title: Interpretatieve mededeling over bepaalde artikelen van de Vierde en de Zevende Richtlijn van de Raad betreffende de jaarrekening

eurovoc_concepts:
European accounting system
European standard
accounting
approximation of laws
consolidated account
standardised accounting system

text: 20. 1. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 16/5 INTERPRETATIEVE MEDEDELING OVER BEPAALDE ARTIKELEN VAN DE VIERDE EN DE ZEVENDE RICHTLIJN VAN DE RAAD BETREFFENDE DE JAARREKENING (98/C 16/04) (Voor de EER relevante tekst) 1. (cid:217)INLEIDING 1. (cid:217)De Vierde en de Zevende vennootschapsrichtlijn van de Raad zijn de belangrijkste instrumenten voor har(cid:220) monisatie op het gebied van de financiæle verslagge(cid:220) ving in de Europese Unie(cid:216)(˛). 2. (cid:217)In deze interpretatieve mededeling heeft de Commis(cid:220) sie ervoor gekozen commentaar te leveren op punten waar officieel commentaar vereist lijkt. De onder(cid:220) werpen zijn gekozen naar aanleiding van de bespre(cid:220) kingen in het Contactcomit~ jaarrekeningenrichtlij(cid:220) nen en de besprekingen in het Raadgevend Forum voor de jaarverslaggeving. De meningen die in deze mededeling worden weer(cid:220) gegeven vertegenwoordigen niet noodzakelijkerwijs de meningen van de lidstaten en mogen op zich geen verplichtingen voor hen inhouden. Zij laten de inter(cid:220) pretatie onverlet die het Hof van Justitie, als de laat(cid:220) ste instantie die verantwoordelijk is voor het inter(cid:220) preteren van het Verdrag en van de afgeleide wetge(cid:220) ving, geeft aan de vraagstukken waar het hier om gaat. 3. (cid:217)Het Contactcomit~ werd opgericht op grond van ar(cid:220) tikel 52 van de Vierde Richtlijn en bestaat uit verte(cid:220) genwoordigers van de lidstaten en de Commissie. Een belangrijke taak van dit Contactcomit~ is het bevorderen van de geharmoniseerde toepassing van de jaarrekeningenrichtlijnen; dit geschiedt door re(cid:220) gelmatige vergaderingen, waarop met name prakti(cid:220) sche problemen worden behandeld die in verband met de toepassing van de betrokken richtlijnen ont(cid:220) (˛)(cid:217)Vierde Richtlijn van 25 van de Raad juli 1978 (78/660/EEG) betreffende de jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen (PB L 222 van 14. 8. 1978, blz. 11(cid:220)31). Zevende Richtlijn van de Raad van 13 juni 1983 (83/349/EEG) betreffende de geconsolideerde jaarrekening (PB L 193 van 18. 7. 1983, blz. 1(cid:220)17). In de bank(cid:220) en verzekeringssector gelden daarnaast de vol(cid:220) gende richtlijnen: Richtlijn 86/635/EEG van de Raad van 8 december 1986 betreffende de jaarrekening en de geconsolideerde jaarreke(cid:220) ning van banken en andere financiæle instellingen (PB L 372 van 31. 12. 1986, blz. 1(cid:220)17). Richtlijn 91/674/EEG van de Raad van 19 december 1991 betreffende de jaarrekening en de geconsolideerde jaarreke(cid:220) ning van verzekeringsondernemingen (PB L 374 van 31. 12. 1991, blz. 7(cid:220)31). staan. De in 1995 goedgekeurde nieuwe strategie op het gebied van het jaarrekeningenrecht(cid:216)(ˇ) heeft een nieuwe impuls aan dit aspect van de werkzaamheden van het Contactcomit~ gegeven. In opdracht van het Contactcomit~ heeft een speciale werkgroep de in(cid:220) ternationale standaarden voor de jaarrekeningen jaarrekeningenrichtlij(cid:220) (IAS) vergeleken met de nen(cid:216)(—). Het Subcomit~ technische zaken van het Contactcomit~ heeft gewerkt aan het voorkomen van verschillen tussen de IAS en de richtlijnen. Het zijn met name deze activiteiten geweest, die het Contact(cid:220) comit~ in staat gesteld hebben een aantal reeds lang bestaande problemen op het gebied van de toepas(cid:220) sing van de richtlijnen op te lossen. Het Raadgevend Forum voor de jaarverslaggeving is een adviserend orgaan dat de Commissie in 1990 ingesteld heeft en dat bestaat uit vertegenwoordigers van regelgevende organisaties met betrekking tot standaarden voor de verslaggeving in de lidstaten, alsmede Europese or(cid:220) ganisaties die de belangrijkste groepen gebruikers en opstellers van jaarrekeningen vertegenwoordigen. Met betrekking tot milieuverslaggeving is de Com(cid:220) missie voornemens een additionele leidraad in de vorm van een aanbeveling uit te geven. 2. (cid:217)(cid:216)(cid:217)(cid:216)(cid:217)DE VIERDE RICHTLIJN VAN DE RAAD BETREFFENDE DE JAARREKENING VAN BEPAALDE VENNOOTSCHAPSVORMEN ((cid:209)) 2. 1. Algemene bepalingen 2. 1. 1. Het getrouwe beeld (artikel 2, leden 3 tot en met 5) 4. (cid:217)Volgens artikel 2, lid 3, van de richtlijn moet de jaarrekening ,,een getrouw beeld geven van het ver(cid:220) mogen, de financiæle positie en het resultaat van de vennootschap’’. Daarnaast verlangt artikel 2, lid 4, dat als de toepassing van de bepalingen van de richt(cid:220) (ˇ)(cid:217),,Harmonisatie van de jaarrekeningen: een nieuwe strategie internationale harmonisatie’’, mededeling ten aanzien van van de Commissie, COM(95) 508, november 1995, 8 blad(cid:220) zijden. (—)(cid:217),,Een onderzoek naar de conformiteit tussen de internatio(cid:220) nale standaarden voor jaarrekeningen en de Europese jaar(cid:220) rekeningenrichtlijnen’’, Europese Commissie, 1996, 22 blad(cid:220) zijden. ((cid:209))(cid:217)Wanneer in dit deel de term ,,de richtlijn’’, wordt gebruikt, wordt hiermee de Vierde Richtlijn bedoeld, tenzij duidelijk naar een andere richtlijn wordt verwezen. C 16/6 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 20. 1. 98 lijn niet voldoende is om een getrouw beeld te ge(cid:220) ven, aanvullende informatie moet worden verstrekt. Artikel 2, lid 5, verlangt dat, indien in uitzonderings(cid:220) gevallen blijkt dat toepassing van een bepaling van de richtlijn in strijd is met de verplichting een ge(cid:220) trouw beeld te geven, van deze bepaling dient te worden afgeweken. Een dergelijke afwijking moet in de toelichting op de jaarrekening worden vermeld en naar behoren gemotiveerd onder vermelding van de invloed ervan op het vermogen, de financiæle positie en het resultaat. 5. (cid:217)Het beginsel van het getrouwe beeld moet door de ondernemingen zelf worden toegepast. Alleen wan(cid:220) neer aanvullende informatie niet voldoende is om een getrouw beeld te geven, mag van een bepaling van de richtlijn worden afgeweken. Een dergelijke in uitzonderingsgevallen situatie zal zich slechts voordoen. 6. (cid:217)Zoals in de laatste zin van artikel 2, lid 5, wordt be(cid:220) paald, kunnen de lidstaten de uitzonderingsgevallen in kwestie nader omschrijven en de daarmee over(cid:220) eenstemmende afwijkende regeling vaststellen. In het belang van de harmonisatie mogen de lidstaten de laatste zin van artikel 2, lid 5, echter niet gebruiken om voor de financiæle verslaggeving een regel van algemene aard in te voeren die in strijd is met de bepalingen van de richtlijn, en evenmin mogen zij deze zin gebruiken om extra keuzemogelijkheden te creæren die een behandeling in de financiæle verslag(cid:220) geving mogelijk maken die niet in overeenstemming met de richtlijn is. 2. 2. Algemene bepalingen over de indeling 2. 2. 1. Verbod op verrekening (artikel 7) 7. (cid:217)Artikel 7 verbiedt het verrekenen van actief(cid:220) en pas(cid:220) siefposten en van baten(cid:220) en lastenposten. 8. (cid:217)De in artikel 7 bedoelde gevallen van verrekening mogen niet worden verward met gevallen waarin op grond van een wettelijke bepaling of een contractu(cid:220) ele afspraak een recht tot verrekening van vorderin(cid:220) gen en verplichtingen bestaat. Een direct gevolg van een wettelijk recht op verrekening is dat alleen het saldo van de verrekende bedragen in de jaarrekening mag en moet worden vermeld. 9. (cid:217)Er bestaan echter complexe transacties waarbij de ontvangsten en uitgaven economisch bezien onbe(cid:220) langrijk zijn voor het uiteindelijke resultaat van de transactie. In sommige gevallen vereist het beginsel van het getrouwe beeld dat alleen het eindresultaat van een complexe transactie wordt vermeld. Elk ge(cid:220) val moet echter op zijn eigen merites worden beoor(cid:220) deeld. 2. 3. De balans 2. 3. 1. Activering van bepaalde immateriæle vaste activa (artikelen 9 en 10) 10. (cid:217)Overeenkomstig de indeling van de balans omvat de post ,,Immateriæle vaste activa’’ concessies, oc(cid:220) trooien, licenties, merken en soortgelijke rechten en waarden, indien deze onder bezwarende titel zijn verkregen, dan wel indien zij in eigen bedrijf tot stand zijn gebracht en het nationale recht activering toestaat. 11. (cid:217)Uit de formulering van de richtlijn volgt dat zulke activa, indien zij onder bezwarende titel zijn verkre(cid:220) gen, moeten worden geactiveerd. Alleen in het geval van rechten en waarden die in eigen bedrijf tot stand zijn gebracht, staat de richtlijn de lidstaten toe te be(cid:220) sluiten of deze al dan niet moeten worden geacti(cid:220) veerd. 2. 3. 2. Posten van de balans die betrekking hebben op ondernemingen waarmee een deelnemingsver(cid:220) houding bestaat (artikelen 9, 10 en 17) 12. (cid:217)Volgens de voorgeschreven indeling van de balans moeten vorderingen op en schulden aan onderne(cid:220) mingen waarmee een deelnemingsverhouding be(cid:220) staat, afzonderlijk op de balans worden verant(cid:220) woord. Een deelnemingsverhouding wordt in arti(cid:220) kel 17 gedefinieerd als ,,al dan niet in effecten beli(cid:220) chaamde rechten in het kapitaal van andere onder(cid:220) nemingen, die ertoe strekken door het scheppen van een duurzame band met die andere ondernemingen de eigen bedrijfsuitoefening te bevorderen’’. 13. (cid:217)De vraag rijst of vorderingen op en schulden aan dergelijke ondernemingen slechts afzonderlijk moe(cid:220) ten worden vermeld door de onderneming die de deelneming houdt, of ook door de onderneming waarin de deelneming wordt gehouden. De uitdruk(cid:220) king ,,waarmede een deelnemingsverhouding be(cid:220) staat’’ in de artikelen 9 en 10 van de richtlijn duidt erop dat de ruime interpretatie beoogd werd. De woorden ,,scheppen van een duurzame band’’, die gebruikt worden voor de definitie van een deelne(cid:220) mingsverhouding, zijn zowel van toepassing op de onderneming die de deelneming houdt, als op de on(cid:220) derneming waarin de deelneming wordt gehouden. 14. (cid:217)Het geval kan zich voordoen dat op de onderneming die de deelneming houdt, en op de onderneming waarin de deelneming wordt gehouden, het recht van verschillende lidstaten van toepassing is en het vermoeden van een deelnemingsverhouding is geba(cid:220) seerd op uiteenlopende percentages. In dat geval moet de vraag of sprake is van een deelnemingsver(cid:220) houding, worden beantwoord onder verwijzing naar het recht van de lidstaat waarin de verslaggevende onderneming is gevestigd. 20. 1. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 16/7 2. 3. 3. Achtergestelde leningen op de balans (artikelen 9 en 10) 15. (cid:217)Achtergestelde leningen zijn leningen die in geval van liquidatie van de debiteur worden terugbetaald n‘ voldoening van alle overige crediteuren, maar v(cid:246)(cid:246)r een eventuele uitkering aan de aandeelhouders. 16. (cid:217)In de door de richtlijn voorgeschreven indeling van balans is geen afzonderlijke post opgenomen voor achtergestelde leningen. Achtergestelde leningen mo(cid:220) gen niet worden vermeld onder ,,Eigen vermogen’’. Het zijn verplichtingen die moeten worden vermeld onder ,,Schulden’’. Om de specifieke aard van der(cid:220) gelijke leningen naar voren te brengen kan het te(cid:220) recht zijn daarvoor een bijzondere balanspost te creæren en in de toelichting nadere informatie te ver(cid:220) strekken over de voorwaarden en rentetarieven die aan dergelijke leningen verbonden zijn. 2. 3. 4. Voorzieningen voor verplichtingen en lasten (artikel 20) 17. (cid:217)Artikel 20 maakt onderscheid tussen twee catego(cid:220) rieæn voorzieningen. De in artikel 20, lid 1, bedoelde voorzieningen beogen dekking voor verliezen en verplichtingen die naar hun aard duidelijk zijn vast(cid:220) gesteld en die op de balansdatum als waarschijnlijk of vaststaand worden beschouwd, maar waarvan niet bekend is in welke omvang of wanneer zij zullen ontstaan. Artikel 20, lid 2, geeft de lidstaten de mo(cid:220) gelijkheid het creæren van nog een categorie voorzie(cid:220) ningen toe te staan. Deze zijn bedoeld ter dekking van kosten die hun oorsprong hebben in het betrok(cid:220) ken boekjaar of in een vorig boekjaar. 18. (cid:217)Voorzieningen als bedoeld in artikel 20, lid 1, die(cid:220) nen ter dekking van waarschijnlijke verliezen (op transacties die worden afgerekend) en waarschijn(cid:220) lijke verplichtingen. Het idee achter deze bepalingen is dat er een relatie met een derde bestaat (bij voor(cid:220) beeld een leverings(cid:220) of dienstverleningscontract, ge(cid:220) rechtelijke procedures, enz. ). Op grond van het alge(cid:220) mene beginsel van artikel 31, lid 1, onder c) bb), moeten voorzieningen die aan deze voorwaarden voldoen, worden getroffen ongeacht het resultaat over het boekjaar. Het genoemde artikel verlangt dat rekening wordt gehouden met alle voorzienbare ver(cid:220) plichtingen en mogelijke verliezen die in de loop van het betrokken boekjaar of een vorig boekjaar ont(cid:220) staan, ook als deze verplichtingen en verliezen pas bekend worden tussen de balansdatum en de datum waarop de balans wordt opgesteld. 19. (cid:217)Voorzieningen als bedoeld in artikel 20, lid 2, daar(cid:220) entegen dienen niet ter dekking van verliezen en ver(cid:220) plichtingen, maar alleen ter dekking van lasten. Hiermee wordt gedoeld op uitgaven die hun oor(cid:220) sprong in het betrokken boekjaar of een vorig boek(cid:220) jaar vinden, die naar hun aard duidelijk zijn om(cid:220) schreven en op de balansdatum als waarschijnlijk of vaststaand worden beschouwd, doch waarvan niet bekend is in welke omvang of wanneer zij zullen worden gemaakt. Hoewel geen sprake is van een verplichting aan een derde, stelt de mogelijkheid een voorziening te treffen de onderneming in staat de winst of het verlies over het boekjaar nauwkeuriger te berekenen. Dit type voorzieningen is onder meer bedoeld ter dekking van grote en terugkerende on(cid:220) derhoudskosten gedurende een aantal jaren en van uitgaven voor grote reparaties. 2. 3. 5. Voorzieningen voor milieuverplichtingen en (cid:220)risico’s (artikel 20) 20. (cid:217)De algemene voorwaarden van artikel 20, lid 1, van de richtlijn zijn eveneens van toepassing op voorzie(cid:220) ningen voor milieuverplichtingen en (cid:220)risico’s. Als de lidstaten gebruik hebben gemaakt van de in artikel 20, lid 2, opgenomen keuzemogelijkheid, geldt deze ook voor milieulasten. 21. (cid:217)Milieuverplichtingen (cid:220)risico’s die het gevolg zijn van transacties of gebeurtenissen in het verleden, mogen via een voorziening in de balans worden verant(cid:220) woord, als: a)(cid:217)de onderneming wettelijk of contractueel ver(cid:220) plicht is milieuschade te voorkomen, te beperken of ongedaan te maken; of b) het bestuur van de onderneming zich ertoe ver(cid:220) bonden heeft milieuschade te voorkomen, te be(cid:220) perken of ongedaan te maken. Van een dergelijke verbintenis is bij voorbeeld sprake als, op basis van verklaringen over zijn beleid of voorgenomen handelwijze, de praktijk in de bedrijftstak of ver(cid:220) wachtingen bij het publiek, het bestuur van de onderneming weinig ruimte heeft om af te zien van maatregelen, of wanneer het bestuur heeft besloten milieuschade te voorkomen, te beperken of ongedaan te maken en dit besluit intern, aana een ander orgaan van de onderneming, of extrem bekend heeft gemaakt. 2. 4. De winst(cid:220) en verliesrekening 2. 4. 1. Definitie van netto(cid:220)omzet (artikel 28) 22. (cid:217)Volgens artikel 28 van de richtlijnen vallen onder de netto(cid:220)omzet de bedragen met betrekking tot de ver(cid:220) koop van goederen en de verlening van diensten in het kader van de normale bedrijftsuitoefening, onder aftrek van kortingen en dergelijke, alsmede van be(cid:220) lasting over de toegevoegde waarde en andere recht(cid:220) streeks met de omzet samenhangende belastingen. C 16/8 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 20. 1. 98 23. (cid:217)Onder ,,andere rechtstreeks met de omzet samen(cid:220) hangende belastingen’’ vallen geen accijnzen. In te(cid:220) genstelling tot de BTW, die in elk stadium van de productieketen wordt geheven en teruggegeven, wordt de accijns normaliter ~~n maal betaald door de producent, op het moment waarop het product voor het eerst de fabriek verlaat. De meest logische benadering is daarom de accijns te beschouwen als een onscheidbaar deel van de prijs van het product, dat daarom altijd moet worden meegerekend in de netto(cid:220)omzet. 2. 4. 2. Buitengewone baten en lasten (artikel 29, lid 1) 24. (cid:217)Volgens artikel 29, lid 1, moeten baten en lasten die niet voortkomen uit de normale bedrijftsuitoefening, als buitengewone baten en lasten worden vermeld. 25. (cid:217)In de moderne praktijk van de financiæle verslagge(cid:220) ving bestaat een zekere tendens om steeds minder posten als buitengewoon aan te merken. 26. (cid:217)De definitie van buitengewone baten en lasten in de richtlijn staat er niet aan in de weg dat baten en las(cid:220) ten slechts zelden als buitengewoon worden aange(cid:220) merkt. Bij de indeling van posten moeten verschil(cid:220) lende factoren in aanmerking worden genomen, zoals de omvang en de werkzaamheden van de vennootschap. Of een post als buitengewoon wordt ingedeeld of niet zal vaak afhankelijk zijn van de omvang van de onderneming: hoe groter het bedrijf ervan, hoe vaker zich bepaalde gebeutenissen kun(cid:220) nen voordoen, met als gevolg dat het correcter is deze als gewone posten in te delen. 2. 4. 3. Milieu(cid:220)uitgaven 27. (cid:217)De richtlijn geeft geen toelichting over milieu(cid:220)uitga(cid:220) ven. Milieu(cid:220)uitgaven kunnen de kosten omvatten van maatregelen die een onderneming neemt of die namens haar door anderen worden genomen om milieuschade die het gevolg is van de bedrijfsuit(cid:220) oefening, te voorkomen, te beperken of ongedaan te maken, en maatregelen waarmee het behoud van hernieuwbare en niet(cid:220)hernieuwbare hulpbronnen be(cid:220) oogt wordt. Deze kosten bestaan onder meer uit het verwerken en voorkomen van afval, de bescherming van het oppervlakte (cid:220)en grondwater, het beperken of verminderen van de luchtvervuiling, de vermindering van geluidsoverlast, het saneren van verontreinigde gebouwen, onderzoek naar meer milieuvriendelijke producten, productieproc~d~s, enz. (cid:216)((cid:210)). grondstoffen en 28. (cid:217)Milieu(cid:220)uitgaven moeten in de meeste gevallen als ge(cid:220) wone uitgaven worden behandeld. Daarom moeten zij normaliter als last worden geboekt in de lopende ((cid:210))(cid:217)Zie ook ,,Paper of the Accounting Advisory Forum: En(cid:220) (document vironmental reporting’’, XV/6004/94), Europese Commissie 1995, blz. 5. financial issues in periode, dat wil zeggen de periode waarin zij wor(cid:220) den verantwoord. 2. 5. Regels voor de waardering 2. 5. 1. Afschrijving van vaste activa (artikel 31, lid 1, onder b), artikel 33, lid 3, en artikel 35, lid 1, onder b)) 29. (cid:217)Op de aanschaffingsprijs van alle vaste activa met een beperkte economische levensduur moeten stel(cid:220) sematig gedurende de levensduur afschrijvingen worden verricht (artikel 35, lid 1, on(cid:220) der b)). economische 30. (cid:217)Het voorschrift afschrijvingen te verrichten geld ook als de waarde in het economisch verkeer van een ge(cid:220) bouw gelijk is aan of hoger dan de boekwaarde, en als de geraamde resterende economische levensduur onbeperkt is of in elk geval zo groot dat de jaarlijkse afschrijving een onbelangrijk bedrag zou belopen. De richtlijn verlangt dat vaste activa, zoals gebou(cid:220) wen, met een beperkte economische levensduur wor(cid:220) den afgeschreven over hun economische levensduur. De afschrijving dient om de aanschaffingsprijs syste(cid:220) matisch over de economische levensduur van het ge(cid:220) bouw te spreiden. 31. (cid:217)De toepassing van een waarderingsmethode die niet op de aanschaffingsprijs gebaseerd is, is een andere zaak. Op grond van artikel 33 kan voor toepassing van een dergelijke methode toestemming worden ge(cid:220) geven. Als een dergelijke methode toegepast wordt, moeten de waardecorrecties jaarlijks worden bere(cid:220) kend op basis van de voor het betrokken boekjaar in aanmerking genomen waarde (de actuele waarde) (artikel 33, lid 3). 2. 5. 2. Gesplitste afschrijving in het geval van geher(cid:220) waardeerde gebouwen (artikel 32 en artikel 33, lid 3) 32. (cid:217)De afschrijvingskosten op geherwaardeerde gebou(cid:220) wen mogen niet worden gesplitst in een deel dat op de historische kosten gebaseerd is en dat feitelijk op de winst(cid:220) en verliesrekening geboekt wordt, en een ander deel dat gebaseerd is op het geherwaardeerde bedrag en dat direct en laste van de herwaarderings(cid:220) reserve wordt gebracht. 33. (cid:217)Artikel 33, lied 3, geeft de lidstaten de mogelijkheid toe te staan of te verlangen dat alleen het bedrag van de waardecorrecties voortvloeiend uit de toepassing van de algemene regel van artikel 32 (de aanschaf(cid:220) fingsprijs) onder de desbetreffende posten van de winst(cid:220) en verliesrekening wordt geboekt en dat het verschil voortvloeiend uit de toepassing van de op grond van artikel 33 gebruikte herwaarderingsme(cid:220) thode afzonderlijk in de schema’s wordt vermeld. Deze bepaling verlangt echter wel degelijk dat de af(cid:220) schrijving wordt berekend op basis van de waarde die voor het betrokken boekjaar in aanmerking is genomen. De lidstaten hebben slechts de mogelijk(cid:220) 20. 1. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 16/9 heid toe te staan of te verlangen dat de component van de aanschaffingsprijs in de afschrijving onder de desbetreffende posten wordt vermeld. Het gedeelte van de afschrijvingskosten dat betrekking heeft op het geherwaardeerde bedrag, mag afzonderlijk in de schema’s van de winst(cid:220) en verliesrekening vermeld worden. 2. 5. 3. Bepaling van het af te schrijven bedrag (arti(cid:220) kel 35, lid 1, onder b)) 34. (cid:217)De grondslag voor de afschrijving, of het af de schrijven bedrag, wordt in artikel 35, lid 1, onder b), van de richtlijn aangeduid als de ,,aanschaffings(cid:220) of vervaardigingskosten’’. In de praktijk van de finan(cid:220) ciele verslaggeving wordt het af te schrijven bedrag van een activum echter soms bepaald na aftrek van de restwaarde van het activum. Hoewel in de richt(cid:220) lijn niet specifiek aan de restwaarde wordt gerefe(cid:220) reed, is het gebruik van een restwaarde voor de be(cid:220) rekening van het af te schrijven bedrag van een acti(cid:220) vum niet in strijd met de richtlijn. 2. 5. 4. De verantwoording van langlopende contracten (artikel 31, lid 1, onder c)) 35. (cid:217)Onder langlopende contracten wordt over het alge(cid:220) meen verstaan contracten die betrekking hebben op werk of diensten welke zich over een periode van meer dan een jaar uitstrekken. Er zijn verschillende methoden om een dergelijk contract te verantwoor(cid:220) den. E~n methode bestaat eruit de winst op het con(cid:220) tract pas in aanmerking te nemen nadat de opdracht geheel is voltooid (de methode van winstneming op basis van voltooide opdrachten). Een andere me(cid:220) thode is het gedeelte van de in aanmerking te nemen winst te relateren aan het gedeelte van de opdracht dat aan het einde van het betrokken boekjaar is vol(cid:220) tooid (de methode van winstneming naar rato van de voltooiing van een opdracht). De richtlijn staat beide methoden toe. 36. (cid:217)De tweede methode is echter alleen toegestaan, als het in artikel 31, lid 1, onder c), bepaalde voorzich(cid:220) tigheidsbeginsel volledig in acht wordt genomen. Dit betekent dat: a)(cid:217)de totale opbrengst van het contract bekend moet zijn; b) het voltooide gedeelte van de opdracht accuraat moet kunnen worden berekend; en c) het werk aan de opdracht voldoende moet zijn gevorderd. Als verwacht wordt dat op een opdracht verlies wordt gemaakt, moet zodra dit ontdekt wordt, een voorziening voor het volledige verlies worden ge(cid:220) troffen. 2. 5. 5. De verantwoording van positieve valutakoers(cid:220) verschillen (artikel 31) 38. (cid:217)In de richtlijn wordt het probleem van de verant(cid:220) woording van de gevolgen van wijzigingen in valuta(cid:220) koersen niet specifiek behandeld. Artikel 43, lid 1, verlangt dat voor posten van de jaarrekening die oorspronkelijk in een vreemde valuta zijn of waren uitgedrukt, de grondslagen voor hun omrekening in de nationale valuta worden vermeld. 39. (cid:217)Over de vraag hoe omrekeningsverschillen moeten worden weergegeven in de jaarrekening, wordt in Europa reeds lange tijd gediscussieerd(cid:216)((cid:211)). Hoewel er altijd overeenstemming heeft bestaan over het feit dat negatieve valutakoersverschillen in de winst(cid:220) en verliesrekening moeten worden verwerkt zodra zij onstaan, is twijfel gerezen over de moegelijkheid om positieve valutakoersverschillen in de winst(cid:220) en ver(cid:220) liesrekening op te nemen. 40. (cid:217)Artikel 31 van de richtlijn sluit een interpretatie op grond waarvan positieve valutakoersverschillen in de winst(cid:220) en verliesrekening verwerkt worden, niet uit. Bovendien bestaat een dergelijke mogelijkheid voor zowel kortlopende als langlopende monetaire posten. Aangezien er zeer geavanceerde financiæle instru(cid:220) menten bestaan, zou het immers arbitrair zijn onder(cid:220) scheid te maken tussen kortlopende en langlopende monetaire posten. 2. 5. 6. Activering van de kosten van leenvermogen (ar(cid:220) tikel 35, lid 4) 41. (cid:217)Rente op vermogen dat is geleend ter financiering van de productie van vaste activa, mag op grond van artikel 35, lid 4, worden meegerekend in de vervaar(cid:220) digingskosten, voor zover deze rente op de produc(cid:220) tieperiode betrekking heeft. De term ,,productie’’ in artikel 35, lis 4, moet niet te restrictief worden uitge(cid:220) legd. 42. (cid:217)Er kan geen twijfel over bestaan dat kosten van leen(cid:220) vermogen die verband houden met de bouw/aanleg van een vast activum, eveneens voor activiering in aanmerking komen. Ook de kosten van leenvermo(cid:220) gen voor de verwerving van een vast activum mogen worden geactiveerd, mits de verwerving er niet toe leidt dat het activum direct gereed is voor gebruik of verkoop. Activering van de kosten van leenvermogen veronderstelt immers dat er een aanzienlijke termijn zal verstrijken, voordat het activum gereed is voor het geplande gebruik of de geplande verkoop. Bij verwerving kan het gaan om gevallen van compo(cid:220) nenten die worden verworven en vervolgens geas(cid:220) sembleerd. 37. (cid:217)Ongeacht de gekozen methode moet in de toelich(cid:220) ting op de jaarrekening correcte informatie worden gegeven over de methode die overeenkomstig artikel 43 van de richtlijn toegepast is. ((cid:211))(cid:217)Zie bijvoorbeeld ,,Document van het Raadgevend Forum voor de jaarverslaggeving: De omrekening van vreemde(cid:220)va(cid:220) lutaposten’’. Europese Commissie, Bureau voor officiæle pu(cid:220) blicaties der Europese Gemeenschappen, Luxemburg, 1995, 62 bladzijden. C 16/10 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 20. 1. 98 2. 5. 7. Activering van milieu(cid:220)uitgaven (artikel 15, lid 2) aangezien het verstrekken van informatie in beide gevallen schade kan toebrengen. 43. (cid:217)Als milieu(cid:220)uitgaven moeten gedaan om toekomstige milieuschade te voorkomen of te beperken of voor het behoud van hulpbronnen, kunnen zij in aanmer(cid:220) king komen voor verantwoording als activum. Voor(cid:220) waarde is dat zij overeenkomstig artikel 15, lid 2, van de richtlijn bestemd zijn om duurzaam voor de bedrijfsuitoefening te worden gebruikt, en dat bo(cid:220) vendien aan ~~n van de volgende voorwaarden vol(cid:220) daan is: a)(cid:217)de kosten hebben betrekking op verwachte mi(cid:220) lieu(cid:220)opbrengsten en verlengen de levensduur, ver(cid:220) hogen de capaciteit of verbeteren de veiligheid of efficiency van activa waarvan de onderneming ei(cid:220) genaar is; of b) de kosten leiden tot beperking of voorkoming van milieuvervuiling die ten gevolge van toekomstige activiteiten waarschijnlijk zal ontstaan. 2. 5. 8. Waardering van voorraden (artikel 39, lid 1, onder b) 44. (cid:217)Artikel 39, lid 1, onder b), bepaalt dat vlottende ac(cid:220) tiva worden geboekt tegen de lagere marktwaarde of in bijzondere omstandigheden tegen een andere la(cid:220) gere waarde die zij op de balansdatum bezitten. 45. (cid:217)Hoewel de richtlijn niet specifiek verwijst naar het begrip ,,directe opbrengstwaarde’’, kan men zich moeilijk een praktisch geval voorstellen, waarin de aan voorraden toe te kennen lagere waarde op de balansdatum substantieel afwijkt van de directe op(cid:220) brengstwaarde. Het begrip directe opbrengstwaarde is derhalve verenigbaar met de richtlijn. 2. 6. De toelichting op de jaarrekening 2. 6. 1. Het achterwege laten van gegevens over onder(cid:220) nemingen waarin een deelneming gehouden wordt (artikel 43, lid 1, punt 2, en artikel 45, lid 1, onder b)) 46. (cid:217)Volgens artikel 45, lid 1, onder b), mogen de lidsta(cid:220) ten toestaan dat de door artikel 43, lid 1, punt 2, verlangde informatie over ondernemingen waarin de verslaggevende onderneming een rechtstreekse of middelijke deelneming heeft, achterwege wordt gela(cid:220) ten, indien het vermelden ervan ernstig nadeel kan berokkenen aan ,,een van de in artikel 43, lid 1, punt 2, bedoelde ondernemingen’’. 2. 6. 2. Informatie die op het milieu betrekking heeft (artikelen 29, 42 en 43) 48. (cid:217)De volgende voorschriften uit de Richtlijn zijn ook van toepassing op de financiæle informatie met be(cid:220) trekking tot milieu aangelegenheden die zouden moeten worden verstrekt in de toelichting bij de jaarrekening: a)(cid:217)als onderdeel van de informatie die door arti(cid:220) kel 43, lid 1, punt 1, verlangd wordt, de op milieuzaken toegepaste waarderingsmethoden; b) overeenkomstig artikel 29, de buitengewone pos(cid:220) ten die op het milieu betrekking hebben; c) overeenkomstig artikel 42, informatie en nadere specificatie van milieuvoorzieningen die onder ,,Overige voorzieningen’’ getroffen zijn; d) overeenkomstig artikel 43, lid 1, punt 7, voor(cid:220) waardelijke verplichtingen, waaronder voldoende gespecificeerde beschrijvende informatie, zodat de aard van de onvoorziene gebeurtenis kan wor(cid:220) den begrepen. 2. 7. Het jaarverslag 2. 7. 1. Informatie die op het milieu betrekking heeft (artikel 46) 49. (cid:217)Op grond van artikel 46 kan het zinvol zijn in het jaarverslag de volgende informatie over milieuzaken te verstrekken: a)(cid:217)als milieuzaken van belang zijn voor de financiæle positie van de onderneming, een beschrijving daarvan en de reactie van de onderneming daarop; b) het beleid dat door de onderneming is vastgesteld om milieubeschermingsmaatregelen na te leven; c) de verbeteringen die op cruciale gebieden van de milieubescherming zijn doorgevoerd; d) een indicatie van prikkels van zijde van de over(cid:220) heid die verband houden met milieubescher(cid:220) mingsmaatregelen, zoals subsidies en fiscale tege(cid:220) moetkomingen; e) de mate waarin milieubeschermingsmaatregelen die voortvloeien uit wijzigingen van toekomstige wettelijke voorschriften die reeds zijn uitgevaar(cid:220) digd - of grotendeels zijn uitgevaardigd -, zich in de fase van implementatie bevinden; 47. (cid:217)De verwijzing naar ,,een van de in artikel 43, lid 1, punt 2, bedoelde ondernemingen’’ betreft niet alleen ondernemingen waarin de onderneming een deelne(cid:220) ming heeft, maar ook de houdstermaatschappij zelf, f) als in een afzonderlijk milieujaarverslag andere kwantitatieve en kwalitatieve informatie met be(cid:220) trekking tot het milieu verstrekt wordt, een ver(cid:220) wijzing naar dit verslag. 20. 1. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 16/11 3. (cid:217)(cid:216)(cid:217)(cid:216)(cid:217)DE ZEVENDE RICHTLIJN BETREFFENDE JAARREKE(cid:220) GECONSOLIDEERDE DE NING ((cid:212)) 3. 1. Definitie van groep en toepassingsgebied van de consolidatie 3. 1. 1. Meerderheid van de stemrechten in een andere onderneming (artikel 1, lid 1, onder a)) 50. (cid:217)Artikel 1, lid 1, onder a), van de richtlijn verlangt dat een geconsolideerde jaarrekening wordt opge(cid:220) steld, als een onderneming de meerderheid van de stemrechten in een andere onderneming bezit. De meerderheid van stemrechten valt niet noodzakelijk samen met de meerderheid van het aandelenkapitaal. 51. (cid:217)Als de betrokken onderneming aandelen met meer(cid:220) voudig stemrecht uitgegeven heeft, moet om te bepa(cid:220) len of een onderneming al dan niet in de consolida(cid:220) tie wordt betrokken, met deze aandelen volledig re(cid:220) kening worden gehouden, zelfs als dergelijke aande(cid:220) len niet de meerderheid van het kapitaal vormen. Hetzelfde beginsel geldt voor aandelen zonder stem(cid:220) recht, dat wil zeggen dat met de aandelen die de on(cid:220) derneming houdt, zuiver op basis van de eraan ver(cid:220) bonden stemrechten en ongeacht het gedeelte van het kapitaal dat zij vertegenwoordigen, rekening moet worden gehouden. 52. (cid:217)Voor de definitie van de moeder(cid:220)dochterverhouding moet onder meerderheid van stemrechten altijd wor(cid:220) den verstaan de gewone meerderheid van alle stem(cid:220) rechten in de onderneming. Dit geldt ook, als de wet, de akte van oprichting of de statuten verlangen dat voor alle of bepaalde besluiten van de onderne(cid:220) ming een gekwalificeerde meerderheid noodzakelijk is. De moeder(cid:220)dochterverhouding wordt niet beın(cid:220) vloed door bepalingen in de wet, de akte van oprich(cid:220) ting of de statuten die de stemgerechtigdheid van een aandeelhouder beperken tot een bepaald percen(cid:220) tage van de totale stemrechten dat lager is dan de meerderheid van alle stemrechten, ongeacht de om(cid:220) vang van zijn belang en de daarmee verbonden stem(cid:220) rechten. 53. (cid:217)De in punt 52 bedoelde beperkingen moeten echter worden gezien in het licht van het bepaalde in arti(cid:220) kel 13, lid 3, onder a), aa), volgens hetwelk een on(cid:220) derneming buiten de consolidatie mag worden gela(cid:220) ten indien ingrijpende en duurzame beperkingen in wezenlijke mate de moederonderneming bemoeilij(cid:220) ken haar rechten ten aanzien van het vermogen of het bestuur van deze onderneming uit te oefenen. 54. (cid:217)Indien het deel in het kapitaal in het percentage van het stemrecht uiteenlopen en de consolidatie plaats heeft gevonden op basis van de meerderheid ((cid:212))(cid:217)Wanneer in dit deel de term ,,de richtlijn’’ wordt gebruikt, wordt hiermee de Zevende Richtlijn bedoeld, tenzij duidelijk naar een andere richtlijn wordt verwezen. van de stemrechten, moet in de toelichting op de ge(cid:220) consolideerde jaarrekening informatie worden gege(cid:220) ven over de grondslag waarop is geconsolideerd, dat wil zeggen informatie over het percentage van de ge(cid:220) houden stemrechten (artikel 34, lid 2, onder a)). 3. 1. 2. Het recht de meerderheid van de leden van het bestuurs(cid:220), leidinggevend of toezichthoudend or(cid:220) gaan van een onderneming te benoemen of te ontslaan (artikel 1, lid 1, onder b)) 55. (cid:217)Artikel 1, lid 1, onder b), verlangt dat een geconsoli(cid:220) deerde jaarrekening wordt opgesteld, als een onder(cid:220) neming het recht heeft de meerderheid van de leden van het bestuurs(cid:220), leidinggevend of toezichthoudend orgaan van een andere onderneming (dochteronder(cid:220) neming) te benoemen en tegelijkertijd aandeelhouder is van die andere onderneming. 56. (cid:217)In principe valt onder deze bepaling niet de situatie waarin een onderneming op grond van de akten van oprichting of de statuten het recht heeft een minder(cid:220) heid van de leden van een van de genoemde organen van de andere onderneming te benoemen, welke minderheid de meerderheid van de stemrechten in het betrokken orgaan heeft. Consolidatie is slechts verplicht, als er sprake is van een recht om de meer(cid:220) derheid van de leden van het bestuursorgaan te be(cid:220) noemen of te ontslaan. 3. 1. 3. Buiten de consolidatie laten van dochteronder(cid:220) nemingen met zodanige activiteiten dat het in de consolidatie betrekken ervan niet verenigbaar is met het beginsel van het getrouwe beeld (arti(cid:220) kel 14, lid 1) 57. (cid:217)In artikel 14, lid 1, van de richtlijn is bepaald dat een onderneming buiten de geconsolideerde jaarrekening moet worden gelaten, als het daarin opnemen ervan niet verenigbaar is met de verplichting een getrouw beeld te geven. In het tweede lid van dit artikel wordt het toepassingsgebied ervan beperkt, maar in de moderne verslaggevingspraktijk wordt aan deze vorm van buiten de consolidatie laten een nog be(cid:220) perktere rol gegeven. 58. Sedert de vaststelling van de richtlijn heeft een ont(cid:220) wikkeling plaatsgevonden in de richting van het op(cid:220) nemen van meer en meer dochterondernemingen in de geconsolideerde jaarrekening, ongeacht de vraag hoe de aard van hun activiteiten zich verhoudt tot die van de moeder. Er wordt de voorkeur aan gege(cid:220) ven de dochteronderneming in de geconsolideerde jaarrekening op te nemen met passende informatie (in opgesplitste vorm) in de toelichting. Artikel 14, lid 1, dient in het licht van deze ontwikkeling te worden gelezen en een dochteronderneming dient derhalve uitsluitend buiten de consolidatie te worden gelaten in zeer zeldzame omstandigheden wanneer de toepassing van het beginsel van het getrouwe beeld zoals beschreven in artikel 16, lid 3, zulks ver(cid:220) eist. C 16/12 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 20. 1. 98 3. 2. Het opstellen van de geconsolideerde jaar(cid:220) rekening 3. 2. 1. De geconsolideerde balans en winst(cid:220) en verlies(cid:220) rekening (artikel 17) 59. (cid:217)Volgens artikel 17 van de richtlijn gelden voor de indeling van de geconsolideerde balans en winst(cid:220) en verliesrekening de bepalingen van de Vierde richtlijn (artikelen 9 en 10 en 23 tot en met 26). Aanpassin(cid:220) gen die voortvloeien uit de bijzondere aard van de geconsolideerde jaarrekening, zijn echter toegestaan. Bij dergelijke aanpassingen gaat het in de eerste plaats om posten die in de Zevende richtlijn uitdruk(cid:220) kelijk vermeld worden als aanvulling op de in de Vierde richtlijn vermelde posten en die logisch voortvloeien uit de consolidatie. Het betreft de vol(cid:220) gende posten: -(cid:217)het positieve of negatieve consolidatieverschil (artikel 19, lid 1, onder c)); -(cid:217)het bedrag aan kapitaal (artikel 21) en winst of verlies (artikel 23) dat aan minderheidsaandeel(cid:220) houders kan worden toegerekend; -(cid:217)het verschil tussen de boekwaarde van een deel(cid:220) neming en het bedrag dat overeenkomt met het deel van het eigen vermogen van de geassociierde onderneming dat deze deelneming belichaamt, indien de vermogensmutatiemethode toegepast wordt (artikel 33, lid 2, onder a) en b)), alsmede het deel van het resultaat van de geassocieerde onderneming waarop de vermogensmutatieme(cid:220) thode is toegepast (artikel 33, lid 6). 60. (cid:217)Artikel 17, lid 2, geeft de lidstaten de mogelijkheid toe te staan het opsplitsen van voorraden in grond(cid:220) stoffen en hulpstoffen, werk in uitvoering, gereed product en handelsvoorraden en vooruitbetalingen achterwege te laten, als er bijzondere omstandighe(cid:220) den zijn waardoor het verstrekken van dergelijke ge(cid:220) detailleerde informatie tot onevenredige kosten zou leiden. Voorraden mogen daarom worden ingedeeld op grond van de tijdens het boekjaar meest frequent voorgekomen bestemming ervan. 3. 2. 2. Voorschriften bij de toepassing van ,,internatio(cid:220) nale’’ regels voor de verslaggeving (artikelen 17 en 29) 61. (cid:217)Als een onderneming verplicht is haar geconsoli(cid:220) deerde jaarrekening conform de Zevende richtlijn op te stellen, maar tegelijkertijd wenst te voldoen aan de voorschriften van andere regels, zoals de interna(cid:220) tionale standaarden voor jaarrekeningen (IAS) of de Amerikaanse ,,Generally Accepted Accounting Prin(cid:220) is zulks alleen mogelijk op ciples’’ (US GAAP), voorwaarde dat de geconsolideerde jaarrekening en voor de waarderingsmethoden. De geconsolideerde balans en winst(cid:220) en verliesreke(cid:220) ning moeten overeenkomstig de voorschriften van de richtlijn zijn opgesteld. Dit betekent dat in de schema’s van de Vierde Richtlijn geen andere aan(cid:220) passingen mogen worden aangebracht dan die welke op grond van artikel 4 van deze richtlijn zijn toege(cid:220) staan. Ten aanzien van de waarderingsregels geeft artikel 29, lid 2, de lidstaten de mogelijkheid toe te staan of voor de schrijven in de geconsolideerde jaarrekening andere waarderingsmethoden te gebruiken dan die welke de moederonderneming voor haar jaarreke(cid:220) ning gebruikt. Ook deze andere waarderingsmetho(cid:220) den moeten echter conform de Vierde richtlijn zijn. Waarderingsmethoden die strijdig zijn met die welke op grond van de Vierde richtlijn zijn toegestaan, mogen niet worden toegepast


title: Relazione della Commissione al Consiglio, al Parlamento europeo, al Comitato economico e sociale e al Comitato delle regioni sulla valutazione del terzo programma d'azione comunitaria per l'assistenza delle persone con disabilità (Helios II) (1993-1996)

eurovoc_concepts:
action programme
disabled person
exchange of information
project evaluation
social integration

text: COMMISSIONE DELLE COMUNITA' EUROPEE Bruxelles, 20. 01. 1998 COM(1998) 15 def. RELAZIONE DELLA COMMISSIONE AL CONSIGLIO, AL PARLAMENTO EUROPEO, AL COMITATO ECONOMICO E SOCIALE E AL COMITATO DELLE REGIONI SULLA VALUTAZIONE DEL TERZO PROGRAMMA D'AZIONE COMUNITARIA PER L'ASSISTENZA DELLE PERSONE CON DISABILITÀ (HELIOSII) 1993-1996 Indice RIASSUNTO E COMMENTI I-II 1. 2. INTRODUZIONE RASSEGNA DEL PROGRAMMA HELIOSII 2. 1 Obiettivi 2. 2 Misure 2. 3 Finanziamento 2. 4 Strutture della gestione del programma 2. 5 Rassegna dei partecipanti al programma 3. VALUTAZIONE DEL PROGRAMMA 3. 1 HELIOS II come laboratorio 3. 2 Valutazione dei procedimenti del programma 3. 2. 1 Partecipazione delle persone con disabilità a HELIOS II 3. 2. 2 Efficacia delle strutture di gestione 3. 2. 3 Collegamenti strutturali fra le varie iniziative europee 3. 3 Valutazione dell'impatto del programma 3. 3. 1 Trasferimento di conoscenze acquisite 3. 3. 2 Contributo allo sviluppo e al sostegno di reti 1 1 1 1 2 2 3 4 4 4 5 6 6 7 7 9 3. 3. 3 Contributo allo sviluppo di sinergie tra strategie europee e nazionali 4. INSEGNAMENTIDATRARRE 4. 1 Valore aggiunto 4. 2 Limiti del programma 4. 3 Implicazioni per le future azioni 12 12 13 13 CO 4. 3. 1 Provvedimenti destinati a promuovere un approccio alla disabilità basato sul diritto 14 4. 3. 2 Misure volta a rafforzare il dialogo con gli Stati membri 14 4. 3. 3 Misure volte ad assicurare la piena rappresentanza delle persone con disabilità e delle loro organizzazioni nel contesto delle azioni di "mainstreaming" 15 4. 3. 4 Misure volte a garantire un vero dialogo civile con le Organizzazioni non governative 5. LA VIA FUTURA 16 16 t'»> 1. INTRODUZIONE II terzo programma d'azione della Comunità destinato ad assistere le persone con disabilità, noto come "programma HELIOS II", fu istituito con decisione del Consiglio n. 93/136/CEE del 25 febbraio 19931. Esso copriva il periodo compreso tra il 1° gennaio 1993 e il 31 dicembre 1996. Ai sensi delLarticolo 11(3) della predetta decisione, entro il 1° luglio 1997 la Commissionc è tenuta a presentare una relazione completa al Parlamento europeo, al Consiglio e al Comitato economico e sociale sull'attuazione e sui risultati di HELIOS II. In virtù deirarticolo 11(4) della decisione del 25 febbraio 1993 e del capitolo 1. 2 deirallegato alla decisione, la relazione si basa sostanzialmente sui risultati di una valutazione indipendente ed obiettiva di tutte le misure adottatc ncirambito di HELIOS II-. Essa intende ibrnire una rassegna dei risultati della valutazione indipendente e delle suc implicazioni per le azioni future nel campo della disabilità. 2 Rassegna del programma HELIOS II 2. 1 Obiettivi II programma HELIOS II è stato istituito neU'intento di promuovere la parità di opportunità e I'inserimento sociale delle persone con disabilità, con quattro obiettivi principali: 1. sviluppare e migliorare le attività di scambio e di intbrmazione con gli Stati membri e le organizzazioni non governative; 2. promuovere orientamenti e misure effìcaci allo scopo di conscguirc una maggiorc effìcienza e un migliore coordinamento delle azioni; 3. promuovere lo sviluppo di una politica comunitaria di cooperazione con gli Stati membri e le organizzazioni e associazioni interessate dai problemi deirinserimento sociale, in base alle esperienze e alle prassi più innovative ed effìcaci negli Stati membri; 4. continuare la cooperazione con le ONG europee e con le ONG omologhe considerate rappresentative dei rispettivi Stati membri, tramite i consigli nazionali delle persone con disabilità. 2. 2 Misure Le principali misure destinate a promuovere tali obiettivi sono state le seguenti: 1. Attività relative allo scambio di informazioni fra gli Stati membri, consistenti in conlerenze, seminari, scambi di informazioni, visite di studio e corsi di fbrmazionc GU L 56/30 del 9. 3. 93. Per queslo motivo, la valutazione è stata affidata dalla Commissione, previa gara pubblica d'appalto, allo Tavistock Institute (Regno Unito) in cooperazione con altri tre istitutid i ricerca: Nexus (Irlanda), ECWS (Paesi Bassi) e Prisma (Grecia). La relazione è disponibile quale documento di lavoro dei servizi della Commissione (solo in inglese). organizzati nei settori della riabilitazione funzionale, deH'inserimento educativo, dell'inserimento economico e deH'inserimento sociale delle persone con disabilità; 2. 3. 4. Raccolta, scambio e diffusione di informazioni ottenute negli Stati membri tramite sviluppo del computerizzata HANDYNET; informazione e documentazione sistema di Cooperazione con le ONG tramite finanziamento di conferenze, visite di studio, corsi di formazione e altre attività di cooperazione a livello europeo, fornitura di informazioni alle ONG in merito ad azioni intraprese sul piano comunitario e consulenze fornite dalle ONG alla Commissione in merito a questioni specifiche; Inlbrmazione e sensibilizzazione della pubblica opinione tramite attribuzione di premi annuali per progetti modello nei vari campi dell'inserimento delle persone con disabilità, nonchè tramite attività dei media. 2. 3 Finanziamento L'importo degli stanziamenti ritenuti necessari per l'attuazione del programma era pari a 37 milioni di ECU. L'attribuzione di bilancio è stata di 40,16 MECU e l'importo effettivamente speso è stato di 39,74 MECU. La ripartizione degli stanziamenti annui è stata la seguente (in milioni di ECU): Anno 1993 1994 1995 1996 Stanziamento Esecuzione 5,60 10,06 11,81 12,69 5,40 10,04 11. 78 12,52 2. 4 Struttura della gestione del programma La gestione centrale del programma è stata intrapresa dalla Commissione con l'ausilio di un uffìcio esterno di assistenza tecnica (gruppo di esperti HELIOS) e di vari comitati consultivi, tra cui: • Comitato consultivo'. costituito da rappresentanti dei governi degli Stati membri; • Foro europeo delle persone con disabilità'. costituito dai consigli nazionali delle persone con disabilità e da ONG europee; • Gruppo di collegamento: costituito da rappresentanti degli altri due comitati, istituito per fungere da interfaccia fra questi ultimi. A livello nazionale, i meccanismi consultivi del programma hanno richiesto la creazione di un organismo di coordinamento nazionale, con rappresentanza presso il Comitato consultivo, e di un consiglio nazionale delle persone con disabilità, con rappresentanza presso il Foro europeo delle persone con disabilità. L'organismo di coordinamento nazionale ha avuto la rosponsabilità di selezionare i partecipanti alle attività di informazione e di scambio e di fornire sostegno alle attività di HELIOS II, sul piano sia nazionale che locale, oltre ad assicurarne'la valutazione. Una parte importante di questo compito è stata l'organizzazione delle giornate nazionali di informazione, di solito su base annuale. Le differenze tra le strutture di coordinamento dei vari paesi hanno posto in rilievo una gamma ampiamente diversifìcata di opportunità di coordinamento e scambio di informazioni. A livello locale, le attività di informazione e di scambio sono state coordinate da membri dirigenti tra i partecipanti stessi. II gruppo di esperti HELIOS ha svolto un ruolo fondamentale nel fornire sostegno ai coordinatori delle varie attività a livello locale. 2. 5 Rassegna dei partecipanti al programma Le attività di HELIOS II hanno fornito a un'ampia gamma di organizzazioni che si occupano di disabilità sul piano locale, nazionale ed europeo l'opportunità di essere coinvolte nelle discussioni e negli scambi con organizzazioni analoghe degli altri Stati membri. Si è trattato di circa 1150 partecipanti principali, coinvolti in permanenza nelle attività dei programma il cui nel corso dei periodo triennale, e di circa 30. 000 partecipanti secondari coinvolgimento è stato minore. Partecipanti principali a HELIOS II Membri delle strutture consultive Numero di organizzazioni Caratteristiche Comitato consultivo Foro europeo delle persons con disabilita Gruppi di lavoro Partecipanti ad attivita locali 343 17 13 2 84 Funzionari governativi nazionali Consigli nazionali delle persone con disabilita ONG europee Parti social i Funzionari governativi, ONG e esperti professionali Partecipanti informazione e di scambio alle attivita Partecipanti ai centri HANDYNET : di 832 142 Soprattutto organizzazioni che forniscono servizi alle persone con disabilita e istituti didattici Esperti e fornitori di servizi 1 1 I partecipanti secondari comprendevano organizzazioni e persone singole impegnate in attività di scambio tra ONG4, i membri delle ONG rappresentate presso i comitati consultivi ? Compresi i rapprcscntanti della Norvegia e dell'lslanda 4 In base ad estrapolazioni sui dati campione annuali, la stima è di circa 24. 000 all'anno. 3 del programma (856 ONG nazionali e europee) e candidati ai concorsi annuali HELIOS II (circa 200 all'anno). Vi erano inoltre i partecipanti delle giornate nazionali di informazione organizzate dai singoli Stati membri (mancano dati coerenti sulla partecipazione), altri membri delle organizzazioni che hanno partecipato ad attività HELIOS II e i lettori dei vari contributi scrirti. Potenzialmente, quest'ultima voce ha abbracciato una vasta gamma di organizzazioni di persone con disabilità in tutta Europa, dato che l'elenco di mailing per HELIOSCOPE e Flash superava le 30. 000 voci. 3. Valutazione del programma I principali risultati della valutazione esterna sono esposti in appresso. 3. 1 HELIOS II come laboratorio HELIOS II ha incorporato una serie di aspetti innovativi che hanno fatto progredire gli orientamenti della Comunità in materia di strategie a favore delle persone con disabilità in tre modi importanti: 1. mentre le azioni precedenti tendevano a sottolineare un approccio "assistenziale", alla disabilità, HELIOS II si è piuttosto concentrato sulle problematiche relative alla parità di opportunità e aH'inserimento; 2. invece di promuoverc il cambiamento tramite sostegno di azioni pilota o di progetti dimostrativi, HELIOS II ha operato nell'ambito di un modcllo di cambiamento in campo sociale attraverso l'apprendimento basato su scambi a livello locale combinati con una tipologia di azioni maggiormente legate alle varie strategie e perseguita attraverso la diffusione degli insegnamenti ricavati dagli scambi e dalla tbrnitura di una struttura di cooperazione tra le organizzazioni a livello nazionale ed europco; 3. HELIOS II è stato il primo programma d'azione in cui è stata creata una struttura formale di consultazione per le persone con disabilità e le loro organizzazioni. Gli aspetti innovativi di HELIOS II hanno costituito un forte elemento di sperimentazione per l'intero programma che, privilegiando scambio e apprendimento, ha per certi versi evidenziato il proprio aspetto di "laboratorio" in cui esaminare le problematiche relative alla disabilità, alla parità di opportunità e aH'inserimerito, acquisire nuove conoscenze c sperimentare nuove soluzioni prima di diffondere queste ultime ad un più vasto pubblico. Sotto questo profìlo era importante che la valutazione rivolgesse una precisa attenzione non soltanto ai risultati del programma ma anche ai procedimenti in base ai quali erano stati ottenuti. 3. 2 Valutazione dei procedimenti del programma In questo capitolo vengono esaminati tre procedimenti: il coinvolgimento delle persone con disabilità nel programma, la gestione del programma e la sinergia del programma con altre azioni svolte nel campo della disabilità. 3. 2. 1 Partecipazione delle persone con disabilità a HELIOS II5 Nonostante l'adozione di importanti provvedimenti per promuovere un elevato livello di rappresentanza delle persone con disabilità e delle loro organizzazioni nelPambito delle strutture consultive del programma, in alcuni settori dello stesso tali persone sono rimaste sottorappresentate. Ciò è valso in particolare per le attività previste dal programma d'informazione e di scambio. La scelta dei partecipanti a queste attività era principalmente dovuta alle strategie degli Stati membri, sia in ordine alla nomina dei partecipanti stessi che alla diffusione delle informazioni sul programma. È comunque rimasto un certo numero di problemi strutturali che hanno impedito alle persone con disabilità e alle loro organizzazioni di partecipare al programma su una base di parità con i professionisti e le organizzazioni professionali di servizi. Citiamo in particolare: • disponihilità di risorse e strutture adeguate: gli organizzatori delle attività di scambio hanno spesso mancato di prendere in considerazione Fesigenza di disporre di strutture pienamente accessibili e di scandenziari adeguati ai bisogni delle persone con disabilità. II finanziamento parziale delle attività e i ritardi nei rimborsi delle spcse hanno costituito altrettante difficoltà sul piano economico; • accessibUilù dell'informazione: un eccesso di informazione e la lentezza con cui è stata diffusa prima delle riunioni hanno comportato vari problemi. in particolare per i partecipanti impegnati nelle strutture consultive, che avevano bisogno di una consultazione preliminare con i loro membri; • // livello di interessamento è stato un problema particolare delle attività di informazione e di scambio, in cui le organizzazioni locali erano invitate ad incoraggiare la partecipazione di una percentuale più elevata di persone con disabilità, mentre è risultato diffìcile mantenere la continuità dell'impegno: • cjualità delle discussioni svolte: si è confermata in talune attività la tcndenza da parte di alcuni professionisti a considerare le persone con disabilità come persone prive della necessaria esperienza per partecipare ai dibattiti su base paritetica, mentre queste ultime hanno talvolta avuto la sensazione che i professionisti e i fornitori di servizi fossero più interessati a mantenere lo status quo che a promuovere il cambiamento. In risposta ad ampie preoccupazioni espresse in sede di sottorappresentazione delle persone con disabilità nelle prime fasi delle attività del programma, la Commissionc si ò adoperata per migliorare la partecipazione di tali persone. Gli sforzi hanno avuto successo in particolare nei settori in cui Vinteressamento delle persone con disabilità non rienlra neiroricntamento tradizionale. La partecipazione al settore dell'inserimento sociale si è rivelata ragionevolmente elevata fin dall'inizio (circa il 50%). Nei settori della riabilitazione liinzionale e deiristruzionc, la proporzione di partecipanti con disabilità è salita al 20%, Anche se tino dei paramelri principali delle attività di valutazione consisteva nella partecipazione dei disabili alle attività del programma, è opportuno notare che sono state espresse varie preoccupazioni per la scarsa rappresentanza di altri gruppi. Ad esempio, nelle attività svolte nei campo dell'inserimento economica, è risultata evidente la mancanza di interessamento dei datori di lavoro, mentre in alcune attività di scambio f'ra le ONG sono state formulate proposte concrete soltanto da parte di pochi rapprescnlanli nazionali ed europei. mentre in quello deU'inserimento economico è passata da circa il 20% al 40% verso la fine del programma. In parte come conseguenza di questi sforzi, molte delle attività di scambio hanno costituito un grande passo in avanti in sede di incoraggiamento del dialogo tra i fornitori di servizi e le persone con disabilità. Ne risultano peraltro ripercussioni in termini di cambiamento deiratteggiamento nelle organizzazioni in cui sono ritornali i parlecipanti, come pure in termini di più ampie politiche nazionali. 3. 2. 2 Efficacia delle strutture di gestione All'inizio di HELIOS II sono state formulati vari interrogativi riguardo alla complessità delle strutture del programma, che hanno peraltro condotto ad una maggiore concentrazione delle attività di valutazione su questo elemento del programma. In linea di massima, si è ampiamente concordato che l'aiuto fornito dalla Commissionc e dal gruppo di esperti HELIOS è stato efficacc e positivamente accolto, in particolarc dai parlecipanti alle attività del programma a livello locale. La valutazione pone tuttavia in lucc la necesssità di considerevoli risorse, in particolare per promuovere un livello elevato di partecipazione delle persone con disabilità alle attività del programma. I requisiti in materia di risorse dovevano tenere conto sia dei bisogni complessivi di personale che del tipo di perizia necessaria, che comprendeva un'csperienza di caraltere generale nel settore della disabilità e dei problemi relativi aH'inserimento e alla partecipazione effettiva delle persone con disabilità. Altri settori in cui sono emerse difficoltà sono stati quelli delle strutture consultive del programma e del livello di comunicazione fra la Commissione e i vari dipartimenti governativi nazionali e, in alcuni casi, anche fra vari ministeri di uno stesso Stato membro. Una delle difficoltà fondamentali delle strutture consultive era dovuta alle diverse linee di sviluppo fra i due organismi consultivi principali (Comitato consultivo e Foro europeo delle persone con disabilità), nonché al fatto che il gruppo di collegamento non era sufficientemente solido per far fronte alle differenze tra i due comitati suddetti. 3. 2. 3 Collegamenti strutturali fra le varie iniziative europee 1 collegamenti strutturali fra HELIOS II e gli altri programmi e iniziative a livello comunitario sono stati mantenuti dalla Commissione tramite un gruppo interservizi e atlraverso le strutture consultive del programma. Hanno avuto luogo importanti eambiamcnti in alcuni degli altri programmi e iniziative relativi alla disabilità, che possono essere visti in relazione diretta con i collegamenti stabiliti dalla Commissione a questo livello (cfr. sezione 3. 3. 3). Sul piano nazionale sono stati attuati collegamenti strutturali fra i diversi programmi e iniziative europei in relazione con la disabilità in circa la metà degli Stati membri. Occorre tuttavia osservare che nei principali Stati membri la responsabilità dei vari programmi e iniziative comunitari è spesso di competenza di vari ministeri, la qual cosa limita la portata della cooperazione e del coordinamento tra i vari funzionari a tale livello. Solo pochi paesi hanno adottato una politica consapevole in base alla quale i partecipanti al programma IILLIOS II vengono invitati a candidarsi anche per altri programmi o iniziative, e alcuni paesi hanno privilegiato i partecipanti ad altre attività europee in sede tli sele/. ione dei partecipanti a HELIOS II. Ciò ha comporlato una considerevole sovrapposi/ione a livello locale tra i partecipanti ai vari programmi, per cui circa il 60% dei parlecipanti locali al 6 programma HELIOS II è risultato impegnato anche in altri programmi o iniziative europee, oppure ha presentato candidatura per finanziamenti nel contesto di altri programmi o iniziative comunitari. L'iniziativa citata più di frequente è stata HOR1ZON. Molti hanno sostenuto che ìa partecipazione a HELIOS II aveva contribuito notevolmente alle loro possibilità di accedere ad altre attività comunitarie attraverso la fornitura di informazioni, l'opportunità di trovare partner e di costituire un bagaglio di esperienze di lavoro a livello europeo. Questi aspetti sottolineano la natura particolare del programma HELIOS II, che di per sé non ha fornito risorse per la realizzazione di progetti pratici o dimostrativi. La funzione svolta da HELIOS II è risultata tuttavia complementare a quella di altri programmi che, fornendo ai partecipanti l'opportunità di scambiare informazioni, hanno sviluppato idee per nuove attività ed esperienze. 3. 3. VALUTAZIONE DELL'IMPATTO DEL PROGRAMMA L'impatto di HELIOS II è stato esaminato in rapporto a tre elementi: • • • la misura in cui esso ha promosso il trasferimento di conoscenze acquisite in materia di "orientamenti e misure effìcaci" tra i partecipanti a livello locale; il suo contributo alla realizzazione di reti di contatto e alla eoopera/ione tra le organizzazioni di persone con disabilità; il suo contributo allo sviluppo di sinergie e di politiche a livello nazionale ed europeo. 3. 3. 1 Trasferimento di conoscenze acquisite II trasferimento delle conoscenze acquisite nell'ambito di un programma quale HELIOS II può aver luogo a vari livelli. È utile distinguere tra trasferimento in termini di processo (cioè 10 scambio di informazioni) rispetto al trasferimento quale risultato (cioè l'adozione di una nuova prassi) e trasferimento interno (tra i membri del programma) rispetto al trasferimento esterno (diffusione di conoscenze acquisite ad un pubblico più vasto). A. Scambi tra ì partecipanti nell 'ambito del programma 11 livello di scambio che ha avuto luogo tra i partecipanti al programma è ampiamente risultato uno degli elementi più effìcaci del programma stesso. Quasi alFunanimità, i partecipanti hanno dicliiarato di essersi avvanlaggiati dalle loro esperienze di scambio. Per i tre quarti degli intervistati, ciò ha prodotto una migliore concezione di prassi oltimali e consentito agli stessi di procedere ad un miglioramento dei propri scrvizi. Sono stati inoltre positivamente apprezzati un maggior senso di solidarietà (90%) e il sostegno ricevuto da altri partecipanti (75%). L'apprendimento è stato spesso concepito in termini di cambiamento culturale piuttosto che di informazione specifica, nel senso di un nuovo orientamento verso le problematiche della disabilità o di una maggiore apertura a nuove idee. Le esperienze compiute a questo livello hano posto in luce alcune condizioni che hanno promosso al meglio lo scambio fra culture, disabilità e professioni. B. Diffusione delle esperienze acquisite a terze persone, esternamente al programma L'informazione e gli insegnamenti ricavate dalle attività del programma sono stati condivisi con un pubblico più ampio: • attraverso gli sforzi dei partecipanti stessi, di ritorno nelle proprie sedi (trasferimento orizzontale), oppure • attraverso le relazioni scritte e le pubblicazioni del programma (trasferimento verticale). TrasferimentQ oriasQntale La maggior parte dei partecipanti ha compiuto sforzi considerevoli per condividere con altre persone le conoscenze ricavate dallo svolgimento del programma. Di regola, questo è avvenuto tramite discussioni con i colleghi (97%), trasmissione di relazioni ai membri delle rispettive organizzazioni (73%), oppure attraverso articoli per opuscoli informativi (57%) o riviste per le persone con disabilità (39%). Molte organizzazioni (75%) sono inoltre riuscite a ottenere una qualche copertura dei media, anche se di solito con maggior succcsso a livello di stampa o trasmissioni radiofoniche locali che di televisione o comunque sul piario nazionale; in ogni caso i risultati sono stati migliori in relazione ai media specializzati rispettto ai media destinati al gran pubblico. La mancanza di risorse ha costituito l'ostacolo principale alla condivisione delle esperienze raccolte con una popolazione più ampia. II programma HELIOS 11 non ha finanziato attività di diffusione, a parte le giornate nazionali di informazione; per le organizzazioni in cui il personale e le risorse erano limitate vi sono state alcune difficoltà. II ruolo degli organismi nazionali di coordinamento è risultato particolarmente importante per assicurare un'ampia diffusione delle esperienze raccolte attraverso le attività del programma. L'80% per cento dei partecipanti alle attività d'informazione e di scambio ha dichiarato di aver condiviso le esperienze raccolte con altre persone in occasione di conferenze HELIOS II e di giornate nazionali d'informazione. Diffusione verticale Oltre alla diffusione dell'informazione attraverso scambi orizzontali, il programma ha prodotto una grande quantità ,di materiale informativo di sostegno agli obiettivi del programma. La diffusione ha avuto luogo soprattutto tramite mailing ai partecipanti o tramite distribuzione da parte dei rappresentanti stessi. I rappresentanti nazionali hanno scelto modi diversi di ulteriore diffusione dell'informazione. Alcuni di essi hanno progettato di trasmettere copie del materiale informativo a tutte le autorità locali e regionali, mentre altri non avevano formulato piani di alcun genere. Questo aspetto solleva la questione più vasta della necessità di una chiara strategia di diffusione del materiale prodotto da un programma di questo tipo. Un'ampia diffusione dei risultati ottenuti dalle attività del programma è un requisito preliminare importante ai fini di un dibattito su larga scala dei vari temi. 1IANDYNET è slato inoltre criticato perchè considerato più consono alle esigcnze dei prolessionisti che a quelle delle persone con disabilità stcsse, per quanto siano stati compiuti sforzi nelFambito del programma, in risposta alla relazione intermedia di valutazione, per coinvolgere più attivamente le persone con disabilità e le loro organizzazioni allo sviluppo della base dati. C. Applicazione delle conoscenze acquisite daparte dei partecipanti al programma Anche se molti partecipanti (il 53%) degli intervistati sulle attività di formazione e di scambio e il 56%> delle ONG) hanno indicato di essere riusciti a porre in atto pratiche innovative nelle loro organizzazioni in seguito alle attività del programma, ad un livello pari o addirittura superiore alle loro aspettative, per numerosi altri partecipanti passare dalle idee alle applicazioni pratiche era un progetto a lungò termine. Secondo alcuni, il processo di cambiamento era cominciato, ed erano anche cambiati gli atteggiamenti in seno all'organizzazione in cui lavoravano - presupposto questo fondamentale per il cambiamento. Passare dalle idee alla pratica richiedeva comunque spesso lo stanziamento di risorse. Sotto questo prolìlo, i partecipanti hanno dichiarato di aver ricevuto un duplice sostegno dal programma: • • il programma ha rafforzato le convinzioni che i partecipanti già possedevano in merito a nuovi approcci e fornito talvolta materiale supplementare con cui convincere i colleghi e ottenere finanziamenti locali; il programma ha inoltre consentito a molti di accedere ad altro programma comunitaro dal quale ottenere le risorse necessarie alla realizzazione di nuovi progetti. D. Conlributo del programma a più ampi sviluppi di strategie e pratiche Le indagini sui partecipanti al programma hanno indicato che circa la metà di essi riteneva di aver influenzato in qualche modo lo sviluppo delle strategie sul piano locale (48%) o nazionale (43%), anche se questo risultato solo di rado era stato quello che si erano prelìsso. Tuttavia, secondo numerose organizzazioni il programma era servito a rafforzare la loro pubblica immagine; si sperava pertanto che ciò potesse rafforzare la loro capacità di inlluenzare le politiche future. Questo elemento era anche strettamente legato al conlributo che il programma aveva apportato alla realizzazione di reti di contatti e ad un miglioramento del peso negoziale delle organizzazioni di persone con disabilità, aspetto questo che discuteremo nella prossima sezione. 3. 3. 2 Contributo allo sviluppo e al sostegno di reti Le reti di persone con disabilità hanno svolto un ruolo importante nella realizzazione degli obiettivi principali del programma. Ad esempio, la misura in cui HELIOS II è riuscito a dare un contributo al trasferimento delle conoscenze acquisite in tutta Europa è dipeso in gran parte dalla capacità delle organizzazioni partecipanti alle attività di scambio di diffondcre rinlbrmazione ad un pubblico più vasto, e questo è a sua volta dipeso dalla loro capacità di operare in rete. Alcuni partecipanti hanno inoltre espresso il parere che a lungo termine il più eflkace contributo del programma alla promozione della parità di opportunità e delFintegrazione delle persone con disabilità e stato quello di fornire alle organizzazioni di persone con disabilità Fopportunità di costruire una piattalbrma efficace, o gruppo di pressione, da cui sollecitarc il cambiamento sul piano sia nazionale che europeo. Vi sono state chiare conferme che le strutture consultive di HELIOS II, assieme alle attività tìnanziate dal programma, hanno fornito un contributo importante al livello di lavoro in rete svolto tra le organizzazioni impegnate nel settore della disabilità, attraverso la promozione di nuove reti, il rafforzamento di quelle esistenti o l'incoraggiamento di attività di questo tipo tra nuovi gruppi di partecipanti. Sul piano europeo, HELIOS II ha notevolmente rafforzato e promosso il livello di cooperazione tra le ONG europee e tra queste e le ONG nazionali, talvolta migliorando il contatto e il livello di consultazione tra esse e i governi nazionali e le organizzazioni locali. Sembra ora esservi un maggior livello di cooperazione attorno a grandi temi, quali la promozione della parità di opportunità, piuttocto che a problematiche individuali della disabilità o specifiche di determinati settori. Ciò consente a sua volta di svolgere un dialogo interdisabilità/intersettoriale. Risulta confermato un consolidamento della cooperazione tra le agenzie professionali e le organizzazioni che rappresentano le persone con disabilità, nonchè un rafforzamento delle strutture di partecipazione sia in seno alle organizzazioni individuali che a livello nazionale ed europeo. 3. 3. 3 Contributo allo sviluppo di sinergie tra strategie europee e nazionali Vi è stato un'oricntamento considerevole verso una maggiore sinergia negli ultimi anni, sia tra i vari programmi della Comunità che si occupano del settore della disabilità, in particolare i fondi strutturali, che tra le strategie per la disabilità a livello nazionale. 11 contributo preciso dello stesso HELIOS II a questo cambiamento non è di facile valutazione in un momento in cui numerose diverse forzc operano per foggiare le politiche sociali a tutti i livelli. E comunque risultato chiaro che il programma ha fornito grandi opportunità di dialogo alle varie parti, e le attività e le strutture del programma hanno posto in risalto e sostenuto la realizzazione di sviluppi in altre sedi. In questo senso, il programma ha svolto un* importante funzione di complementarità ai programmi d'azione e alle iniziative della Comunità nel settore delle persone con disabilità. A. Contributo allo sviluppo delle strategie a livello europeo La comunicazione del 30 luglio 1996 sulla Parità di opportunità per le persone con disabilità - Una Nuova strategia comunitaria per la disabilità6, la risoluzione del 20 dicembre 1906 del Consiglio e dei rappresentanti dei governi riuniti in sede di Consiglio sulla parità di opportunità per le persone con disabilità7, nonché la risoluzione del Parlamento europeo del 13 dicembre 1996 sui diritti delle persone con disabilità8 rappresentano importanti progressi nello sviluppo della parità di opportunità per le persone con disabilità a livello delFUnioue europea. I dibattiti nel contesto di HELIOS II hanno fornito un impulso importante allo sviluppo di questa politica. II Foro europeo delle persone con disabilità ha costituito uno strumento importante di pressionc, nell'ambito della struttura consultiva del programma HELIOS II, e svolto un notevole ruolo di promotore della sensibilizzazione alle problematiche che rientrano nelle h COM(406) def. 7 G UC 12 del 13. 01. 97. x G UC 20 del 20. 01. 97. 10 competenze dell'Unione e che influenzano in modo diretto la qualità di vita delle persone con disabilità. Ciò ha incoraggiato un più vasto dialogo incentrato su questi temi, sia tra i vari servizi della Commissione, che tra la Commissione e le organizzazioni di persone con disabilità. Negli ultimi due anni sono stati realizzati interventi efficaci e sono state prese decisioni concrete al fine di inserire le esigenze delle persone con disabilità anche in altri programmi europei, con l'introduzione della "seconda generazione" di iniziative comunitarie. Questo può essere considerato un'indicazione del contributo di HELIOS II alla realizzazione di sinergie fra le strategie per la disabilità sul piano europeo. Sono stati riscontrati cambiamenti nelle iniziative della Comunità e nei programmi dell'UE per venire incontro alle esigenze delle persone con disabilità, ad esempio, nei programmi: SOCRATES, LEONARDO e TIDE, con la defmizione di forti legami con il programma HORIZON sul piano nazionale e una considerevole comunità di partecipazione a entrambi i programmi. Al termine di HELIOS II, altre direzioni generali della Commissione hanno avviato nuove azioni che rappresentano un importante progresso per tutto il settore della disabilità. Si tratta per esempio dei gruppi di lavoro per lo sport e il turismo, delFislituzione da parte del governo danese di una Agenzia europea per lo sviluppo dell'istruzione speciale. nonchc della distribuzione del materiale prodotto dallc attività di scambio nei settore delFislruzione. li. l'f/clti sullo sviluppo delle politiche a livello nazionale e locale Nei corso del programma HELIOS II, numerosi Stati membri si sono impegnati in un processo di attuazione o di considerazione di importanti cambiamenti di strategia suscettibili di avere un impatto sulla qualità di vita delle persone con disabilità. È difficile valutare quale sia stato il peso del programma HELIOS II al riguardo. I cambiamenti delle condizioni socio- economiche e dei sistemi assistenziali hanno avuto spesso effetti più decisivi, ad esempio in relazione con l'erogazione di contributi finanziari e la prestazione di servizi alle persone con disabilità. I rappresentanti nazionali di vari Stati membri hanno tuttavia indicato che HELIOS 11 ha influito sullo sviluppo delle politiche nazionali nei modo seguente: • fornendo informazioni di fondo e modelli di pratiche; • indicando settori in cui era necessario sviluppare politiche nazionali; • fornendo un foro in cui le varie parti coinvolte si sono riunite per discutere le varie politiche; • creando le condizioni necessarie ad un cambiamento di strategie (è stala indicata come rilevante in questa sede l'esigenza di chiare politiche a livello europeo); • rafforzando gli orientamenti politici già in corso di discussione; • promuovendo il sostegno e la solidarietà tra le organizzazioni delle persone con disabilità e rafforzando la loro capacità di costituire gruppi di pressione a fìni di cambiamento. le nuove 1 settori d'influenza politica riguardavano: le politiche antidiscriminatorie, la parità di la consulenza sulForientamento la formazione, opportunità, professionale e Fistituzione di nuovi comitati e commissioni interdipartimentali. Le priorità del cambiamento sono risultate diverse per ciascun paese; in numerosi paesi sono in corso di realizzazione o di studio modilìche legislativc coerenti con la lìlosolìa della parità di tecnologie, 11 opportunità, ma si è visto anche che in molti Stati membri le poiitiche a favore delFoccupazione erano fra le prime priorità, con particolare riferimento alla necessità di trovare il corretto equilibrio tra i posti di lavoro protetto e le iniziative occupazionali protette e agevolate. Altri temi esaminati sono stati quelli dell'accessibilità (trasporti, immobili), dell'istruzione e della formazione professionale, del sostegno ai genitori e alle famiglie, nonché delle strutture assistenziali alle persone con disabilità più gravi. 4. Insegnamenti da trarre HELIOS II ha costituito un approccio innovativo all'intervento comunitario in un settore importante della politica sociale. La valutazione indica che, malgrado i suoi limiti, il programma ha apportato un contributo importante a taluni sviluppi nel settore della disabilità, per quanto molti di questi ultimi richiedano ancora un certo tempo prima di poter cssere completamente attuati. I principali insegnamenti da trarre dalla valutazione del programma possono essere sintetizzati secondo tre grandi linee: • valore aggiunto di HELIOS II • limiti del programma • implicazioni per le azioni future 4. 1 Valore aggiunto A livello europeo, il programma ha fornito un valore aggiunto attraverso: • la realizzazione di un patrimonio comune di conoscenze relative ai contesti strategici e alle pratiche innovatrici; • un miglioramento della comunicazione, soprattutto tra i professionisti dei vari paesi, che ha consentito a questi ultimi di valutare le proprie prestazioni, promuovere l'autovalutazione e inserire le rispettive pratiche in un contesto generale; • l'incoraggiamento del sostegno e della solidarietà fra le organizzazioni delle persone con disabilità, consentendo a molte di esse di acquisire esperienze che hanno consentito loro di partecipare in modo più effìcace alle strutture e ai programmi a livello europeo; A livello nazionalc, i principali capisaldi del valore aggiunto del programma sono stati i seguenti: • • lo stimolo dell'interesse e della creatività nel settore della disabilità, attraverso un confronto dei partecipanti con soluzioni alternative e nuovi approcci ai problemi familiari; il rafforzamento della solidarietà, del sostegno e della comunicazione tra gli stessi partecipanti, sia negli Stati membri che tra Stati membri. Ciò ha contribuito a spezzare l'isolamento delle persone con disabilità, dei prestatori informali di servizi e dei professionisti del settore; • la promozione della solidarietà in forme più o meno politicizzate d'azione. Ciò ha confcrilo autorità e aiutato le organizzazioni delle persone con 12 disabilità a costituire gruppi di pressione fornendo loro elementi di dibattito, migliorandone il potere di persuasione e nobilitando l'immagine delle associazioni di pressione; • sono state migliorate le conoscenze e la consapevolezza degli utenti e dei professionisti che in numerosi casi si sono incontrati per la prima volta; • l'elaborazione di un migliore concetto di buona pratica, particolarmente in relazione alla partecipazione attiva delle persone con disabilità alla fornitura di servizi e allo sviluppo delle varie strategie. L'attuazione effettiva di questi processi deve essere comunque vista in una prospettiva a lungo termine. 4. 2 Limiti del programma I limiti più palesi di HELIOS II sono insiti alla concezione stessa del programma, incentrato sostanzialmente sullo scambio, con risorse limitate, e che è rimasto quindi molto dipendente dai partecipanti a livello nazionale e locale per quanto riguarda la sua capacità di attuare un "vero" cambiamento (nei servizi e nella politica a favore delle persone con disabilità), piuttosto che limitarsi ad una semplice funzione di stimolo del dibattito e ad un miglioramento della sensibilità aii problemi. II programma ha continuato anche a dipendere in ampia misura dai partecipanti locali e nazionali quanto alla sua capacità di attuare una vera partecipazione e consultazionc delle persone con disabilità. Una conseguenza è stata che il programma ha teso a reiterare nel suo ambito le diffìcoltà che si riferiscono in modo dirctto alle persone con disabilità e che si incontrano in tutto il settore delle politiche e delle pratiche che riguardano queste ultime. Malgrado tutti gli sforzi compiuti, questi limiti non sono mai stati superati. Ciò riflette l'accettazione ineguale di una filosofia d'azionc che considera le persone con disabilità stesse attori essenziali del processo di cambiamento e di sviluppo; rispecchia inoltre una sottovalutazione del livello di risorse supplementari richieste per sostenere il coinvolgimento diretto delle persone con disabilità. Si sarebbero potute anche sfruttare meglio le opportunità fornite dai programma per diffondere le esperienze acquisite ad un pubblico più vasto attraverso una più chiara strategia di diffusione, in particolare per il materiale elaborato alla fine del programma. Sarebbe stato inoltre possibile adottare un approccio più strategico in materia di scnsibilizzazione del pubblieo, dedicandovi anche maggiori risorse. La partecipazione dei media alle attività relative alle persone con disabilità è sempre difficilc e, malgrado qualche successo in questo campo, il programma si è rivolto sostanzialmente ai media già attivi in questo campo. Lo sviluppo di solidarietà e eoopcrazione a livello europeo in rapporto alle problematiche della disabilità sembra essere stato meno efficace sul piano dei governi nazionali, in parte a causa del fatto che i processi di consultazione del programma hanno incoraggiato la comunicazione bilaterale con la Commissione piuttosto che una collaborazione effettiva tra i rappresentanti nazionali. 13 4. 3 Implicazioni per le azioni future Tali implicazioni vanno viste nel contesto della Nuova strategia comunitaria per la disabilità presentata dalla comunicazione della Commissione del 30 luglio 1996, dalla risoluzione del Consiglio del 20 dicembre 1996 e dalla risoluzione del Parlamento europeo dell'll aprile 1997. La valutazione di HELIOS II fornisce alcune utili informazioni riguardo ai passi da compiere per applicare la nuova strategia. 4. 3. 1 Provvedimenti destinati a promuovere un approccio alla disabilità basato sul diritto II contesto della nuova strategia per la disabilità basato sul principio della cittadinanza e della parità richiede ulteriori ricerche ed analisi della natura strutturale degli svantaggi e delle discriminazioni cui sono soggette le persone con disabilità. Questo bisogno viene illustrato dalla valutazione. Risultano inoltre necessarie strategie volte a garantire che l'informazione raccolta a livello centrale sia oggetto di ampia diffusione. Per l'applicazione effettiva di tali strategie sarà inoltre necessaria la cooperazione fattiva degli Stati membri. Questo è il motivo per cui in seno al Gruppo di alto livello sulla disabilità la Commissione ha avviato un dibattito sulle opportune modalità di accentramento dei risullati delle ricerche e delle esperienze in materia di disabilità. E inoltre evidente che anche il sostegno e la diffusione di pratiche innovatrici possono svolgere un loro ruolo in sede di elaborazione del nuovo approccio. La valutazione propone azioni mirate e sperimentali in ordine ad un approccio orientato verso la parità dei diritti. verso il sostegno e la pianificazione personale e consumeristico. Tali azioni non si sovrapporrebbero ad altri attuali programmi o iniziative della Comunità e potrebbero costituire strumenti adeguati di conseguimento degli obiettivi dell'Unione. Basandosi sulle conoscenze ricavate da HELIOS II, sugli scambi, come pure sui principi enunciati dalla Nuova strategia comunitaria per la disabilità, F8 aprile 1997 la Commissione ha pubblicato un invito alla presentazione di proposte di progetti pilota da parte di organizzazioni non governative ed associazioni di persone con disabilità9. In seguito all'invito, oltre 100 tra progetti pilota e attività di scambio costituenti modi innovativi di potenziamento delle persone con disabilità sono stati selezionati dalla Commissione e vengono attualmente realizzati in tutta FUnione europea. 4. 3. 2 Misure volta a rafforzarc il dialogo con gli Stati membri l/obiettivo principalc della Commissione consistc nel perseguire un orientamento integrato e coerente nel campo della disabilità,quale espresso dalla risoluzione del Consiglio sulla parità di opportunità delle persone con disabilità. Anche questo orientamento richiede strutture integrate. La valutazione sottolinea il fatto che strutture istituite nel contesto del seguito dato alla comunicazione del 30 luglio 1996 ed alla risoluzione del 20 dicembre 1996, quali il Gruppo ad alto livello e il Foro europeo della disabilità rappresentano sforzi significativi verso la formalizzazione dei canali di comunicazione. E stato comunque sottolineato che queste GU C 109dell8. 4. 97, pag. 18 14 strutture devono assumere un carattere di effettiva partecipazione per evitare di distanziarsi dagli utenti o divenire una rete "chiusa" di definizione delle varie politiche a livello europeo, la qual cosa non avrebbe una sufficiente trasparenza per le persone con disabilità, i professionisti e gli amministratori a livello locale. È inoltre importante che siffatte strutture di partecipazione siano istituite a livello degli Stati membri per fungervi da "antenne" delle strutture comunitarie. II coordinamento comporta inoltre l'istituzione di efficaci canali di comunicazione tra le autorità pubbliche (europee, nazionali) e gli altri gruppi di interesse, nonché la promozione di sinergie tra i programmi e le iniziative della Comunità. L'ulteriore sviluppo delle capacità strategiche ed esecutive della Commissione costituisce inoltre un requisito preliminare in vista della promozione della pianificazione strategica e del coordinamento interdipartimentale a livello politico ed esecutivo, La valutazione illustra la necessità di una struttura suscettibile di progredire riflettendò sulle problematiche pertinenti alla disabilità, capace di proporre orientamenti strategici alla Commissione per la soluzione di tali problemi e di fungere da collegamento con le varie direzioni generali per promuovere stratcgie e assicurare sinergie tra i programmi settoriali che prevedono iniziative a lavore delle persone con disabilità. 11 nuovo Gruppo di alto livello e il Foro europeo della disabilità costituiscono altivttanti sviluppi importanti che assicurano una continuazione del dibattito e della diseussione a livello europeo, ma che richiedono sforzi considerevoli da parte della Commissione per reagire alle iniziative che ne derivano, per sviluppare collegamenti efficaci tra i diversi settori di lavoro in diretto rapporto con gli interessi delle persone con disabilità e coordinare le strategie. 4. 3. 3 Misure volte ad assicurare la piena rappresentanza delle persone con disabilità e delle loro organizzazioni nel contesto delle azioni di "mainstreaming" Un'importante questione di base elaborata nel contesto della nuova strategie per la disabilità è costituita dal principio del "mainstreaming" che comporta una formulazione della politiea globale della Comunità capace di tcnere conto dei bisogni, degli interessi e della partecipazione delle persone con disabilità. L'importanza di tale principio è stata corroborata dai risultati della Conferenza intergovernativa. L'articolo 6a del trattato di Amsterdam dispone che "il Consiglio, deliberando all'unanimità su proposta della Commissione e previa consultazione del Parlamento europeo, può intervenire opportunamente per combattere le discriminazioni basate sul sesso, sull'origine razziale o etnica, sulla religione o ledo. sulla disabilità, sull'età o sulle inclinazioni sessuali". La dichiarazione relativa alFarticolo lOOa dispone che "in sede di adozione di provvedimenti in virtù dell'articolo lOOa, le istituzioni comunitarie lengono conto dei bisogni delle persone con disabilità". Gli insegnamenti ricavati da HELIOS II dimostrano inoltre che gli interessi delle persone con disabilità non possono essere garantiti in seno alle attività di "mainstream" senza la disponibilità di misure adeguate di promozione della loro piena partecipazione. Esse comprendono: • risorse adeguate: particolarmente necessarie in quanto le organizzazioni che rappresentano le persone con disabilità operano spesso con stanziamenti estremamente limitati e contano molto sui contributi volontari; • maggiore aeccssibilità: l'esperienza di HELIOS II indica l'esistenza diffusa di una mancanza di comprensione dei bisogni di accesso delle persone con disabilità lìsiche, sensoriali e mentali. L'accesso comprende la disponibilità e la presentazione di 15 informazioni in materia di attività, accessibilità di edifici, trasporti e programmazione ed orari delle attività. Comprende inoltre gli atteggiamenti di altri partecipanti alle attività; • sorveglianza: Vaccessibilità delle azioni di "mainstream" può essere valutata soltanto se viene adeguatamente sorvegliata la partecipazione delle persone con disabilità. Ciò comprende anche la misura in cui talipersone risultano partecipanti attivi di organizzazioni fìnanziate da iniziative e programmi comunitari; • disponibilità di perizia e formazione: è risultato di capitale importanza il ruolo di pareri esperti in sede di consolidamento delle capacità e rafforzamento delle potenzialità delle persone con disabilità di intervenire per iniluenzare i cambiamenti delle strategie che le riguardano. Occorre prevedere una formazione adeguata per coloro che non hanno familiarità con il mondo della disabilità al fine di sensibilizzarli alle conseguenze che le attività di cui sono responsabili possno avere per le persone con disabilità. 4. 3. 4 Misure volte a garantire un vero dialogo civile con le Organizzazioni non governative Garantire una rappresentazione adeguata delle problematiche della disabilità in tulte le attività fondamentali ("mainstream") richiede l'esistenza di meccanismi appropriati che le organizzazioni delle persone con disabilità possano utilizzare per azioni adeguate. HEI. IOS II ha contribuito in modo sostanziale a questo scopo attraverso la deiìnizione di canali diretti di comunicazione tra la Commissione e le ONG, nonché tra le ONG stessc, fornendo informazione, sostegno tecnico e risorse. Tuttavia, molte delle organizzazioni interessale rimangono alquanto dipendenti dai finanziamenti comunitari per poter mantenere il livello di attività, e la loro capacità di continuare ad operare dipende in ampia misura da ulteriori azioni al riguardo. Per tal motivo, in virtù delle disposizioni di bilancio stabilite nel 1997, la Commissione ha già intrapreso i passi necessari per fornire un sostegno finanziario adeguato all'opera del programma del Foro europeo della disabilità e del coordinamento delle ONG europee. 5. La via futura IIELIOS II ha aperto molte porte, ha consentito di individuarc numerose op/. ioni e ha avvialo importanli processi di promozione del dialogo europeo sulla disabilità. Come indicano le conclusioni della valulazione, sussiste ora la necessità di continuare il processo di dialogo, Ibrmali/zare i risultati ottenuti e porlare avanti le direttrici più promettenti individuate nelFambito del programma. I principali passi per continuare l'opera sono già stati identificati dalla Commissione che li ha inseriti nella sua Nuova strategia per la disabilità. Anche la valutazione finale fornisee comunque utilissime informazioni su taluni requisiti preliminari di successo della strategia, sui modi di ulteriore attuazione, nonché avvertimenti sui suoi possibili limiti o carenze. La Commissione svilupperà la sua azione sulla base dell'esperienza ricavata da HELIOS II concentrandosi su quanto segue: a) garantire la piena attuazione della sua nuova strategia per la disabilità, quale delincata nella comunicazione del 30 luglio 1996 sulla parità di opportunità per le 16 persone con disabilità e nella risoluzione del Consiglio del 20 dicembre 1996, in particolare per quanto riguarda il principio deH'inserimento delle problematiche della disabilità in tutte le azioni e in tutti i programmi della Comunità, nonché la cooperazione con gli Stati membri e le ONG; b) integrando nella nuova strategia per la disabilità della Comunità europea alcuni elementi che non erano stati individuati in precedenza, in particolare per quanto riguarda la necessità di svolgere ricerche strutturali sull'esclusione alla quale sono esposte le persone con disabilità; c) esaminando la possibilità di consolidare la nuova strategia per la disabilità e valersi delle esperienze acquisite nell'ambito di HELIOS II; esaminando la possibilità di presentare una proposta legislativa al Consiglio che tenga conto dei primi risultati dei progetti pilota e delle azioni preparatorie intraprese nel 1997 e del trattato di Amsterdam una volta ratificato. 17 ISSN 0254-1505 COM(98)15def. DOCUMENTI IT 04 05 N. di catalogo : CH-CO-98-0I3-I l'-C ISBN 92-78-30127-2 Utììcio delle pubblicazioni ulììciali delle Comunità europce L-2985 Lussemburgo 1%


title: Neuvoston asetus (EY) N:o 238/98, annettu 20 päivänä tammikuuta 1998, Euroopan talousyhteisön ja Norsunluurannikon tasavallan välisessä Norsunluurannikon rannikon edustalla harjoitettavaa kalastusta koskevassa sopimuksessa määrättyjen kalastusmahdollisuuksien ja taloudellisen korvauksen vahvistamisesta 1 päivän heinäkuuta 1997 ja 30 päivän kesäkuuta 2000 väliseksi ajaksi koskevan pöytäkirjan tekemisestä

eurovoc_concepts:
Côte d'Ivoire
agreement (EU)
financial compensation of an agreement
fishing agreement
fishing area
fishing regulations

formats: html pdf print

text: 31. 1. 98 FI Euroopan yhteis(cid:148)jen virallinen lehti L 25/1 I (S(cid:132)(cid:132)d(cid:148)kset, jotka on julkaistava) NEUVOSTON ASETUS (EY) N:o 238/98, annettu 20 p(cid:132)iv(cid:132)n(cid:132) tammikuuta 1998, Euroopan talousyhteis(cid:148)n ja Norsunluurannikon tasavallan v(cid:132)lisess(cid:132) Norsunluu- rannikon rannikon edustalla harjoitettavaa kalastusta koskevassa sopimuksessa m(cid:132)(cid:132)r(cid:132)ttyjen kalastusmahdollisuuksien ja taloudellisen korvauksen vahvistami- sesta 1 p(cid:132)iv(cid:132)n hein(cid:132)kuuta 1997 ja 30 p(cid:132)iv(cid:132)n kes(cid:132)kuuta 2000 v(cid:132)liseksi ajaksi koskevan p(cid:148)yt(cid:132)kirjan tekemisest(cid:132) EUROOPAN UNIONIN NEUVOSTO, joka ottaa huomioon Euroopan yhteis(cid:148)n perustamissopi- muksen ja erityisesti sen 43 artiklan yhdess(cid:132) 228 artiklan 2 kohdan ensimm(cid:132)isen virkkeen ja 3 kohdan ensim- m(cid:132)isen alakohdan kanssa, ottaa huomioon komission ehdotuksen, ottaa huomioon Euroopan parlamentin lausunnot (1), sek(cid:132) katsoo, ett(cid:132) sopimuspuolina olevat Euroopan talousyhteis(cid:148) ja Norsun- luurannikon tasavallan hallitus ovat k(cid:132)yneet Euroopan talousyhteis(cid:148)n ja Norsunluurannikon tasavallan halli- tuksen v(cid:132)lisen Norsunluurannikon rannikon edustalla harjoitettavaa kalastusta koskevan sopimuksen (2) mukai- sesti neuvotteluja m(cid:132)(cid:132)ritell(cid:132)kseen kyseiseen sopimukseen p(cid:148)yt(cid:132)kirjan soveltamisjakson p(cid:132)(cid:132)tytty(cid:132) teht(cid:132)v(cid:132)t muutokset tai lis(cid:132)ykset, kyseisten neuvottelujen johdosta 30 p(cid:132)iv(cid:132)n(cid:132) kes(cid:132)kuuta 1997 parafoitiin uusi p(cid:148)yt(cid:132)kirja edell(cid:132) mainitussa sopi- muksessa m(cid:132)(cid:132)r(cid:132)ttyjen kalastusmahdollisuuksien ja talou- dellisen korvauksen vahvistamisesta 1 p(cid:132)iv(cid:132)n hein(cid:132)kuuta 1997 ja 30 p(cid:132)iv(cid:132)n kes(cid:132)kuuta 2000 v(cid:132)liseksi ajaksi, on yhteis(cid:148)n edun mukaista hyv(cid:132)ksy(cid:132) kyseinen p(cid:148)yt(cid:132)kirja, on aiheellista m(cid:132)(cid:132)ritt(cid:132)(cid:132) j(cid:132)senvaltioiden kalastusmahdolli- suuksien jakautuminen kalastussopimuksen yhteydess(cid:132) k(cid:132)ytett(cid:132)v(cid:132)n kalastusmahdollisuuksien perinteisen jaon perusteella, ON ANTANUT T(cid:142)M(cid:142)N ASETUKSEN: tuksen v(cid:132)lisess(cid:132) Norsunluurannikon rannikon edustalla harjoitettavaa kalastusta koskevassa sopimuksessa m(cid:132)(cid:132)r(cid:132)t- tyjen taloudellisen korvauksen vahvistamisesta 1 p(cid:132)iv(cid:132)n hein(cid:132)kuuta 1997 ja 30 p(cid:132)iv(cid:132)n kes(cid:132)kuuta 2000 v(cid:132)liseksi ajaksi. kalastusmahdollisuuksien ja P(cid:148)yt(cid:132)kirjan teksti on t(cid:132)m(cid:132)n asetuksen liitteen(cid:132) (3). 2 artikla P(cid:148)yt(cid:132)kirjassa vahvistetut kalastusmahdollisuudet j(cid:132)senvaltiolle seuraavan jakoperusteen mukaan: jaetaan a) pohjakalastus: Espanja: 3 pakastustroolaria b) tonnikalan kalastus: Ranska: 25 alusta Espanja: 30 alusta Portugali: 5 alusta. Jos kyseisten j(cid:132)senvaltioiden lisenssihakemukset eiv(cid:132)t kata p(cid:148)yt(cid:132)kirjassa vahvistettuja kalastusmahdollisuuksia kokonaisuudessaan, komissio voi ottaa huomioon muiden j(cid:132)senvaltioiden lisenssihakemukset. 3 artikla Neuvoston puheenjohtajalla on oikeus nimet(cid:132) henkil(cid:148)t, joilla on valtuudet allekirjoittaa sopimus yhteis(cid:148)(cid:132) sitovasti. 1 artikla 4 artikla Hyv(cid:132)ksyt(cid:132)(cid:132)n yhteis(cid:148)n puolesta p(cid:148)yt(cid:132)kirja Euroopan talousyhteis(cid:148)n ja Norsunluurannikon tasavallan halli- T(cid:132)m(cid:132) asetus tulee voimaan kolmantena p(cid:132)iv(cid:132)n(cid:132) sen j(cid:132)lkeen, kun se on julkaistu Euroopan yhteis(cid:148)jen viralli- sessa lehdess(cid:132). (1) EYVL C 371, 8. 12. 1997 (2) EYVL L 379, 31. 12. 1990, s. 3 (3) Ks. t(cid:132)m(cid:132)n virallisen lehden sivu 81 L 25/2 FI Euroopan yhteis(cid:148)jen virallinen lehti 31. 1. 98 T(cid:132)m(cid:132) asetus on kaikilta osiltaan velvoittava, j(cid:132)senvaltioissa. ja sit(cid:132) sovelletaan sellaisenaan kaikissa Tehty Brysseliss(cid:132) 20 p(cid:132)iv(cid:132)n(cid:132) tammikuuta 1998. Neuvoston puolesta J. CUNNINGHAM Puheenjohtaja