porozumienia wyjaśniły, że ich celem jest ustanowie- nie uczciwego wynagrodzenia za dostawy transgranicznych przesyłek pocztowych dokładniej odzwierciedlającego poniesione rzeczywiste koszty oraz ulepszenie jakość trans- granicznych usług pocztowych. 2. 8. Nieuzasadniona odmowa dostawy jest także nadużywaniem zakazanym przez art. 86 Traktatu. Takie zachowanie prowa- dziłoby do ograniczenia usług w znaczeniu art. 86, ust. 2, lit. b) i, jeżeli stosowane jedynie do kilku użytkowników, kończy się dyskryminacją niezgodną z art. 86, ust. 2 lit. c), który wymaga by nierówne warunki nie były stosowane do równoważnych transakcji. W większości Państw Członkow- skich, operatorzy, o których mowa w pkt 4. 2, dostarczają pośrednikom dostęp na różnych punktach dostępu do swo- jej sieci pocztowej. Jednakże warunki dostępu, a w szczegól- ności stosowane taryfy, są często poufne i mogą ułatwiać stosowanie dyskryminacyjnych warunków. Państwa Człon- kowskie powinny zapewniać, by ich ustawodawstwo pocz- towe nie zachęcało operatorów pocztowych do niesłusz- nego rozróżniania stosowanych warunków albo wyłączenia pewnych spółek. 2. 9. Podczas gdy dominująca firma może bronić swojej pozycji poprzez konkurowanie z rywalami, to jednakże ma spe- cjalny obowiązek, by dalej nie zmiejszać stopnia konkuren- cji pozostającej na rynku. Praktyki wyłączeniowe mogą być skierowana przeciw istniejącym konkurentom na rynku albo ukierunkowana na utrudnienie dostępu do rynku nowym uczestnikom. Przykładami takiego nielegalnego zachowania są: odmowa handlu w celu wyeliminowania konkurenta przez firmę, która jest jedynym albo dominującym źródłem zaopatrzenia w produkt albo kontroluje dostęp do istotnej technologii albo infrastruktury; grabieżcza wycena i selek- tywne zmniejszanie cen (patrz: sekcja 3); wyłączeniowe umowy handlowe; dyskryminacja jako część szerszego wzoru monopolizacyjnego zachowania zaprojektowanego na wyłączenie konkurentów; i wyłączeniowe programy rabatowe. 182 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 08/t. 1 3. SUBSYDIOWANIE KRZYŻOWE b) Skutki a) Podstawowe zasady 3. 1. Subsydiowanie krzyżowe oznacza, że przedsiębiorący pono- szą albo przenoszą wszystkie albo część kosztów swojej działalności z jednego rynku geograficznego albo asorty- mentowego do swojej działalność na innym rynku geogra- ficznym albo asortymentowym. W pewnych okoliczno- ściach, subsydiowanie krzyżowe w sektorze pocztowym, gdzie prawie wszyscy operatorzy dostarczają usługi zastrze- żone i niezastrzeżone, mogą zniekształcać konkurencję i prowadzić do pobicia konkurentów przez oferty, które są możliwe do wypełnienia nie dzięki skuteczności (włączając cel handlowy) i wydajności, ale dzięki subsydiowaniu krzy- żowemu. Unikanie subsydiowania krzyżowego prowadzą- cego do nieuczciwej konkurencji jest decydujące dla rozwoju sektora pocztowego. 3. 2. Subsydiowanie krzyżowe nie zniekształca konkurencji, kiedy koszty zastrzeżonych działalności są subsydiowane przez dochód wygenerowany przez inne zastrzeżone usługi, ponieważ żadna konkurencja nie jest możliwa w odniesie- niu do tych usług. Ta forma subsydowania może być cza- sami niezbędna, dla umożliwienia operatorom, o których mowa w pkt 4. 2 wykonywania ich obowiązku zapewniania usługi powszechnej, tych sam warunkach (1). Na przykład, nieopłacalna dostawa przesyłek pocztowych w obszarach wiejskich jest subsydiowana przez dochody od zyskownych dostaw przesyłek pocztowych w obszarach miejskich. To samo może być też powiedziane o subsydiowaniu dostarczania usług zastrzeżonych przez dochody generowane przez działalności otwarte na konku- rencję. Ponadto, subsydiowanie krzyżowe pomiędzy nieza- strzeżonymi działalnościami nie jest samo w sobie niewła- ściwe. i dla każdego na 3. 3. Odwrotnie, subsydiowanie działalności otwartych na kon- kurencję poprzez przydzielanie ich kosztów do zastrzeżony usług powoduje możliwość zniekształcania konkurencji na gruncie art. 86. Może stać się nadużyciem przez przedsię- biorstwo utrzymujące pozycję dominującą we Wspólnocie. Ponadto, użytkownicy działalności objętych przez monopol musieliby ponosić koszty, które są niezwiązane z tymi działalnościami. Mimo wszystko, spółki dominujące rów- nież dużo konkurują, co do ceny, lub zwiększają przepływ swojej gotówki i otrzymują jedynie częściowy zwrot ze swo- ich ustalonych kosztów, chyba że ceny są grabieżcze albo stoją w sprzeczności z odnośnym przepisem krajowym albo Wspólnotowym. 3. 4. Odniesienie do subsydiów krzyżowych zostało dokonane w pkt 2. 7; obowiązki dominujących operatorów poczto- wych. Operatorzy, o których mowa w pkt 4. 2, nie powinni używać dochodów z zastrzeżonego obszaru do subsydiowa- nia krzyżowego działalności w obszarach otwartych na kon- kurencję. Taka praktyka może przeszkadzać, ograniczać lub zniekształcać konkurencję w niezastrzeżonym obszarze. Jed- nakże w niektórych usprawiedliwianych przypadkach, z zastrzeżeniem przepisów art. 90 ust. 2, subsydiowanie krzy- żowe może być uważana za legalne, na przykład dla prze- syłek kultury (2), tak długo jak jest ona stosowana w niedyskryminacyjny sposób albo dla szczególnych usług dla upośledzonych społecznie, medycznie i gospodarczo. Kiedy niezbędne, Komisja będzie wskazywać na jakie inne zwolnienia pozwala Traktat. We wszystkich pozostałych przypadkach, biorąc pod uwagę wskazania pkt 3. 3, cena konkurencyjnych usług ofiarowanych przez operatora, o którym mowa w pkt 4. 2 powinna, z uwagi na trudności w alokacji wspólnych kosztów, w zasadzie być równa śred- niemu całkowitemu kosztowi dostarczenia. Oznacza to pokrycie bezpośrednich kosztów wraz z stosowną częścią wspólnych i globalnych kosztów operatora. Obiektywne kryterium, takie jak rozmiar, zużyty czas (pracy), lub inten- sywność zużycia, powinni być używane dla określenia sto- sownej proporcji. Używając obrotu wygenerowanego przez zaangażowane usługi jako kryterium w przypadku subsydio- wania krzyżowego, należy mieć świadomość, że obroty danej działalności są sztucznie utrzymywane na niskim poziomie. Czynniki wpływające na popyt, takie jak przy- chody albo zyski, są same w siebie dotknięte przez techniki mające na celu wyeliminowanie konkurencji. Jeżeli usługi były ofiarowywane systematycznie i selektywnie za cenę poniżej przeciętnego kosztu całkowitego, Komisja powinna, na zasadzie indywidualnych przepadków, zbadać sprawę na mocy art. 86, lub na mocy art. 86 i art. 90 ust. 1 lub na mocy art. 92. 4. PRZEDSIĘBIORSTWA PUBLICZNE A PRAWA SPE- CJALNE LUB WYŁĄCZNE 4. 1. Traktat zobowiązuje Państwa Członkowskie, w odniesieniu do przedsiębiorstw publicznych i przedsiębiorstw, którym przyznają prawa specjalne albo wyłączne, do niewprowa- środków dzania utrzymywania jakichkolwiek ani (1) Patrz: dyrektywa pocztowa, akapity16 i 28 oraz rozdział 5. gazety, periodyki i czasopisma. (2) Określony przez UPU jako „praca umysłowa”, zawierająca książki, 08/t. 1 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 183 sprzecznych z normami Traktatu (art. 90 ust. 1). Wyrażenie „przedsiębiorstwo” dotyczy każdej osoby albo prawnej jed- nostki wykonującej działalność gospodarczą, niezależnie od jej statusu prawnego oraz sposobu, w jaki jest ona finanso- wana. Przyjmowanie, sortowanie, przewóz i dystrybucja przesyłek pocztowych tworzą gospodarcze działalności i te usługi są normalnie dostarczane za wynagrodzeniem. Termin „przedsiębiorstwo publiczne” dotyczy każdego przedsiębiorstwa, na ktróre władze publiczne mogą mieć bezpośredni albo pośredni dominujący wpływ na podstawie prawa własności, swojego finansowego udziału w nim albo reguł, które nią rządzą (1). Dominujący wpływ ze strony władz publicznych może być w szczególności przypuszcza- ny, gdy władze publiczne są w posiadaniu, bezpośrednio subskrybowanego kapitału albo pośrednio, większości przedsiębiorstwa, kontrolują większość prawa głosu związa- nego z akcjami wyemitowanymi przez przedsiębiorstwo albo mogą mianować więcej niż połowę z członków zarządu, kierownictwa albo rady nadzorczej. Organy, które są częścią administracji Państwa Członkowskiego i które dostarczają w zorganizowany sposób usługi pocztowe dla stron trzecich w zamian za wynagrodzenie będą uważane za takie przedsiębiorstwa. Przedsiębiorstwa, którym przyznano specjalne albo wyłączne prawa mogą, zgodnie z art. 90 ust. 1, być zarówno publiczne jak i prywatne. 5. SWOBODA ŚWIADCZENIA USŁUG a) Zasady podstawowe 5. 1. Przyznawanie specjalnych albo wyłącznych praw jednemu albo więcej operatorowi, o których mowa w pkt 4. 2, do wykonywania przyjmowania, włącznie z publicznym pobo- rem, transportu i dystrybucji pewnych kategorii przesyłek pocztowych, niechybnie ogranicza dostarczanie takich usług, zarówno przez spółki założone w innych Państwach Członkowskich oraz przez przedsiębiorcstwa działające w danym Państwie Członkowskim. To ograniczenie ma transgraniczny charakter w przypadku gdy adresaci albo nadawcy przesyłek pocztowych obsługiwanych przez tych przedsiębiorców mają swoją siedzibę w innych Państwach Członkowskich. W praktyce, ograniczenia w dostarczaniu usług pocztowych, w znaczeniu art. 59 Traktatu (2), zawie- rają zakaz transportu pewnych kategorii przesyłek poczto- wych do innych Państw Członkowskich, także przez pośred- przesyłek zakaz ników, transgranicznych. Dyrektywa pocztowa ustanawia uzasad- nione ograniczenia na dostarczanie usług pocztowych. dostarczania również jak 4. 2. Przepisy krajowe dotyczące operatorów pocztowych, dla których Państwa Członkowskie przyznały specjalne albo wyłączne prawa do zapewniania pewnych usług poczto- wych są „środkami” w znaczeniu art. 90 ust. 1 Traktatu i muszą być oceniane zgodnie z przepisami Traktatu, do któ- rych ten artykuł się odnosi. Dodatkowo do obowiązków Państw Członkowskich z art. 90 ust. 1, przedsiębiorstwa publiczne oraz przedsiębior- stwa, którym zostały przyznane specjalne albo wyłącznie prawa są również poddane przepisom art. 85 i 86. 4. 3. W większości Państw Członkowskich, specjalne i wyłączne prawa mają zastosowanie do usług takich jak przyjmowa- nie, przewóz i dystrybucja pewnych przesyłek pocztowych, jak również do sposobu, w jaki te usługi są dostarczane, takie jak wyłącznie prawo do umieszczania skrzynek pocztowych wzdłuż drug publicznych albo wydawania znaczków noszących nazwę danego kraju. 5. 2. Artykuł 66, czytany w połączeniu z art. 55 i 56 Traktatu, określa wyjątki od art. 59. Jako że są one wyjątkami od pod- stawowej zasady, muszą być one restrykcyjnie interpreto- wane. W odniesieniu do usług pocztowych, wyjątek na mocy art. 55 ma zastosowanie jedynie do transportu i dys- trybucji specjalnego rodzaju przesyłek pocztowych, które stanowią przesyłki pocztowe zbierane w toku procedury sądowej albo administracyjnej, związane, nawet okazyjnie, z wykonywaniem urzędowej władzy, w szczególności zawia- domienia zgodnie z jakimikolwiek procedurami sądowymi albo administracyjnymi. Dlatego też, transport i dystrybucja takich przesyłek na terytorium Państwa Członkowskiego może zostać podporządkowywana wymaganiom licencyj- nym (patrz pkt 5. 5) w celu ochrony interesu publicznego. Warunki innych odstępstw od postanowień Traktatu wymie- nione w tych przepisach nie będą normalnie spełniane w sto- sunku do usług pocztowych. A zatem usługi nie mogą same w sobie zagrażać polityce publicznej i nie mogą wpływać na zdrowie publiczne. 5. 3. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości pozwala z zasady, na dalsze odstępstwa na podstawie wymagań obowiązko- wych, pod warunkiem że spełniają one niegospodarcze istotne wymagania w ogólnym interesie, są stosowane bez dyskryminacji oraz są właściwe i proporcjonalne do celu, (1) Dyrektywa Komisji 80/723/WE w sprawie przejrzystości stosunków finansowych między Państwami Członkowskimi a przedsiębior- stwami publicznymi, Dz. U. L 195 z 29. 7. 1980, str. 35. (2) Dla ogólnego objaśnienia zasad wynikających z art. 59, zobacz komunikat interpretacyjny Komisji dotyczący swobodnego prze- pływu usług przez granice (Dz. U. C 334 z 9. 12. 1993, str. 3). 184 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 08/t. 1 który ma być osiągnięty. W odniesieniu do usług poczto- wych, istotnymi wymaganiami, które Komisja uważałaby za usprawiedliwione ograniczenia w swobodzie świadczenia usług pocztowych, są ochrona danych uzależniona od środ- ków zbliżeniowych podjętych w tym zakresie, poufność korespondencji, bezpieczeństwo sieci w odniesieniu do transportu niebezpiecznych towarów, jak również, tam gdzie uzasadnione na mocy postanowień Traktatu, ochrona środowiska i regionalne planowanie. W przeciwnym razie, Komisja nie uważałaby za usprawiedliwione nałożenie ogra- niczeń w swobodzie świadczenia usług pocztowych z powodu ochrony konsumenta, ponieważ te wymagania inte- resu publicznego mogą zostać spełnione poprzez ogólne prawodawstwo w sprawie praktyk uczciwego handlu i ochrony konsumenta. Korzyści dla konsumentów są wzmocnione poprzez swobodę świadczenia usług poczto- wych, pod warunkiem że obowiązek świadczenia usług powszechnych jest dobrze zdefiniowany na podstawie dyrektywy pocztowej i może być wypełniony. 5. 4. Dlatego Komisja uważa, że utrzymanie jakichkolwiek spe- cjalnych lub wyłącznych praw, które ograniczają transgra- niczne dostarczanie usług pocztowych musi być usprawie- dliwione w świetle art. 90 i 59 Traktatu. Obecnie, specjalne albo wyłączne prawa, których zakres nie wykracza poza zastrzeżone usługi jak określono w dyrektywie pocztowej są objęte domniemanym uzasadnieniem na mocy art. 90 ust. 2. Zewnętrzne transgraniczne przesyłki pocztowe są z mocy prawa i faktycznie zliberalizowane w kilku Państwach Członkowskich, takich jak Dania, Niderlandy, Finlandia, Szwecja i Zjednoczony Królestwo. b) Skutki 5. 5. Przyjęcie środków zawartych w dyrektywie pocztowej wymaga od Państw Członkowskich uregulowania usług Jeżeli Państwa Członkowskie ograniczają pocztowych. usługi pocztowe dla zapewnienia osiągnięcia usług istotnych wymagań, zawartość takiego powszechnych i przepisu musi odpowiadać oczekiwanemu celowi. Jako ogólna zasada, obowiązki powinny być wprowadzane w życie w ramach systemu licencji i procedur zawiadamia- nia, poprzez które operatorzy usług pocztowych dostarczają swoją nazwę, formę prawną, tytuł i adresy jak również krótki opis usług, jakie oferują społeczeństwu. Indywidualne licen- cje powinnny być stosowany jedynie dla szczególnych usług pocztowych, w przypadku których zostało wykazane, że mniej restrykcyjne procedury nie zapewnią osiągnięcia celów. Państwa Członkowskie mogą zostać poproszone, na zasadzie indywidualnych przypadków, o powiadamianiu Komisji o środkach przez nieprzyjętych, w celu umożliwie- nia oceny ich proporcjonalności. 6. ŚRODKI PRZYJĘTE PRZEZ PAŃSTWA CZŁONKOW- SKIE a) Zasady podstawowe 6. 1. Państwa Członkowskie mają swobodę w definiowaniu usług użyteczności publicznej, w przyznawaniu specjalnych albo wyłącznych praw, które są niezbędne dla ich dostarczania, w regulacji ich zarządzania i, gdzie właściwe, do ich finan- sowania. Jednakże na mocy art. 90 ust. 1 Traktatu, Państwa Członkowskie muszą, w przypadkach dotyczących przedsię- biorstw publicznych i przedsiębiorców, którym przyznały one specjalne albo wyłączne prawa, nie ustanawiać ani utrzymywać w mocy jakichkolwiek środków sprzecznych z regułami Traktatu, a w szczególności z jego regułami kon- kurencji. b) Skutki 6. 2. Prowadzenie powszechnego przyjmowania przesyłek i sieci dystrybucji przyznaje znaczące korzyści operatorowi, o którym mowa w pkt 4. 2 w oferowaniu nie tylko zastrzeżo- nych lub zliberalizowanych usług wchodzących w zakres definicji usługi powszechnej, ale też innych usług (niepo- wszechnych usług pocztowych). Zakaz na mocy art. 90 ust. 1, czytanym w połączeniu z art. 86 lit. b), ma zastoso- wanie bez obiektywnego uzasadnienia, do korzystania z pozycji dominującej na jednym rynku celem pozyskania siły rynkowej na związanych albo sąsiadujących rynkach, które są odrębne od poprzedniego, przy uwzględnieniu ryzyka wyeliminowania konkurencji na tych rynkach. W krajach gdzie lokalne doręczanie przesyłek z korespondencją jest zliberalizowane, takich jak Hiszpania, i monopol jest ogra- niczony do miejskiego transportu i doręczenia, użycie pozy- cji dominującej w celu rozszerzenia monopolu z jednego rynku na drugi byłoby niezgodne z postanowieniami Trak- tatu, w przypadku braku wyraźnego uszasadnienia, jeżeli działanie usług ogólnego interesu gospodarczego nie było poprzednio zagrożone. Komisja uważa, że byłoby właściwe gdyby Państwa Członkowskie zgłaszały Komisji jakiekolwiek rozszerzenia specjalnych albo wyłącznych prawa i ich uza- sadnienie. 6. 3. Istnieje potencjalny wpływ na handel pomiędzy Państwami Członkowskimi związany z ograniczeniami na dostarczanie usług pocztowych, ponieważ usługi pocztowe oferowane 08/t. 1 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 185 przez operatorów innych niż operatorzy, o których mowa w pkt 4. 2 mogą obejmować usługi pocztowe z i od innych Państw Członkowskich, i ograniczenia mogą hamować transgraniczną działalność operatorów w innych Państwach Członkowskich. 6. 4. Jak wyjaśniono w pkt 8 lit. b) vii), Państwa Członkowskie muszą monitorować warunki dostępu oraz wykonywanie specjalnych i wyłącznych praw. Nie muszą koniecznie usta- nawiać w tym celu nowych organów, ale nie powinny przy- znawać swojemu operatorowi (1), o którym mowa w pkt 4. 2, albo organowi, który jest związany (prawnie, administracyj- nie i strukturalnie) z tym operatorem, władzy do nadzoro- wania przyznanych wyłącznych praw i ogólnych działalno- ści operatorów pocztowych. Przedsiębiorstwo w pozycji dominującej nie może posiadać takiej władzy nad swoimi konkurentami. Zarówno w teorii jak i w praktyce, istotna jest niezależność władzy nadzorującej od wszystkich przed- siębiorstw nadzorowanych. System niezakłóconej konku- rencji wymagany przez Traktat może zostać zapewniany jedynie wtedy, gdy zagwarantowane są równe możliwości dla różnych operatorów gospodarczych, włączając w to poufność sensytywnych informacji biznesowych. Umożli- wienie operatorowi kontrolowania deklaracji jego konku- rentów lub przyznanie przedsiębiorcy władzy do nadzoro- wania działalności jego konkurentów lub umożliwienie współdziałania w przyznawaniu licencji oznacza, że takiemu przedsiębiorcy przekazano informację handlową o jego kon- kurentach i ma on zatem możliwość wpływania na działal- ność tych konkurentów. 7. OPERATORZY POCZTOWI A POMOC PUBLICZNA a) Zasady Podczas gdy kilku operatorów, których mowa w pkt 4. 2 jest wysoko dochodowych, większość ukazuje się jako działające czy to w finansowym deficycie czy też bliskie przerwania działalności pocztowej, chociaż informacja w sprawie finan- sowej wydajności jest ograniczona, jako że względnie nie- wielu operatorów publikuje regularnie stosowną informację opartą na standardach rachunkowych. Jednakże bezpośred- nie wsparcie finansowe w formie subwencji albo pośrednie wsparcia takie jak zwolnienie podatkowe są przyznawane celem finansowania niektórych usług pocztowych, nawet jeżeli faktyczne ich ilości są często nieprzejrzyste. okoliczności, w których jest lub może zostać przyznane zwol- nienie. Nie naruszając art. 90 ust. 2, art. 92 i 93 stosuje się do usług pocztowych (2). Zgodnie z art. 93 ust. 3, Państwa Członkowskie są zobowią- zane do powiadomiania Komisji, w celu zatwierdzenia, o wszystkich planach przyznania pomocy albo zmieniania ist- niejących uzgodnień w sprawie pomocy. Ponadto, Komisja jest zobowiązana do monitorowania pomocy, która była uprzednio zatwierdzona lub, które weszła w życie przed dniem wejścia w życie Traktatu albo przed przystąpieniem danego Państwa Członkowskiego. Wszyscy dostarczyciele usług powszechych wchodzą aktual- nie w zakres dyrektywy Komisji 80/723/EWG z dnia 25 czerwca 1980 r. w sprawie przejrzystości stosunków finansowych między Państwami Członkowskimi i przedsię- biorstwami publicznymi (3), ostatnio zmienionej dyrektywą 93/84/EWG (4). Dodatkowo więc, do wymagań ogólnych przejrzystości dla rachunków operatorów, o których mowa w pkt 4. 2, co omówiono w pkt 8 lit. b) vi), Państwa Człon- kowskie muszą zapewnić, że stosunki finansowe między nimi a tymi operatorami są przejrzyste zgodnie z wymaganiami zawartymi w dyrektywie, tak by poniższe warunki były jasno wskazane: a) fundusze publiczne są udostępnione bezpośrednio, włą- czając zwolnienia podatkowe lub zmniejszenia ich; b) fundusze publiczne są udostępnione przez inne przedsię- biorstwa publiczne albo instytucje finansowe; c) wykorzystanie, na jaki są przeznaczone te fundusze publiczne. Komisja traktuje, w szczególności poniższe, jako udostępnie- nie funduszy publicznych: a) kompensacje strat operacyjnych; Traktat nałożył na Komisję obowiązek wprowadzenia w życie art. 92, który deklaruje pomoc publiczną, która dotyczy handlu pomiędzy Państwami Członkowskimi Wspólnoty jako niezgodną ze wspólnym rynkiem z wyjątkiem pewnych b) dostarczenia kapitału; (1) Zobacz w szczególności, Sprawa C-18/88 RTT przeciw GB-Inno-BM [1991] Zb. Orz. str. I-5981, ust. 25 do 28. (2) Sprawa C-387/92 Banco de Credito Industrial przeciw Ayuntamiento Valencia [1994] Zb. orz. str. I-877. (3) Dz. U. L 195 z 29. 7. 1980, str. 35. (4) Dz. U. L 254 z 12. 10. 1993, str. 16. 186 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 08/t. 1 c) bezzwrotne dotacje albo pożyczki na uprzywilejowanych warunkach stanowią pomoc publiczną, która korzysta ze zwolnienia spod zakazu przedstawionego w art. 92 ust. 1 na podstawie art. 90 ust. 2 (2). d) przyznanie finansowych korzyści poprzez zrzeczenie się zysków albo odzyskania sumy należności; e) zrzekanie się normalnego zysku za używanie funduszy publicznych; 8. USŁUGA ŚWIADCZONA W OGÓLNYM INTERESIE GOSPODARCZYM f) wynagrodzenia za finansowe ciężary narzucane przez władze publiczne. a) Zasady podstawowe b) Stosowanie art. 90 i 92 Komisja została wezwana do zbadania pewnych podatko- wych korzyści przyznawanych operatorom pocztowym na podstawie art. 92 w związku z art. 90 Traktatu. Komisja sta- rała się sprawdzić czy te preferencyjne traktowanie podat- kowe może być używane do subsydiowania krzyżowego działań tego operatora w sektorach otwartych na konkuren- cję. W tamtym czasie, operatorzy pocztowi nie posiadali porównawczego systemu rozliczania kosztów służącego dla umożliwienia Komisji rozróżniania pomiędzy działalno- ściami zastrzeżonymi i konkurencyjnymi. Odpowiednio, na podstawie ustaleń dokonanych w tym obszarze badań, Komi- sja oszacowała dodatkowe koszty związane z obowiązkami usług powszechnych poniesione przez tego operatora pocztowego i porównała te koszty z korzyściami podatko- wymi. Komisja wywnioskowała, że koszty przewyższają te korzyści i dlatego zdecydowała, że badany system podatkowy nie może prowadzić do subsydiowania krzyżowego działań tego operatora w obszarach konkurencyjnych (1). Należy nadmienić, że w swojej decyzji Komisja poprosiła zainteresowane Państwa Członkowskie o zapewnienie, że operatorzy pocztowi przyjmą porównawczy system rozlicza- nia kosztów i zażądała rocznych sprawozdań, który umożli- wiłyby kontrolę zgodności z prawem wspólnotowym. Sąd pierwszej instancji potwierdził decyzję Komisji i orzekł, że korzyści podatkowe dla tego operatora pocztowego 8. 1. Artykuł 90 ust. 2 Traktatu zezwala na wyjątki od stosowa- nia reguł Traktatu, w przypadkach, gdy stosowanie tych reguł utrudnia, w prawie albo faktycznie, wykonywanie szczególnych zadań wyznaczonych operatorom, o których mowa w pkt 4. 2 w zakresie dostarczenia usługi świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym. Bez uszczerbku dla praw Państw Członkowskich do określania szczególnych wymagań usługi świadczonych w interesie publicznym, zadanie to składa się głównie z dostarczania i utrzymania powszechnej pocztowej usługi publicznej, gwarantującej po przystępnych, wydajnych i przejrzystych taryfach, ogólnok- rajowy dostęp do publicznej sieci pocztowej na rozsądne odległości i podczas odpowiednich godzin otwarcia, włącza- jąc w to przyjmowanie przesyłek pocztowych z dostępnych skrzynek pocztowych albo punktów poboru na całym obszarze oraz czasowe dostawy takich przesyłek pod wska- zany adresu, jak również powiązanych usług powierzonych tym operatorom przez środki natury regulacyjnej dla dostaw powszechnych przy wyszczególnionej jakości. Usługa powszechna ma rozwijać się w odpowiedzi na społeczne, gospodarcze i techniczne oczekiwania oraz na żądania użyt- kowników. Interes publiczny wymaga dostępności we Wspólnocie do prawdziwie zintegrowanej publicznej sieci pocztowej, pozwalającej na skuteczny obieg informacji poprzez, z jed- nej strony, sprzyjanie konkurencyjności przemysłu europej- skiego i rozwoju handlu oraz większej spójności pomiędzy regionami i Państwami Członkowskimi, a z drugiej strony, poprawy społecznych kontaktów pomiędzy obywatelami Unii. Definicja zastrzeżonych obszarów musi brać pod uwagę finansowe zasoby niezbędne dla dostarczenia usługi świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym. 8. 2. Finansowe zasoby dla utrzymania i poprawy tej sieci publicznej ciągle pochodzą głównie z działalności, o których mowa w pkt 2. 3. Aktualnie, w związku z brakiem harmo- nizacji na poziomie wspólnotowym, większość Państw (2) Sprawa T 106/95 FFSA przeciwko Komisji [1997] Zb. Orz. str. II- (1) Sprawa NN 135/92, Dz. U. C 262 z 7. 10. 1995, str. 11. 229. 08/t. 1 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 187 Członkowskich posiada ustalone limity monopolu poprzez odniesienie do wagi przesyłek. Kilka Państwa Członkow- skich stosuje kombinację limitów wagi i ceny, podczas gdy jednego Państwo Członkowskie stosuje jedynie limit ceno- wy. Informacje zbierane przez Komisję o dochodach uzyski- wanych z przepływu przesyłek pocztowych w Państwach Członkowskich zdają się wskazywać, że utrzymanie specjal- nych albo wyłącznych praw odnośnie do tego rynku mogłoby, przy braku wyjątkowych okoliczności, być wystarczające do zagwarantowania poprawy utrzymania publicznej sieci pocztowej. Usługa, dla której Państwa Członkowskie mogą zastrzec prawa wyłączne albo specjalne, w zakresie niezbędnym dla zapewnienia utrzymania usługi powszechnej, jest zharmo- nizowana w dyrektywie pocztowej. W zakresie, w którym Państwa Członkowskie przyznają specjalne albo wyłączne prawa dla tej usługi, usługę należy uważać za odrębny rynek asortymentowy w ocenie indywidualnych przypadków dotyczących w szczególności przesyłek „direct mail”, dystry- bucji przychodzących zagranicznych przesyłek pocztowych, wychodzących zagranicę przesyłek pocztowych, jak również odnośnie do poboru, sortowania i transportu przesyłek pocztowych. Komisja uwzględni fakt, że te rynki są całko- wicie lub częściowo zliberalizowane w wielu Państwach Członkowskich. Członkowskich dotyczących tej usługi. Istnieją dwa główne problemy związane z przesyłkami „direct mail”, to jest potencjalne nadużywanie przez klientów ich taryfikacji oraz ich liberalizacja (zastrzeżone przesyłki dostarczane przez alternatywnych operatorów jak gdyby nie były one nieza- strzeżonymi przesyłkami „direct mail”), co prowadzi do obchodzenia zastrzeżonych usług, o których mowa w pkt 8. 2. Dowody pochodzące z Państw Członkowskich, które nie ograniczają usług przesyłek „direct mail”, takich jak Hiszpania, Wlochy, Niderlandy, Austria, Szwecja i Finlandia, są ciągle nieprzekonujące i nie pozwalają jeszcze na osta- teczną ogólną ocenę. Ze uwagi na tę niepewność, należy chwilowo uznać za stosowne postępowanie oparte na zasa- dzie jednostkowych przypadków. Państwa Członkowskie mogą utrzymywać pewne istniejące ograniczenia usług prze- syłek „direct mail” lub wprowadzać licencje celem uniknię- cia sztucznych zniekształceń w wymianie i znacznej desta- bilizacji dochodów, jeżeli szczególne okoliczności powodują ich niezbędność oraz bez uszczerbku dla pkt 8. 3. 8. 5. W odniesieniu do dystrybucji przychodzących przesyłek zagranicznych, system opłat końcowych otrzymywanych za dostawy przesyłek zagranicznych przez operatora poczto- wego docelowego Państwa Członkowskiego od operatora Państwa Członkowskiego pochodzenia, jest aktualnie w trakcie przeglądu w zakresie dostosowania opłat końco- wych, które w wielu są obecnie przypadkach zbyt niskie w stosunku do faktycznych kosztów dostawy. 8. 3. Komisja, stosując reguły konkurencji oraz inne odnośne do sektora pocztowego reguły Traktatu, działając na podstawie skargi albo ze swoje własnej inicjatywy, oceniając czy zakres zastrzeżonego obszaru może być uzasadniony na mocy art. 90 ust. 2 uwzględni zharmonizowaną definicję przed- stawioną w dyrektywie pocztowej. Punktem wyjścia będzie domniemanie, że w zakresie, w którym wchodzą one w zastrzeżony obszar określony w dyrektywie pocztowej, specjalne albo wyłączne prawa będą objęte domniemaniem na mocy art. 90 ust. 2. Jednakże to domniemanie może być obalone, jeżeli w tym przypadku fakty będą wskazywać, że ograniczenie nie spełnia warunków art. 90 ust. 2 (1). Bez uszczerbku dla pkt 8. 3, Państwa Członkowskie mogą utrzymywać pewne istniejące ograniczenia w dystrybucji przychodzących przesyłek zagranicznych (2), celem uniknię- cia sztucznych zniekształceń w wymianie, które mogłyby zwiększyć udział przesyłek zagranicznych we wspólnotowej wymianie. Takie ograniczenia mogą tylko dotyczyć przesy- łek wchodzących w zakres usług z zastrzeżonych obszarów. Oceniając sytuacj w programie przypadków indywidual- nych, Komisja będzie brać pod uwagę istotne, specyficzne okoliczności w Państwach Członkowskich. 8. 4. Rynek „direct mail” rozwija się w róznym tempie w poszcze- gólnych Państwach Członkowskich, co na obecnym etapie utrudnia Komisji ogólne określenie obowiązków Państw 8. 6. Przyjmowanie, sortowanie i transport przesyłek pocztowych w pewnych Państwach Członkowskich były lub są coraz bardziej otwarte dla operatorów pocztowych stron trzecich. Zakładając, że dochodowe skutki takiego otwarcia mogą się (1) Odnośnie do limitów w sprawie stosowania wyjątku określonego w art. 90 ust. 2, zobacz stanowisko przyjęte przez Trybunał Sprawie- dliwości w następujących sprawach: Sprawa C-179/90 Merci conven- zionali porto di Genova przeciwko Siderurgica Gabrielli [1991] Zb. orz. str. I-1979; Sprawa C-41/90 Klaus Hofner i Fritz Elser przeciwko Mac- roton [1991] Zb. Orz. str. I-5889. (2) Może to w szczególności dotyczyć listów z jednego państwa, który został przewieziony przez spółki handlowe do drugiego państwa celem wprowadzana do publicznej sieci pocztowej przez operatora pocztowego tego drugiego państwa. 188 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 08/t. 1 zmieniać stosownie do sytuacji w różnych Państwach Człon- kowskich, niektóre Państwa Członkowskie mogą utrzymać, jeżeli szczególne okoliczności powodują ich konieczność i bez uszczerbku dla pkt 8. 3, pewne istniejące ograniczenia dla przyjmowania, transportu przesyłek sortowania i pocztowych przez pośredników (1), celem umożliwienia nie- zbędnej restrukturyzacji operatora, o którym mowa w pkt 4. 2. Jednakże takie ograniczenia powinny być w zasa- dzie stosowane tylko do przesyłek pocztowych objętych ist- niejącymi monopolami, nie powinny ograniczać tego, co już zostało zaakceptowane w danym Państwie Członkowskim, i powinno być zgodne z zasadami niedyskryminacyjnego dostępu do sieci pocztowej, jak postanowiono w pkt 8 lit. b) vii). b) Warunki stosowania art. 90 ust. 2 do sektora poczto- wego W odniesieniu do wyjątku na mocy art. 90 ust. 2, powinno stosować się następujące warunki: i) Liberalizacja innych usług pocztowych Z wyłączeniem tych usług, dla których konieczne jest zastrze- żenie, i które dyrektywa pocztowa dopuszcza do możliwości zastrzeżenia, Państwa Członkowskie powinny wycofać wszystkie specjalne albo wyłączne prawa dotyczące dostar- czania usług pocztowych w zakresie, w którym wykonywa- nie szczególnych zadań wyznaczonych operatorom, o któ- rych mowa w pkt 4. 2 dla dostarczania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym nie stanowi prawnej lub faktycznej przeszkody, z wyjątkiem przesyłek pocztowych związanych z wykonywaniem władzy publicznej. Powinny one podejmować wszystkie środki niezbędne dla zagwaran- towania praw wszystkich operatorów gospodarczych do świadczenia usług pocztowych. Powyższe nie stanowi przeszkody dla Państw Członkowskich, gdzie niezbędne, uzależnienia dostarczania takich usług od procedur deklaracyjnych lub licencji grupowych oraz gdy nie- zbędne, od indywidualnych procedur licencyjnych mających na celu wykonanie istotnych wymagań i ochronę usługi powszechnej. W takim wypadku, Państwa Członkowskie powinny zapewniać, że warunki określone w tych procedu- rach są przejrzyste, obiektywne i bez dyskryminacyjnych skutków oraz że istnieje skuteczna procedura odwoławcza do sądów przeciw jakiejkolwiek odmowie. ii) Brak mniej ograniczających środków umożliwiających zapew- nienie usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym Wyłącznie prawa mogą być przyznawane lub utrzymywane jedynie tam, gdzie są one niezbędne dla zapewniania funkcjo- nowania zadań ogólnego interesu gospodarczego. W wielu obszarach wejście nowych spółek na rynek, dzięki ich szcze- gólnym umiejętnościom i specjalistycznej wiedzy, mogłoby współdziałać w realizacji usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. Gdy operator, o którym mowa w pkt 4. 2, nie zdoła w sposób satysfakcjonujący zapewnić wszystkich elementów usługi powszechnej wymaganych przez dyrektywę pocztową (takich jak umożliwienie każdemu obywatelowi w tym Państwie Członkowskim, a w szczególności tym żyjącym w odległych obszarach, posiadania dostępu do gazet, magazynów i ksią- żek), nawet z korzyścią dla powszechnej sieci pocztowej i spe- cjalnych albo wyłącznych praw, dane Państwo Członkowskie musi podjąć działania (2). Zamiast rozszerzania praw już przyznanych, Państwa Członkowskie powinny tworzyć moż- liwości, dzięki którym usługi będą dostarczane przez konku- rentów i w tym celu mogą nakładać, dodatkowo do wyma- gań istotnych, obowiązki na tych konkurentów. Wszystko te obowiązki powinny być obiektywne, niedyskryminujące i przejrzyste. iii) Proporcjonalność Państwa Członkowskie powinny przede wszystkim zapew- niać, że zakres jakichkolwiek przyznanych specjalnych i wyłącznych praw jest proporcjonalny do ogólnego interesu gospodarczego, który jest spełniany poprzez te prawa. Zaka- zywanie samodostarczania, które jest dostarczaniem usług pocztowych przez osobę fizyczną albo prawną (włączając bliźniaczą albo pomocniczą organizację), która jest wysyła- takich jącą przesyłki pocztowe, lub pobór i transport (1) Nawet w sytuacji monopolu, nadawcy będą posiadać swobodę użytku konkretnych usług dostarczany przez pośrednika, takich jak wcześniejsze sortowanie przed zdeponowaniem u operatora poczto- wego. (2) Zgodnie z art. 3 dyrektywy pocztowej, Państwa Członkowskie mają zapewniać, że użytkownicy będą posiadać prawo do usług powszech- nych. 08/t. 1 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 189 przesyłek przez stronę trzecia działającą jedynie w swoim imieniu, byłoby na przykład nieproporcjonalne do celu zagwarantowania odpowiednich zasobów dla publicznej sieci pocztowej. Państwa Członkowskie muszą też dostosować zakres tych specjalnych albo wyłącznych praw, zgodnie ze zmianami potrzeb i warunków, na jakich usługi pocztowe są dostarczane i uwzględniają każdą pomoc publiczną przy- znaną operatorowi, o którym mowa w pkt 4. 2. iv) Kontrola przez niezależny organ regulacyjny Kontrola wykonywania zadań publicznych przez operatorów, o których mowa w pkt 4. 2 i otwartego dostępu do publicz- nej sieci pocztowej oraz gdzie stosowne, przyznania licencji albo kontrola deklaracji jak również przestrzeganie przez operatorów gospodarczych, specjalnych albo wyłącznych praw operatorów powołanych w pkt 4. 2, powinny być zapewnione przez organ albo organy niezależne od tych operatorów (1). Organy powinny w szczególności zapewniać: że kontrakty na dostarczanie usług zastrzeżonych są w pełni przejrzyste, oddzielnie fakturowane i odróżniane od niezastrzeżonych usług, takich jak drukowanie, etykietowanie i owijanie; że warunki i zastrzeżenia dotyczące usług które są częściowo zastrzeżone i częściowo zliberalizowane, są od siebie odsepa- rowane; oraz że zastrzeżony element jest otwarty dla wszyst- kich użytkowników pocztowych, niezależnie czy niezastrze- żony składnik jest nabywany czy też nie. v) Efektywna kontrola usług zastrzeżonych Zadania wyłączane z zakresu konkurencji powinni być sku- tecznie monitorowane przez Państwo Członkowskie stosow- nie do opublikowanych celów usługi i poziomów wydajno- ści oraz powinny istnieć regularne i publiczne sprawozdania co do ich wypełniania. vi) Przejrzystość rachunkowości Każdy operator, o którym mowa w pkt 4. 2 używa pojedyn- czej sieci pocztowej do konkurowania na różnorodnych ryn- kach. (1) Patrz: w szczególności art. 9 i 22 dyrektywy pocztowej. Dyskryminacja cenowa i usługowa pomiędzy albo w klasach klientów może być łatwo praktykowana przez operatorów prowadzących powszechną sieć pocztową, dając znaczące koszty ogólne, które nie mogą być w pełni i dokładnie przy- pisane do jakiejkolwiek szczególnej usługi. Dlatego niezmier- nie trudne jest ustalenie w nich subsydiów krzyżowych, zarówno pomiędzy różnymi stadiami obsługi przesyłek pocztowych w publicznej sieci pocztowej oraz między zastrzeżonymi usługami i usługami dostarczanymi w warun- kach konkurencji. Ponadto, pewna liczba operatorów oferuje stawki preferencyjne dla przesyłek kulturalnych, które nie pokrywają jasno przeciętnych kosztów całkowitych. Państwa Członkowskie są zobowiązane poprzez art. 5 i 90 do zapew- nienia, że prawo wspólnotowe jest w pełni jest stosowana. Komisja uważa, że najbardziej stosownym sposobem wypeł- nienia tego obowiązku przez Państwa Członkowskie byłoby wymaganie od operatorów, o których mowa w pkt 4. 2 utrzy- mywania osobnej dokumentacji finansowej, określając oddzielnie, między innymi, koszty i dochody towarzyszące dostarczaniu usługi zapewnionej ramach ich praw wyłącz- nych i tych dostarczanych na konkurencyjnych warunkach, oraz umożliwiając pełną ocenę warunków stosowanych w różnych punktach dostępu do publicznej sieci pocztowej. Usługi łączące elementy wchodzące w zakres usług zastrze- żonych i poddanych konkurencji powinny również rozgrani- czać koszty każdego z elementów. Systemy rachunkowości wewnętrznej powinny funkcjonować na podstawie konsek- wentnie stosowanych i obiektywnie uzasadnionych zasadach rachunkowości kosztowej. Rachunki finansowe powinny być prowadzone i sprawdzane przez niezależnego biegłego rewi- denta, który może być wyznaczony przez krajowy organ regulacyjny, oraz być publikowane zgodnie ze stosownym prawodawstwem wspólnotowym i krajowym stosowanym do organizacji handlowych. vii) Niedyskryminujący dostęp do sieci pocztowej Operatorzy powinni zapewnić powszechne usługi pocztowe poprzez dostarczanie niedyskryminującego dostępu dla kli- entów albo pośredników we właściwych publicznych punk- tach dostępu, zgodnie z potrzebami tych użytkowników. Warunki dostępu, włącznie z umowami (jeśli oferowane) powinny być przejrzyste, publikowane w stosowny sposób i oferowane na zasadzie niedyskryminacji. Stawki preferencyjne oferowane przez kilku operatorów do szczególnych grup klientów wydają się być nieprzejrzystego powinny kształtu. Członkowskie Państwa 190 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 08/t. 1 monitorować warunki dostępu do sieci z zamiarem zapew- nienia, że nie istnieje żadna dyskryminacja czy to co do warunków korzystania czy opłat. W szczególności należy zapewnić, aby pośrednicy, włączając operatorów innych Państw Członkowskich, mogli wybierać pomiędzy dostęp- nymi punktami dostępu do publicznej sieci pocztowej i otrzy- mywać dostęp w rozsądnym okresie na warunkach cenowych opartych na kosztach, które biorą pod uwagę faktyczne wymagania usługi. Obowiązek zapewnienia niedyskryminującego dostępu do publicznej sieci pocztowej nie oznacza, że wymaga się od Państw Członkowskich zapewnienia dostępu dla przesyłek z korespondencją z ich terytorium, które zostały przetranspor- towane przez spółki handlowe do innego państwa, z narusze- niem pocztowego monopolu, celem wprowadzana do publicznej sieci pocztowej przez operatora pocztowego tego innego państwa, jedynie w celu skorzystania z niższych taryf pocztowych. Inne przyczyny ekonomiczne, takie jak koszty i urządzenia produkcyjne, wartości dodane albo poziom usług oferowanych w innych Państw Członkowskich nie są uważane za niewłaściwe. Oszustwo może podlegać karom nakładanym przez niezależny organ regulacyjny. Obecny transgraniczny dostęp do sieci pocztowych jest cza- sami odrzucany, lub dopuszczany tylko pod pewnymi warun- kami, dla przesyłek pocztowych, których proces produkcyjny dotyczy transgranicznej transmisji danych zanim tym prze- syłkom pocztowym nadana zostanie forma fizyczna. Te przy- padki są zwykle nazywane zwrotnymi przesyłkami niefizycz- nymi. W obecnych okolicznościach może tam faktycznie występować problem gospodarczy dotyczący operatora pocztowego, który dostarcza przesyłki pocztowe, związane z poziomem opłat końcowych stosowanych pomiędzy opera- torami pocztowymi. Operatorzy poszukają rozwiązań tego problemu poprzez wprowadzenie odpowiedniego końco- wego systemu opłat. Komisja może zażądać od Państw Członkowskich, zgodnie z pierwszym akapitem art. 5 Traktatu, zgłaszania Komisja warunków stosowanego dostępu i ich przyczyn. Komisja nie może ujawniać informacji nabytych w wyniku takich żądań w zakresie, który jest objęty obowiązkiem tajemnicy zawo- dowej. 9. PRZEGLĄD Niniejsze obwieszczenie jest przyjęte na poziomie wspólno- towym w celu ułatwienia oceny pewnych zachowań przed- siębiorców i pewnych środków publicznych odnoszących się do usług pocztowych. Wskazane jest, aby po pewnym okre- sie rozwoju i możliwie przed 2000 r. , Komisja dokonała oceny sektora pocztowego w odniesieniu do reguł Traktatu, celem ustalenia czy zmiany podejść przedstawionych w tym obwieszczeniu są wymagane na podstawie społecznych, gos- podarczych albo technologicznych okoliczności i na podsta- wie doświadczeń w sektorze pocztowym. We właściwym cza- sie Komisja dokona całościowej oceny sytuacji w sektorze pocztowym w świetle celów niniejszego obwieszczenia


title: Smernica Komisie 98/14/ES zo 6. februára 1998, ktorou sa prispôsobuje technickému pokroku smernica Rady 70/156/EHS o aproximácii právnych predpisov členských štátov o typovom schválení motorových vozidiel a ich prípojných vozidielText s významom pre EHP.

eurovoc_concepts:
Community certification
commercial vehicle
marketing standard
motor vehicle
technical standard
weight and size

formats: html pdf print

text: 13/zv. 20 SK Úradný vestník Európskej únie 31998L0014 25. 3. 1998 ÚRADNÝ VESTNÍK EURÓPSKYCH SPOLOČENSTIEV SMERNICA KOMISIE 98/14/ES zo 6. februára 1998, ktorou sa prispôsobuje technickému pokroku smernica Rady 70/156/EHS o aproximácii právnych predpisov členských štátov o typovom schválení motorových vozidiel a ich prípojných vozidiel (Text s významom pre EHP) 271 L 91/1 KOMISIA EURÓPSKYCH SPOLOČENSTIEV, zabezpečenie zhody výroby vozidiel, systémov, komponentov alebo samostatných technických jednotiek so schváleným ty- pom; so zreteľom na Zmluvu o založení Európskeho spoločenstva, so zreteľom na smernicu Rady 70/156/EHS o aproximácii právnych predpisov členských štátov o typovom schválení motorových vozidiel a ich prípojných vozidiel (1), naposledy zmenenú a doplnenú smernicou Európskeho parlamentu a Rady 97/27/ES (2), najmä na jej článok 13 ods. 2, so zreteľom na smernicu Rady 92/53/EHS z 18. júna 1992, ktorou sa mení a dopĺňa smernica 70/156/EHS o aproximácii právnych predpisov členských štátov o typovom schválení motorových vozidiel a ich prípojných vozidiel (3), najmä na jej článok 3, keďže je dôležité aby boli harmonizované požiadavky, ktorými sa riadi kontrola zhody výroby vykonávaná schvaľovacími orgánmi; keďže, s cieľom zabezpečiť jednotné uplatňovanie a interpretáciu, je potrebné vytvoriť osobitné usmernenie, ktoré sa bude dodržiavať; keďže opatrenia uvedené v tejto smernici sú v súlade so stanoviskom Výboru pre prispôsobenie sa technickému pokro- ku, keďže smernica 92/53/EHS vyzýva Komisiu, aby na základe správy, ktorá má byť vypracovaná do 31. decembra 1994, navrhla zmeny potrebné v záujme zdokonalenia systémov schvaľovania typu a uľahčenia uvedenia vozidiel do prevádzky v členských štátoch; PRIJALA TÚTO SMERNICU: Článok 1 keďže podľa článku 9 smernice 70/156/EHS je potrebné uznávať rovnocennosť medzinárodných nariadení Európskej hospodárskej komisie Organizácie spojených národov (EH- K/OSN) uvedených v časti II prílohy IV k uvedenej smernici a zodpovedajúcich osobitných smerníc; keďže je potrebné zmeniť a doplniť a aktualizovať príslušné prílohy a tabuľku rovnocennosti, aby sa zachovala transparentnosť medzi pred- pismi a smernicami; Smernica 70/156/EHS sa týmto mení a dopĺňa takto: 1. Článok 3 ods. 1 sa nahrádza takto: keďže podľa článku 10 smernice 70/156/EHS sa od členských štátov udeľujúcich schválenie aby overili, v súlade s prílohou X, či boli prijaté vhodné opatrenia na typu vyžaduje, (1) Ú. v. ES L 42, 23. 2. 1970, s. 1. (2) Ú. v. ES L 233, 25. 8. 1997, s. 1. (3) Ú. v. ES L 225, 10. 8. 1992, s. 1. „1. Žiadosť o schválenie typu vozidla predloží výrobca schvaľovaciemu orgánu členského štátu. K žiadosti sa priloží informačný spis obsahujúci informácie podľa prílohy III a osvedčenia o schválení podľa každej uplatniteľnej osobit- nej smernice podľa požiadaviek prílohy IV alebo XI; schva- ľovací orgán má tiež k dispozícii, až do dátumu schválenia alebo neschválenia, aj dokumentáciu pre schválenie typu jednotky podľa každej systému a samostatnej technickej z osobitných smerníc. “; 272 SK Úradný vestník Európskej únie 13/zv. 20 2. Článok 4 ods. 1 sa mení a dopĺňa takto: zovanej verzie informačného spisu, ku ktorej podrobný popis zmeny. je priložený a) v bode c) je znenie „príslušných osobitných smerníc“ nahradené znením „príslušných osobitných smerníc uve- dených v prílohe IV alebo XI“; b) v bode d) je znenie „príslušných osobitných smerníc“ nahradené znením „príslušných osobitných smerníc uve- dených v prílohe IV alebo XI“; c) doplnia sa nasledujúce pododseky: ktoré „V prípade schválenia typu vozidla podľa prílohy XI alebo podľa článku 8 ods. 2 písm. c) alebo schválenia typu systému, komponentu alebo samostatnej technickej jednotky podľa prílohy XI alebo článku 8 ods. 2 písm. c), výnimky z niektorých ustanovení príslušnej osobitnej smernice, osvedčenie o schválení obsahuje obmedzenia platnosti a povolené výnimky zo schválenia typu a pridelení sa im špeciálne schvaľovacie číslo typu podľa ustanovení prílohy VII. obmedzenia obsahujú alebo Pokiaľ údaje obsiahnuté v informačných spisoch uvede- ných v bodoch a), b), c) a d) vyššie, špecifikujú ustano- venia pre vozidlá na špeciálne účely, ktoré sú vyznačené v príslušných stĺpcoch prílohy XI a jej doplnkoch, tieto ustanovenia a výnimky sú špecifikované aj v osvedčení o schválení typu. “; 3. Článok 5 sa nahrádza takto: „Článok 5 Zmeny schválení typu Pri vydaní revidovaných strán alebo konsolidovanej, aktuali- zovanej verzie, zmení sa rovnako aj zoznam informačného spisu (ktorý je priložený k osvedčeniu o schválení) tak, aby z neho bol zjavný posledný dátum zmeny alebo dátum konsolidovanej, aktualizovanej verzie. Ak sa okrem toho zmenili akékoľvek údaje na osvedčení o schválení (okrem jeho príloh) alebo sa zmenili požiadavky smernice od pôvodného dátumu uvedeného na schválení, zmena sa označí ako ‚rozšírenie‘ a schvaľovací orgán prí- slušného členského štátu vydá revidované osvedčenie o schválení (označené číslom rozšírenia), v ktorom je jasne uvedený dôvod pre rozšírenie a dátum nového vydania. Ak schvaľovací orgán členského štátu zistí, že zmena v informačnom spise oprávňuje k novým testom alebo kontrolám, oznámi to výrobcovi a vydá dokumenty uvedené v prvom, druhom a treťom pododseku len po úspešnom absolvovaní nových testov alebo kontrol. Pokiaľ schválenia v prípade typu vozidla došlo 4. k zmene údajov v informačnom spise, schvaľovací orgán príslušného členského štátu vydá podľa potreby revidova- nú(é) stranuy) informačného spisu, z ktorých jasne vyplýva charakter zmeny a dátum nového vydania; táto požiadavka sa považuje za splnenú aj vydaním konsolidovanej, aktuali- je priložený zovanej verzie informačného spisu, ku ktorej podrobný popis zmeny. Členský štát, ktorý udelil schválenie typu, musí prijať informovanosti 1. potrebné opatrenia na zabezpečenie svojej o každej zmene údajov v informačnom spise. Žiadosť o zmenu schválenia typu sa predkladá vý- 2. hradne tomu členskému štátu, ktorý udelil pôvodné schvá- lenie typu. Pri vydaní revidovaných strán alebo konsolidovanej, aktuali- zovanej verzie, zmení sa rovnako aj zoznam informačného spisu (ktorý je priložený k osvedčeniu o schválení) tak, aby z neho bol zjavný posledný dátum zmeny alebo dátum konsolidovanej, aktualizovanej verzie. technických samostatných Pokiaľ v prípade schválenia typu systémov, komponen- 3. došlo tov alebo k zmene údajov v informačnom spise, schvaľovací orgán príslušného členského štátu vydá podľa potreby revidova- nú(é) stranuy) informačného spisu, z ktorých jasne vyplýva charakter zmeny a dátum nového vydania; táto požiadavka sa považuje za splnenú aj vydaním konsolidovanej, aktuali- jednotiek Ak sa okrem toho požadujú ďalšie kontroly alebo sa zmenili údaje v osvedčení o schválení (okrem jeho príloh) alebo sa od dátumu uvedeného na schválení typu vozidla zmenili požiadavky ktorejkoľvek z osobitných smerníc, uplatniteľných odo dňa, v ktorom je zakázané prvé uvede- ako ‚rozšírenie‘ nie do prevádzky, a príslušný členský štát vystaví revidované osvedčenie o schválení (označené číslom rozšírenia), v ktorom je jasne uvedený dôvod pre rozšírenie a dátum nového vydania. sa označí zmena 13/zv. 20 SK Úradný vestník Európskej únie 273 Ak schvaľovací orgán členského štátu zistí, že zmena v informačnom spise oprávňuje k novým testom alebo kontrolám, oznámi to výrobcovi a vydá dokumenty uvedené v prvom, druhom a treťom pododseku len po úspešnom absolvovaní nových kontrol. Každý revidovaný dokument sa zašle všetkým schvaľovacím orgánom v priebehu jedného mesiaca. Ak sa ukáže, že sa schválenie typu vozidla čoskoro 5. stane neplatným z dôvodu skončenia platnosti jednej alebo viacerých osobitných smerníc uvedených v informačnom spise alebo z dôvodu zavedenia novej osobitnej smernice uvedenej v prílohe IV časť I, schvaľovací orgán členského štátu, ktorý toto schválenie typu udelil, najmenej jeden mesiac pred skončením doby platnosti schválenia typu schvaľovacím orgánom vozidla, oznámi ostatných členských štátov spolu s uvedením príslušného dátumu alebo s identifikačným číslom vozidla, ktoré bolo naposledy vydané v súlade so starým osvedčením. túto skutočnosť Tieto členské štáty rozhodnú v priebehu troch mesiacov, či akceptujú registráciu daného typu vozidla na svojom území a pre koľko jednotiek daného typu. Každý členský štát, ktorého sa uvedenie takých typov vozidiel do prevádzky týka, je zodpovedný za to, že výrobca dodrží ustanovenia prílohy XII B. Členské štáty zašlú Komisii každý rok zoznam udelených výnimiek. “; b) bod c) sa nahrádza takto: Pre kategórie vozidiel, na ktoré sa nevzťahuje zmena 6. požiadaviek osobitných smerníc alebo tejto smernice, nie je nutná žiadna zmena schválenia typu. “; „c) Vozidlá, komponenty alebo samostatné technické jednotky, ktoré vzhľadom na špecifickú povahu použitých technológií alebo koncepcií nespĺňajú jednu alebo viaceré požiadaviek jednej alebo viacerých osobitných smerníc. 4. v článku 6 ods. 1 sa dopĺňa nasledujúci pododsek: „Osvedčenie o zhode sa vyhotoví tak, aby sa predišlo akejkoľvek možnosti falšovania. Z tohto dôvodu sa vytlačí na papier, ktorý je chránený buď farebnou grafikou alebo vodotlačou, ktorá obsahuje identifikačnú značku výrobcu. “ 5. článok 8 ods. 2 sa mení a dopĺňa takto: a) bod b) sa mení a dopĺňa takto: i) v bode 1 sa vypúšťa slovo „kvantitatívne“; ii) bod 2 sa nahrádza takto: „2. Pre uplatnenie bodu 1 na jeden alebo viac typov vozidla danej kategórie, musí výrobca podať žia- dosť príslušnému orgánu každého členského štátu, ktorý je zodpovedný za uvedenie takých typov vozidiel do prevádzky. Žiadosť musí presne stano- viť technické a/alebo ekonomické dôvody, na kto- rých sa zakladá. V tomto prípade môže členský štát udeliť schválenie typu platné iba na jeho území, musí ale v priebehu jedného mesiaca od takého schválenia zaslať schvaľo- vacím orgánom ostatných členských štátov a Komisii kópiu osvedčenia o schválení a jeho príloh. Súčasne požiada Komisiu o povolenie udeliť schválenie typu podľa tejto smernice. K žiadosti priloží nasledujúce podklady: — uvedenie dôvodu, prečo príslušné technológie ale- bo koncepcie bránia vozidlu, komponentu alebo samostatnej technickej jednotke splniť požiadavky alebo viacerých príslušných osobitných jednej smerníc, — popis príslušných bezpečnosti a environmentálnej ochrany, ktorých sa neplnenie požiadaviek týka a prijatých opatrení, oblastí takú — popis testov a ich výsledkov, ktoré preukazujú aspoň bezpečnosti a environmentálnej ochrany, aká je zabezpečená požiadavkami jednej alebo viacerých príslušných osobitných smerníc, úroveň istú — návrhy na zmeny príslušných osobitných smerníc alebo návrh novej(ých) osobitnej(ých) smernice(íc). 274 SK Úradný vestník Európskej únie 13/zv. 20 Komisia v priebehu troch mesiacov po dátume obdr- žania úplných podkladov predloží výboru uvedenému v článku 13 návrh rozhodnutia. Komisia rozhodne v súlade s postupom uvedeným v článku 13 o tom, či povolí alebo nepovolí členskému štátu udeliť schválenie typu podľa tejto smernice. Členskému štátu odovzdá len žiadosť o udelenie schválenia typu a návrh rozhodnutia v jeho(ich) štát- nom(ych) jazyku(och), ale členský štát môže vyžado- vať ako predbežnú podmienku pre rozhodnutie prija- té v súlade s postupom stanoveným v článku 13 všetky písomné podklady v pôvodnom jazyku. Ak je vydané rozhodnutie, ktorým sa schvaľuje žia- dosť, môže členský štát vydať schválenie typu podľa tejto smernice. V týchto prípadoch sa v rozhodnutí stanoví aj to, či je táto platnosť obmedzená (napr. časovo). V žiadnom prípade nemá byť platnosť schvá- lenia kratšia ako 36 mesiacov. Keď sa príslušná(é) osobitná(é) smernicae) prispôsobi- lai) technickému pokroku tak, že vozidlá, komponen- ty alebo samostatné technické jednotky, ktorým bolo udelené schválenie typu podľa ustanovení tohto pod- odseku c), zhodujú so zmenenou(ými) smernicou(a- mi), členské štáty zamenia tieto schválenia typu za normálne schválenia typu, pričom zabezpečia po- trebné úľavy na potrebnú dobu, napr. aby výrobcovia mohli zmeniť schvaľovacie označenia na komponen- toch. K tomu patrí zrušenie odkazu na obmedzenia alebo výnimky a nahradenie každého špeciálneho schvaľovacieho čísla normálnym schvaľovacím čís- lom. Pokiaľ neboli prijaté potrebné opatrenia na prispôso- benie osobitnej(ých) smernice(íc), môže byť na žia- dosť členského štátu, ktorý vydal schválenie typu, ďalším rozhodnutím prijatým v súlade s postupom stanoveným v článku 13 predĺžená doba platnosti schválenia typu udeleného podľa ustanovení tohto bodu. “ „5. Ak Komisia prijme zmeny osobitnej smernice, na základe týchto zmien prijme primerané zmeny príslušných príloh k tejto smernici. “; 8. Prílohy sa menia a dopĺňajú v súlade s prílohou k tejto smernici. Článok 2 Členské štáty najneskôr do 30. septembra 1998 uvedú do 1. účinnosti zákony, iné právne predpisy a správne opatrenia potrebné na dosiahnutie súladu s ustanoveniami tejto smernice. Bezodkladne to oznámia Komisii. Členské štáty uvedú priamo v prijatých ustanoveniach alebo pri ich úradnom uverejnení odkaz na túto smernicu. Podrobnosti o odkaze upravia členské štáty. Členské štáty oznámia Komisii text hlavných ustanovení 2. vnútroštátnych právnych predpisov, ktoré prijali v oblasti pô- sobnosti tejto smernice. Členské štáty uplatnia opatrenia uvedené v odseku 1 od 3. 1. októbra 1998 na nové typy vozidiel. Na žiadosť výrobcu sa však môže používať aj doterajší vzor osvedčenia o schválení ešte 12 mesiacov po tomto dátume pre dokončené vozidlá a 18 mesiacov pre vozidlá dokončené po viacstupňovom schvaľovaní typu. Táto smernica neruší žiadne schválenia typu udelené pred 4. jej nadobudnutím účinnosti smernica, ani nebráni rozširovaniu takých schválení podľa podmienok smernice, na základe ktorej boli pôvodne udelené. Po 12-tich mesiacoch od dátumu uve- denom v odseku 3 pre dokončené vozidlá a 18-tich mesiacoch pre vozidlá dokončené po viacstupňovom typovom schvaľo- vaní, však musia byť všetky výrobcom vydané osvedčenia IX o zhode k smernici 70/156/EHS v znení tejto smernice. so vzorom uvedeným v prílohe zhodné 6. v článku 10 ods. 2 sa druhá veta nahrádza takto: „Overovanie s cieľom zabezpečenia zhody výrobkov so schváleným typom sa obmedzí na postupy stanovené v bodoch 2 a 3 prílohy X a na postupy podľa tých osobitných smerníc, ktoré obsahujú špecifické požiadavky. “; Pokiaľ ide o schvaľovanie typu vozidiel, členské štáty 5. uplatňujú túto smernicu len na vozidlá kategórie M1 vybavené spaľovacím motorom až do prijatia zmien príloh týkajúcich sa aj vozidiel kategórie M1, ktoré sú poháňané iným než spaľova- cím motorom, ako aj ostatných kategórií vozidiel. Dovtedy platia pre schválenia typu vozidiel ostatných kategórií ustano- venia článku 10 smernice 70/156/EHS v znení smernice 87/403/EHS (1). 7. v článku 13 sa doplní nasledujúci odsek 5: (1) Ú. v. ES L 220, 8. 8. 1987, s. 44. 13/zv. 20 SK Úradný vestník Európskej únie 275 článok štáty Členské smernice 4 uplatnia 6. tejto smernice len na žiadosť výrobcu 70/156/EHS v znení pre vozidlá na špeciálne účely uvedené v prílohe XI až do dňa uvedeného smeruje tejto k zahrnutiu aj vozidiel iných kategórií ako je M1. smernici, zmene ods. 1 ktorá k v Dovtedy udelia členské štáty vnútroštátne schválenie typu a povolia registráciu, predaj a uvedenie do prevádzky takých vozidiel, komponentov a samostatných technických jednotiek v súlade s ustanoveniami článku 10 smernice 70/156/EHS. Do 31. decembra 1997 pre dokončené vozidlá, do 31. 7. decembra 1999 pre vozidlá dokončené po viacstupňovom schvaľovaní typu a do dátumov stanovených v odseku 6 pre vozidlá na špeciálne účely uvedené v prílohe XI, článok 7 ods. 1 a 2 smernice 70/156/EHS v znení tejto smernice sa neuplatní pre vozidlá, komponenty alebo samostatné technické jednotky, ktoré patria k typu, pre ktorý bolo vnútroštátne januárom 1996 schválenie u dokončených vozidiel januárom 1998 u vozidiel dokončených po viacstupňovom schvaľovaní typu, ani na vozidlá na špeciálne účely pred dátumom stanoveným v odseku 6, a ani pre typ, ktorý členský štát zaregistroval alebo schválil na predaj alebo uvedenie do prevádzky u dokončených januárom 1996, u vozidiel dokončených po vozidiel pred 1. viacstupňovom schvaľovaní pred 1. januárom 1998 alebo pred dátumami stanoveným v odseku 6. alebo pred 1. udelené typu pred 1. štáty môžu požadovať aj doplnenie osvedčenia o zhode o vnútroštátne kódovacie číslo(a). Až do prijatia zmeny smernice 70/156/EHS, ktorá by 10. zahŕňala aj vozidlá iných kategórií než M1, môžu členské štáty udeľovať pre vozidlá na špeciálne účely uvedené v prílohe XI po viacstupňovom schvaľovaní typu schválenia pre vozidlá na základe osvedčení o schválení udelených výrobcovi základné- ho/nedokončeného vozidla takých kategórií, pokiaľ podmienky uvedené v prílohe XI umožňujú vozidlu plniť požiadavky platné pre kategóriu, do ktorej základné/neúplné vozidlo patrí. Okrem toho, pre následné registračné postupy, výrobca základ- ného/neúplného vozidla inej kategórie než je M1, vydá písomné prehlásenie v súlade s prílohou XV. S výhradou písmen a) a b) článku 8 ods. 2 smernice 11. 70/156/EHS v znení tejto smernice, odseky 6 a 7 tohto článku nepovoľujú členským štátom odchýlky od ustanovení osobitnej smernice alebo tejto smernice, ktoré stanovujú požiadavky založené na úplnej harmonizácii z hľadiska schvaľovania typu a prvého uvedenia do prevádzky vozidla, komponentu alebo samostatnej technickej jednotky. Ustanovenia písm. b) článku 8 ods. 2 s výnimkou slov 12. „podľa článku 5 ods. 5“ a druhej zarážky bodu 1, platia pre vozidlá kategórie M1 vybavené spaľovacím motorom, ktoré sú zaregistrované po dátumoch uvedených v odseku 7 tohto článku a nie je k nim priložené platné osvedčenie o zhode. Schválenia tvoriace časť postupu vnútroštátneho schvaľo- 8. vania typu, uvedeného v odsekoch 6 a 7, ktoré boli udelené podľa osobitných smerníc, zostanú v platnosti po dátumoch stanovených v odsekoch 6 a 7, pokiaľ sa neuplatní jedna z podmienok stanovených vo štvrtom pododseku článku 5 ods. 3 smernice 70/156/EHS v znení tejto smernice. Platnosť schválení typu udelených predtým podľa usta- 13. novení písm. c) článku 8 ods. 2 smernice 70/156/EHS sa považuje za rozšírenú na jednorazové obdobie 12 mesiacov od dátumu ukončenia ich platnosti. Článok 3 V závislosti na harmonizácii registračných a daňových 9. systémov členských štátov vzťahu k vozidlám, ktoré sú pred- metom tejto smernice, môžu členské štáty používať vnútro- štátne systémy kódovania na uľahčenie registrácie a zdaňovania na ich území. Pre tento účel môžu členské štáty rozdeliť verzie uvedené v časti II prílohy III, za predpokladu, že údaje použité na rozdelenie sú presne stanovené v informačnom spise alebo môžu byť z neho odvodené jednoduchým výpočtom. Členské 1. Najneskôr do 31. decembra 2000, na základe relevantnej informácie oznámenej príslušnými schvaľovacími orgánmi, vy- pracuje Komisia správu o uplatňovaní postupov európskeho schválenia typov, venujúc pozornosť najmä, nie však výlučne, dopadu na malé a stredne veľké podniky (SME) zapojené do viacstupňovej stavby a podľa potreby navrhne zmeny potrebné na zlepšenie harmonizačného procesu. 276 SK Úradný vestník Európskej únie 13/zv. 20 Najneskôr do 31. decembra 2000 vypracuje Komisia 2. správu o podmienkach uplatňovania bodu 1 časti B prílohy II tejto smernice v členských k smernici 70/156/EHS v znení štátoch a prípadne navrhne zjednodušenie týchto požiadaviek. Článok 4 Táto smernica nadobúda účinnosť dvadsiaty deň po jej uverej- nenia v Úradnom vestníku Európskych spoločenstiev. Táto smernica je adresovaná členským štátom. Článok 5 V Bruseli 6. februára 1998 Za Komisiu Martin BANGEMANN člen Komisie 13/zv. 20 SK Úradný vestník Európskej únie 277 Pozri smernicu Komisie 2001/116/ES, Ú. v. ES L 18, 21. 1. 2002, s. 1. PRÍLOHA