title: Tweede gewijzigd voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende het vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (1998-2002)

eurovoc_concepts:
EU financing
EU programme
research and development
technological change

text: COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 14. 01. 1998 COM(1998)8 def. 97/01 19 (COD) 97/0120 (CNS) Tweede gewijzigd voorstel voor een BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD BETREFFENDE HET VIJFDE KADERPROGRAMMA VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR ACTIVITEITEN OP HET GEBIED VAN ONDERZOEK, TECHNOLOGISCHE ONTWIKKELING EN DEMONSTRATIE (1998-2002) Tweede gewijzigd voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD BETREII ENDE HET VIJFDE KADERPROGRAM1V1A VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR ATOOMENERGIE (EURATOM) VOOR ACTIVITEITEN OP HET GEBIED VAN ONDERZOEK EN ONDERWIJS (1998-2002) (door de Commissie ingediend) TOELICHTING Op 30 april 1997 heeft de Commissie voorstellen aangenomen voor besluiten betreffende het 5e kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling uit hoofde van het EG- en het EURATOM-Verdrag. Eind juli heeft de Commissie haar voorstellen aangevuld met een financiële toewijzing voor het gehele 5e kaderprogramma van 16,3 miljard ecu voor de periode 1998-2002. flcxibiliteit De Commissie Het 5e kaderprogramma luidt een nieuwe benadering in, met als sleutelwoorden conccntratic en is ervan overtuigd dat dc onderzoekinspanning in de eerste plaals betrekking moct hebben op onderwerpen die de burger bczighoudcn (werkgclegcnhcid, leefklimaat, concurrentievermogen) en dat slechis een beperkt aantal thema's moet worden aangesneden zodat de ondernomen werkzaamheden en de ingezette middelen meer effect sorteren. De voorstellen zijn bestudeerd door de twee instanties die betrokken zijn bij de medebeslissingsprocedure met betrekking tot het EG-kaderprogramma - de Raad en het Europees Parlement - alsmede door het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's. Deze laatste twee hebben al een gunstig advies uitgebracht. Het Europees Parlement heeft zijn advies in eerste lezing uitgebracht op 17 en 18 december 1997. Om de besprekingen in het Parlement en de Raad vooruit te helpen, heeft de Commissie besloten haar voorstellen te herzien, zonder echter te raken aan de fundamentele bcginsclcn waardoor zij zich bij haar inspanningen heeft laten leiden. Het is de bedoeling dat dc besprekingen in dc Raad Onderzoek van 12 februari 1998 leiden tot de vaststelling van een gemecnschappelijk standpunt ovcr het HG-programma cn een politiek akkoord over het EURATOM-programma. Behandeling door de Raad In afwachting van het advies van het Europees Parlement en hangende het onderzoek daarvan, is op de Raad Onderzoek van 15 mei 1997 en 10 november 1997 al aanzienlijke vooruitgang geboekt bij de behandeling van de teksten. Ofschoon de Raad nog geen overeenstemming heeft bereikt over de structuur van het 5e EG-kaderprogramma, is op 10 november al wel een consensus ontstaan over de inhoud van de meeste kernactiviteiten. De Raad heeft daarin het advies van het Comité voor Wetenschappelijk en Technisch Onderzoek (CREST) gevolgd dat medio oktober was goedgekeurd. Behandeling door het Europees Parlement De door het Parlement op 17 en 18 december 1997 aangenomen amendementen hebben met name betrekking op de structuur en de kernactiviteiten van het EG- kaderprogramma. In het algemeen onderschrijven zij volledig de principes van concentratie en flexibiliteit die door de Commissie in haar oorspronkelijke voorstellen werden gehuldigd. i ^ Het Parlement stelt met name een extra thematisch programma voor het EG- kaderprogramma voor. Wat het aantal kernactiviteiten betreft, spreekt het Parlement zich uit voor een kleine verhoging; de oriëntatie ervan stemt grotendeels overeen met het meerderheidsstandpunt binnen de Raad. Wat het totale bcdrag betreft, geeft het Parlement een bclangrijk signaal door 16,7 miljard ecu voor te stellen. Standpunt van de Commissie In de gewijzigde voorstellen zijn verschillende amendementen van het Parlement naar geest en naar inhoud, en soms zelfs in dezelfde bewoordingen, overgenomen voor zover zij een belangrijke bijdrage leveren en van dien aard zijn dat latere onderhandelingen erdoor kunnen worden vergemakkelijkt. Dit geldt met name voor het aantal thematische programma's van het EG- kaderprogramma. De meeste delegaties van de Raad waren voorstander van vijf thematische programma's. Het Europees Parlement stelt er nu vier voor. De Commissie is van mening dat dit aantal de grondslag kan vormen voor een evenwichtig compromis. Sommige amendementen van het Parlement die betrekking hebben op de formulering van de thema's en de uitvoerige omschrijving van de wetenschappelijke en technologische inhoud ervan, neigen echter naar een benadering per sector en per discipline, die indruist tegen de aanpak welke door de Commissie wordt voorgestaan. Waar de standpunten ten gronde overeenstemmen, zijn de gewijzigde voorstellen van de Commissie dan ook gebaseerd op de voorstellen van de Raad. Dat is met name het geval voor de formulering van de teksten van de nieuwe kernactiviteiten. De belangrijkste wijzigingen betreffen het EG-kaderprogramma. Zij hebben betrekking op: • De structuur van de eerste activiteit. die voortaan gebaseerd is op de volgende vier thematische programma's [artikel 1, lid 2; artikel 3, lid 1; bijlage II, bijlage III]: (a) verbetering van het leefklimaat en het beheer van de biologische hulpbronnen; (b) totstandbrenging van een gebruikersvriendelijke informatiemaatschappij; (c) bevordering van een concurrerende en duurzame groei; (d) behoud van het ecosysteem. Met deze herschikking, waarbij het eerste en het derde thematische programma ingrijpend worden veranderd en een vierde thematisch programma wordt ingevoerd, legt de Commissie het accent op de tot nogtoe gevolgde geïntegreerde, multidisciplinaire en multisectorièle benadering. Het eerste programma wordt nu geconcentreerd rond gezondheid, leefklimaat en beheer van de biologische hulpbronnen, terwijl het nieuwe (vierde) programma gericht is op het behoud van de bestaande natuurlijke hulpbronnen. ib Wat dit laatste betreft, is de Commissie van mening dat de wisselwerking tussen de kwesties met betrekking tot milieu en energie voldoende sterk is om de toevoeging van een extra programma voor dit thema te rechtvaardigen. Het derde programma wordt voortaan hoofdzakelijk geconcentreerd op de combinatie van problemen in verband met productie en vervoer. • De kcrnactiviteiten |bijlage II] De twee kernactiviteiten "gezondheid en voeding " en "milieu en gezondheid" van het programma "Verbetering van het leefklimaat en het beheer van de biologische hulpbronnen" hebben belangrijke gemeenschappelijke grondslagen en worden daarom bijeengebracht in één kernactiviteit "gezondheid, voeding en milieufactoren", zij het met een nieuwe formulering waardoor het aantal onderwerpen wordt beperkt [bijlagell, II. l. a)i)]; in twee kernactiviteiten, namelijk "bevordering van De kernactiviteit "geavanceerde energiesystemen en -dienslen" wordt opgesplitst duurzaam energiegebruik" en "ontwikkeling en levering van schonere, meer concurrerende en meer gediversifieerde energie", die worden overgebracht naar het nieuwe programma "Behoud van het ccosysteem" met een nieuwe formulering van de inhoud op basis van het advies van het CREST [bijlage II, II. 4. a) iii) & iv)]; Er worden twee extra kernactiviteiten ingevoerd: de eerste met betrekking tot "vergrijzing van de bevolking" binnen het programma "Verbetering van het leefklimaat en het beheer van de biologische hulpbronnen" tweede "mondiale Il. l. a) milieuveranderingen en klimaat" binnen het nieuwe programma "Behoud van het ecosysteem " [bijlage II, II. 4. a) ii)], met in beide gevallen een formulering van de inhoud die eveneens gedeeltelijk gebaseerd is op het advies van het CREST; iv)], de [bijlage II, Een punt ovcr de ontwikkeling van de wetenschappelijke basis voor een duurzaam gebruik van de hulpbronnen van de zee wordt opgenomen in de kernactiviteit "mondiale milieuveranderingen en klimaat" [bijlage II, 114a) ii)]; De titel van de kernactiviteit "de stad morgen" wordt zodanig gewijzigd dat het culturele erfgoed erin wordt opgenomen [bijlage II, ii. 4 a) iv)]. Inzake de algemene toewijzing van middelen en de verdeling daarvan, wordt voorgesteld de door de Commissie voorgestelde waarden met betrekking tot het totale bedrag en de verdeling ervan over de vier activiteiten te bevestigen. ic Wat de verdeling van de middelen binnen de eerste activiteit betreft, zijn de aangebrachte wijzigingen een afspiegeling van de aangepaste structuur op basis van vier programma's: a. Vcrhctering van hel lccfklimaal en van het beheer over de biologische hulpbronnen b. Totstandbrenging van een gebruikersvriendelijke informatiemaatschappij 2650 miljoen ecu 3925 miljoen ecu c. Bevordering van een concurrerende en duurzame groei 3100 miljoen ecu d. Behoud van het ecosysteem 2100 miljoen ecu Conclusie Door haar gewijzigde voorstellen al op 14 januari goed te keuren, komt de Commissie haar verplichting na om alle nuttige elementen te verstrekken met het oog op het vinden van een compromis tijdens de Raad "Onderzoek" van 12 februari 1998. Opdat het lijdschcma voor de goedkeuring van het 5e kaderprogramma en de specifieke programma's kan worden aangehouden en de besluiten begin 1999 ten uitvoer kunnen worden gelegd, is het van essentieel belang dat op deze Raad vooruitgang kan worden geboekt. id TWKMDIi GliWIJZIGD VOORSTEL VOOR EEN BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAI) BETREIEENDE llliT VIJPDH KADERPROGRAMMA VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR ACTIVI'IEITEN OP HET GEBIED VAN ONDERZOEK, TECHNOLOGISCHE ONTWIKKELING EN DEMONSTRATIE (1998-2002) OORSPRONKELIJK VOORSTEL GEWIJZIGD VOORSTEL HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelqt op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 130 I, lid 1, Gezien het voorstel van de Commissie', Ge/. ien het advies van het Economisch en Sociaal Comité", Gezien het advies van hel Comité van de Regio's , Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 1301, lid 1, Gezien het voorstel van de Commissie1, Gezien het advies van hel Economisch en Sociaal Comité2, Ge/. ien het advies van het Comité van de Regio's', Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag, Overwegende dat een meerjaren-kaderprogramma dienl te worden vastgesteld, waarin alle activiteiten van de Gemeensehap op het gebied van onderzoek en inbegrip van teehnologisehe ontwikkeling, met demonstratie, zijn opgenomen; Overwegende dat een meerjaren-kaderprogramma dient te worden vastgesteld, waarin alle activiteiten van de Gemeenschap op het gebied van onderzoek en teehnologisehe ontwikkeling, met inbegrip van demonstratie, zijn opgenomen; van Overwegende dat de Commissie, overeenkomstig artikel 4, lid 2, van Besluit nr. 1110/94/EG van het Europees Parlement en de Raad, van 26 april 1994, betreffende het vierde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap communautaire werkzaamheden op het gebied van onderzoek, technische ontwikkeling en demonstratie (1994- 1998)", gewijzigd bij Besluit nr. 616/96/EG5, door onalliaiikclijkc bevoegde deskundigen een externe evaluatie nioel lalen uitvoeren van het beheer en van de resullalen van de activiteiten van de Gemeenschap in de loop van de vijf aan deze evaluatie voorgaande jaren, alvorens haar voorstel voor een vijfde kaderprogramma in te dienen; dat deze evaluatie en de conclusies ervan, alsmede van de opmerkingen van de Commissie, zijn medegedeeld aan het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's; Overwegende dat de Commissie, overeenkomstig artikel 4, lid 2, van Besluit nr. 1110/94/EG van het Europees Parlement en de Raad, van 26 april 1994, betreffende het vierde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap van communautaire werkzaamheden op het gebied van onderzoek, technische ontwikkeling en demonstratie (1994- 1998)4, gewijzigd bij Besluit nr. 616/96/EG5, door onafhankelijke bevoegde deskundigen een externe evaluatie moel lalen uitvoeren van hel beheer en van de resultaten van de activiteiten van de Gemeenschap in de loop van de vijf aan deze evaluatie voorgaande jaren, alvorens haar voorstel voor een vijfde kaderprogramma in te dienen; dat deze evaluatie en de conclusies ervan, alsmede van de opmerkingen van de Commissie, zijn medegedeeld aan het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's; Overwegende dat de Commissie op 10 juli 19966 een mededeling heeft vastgesteld over de eerste oriëntaties Overwegende dat de Commissie op 10 juli 19966 een mededeling heeft vastgesteld over de eerste 1 PB nr. C 173 van 7. 6. 1997, blz. 10 1 PB nr. C 173 van 7. 6. 1997, blz. 10 en PB nr. C 291 van 25. 9. 1997, blz. 15 2 PB nr. C 355 van 21. 11. 1997, blz. 38 2 PB nr. C355 van 21. 11. 1997, blz. 38 3 PB nr. C 379 van 15. 12. 1997, blz. 26 3 PB nr. C 379 van 15. 12. 1997, blz. 26 1PBnr. L 126 van 18. 5. 1994, blz. I 4PBnr. L 126 van 18. 5. 1994, blz. 1 5 PB nr. L 86 van 4. 4. 1996, blz. 69 5 PB nr. L 86 van 4. 4. 1996, blz. 69 COM (96) 332 def. COM (96) 332 def. ie voor het vijfde kaderprogramma, waarin op de noodzaak werd gewezen dat dit programma in de economische en maatschappelijke eerste plaats in behoeften voorziet; dat deze mededeling op 20 november 1996 werd gevolgd door een eerste werkdocument7, waarin de beoogde doelstellingen en de instrumenten voor de tenuitvoerlegging werden toegelicht, en daarna op 12 februari 1997 door een tweede werkdocument8, waarin de mogelijke inhoud van het vijfde kaderprogramma uitvoerig werd uiteengezet; oriëntaties voor het vijfde kaderprogramma, waarin op de noodzaak werd gewezen dat dit programma in de eerste plaats in economische en maatschappelijke behoeften voorziet; dat deze mededeling op 20 november 1996 werd gevolgd door een eerste werkdocument7, waarin de beoogde instrumenten voor de doelstellingen en de tenuitvoerlegging werden toegelicht, en daarna op 12 februari 1997 door een tweede werkdocument8, waarin de mogelijke inhoud van het vijfde kaderprogramma uitvoerig werd uiteengezet; overwegende dat dc Raad naar aanlciding van dc mededeling van dc Commissic ovcr coördinatic door samcnwcrking van november 19949 in juni 1995 bcsloot dat dc nodigc stappen mocstcn worden genomcn om samcnwcrking cn coördinatic tusscn dc lidstatcn tc bcvordercn, overcenkomslig artikel 130H van het Vcrdrag, tcchnologischc ontwikkcling passen Ovcrwcgcndc dat dc doelstellingen van het bclcid van dc Gcmccnschap op het gcbicd van onderzoek cn in dc huidige context van de uitdagingen waaraan dc Gemeenschap het hoofd moet bieden en van de kansen die zij wil grijpen, en die in de eerste plaats betrekking hebben op de maatschappelijke problemen, de verbetering van het internationale concurrentievermogen van de industrie van de Gemeenschap, de economische groei, het scheppen van arbeidsplaatsen, het milieu, het leefklimaat, de mondialisering van kennis, de bijdrage tot dc ontwikkcling en dc uitvoering van het beleid van dc Gcmccnschap overecnkomstig artikel 130 F, lid 1, van het Vcrdrag, cn dc plaats van dc Gcmccnschap als ccntrum van wctcnschappclijkc cn tcchnologischc kwalitcit in dc wcrcld; Overwegende dat het vijfde kaderprogramma zich bijgevolg, uit hoofde van de eerste activiteit in artikel 130 G van het Verdrag omschreven activiteit, moet concentreren op een beperkt aantal thema's die betrekking hebben op activiteiten voor onderzoek en ontwikkeling van algemeen inzetbaar wetenschappelijk en technologisch potentieel, op activiteiten waarin dit soort werkzaamheden zijn bijeengebracht in een samenhangend geheel dat strategisch op eenzelfde veelbelovend onderwerp (hierna "kernactiviteiten" genoemd) is gericht, en op steun voor onderzoekinfrastructuur; de maatschappelijke Ovcrwcgcndc dat dc doelstellingen van het bclcid van de Gcmccnschap op het gcbicd van ondcr/ock cn tcchnologischc ontwikkcling passcn in dc huidigc contcxt van de uitdagingen waaraan de Gemeenschap het hoofd moet bieden en van de kansen die zij wil grijpen, en die in de eerste plaats betrekking hebben op het concurrentievermogen van de industrie, het scheppen de van mondialisering van kennis, de bijdrage tot de ontwikkeling en de uitvoering van het beleid van de Gemeenschap overecnkomstig artikel 130 F, lid 1, van het Vcrdrag, cn dc plaats van dc Gcmccnschap als ccntrum van wctcnschappclijkc cn tcchnologischc kwalitcit in dc wcrcld; arbeidsplaatsen, leefklimaat, problemen, het Overwegende dat het vijfde kaderprogramma zich bijgevolg, uit hoofde van de eerste activiteit in ariikel I30G van het Verdrag omschreven activiteit, moet concentreren op een beperkl aantal thema's die betrekking hebben op werkzaamheden voor onderzoek en ontwikkeling van algemeen inzetbare technologie, op activiteiten waarin dit soort werkzaamheden zijn bijeengebracht in een samenhangend geheel dat strategisch op eenzelfde veelbelovend onderwerp (hierna "kernactiviteiten" genoemd) is gericht, en op steun voor onderzoekinfrastructuur, Overwegende vijfde kaderprogramma, uit hoofde van de tweede, de derde anderzijds dat het Overwegende vijfde kaderprogramma, uit hoofde van de tweede, de anderzijds het dat 7 COM (96) 595 def. 8 COM (97) 47 def. 7 COM (96) 595 def. 8 COM (97) 47 def. 9 COM (97) 438 def. en de vierde acliviteit als omschreven in artikel 130 G thema's moet bevatten met van het Verdrag, hctrckking lol aspecten die daarvoor speciliek zijn en andere aspeclen, gericht op horizontale coördinatie, ler ondersteuning van en in wisselwerking met soortgelijke werkzaamhcden als die welke uit hool'de van de ecrste activiteit worden verricht, Overwegende dat om deze benadering te kunnen toepassen het in de Gemeenschap bestaande potentieel aan wetenschappelijke, technische en technologische topkwaliteit moet worden gehandhaafd en zelfs rekening houdend met de door de versterkt, internationale partners ondernomen belangrijkste activiteiten; dat dit potentieel zowel betrekking heeft op materiële en immateriële infrastructuur als op menselijke hulpbronnen, Overwegende dat in ditzelfde verband ook de bijzondere klemtoon moet worden gelegd op kleine en middelgrote ondernemingen (KMO's) als schepsters van arbeidsplaatsen, op de verspreiding en de overdracht van resultaten, op innovatie en op de opleiding en de mobiliteit van onderzoekers, derde en de vierde activiteit als omschreven in thema's moet artikel 130 G van het Verdrag, bevatten met betrekking tot aspecten die daarvoor speciliek zijn en andere aspecten, gericht op horizontale coördinatie, ter ondersteuning van en in wisselwerking met soortgelijke werkzaamheden als die welke uit hoofde van de eerste activiteit worden verricht; Overwegende dat om deze benadering te kunnen in de Gemeenschap bestaande toepassen het potentieel aan wetenschappelijke, technische en technologische topkwaliteit moet worden gehandhaafd en zelfs versterkt, rekening houdend internationale met het feit dat de belangrijkste partners hun uitgaven voor O&TO verhogen; dat dit potentieel zowel betrekking heeft op materiële en immateriële infrastructuur als op menselijke hulpbronnen; Overwegende dat in ditzelfde verband ook de bijzondere klemtoon moet worden gelegd op kleine en middelgrote ondernemingen (KMO's) als schepsters van arbeidsplaatsen, op de verspreiding en de overdracht van resultaten, op innovatie en op de opleiding en de mobiliteit van onderzoekers, waardoor de opkomst van een nieuwe generatie onderzoekers met ideeën wordt gestimuleerd; innoverende Overwegende dat onderzoek en technologische kunnen ontwikkeling stimuleren duurzame werkgclegenheid scheppen; dientengevolge economische groei en Overwegende dat de bevordering van duurzame groei voor de Europese economie en een duurzaam industrie met concurrentievermogen voor haar name versterking van haar wetenschappelijke en technologische basis op middellange en lange termijn vereist; Overwegende dat bij de formulering en de uitvoering van het beleid en de activiteiten van de Gemeenschap rekening moet worden gehouden met de doelstelling versterking van de economische en sociale samenhang; dat het kaderprogramma overeenkomstig dit beginsel een bijdrage moet leveren aan de harmonieuze ontwikkeling van de van met Gemeenschap, het wetenschappelijke als wezenlijk topniveau criterium; dat daarom de synergie tussen de activiteiten inzake onderzoek en technologische ontwikkeling en de door de structuurfondsen gefinancierde initiatieven van de Gemeenschap dient te worden versterkt, behoud het Overwegende dat het subsidiariteitsbeginsel evenredigheidsbeginsel in artikel 3 B van het Verdrag, de doelstellingen van het communautaire beleid op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling zoals overeenkomstig en neergelegd zoals en van de economische Overwegende dat bij de formulering en de uitvoering van het beleid en de activiteiten van de Gemeenschap rekening moet worden gehouden met de doelstelling versterking sociale samenhang; dat het kaderprogramma overeenkomstig dit beginsel een bijdrage moet leveren aan de harmonieuze ontwikkeling van de Gemeenschap, met behoud van het wetenschappelijke topniveau als wezenlijk criterium; dat daarom de synergie tussen de technologische activiteiten ontwikkeling en de door de structuurfondsen gefinancierde initiatieven van de Gemeenschap dient te worden versterkt, inzake onderzoek en dat overeenkomstig Overwegende het subsidiariteitsbeginsel en het evenredigheidsbeginsel zoals neergelegd in artikel 3 B van het Verdrag, de doelstellingen van het communautaire beleid op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling in het vijfde kaderprogramma zijn zoals die geconcretiseerd, niet voldoende door de Lid-Staten kunnen worden verwezenlijkt, omdat daarvoor een kritieke massa in menselijk en financieel opzicht aanwezig moet zijn en bevoegdheden moeten worden gebundeld die de mogelijkheden van een Lid-Staat te boven gaan; dat deze doelstellingen derhalve, gezien het multiplicatoreffect dat zij hebben, beter op communautair niveau kunnen worden verwezenlijkt; dat dit besluit beperkt is tot het vereiste minimum om deze doelstellingen te verwezenlijken en niet verder gaat behelst dan wat hiertoe nodig is, in de van activiteiten Overwegende dat de linanciële deelneming van de Gemeenschap het kaderprogramma op het niveau van de specifieke programma's kan worden gediffërentieerd naar gelang van de aard van de activiteiten en de nabijheid van de markt, in naar behoren gemotiveerde specifieke gevallen en met inachtneming van de internationale voorschriften en de bepalingen van de communautaire kaderregeling inzake staatssteun voor onderzoek en ontwikkeling9, met name de punten 5. 12 en 5. 13, in het vijfde kaderprogramma die zijn geconcretiseerd, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt, omdat daarvoor een kritieke massa in menselijk en financieel opzicht aanwezig moet zijn en bevoegdheden moeten worden gebundeld die de mogelijkheden van één lidstaat te boven gaan; dat deze doelstellingen derhalve, gezien het multiplicatoreffect dat zij hebben, beter op communautair niveau kunnen worden verwezenlijkt; dat dit besluit beperkt is lot het vereiste minimum om deze doelstellingen te verwezenlijken en niet verder gaat dan wat hiertoe nodig is, van in de activiteiten Overwegende dat de linanciële deelneming van de Gemeenschap het kaderprogramma op het niveau van de specifieke programma's kan worden gediffërentieerd naar gelang van de aard van de activiteiten en de in naar behoren nabijheid van de markt, gemotiveerde steeds gevallen, overeenkomstig de in dit besluit, met name in bijlage IV, opgenomen beginselen en met inachtneming van de internationale voorschriften en de bepalingen van de communautaire kaderregeling inzake staatssteun voor onderzoek en ontwikkeling10, met name de punten 5. 12 en 5. 13, specifieke Overwegende dat de begrotingsautoriteit alles zal doen om het totale maximumbedrag le bereiken, mits de fmanciële vooruitzichten voor de volgende zijn met de periode van alle andere gerechtvaardigde behoeften beleidssectoren; in overeenstemming Overwegende dat het totale voor het vijfde kaderprogramma uitgetrokken maximumbedrag in geval van toetreding van nieuwe lidstaten, vóór afloop van het kaderprogramma, moet worden herzien, voor Overwegende dat hoewel de administratieve uitgaven onderzoekactiviteiten moeten worden gefïnancierd uit het algemeen bedrag voor het kaderprogramma, zij op doorzichtige wijze in de begroting moeten worden opgenomen; overwegende dat de begrotingsautoriteit van de Commissic een vergclijkbarc gcdctaillecrdc analysc van dc tcnuitvoerlegging daarvan in de gehele begroting verlangt, administratieve uitgaven en de Overwegende dat de criteria voor de keuze van de thema's waaruit het vijfde kaderprogramma is samengesteld en van de daarmee samenhangende wetenschappelijke en technologische doelstellingen, bovengenoemde beginselen in acht nemen; dat diezelfde criteria moeten worden toegepast bij de Overwegende dat de criteria voor de keuze van de thema's waaruit het vijfde kaderprogramma is samengesteld en van de daarmee samenhangende technologische wetenschappelijke doelstellingen, bovengenoemde beginselen in acht nemen; dat diezelfde criteria moeten worden en PB nr. C 45 van 17. 1996, blz. 5. PB nr. C 45 van 17. 1996, blz. 5. tenuitvoerlegging van het vijfde kaderprogramma teneinde de samenhang ervan te waarborgen, toegepast bij de tenuitvoerlegging van het vijfde kaderprogramma teneinde de samenhang ervan te waarborgen, Overwegende dat bij de tenuitvoerlegging van het vijfde kaderprogramma een billijk evenwicht moet worden gehandhaafd, binnen de thema's en met name lussen de activileiten voor onderzoek en ontwikkeling van generische en de "kernactiviteiten", tussen de verschillende thema's van het vijfde kaderprogramma alsook en tussen het vijfde kaderprogramma en ieder ander instrument dat een direcle of indirecte band met dil laatste heeft; technologie inzelbare de Overwegende dat het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek bijdraagt tot de tenuitvoerlegging van het kaderprogramma met betrekking tot activiteitengebieden waarop het kan zorgen voor een neutrale en onafhankelijke deskundigheid alsmede en voor technische ondersteuning bij de uitvoering van de verschillende beleidslijnen van de Unie; dat het bovendien in het kader van consortia deelneemt aan de die indirecte plaatshebben wcrkzaamheden, noodzakelijke wetenschappelijke onderzoekactiviteiten uitvoering hoofde van van uit of over zelfs bijzondere ondcrstcuningsactivitcitcn overwegende dat het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek eigen OTO-werkzaamheden zal vcrrichten via onderzoek en wetenschappelijke cn technische van institutionele aard wanneer het op communautair unieke niveau deskundigheid en installaties beschikt of wanneer het opdrachten krijgt voor werkzaamheden die noodzakelijk zijn voor de opstelling en de uitvoering van bclcidsvormcn cn takcn van de Gcmccnschap die krachtens het Verdrag aan dc Commissic zijn opgcdragcn cn waarvoor dc onpartijdighcid van het GCO is vcrcist, dat het bovendien in het kader van consortia geleidclijk aan in een concurrentieel kader deelneemt aan de uitvoering die plaatshebben uit hoofde van wcrkzaamheden ondcr contract; onderzoekactiviteiten van Overwegende dat de ethische aspecten van de vooruitgang van kennis en technologie en de toepassing ervan in aanmerking moeten worden genomen en dat de onderzoekactiviteiten moeten de worden fundamenlele ethische beginselen en met respect voor de particuliere levenssfeer, verricht met inachtneming van Overwegende dat de ethische aspecten van de vooruitgang van kennis en technologie en de toepassing ervan in aanmerking moeten worden genomen en dat de onderzoekactiviteiten moeten inachtneming van de worden verricht met fundamentele ethische beginselen en met respect voor de particuliere levenssfeer, Overwegende dat behalve het jaarverslag dat krachtens artikel 130 P van het Verdrag aan het Europees Parlement en de Raad moet worden voorgelegd, overeenkomstig de aanbevelingen die met het oog op de doorzichtigheid en een gezond en doelmatig beheer ten uitvoer moeten worden gelegd, bepalingen moeten worden vastgesteld waardoor de stand van zaken bij de tenuitvoerlegging en de evaluatie van het vijfde kaderprogramma systematisch kunnen worden onderzocht, Overwegende dat behalve het jaarverslag dat krachtens artikel 130 P van het Verdrag aan het Europees Parlement en de Raad moet worden voorgelegd, overeenkomstig de aanbevelingen die met het oog op de doorzichtigheid en een gezond en doelmatig beheer ten uitvoer moeten worden, gelegd, bepalingen moeten worden vastgesteld waardoor de tenuitvoerlegging en de evaluatie van het vijfde kaderprogramma systematisch kunnen worden onderzocht, zaken stand van bij de Overwegende dat het Europees Parlement te kennen heeft gegeven dat het mechanismen wil de instellen waarmee tenuitvoerlegging van het kaderprogramma kunnen volgen, zonder te raken aan de uitvoerende rol van de Commissie, de parlementsleden Overwegende dat het communautaire beleid inzake gelijke kansen gedurende de tenuitvoerlegging van het vijfde kaderprogramma in acht moet worden samenhang ondernomen leneinde de te Overwegende dal waarborgen tussen de onderzoekactiviteilen die krachtens het Verdrag tol oprichting van de Europese de Gemeenschap worden werkzaamheden die krachtens het Euratom-Verdrag worden uitgevoerd, het besluit betreffende het kaderprogramma voor activiteiten inzake onderzoek en onderwijs op het gebied van kernenergie tegelijkertijd en voor dezelfde periode als het onderhavige kaderprogramma moet worden vastgesteld, en Overwegende dat het Comité voor wetenschappelijk en technisch onderzoek (Crest) is geraadpleegd, genomen; teneinde de samenhang Overwegende dat le waarborgen tussen de onderzoekactiviteilen die krachtens het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap worden ondernomen en de werkzaamheden die krachtens het Euratom- Verdrag worden uitgevoerd, het besluit betreffende het kaderprogramma voor activiteiten op het gebied van onderzoek en onderwijs inzake kernenergie tegelijkertijd en voor dezelfde periode als het onderhavige kaderprogramma moet worden vastgesteld, voor Overwegende wetenschappelijk en technisch onderzoek (Crest) is geraadpleegd, Comité dat het BESLUITEN: Artikel 1 Artikel 1 1. Voor de periode van 1998 tot en met 2002 wordt ccn mccrjaren-kaderprogramma allc inclusicf aclivitcitcn van dc Gcmccnschap, dcinonstratic-activitcitcn, op hct gcbicd van ondcrzock cn tcchnologische ontwikkeling, hierna "vijfdc kaderprogramma" genoemd, vastgesteld. voor 1. Voor de periode van 1998 tot en met 2002 wordt een meerjaren-kadcrprogramma allc inclusicf activitcitcn van dc Gcmccnschap, dcmonstratic-activitcitcn, op hct gebicd van onderzoek en technologische ontwikkeling, hierna "vijfde kaderprogramma" genoemd, vastgesteld. voor vijfdc Hct omvat, ovcrccnkomstig artikel 130 G van hct Vcrdrag, vicr communautairc aclivitcitcn. kaderprogramma hccft ccrstc activitcit communautairc Dc bctrckking op dc volgende dric thema's: a) ontsluiting van biologischc en ccologische hulpbronncn, b) totstandbrenging van een gebruikersvriendelijke informatiemaatschappij, c) bevordering van een concurrerende en duurzame groei. Dc Iwccdc, dc dcrdc cn dc vicrdc communautairc activitcit hcbbcn rcspccticvclijk bctrckking op dc volgende dric thema's: a) bcvcstiging van dc intcrnationalc rol van hct communautairc ondcrzock, b)innovatic en declneming van kleine en middclgrote ondernemingen (KMO's), c) vcrhoging van het menselijk potentieel. Dczc laatste dric thema's wordcn ook uit hoofde in van dc ccrstc communautairc activitcit aanmcrking gcnomcn. Dc critcria dic tot dc kcuzc van dc in lid 2 bcdocldc thema's cn dc daarmcc samcnhangcndc doclstcllingcn hcbbcn gclcid, zijn in bijlage I opgenomen. Zij worden bij de tenuitvoerlegging van hct vijfde kaderprogramma toegepast. 2. Hct vijfdc omvat, ovcrccnkomstig artikel 130 G van hct Vcrdrag, vicr communautairc activitcitcn. kaderprogramma Dc ccrstc communautaire activiteit hccft bctrckking op de volgende vier thema's. a) vcrbetering van het lecfklimaat en het bchccr van dc biologische hulpbronnen, b) totstandbrenging van een gebniikersvriendelijke informatiemaatschappij, c) bevordering van een duurzame groei. d) behoud van het ccosystccm concurrerende en cn twccdc, dc Dc dc vicrdc dcrdc communautairc activitcit hcbbcn rcspccticvclijk bctrckking op dc volgende dric thema's: a) bcvcstiging van dc intcrnationalc rol van hct communautaire ondcrzock, b)innovatie en deelneming van kleine en middelgrole ondernemingen (KMO's/MKB), c) verhoging van het menselijk potentieel. Deze laatste drie thema's worden ook uit hoofde van dc ccrstc communautairc activitcit in aanmcrking gcnomcn. thema's 3. Dc critcria dic tot dc kcuzc van dc in lid 2 bcdocldc daarmcc samenhangende doelstcllingen hebben gcleid, zijn in bijlage I opgenomen. Zij worden bij de tenuitvoerlegging vijfde van kaderprogramma toegepast. het cn dc wctenschappelijke ervan Dc grote lijnen van de communautaire activiteiten, technologische de de doelstcllingen daarmee in bijlage II samenhangende prioriteiten zijn opgenomen. en en lijnen van de communautairc 4. De grote activiteiten, en wctenschappelijke technologische doelstellingen ervan en de daarmee samenhangende prioriteiten zijn in bijlage II opgenomen. de Artikel 2 Artikel 2 Het totale maximumbedrag voor de financiële declneming van dc Gcmecnschap aan het vijfde kaderprogramma bedraagt 148. 13 miljoenecu. 1. Het totale maximumbedrag voor de financiële deelneming van de Gemcenschap aan het vijfde kaderprogramma bedraagt 14833 miljoenecu. dan Als dit bcdrag in ovcrecnstcmming is mct dc financiële vooruitzichtcn voor de periode 2000- 2002, zal het worden bevestigd. Is dat niel het de geval, jaarlijkse begrotingsautoriteit kredieten in de lijn te liggen van de financiële vooruitzichten voor elk van deze jaren, met inachtneming van de in dit besluit vastgestelde prioriteiten. toegekende dienen door de Het in artikcl 2, lid 1 bcdocldc bedrag wordl in gcval van toctrcding van nicuwc lidstatcn, vóór afloop van het kadcrprogramma hcr/. icn. Dc ondcrschcidcn dcclbcdragcn voor clk van dc in artikcl 1 bcdocldc communaulairc activitcitcn alsmcdc dc vcrdcling van dc middclcn ovcr dc in artikcl I, lid 2, omschrcvcn thcma's van dc ccrstc communaulairc activitcit, zijn in bijlagc III vaslgcslcld. Dc ondcrschcidcn dcclbcdragcn voor clk van dc in artikcl 1 bcdocldc communaulairc activitcitcn alsmcde dc vcrdcling van dc middclcn ovcr dc in artikcl 1, lid 2, omschrcvcn thcma's van dc ccrstc communaulairc activitcit, zijn in bijlagc 111 vastgcstcld. uitgaven administratieve voor Alle onderzoekactiviteiten worden betaald uit het totaalbedrag dat voor het programma beschikbaar is. Zij worden zoals andere vergelijkbare administratieve uitgaven in de begroting van de Gemeenschap gepresenteerd. Met het voorontwerp van begroting geeft de Commissie ieder jaar vergelijkbare gedetailleerde analyses van de administratieve uitgaven en de tenuitvoerlegging daarvan. Artikcl 3 Artikcl 3 Het vijfdc kadcrprogramma wordt tcn uitvocr gclcgd door middcl van zcvcn spccifickc programma's, waarvan dric ovcrccnstcmmcn mct dc dric thcma's van dc ccrstc communautairc activitcit, dric verband houdcn mct respccticvclijk dc twccdc, dc dcrdc cn dc vicrdc communautairc activiteit en cén ecn specifiek programma voor het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek is. In ieder specifiek programma worden nadere bepalingen voor de uitvoering ervan, de looptijd en de noodzakelijk geachte middelen vastgesteld. thcma's van de Het vijfdc kadcrprogramma wordt tcn uitvocr gclcgd door middcl van acht spccifickc programma's, waarvan vicr ovcrccnstcmmcn mct dc vicr ccrstc communautairc activitcit, dric verband houdcn met respccticvclijk dc twecde, dc dcrdc cn de vierdc communautairc activiteit en éón ecn specifiek het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek is. programma voor In ieder specifiek programma worden nadere bepalingen voor de uitvoering ervan, de looptijd geachte middelen en vastgesteld. noodzakelijk de Voor dc tenuitvoerlegging van het vijfdc kadcrprogramma kan zo nodig worden bcslotcn tot zin van aanvullcndc programma's artikcl 130 K, dc door Gemeenschap aan door verschcidcnc Lid-Statcn opgczcttc OTO-programma's in dc zin van artikcl 130 L, of ook tot het in het lcvcn rocpcn van gemeenschappelijke ondernemingen of andere dcclncming in dc tot 2. Voor de tenuitvoerlegging van het vijfdc kadcrprogramma kan zo nodig worden beslotcn tot aanvullcndc programma's in dc zin van artikcl 130 K, dc Gemeenschap aan door verschcidcnc lidstatcn opgczctte OTO-programma's in dc zin van artikcl 130 L, of ook tot hcl in het lcven rocpcn van gemeenschappelijke ondernemingen of dcclncming door tot structurcn in dc zin van artikcl 130 N. Tcvcns kuiincn hicrvoor samcnwcrkingsovcrccnkomstcn in dc zin van artikcl 130 M. wordcn gcslotcn mct dcrdc landcn of intcrnatiotialc organisalics. andcrc structurcn in dc zin van artikcl 130 N. samcnwcrkings- hicrvoor Tcvcns kunncn ovcrccnkomstcn in dc zin van artikcl 130 M, wordcn gcslotcn mct dcrdc landcn of intcrnationale organisaties. Artikel 4 Artikel 4 De nadere voorwaarden voor de fmanciële deelneming van de Gemeenschap aan het vijfde kaderprogramma zijn gebaseerd op de specifieke bepalingen met betrekking en lcchnologische ontwikkeling van het Financieel Rcglcmcnt van loepassing op de algcmcnc bcgroting van dc Europcsc Gcmccnschappcn, als aangcvuld in bijlagc IV bij dit bcsluit. tot kredieten voor onderzoek De voorwaarden voor de financiële deelneming van de Gemeenschap aan het vijfde kaderprogramma zijn gebaseerd op de specifieke bepalingen met betrekking tot kredieten voor onderzoek en lcchnologische ontwikkeling van het Financieel Rcglement van tocpassing op de algcmcnc bcgroting van dc Europcsc Gcmccnschappcn, als aangevuld in bijlagc IV bij dit bcsluit Artikcl 5 Artikcl 5 onafhankclijkc passcndc cxtcrnc Bijgcslaan door dcskundigcn mct kwalificatics, ondcrzockt dc Commissic jaarlijks dc stand van zakcn bij de tenuitvocrlegging van het vijfde kaderprogramma en de daarmee samenhangende specifieke programma's, in het bijzonder aan de hand van de in bijlage I vermelde criteria. Zij bcoordcelt met name of de doelstellingen, de prioritcilen en de financiële middelen nog steeds bcantwoorden aan de situatie, zoals die zich heeft ontwikkeld. Zij dient in voorkomend geval voorstellcn in tcncinde het kaderprogramma en/of dc specifieke programma's aan tc passcn of aan tc vullcn. I. Bijgcslaan de onafhankclijkc passcndc cxtcrnc door dcskundigcn mct kwalificatics, ondcrzoekt dc Commissic jaarlijks dc stand van zaken bij de tenuitvoerlegging van het vijfde kaderprogramma daarmee en samenhangende specifieke programma's, in het bijzonder aan de hand van de in bijlage I vermelde criteria. Zij beoordeelt met name of de doelstellingen, de prioriteiten en de financiële middelen nog steeds beantwoorden aan de situatie, zoals die zich heeft ontwikkeld. Zij dient in en/of dc tcneindc specifieke programma's aan te passen of aan tc vullen. in voorkomend geval voorstellen het kaderprogramma ccn haar voor voorstcl zcsdc Alvorcns kaderprogramma in tc dicncn, laal dc Commissic door vooraanstaandc onafhankclijkc dcskundigcn ccn cxlcrnc cvalualic uitvocren van dc rcsullalcn van dc communautairc aclivilcilcn in dc loop van dc vijf aan dczc evaluatic voorafgaandc jaren. Zij stclt het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's in kennis van de conclusies daarvan, vergezeld van haar opmerkingen. in tc dicncn, Alvorcns haar voorstcl voor cen zcsdc kaderprogramma laat dc Commissic door vooraanstaandc onafhankclijkc dcskundigcn ccn cxlcrnc evaluatic uitvocren van dc rcsullalcn van dc communautairc activitciten in dc loop van dc vijf aan dczc evaluatie voorafgaande jaren. Zij stelt het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's in kennis van de conclusies daarvan, vergezeld van haar opmerkingen. De keuze van de onafhankelijke deskundigen als bedoeld in de vorige leden 1 en 2 wordt gemaakt door de Commissie, die op evenwichtige wijze rckcning houdt met de verschillende bij het onderzoek betrokken partijen. De keuze van de onafhankelijke deskundigen als bedoeld in de vorige leden 1 en 2 wordt gemaakt door de Commissie, die op evenwichtige wijze rekcning houdt met dc verschillende bij het onderzoek betrokken partijen. Artikel 6 Artikcl 6 Allc ondcrzocksactivitcitcn die uit hoofdc van het vijfde kaderprogramma wordcn vcrricht, moctcn mct inachtneming ethischc beginselen worden uitgevoerd. fundamentelc van dc Allc ondcrzockactivitcitcn die uit hoofdc van het vijfde kaderprogramma wordcn vcrricht, moclcn mct inachtneming van de fundamentelc ethischc beginselen, met inbegrip van die inzake het welzijn Gcdaan lc Brusscl,. Gcdaan tc Brusscl,. van dieren, wordcn iiilgcvocrd. Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter Voor het Europees Parlement Voor de Raad De Voorzitter De Voorzitter 10 BIJLAGE I BIJLAGE I SlvI. ECTIECRITERIA VOOR DE THEMA'S EN IX)l'LSTKLLIN(iKNVAN DE C O M M U N A U T A I RE ACTIVITKITKN CRITERIA VOOR DE SELECTIE VAN DE THEMA'S EN DOELSTELLINGEN VAN COMMUNAUTAIRE ACTIVITEITEN llet bclcid op hel gebied van ondcr/ock cn tcchnologischc onlwikkcling van dc Europcsc Gcmccnschap is, wat dc lcnuitvocrlcgging bclrcft, bcginscl van gcbasccrd wctcnschappclijke en tcchnologischc topkwaliteit en relcvantie van de onderzoekactiviteiten ten aanzien van het Verdrag de Europese Gemeenschap. betreffende twcclcdige op hel zijn Mct het oog op de kosten en baten die een optimale locwijzing van dc Europcsc middelen noodzakclijk vijfdc makcn, kadcrprogramma cn dc daarmcc samcnhangcndc doclstcllingcn gcko/cn aan dc hand van ccn rccks gcinccnschappclijkc crilcria, in dric catcgoricön. thcma's van het ingcdccld dc op om te zijn en intcrnationaal 1. Hel OTO-bcleid van de Europcsc Gcmccnschap is crop gcricht dc wctcnschappclijke cn dc tcchnologischc basis van dc communautaire industric tc vcrstcrkcn cn dc Gemeenschap lc stimulercn nivcau concurrerender tegelijkertijd alle onderzoekactiviteiten die noodzakelijk worden geacht uit hoofde van andere hoofdstukken van het Verdrag te bevorderen. De uitvoering van het beleid is gebaseerd op het dubbele beginsel van de wetenschappelijke en technologische topkwaliteit ten opzichte van de en van de relevantie bovengenoemde doelstellingen. van Europcsc Met het oog op een kosten/batenbenadering die ingegevcn is door het strcvcn naar een optimale opcnbarc locwijzing financieringsmiddclcn cn ovcrccnkomstig het subsidiaritcilsbcginscl worden bovcndicn thcma's voor hel vijfdc kadcrprogramma cn dc daarmcc samcnhangcndc doclstcllingcn gcsclcctccrd op grond van hel principc dat dc Gcmccnschap allccn mag optrcdcn zovcr dc doclstcllingcn nict adcquaal door dc lidslatcn kunnen worden verwczcnlijkt. indicn cn voor 2. Gelet op de bovengenoemde beginselen moet het kaderprogramma vastgesteld worden op basis van een reeks gemeenschappelijke criteria die verdeeld zijn in drie categorieën: • Criteria in verband met de "toegevoegde waarde" voor Europa en het subsidiariteits- beginsel: — de behoefte om een in menselijk en financieel opzicht "kritiekc massa" tot stand te brengen, in het bijzonder via de combinatie van de complemenlaire expertise en middelen die in de lidstaten beschikhaar zijn, — een significante bijdrage aan de uitvoering van een ofmeer communautaire beleidsterreinen, — de aanpak van problemen die zich op communautair niveau voordoen, dan wel van vraagstukken met normalisatieaspecten of vraagstukken die samenhangen met de ontwikkeling van de Europese ruimte, verband in alleen die doelstellingen te selecteren die op 11 niveau communautair ejficiHnter worden nagestreefd door middel van onderzoek op dat niveau. Criteria bchoejlen: in verbandmet jnaatschappelijke • CrHeriqjnv^erbandme^ verbetering van de werkgelegenheid, — verbetering van de werkgelegenhcidssituatie. ontwikkeling van het leefklimaat en de gezondheid _ bevordering van de ^^ vm het bestam behoud van het milieu, en de gezondheid, — bescherming van het milieu, teneinde de grote maatschappelijke doelstellingen van r bevordering van belangrijke maatschappelijke de Gemeenschap, overeenkomstig de verwachtingen doelstellingen van de Gemeenschap die een afspiegeling zijn van de verwachtingen en de en behoeflen van de burgers, te verwezenlijken. verlangens van haar burgers. ('riteria in verband met economische ontwikkeling en vooruitzichten: en wetenschappelijke lechnologische • in verband met de economische (riteria ontwikkelins en de wetenschappelijke en technologische vooruitzichten: gehieden die bijzonder veelbelovend zijn inzake groei en duurzame expansie; — gebieden die in expansie zijn en goede groeivooruitzichten bieden, waarop gebieden ondernemingen hun concurrenlievermogen kunnen en moeten versterken; communautaire de — gebieden waarop de ondernemingen van de Gemeenschap concurrerender kunnen en moeten worden, gebieden waarop er vooruitzichten zijn voor belangrijke technologische doorbraken. — gebieden waar belangrijke wetenschappelijke en technologische vooruitgang te verwachten is en waar zich mogelijkheden voor verspreiding en exploitatie van de resultaten op middellange oflange termijn voordoen, om bij te dragen tot de harmonische en duurzame ontwikkeling van de Europese Unie in haargeheel. • ('riteria in verband met "toegevoegde waarde" voor Europaen het subsidiariteitsbeginsel: noodzaak van een "kritieke massa" in menselijk en fmancieel opzwht en een hundeling van de in de aanwezige verschillende complementaire capaciteiten; Lid-Siaten - aanzienlijke bijdrage tot de tenuitvoerlegging van een ofmeer beleidslijnen van de Gemeenschap; - aanpak van problemen die zich op communautair niveau voordoen of vraagstukken die verband houden met normalisatie-aspecten of met de ontwikkeling van de Europese ruimte, teneinde alleen doelstellingen te selecteren die niet alleen door particuliere onderzoekinspanningen kunnen worden verwezenlijkt en efficiSnter op communautair niveau kunnen worden nagestreefd schaal verrichte door middel van op deze 12 (mderzoekactiviteiten. Dczc critcria wordcn ook locgcpast cn indicn nodig 3. Dcze criteria zullcn worden gebruikt, en zo aangcvuld bij dc tenuitvoerlegging van het vijfde nodig aangevuld, voor de uitvoering van het vijfde kaderprogramma, de opstelling van de specifieke kaderprogramma, om de specifieke programma's te programma's en de selectie van de activiteiten voor omschrijven en de activiteiten op het gebied van technologische ontwikkelings, onderzoek en inclusief demonstratie, te selecteren. De drie inbegrip van demonstratie-activiteiten. categorieën van criteria gelden gelijktijdig en moeten alle nageleefd worden, zij het niet steeds in dezelfde mate. technologische ontwikkeling, met onderzoeks en 13 BIJLAGEII GROTE LLJNEN VAN DE COMMUNAUTAIRE ACTIVITEITEN WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNOLOGISCHE DOELSTELL1NGEN BIJLAGE II GROTE LUNEN VAN DE COMMUNAUTAIRE ACTIVITEITEN WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNOLOGISCHE DOELSTELLINGEN THEMA'S EN ORGANISATIE VAN HET VIJFDE KADERPROGRAMMA I. THEMA'S EN ORGANISATIE VAN HET VIJFDE KADERPROGRAMMA Overeenkomstig artikeI130G van het EG- Verdrag, bevat het vijfde kaderprogramma vier activiteiten: Overeenkomstig artikel 130 G van het EG-Vcrdrag omvat het vijfde kaderprogramma, wat thema's cn organisatie betreft, vicr activiteiten: de eersle activiteit heeft betrekking op de onderzoek, voor programma's technologische en ontwikkeling demonstratie, de ccrstc activiteit hccft betrekking op de technologische voor onderzoek, programma's ontwikkeling cn demonstratie, samenwerking de tweede activiteit beoogt bevordcring van onderzoek, de en technologische demonstratie met en internationale organisaties, ontwikkeling landen inzake derde de derde activiteit betreft de verspreiding en resultaten van de exploitatie van de onderzoek, activiteiten technologische en demonstratie, ontwikkeling inzake dc twccdc activiteit beoogt bevordcring van dc samenwerking technologische inzake onderzoek, ontwikkeling en demonstratie met derde landen en internationale organisaties, de derde activiteit betreft dc verspreiding cn exploitatie van de resultaten van de activiteiten inzake onderzoek, technologische ontwikkeling cn demonstratie, de vierde activiteit is gericht op de stimulering van de opleiding en mobiliteit van onderzoekers. de vierde activiteit is gericht op de stimulering van dc opleiding en mobiliteit van onderzoekers. 1. INHOUD EN ORGANISATIE VAN DE EERSTE 1. INHOUD EN ORGANISATIE VAN DE EERSTE ACTIVITEIT ACTIVITEIT De programma's voor onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie omvatten: Dc programma's voor onderzoek, ontwikkeling cn demonstratie omvatten: technologische - "kernactiviteiten"; - "kernactiviteiten"; activiteiten voor onderzoek en ontwikkeling van algemeen inzetbare technologie; activiteiten voor onderzoek en ontwikkeling van en algemeen technologisch potentieel; wetenschappelijk inzetbaar activiteiten onderzoekinfrastructuur. ter ondersteuning van activiteiten onderzoekinfrastructuur. ter ondersteuning van Indien nodig wordt er in het kader van deze programma's studie verricht en onderzoek gedaan naar relevante ethische en juridische aspecten, zulks met fundamentele eerbiediging van de menselijke waarden. Er wordt met name rekening gehouden met de economische en sociale implicaties van de invoering, het gebruik en de gevolgen van de door de verschillende programma's bestreken technologieën en 14 processen. Er wordt een bijzondere inspanning gedaan om te zorgen voor samenhang tussen deze sociaal- cconomische onderzoekactiviteiten in het kader van de kernactiviteiten, ten einde de exploitatie en de vcrspreiding van de resultaten ervan voor de gebruikers zo grool mogelijk lc makcn. de in het kader van deze Voorls worden programma's, respeclieve op toepassingsgebieden daarvan en binnen een samenhangende en met de tweede, derde en aanpak, vierde werkzaamheden ondernomen die bijdragen tot de doelstellingen van die activiteiten. gecoördineerde activiteit Voorls worden, in hcl kader van een samenhangende twccdc, dcrdc cn vicrdc activiteit en met de rcspccticvc gecoördineerde toepassingsgebieden programma's tot dc werkzaamheden ondernomen die bijdragen vcrwczenlijking van de doelstellingen van genocmdc activiteiten. aanpak, deze van op de a) " Kernactiviteiten" a) "Kernactiviteiten" synergie met andcrc Er wordt gestreefd naar communautaire instmmenten zoals de Structuurfondsen cn deEIB. Doel van de kernactiviteiten is in het kader van een algemene benadering gebruik te maken van verschillende disciplines, technologieën en know- how en van deskundigheid ter zake van verschillende herkomst. Zij situeren zich volledig in een Europese context waarbij zoveel mogelijk openbare en particuliere inspanningen moeten convergeren op het behandelde thema. De kernacliviteilen vloeien voorl uil een slralegische kcuzc die gemaakl is op grond van prohlemcn die expliciet om een geformuleerde sociale oogmerken. vragen economische oplossing en en zijn problecmgericht, duidelijk Kernactiviteiten afgebakend volgens de criteria en specifiek afgestemd op de doelstellingen en beoogde resultaten van de afzonderlijke programma's, daarbij rekening houdend met de mening van de gebruikers. Zij dienen een duidelijk Europees doel. Een kernactiviteit is een vcrzamcling van klcinc en grotc, tocgepastc, gencrickc cn dcsnoods fundamcntclc ondcr/. ockprojcclcn om ccn gcinccnschappclijkc Europese uitdaging of ccn gcmccnschappclijk Europees problccn» aan te pakkcu. zondcr dat wcrcldwijdc thcma's worden uitgcslotcn. De onderzoekactiviteiten die in dit verband worden ondernomen, bestrijken de volledige scala van activiteiten die nodig zijn om de beoogde doelstellingen te verwezenlijken, van fundamenteel onderzoek via ontwikkeling tot demonstratie. De onderzoekactiviteiten die in dit verband worden gcnomcn, bestrijken het volledige scala van activiteiten en disciplines die nodig zijn om de beoogde doelstellingen te verwezenlijken, van fundamenteel onderzoek via ontwikkeling tot demonstratie. Dc nodige aandacht zal worden besteed aan een passende aansluiting op relevante nationale en internationale initiatieven (waaronder aanvullende Europese OTO- structuren). b) Activiteiten voor onderzoek en ontwikkeling van algemeen inzetbare technologie b) Activiteiten voor onderzoek en ontwikkeling van cn inzetbaar wetenschappclijk algemeen technologisch potenticcl Deze activiteiten worden uitgevoerd op een beperkl aanlal gebieden, die gekozen zijn op basis van de in bijlage I uiteengezette criteria. Zij zijn complementair met de kernactiviteiten. Het voornaamste doel ervan is te helpen bij de instandhouding en de ontwikkeling op het niveau van de Europese Gemeenschap van de ideeën- en kennisstroom en van de technologische capaciteit op gebieden van activerend(e) onderzoek en technologie met tal van mogelijke toepassingen die niet in de kernactiviteiten worden behandeld. Deze activiteiten, die voor dc vcrwczenlijking van dc doelstellingen van dc thcmatischc programma's csscnticcl zijn, worden uilgcvocrd op ccn bcpcrkl aantal gebieden die nict ondcr de kernactiviteiten vallen. AIs aanvulling op de kernactiviteiten hebben zij vooral tot doel de Europese Gemeenschap te helpen bij de instandhouding en de ontwikkeling van het wetenschappelijke en technologische potentieel op die gebieden van onderzoek en activerende technologie die op grote schaal gebruikt zouden moeten worden. 15 c) Steun voor onderzoekinfrustructuur c) Stcun voor onderzoekinfrastructuur Doel is een optimaal gebruik en exploitatie van de onderzoekinfrastructuur van de Europese Gemeenschap te bevorderen en de samenhang van de Europese onderzoekstructuur te versterken. Doel is een optimaal gebruik en exploitatie van de onderzoekinfrastructuur van de Europese Gemeenschap te bevorderen en de samenhang van de Europese onderzoekstructuur te versterken. 2. INHOUD EN ORGANISATIE VAN DE 2E, 3E EN 2. INHOUD EN ORGANISATIE VAN DE 2E, 3E EN 4E 4E ACTTVITEIT ACTIVITEIT liggen op het De horizontale programma's raakvlak tussen het onderzoekbeleid van de Gemeenschap en respectievelijk het buitenlands beleid, het innovaliebeleid, hel onderwijs- en opleidingsbeleid, het beleid ter bevordering van de inohiliteit van personen en hel sociaal en werkgelegenhcidsbeleid. De horizontale programma's liggen op het raakvlak tussen het onderzoekbeleid van de Gemeenschap en het beleid inzakc buitcnlandsc bctrckkingcn, innovatic, MKH, menselijk cn polcnliccl, wcrkgclcgcuhcidsvraagstukkcn socialc en Elk programma bevat de volgende activiteiten: Elk programma omvat de volgendc activiteiten: specifieke activiteiten die verband houden met de algemene doelstellingen van het beleid van de Gemeenschap op het gebied van en buitenlandse betrekkingen, menselijk potentieel die geen plaats vinden in de thema's van de eerste activiteit, innovatie - specifieke activiteiten in verband met de algemene doelstellingen van het beleid van de Gemeenschap op het gebied van buitenlandse betrekkingen, innovatie, MKB en menselijk potentieel die niet uit hoofde van de thema's van de eerste activiteit worden uitgevoerd, de vorm activiteiten die voornamelijk aannemen van coördinatie-, ondersteunende en begeleidende activiteiten en moeten zorgen voor samenhang met soortgelijke activiteiten die uil hoofde van de thema's van de eersle acliviteit wordeu uilgcvoerd. - activiteiten die voornamelijk de vorm aannemen van coördinatie-, ondersteunende cn begeleidende activiteiten cn moeten zorgen voor samenhang met soortgelijke activiteiten die uit hoofde van dc thema's van dc ccrstc aclivitcil worden uilgcvoerd. In samenhang cn wissclwcrking met dc horizontale programma's worden in het kadcr van dc thcmalischc programma's de nodigc maatregclen gcnomcn om ervoor te zorgen dat de eigen werkzaamheden actief bijdragen tot de verwezenlijking van de algemene doelstellingen van de horizontale programma's. Overigens wordt ook gezorgd voor coördinatie tussen de verschillende horizontale programma's, zodat de wederzijdse bijdrage daarvan aan de verwezenlijking van de desbetreffende doelstellingen zo groot mogelijk wordt. Gcmccnschapsstcun voor onderzoekinfrastructuur in het kadcr van de vicrdc activiteit zal vooral gcricht zijn op maatregclen voor ccn bctere locgang tot dergelijkc infrastructuur. 3. HET GEMEENSCHAPPELUK CENTRUM VOOR 3. HET GEMEENSCHAPPELUK CENTRUM VOOR ONDERZOEK ONDERZOEK Hel Geineenschappelijk Centrum voor Onderzoek is de wetenschappelijke en technische instantie die de Commissie nodig heeft om haar taken te kunnen uitoefenen. De wetenschappelijke en technologische doelstellingen van zijn activiteiten liggen meer bepaald op gebieden waarop een neutrale en onafhankelijke deskundigheid op Tol dc cigcn OTO-wcrkzaamhcdcn die moeten worden uitgevoerd door het Gcmccnschappelijk Centrum voor Onderzoek (GCO) behoren onderzoek en institutionele activiteiten voor wetenschappelijke en technische ondersteuning. Het GCO kan ondersteuning bieden wanneer het over bijzondere, of zelfs unieke deskundigheid en installaties in de Gemeenschap 16 I'iiropccs iiivcau noodzakelijk is, alsmede op gebieden die overeenslemmen met de grote l)eleidslijnen van dc Gemeenschap. beschikl of wannccr hct opdrachtcn krijgt voor zijn voor dc wcrkzaamhcdcn dic noodzakclijk opstclling en de uitvoering van het communautaire beleid en taken die krachtens het Verdrag aan de Commissie en waarvoor de onpartijdigheid van het GCO is vereist (onder meer op voor de communautaire tenuitvoerlegging beleidslijnen). het bepaalde zijn opgedragen normalisatie toezicht van en Het GCO wordt geleidelijk ook bij concurrentiöle activileitcn bctrokkcn. Deze activileitcn beantwoorden aan de hieronder omschreven wetenschappelijke en technologische doelstellingen van het vijfdc kaderprogramma maar moeten ook voldoen aan de eisen en onlwikkelingen verschillende beleidslijnen wanneer deze communautaire worden omgezet taken voor onderzoek en ontwikkeling, met name wanneer de neutraliteit van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek een noodzakelijke vereiste is. in specifieke van de Het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek voert deze activiteiten uit in nauwe samenwerking met wetenschapskringen in de Unie, met name via nauwere banden met de belangrijkste onderzoekinstellingen, en met het bedrijfsleven in de Unie, met name door zijn taak als centrum voor de overdracht van technologieën uit te breiden. ** ***** ** ***** 17 II. WKTKNSCHAITELIJKE EN TECHNO- II. WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNO- LOGISCIIK DOFXSTELLINGKN LOGISCHE DOELSTELLINGEN KKKSTK ACNVITKIT EERSTE ACTIVITEIT 1. ONTSLUITING VAN BIOLOGISCHE EN 1. VERBETERJNG VAN HET LEEFKLIMAAT EN 1IE1 ECOLOGISCHE HULPBRONNEN BEHEER VAN DE BIOLOGISCHE HULPBRONNEN Het leefklimaat en de gezondheid verbeteren en milieuproblemen beter beheersen zijn belangrijke uitdagingen die de Gemeenschap wil aangaan door te helpen kennis te verdiepen en technologie te op het biowetenschappen en milieu. ontwikkelen gebied van Het leefklimaat en de gezondheid verbeteren is een belangrijke uitdaging waarop de Gemeenschap wil ingaan door te helpen kennis te verdiepen en technologie te ontwikkelen op het gebied van biowetenschappen. Tegelijk draagt de vooruitgang die op dit gebied wordt geboekt ook bij tot de verhoging van het concurrentievermogen van de communautaire bedrijven. Daarmee worden nieuwe perspectieven geopend op gebieden waar de Gemeenschap reeds over troeven beschikt zoals biotechnologie, agro- industrie, gezondheids- en milieu-industrie. Tegelijk draagt de vooruitgang die op dit gebied wordt geboekt ook bij tot de verhoging van het concurrentievermogen van de communautaire bedrijven. Daarmee worden nieuwe perspectieven geopend op gebieden waarop de Gemeenschap reeds over troeven beschikt zoals biotechnologie, agro- industrie en de gezondheidsindustrie. a) Kernactivitciten a) Kernactiviteiten Biologische hulpbronnen en ecologische aspecten (I): gezondheid en voeding i) Leefklimaat cn biologische hulpbronnen (I): gezondheid, voeding en milieufactoren Doel van deze activiteit is kennis te verwerven en technologieën en methoden te ontwikkelen, onder andere op het gebied van de biotechnologie, die de productie van een veilige, gezonde, evenwichtige en gevarieerde voeding voor de consumenten mogelijk maken. Dit vereist in de eerste plaats: aspecten Doelstellingen van deze kernactiviteit zijn de verwerving van kennis en de ontwikkeling van technologieën, procédés en methoden, met inbegrip van gebaseerd en prenormatieve op multidisciplinaire om voor de benaderingen, consumenten een veilige, gczondc, evenwichtige cn gevarieerde voeding tc produccrcn. Zij is cr tcvcns op gcricht dc ncgaticvc cffcctcn van het milieu op dc gezond te verminderen, met namc door kwesties als Iuchtverontreiniging, zware metalen, giftigc stoffen, elektromagnetische straling, lawaai en hinder op dc werkplek aan te pakken. Dit vereist in de eerste plaats: ontwikkeling nieuwe de omzettingsprocédés om de kwaliteit van levensmiddelen te verbeteren, van * de ontwikkeling van veilige, flexibele en nieuwe of verbeterde fabricageprocédés en -technologieën om de en de aanvaardbaarheid voor de consument te verbeteren en tegelijk de traceerbaarheid van grondstoffen en cindproductcn te waarborgen; kwaliteit van levensmiddelen 18 de onlwikkeling van tests voor de opsporing en procédés voor de bestrijding van infectiekiemen en toxinen, bestudering van de rol vau de voeding in hcl bewaren van de gezoudheid, mel naiiie uil hcl oogpunl voedingswetenschap, van epidemiologie en volksgezondheid. de onlwikkeling van tcsls voor de opsporing cn procédés voor de bestrijding van infectiekiemen cn toxincn; bestudering van de rol van voeding bij hcl !>cvordcrcn en oiidcrslcuncn van de gc/ondlicid uicl bctrckking tot voedingswetenschap cn diccl, toxicologie, epidemiologie, wisselwerking met hct milieu, keuzemogelijkheden voor de consument en volksgezondheid; onderzoek naar door het milieu veroorzaakte of beïnvloede alsmede en onderzoek naar de behandeling en preventie daarvan; de ontwikkeling van nieuwe methoden voor diagnose, risico-evaluatic en preventie en van procédés voor het verminderen en het bestrijden van de oorzaken van schadelijke gevolgen van het milieu voor de gezondheid. allergieën, ziekten ii) Biologischc hulpbronncn cn ecologische aspecten (II): bchecrsing van virus- cn infecticziekten ii) Lecfklimaat cn biologischc hulpbronnen (II): beheersing van virus- en infceticzickten Prioritaire doelstellingen van deze activiteit zijn aidsbestrijding en beheersing van "nieuwe plagen" (zoals het weer opduiken van tuberculose en het verschijnen van met nieuwe of muterende bacterie- of virusstammen verband houdende ziekten). Bijzondere aandacht moet worden besteed aan: * de ontwikkeling van vaccins, met name tegen virusziekten, * strategieën voor behandeling en preventie, * met volksgezondheid en gezondheidszorg verband houdende aspecten. verschijnende Prioritaire doelstellingen van dczc kcrnactivitcit zijn aidsbestrijding, onderzoek naar en bestrijding van opkomendc heersende, menselijke of dierlijke infectieziekten met een steeds grotere impact, en het verkrijgen van een beter inzicht in het immuunsysteem. Bijzondere aandacht moet worden besteed aan: of weer de ontwikkeling van nieuwe en doeltreffender vaccins, met name tegen virusziekten; nieuwe en betere strategieën voor behandeling cn preventie; met volksgezondheid en gezondheidszorg verband houdende aspecten. iii) Kiologische hulpbronnen en ecologische uspccten (III): "de cel als fabriek" iii) Lecfklimaat cn biologischc hulpbronnen (III): "de cel als fabriek" te en tot heeft bedrijven kernactivileit doel helpen de Deze de communautaire vorderingen van de biowetenschap - technologie te exploiteren, onder andere op het gebied van gezondheid en milieu. Hiermee wordt te beoogd multidisciplinaire ontwikkelen die gebaseerd zijn op de benutting van de eigenschappen van micro-organismen, dieren en planten op cellulair en subcellulair niveau. Doel is de ontwikkeling van nieuwe biomolecules met grote toegevoegde waarde die kunnen bijdragen tot een beter leefklimaat en een betere gezondheid, onder meer: technologieën Dczc kcrnactivitcit hccfl tot doel de communautaire te helpen de vorderingen van de bedrijven biowetenschap en -technologie te exploiteren, in het bijzonder op de gebieden gezondheid, milieu, landbouw, agro-industrie en producten met grote toegevoegde waarde, zoals chemische stoffen. Hiermee wordt beoogd multidisciplinaire te ontwikkelen die gebaseerd zijn op de benutting van de eigenschappen van micro-organismen, planten en dieren, in het bijzonder op cellulair en subcellulair niveau. Doel is de ontwikkeling van biomoleculen en bioprocessen met grote toegevoegde waarde die kunnen bijdragen tot een beter leefklimaat en een betere gezondheid, onder mccr: technologieën 19 * nieuwe gezondheidsproducten antibiotica en middelen tegen kanker), (bijvoorbeeld * nieuwe procédés, nieuwe werkzame stoffen en gezondheid producten tegen de en middelen antibiotica voor nieuwe (bijvoorbeeld kanker); * procédés voor biologische behandeling van * procédés voor biologische behandeling van afval; afval, * nieuwe biologische procédés voor de agro- * nieuwe biologische procédés voor de agro- voedingsindustrie. voedingsindustrie. iv) Biologische hulpbronnen en ecologische aspecten (IV): waterbeheer en waterkwaliteit Dcze kernactivileit heeft tot doel de benodigde kennis en technologic te ontwikkelen voor een ralionele waterhuishouding, met het oog op een goede voorziening van de huishoudens, de industrie en de landbouw. Activiteiten in dit verband zijn in de eerste plaats: * * technologieën voor het behandclen en saneren van waler, technologieën voor controle van de kwaliteit en het peil van grondwaterlagen en oppervlaktewater, * bewakings-, alarmerings- en meldsystemen, * technologieën voor regulering van de voorraden en technologieën voor toepassing in aride en semi-aride gebieden. v) Biologische hulpbronnen en ecologische aspecten (V): interacties tussen milieu en gezondheid Met deze kernactivileit wordt beoogd het nadelig effcct van de aantasting van het milieu op de gezondheid te helpen verminderen. Onderwerpen die daarbij aan bod komen zijn onder andere preventic van luchtvcrontreiniging, zwarc melalen, giflige stoffen, en elektromagnetische straling, en het effect van hinder op de werkplek. Prioritair zijn: klimaatveranderingen gezondheidseffecten lawaai, en * werkzaamheden op epidemiologisch gebied, * de ontwikkeling van nieuwe methoden voor diagnose, risico-evaluatie en preventie, * de ontwikkeling van procédés voor het bestrijden van de oorzaken en het verminderen van schadelijke gevolgen voor de gezondheid. 20 iv)Lccfklimaat en biologischc hulpbronncn (IV): vcrgrij/Jng van dc bevolking Atgemccn docl van dezc kcrnactivitcit is dc gczondhcidslocstand cn de oiiafliankclijkhcid van oudcrcn tc bcvordcrcn door middcl van prcvcntic cn bchandcling van mcl vcroudcring samcnhangcndc zicktcn cn kwalcn. Voorts wil daarmcc ccn bijdragc worden geleverd aan de vermindering van de behoeftc aan langeternüjnzorg en het afremmen van de toenemende kostenstijging in de gezondheidszorg. B'ij alle werkzaamheden van deze activiteit wordt rekening gehouden met de demografische sociaal- economische aspecten. Prioritair zijn de volgende gebieden: en houdendc * bestrijding van ouderdomsziekten en met ouderdom verband gezondheidsproblemcn (bijvoorbeeld dc zicktc van Parkinson, de zicktc van Alzhcimcr cn bcpaaldc vormcn van kankcr); inzichl in dc genclischc en moleculairc grondslagcn van het gezond ouder worden en in dc mechanismcn waardoor zicktcn en kwalcn kunnen worden verlraagd; * * cpidcmiologisch cn klinisch ondcrzock, alsmcdc dc op aspecten van studies gericht gezondheidssector. * verbetering van het leefklimaat en sociale inpassing van ouderen en gehandicapten. vi) Biologische hulpbronnen en ecologische v) Leefklimaat en biologische hulpbronnen (V): aspecten (VI): geïntegreerde ontwikkeling geïntegreerde ontwikkeling van plattelands en van plattelands- en kustgebieden kustgebieden invoering van Docl is de nodige kennis en technologie in te innovatieve zellen voor de productic- en exploitatiemodellen dic afgestemd zijn op dc nieuwe hoofdlijncn van het gemcenschappelijk landbouw- en visserijbeleid en tevens een wclensehappelijke onderbouwing verschaffen voor de communautaire regclgeving. Prioritair zijn daarbij de volgende terreinen belrokken: nieuwe productie- en exploitatiesystemen voor de landbouw, de bosbouw, de visserij en de aquacultuur waarbij rekening wordt gehouden met rentabiliteit, duurzaam beheer van hulpbronnen, kwaliteit van de producten en werkgelegenheid, * controlemethoden, van * gebruik voor andere doeleinden dan voeding, * opstelling van modellen voor duurzame ontwikkeling en kustgebieden, gebaseerd op de benutting van het specifieke potentieel van elk gebied, en diversifiëring ruimtegebruik, alsook participatie van de betrokken bevolkingsgroepen. plattelands- activiteiten van Doel is de nodige kennis en technologie in te zetten innovatieve productic- cn voor de invoering van exploitatiemodellen dic afgestemd zijn op de nieuwe hoofdlijncn van het gemcenschappelijk landbouw- cn visserijbeleid ccn wctensehappelijke onderbouwing verschaffen voor de communautaire regclgeving. Priorilair zijn daarbij dc volgende tcrrcincn: tevens en nieuwe productie- en exploitatiesystemen voor de landbouw, de bosbouw, de visserij en de aquacultuur waarbij rekening wordt gehouden met rentabiliteit, duurzaam beheer van hulpbronnen, kwaliteit van de producten en werkgelegenheid; * controlemethoden; * gebruik voor andere doeleinden dan voeding; van modellen * opstelling duurzame ontwikkeling van plattelands- en kustgebieden, gebaseerd op dc benutting van het specificke potentieel van elk gebied, diversifiëring van activiteiten en ruimtegebruik, alsook participatie van de betrokken bevolkingsgroepen. voor 21 h) AdiviU'ilm voor ondt'rzoek en ontwikkeling vnn nlgemmi hizHluiiT krhnologie I») Activitciten v<H>r ondcr/. ock en ontwikkeling van algenieeii in/clhmir wck'inuiinppclijk en lechnologiNcli potenticel • verband verband zeldzame ouderdom verbetering drugsgebruik l)e werkzaamheden wordcn locgespilst op de volgendc prioritaire onderzoekacliviteilen ter ondersteuning van: • de bestrijding van ouderdomsziekten en met houdende de gezondheidsproblemen (b. v. Alzheimer); degeneratieve ziekten (met name kanker en diabetes), hart-en genetisch vaatziekten, ziekten; en ziekten bepaalde genoomonderzoek en neurowetenschappelijk onderzoek; een gezondheidszorg- van systemen, verbetering van de gezondheid en de veiligheid op het werk en bestrijding van met houdende gezondheidsproblemen; cle hcslrijding van belangiïjke naliiurlijkc en lcchnologisclic risico's door de onlwikkeling van tcchnieken voor prognose, prevcnlie, effectbeoordeling en afzwakking van de gevolgen; het begrip van processen en interacties met betrekking tot "global change" op het land, in de zee en in de lucht, alsmede van de effecten ecosystemen; inzetbare het technologieën voor aardobservatie, met name via satelliet', ten behoeve van de bewaking van het milieu en het beheer van hulpbronnen en ecosystemen; onderzoek naar problemen op het gebied van biomedische en bio-ethiek, met respect voor fundamentele menselijke waarden2; algemeen daarvan op de gebruik van • • • De werkzaamheden wordcn tocgcspitsl op de volgendc prioritaire onderzoekacliviteiten ter ondersteuning van: • de bestrijding van degeneratieve ziekten, kanker, diabetes, hart- en vaatziekten, genetisch bepaalde ziekten weesziekten; genoomonderzoek neurowetenschappelijk onderzoek; zeldzame en en en een verbetering van gezondheidszorgsystemen, verbetering van de gezondheid en de veiligheid op het werk en studie van met drugsgebruik verband houdende en volksgc/ondhcidsaspcclcn; mcdische sociale, • onderzoek naar problemen op het gebied van voor en bio-ethiek, met respect biomedische fundamentele menselijke waarden'; Binnen dil kaderprogramma zal geen enkele onderzoekactiviteit worden ondernomen waarbij het genetisch materiaal van mensen wordt gewijzigd of gepoogd wordt dit te wijzigen door modificatie van kiemcellen of waarbij in enig ander stadium van de embryonale ontwikkeling wordt ingegrepen zodat deze modificatie erfelijk wordt. Evenmin zal onderzoek (bekend als "klonering") worden verricht waarbij wordt gepoogd de kern van een kiemcel of embryonale cel te vervangen door een celkern afkomstig van een willekeurig persoon, van een embryo of van een later ontwikkelingsstadium dan het menselijke embryonale stadium. verband aclivileitcn l)c mcl in ruimictcchnologielocpassingcn dic binnen clk van de drie thematischc programma's worden uitgevoerd zijn het ondcrwerp van specifieke coördinatie. Binnen dit kaderprogramma zal geen enkele onderzoekactiviteit worden ondernomen waarbij het genetisch materiaal van mensen wordt gewijzigd of gepoogd wordt dit te wijzigen door modificatie van kiemcellen of waarbij in enig ander stadium van de embryonale ontwikkeling wordt ingegrepen zodat deze modificatie erfelijk wordt. Evenmin zal onderzoek (bekend als "klonering") worden verricht waarbij wordt gepoogd de kern van een kiemcel of embryonale cel te vervangen door een celkern afkomstig van een willekeurig persoon, van een embryo of van een later ontwikkelingsstadium dan het menselijke embryonale stadium. 22 • de naar sociaal-economische onderzoek aspecten van de ontwikkeling van de biowetenschappen en -technologie en naar milieuverandering uit een oogpunt van (effecten op de duurzame ontwikkeling de samenleving, werkgelegenheid). economie en de • onderzoek naar de sociaal-economische aspecten van de ontwikkeling van de biowetenschappen en -technologie c) Steun voor onderzoekinfrastructuur c) Steun voor onderzoekinfrastructuur een schaal optimaal van gebruik databanken op is Prioritair communautaire en collecties van biologisch matcriaal; centra voor klinischc procvcn; voorzicningcn voor maricn onderzoek en rekcnccnlra voor de bcstudering van het klimaal. Prioritair is een optimaal gebruik en verbetering van de samenhang op communautaire schaal van de Europesc ondcrzockfacilitcitcn in dc vorm van bijvoorbccld databanken cn collecties van biologisch matcriaal, Ihcrapculischc centra voor klinisch onderzoek cn procvcn cn ondcr/. ockinslallatics voor visscrij cn aquaculliiur. 2. ÏOTSTANDBRENGING VAN EEN GEBRIJIKERS- 2. TOTSTANDBRENGING VAN EEN GEBRIJIKKRS- VRIENDELIJKEINEORMATIEMAATSCIIAPPIJ VRIENDELIJKEINFORMATIEMAATSCHAPPIJ en en cultuur. onderwijs De totstandbrenging van een gebruikersvriendelijke informatiemaatschappij opent tal van mogelijkheden voor nieuwe activiteUen van burgers en bedrijven in de Gemeenschap op het gebied van handel, werk, vervoer, müieu, opleiding, Voortdurende gezondheidszorg inspanningen op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en technologie-invoering zijn nodig om van de informatiemaatschappij voüed ig uit te buiten. De brede scala van de h{j de kernactiviteiten aan hod komende technologieën maaki het mogelijk de voorgenomen werkzaamheden op jJexibele wy'ze te focussen en met het nodige dynamisme uit te voeren, sociale afliankelijk van de prioriteiten. de mogelijkheden economische en De venverking van informatie, communicatie en inhoud groeit by alle bedryfs- en maatschappeüjke activiteUen steeds verder naar elkaar toe en het belang ervan voor het concurrentievermogen van Europa en voor het leefklimaat wordt steeds groter. De komst van de informatie maatschappij opent tal van mogelijkheden voor nieuwe activüeüen van burgers en bedrijven in de Gemeenschap op het gebied van handel, werk, vervoer, milieu, onderwijs en opleiding, gezondheidszorg en cultuur. Voortdurende inspanningen op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en technologie-invoering en demonstratie zijn de informatiemaatschappij volledig te benutteiu Het brede scala van de bij de kernactiviteiten aan bod komende technologieën maakt het mogelijk de voorgenomen werkzaamheden op dynamische wijze te focussen en Jlexihel uit te voeren, ter ondersteuning van sociaal- economische prioriteiten. de mogelijkheden nodig van om Deze inspanningen moeten bij alle activiteUen gericht toegang, zijn op algemene onderwerpen zoals gebruiksgemak, en interoperabiliteit, alsmede sociaal-economisch effect. kosten/baten-verhouding algemene Deze inspanningen moeten bij alle activiteUen gericht zijn bruikbaarheid, op toegankelijkheid, interoperabiliteit, betrouwbaarheid en betaalbaarheid, alsmede sociaal-economisch effecten. onderwerpen zoals of in vitro-proeven Zoveel mogelijk moeten dierproeven worden vervangen door andere alternatieve methodes. Modificatie van het genetisch materiaal van dieren en het klonen van diercn zullen allecn worden hinncn overwogen indien daarmee ethisch verantwoorde doeleinden worden nagestreefd en zij worden uitgevoerd met de nodige aandacht voor het welzijn van de proefdieren en met inachtneming van het principc van genctische diversiteit bij dieren. kaderprogramma dil van klonen Zoveel mogelijk moeten dierproeven worden vervangen door in vitro-proeven of andere alternatieve methoden. Modificatie van het genetisch materiaal van dieren en clil het dieren indien kaderprogramma allecn worden overwogen daarmee ethisch verantwoorde doeleinden worden nagestreefd en zij worden uitgevoerd met de nodige aandacht voor het welzijn van de proefdieren en met inachtneming van het principc van genetische diversiteit bij dieren. hinnen zullen 23 a) Kernactiviteiten a) Kernactiviteiten i) Informuticmaatschappij (I): systcmen en i) diensten voor dc burgcr Informaticmaatschappij (I): systemen cn diensten voor dc burgcr toegang tegen zo Mct deze kernactivitcit wordt bcoogd dc laag mogclijke kosten gebruikers gemakkelijker tot verschaffen hoogwaardige diensten van algemeen belang en de industrie die de basis verschaft voor deze diensten te stimuleren. In dit verband heeft zij prioritair betrekking: te • voor de gezondheids- en bejaardenzorg: op systemen voor medische informatica, veilige netwerken voor de gezondheidszorg met hoge capaciteit en telegeneeskunde, geavanceerde interfaces en telesystemen voor de integratie van ouderen en gehandicapten in het maatschappelijke leven, * voor overheidsdiensten: op systemen waarbij van gebruik multimediatoepassingen en telesystemen, gemaakt wordt Mct deze kernactiviteit wordt beoogd de gebruikers tegen zo laag mogelijke kosten gemakkelijker toegang te verschaffen tot hoogwaardige diensten van algemeen belang en de industrie die de basis verschaft voor deze diensten te stimuleren. In dit verband heeft zij prioritair betrekking op de volgende systemen cn diensten: * voor de gezondheidszorg: systemen voor klinischc informatica, veilige gezond- heidszorgnetwcrken mct hoge capaciteit cn telegeneeskunde; * voor gehandicapten en bcjaardcn: geavanceerde interfaces cn telesystemen voor dc integratie van oudcrcn cn gehandicapten in het maatschappclijk lcvcn; * voor overheidsdiensten: geavanceerde multimediasystemen en telesystemen die de toegang tot en dc verstrekking van diensten van openbaar belang vergemakkclijken; * voor het milieu: op intelligente systemen voor analyse, bewaking, beheer en alarmering, voor het vervoer: op geavanceerde intelligente systemen die nodig zijn voor het beheer en voor de daarmee samenhangende telediensten. * voor het milieu: intelligente systemen voor analyse, bewaking, bchccr cn alarmering cn systemen lcr ondersteuning van ontmijning voor humanitairc doeleinden; * voor het vervoer: geavanceerde intelligente systemen die nodig zijn voor het beheer cn voor dc daarmee samenhangende telediensten, waarondcr systemen voor het toerisme. ii) Informatiemaatschappü (II): nieuwe werkmethoden en elektronische handel ii) Informatiemaatschappij (II): nieuwe werkmethoden en elektronische handel Deze kernactiviteit heeft tot doel het bedrijfsleven effieiënter te laten functioneren en een efficiëntere handel in goederen en diensten te stimuleren. Als prioritaire thema's gelden: tot doel technieken te Deze kernactiviteit heeft ontwikkclen om het bedrijfsleven effieiënter te latcn functioneren en een cfficiëntere handel in goederen en diensten, alsmede betere arbeidsvoorwaarden en - thema's te stimuleren. Als prioritaire kwaliteit, gelden: * methoden voor flexibel, mobiel en op afstand werken voor zowel individuen als werken in samenwerkingsverband en groepsverband, en werkmethoden die steunen op simulatie en virtuele realiteit, * methoden cn instrumcntcn voor flexibel, mobiel cn individuelc op afstand werken, bestcmd voor personen en voor het werken in samenwerkings- en groepsverband, en werkmethoden die steunen op simulatie en virtuele realiteit, alsmede analyse van dc sociale effeclen; * beheerssystemen en voor consumenten, onder meer ook interoperabele betalingssystemen, leveranciers voor * beheerssystemen cn consumenten, onder mccr ook systemen die grootschalig maatwerk kunnen leveren, alsmede interoperabele en veilige betalingssystemen; leveranciers * beveiliging van informatie en netwerken; * beveiliging van informatie en netwerken, onder 24 onder meer technieken voor authentisatie, bescherming van dc integriteit en van dc intellectuele-eigendoinsrechten, alsook lechnologieën voor een belere bescherming van ilc parliculicrc levcnssleer. van piratcrij mccr cryplografic, technieken tcr bcstrijding cn compulcrsilcs. prcvcntic technieken voor aiithcntificatic, bescherming van dc inlcgrilcit cn van dc iiilcllcctuclc cigcndom, als(H)k lechnologieën voor ccn bctcrc bcschcrining van dc parliculicrc lcvcnssfccr. op * platforms voor gcïntcgrccrdc tocpassingcn tcn behoeve van dit gehele programma, waarmee de weg voor "digitale gemeenschappen" wordt geopend. iii) Informatiemaatschappij (III): multimedia- iii) Informatiemaatschappij (III): multimedia- inhoud inhoud en instrumenten Deze kernactiviteit heeft tot doel onderwijs en opleiding in alle levensfasen te vergemakkelijken, de creativiteit taalkundige en te stimuleren, culturele verscheidenheid te bevorderen en de functionaliteiten en gebruikersvriendelijkheid van tockomstige informatieproducten en -diensten te verbeleren. Zij legt hct accent op de ontwikkeling inlclligente systemen voor onderwijs en van opleiding en van innoverende vormen van mullimedia inhoud, inclusicf audiovisuclc inhoud, cn van hulpmiddclcn voor dc structurering en de behandeling daarvan. De nadruk ligt op vier hoofdlijnen: * interactieve elektronische uitgave, met nieuwe methoden voor het creëren en structureren van publicaties en de persoonsgerichte verspreiding van informatie, alsmede de toegang tot de culturele inhoud via virtuele bibliotheken en musea, * onderwijs en opleiding: systemen, diensten en programmatuur voor de ontwikkeling en demonstratic van nieuwe methoden waarbij van gebruik multiincdiatocpassingcn, breedband- communicalic, simulatie en virtuele rcalilcit, * nieuwe taaltechnologie dic helpt informatie- en communicatiesystemen gebruikersvriendelijker te maken, gemaakt wordt * geavanceerde technologie voor de toegang tot en het filteren en analyseren van informatie, die de informatie-explosie helpt beheersen en het gebruik van de multimedia-inhoud vergemakkelijkt, met name op het gebied van geografische informatiesystemen. en culturele verscheidenheid Deze kernactiviteit heeft tot doel permanente educatic te vergemakkelijken, de creativiteit te stimuleren, taalkundige tc vergemakkelijken cn, rckcning houdend met dc gebruikersvriendelijkheid en de aanvaardbaarhcid, tockomstige tc informatieproducten cn vcrbclcrcn. In hct ondcrzock wordt hct accent gclcgd op inlclligente systemen voor onderwijs cn opleiding, innoverende vormen van nuillimcdia-inhoud, inclusicf audiovisuclc inhoud, cn hulpmiddclcn voor dc structurering cn dc behandeling daarvan. Dc nadruk ligt op vier hoofdpunten: -diensten dc voor wordt ontwikkeling interactieve elektronische uitgave, met nieuwe methoden voor het creëren en structureren van publicaties, de persoonsgerichte verspreiding van informatie, alsmede het toegankelijk maken van onder meer wetenschappelijke, culturele en andere inhoud via netwcrkcn van bibliotheken, archicvcn cn musca; onderwijs cn opleiding: systemen, diensten cn programmatuur cn demonstratic van nieuwe methoden waarbij mulli- gebruik van mcdiatocpassingcn, brccdbandcommunicatic, simulatie cn virtuele rcalilcit; van nieuwe intcrfaccs, cn hclpl communicatiesystemen gebruikersvriendelijker te maken; geavanceerde technologie voor de toegang tot en het analyseren en verwerken van informatie-explosie helpt informatie, die de beheersen en het gebruik van de multimedia- inhoud vergemakkelijkt, met inbegrip van geografische informatiesystemen. inbcgrip informatie- taaltechnologie, met gemaakt filteren, dic iv) Informatiemaatschappij (IV): essentiële iv)Informatiemaatschappij (IV): essentiële technologie en infrastructuur technologie cn infrastructuur Met deze kernactiviteit wordt beoogd topkwaliteit Met dczc kernactiviteit wordt beoogd topkwalitcit tc 25 te stimuleren op het gebied van de technologie die de kera van de informatiemaatschappij vormt, de invoering van deze technologie te versnellen en het toepassingsgebied ervan uit te breiden. Deze activiteit heeft prioritair betrekking op: stimuleren op het gebied van de technologie die de informatiemaatschappij vormt, de kern van de invoering van deze technologie te versnellen en het toepassingsgebied ervan uit te breiden. Deze activiteit heeft prioritair betrekking op: * computer-, en netwerktechnologie, alsook de invoering en toepassing daarvan, communicatie- * en technologie voor programmatuur en sysiemen, ook op het gebied van hoogwaardige slalislick. engineering * * de voor informatieverwerking technologie en communicatie, waaronder breedbandnetwerken, alsook de invoering, interoperabiliteit en de toepassing daarvan; technologie en engineering voor programmatuur, systcmcn cn dicnstcn, ook op het gebied van hoogwaardige slalislick; beheer, het mobicle cn persoonlijke communicatie en syslemen, met name satellieldiensten, subsystemen interfaccs op basis van het gebruik van * verschillende zintuigen, randapparatuur, microsystemen, (technologie, know-how, micro-elektronica apparatuur en materialen die nodig zijn voor het ontwerp en de fabricage van schakelingen en de ontwikkeling van toepassingen). en * simulatic- cn * groolschaligc rcal-timc visualiscringstcchnotogicën; persoonlijke * mobicle communicalic satcllict systcmcn cn syslemen, waaronder -dicnstcn2; interfaccs op basis van verschillende zintuigen, randapparatuur, subsystemen cn microsystemen; het gebruik cn cn van * micro-elektronica (technologie, instrumenten, apparatuur en materialen die nodig zijn voor het ontwerp en de fabricage van schakelingen en onderdelen en de ontwikkeling van toepassingen). activileiten met in De ruimtetechnologietoepa. ssingen die binnen elk van de desbetreffende programma's worden uitgevoerd zijn het onderwerp van specifieke coördinatie. verhand 26 b) Algcmcne activitciten voor onderzoek en inzetbare algemeen van ontwikkeling technologie b) Activitciten voor ondcr/ock cn ontwikkeling van cn inzetbaar wetenschappelijk algemeen technologisch potentieel zoals onderwerpen toegang, Algemene en kosten/baten-verhouding gebruiksgemak, interoperabiliteit, sociaal-economisch alsmede effect, worden in alle kernactiviteiten integraal behandeld. Vanuit een "visionair" perspectief dat gericht is op loekomstigc of reeds ontluikende technologieën en locpassingcn zal prioritair onderzoek worden vcrrichl mel belrekking lol: Voor de ontwikkeling, vanuit een "visionair" perspectief, van loekomstigc of rccds ontluikende inogclijkc gcvolgcn voor dc technologieën mcl induslric, kan onvcrbindcnd onderzoek worden vcrrichl mcl belrekking lol: • • technologie voor het rcpresenteren, creëren en manipuleren van kennis, simulatie- in real-time en op grote schaal en technologie voor virtuele realiteit, visualisatietechnologie en • lcchnologic voor het rcprcscnlcrcn, crcërcn cn manipuleren van kennis; • kwantum-, foton- en bio-elektronicatechnologie en technologie voor integratie op zeer grote schaal; ultrasnelle computers en superintelligente netwerken. kwantum-, nano-, bio- elektronicatechnologie, ultrasnelle computers en superintelligente netwerken. foton- en c) Steun voor onderzoekinfrastructuur c) Steun voor onderzoekinfrastructuur aan steun voor Prioriteit wordt gegeven geavanceerde elektronische netwerken met een hogc capacitcit len behoeve van onderzoek op alle gebiedcn technologie, bijvoorbeeld het geavanceerde INTERNET-2. van wetenschap cn Prioriteit wordt gegeven aan steun voor geavanceerde elektronische netwerken met een hoge capaciteit ten behoeve van onderzoek op alle gebiedcn van wetenschap en technologie, in hcl kadcr van dc wcrcldwijdc cvolutic van INTERNET. De lidstaten blijven verantwoordelijk voor dc bevordering en uitbreiding van nationale netwerken en infrastructuur. De rol van de Europese Unie is het verschaffen van Europese toegevoegde waarde met het oog op het bevorderen van de verdere openstelling, de onderlinge koppeling en de interoperabiliteit van deze structuren. 27 3. BEVORDERING VAN EEN CONCURRERENPE EN 3. BEVORDERING VAN EEN CONCURRERENPE EN DUURZAME GROEI DUURZAME GROEI Ontwikkeling en verspreiding van de kennis en de technologie voor het ontwerp en de ontwikkeling van "schone" procédés en de fabricage van "schone" producten van hoge kwaliteit die kunnen concurreren op de markt van morgen is nodig om de groei en het scheppen van nieuwe banen in de Gemeenschap le stimuleren en de hed/yven de kans te geven de nodige aanpassingen in hun activiteiten aan te brengen. Doel is de ontwikkeling en verspreiding van de kennis en de technologie voor het ontwerp en de ontwikkeling van procédés en de fabricage van milieu- en consumentvriendelijke producten van hoge kwaliteit die kunnen concurreren op de markt van morgen; voorts wordt beoogd de groei en het scheppen van nieuwe banen in de Gemeenschap te stimuleren en bedrijven de kans te geven de nodige aanpassingen in hun activiteiten aan te brengen. in hand met de Dit streven gaat hand ontwikkeling van krachtige energiesystemen en -diensten, alsmede van economische, veilige, milieuvriendelijke en een goed leefklimaat bevorderende vervoersystemen. economische, Dit streven gaat hand in hand met de ontwikkeling veilige, milieuvriendelijke van vervoersystemen die leefklimaat bevorderen. goed een a) Kernactiviteitcn a) Kernactiviteiten i) Concurrerendc en duurzamc groei (I): i) Concurrerendc cn duurzamc groei (I): producten, producten, procédés, orgunisatie procédés, organisatic Doel van deze kernactiviteit is de ontwikkeling le vergemakkelijken van hoogwaardige, innovalievc in de producten en diensten die voorzien behoeften van de burgcrs en de markt en van nieuwe, en milieuvriendelijke productie- en fabricagemethoden, ongeacht de hebben productiewijze. De prioritair betrekking op: inspanningen economische technologieën de bepaling, de ontwikkeling en de integratie van ontwerp, nieuwe fabricage, controle en productie, waarbij met name gebruik wordt gemaakt van micro- engineering, inzake fabricage "intelligente" de technologieën van de informatiemaatschappij voor (waaronder tlexibele werkplaatssystemen en systemen voor flexibel beheer van toeleverings- en ingebouwde systemen en distributieketens, telediensten voor exploitatie en onderhoud en technologieën voor simulatie en werken in samen werk ings verband), Doel van dczc kernactiviteit is dc ontwikkeling lc vergemakkelijken van hoogwaardige, innovalievc producten cn diensten die voorzien in dc bchocflcn van dc burgcrs cn dc markt cn van nieuwe productie- cn fabricagemethoden, vooral van die welkc gericht zijn op verbetering van de concurrentiepositie van en die, ongeacht de traditionele productiewijze, economisch en milieuvriendelijk zijn. Het onderzoek heeft prioritair betrekking op: industrieën, * de bepaling, de ontwikkeling en de integratie van nieuwe technologieën inzake ontwerp, fabricage, controle en productie, waarbij met name gebruik wordt gemaakt van technologie en engineering op mico- en nano-niveau; * de ontplooiing, aanpassing en integratie van de technologieën van de informatiemaatschappij voor "intelligenteM flcxibclc fabricage werkplaatssystemen en systemen voor flexibel toeleverings- cn distributieketens, beheer van ingebouwde telediensten voor systemen exploitatie cn onderhoud cn technologieën voor simulatie cn wcrkcn in samcnwcrkingsvcrband); (waaronder cn 28 inzake ter beperking recycling technologieën ter beperking van het gebruik van van hulpbronnen en alvallozingen, van alvalsloffen en voor de onlwikkeling van schoue produclcn en procédés, een en andcr op de het basis van lcvcnscyclusanalysc, en nieuwe methoden arbeidsorganisatie en voor de benutting van vakbekwaamheden sociaal- economische analyses). productie- (inclusief conccpl voor van technologieën ter beperking van het gebruik van hulpbronnen en ter beperking van afvallozingen, inzake recycling van afvalslolïen en voor de onlwikkeling van schoue produclcn en procédés, een en andcr op basis van het conccpl van de levenseyclusanalyse; voor en nieuwe methoden arbeidsorganisatie en voor de benutting van vakbekwaamheden (inclusief sociaal-economische analyses). productie- ii) Concurrerende en duurzame groei (II): duurzame mobiliteit en intermodaliteit ii) Concurrerende en duurzame groci (II): duurzame mobiliteit en intermodaliteit Doel is op een efficiënte wijze en zonder nadelige effecten voor het milieu te zorgen voor mobiliteit van personen en goederen. Deze kernactiviteit draagt daartoe bij door mcde de totstandbrenging mogelijk le maken van een op Europees niveau grotendeels intermodaal opererend systeem van veilig, intelligent en interoperabel personen- en goedcrenvervoer per spoor en over de weg, door de in de mobiliteilsbehoeften van het bedrijfsleven en de burgers. Dit veronderstelt prioritair: lucht en over zee, dal voorzict Doel is op een efficiënte wijze en zonder nadelige effecten voor het milieu te zorgen voor mobiliteit van personen en goederen. Deze kernactiviteit draagt daartoe bij door mede de totstandbrenging mogelijk te maken van een op Europees niveau grotendeels intermodaal opererend systeem van veilig, intelligent en interoperabel personen- en goederenvervoer per spoor en over de weg, door de lucht en over water, dat de mobiliteilsbehoeften voorziet het in bcdrijfslcven en de burgers. Dit veronderstelt prioritair: van * de ontwikkeling, validering en demonstratie van systemen voor een rationeel beheer van zowel modaal als intermodaal vervoer, met inbegrip van systemen voor satellietnavigatie en -plaatsbepaling van de tweede generatie, * de ontwikkeling, validering en demonstratie van rationele beheersystemen voor zowel modaal als intermodaal vervoer, systemen voor satellietnavigatie en -plaatsbepaling van de tweede generatie3 , en de integratie en het gebruik van geavanceerde informatiediensten voor ondernemcrs en reizigers; inclusief en naar infrastructuur onderzoek de raakvlakken daarvan met vervoermiddelen en -systemen, waarbij rekening wordt gehouden met verminderde milieu-effecten en met toegankelijkheid en integratie van het beleid het inzake vervoerbeleid, opstelling van sociaal-economische scenario's voor de mobiliteit van zowel goederen als personen. ruimtelijke ordening en * onderzoek naar vervoersinfrastructuur en de raakvlakken daarvan met vervoermiddelen cn -systemen, waarbij cn vciligheidscffcctcn wordcn tcruggcdrongcn cn rekening wordt gehouden met toegankelijkheid cn ruiinlclijkc integratie van het bclcid ordening en het vervoerbeleid; nadelige milieu- inzake * opstelling van sociaal-economische scenario's voor dc duurzame mobiliteit van zowel goederen als personen. activiteiten De met in ruimtetechnologietoepassingen die binnen elk van de desbetreffende programma's worden uitgevoerd zijn het onderwerp van specifieke coördinatie. verband 29 m)('oiu-iirrcrcndc cn duurzame groei (III): nieuwe ucrsuccticvcn voor de luchtvaurt iii) Concurrcrcndc en duur/. ame groei (III): nieuwe perspectievcn voor dc luchtvaart de kernactiviteit moet Europese Dcze Gemeenschap mede in staat stellen haar positie op dit gebied te versterken door gebruik te maken, met inachtneming van milieueisen, van haar geavanceerde beheersing prioritair luchtvaarttechnologie. betrekking op: de meest Zij heeft van * de ontwikkeling en demonstratie van geavanceerde ontwerp- en geïntegreerde fabricagetechnologieën en beperking van cnergicverbruik, emissies en geluidshinder voor verschillende vliegtuigconcepten, * dc lechnologische van voor en cn nitvocrbaarhcid lcchnologicën ontwcrpen vlicgtuigcn van dc nieuwe gcucralic, economische krilieke dc voor Dczc kernactiviteit moct dc Europese Gemeenschap mede in staat stellen haar positie op dit gebied te versterken door gebruik te maken, met inachtneming van milieueisen, van haar kennis van de meest geavanceerde luchtvaarttechnologie. Zij heeft prioritair betrekking op: en ontwerp- geïntegreerde de ontwikkeling en demonstratie van geavanceerde en en fabricagetechnologieën van cnergicverbruik, emissies cn geluidshinder voor verschillende vliegtuigconcepten, dc lechnologische cn economische uitvocrbaarhcid van cn dc krilieke lcchnologicën voor onlwcrpcn voor vlicgtuigcn van dc nieuwe gcncralic; beperking * dc onlwikkeling van ler verbetering van dc veiligheid van het vliegverkeer. technologicën dc ontwikkeling van lcchnologicën lcr vcrbclcring van dc veiligheid van hct vliegverkeer. iv) Concurrerende en duurzame groei (IV): iv) Concurrerende en duurzame groei (IV): technologieën van de zee technologieën van de zee Doel is met inachtneming van de milieu-eisen de ontwikkeling en de integratie van de specifieke kennis en technologie met betrekking tot het te stimuleren waarmee de mariene milieu ten volle kan Gemeenschap haar potentieel benutten cn hct concurrcntievcrmogcn van haar iudustrie kan verbcleren, ter ondersteuning van een Dc wcrkzaamheden worden loegespitst op dc vcrciste technologieën voor: zeebeleid". "Europees echt zcc Doel is met inachtneming van de milieu-eisen de ontwikkeling en de integratie van de specifieke kennis en technologie met betrekking tot het mariene milieu te stimuleren, waarbij de Gemeenschap het potentieel van hct dc concurrcnlicvcrmogcn van dc mariene industric kan vcrbctcrcn, lcr ondersteuning van ccn geïntegreerde bclcidsaanpak mariene aangclcgcnhcdcn. Dc wcrkzaamheden worden loegespitst op dc lcchnologicën dic vcrcisl zijn voor: Europese benutten in/akc vollc kan tcn cn en cfficiönlc dc ontwikkeling van vciligc geavanceerde schepen; het gebruik van de zee als medium voor economisch verantwoord personen- en goederenvervoer, dank zij een optimalisering van de prestaties en de inzetbaarheid van schepen, in samenhang met de en kernactiviteit intermodaliteit", "duurzame mobiliteit een rationele en duurzame exploitatie van de energie- en delfstoffenbronnen van de zee (met name off-shore- cn ondcrzeetcchnologicön). personen- verantwoord de ontwikkeling van veilige en effieiënte * geavanceerde schepen, het gebruik van de zee als medium voor * en economisch goederenvervoer (geavanceerde haveninfrastructuren; regionale systemen voor de zeevervoer), kernactiviteit en intermodaliteit", een rationele en duurzame exploitatie van de * zee als energie- en delfstoffenbron (offshore- en onderzeese technologieën). samenhang met in "duurzame mobiliteit 30 |Dc/. e kcrnactivitcit is gedccltclijk en in gcwij/. igde vorm ovcrgcbracht naar het nieuwe programma "Bchoud van het ccosystccm"| v) Concurrerende cn duurzame groei (V): geavanccerde energicsystcmen en -diensten' Dcze kcrnaclivileit, die in ruime mate rekening hotidl mel de behoeften van de markl, heell (ot doel een bijdragc tc leveren om mct zo weinig mogelijk gevaar voor het milieu te voorzien in de energiebehoeften van de Gemeenschap. Zij draagt bij tot de bevordering van de totstandbrenging en ontwikkeling van zowel qua productie als qua verbruik geavanceerde energiesystemen en -diensten die een aanzienlijke vermindering van de emissies van C02 en andere broeikasgassen mogelijk maken de concurrentiepositie van de Gemeenschap helpen versterken. De werkzaamheden hebben prioritair betrekking op: efficiënte en en * de belangrijkste nieuwe en hernieuwbare energiebronnen en de integratie daarvan, met name in gedeccntraliseerde systemen, technologieën voor de opslag en het transport van energie, * + lechnologieën voor sclioue productie en gebruik van Ibssicle energiebronnen en voor een ralionccl energicgebruik, * de opstelling van scenario's voor wisselwerkingen tussen economie, milieu en energie. vi) Concurrerende en duurzame groei (VI): de v) Concurrerende en duurzame groei (V): de stad stad van morgen van morgen en het culturele erfgoed Deze activiteit is gericht op een harmonieuze ontwikkeling van de stedelijke leefomgeving van de burgers volgens een globale en innovatieve, zuiniger en milieuvriendelijke aanpak, die op geavanceerde organisaliemodellen is gebaseerd, en waarbij met name verbctering van de kwalileit van het leven, herstel van het sociale evenwicht en bescherming en valorisalic van het culturele erfgoed mel elkaar worden verzocnd. De werkzaamheden hebben prioritair betrekking op: Deze activiteit is gericht op een harmonieuze ontwikkeling van de stedelijke leefomgeving van de burgers volgens een globale en innovatieve, zuinige cn milieuvriendelijke aanpak, die op geavanceerde organisaticmodcllcn is gcbasccrd, cn waarbij mct name verbctering van het lccfklimaal, hcrslcl van hcl sociale cvcnwichl cn bescherming, bchoud cn valorisalic van hcl culturele erfgoed mct elkaar worden vcrcnigd tcn bchocvc van ccn duurzame bcnulting van hcl slcdclijk sociaal-cconomisch polcnliccl voor wcrkgclcgcnhcid cn tocrismc. Dc werkzaamheden hebben prioritair betrekking op: De onderzoekactiviteiten met betrekking tot beheerste kernfusie worden in detail beschreven in het vijfde betreffende kaderprogramma van Euratom voor activiteiten op het gebied van onderzoek en onderwijs voorstel het 31 * nieuwc modellcn cen voor lange termijn duurzame ontwikkeling van Europese steden, de opstelling van sociaal-economische scenario's op middellange en en activitciten voor onderzoek en demonstratie, met name toegcspitst op problemen op het gebied van stedenbouw en architectuur, integratie en veilighcid, energie- sociale in efficiëntie en gebouwen geïntegreerde vervoerbeheer), alsook op de ontwikkeling van democratische informatienetwerken (het concept van de "digitale stad"), -zuinigheid bij (met name het en economisch veranlwoorde, * ontwikkeling en demonstratie van technologieën voor schone, elliciënte en duurzame terugwinning, renovatie cn nieuwbouw, met name ten behocve van grote gebouwencomplexen en ter bescherming van het cultureel erfgoed, * ontwikkeling en demonslralic in cen stcdelijke technologieën voor zuinige, omgeving van intelligente voertuigen schone, veilige en in (bijvoorbeeld samenhang met duurzame mobiliteit (zie de kernactiviteit en intermodaliteit"). auto's met nulemissie), "duurzame mobiliteit b) Algcmcnc activiteiten voor onderzoek en inzetbare algemccn van ontwikkeling technologie nicuvvc modellcn voor cen duurzame onlwikkcling van Europese steden cn stcdelijke gcbicden, dc opstelling van sociaal-economische scenario's voor dc middellange cn langc termijn cn activitciten voor onderzoek, ontwikkeling cn demonstratie, met name toegcspitst op dc ondcrstcuning cn hcl volgcn van dc concurrcntickracht van cconomischc activitciten, stadsontwikkcling cn architectuur, sociale intcgralic, veilighcid, cncrgic-cfficiëntic cn -zuinigheid (met name in gebouwen cn bij hcl stadsvervocrbchccr), alsook op de ontwikkeling van informatienetwerken (het conccpl van de "digitale stad"); voor bcoordcling, ontwikkeling cn demonstratie van technologieën cn productcn bescherming, conscrvatie, rcstauratic cn duurzame cxploitatic van het Europese culturclc crfgocd, waarbij dc aandacht gclijkclijk over het rocrcnd cn het onrocrcnd cultuurbezit wordt verdeeld ter bevordcring van hun waarde en het leefklimaat; ontwikkeling en demonstratie van technologieën voor economisch veranlwoorde, schone, cfficiëntc cn duurzame terugwinning, inslandhouding, renovatie cn nieuwbouw, met name tcn bchocvc van grolc gebouwencomplexen; ontwikkeling cn demonstratie van technologieën voor zuinige, schone, vciligc, doclmaligc cn intelligente voertuigen, die worden toegepast in het totale vervoerslandschap, inclusief de stedelijke context, binnen een raamwerk van duurzame mobiliteit (in aanvulling op dc kernactiviteit "duurzame mobiliteit cn intcrmodalitcil"). b) Activitciten voor onderzoek cn ontwikkeling van algemccn inzctbaar wctcnschappclijk en tcchnologisch potcnticel De werkzaamheden worden volgende prioritaine onderzoekactiviteiten2: toegespitst op de De werkzaamheden worden toegespitst op de volgende prioritaire onderzoekactiviteiten: • ter ondersteuning van de ontwikkeling van nieuwe materialen voor de industrie en de fabricageprocédés en drukbestendige materialen (bijvoorbeeld voor cncrgieproductie cn motoren); lichte materialen (voor het vervoer en de bouw); met het oog op daarvoor: hitte- • : hitte- ter ondersteuning van de ontwikkeling van nieuwe materialen voor de industrie en de fabricageprocédés zoals en drukbestendige materialen (bijvoorbeeld voor energieproductie en motoren); lichte materialen (voor het vervoer en de bouw); met het oog op gemakkelijke recycling ontworpen en Het onderzoek ten behoeve van veiligheid en beveiliging van kernenergie in het kader van het programma "Bevordering van een concurrerende en duurzame groei" is opgenomen in het voorstel betreffende het vijfde kaderprogramma van Euratom. 32 recycling gcmakkelijke ontwikkelde elektronischc en biomalerialen, sensorcn); functiematerialen ontworpen en (opto- ontwikkelde functiematerialen (opto-eleklronische en biomaterialen, sensoren); • voor de oiilwikkcling van nicuwc materialcn en productietéchnologieën op het gebied van kolen enstaal\ j • voor de ontwikkeling van nieuwe materialcn en productietechnologieën op het gebied van staal4, • voor metingen en proeven: ter ondersteuning van normalisatie en fraudebestrijding alsook van de kwaliteit van producten en diensten (met van inbegrip precisierneetinstrumenten en de ontwikkeling van referentiemetingen gecertificeerde referentiematerialen). ontwikkeling van en de • voor metingen en proeven: ter ondersteuning van normalisatie en fraudebestrijding alsook van de kwaliteit van producten en diensten (met inbegrip van de ontwikkeling van precisierneetinstrumenten en de ontwikkeling van referentiemetingen en gecertificeerde referentiematerialen). c) Stcun voor onderzoeksinfrastructuur c) Stcun voor onderzoekinfrastructuur Priorilair zijn het verbindcii (iemecnschapsscliaal induslrieel gespccialisccrdc testlaboratoria. in nelwerken mcl elkaar en de opliniale henulling op voor windtunnels, en meet- rckcnccnlra ondcrzock, databases, van Priorilair zijn hel in nelwerken mcl elkaar vcrbinden en dc oplimalc bcnulling op (iemecnschapssihaal van rckcnccnlra voor induslrieel ondcrzock, windlunncls. gcspecialiscerde databases, meet- cn tesllaboratoria. 4. BEHOUD VAN HET ECOSYSTEEM Onderzoek en technologische ontwikkeling op het gebied van milieu, energie en duurzaam beheer van de hulpbronnen van het ecosysteem zijn noodzakelijk voor de tenuitvoerlegging van het beleid van de Unie. Door de benutting van de nodige kennis en technologie kan in ccn groot aantal behoeften worden voorzien. Dezc nicuwc marktcn cn scheppen wcrkgclcgcnhcid. Dc rcsultatcn van dit ondcrzock zullcn als grondslag dicncn voor dc opstclling van bclcidslijncn op communautair nivcau of voortvlocicnd nit intcrnalionalc vcrdragcn. groei ook Dczc doclslclling gaal samcn mcl ccn cconomischc onlwikkcling dic oog hccft voor het milieu cn het lccfklimaat. Daarvoor zijn cfficiönlc cn vciligc cncrgiesystcmen nodig. a) Kernactiviteiten i) Behoud van het ecosysteem (I): waterbeheer en waterkwaliteit Deze kernactiviteit heeft tot doel de benodigde kennis van het In het vooruitzicht feit dat het kaderprogramma in toenemende mate activiteilen zal overnemen dic thans worden uitgevoerd op grond van hel l-CJKS-Verdrag, dat in 2002 alloopl. 33 van het vooruitzicht In het feit dat het kaderprogramma in toenemende mate activiteilen zal overnemen die thans worden uitgevoerd op grond van hel l-CJKS Verdrag, dat in 2002 afloopt. cn tcclmologic op tc bouwcn voor ccn ralionclc walcrhuishouding, mct hcl oog op ccn gocdc voor/icning van dc hiiishoudcns, dc induslric cu dc landbouw. Aclivilcilcn in dil vcrband zijn in dc ccrslc plaats. * tcchnologicön voor hcl bchandclcn cn sancrcn van water om verontreiniging te voorkomen en met het oog op de sanering en het rationeel gebruik en/of inbegrip van hergebruik van water kringloopsystemen; van distributienetten); betrouwbaarheid (met * bijdrage tot dc ontwikkeling van geïntegreerde benaderingen voor het beheer van waterreserves en watergebieden; technologieën voor controle cn preventie van verontreiniging, bcschcrming cn beheer van grondwatcr cn oppcrvlaklewatcr, * * bcwakings-, alarmcrings- cn mcldingssystcmcn, * tcchnologicön voor rcgulcring cn beheer van dc voorradcn cn tcchnologicön voor toepassing in aridc cn scmi-aridc gcbicdcn cn gcbicdcn dic ovcr hcl algcmccn ccn watcrtckort hcbbcn. ii) Bchoud van het ecosystecm milieuveranderingen cn klimaat (II): mondialc te Dczc kcrnactivitcit heeft tot docl de wetcnschappclijkc cn technologische instrumenten te ontwikkelen dic nodig zijn om de uitvoering van het communautair beleid, met name op de gebieden milieu en biodiversiteit, de onderzoekverplichtingen uit hoofde van door de ondertckendc Gcmccnschap haar tc intcrnationalc vcrdragcn ondcrstcuncn. In hcl algcmccn mocl dc kcrnactivitcit mccr inzicht gcvcn in dc proccsscn op dczc gcbicdcn cn bijdragcn tot duurzamc ontwikkeling. In dc ccrstc plaats gaat het cr in dit vcrband om: lidstaten cn ovcrccnkomstcn schragen cn en lc ontdckkcn, * vcrandcringsproccsscn op mondiaal nivcau tc bcoordclcn cn tc bcgrijpcn, lc voorspcllen, waarbij dc nadruk ligt op dc oorzakcn en gevolgen op Europees en subregionaal niveau mct betrekking als tot antropogene verschijnselen en waarbij in het algemeen wordt gestreefd naar een duurzaam gebruik van de natuurlijke hulpbronnen. Er zal gebruik de natuurwetenschappen, de sociaal-economische en de culturele wetenschappen; natuurlijke gemaakt worden zowel van * meer inzicht te verschaffen in de ecosystemen, * scenario's en strategieën te ontwikkelen om vcranderingcn op mondiaal nivcau tc voorkomen, af tc zwakken cn zich craan aan tc passcn, gclct op klimaatvcrandcring dc dc biodiversiteit in stand tc houdcn; noodzaak cn 34 van componcnl stcun tc vcrlcncn voor dc onlwikkcling van ccn dc mondialc Europcsc klimaalobservaliesysleinen, lcrrcslrischc ccosyslcmcii (mcl iiibcgnp van hiodivcisilcil) cn occancn (bijvoorbccld Euro(i(X)S - Europcau Global Occan übscrving Syslcm); dc wctcnschappclijkc tc ontwikkclcn (processen en interacties in de oceanen, met name op grote diepten) die nodig zijn voor een duurzaam gebruik van het mariene milieu. basis iii) Behoud van het ecosysteem (III): bevordering van duurzaam energiegebruik5 Docl van dczc kcrnactivitcit is dc onlwikkcling van lcchnologicën dic uitzicht bicdcn op ccn vcrmindcring van dc cncrgicvraag cn ccn bcpcrking van dc milicu- cffcctcn zoals dc uilsloot van C02 cn andcrc brocikasgasscn cn vcronlrcinigcndc sloffcn, cn dc acccplalic daarvan tc bcspocdigcn. Gclcl op dc inarklvooriiit/. ichlcii in dc (icmccnschap cn dc rcsl van dc wcrcld, bcslaal dc uildaging op langc tcrmijn criu dc inlcnsilcil van hcl cncrgicvcrbruik in atlc scclorcn van dc cconomic tc vcrlagcn. Dc activitcilcn voor onderzoek en technologische ontwikkeling hebben in dc eerste plaats betrekking op: * de opstelling van scenario's betreffende het beheer van vraag en aanbod in de sectoren economie, milieu en energie en de interactie daartussen; technologieën voor een rationeel en efficiënt gebruik van energie, * * het gebruik van nieuwe en hernieuwbare energie in gedecentraliseerde systemen; * cncrgieopslag cn distributie in lokale syslcmcn. iv) Behoud van het ecosysteem (IV): Ontwikkeling en levering van schonere, meer concurrcrcnde en mccr gediversifleerdc energie5 ingcspccld op dc Met dczc kcrnaclivilcil wordl radicaal nicuwc noodzaak om op cncrgicgcbicd tcchnologicön cn syslcmcn le ontwikkelcn zodat Europa een energievoorziening en energiediensten krijgt aangeboden die betrouwbaar, efficiënt, veilig en tot het zuinig zijn. Daarmee wordt bijgedragen tot concurrentievermogen van de duurzame de groei. voorzieningscyclus moeten maatregelen worden industrie en stadium van ieder In De onderzoekactiviteiten met betrekking tot beheerste kernfusie zijn opgenomen in het voorstel voor het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en onderwijs uit hoofde van het Euratom-Verdrag. 35 Op korte termijn genomen om de efficiëntie te verhogen en de kosten te moeten verlagen. energietechnologieën worden ontwikkeld waarmec dc uitstoot van brocikasgasscn sncl kan worden leruggedrongen en op langc termijn moelen doorbrakcu worden gcrcalisccrd waaimcc radicalc vooriiitgaug kan worden gcbockl bij dc ovcrgang van Ibssiclc cncrgic naar nicuwc cncrgicbronncn. Dc wcrkzaamhcdcn worden prioritair toegespitst op de volgendc gebiedcn: * schone en efficiënte exploratie, productie en gebruik van fossiele brandstoffen; * grootschalige energie-omzetting (electriciteit en warmte); * groter aandeel van nieuwe en hernieuwbare in de energiebronnen en kleinschalige energievoorziening; transport en distributie van energie over lange afstanden. integratie daarvan * b) Activitcitcn voor onderzoek en ontwikkeling van en inzctbaar wetcnschappclijk algemccn tcchnologisch potentiecl Dc iuspanningcn worden locgcspilst op'': voor * de prognose, * dc bestrijding van bclangrijke natuurlijkc en technologische risico's door de ontwikkeling van technieken preventie, effectbeoordeling en afzwakking van de gevolgen; van inzetbare technologieën voor aardobservatie, met name technologieën aan boord van satellieten7 ten behoeve van toepassingen voor de bewaking van het milieu en het beheer van hulpbronnen en ecosystemen; ontwikkeling algemeen * onderzoek naar de sociaal-economische aspecten van dc ontwikkeling van milieuvcrandering uit een oogpunt van duurzamc ontwikkeling (effectcn op dc samcnlcving, dc cconomie en dc werkgelegenhcid), De onderzoekactiviteiten ten behoeve van veiligheid en beveiliging van kernenergie zijn opgenomen in het voorstel voor het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en onderwijs uit hoofde van het Euratom-Verdrag. activiteiten De met in ruimtetechnologietoepassingen die binnen elk van de desbetreffende programma's worden uitgevoerd zijn het onderwerp van specifieke coördinatie verband 36 * dc ontwikkcling van nicuwc matcrialcn cn nicuwc productictcchnologicön in de steenkolensector. 8 c) Steun voor onderzoekinfrastrucruur Prioriteit op dit gebicd wordt gcgeven aan de tocgang en het gebruik op communautaire schaal van gespecialiseerde databanken, krachtige rekencentra, met name voor de bestudering van het klimaat, en installaties voor marien onderzoek. In het vooruitzicht van het feit dat het kaderprogramma in toenemende mate activiteiten zal overnemen die thans worden uitgevoerd op grond van het HGKS-Verdrag, dat in 2002 afloopt. 37 TWEEDE ACTIVITEIT TWEEDE ACTIVITEIT 1. BEVESTIGING VAN DEINTERNATIONALE ROL VAN HET COMMUNAUTAIRE ONDERZOEK 1. BEVESTIGING VAN DE INTERNATIONALE ROL VAN HET COMMUNAUTAIRE ONDERZOEK Enerzijds een aanzienlijke bijdrage leveren aan de vormgeving van het externe beleid van de Vnie, met name ten aanzien van de landen van Midden- en Oost-Europa die kandidaat zijn voor toetreding en anderzijds de Vnie helpen om industriële samenwerkingsverbanden lot stand te brengen en nieuwe markten te openen, dat zijn de voornaumste doelstellingen van de activiteit "internationale sanienwerking ". De voornaamste doelstellingen van dit horizontale thema zijn: bevordering van de wetenschappelijke en technologische samenwerking op internationaal vlak, versterking van de capaciteiten van de Gemeenschap op het gebied van wetenschap en technologie, algemene steun voor het bereiken van een wetenschappelijk ruimere topniveau internationale context, en een bijdrage te leveren aan de uitvoering van het externe beleid van de Gemeenschap, mede in het kader van de toetreding van nieuwe lidstaten de in In het kader van de vormgeving van het externe beleid van de Unie en van de verwachte toetreding van nieuwe Lid-Staten, zijn de algemene doelstellingen van het programma "internationale samenwerking" als volgt: De algemene doelstellingen van wetenschappelijke samenwerking zijn: internationale en - wetenschappelijke bevorderen technologische samenwerkingsverbanden tussen instanties en onderzockers uit derde landen en de Gemeenschap die de parlijen aanzienlijke en evenredig opleveren (samenwerking op basis van het principc van wcdcrzijds voordeel); voordclcn verdeelde de toegang vergemakkelijken van laboratoria en bedrijven in de Gemeenschap tot buiten de Gemeenschap beschikbare wetenschappelijke kennis die de belangen van de Gemeenschap kan dienen; de plaats en de rol van het communautaire internationale onderzoek wetenschappelijke scène versterken; de technologische op en Euro-mcditcrrane de toetreding van de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa (LMOE) voorbereiden, partnerschap het ondcrstcunen, het menselijk potentieel in de LMOE en de nieuwe onafhankelijke staten van de voormalige Sovjet-Unie (NOS) stabiliseren en het ontwikkelingsbeleid steunen; 38 en wetenschappelijke technologische samenwerking bevorderen tussen ondernemingcn, organisatics cn onderzockers uit dcrdc landen cn dc Gemeenschap die bcidc parlijen aanzienlijke cn evenredig vcrdccldc voordclcn oplcvcrcn, waarbij rckcning wordt gchoudcn mcl dc vcrschillcndc bchocncn cn omslandighcdcn van afzondcrlijkc grocpcn landen cn gcbicdcn mcl inachlncming van dc intcllcctuclc van eigendomsrechtcn van de dcclnemers; bcschcrming dc de toegang voor in de Gemeenschap gevestigde onderzoekcentra ondernemingen en vergemakkelijken tot buiten de Gemeenschap beschikbare wetenschappelijke en technologische kennis die de belangen van de Gemeenschap kan dienen; de positie en de rol van het communautaire onderzoek in de internationale wetenschappelijke technologische wereld versterken en een en Europese wetenschappelijke en technologische cultuur bevorderen; dc toetreding van nieuwe lidstaten voorbereiden, bijvoorbccld door hun vollcdigc bctrokkcnhcid bij het kadcrprogramma aan tc mocdigen, bijdragcn aan dc stabiliscring van het OTO-potentieel van de LMOE in het algemecn cn van de nieuwe onafhankelijke staten van de voormalige Sovjet- Europees-mediterrane Unie (NOS), het cn -prioritcitcn - dc Europesc ondcrzoekseclor helpcn inibrmatie lc vcrkrijgen over onderzoekcapacileilen, - activilcitcn dc Gemeenschap (induslrielanden, landcn met een het "economie concurrentievermogen van de industrie van de Gemeenschap en haar aanwezigheid op de nieuwe markten te versterken. opkomst") buiten om in en bestaan De activiteiten op het gebied van internationale wetenschappelijke technologische samenwerking worden uitgevoerd, afhankelijk van het van samenwerkingsovereenkomsten, door middel van de "internationale activiteit samenwerking" alsmedë door verdiscontering van de internationale dimensie van het onderzoek in de andere activiteiten van het kaderprogramma. specifieke inhoud de en partncrschap stcuncn cn ontwikkclcn, cn bijdragcn socialc cn aan dc duurzamc cconomischc, wetenschappelijke dc van ontwikkcling onlwikkclingslandcn; — dc Europcsc ondcrzoekseclor helpcn informatic tc vcrkrijgen ovcr cn crvaring op lc docn met onderzoekcapacileilen, -activiteiten cn -priorilcitcn van geïndustrialisecrdc dcrdc landcn cn landcn met het een concurrentievermogen van de industrie van de Gemeenschap en haar aanwezigheid op nieuwe markten te versterken. "economie opkomst", om in uitgevoerd internationale De activiteiten op het gebied van wetenschappelijke en technologische samenwerking worden van samenwerkingsovereenkomsten, waar deze bestaan, alsmede door middel van dit horizontale internationale samenwerkingsprogramma en door activiteiten die binnen dit andere kaderprogramma worden ondernomen. programma's grond van op de a) Spccifickc werkzaamheden van de activiteit 1. Specifieke activiteiten binnen het programma "internationale samenwerking" "internationale samenwerking" van partners potcntiële Op basis van het samenwcrkingsbelcid dat wordt bcpaald met het oog op de betrckkingcn met de verschillende de Gemeenschap, worden drie categorieën activiteiten ten uitvoer gelegd, die verband houden met landen specifieke problemen waarmee deze worden geconfronteerd en niet zijn opgenomen in de andere activiteiten van het kaderprogramma. Deze activiteiten worden gefinancierd door de "internationale specifieke samenwerking": activiteit - met activiteiten Op basis van het samcnwcrkingsbcleid dat dc Gemeenschap op spccifickc gcbicdcn met haar verschillende potcntiële partners vocrt, worden dric categorieën spccifickc internationale dimensie - uitgevoerd die verband houden met specifieke problemen waarmee deze landcn worden geconfronteerd en waarop de andere activiteiten van het kaderprogramma geen betrekking hebben. Enkel deze activiteiten worden gefinancierd "internationale via het samenwerking". programma specifieke een Samenwerkingsactiviteiten met categorieën landen: bepaalde a) Samenwerkingsactiviteiten categorieën derde landen: met bepaalde LMOE: bevordering van topcentra. - STATEN IN DE PRETOETREDINGSFASE: topcentra, begeleidende bevordering van hun maatregelen van de deelneming aan andere programma's van het van kaderprogramma, mede samcnwcrkingsnctwcrkcn; ter vergemakkelijking door middel Mi<:i)iTi!KKANii DiiRDii I. ANDI'. N: met namc regionale aspeclcn van het behccr ovcr dc Middellandse Zee, sleun voor sociaal-economische ontwikkeling, de informatiemaatschappij, bescherming van het cultureel erfgoed. inbegrip met van NOS: steun aan het potentieel voor onderzoek en technologische ontwikkeling, gerichte specifieke activiteiten regionale (satelliettoepassingen, problemen in verband met milieu en gezondheid). 39 ZICH NIET - NOS EN LANDEN VAN MIDDEN EN OOST- IN DE EUROPA DIE steun PRETOETREDINGSFASE BEVTNDEN: aan en technologische ontwikkeling (mede door middel van INTAS voor de NOS, mits er door haar leden onderzoek potentieel voor hun een nieuwe overeenkomst wordt gesloten over de continucring daarvan), samcnwcrking op gcbicdcn inbegrip van van wederzijds belang satelliettoepassingen, in verband met milicu en gezondheid); regionale problemen (met - MEDITERRANE cn vcrnicuwing PARTNERLANDEN: door gczamcnlijkc aclivilcilcn hun OTO-capacitcitcn opvocrcn bcvordcrcn, samcnwcrking op gcbicdcn van wederzijds belang, mcl namc regionale aspcctcn van dc Middcllandsc Zcc, met inbegrip van milicu-aspcctcn, stcun voor de sociaal-economische ontwikkeling met inbegrip van de stedelijke dimensie, overgang naar de informatiemaatschappij en bescherming van het cultuurbezit, ter vergemakkelijking van de deelneming aan andere programma's van het kaderprogramma, mede door middel van samenwerkingsnetwerken; begeleidende maatregelen voor voorwaarden ONTWIKKELINGSLANDEN (inclusief mediterrane landen en landen met een economie in opkomst): studie van de mechanismen en de sociaal- duurzame economische ontwikkeling (b. v. agro-industrieel onderzoek, energiesystemen); steun voor de integratie van productiviteits- en milieu-eisen in de ecosystemen van deze landen (b. v. walerbehecr); prevcntie en bcsirijding van zieklen die op grotc schaal in deze landen voorkomen en bcvordcring van een doel treffcnde gezondheidszorg. gebieden worden - ONTWTKKELINGSLANDEN: er zal met groepen landen en gebieden een dialoog over het te voeren beleid inzake de behoeften en prioriteiten op OTO- gebied worden ontwikkeld. Met name op de samenwerkings- volgende activiteiten cn voorwaarden ontwikkeling; duurzaam bchccr cn gcbruik van natuurlijkc hulpbronncn, mcl inbegrip van laudbouwproductic cn cn cncrgicaspcclcn; gezondheid cn vocding; overwogen: mechanismen duurzame voor vocdsclzckcrhcid, milicuaspcctcn - LANDEN MET EEN ECONOMIE IN OPKOMST EN INDUSTRIELANDEN: uitwisselingen van wetenschappers, organisatie van workshops, begeleidende maatregelen ter bevordering van partnerschappen en vergroting van de wederzijdse toegang tot elkaars OTO-activiteiten mede, in van voorkomend door middel gebied overeenkomsten van het technologische wetenschappelijke samenwerking. geval, op en tc stcllcn b) Opleiding van onderzoekers Er wordt een beurzenstelsel opgezet om jonge onderzoekers uit ontwikkelingslanden, mediterrane landen cn landen met ccn economie in opkomst in dc gclcgcnheid in dc Gemcenschap mcc-tc wcrkcn aan spccifickc projeclen binnen hct kaderprogramma. Een andcr beurzenstelsel dicnt voor dc fmancicring van wcrkzaamheden van een beperkt aantal jonge onderzoekers uit de Gemeenschap in industriegerichte laboratoria van het hoogste niveau in derde landen op onderzoekgebieden die voor de Gemeenschap van bijzonder belang zijn. laboratoria in - Opleiding van onderzoekers: Er wordt een beurzenstelsel opgezet om jonge onderzoekers uit ontwikkelinslanden met inbegrip van mediterrane landen en landen met economie in opkomst de gclcgcnheid tc bieden gedurende een bepaalde periodc in laboratoria in de Gemcenschap mce tc hct werken kaderprogramma worden uitgevoerd. Een ander beurzenstelsel dient om het verblijf van jonge onderzoekers uit de Gemeenschap in industriële laboratoria in Japan en Zuid-Korea te financieren. projeclen binnen aan die 40 - Coördinatic met COST en het EUREKA- initiatief, alsook met internationale organisaties die zich met onderzoekactiviteiten bezig houden; voorts ook coördinatie van de activiteiten die in het kader van andere programma's van het kadcrprogramma worden uitgevoerd, met akties meer andere samenwerkingsactiviteiten van de Gemeenschap en met samenwerkingsactiviteiten van de lidstaten. kader van het in die organisaties bczighouden, c) Coördinatic Coördinatic mcl COST-actics, alsmcdc sleun aan het COST-bcsluur, coördinatic mcl EUREKA cn mcl zich met internationale onderzoekactiviteiten onderlingc coördinatic van dc activiteiten die in het kader van andere programma's van het kaderprogramma worden uitgevoerd, alsmede coördinatie van die activiteiten met andere het samenwerkingsacties van de Gemeenschap (met namc PHARE, en met samenwerkingsactiviteiten van de lidstaten. en MEDA) activiteiten TACIS kader van in b) Activiteiten op het gebied van internationale in het kader van andere samenwerking activiteiten van het kaderprogramma 2. Internationale samenwerking in het kader van dc andere activiteiten van het kaderprogramma Er zijn vier formules voor deelneming binnen de specifieke programma's: Dc deelneming van instantics uit dcrdc landen aan dc specifieke programma's kan in bcginscl twec vormcn aanncmcn: en financiering - volledige associatie met het kaderprogramma: deelneming de Gemeenschap van partners in derde landen onder vergelijkbare voorwaarden als voor partners in de Lid-Staten (EER, bepaalde LMOE, Israël, Zwitserland); door dcclname aan voor derde landen openstaande programma's op basis van bilaterale of multilaterale akkoorden: deelname zonder financiering door dc Gemeenschap voor partners uit derde landen, op projectbasis (bepaalde geïndustrialiseerde derde landen of landen met een "economie in opkomst"). Er zullen maatregelen worden getroffen om de toegang van landen met een "economie in opkomst" te intensiveren; kaderprogramma het tot staten kunnen gebonden voorwaarden instanties uit de — deelneming aan programma's op basis van volledige bctrokkcnhcid bij het kadcrprogramma: deelneming door instanties uit derde landen is aan vergelijkbare als lidstaten. deelneming door Volledige betrokkenheid van in dc worden zou prctoetredingsfase vcrgcmakkelijkt door middel van passendc dcgrcssieve financieringsmechanismen, waarbij in voorkomend geval gebruik wordt gemaakt van instrumenten andere relevante communautaire (bijvoorbeeld PHARE). Voor andere staten in de pretoetredingsfase, die aangeven dat volledige deelneming aan het kaderprogramma voor hen nog niet haalbaar is, zou gedacht kunnen worden aan een gedccltclijkc associatie met cén of mccr complctc specifieke programma's; indicn specifieke programma's op — deelneming aan ccn bilaterale of ccn projectbasis: multilaterale samcnwcrkingsovcrccnkomst in het bclang van dc Gemeenschap nodig is om toegang tc krijgen tot programma's van hoog niveau in ïnzake landen en geschikte regelingen derde intellectuele eigendomsrechten, zal deelneming per project afhankelijk zijn van de sluiting van een dergelijke overeenkomst. Bij deelneming op projectbasis komen deelnemende instanties uit derde landen in beginsel niet in aanmerking voor financiering uit deze programma's, behoudens in gevallen die naar behoren zijn gemotiveerd als zijnde in het belang van de Gemeenschap. Er zullen maatregelen worden getroffen om de toegang van in opkomst" tot het kaderprogramma te intensiveren; landen met een "economie deelname aan voor derde landen openstaande specifiek programma's samenwerkingsakkoord: deelname in principe zonder 41 zonder financiering door de Gemeenschap voor partners uit derde landen, op projectbasis (niet met de specifieke programma's geassocieerde LMOE, Europese NOS, mediterrane partners); dcclname aan projcctcn waarbij het in het bclang van dc Gemeenschap is deelnemers uit derde landen aan te trekken: deelname in principe gefinancierd door de betrokken derde landen en, in bepaalde gevallen als omschreven in de regels voor deelneming zoals vastgesteld krachlcns artikel 130 J van het Verdrag, door dc Gemeenschap via het betrokken specifiek programma. Dc preciczc voorwaarden waaronder instantics uit dcrdc landen cn internationalc organisatics dic bij ondcrzocksactivitcitcn kunncn zijn dcclncmcn aan het kadcrprogramma, mct inbcgrip van de financiële rcgelingen, zullcn wordcn bepaald in het besluit dat krachtens artikel 130 J van het Verdrag zal worden aangenomen. betrokken, DERDE ACTIVITEIT DERDE ACTIVITEIT 1. INNOVATIE EN DEELNEMING VAN HET M KB is de van het sleutelfactor Innovatie concurrentievermogen van de industrie en voor het scheppen van werkgelegenheid. Doel is innovatie te bevorderen, de exploitatie van de resultaten van het wetenschappelijk werk te vergemakkelijken en oprichting van innoverende ondernemingen te stimuleren. de is de sleutelfactor 1. INNOVATIE EN DEELNEMING VAN HET M KB Innovatie het voor concurrentievermogen van de industrie, voor een duurzame sociale en economische ontwikkeling en voor het scheppen van werkgelegenheid. Doel is innoverende activiteiten, onder meer de oprichting van innoverende ondernemingen, te bevorderen en de verspreiding en exploitatie van de resultaten van het te vergemakkelijken en wetenschappelijk werk technologieoverdracht te ondersteunen. Het midden- en kleinbedrijf is een belangrijke initiator en drager van innovatie. Het moet gemakkelijk toegang kunnen krijgen tot de geavanceerde technologie die het nodig heeft en tot de mogelijkheden die geboden worden door de onderzoekprogramma's van de Gemeenschap. Het midden- en kleinbedrijf heeft een belangrijke functie op het gebied van innovatie en de overdracht van innovatie. De ontwikkeling van het MKH kan een vitale bijdrage leveren aan de economische en sociale ontwikkeling, nieuwe economische activiteiten, het scheppen het concurrentievermogen. Het MKB moet gemakkelijk tot de geavanceerde toegang kunnen krijgen technologie die het nodig heeft en tot de mogelijkheden die geboden worden door de onderzoekprogramma's van de Gemeenschap en van de lidstaten. werkgelegenheid van en De algemene doelstellingen van de activiteiten van de Unie op dit gebied zijn: - het sociaal en economisch effect van de onder/oekactivileiten van haar programma's verbetcren door meer nadruk te lcggen op maatregelen waarmec kan worden gezorgd voor een betere exploitatie van de resultaten ervan en en verspreiding van de de overdracht ontwikkelde technologie; - de toegang vergemakkelijken van aan de programma's deelnemende organisaties, in het tot bijzonder innovatie en financieringsinstrumenten voor MKB, het 42 ondersteuning innoverende technieken, risicokapitaal); de van ondernemingen oprichting van (financiële - de deelneming van het MKB aan de onderzoekprogramma's stimuleren, zowel van bedrijven dic aclicl' zijn op hel gebied van onder/oek cn geavancccrdc tcchnologic als van bedrijven dic ovcr slechts wcinig of gecn onderzoekcapacileil beschikken maar wel grote technologische behoeften hebben; het MKB, mel name in minder wclvarendc regio's, helpen zijn technologische capaciteiten te vergroten. tot - bijdragen de vormgeving van het innovatiebeleid van de Gemeenschap, met name door een Europese dimensie toe te voegen aan de nationale innovatiesystemen. van innovatie bevordering De activiteiten van de Europese Gemeenschap inzake en ondersteuning van de deelneming van het MKB aan de onderzoekprogramma's moeten worden uitgevoerd tweeledige kader van de verschillende communautaire activiteiten en de spccilicke activileil die gewijd is aan innovatie en hel MKB. De doclsicllingcn cn tiilvocringswijzc van de desbctrelfcnde activiteiten zijn mel name de volgende: in het a) Spccifickc werkzaumheden de activitcit "Innovatie cn deelneming van het MKB": voor i) Voor innovatie - rationalisatie en tot met betrekking coördinatie op Gemeenschapsniveau van de informatie- en hulpnetten de werkzaamheden van de Gemeenschap op het gebied van onderzoek en innovatie, beheer - in overleg met de programma's - van het hulpnet voor innovatie en overdracht van technologie en consolidering van de mechanismen voor het verzamelen en verspreiden van informatie zoals het CORDIS (gcmecnschappelijkc activitcit innovatic/MKB); inlbrmatiesysteem voor fondsen inlcllectucle-cigendomsrcchtcn - oprichting en ontwikkeling van een hulpdienst inzake cn locgang tot particuliere financiering, met name risicokapitaal tot (gemeenschappelijke activiteit innovatie/MKB); - omschrijving - in overleg met de programma's - van mechanismen waarmee de levenscyclus van projecten exploitatie van resultaten, en overdracht van ontwikkelde technologie kunnen worden vergemakkelijkt, met waarborgen voor de bescherming van verworven kennis (waarde- analyses, marktonderzoek, opleiding); financiering particuliere tijdens 43 - ontwikkcling van hct concepl "innovatiecellen" binnen dc programma's, coördinalic van de activiieiten ervan en hulp bij de oprichling van bcginncndc innovcrende bcdrijven (start-ups), in het bijzonder via Europese instanties en fondsen (Europees Investeringsfonds, Europese Invcsteringsbank, de actie Eurotech Capital); - ontwikkeling van het concept "innovatiecellen" binnen de programma's, coördinatie van de activiteiten ervan en hulp bij de oprichting van beginnende innoverende bedrijven (start-ups), in het bijzonder via Europese instanties en fondsen (Europees Investeringsfonds, Europese Investeringsbank, de actie Eurotech Capital); inzake - omschrijving en verspreiding van optimale praktijken technologie-overdracht (gemeenschappelijke activiteit innovatie/MKB) en coördinatie van studies en analyses, vooral met belrckking tot hct innovaticbelcid. II) Voor het MKH - bchccr van ccn centraal aanspreckpunt voor alle onderzockprogramma's binnen de diensten van de Europese Commissie (voor voorstellen voor projecten die specifiek door het MKB worden en beheer van uitgevoerd); omschrijving die de gemeenschappelijke deelneming van het MKB aan de programma's vergemakkelijken (waarbij zoveel mogelijk een beroep wordt gedaan op elektronische middelen indienen van voor voorstellen, "help line", enz. ). informatiepakketten, het hulpmiddelen Hct bcvordcrcn van innovatic en deelneming van hct MKB zijn wcliswaar twcc verschillende zakcn, maar dcsalnicttcmin nauw mct clkaar vcrbonden. Dit thcma zal dcrhalvc, voor zovcr mogelijk, worden uitgevoerd door middcl van ccn gemeenschappelijke activiteit op bcidc lcrrcincn. Daarnaast dicncn dc in dit programma uitgcvocrdc activiteiten ccn aanvulling tc vormcn op dc activitcilcn die in dc lidslatcn worden ondcrnomcn cn op dc clders in hct kadcrprogramma uitgcvocrdc activiteiten en stimulering van deelneming van het MKB, en zullen zij daarom steun geven aan, een aanvulling vormen op en, waar nodig, richting geven aan deze diverse activiteiten. ter bevordering van innovatie 1. Algemene doelstellingen a) Bevorderen van innovatie — bijdragen tot de uitvoering van het innovatiebeleid in de Europese Unic, met namc door bij te dragen aan hct schcppcn van voorwaardcn die de innovatic bcvordcrcn; — hcl publick mccr bcwusl lc makcn van hct nul van innovatie; — het sociaal en economisch effect van de onderzoekactiviteiten van het kaderprogramma 44 verbetcrcn door tc zorgcn voor ecn bclcrc vcrsprciding cn cxploilatic van dc rcsultatcn crvan, alsmcdc dc ovcrdrachl cn vcrsprciding van lcchnologic dic uit divcrsc bronucn afkomslig is, inct inachtncming van dc bchocflcn van klanlcn cn gcbruikers; — door hct verstrckkcn van informatic cn adviezcn dc toegang van aan dc programma's declncmcnde organisaties (in het bijzonder het MKB) tot innovatie ondersteunen instrumenten die de vergemakkelijken. b) Bevorderen van deelneming van het MKB — de het MKB de cn aan de deelneming van onderzoekprogramma's technologie- ovcrdracht aan hcl MKB stimulcrcn, zowcl van bcdrijvcn dic acticf zijn op hct gcbicd van ondcrzock cn gcavancccrdc lcchnologic als van bcdrijvcn dic ovcr wcinig of gccn ondcrzock- capacitcil grote lcchnologischc bchocflcn hcbbcn alsmcdc dc capacitcit om nicuwc tcchnologicön in tc vocrcn; hct MKB in dc gchclc Europcsc Unic hclpcn zijn lcchnologischc capacitcitcn tc vcrgrotcn, mcdc mcl inachtncming van dc spccificke problemcn van hct MKB in minder welvarende regio's; bcschikkcn, maar wcl — het MKB assisteren bij het opzetten van transnationale netwerken en partnerschappen voor en verspreiding van nieuwe invoering de technologieën, — bevorderen van van transnationale koppclingcn tusscn hct MKB, grotc bedrijven, ondcrzockccntra cn univcrsiteitcn. totstandkoming dc 2. Specifieke activiteiten binnen het horizontalc programma a) Bevorderen van innovatie — omschrijving cn verspreiding, in samenhang mcl dc anderc programma's van hct kadcrprogramma, van adcquatc mcchanismcn waarmce, tijdens dc lcvcnscyclus van projcctcn, de exploitatic van resultaten, particuliere financiering en overdracht van ontwikkelde technologie en resultaten kunnen worden vergemakkelijkt, met waarborgen voor de bescherming van verworven kennis; — ontwikkeling, validering en tenuitvoerlegging van mcthodologieën voor activiteiten op het gebied van technologieoverdracht, waarbij de technologischc, economische en sociale aspecten van innovatie worden geïntegreerd cn, waar nodig, transnationale 45 verspreiding en exploitatie van resultaten die niet van de thcmatische programma's afkomstig zijn, — coördinatic van studics cn analyscs dic in divcrsc fora zijn uitgcvocrd cn intcgratic van dc rcsullalcn daarvan, mcl hcl oog op dc tolstandbrcnging van ccn gcmccnschappclijk rcfcrcnlickadcr op hcl gcbicd van hcl innovaticbclcid. I>) Bevordcren van deelneming van het MKB die beheer omschrijving informaticpakkcltcn, het en hulpmiddelen — bchcer van écn cxtra aansprcckpunt voor hcl MKB - voor alle onderzoekprogramma's - binnen de diensten van de Commissie, met gebruikmaking van de bestaande ondersteunende netwerken in de van lidstaten; gemeenschappelijke de deelneming van het MKB aan de programma's vergemakkclijkcn (waarbij zoveel mogelijk een bcroep wordt gcdaan op clcktronische middclcn voor indicncn van voorstcllcn, "hclp linc", gcspccialisccrdc Intranct- nctwcrkcn om dc MKB-dcclncming aan innovatic tc bevordcren, enz); vcrstrckkcn van informatic ovcr programma's cn oplcidingcn voor hcl voorbcrcidcn van voorstcllcn; vcrgrotcn van dc bctrokkcnhcid van het MKB bij dc ovcrlcg- cn bcoordclingsproccdurc; ccn voor gcstructurccrdc cn sncllc fccdback naar allc aanvragcrs; stcun bij het opzcttcn van consortia; innovatienetwerken dic opzettcn van verticale fungeren als "virtuele speerpuntcentra", waarbij een beroep wordt gedaan op partners die actief zijn op het de de totstandbrenging, het beheer en de fmanciering van nieuwe producten en procédés; ontwikkeling, zorgcn gebied van — ondersteuning van het MKB bij het vaststellen van tcchnologischc hun huidige cn bchocflcn en het vcrstrckken van informatic cn advics, tcn cindc aan dezc behoeften tegemocl lc komen. toekomstigc c) Gemeenschappelijke activiteiten innovatie/ MKB cn innovatieactiviteiten — activiteiten op communautair nivcau met het oog op dc rationalisalic cn coördinatic van nctwcrkcn dic informatic cn hulp vcrstrckkcn op het gebied van dc onderzoek- van dc Gemeenschap; beheer, in overleg met de andere programma's van het kaderprogramma, van het ondersteunende en netwerk voor technologie-overdracht, met optimale gebruikmaking van de relaiscentra voor innovatie en de CRAFT-contactpunten; consolidering van dc mechanismen voor het verzamelen en verspreiden innovatie een 46 van informatie, zoals de CORDIS-informatiedienst; — verstrekken van informatie en advies, alsmede proefprqjecten, op het gebied van: * intcllccluclc cigcndomsrcchtcn; * tocgang (ot particulicrc financicring, mct namc lol fondscn voor risicokapitaal; * dc oprichting van bcginncndc innovcrcndc bcdrijvcn (starl-ups), in hcl bij/. ondcr via Europcsc instantics en fondscn (Eiiropees Invcslcringsfonds, Europcsc Invcslcringsbank, dc aclic Eurolcch Capital). Docl van dc procfprojcctcn is dc vcrbetcring van dc bestaande vaardigheden op het gebied van informatie, advies en analyse, de vergemakkelijking van de toegang tot de bestaande overheids- en particuliere instrumenten op nationaal of communautair niveau, zonder ondernemingen te verstrekken of een rivaliserend financieringsinstrument op te zetten; fmanciële subsidies I>) Aiinsliiiling bij werkzuamheden in het kuder van undere ucliviteiten vun hel kaderprogrummu — omschrijving cn bevordering, in overleg mct dc andcrc programma's van dc kaderprogramma's, van oplimalc praklijkcn in/. akc innovatic. 3. Aansluiting bij werkzuumheden in het kader van undere uctiviteiten vun het kuderprogrummu i) Voor innovalie a) Bevordercn van innovatic - zorgen voor samenhang van dc uitvocring en het beheer van werkzaamheden in het kader van de thematische programma's op dit gebied met de specifieke werkzaamheden voor de activiteit "Innovatie en deelneming van het MKB", impulsen geven om reeds in de onderzoekfase de exploitatie en verspreiding van de resultaten voor te bereiden. — dc bctrokkcncn crtoe aanzcttcn om recds in dc onderzoekfase de exploitatie en verspreiding van de resultaten voor te bereiden; — zorgen voor samenhang tussen de activiteiten die erop gericht zijn de innovatie in het kader van andere programma's te bevorderen en de activiteiten die uit hoofde van dit programma worden uitgevoerd; teneinde het innovatieaspect — coördinatie van de activiteiten van de in de thematische programma's op te zetten "innovatie- te eenheden", intcgreren in dc uitvocring van de programma's (b. v. bij dc sclcclic van cn het toczicht op projcctcn) cn, van tcchnologicovcrdrachl tc waarborgcn, mct inbcgrip van mcl lcchnologic-ovcrdrachtprojcctcn dcmonslraticwaardc. follow-up nodig, waar dc ii) Voor het MKB b) Bevordercn van MKB-dcclncming Steun voor de deelname van het MKB aan activiteiten op het gebied van "onderzoek in samenwerkingsverband" en andere activiteiten voor onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie in het kader van de programma's. — Steun voor MKB-deelneming aan in de andere programma's uit te voeren OTO- en demonstratie- activiteiten: 47. Ktivileilen op hcl gebicd van "ondcrzock in sainenwerkingsvcrband" waarbij tcn minstc drie onderling onalhankelijke MKB-bedrijven uit ten twee verschillende Lid-Staten de minstc gemecnschappelijke mogelijkheid technologischc problemen te laten oplossen door derde organisaties; krijgen activiteiten ter ondersteuning en stimulering van de deelname van het MKB aan projecten voor in gezamenlijk samenwerkingsverband via "premies voor verkennende werkzaamheden"). (bijvoorbceld onderzoek * aclivitcitcn op hct gebicd van "ondcrzock in samenwerkingsverband" waarbij tcn minstc dric onderling onalhankelijke MKB-bcdrijvcn uit tcn verschillende minstc dc lidstatcn gemecnschappelijke krijgen mogelijkheid technologischc problemen te laten oplossen door derde passende organisaties onderzoekcapaciteiten; twcc met * activiteiten ter ondersteuning en stimulering van de deelname van hct MKB aan projecten voor gezamenlijk in samenwerkingsverband (b. v. via "prcmics voor de vcrkcnncndc fasc") mct inachtncming van dc behocftc van hct MKB aan ccn flexibclc cn gcmakkelijk loegankclijkc ondcrstcuningsstrucluur. ondcrzock Stcun voor de vcrsprciding cn dc cxploitatic van resultaten, en voor de verbetering daarvan, binnen de thematische programma's. VlERDE ACTIVITEIT VlERDE ACTIVITEIT 1. VERHOGING POTENTIEEL VAN HET MENSELDK 1. VERHOGING VAN HET MENSELIJK POTENTIEEL en technicL Doel De wereld steunt steeds meer op kennis. De Gemeenschap beschikt op dit gebied over een grote troef: de kwaliteit van zijn onderzoekers, ingenieurs dit kennispotentieel te bewaren en te helpen ontwikkelen door meer steun te geven voor de opleiding en mobiliteit van onderzoekers, ook naar de hedrijven toe, alsook door het verlenen van steun voor een beter gehruik van de onderzoekinfrastructuur. is De wereld steunt steeds meer op kennis. De Gemeenschap beschikt op dit gebied over een grote troef: de kwaliteit van zijn onderzoekers, ingenieurs en technici. Doel is dit kennispotentieel te bewaren en te helpen ontwikkelen door meer steun te geven voor de opleiding en mobiliteit van onderzoekers, ook naar de hedrijven toe, alsook door het verlenen van steun de beter onderzoekinfrastructuur. gebruik voor van een Voorts kent de Gemeenschap een grote traditie op het gebied van onderzoek in sociale en economische wetenschappen, dat moet worden ingezet om huidige en toekomstige economische en sociale trends en behoeften aan te geven. Voorts kent de Gemeenschap een grote traditie op het gebied van onderzoek in sociale en economische wetenschappen, dat moet worden ingezet om huidige en toekomstige economische en sociale trends en behoeften aan te geven. De algemene doelstellingen van de activiteit, die moctcn worden verwezenlijkt in samenwerking mct in hct kadcrprogramma, zijn: soortgelijke activiteiten clders De algemene doelstellingen van de activiteit, die moeten worden verwezenlijkt in samenwerking met soortgelijke activiteiten elders in het kaderprogramma, zijn: - het menselijk potentieel van de Gemeenschap ontwikkelen, met name door opleiding en mobiliteit van onderzoekers (ook naar de industrie en met name hct MKB toe), alsmede door innovatic van melhoden en technologic op het gebied van onderwijs en opleiding, met het oog op het scheppen van nieuwe arbeidsplaatsen; -het menselijk potentieel van de Gemeenschap ontwikkelen, met name door opleiding en mobiliteit van onderzoekers (ook naar de industrie en mct name het MKB toe), alsmede door innovatie van melhoden cn technologic op hcl gebicd van onderwijs en opleiding, met het oog op het scheppen van nieuwe 48 de Gemeenschap helpen om een aantrekkelijke plaats te worden voor onderzoekers en investcringen in onderzoek en het Europese loneel onderzoek bevordcren; intcrnationale het op arbeidsplaatsen; -de Gemeenschap helpen een aantrekkelijke plaats te worden voor onderzoekers en op internationaal nivcau bckcndhcid lc gcvcn aan bcl Europese onderzoek cn ccn Europese wetenschaps- cn lcchuologiccultuur bcvorderen; ccn betcr gcbruik van de onderzockinfrastructuur bcvorderen; -ccn beler gebruik van de onderzockinfrastructuur bevorderen; nodigc sociaal-economischc de kennis onlwikkelen om ecn bcter inzicht te krijgen in belangrijke sociale en economische aspecten in verband met de doelstellingen van het kaderprogramma en vorm te geven aan het wetenschaps- en technologiebeleid en andere beleidslijnen van de Gemeenschap. -de nodige sociaal-economische kennis ontwikkelen om een beter inzicht te krijgen in belangrijke sociale en economische aspecten in verband met de doelstellingen van het kaderprogramma en vorm te geven aan het wetenschaps- en technologiebeleid en andere beleidslijnen van de Gemeenschap. -door middel van bijzondere inspanningen zorgen voor gelijke kansen en een beter evenwicht tussen de mannen en vrouwen die aan deze activiteit deelneemt. a) Speciflckc werkzaamhcdcn voor dc activitcit "Verhoging van het mcnsclijk potcnticcl": a) Specifieke werkzaamheden voor de activiteit "Verhoging van het menselijk potentieel" Deze activileit krachtlijnen: is gestructureerd langs 5 Deze activiteit is gestructureerd langs 5 krachtlijnen: i) Versterking van onderzoekpotentieel in de Gemeenschap het menselijk Het doel hicrvan is : i) Versterking van het menselijk onderzoekpotentieel in de Gemeenschap Het doel hicrvan is : en op geavanceerde - nctwerkcn voor opleiding door onderzoek, op te richten opkomende onderzoekgebieden en voor thema's die door de onderzoekers vrij worden gekozen. De nadruk moet hierbij worden gelegd op de opleiding van jonge en onderzoekers postuniversitair niveau; doctoraal op op geavanceerde -netwerken voor opleiding door onderzoek, op te richten opkomende onderzoekgebieden en voor thema's die door de onderzoekers vrij worden gekozen. De nadruk moet hierbij worden gelegd op de opleiding van jonge onderzoekers op doctoraal en postuniversitair niveau; en in de - een samenhangend stelsel op te zetten van voor Curie"-beurzen "Marie hooggekwalificeerde jonge onderzoekers met een degelijke onderzoekervaring, toegekend voor thema's die door de onderzoekers zelf worden industrie, gekozen; opleidingsbeurzen toegekend aan ondernemingen (inclusief MKB- bedrijven) voor de opleiding van jonge onderzoekers; en ontwikkelingsbeurzen voor de hoogwaardige ontwikkeling onderzoekcapaciteit in de minder welvarende regio's van de Gemeenschap. Aanvullende maatregelen betreffende beurzen zijn onder meer van van de bevordering de mobiliteit industrie naar het onderzoekers van de academisch milieu en omgekeerd, alsook beurzen voor promovendi voor een verblijf in topcentra. van een -een samenhangend stelsel op te zetten van "Marie jonge Curie"-beurzen voor hooggekwalificeerde onderzoekers met een degelijke onderzoekervaring, toegekend voor thema's die door de onderzoekers zelf worden gekozen; opleidingsbeurzen in de industrie, toegekend aan ondernemingen (inclusief MKB-bedrijven) voor de opleiding van jonge onderzoekers; en ontwikkelingsbeurzen voor de ontwikkeling hoogwaardige onderzoekcapaciteit in de minder welvarende regio's van de Gemeenschap. Aanvullende maatregelen betreffende beurzen zijn onder meer de bevordering van de mobiliteit van onderzoekers van de industrie naar het academisch milieu en omgekeerd, alsook in beurzen voor promovendi voor een verblijf topcentra. van een 49 ii) Verbetering van het gebruik van grootschalige ii) Verbetering van het gebruik van grootschalige onderzoekinfrastructuur onderzoekinfrastructuur van (grote netwerken Doel hiervan is een optimale exploitatie van de onderzoekinfrastructuur installaties, installaties, gedistribueerde kenniscëntra) te bevorderen op gebieden (onder meer ook de economische, rechts- en sociale wetenschappen) die niet onder de andere acties van het kaderprogramma vallen of voor categorieën infrastructuur van installaties die niet door deze activiteiten in aanmerking komen. Daartoe wordt gedacht aan hulp bij de toegang van buitenlandse onderzoekers en het opzetten van netwerken voor de cxploitantcn van installaties, alsmcdc sleun voor onderzoekprojccten waardoor de toegang tot de infrastructuur wordt verbeterd. van (grote netwerken Doel hiervan is een optimale exploitatie van de onderzoekinfrastructuur installaties, installaties, gedistribueerde kenniscëntra) te bevorderen op gebieden (onder meer ook de mathematische, economische, rechts- en sociale wetenschappen) die niet onder de andere activiteiten van het kaderprogramma vallen of voor categorieën infrastructuur van installaties die niet voor deze activiteiten in aanmerking komen. Daartoe wordt gedacht aan hulp bij de toegang van buitenlandse onderzoekers en het opzetten van netwerken voor de installaties, alsmcdc steun voor cxploilantcn van onderzockprojectcn waardoor de tot de infrastructuur wordt verbeterd. toegang iii) Bevordering van wetenschappelijke en iii) Bevordering van wetenschappelijke technologische topkwaliteit technologische topkwaliteit en uitwisseling wetenschappelijke Doel van deze categorie activiteiten is door middel en van technologische topkwaliteit te stimuleren en de resultaten van het onderzoek bekendheid te geven. In dit verband wordt gedacht aan het steunen van wetenschappelijke conferenties van hoog niveau; het opzetten van een netwerk voor Europese onderzoekers die buiten de Gemeenschap actief zijn; vooraanstaand onderzoek; alsmede voorlichtingsacties voor het publiek over ondcrzockactiviteiten op communautair niveau via clektronische netwerken. informatieverstrekking onderscheidingen voor en Doel van deze categorie activiteiten is door middel van uitwisseling wetenschappelijke en technologische topkwaliteit te stimuleren en de resultaten van het onderzoek bekendheid te geven. In dit verband wordt gedacht aan het steunen van wetenschappelijke conferenties van hoog niveau; het opzetten van een netwerk voor Europese onderzoekers die buiten de Gemeenschap actief zijn; onderscheidingen voor vooraanstaand onderzoek; alsmede voorlichtingsacties informatieverstrekking over voor het publiek en onderzoekactiviteiten op communautair niveau via clektronische netwerken. iv) Sociaal-economisch onderzoek ten behoeve iv) Sociaal-economisch onderzoek ten behoeve van de van de samenleving samenleving Deze activiteiten hebben betrekking op een beperkt aantal onderwerpen in verband met de algemene doelstellingen van het kaderprogramma en beogen de grondslag te leggen voor een werkgelegenheid scheppende economische en sociale ontwikkeling en de opbouw van de Europese kennismaatschappij. De inspanningen worden in de eerste plaats geconcentreerd op het analyseren tussen technologische vooruitgang, werkgelenheid, innovaties m. b. t. opleiding en training, juridisch kader en economisch concurrentievermogen; bestudering van het sociaal-economisch effect van de ontwikkeling van diensten en de "immateriële" economie, de opstelling en validatie van nieuwe ontwikkelingsmodellen ten gunste van groei, werkgelegenheid en leefklimaat. de wisselwerking van te in de Deze activiteiten hebben betrekking op een beperkt aantal onderwerpen in verband met de algemene doelstellingen van het kaderprogramma en beogen de grondslag leggen voor een werkgelegenheid scheppende economische en sociale ontwikkeling en de opbouw van de Europese kennismaatschappij. De plaats inspanningen worden het geconcentreerd de technologische vooruitgang, wisselwerking innovatie m. b. t. onderwijs en werkgelegenheid, economisch en opleiding, concurrentievermogen; bestudering van het sociaal- economisch effect van de ontwikkeling van diensten en de "immateriële" economie, de opstelling en ten validatie van nieuwe ontwikkelingsmodellen gunste van groei, werkgelegenheid, gelijke kansen voor mannen en vrouwen en leefklimaat. op tussen analyseren juridisch eerste kader van v) Ondersteuning van de ontwikkeling van het wetenschaps- en technologiebeleid in Europa v) Ondersteuning van de ontwikkeling van het wetenschaps- en technologiebeleid in Europa 50 Hiervoor wordt gezorgd door middel van de oprichting van een uitwisselingsforum in de vorm van het ETAN-netwerk ("European Technology Assessment Network") waaraan wordt dcelgcnomcn door politickc besluilvormcrs en onderzockcrs dic gcspecialiscerd zijn in de sludic technologiebeleid; van het wetenschaps- en activiteiten op het gebied van evaluatie, lechnologiebcwaking en -prospectie; evaluatie van dc wclcnschappelijke en technologischc oplics; en ontwikkcling van wctenschappelijkc, technologische en innovatie- statistieken en -indicatoren. systecm van ecn ETAN-netwerk Hiervoor wordt gezorgd door middel van de oprichting van een uitwisselingsforum in de vorm van het ("European Technology Assessment Network") waaraan wordt deelgenomen door politickc besluilvormcrs en onderzockcrs dic gcspecialiseerd zijn in de studie van het wetenschaps- en technologiebeleid; activiteiten op het gebied van evaluatie, -prospectie; evaluatie van de wetenschappelijke en technologischc oplics; cn ontwikkcling van een systecm van wetenschappelijke, innovalie- statislieken en -indicatoren. technologiebewaking technologische en en b) Aansluiting bij werkzaamheden in het kader het activiteiten andere van van kaderprogramma b) Aansluiting bij werkzaamheden in het kader van andere activiteiten van het kaderprogramma De activiteit behelst tevens de vereiste coördinatie, ondersteuning en begeleiding om te zorgen voor samenhang met soortgelijke activiteiten elders in het kaderprogramma met betrekking tot de onder la) hierboven genoemde aspecten. De activiteit behelst tevens de vereiste coördinatie, ondersteuning en begeleiding om te zorgen voor samenhang met soortgelijke activiteiten elders in het la) kaderprogramma met betrekking tot de onder hierboven genoemde aspecten. 51 BI. ILAGE III VIJFDE KADERPROGRAMMA (1998-2002) BEDRAGEN EN VERDELING Eerste activiteit (programma's, voor onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie) Twccdc activilcit (samcnwcrking mct dcrdc landcn cn intcrnalionalc orgauisalics) Dcrdc aclivilcil (vcrsprciding cn cxploilalic van dc rcsullalcn) Vicrdc aclivilcil ondcr/ockcrs) (sliuiulcring van dc oplciding cn mobililcil van " ' i 11 i i. 11 i r ' l i TO'IAAL MAXlMUMIiEDRA G ' ' = ° = » ° » = ° ° ° == 11 111 In miljoen ecu (huidige prijzen) , ,-752 4912 3502 I4022 14833 ' " — ^ ~ « - —— " " ' Indicatieve verdeling over de thema's binnen de eerste activiteit: In miljoen ecu - verbetering van het leefklimaat en het beheer van de biologische hulpbronnen 2 6502 - totstandbrenging van een gebruikersvriendehjke informatiemaatschappij - bcvordcring van een concurrerende en duurzame groei - bchoud van het ccosyslccm 3 9252 3 1002 2 1002 11 7752 Waarvan 815 ecu voor het GCO. Zonder het bedrag voor de eigen werkzaamheden van het GCO. 52 BULAGE IV BIJLAGE IV VOORWAARDEN VOOR DE FINANCIËLE DEELNEMING VAN DE GEMEENSCHAP VOORWAARDEN VOOR DE FINANCIËLE DEELNEMING VAN DE GEMEENSCHAP Dc Europcsc Gcmccnschap ncemt fmancieel dccl aan dc activitcitcn voor onderzoek cn tcchnologische ontwikkcling, mct inbcgrip van demonstratie, hicrna "OTO-wcrkzaamhcdcn onder contract" gcnoemd, dic wordcn uitgcvocrd uit hoofdc van dc programma's waarmcc hct kadcrprogramma tcn uitvocr wordt gclcgd. Daarnaast vcrricht zij ook cigcn activitcitcn voor onderzoek cn ontwikkcling, hicrna "cigcn OTO-wcrkzaamhcdcn" gcnoemd. Dc Europese Gemeenschap neemt fmancieel deel aan dc activiteiten voor onderzoek cn technologische onlwikkeling, met inbcgrip van demonstratie, hicrna "OTO-wcrkzaamhedcn onder contract" genoemd, dic worden uitgevoerd uit hoofde van dc programma's waarmcc het kadcrprogramma tcn uitvocr wordt gclcgd. Daarnaast vcrricht zij ook cigcn activitcitcn voor onderzoek cn ontwikkcling, hicrna "cigcn OTO-wcrkzaamhcdcn" gcnoemd. van algcmccn ontwikkcling Dc kcrnactivilcilcn, dc activitcitcn voor onderzoek cn inzclbarc lcchnologic, dc stcun voor ondcrzockinfrastructuur cn dc wcrkzaamhcdcn dic wordcn vcrricht uit hoofdc van de activiteiten 2, 3 en 4, als beschreven in bijlage II, worden ten uitvoer gelegd door middel van OTO-werkzaamheden onder contract en eigen OTO-werkzaamheden. van voor algcmccn ontwikkcling ondcrzockinfrastructuur Dc kcrnactivitcitcn, dc activitcitcn voor onderzoek cn inzctbaar wclcnschappclijk cn tcchnologisch potcnticcl, dc stcun dc werkzaamheden dic worden verricht uit hoofdc van de activiteiten 2, 3 en 4, als beschreven in bijlage II, worden ten uitvoer gelegd door middel van OTO- werkzaamheden onder contract en eigen OTO- werkzaamheden. cn 1. OTO-werkzaamheden onder contract 1. OTO-werkzaamheden onder contract Dc OTO-wcrkzaamhcdcn onder contract bcstaan uit vijf catcgoricön: wcrkzaamhcdcn voor gczamcnlijkc rckcning, oplcidingsbcurzcn, stcun voor nctwcrkcn, gccoördinccrdc wcrkzaamhcdcn cn bcgclcidendc maatrcgclcn. Dc programma's wordcn vooral ten uitvocr gclcgd door middel van wcrkzaamhcdcn voor gczamcnlijkc rckcning. Dc OTO-wcrkzaamhcdcn onder contract bcstaan uit vijf catcgoricön: wcrkzaamhcdcn voor gczamcnlijkc rckcning, oplcidingsbcurzcn, stcun voor nctwcrkcn, gccoördinccrde werkzaamheden cn bcgeleidcndc maatrcgclcn. Dc programma's worden vooral tcn uitvocr gclcgd door middel van werkzaamheden voor gezamcnlijke rckcning. Dc financiölc dcclncming van dc Gcmccnschap aan dczc wcrkzaamhcdcn is als volgt: Dc financiölc dcclncming van dc Gcmccnschap aan dczc wcrkzaamhcdcn is als volgt: a) Wcrkzaamhcdcn voor Kczamcnlijkc rckcning: a) Wcrkzaamhcdcn voor gczamcnlijkc rckcning: - Projecten voor onderzoek en technologische en demonstratieprojecten ontwikkeling, geïntegreerde projecten - Projecten voor onderzoek en technologische en demonstratieprojecten ontwikkeling, geïntegreerde projecten Onder projecten voor onderzoek en technologische ontwikkeling wordt verstaan projecten waarmee nieuwe kennis kan worden verworven die nuttig kan zijn om bestaande produkten, procédés of diensten te ontwikkelen of aanzienlijk te verbeteren, of om te voorzien in maatschappelijke behoeften. Zij worden in principe ten belope van 50% van de in aanmerking komende kosten gefinancierd. In het bijzondere geval van rechtspersonen die geen analytische boekhouding voeren, wordcn dc in aanmerking komcndc cxtra kosten dic door hct 100% onderzoek wordcn gcfinancicrd. Onder verstaan demonstratieprojecten wordt projecten waarmee wordt beoogd dc technische vcroorzaakl, voor 53 Onder projecten voor onderzoek en technologische ontwikkeling wordt verstaan projecten waarmee nieuwe kennis kan worden verworven die nuttig kan zijn om bestaande producten, procédés of diensten te ontwikkelen of aanzienlijk te verbeteren, of om te voorzien in maatschappelijke behoeften. Zij worden in principe ten belope van 50% van de in aanmerking komende kosten gefmancierd. Onder verstaan demonstratieprojecten wordt projecten waarmcc wordt beoogd dc technische Icvcnsvalbaarhcid van ccn tcchnologic tc bcwijzcn cn dic nict als zodanig commcrciccl kunncn wordcn gcöxploilccrd Zij wordcn in principc ten belope van 15% van de in aanmerking komende kosten gcfinancicrd. Icvcnsvalbaarhcid van een tcchnologic te bewijzen cn dic nict als zodanig commercieel kunnen wordcn gcöxploilccrd. Zij wordcn in principc ten belope van 35% van de in aanmerking komende kosten gcfinancicrd. Ondcr gcïntcgrccrdc projcctcn wordt vcrstaan projcctcn mcl ccn componenl ondcrzock cn tcchnologische ontwikkeling en een componenl demonstratie. Zij worden gefinancierd ten belope van de van ftnancieringsniveaus voor beide componenten. gemiddelde gewogen het Ondcr gcïntcgrccrdc projcctcn wordt vcrstaan projcctcn met een componenl onderzoek cn technologische ontwikkeling en een component demonstratie. Zij worden gefinancierd ten belope van de van ftnancieringsniveaus voor beide componenten. gemiddelde gewogen het In het bijzondere geval van rechtspersonen die geen analytische boekhouding voeren, worden de in aanmerking komende extra kosten die door het onderzoek worden veroorzaakt, voor 100% gcfinancicrd. - Steun voor toegang tot onderzoekinfrastructuur: - Steun voor toegang tot onderzoekinfrastructuur. stcun locgckcnd bcslaandc Er wordt onderzoekinfrastructuur om toegang tc vcrlcncn aan tcams van ondcrzockcrs uit dc Gcmccnschap zodat dczc hun ondcrzockwcrkzaamhcdcn optimaal kunncn vcrrichtcn. aan stcun locgckcnd bcslaandc Er wordt onderzoekinfrastructuur om toegang tc vcrlcncn aan tcams van ondcrzockcrs uit dc Gcmccnschap zodal dczc optimaal ondcrzockwcrkzaamhcdcn hun kunncn vcrrichtcn. aan De fmanciering van de Gemeenschap dic als bijdrage tot het optimale gebruik van de infrastructuur wordt toegekend, is vastgesteld op 100% van de in aanmerking komende extra kosten in verband met de ontvangst van de teams van onderzoekers uit de Gemeenschap en het ter beschikking stellen van de installatie. De fmanciering van de Gemeenschap die als bijdrage tot het optimale gebruik van de infrastructuur wordt toegekend, is vastgesteld op 100% van de in aanmerking komende extra kosten in verband met de ontvangst van de teams van onderzoekers uit de Gemeenschap en het ter beschikking stellen van de installatie. - Projecten voor technologiestimulering om de deelneming van het MKH aan OTO-activiteiten te stimuleren en te vergemakkelijken: - Projecten voor technologiestimulering om de deelneming van het MKB aan OTO-activiteiten te stimuleren en te vergemakkelijken: in Activilcitcn op het gcbicd van "ondcrzock samcnwcrkingsvcrband" wordcn tot 50 % van de in aanmerking komende kosten van het projeci gcfinancicrd Activiteiten op het gebied van "gezamenlijk onderzoek" worden gefinancierd in de vorm van een premie die tot 75% van de in aanmerking komende kosten van de verkennende fase van een OTO- activitcit dekt, inclusief de validatic en het opzetten van het projcct, een haalbaarheidsstudie en het zoeken van partners, gedurende een periode van maximaal twaalf maanden. in Projcctcn op het gcbicd van "ondcrzock samcnwcrkingsvcrband, waarbij lcn minslc dric onafhankclijk van clkaar opcrcrcndc KMO's uit lcn minstc twce lidstatcn gezamenlijk dc oplossing van hun gemeenschappelijk technologische problemen in handen kunnen geven van derde rechtspersonen met passende onderzoekcapaciteiten, worden tot 50% van de in aanmerking komende kosten van het project gefinancierd "Premies voor de verkennende fase", die kan bestaan uit haalbaarheidsstudies, de validatie en het opzetten van een project en het zoeken van partners gedurende een periode van maximaal 12 maanden, bcdragcn tot 75% van de in aanmerking komende kosten van de verkennende fase van een OTO- activiteit. b) Opleidingsbeurzen: b) Opleidingsbeurzen: Uit hoofdc van dc vicrdc activitcit omvat het "Maric Curic" communautairc bcurzcnslclscl verschillende categorieön bcurzcn: beurzen voor jonge onderzoekers met een degelijke ervaring, Uit hoofde van dc vicrdc activitcit omvat het "Maric Curic" bcurzcnstclscl communautairc verschillende categorieön bcurzcn: beurzen voor jonge onderzoekers met aantoonbare ervaring, 54 bcurzcn voor hcl gcvcn van ccn oplciding aan jongc ondcrzockcrs in bcdrijvcn cn ontwikkclingsbcurzcn. bcurzcn voor ccn oplcidingsstagc voor ondcrzockcrs in bcdrijvcn cn ontwikkelingsbeurzen. jongc Uit hoofdc van dc bcurzcn voor jongc ondcrzockcrs mct ccn dcgclijkc crvaring ontvangcn dc bursalcn ccn toclagc dic uitsluitcnd bcslcmd is om tc voor/. icn in hun kostcn van lcvcnsonderhoud cn de kosten van een passende sociale bescherming. Daarnaast ontvangen zij nog een bijdrage ter dekking van de kosten in verband met mobiliteit. Uit hoofdc van dc bcurzcn voor jonge onderzockcrs mct aantoonbarc crvaring ontvangcn dc bursalcn ccn toclagc dic uitsluitcnd bcslcmd is om tc voor/. icn in hun kosten van levensonderhoud en de kosten van een passende sociale bescherming. Daarnaast ontvangen zij nog een bijdrage ter dekking van de kosten in verband met mobiliteit. Uit hoofdc van dc tweede activiteit krijgen dank zij hct bcurzcnstclscl cncrzijds jongc ondcrzockcrs uit in ontwikkclingslandcn dc mogclijkhcid om coinmunautairc cn lc vcrblijvcn laboraloria andcrzijds jongc ondcrzockcrs uit dc Gcmccnschap dc kans om cnigc tijd in Japan cn in Zuid-Korca door tc brcngcn. Uit hoofde van de tweede activiteit krijgen dank zij hct beurzcnstelsel cncrzijds jonge ondcrzockcrs uit ontwikkclingslandcn, landcn uit hct Middcllandsc- Zccgcbicd cn landcn met ccn "cconomic in opkomst" dc mogclijkhcid om in dc Gcmccnschap tc vcrblijvcn cn andcrzijds jongc ondcrzockcrs uil dc Gcmccnschap dc kans om cnigc tijd in laboratoria in dcrdc industiclandcn door lc brcngcn, met betrckking tot gcbicdcn dic van bijzondcr belang zijn voor de Gemeenschap. laboratoria in De communautaire financiering dekt tot 100% van de in aanmerking komende kosten van de beurs en een bijdrage in de in aanmerking komende kosten van de gastinstelling, wanneer deze in de Gemeenschap is gevestigd. De communautaire financiering dekt tot 100% van de in aanmerking komende kosten van de beurs en een bijdrage in de in aanmerking komende kosten van de gastinstelling, wanneer deze in de Gemeenschap is gevestigd. c) Steun voor netwerken: c) Steun voor netwerken. doclstcllinng In thcmatischc nctwcrkcn wordcn in hct kadcr van cn ccn gcmccnschappclijkc wctcnschappclijkc lcchnologischc fabrikantcn, gcbruikcrs, univcrsitcitcn, ondcrzockcentra en instantics voor dc vcrspreiding of overdracht van innovalic bijecngebracht mct hct oog op het vcrgcmakkclijkcn van dc inlcgralic cn dc overdracht van kcnnis, samcnwcrking lusscn dc bclrokkcncn cn zclfs dc gcbruikcrs van hcl ondcrzock, ccn bctere vcrdiscontering van dc behoeften van de markt en van stimulering en wetenschappelijke topkwaliteit. De communautaire technologische financiering kan gaan tot 100% van de in aanmerking komende extra kosten voor de coórdinatie en de totstandbrenging van de thematische netwerken. of Netwerken voor opleiding door onderzoek worden gecreëerd opkomende geavanceerde op onderzoekgebieden voor thema's die door de ondcrzockcrs vrij worden gekozen. Zij beogen hoofdzakclijk dc opleiding van jonge ondcrzoekers op doctoraal en postuniversitair niveau. De communautaire financiering bedraagt tot 100% van de in aanmerking komende extra kosten in verband mct dc oprichting cn dc instandhouding van hct netwerk. Het gemiddelde maximumbcdrag per partner en per jaar wordt bepaald in het specifiek programma dat uit hoofde van de vierde activiteit moet worden vastgesteld. 55 In thcmatischc netwerken wordcn in het kadcr van ccn gcmeenschappclijkc wctcnschappclijkc cn lcchnologischc doclstcllinng fabrikanten, gcbruikcrs, universiteitcn, onderzoekcentra en instanties dic zich bezighouden mct de vcrspreiding of overdracht van innovatic bijeengebracht mct hct oog op hct vcrgcmakkclijkcn van dc inlcgralic cn dc overdracht van kcnnis, samcnwcrking lusscn dc bclrokkcncn cn zelfs dc gcbruikcrs van hct ondcrzock, ccn bctcrc verdiscontering van de behoeften van de markt en stimulering van wetenschappelijke en technologische topkwaliteit. De communautaire financiering kan gaan tot 100% van de in aanmerking komende extra kosten voor de coördinatie en de totstandbrenging van de thematische netwerken. of op Netwerken voor opleiding door onderzoek worden gecreëerd opkomende geavanceerde onderzoekgebieden voor thema's die door de onderzoekers vrij worden gekozen. Zij beogen hoofdzakelijk de opleiding van jonge onderzoekers op doctoraal en postuniversitair niveau. Dc communautaire financiering bedraagt tot 100% van de in aanmerking komende extra kosten in verband met de oprichting en dc instandhouding van hct netwerk. d) (jecobrdincerde werkzaamheden: d) Gccoördincerde werkzaamheden: de onderzoekinspanning Gccoördinecrdc werkzaamheden hebben tot doel reeds gefinancierde nationale OTO-prqjecten te coördineren om de opgedane ervaringen uit te wisselen, de verschillende betrokkenen op te voeren zodat de vereiste kritieke massa kan worden bereikt, de resultaten te verspreiden en de gebruikers voor te lichtcn. De communautaire financiering dekt tot 100% van de in aanmerking komende extra kosten voor de coftrdinatic. van Gecoördineerde werkzaamheden hebben tot doel reeds gefinancierde OTO-projecten te coördineren om de opgedane ervaringen uit te wisselen, de onderzoekinspanning verschillende van betrokkenen op te voeren zodat de vereiste kritieke massa kan worden bereikt, de te verspreiden en de gebruikers voor te lichten. De communautaire financiering dekt tot 100% van de in aanmerking komende extra kosten voor dc coördinalic. resultaten de c) I Jegclcidcndc niaalrcgclcn c) Bcgclcidcndc maatregelen Bcgclcidcndc maatrcgclcn dragcn bij lol dc tcnuilvocrlcgging van dc spccifickc programma's of dc voorbcrciding van tockomstigc aclivilcitcn zodat dczc hun stratcgischc doclstcllingcn kunnen vcrwezenlijken of bepalen. Zij hebben voorts tot doel de andere OTO-werkzaamheden onder contract voor te bereiden of te ondersteunen. Maatregelen voor het in de handel brengen van producten, procédés en diensten, voor marketingactiviteiten of voor verkoopbevordering zijn hiervan uitgesloten. De communautaire financiering kan tot 100% van de in aanmerking komende kosten van de maatregelen bcdragcn. Bcgclcidcndc maatregelen dragcn bij lol dc tcnuilvocrlcgging van dc spccifickc programma's of dc voorbcreiding van tockomstigc activiteitcn zodat de stratcgische doelstellingen ervan kunnen worden verwezenlijkt of bepaald. Zij hebben voorts tot doel de andere OTO-werkzaamheden onder contract voor te bereiden of te ondersteunen. Maatregelen voor het in de handel brengen van producten, procédés of diensten, voor marketingactiviteiten of voor verkoopbevordering komen niet in aanmerking. De communautaire financiering kan tot 100% van de in aanmerking komende kosten van de maatregelen bcdragcn. programma's waarmcc hcl In dc bcschikkingcn lol vasfstclling van dc vijfdc spccifickc kadcrprogramma tcn uilvocr wordt gclcgd, kan nicl worden afgcwckcn van dc hicrbovcn aangcgcvcn nivcaus van financiölc dcclncming, bchalvc voor uil hoofdc van dc bctrokkcn aclivilcit naar bchorcn gcmotivccrdc gcvallcu. In dc/. clfdc bcschikkingcn bovcngcnocmdc OTO-wcrkzaamhcdcn kunnen ondcr gepreciseerd, aangevuld of aan aanvullende voorwaarden of beperkingen worden onderworpen. nader worden contract In dc bcschikkingcn tot vaststclling van dc spccifickc programma's waarmcc hcl vijfdc kadcrprogramma tcn uilvocr wordt gclcgd kan, bchalvc voor bijzondere gcvallcn dic uil hoofdc van dc bctrokkcn aclivilcit moclcn worden gcmotivccrd, nict worden afgcwckcn van dc hicrbovcn aangcgcvcn nivcaus van financiölc dcclncming,. In dc/. clfdc bcschikkingcn kunnen bovcngcnocmdc OTO-wcrkzaamhcdcn ondcr contract nader worden gepreciseerd, aangevuld of aan aanvullende voorwaarden of beperkingen worden onderworpen. de Nadere bepalingen betreffende financiële deelneming van bedrijven, onderzoekcentra en universiteiten aan OTO-werkzaamheden onder contract en aan de verspreiding van de resultaten worden gegeven in besluiten van de Raad die krachtcns artikcl 130 J van hct Verdrag worden vastgcstcld. de Nadere bepalingen betreffende financiële deelneming van bedrijven, onderzoekcentra en universiteiten aan OTO-werkzaamheden onder contract en aan de verspreiding van de resultaten worden gegeven in besluiten van de Raad dic krachtens arlikel 130 J van het Verdrag worden vastgestcld. 2. Eigcn OTO-wcrkzaamhcdcn 2. Eigcn OTO-wcrkzaamhcdcn voor Onderzoek Tot dc cigcn OTO-wcrkzaamhcdcn dic moclcn worden uitgcvocrd door hct Gcmccnschappclijk Ccntrum bchorcn institutionelc onderzoekactiviteitcn en institutionclc activiteitcn voor wetenschappelijke cn tcchnischc ondersteuning. Institutionclc onderzoekactiviteitcn zijn werkzaamheden waarvoor het GCO over bijzondere, soms zelfs unieke bevoegdheden en (GCO) voor Onderzoek Tol dc cigcn OTO-wcrkzaamhcdcn dic moclcn worden uitgcvocrd door hct Gcmccnschappclijk Ccntrum bchorcn institutionclc onderzoekactiviteitcn cn institutionclc activiteitcn voor wetenschappelijke cn tcchnischc ondersteuning. Het GCO kan ondersteuning bicdcn wanneer het over bijzondere, of zelfs unieke deskundigheid en installaties in de Gemeenschap (GCO) 56 inslallatics m dc Gcmccnschap bcschikt cn dic bijdragcn lol dc vormgcving van hct OTO-bclcid van dc Gcmccnschap. Institutionclc activitcitcn voor wctcnschappclijkc cn tcchnischc onderstcuning zijn wcrkzaamhcdcn dic noodzakelijk zijn voor de tenuitvoerlegging van hct opstclling cn dc communautairc bclcid cn de taken dic krachtcns hct vcrdrag aan dc Commissie en waarvoor dc ncutraliteit van hct GCO vereisl is. Dc communautaire financiering bedraagt in de regel 100% van de kosten van de eigen OTO- werkzaamheden. en de beschikt of wanneer het opdrachten krijgt voor wcrkzaamhcdcn dic noodzakelijk zijn voor de opstclling tenuitvoerlegging van het communautaire beleid en taken die krachtens het Verdrag aan de Commissie zijn opgedragen en waarvoor dc onpartijdigheid van het GCO is vereist. Dc communautairc financiering bedraagt in de regel 100% van de kosten van de eigen OTO- werkzaamheden. 3. In dc cvcntuclc besluitcn van dc Raad krachtcns artikcl 130O wordcn, als aangegcvcn in artikcl 3, alinca 2, van dit bcsluit, indicn nodig, dc nadcrc voorwaardcn voor dc financiölc dcclncming van dc Gcmccnschap vastgcstcld. 3. In dc cvcntuelc besluitcn van dc Raad krachtcns artikel 130 O wordcn, als aangegcvcn in artikcl 3, alinca 2, van dit bcsluit, indicn nodig, nadcrc voorwaardcn voor dc financiölc dcclncming van dc Gcmccnschap vastgcstcld. 57 ï WliliDL GEWIJZIGD VOORSTEL VOOR EEN BESLUIT VAN DE RAAD BETREFFENDE HET VIJFDE KADERPROGRAMMA VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR ATOOMENERGIE (EURATOM) VOOR ACTIVITEITEN OP HET GEBIED VAN ONDERZOEK EN ONDERWIJS (1998-2002) (nr. /. /Euratom) OORSPRONKELIJK VOORSTEL GEWIJZIGD VOORSTEL DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gclct op hel Vcrdrag tot oprichting van de Europese in/ondcrheid op Gemcenschap voor Atoomenergie, artikel 7, Gelet op het Vcrdrag tot oprichting van de Europese inzonderheid op Gemeenschap voor Atoomenergie, artikel 7, Gezien hct voorstel van de Commissie1, Gezien het voorstel van de Commissie1, Gezien het advies van het Europees Parlement2, Gezien het advies van het Europees Parlement2, Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité3, Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité3, Ovcrwegende dat een mcerjarcnkaderprogramma, waarin alle activiteiten op het gebicd van onderzoek, mel inbegrip van demonstratie, en onderwijs inzake kernenergie die ten uitvoer moeten worden gelegd door middel van programma's voor onderzoek en onderwijs zijn opgenomen, kan worden vastgesteld overeenkomstig artikel 7 van het Vcrdrag, Ovcrwegende dat een meerjarenkaderprogramma, waarin alle activiteiten op het gebied van onderzoek, met inbegrip van demonstratie, en onderwijs inzake kernenergie die ten uitvoer moeten worden gelegd door middel van zijn programma's voor onderzoek opgenomen, kan worden vastgesteld overeenkomstig artikel 7 van het Vcrdrag; en onderwijs Ovcrwegende dat hel wenselijk is voor de periode 1998- 2002 een nieuw kaderprogramma vasl te stellen, om te waarborgen dat de ucliviteiten op het gebied van onderzoek en onderwijs inzake kernenergie worden voortgczet; Ovcrwegende dat hel wenselijk is voor dc periode 1998- 2002 een nieuw kaderprogramma vast le stellen, om te waarborgen dat de activiteiten op het gebied van onderzoek en onderwijs inzake kernenergie worden voortgczet; Ovcrwegende dat de Commissie, overeenkomstig artikel 4, lid 2, van Besluit 94/268/Euratom van de Raad van 26 april 1994, betreffende een kaderprogramma voor communautaire activiteiten op het gebied van onderzoek en onderwijs voor de Europese Gemeenschap voor (1994-1998)4, gewijzigd bij Besluit Atoomenergie 96/253/Euratom5, door onafhankelijke ter zake bevoegde deskundigen een exteme evaluatie moct laten uitvoeren van het beheer en van de resultatcn van de activiteiten van de Gemeenschap die in de loop van de vijf voorgaande jaren zijn uitgevoerd, alvorens haar voorstel voor een Ovcrwegende dat de Commissie, overeenkomstig artikel 4, lid 2, van Besluit 94/268/Euratom van de Raad van 26 april 1994, betreffende een kaderprogramma voor communautaire activiteiten op het gebied van onderzoek en onderwijs voor de Europese Gemeenschap voor (1994-1998 )4, gewijzigd bij Besluit Atoomenergie 96/253/Euratom5, door onafhankelijke ter zake bevoegde deskundigen een exteme evaluatie moet laten uitvoeren van het beheer en van de resultaten van de activiteiten van de Gemeenschap die in de loop van de vijf voorgaande jaren zijn uitgevoerd, alvorens haar voorstel voor een PB nr. C 173 van 7. 6. 1997, blz. 30 1 PB nr. C 173 van 7. 6. 1997, blz. 30 en PB nr. C 291 van 25. 9. 1997, blz. 16 PB nr. C 355 van 21. 11. 1997, blz. 38 PB nr. C 355 van 21. 11. 1997, blz. 38 4 PB nr. L 115 van 6. 5. 1994, blz. 31, 4 PB nr. L 115 van 6. 5. 1994, blz. 31. PB nr. L 86 van 4. 4. 1996, blz. 7 PB nr. L 86 van 4. 4. 1996, blz. 7 58 vijfdc kaderprogramma in te dienen; dat deze cvaluatic cn dc conclusics crvan, alsmcdc dc opmcrkingcn van dc Commissic, zijn mcdcgcdccld aau hcl Eiiropccs Parlcmcnl, dc Raad en hct Economisch cn Sociaal (oinité; vijfde kaderprogramma in te dienen; dat deze cvaluatic en de conclusies ervan, alsmcde dc opmcrkingcn van dc Commissic, zijn mcdcgcdccld aan hct Europecs Parlcmcnt, dc Raad cn hct Economisch cn Sociaal Comilc. Ovcrwcgcndc dal dc Commissic op 10 juli I996f' ccn mcdcdcling hccft vaslgcstcld ovcr dc ccrslc oriöntatics voor hct vijfdc kaderprogramma, waarin. op dc noodzaak werd gewezen dat dit programmes in economische en in de eerste plaats maatschappelijke behoeften voorziet; dat deze mededeling op 20 november 1996 werd gevolgd door een eerste werkdocument7, waarin de beoogde instrumenten voor de doelstellingen tenuitvoerlegging werden toegelicht, en daarna op 12 fcbruari 1997 door een tweede werkdocument8, waarin dc mogclijke inhoud van hct vijfdc kaderprogramma uitvocrig werd uitccngczct, en de Ovcrwcgcndc dat dc Commissic op 10 juli 1996" ccn mcdcdcling hccft vaslgcstcld ovcr dc ccrstc oriöntatics voor het vijfde kaderprogramma, waarin op de noodzaak werd gewezen dat dit programma in de eerste plaats in economische en maatschappelijke behoeften voorziet; dat deze mededeling op 20 november 1996 werd gevolgd door een eerste werkdocument7, waarin de beoogde doelstellingen en de instrumenten voor de tenuitvoerlegging werden toegelicht, en daarna op 12 februari 1997 door een tweede werkdocument8, waarin de mogelijke inhoud van het vijfde kaderprogramma uitvoerig werd uitccngczct; Ovcrwcgcndc dat hct ondcrzock op hcl gcbicd van kcrncncrgic van dc Europcsc Gcmccnschap voor Aloomcncrgic mocl passcn in dc huidigc conlcxl, aanvaardbarc dic cncrgicsystcmcn wordcn ontwikkcld wclkc milicunormcn in achl ncmcn cn wat produclickostcn bclrcft concurrcrcnd zijn, cr vciligc cisl dal cn Ovcrwcgcndc dat hcl ondcrzock op hct gcbicd van kcrncncrgic van dc Europcsc Gcmccnschap voor Aloomcncrgic mocl passcn in dc huidigc conlcxl, dic cisl dat cr vciligc cn aanvaardbarc cncrgicsystcmcn wordcn ontwikkcld wclkc milicunormcn in achl ncmcn cn wal produclickostcn bctrcft concurrcrcnd zijn; Overwegende dat het vijfde kaderprogramma zich bijgevolg moet concentreren op gebieden die betrekking hebben op werkzaamheden voor onderzoek en ontwikkeling van algemeen inzetbare technologie, op een activiteit waarin dit soort werkzaamheden een samenhangend geheel dat strategisch op eenzelfde veelbelovend onderwerp (hierna "kernactiviteiten" voor gericht genoemd) ondcrzoekinfrastructuur, bijeengebracht steun zijn op en in is van Overwegende dat het vijfde kaderprogramma zich bijgevolg moet concentreren op gebieden die betrekking hebben op activiteiten voor onderzoek en ontwikkeling inzetbaar wetenschappelijk en technologisch potentieel, op een activiteit waarin dit soort werkzaamheden zijn bijeengebracht in een samenhangend geheel dat strategisch op eenzelfde veelbelovend onderwerp (hierna "kernactiviteit" genoemd) is gericht en op steun voor onderzoekinfrastructuur; algemeen Ovcrwcgcndc dal hcl vijfdc kaderprogramma voorts, naasl thcmatischc aspcctcn, ook horizontalc aspcclcn mocl omvaltcn dic bclrckking hcbbcn op samcuwcrking mcl dcrdc statcn cn intcrnalioualc organisatics, vcrsprciding cn cxploitalic van dc rcsultatcn van dc aclivitcitcn op hct gcbicd van ondcrzock cn ondcrwijs alsmcdc de oplciding en mobiliteit van onderzoekers, dic bclrckking Ovcrwcgcndc dat hct vijfdc kaderprogramma voorts, naasl thcmatischc aspcclcn, ook horizontalc aspcclcn op mocl omvaltcn samcnwcrking mcl dcrdc statcn cn internationale organisatics, vcrsprciding cn cxploitalic van dc rcsullalcn van dc aclivitcitcn op hcl gcbicd van onderzoek en onderwijs alsmede de opleiding cn mobiliteit van onderzoekers; hcbbcn Overwegende dat om deze benadering te kunnen toepassen, het in de Gemeenschap bestaande potentieel aan wetenschappelijke en technologische topkwaliteit moet worden gehandhaafd en versterkt, waarbij rekening dient te worden gehouden met de inspanningen van haar grote internationale partners; Overwegende dat om deze benadering te kunnen toepassen het in de Gemeenschap bestaande potentieel aan wetenschappelijke en technologische topkwaliteit moet worden gehandhaafd en zelfs versterkt, rekening houdend met het feit dat de belangrijkste internationale partners hun uitgaven COM (96) 33 def. 7 COM (96) 595 def. 8 COM (97) 47 def. 6 COM (96) 33 def. 7 COM (96) 595 def 8 COM (97) 47 def. 59 dal dil polcnliccl zowcl bctrckking hccfl op malcriëlc cn immalcriölc infrastruclurcn als op mcnsclijkc hulpbronncn, voor onderzoek en onderwijs verhogcn; dat dil polcnliccl zowcl betrekking heeft op materiële cn immateriële als op menselijke hulpbronnen; infrastructuur Overwegende dat de bevordering van duurzame groei voor de Europese economie en een duurzaam concurrentievermogen voor haar industrie met name versterking en technologische basis op middellange en lange termijn vereist; haar wetenschappelijke van Ovcrwcgendc dat de samenwerking met alle derde slalcn of intcrnationale organisatics moct wordcn uitgcbrcid, mct namc bij hct vcrdcrc strcvcn naar hct vrcdclicvcnd gebruik van kernencrgic; dat het van bclang is dat dc Gemccnschap ccn bclangrijkc intcrnationale rol op hct gcbicd van dc vcilighcid van dc kcrnsplijling blijfl vcrvullcn, mct namc tcn aanzicn van dc landcn van Middcn- cn Oost-Europa cn dc slalcn dic zijn voortgekomcn uil dc voonnaligc Sovjcl-Unic; dat hct cvcnccns bclangrijk is, in voorkomcnd gcval dc activitcitcn op hct gcbicd van internationalc samenwerking met derde landen betreffende de beheerste kernfusie voort te zetten; Overwegende dat de samenwerking met alle derde statcn of intcrnationale organisaties moet wordcn uitgcbrcid, met name bij het vcrdere strcven naar het vrcdclievend gebruik van kernenergie, dat het van bclang is dat de Gemeenschap een belangrijkc intcrnationale rol op hct gebied van de vcilighcid van dc kcrnsplijling blijfl vcrvullcn, mct namc tcn aanzicn van dc landcn van Middcn- cn Oost-Europa cn dc statcn dic zijn voorlgckomcn uil dc voonnaligc Sovjcl-Unic; dal hct cvcnccns bclangrijk is, in voorkomcnd gcval dc activitcitcn op hct gcbicd van internationale samenwerking mct derde landcn betreffende de beheerste kernfusie voort te zetten; Overwegende dat overeenkomstig artikel 4, lid 1, van het Verdrag de activiteiten van de Gemeenschap inzake onderzoek en onderwijs op het gebied van de kernenergie tot doel hebben de activiteiten van de lidstaten aan te vullen; dat het optreden van de Gemeenschap het derhalvc mogelijk moet makcn dc inspanningcn van dc lidstaten ccn toegcvocgdc waardc tc vcrlcncn, Overwegende dat overeenkomstig artikel 4, lid 1, van het Verdrag de activiteiten van de Gemeenschap inzake onderzoek en onderwijs op het gebied van de kernenergie tot doel hebben de activiteiten van de lidstaten aan te vullen; dat het optreden van de Gemeenschap het derhalve mogelijk moet makcn dc inspanningen van dc lidstaten een toegcvocgdc waardc tc vcrlcncn; Ovcrwcgendc dat dc critcria dic zijn vaslgcsleld voor dc kcuzc van dc gcbicdcn waaruit hct vijfdc kadcrprogramma is samcngcstcld cn van dc daarmcc samcnhangcndc cn tcchnologiscbc bovcngcnocmdc doclstcllingcn, bcginsclcn in acht ncmcn; dat diczclfdc critcria moctcn wordcn locgcpast bij dc lcnuilvocrlcgging tcneindc dc van hct vijfdc kadcrprogramma samenhang ervan te waarborgen; wctcnschappclijkc Overwegende dat dc criteria dic zijn vaslgcsleld voor dc keuze van dc gebieden waaruit het vijfdc kadcrprogramma is samcngcstcld cn van dc daarmcc cn samcnhangcndc tcchnologiscbc bovcngcnocmdc doclstcllingcn, bcginsclcn in acht ncmcn; dat diczclfdc critcria moctën wordcn locgcpast bij dc tenuitvoerlegging teneindc dc van het vijfdc kadcrprogramma samenhang ervan te waarborgen; wetenschappelijke Overwegende dat het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek bijdraagt tot de tenuitvoerlegging van het kaderprogramma met betrekking tot de activiteitengebieden waarop het kan zorgen voor een neutrale en onafhankelijke deskundigheid alsmede voor de noodzakelijke wetenschappelijke en technische ondersteuning bij de uitvoering van de vcrschillcndc bcleidslijncn van dc Unic; dat het bovcndicn in hct kadcr van consortia dcclnccml aan dc uitvoering van activitcilcn op hct gcbicd van onderzoek en onderwijs; 60 wetenschappelijke Overwegende dat het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek eigen werkzaamheden voor onderzoek en onderwijs zal verrichten via onderzoek en en technische ondersteuningsactiviteiten van institutionele aard wanneer het op communautair niveau over bijzondere of zelfs unieke deskundigheid en installaties beschikt of wanneer hct opdrachten krijgt voor werkzaamheden dic noodzakclijk zijn voor dc opstclling cn dc uitvoering van bclcidsvormcn cn takcn van de Gemeenschap dic krachtcns hct Verdrag aan de Commissie zijn opgedragen cn waarvoor de onpartijdigheid van het GCO is vereist; dat het bovendien in het kader van consortia gelcidelijk in ccn concurrentieel kadcr van de deelneemt onderzoekactiviteiten die plaatshebben uit hoofde uitvoering aan aan indicnt; hct Europccs Parlcmcnt Ovcrwcgcndc dal hct passcnd is dat dc Cominissic hcl jaarvcrslag, dat krachlcns artikcl 7 van hct Vcrdrag aan dc Raad moct wordcn voorgclcgd, ook dat bij ovcrccnkomslig dc aanbcvclingcn dic mcl hct oog op dc doorzichtighcid cn ccn gczond cn doclmalig bcheer ten uitvoer moeten worden gelegd, bepalingen moeten worden vastgesteld waardoor de stand van zaken bij de tenuitvoerlegging en de evaluatie kaderprogramma het systematisch kunnen worden onderzocht; Overwcgende dat in dit besluit voor de gehele duur van hct kaderprogramma ccn financiccl rcfcrcntic bcdrag als bcdocld in punt 2 van dc Vcrklaring van hct Europccs Parlcmcnt, dc Raad cn dc Commissic van 6 maart 19959 is opgcnomcn, dat cvcnwcl dc bcvocgdhcdcn van dc bcgrotingsautoritcit uit hoofdc van hcl Vcrdrag onvcrlcl laal; vijfde van het betreffende Euratom-Verdrag lcncindc dc samcnhang lc Ovcrwcgcndc dat tusscn de ondcrzockactiviteiten die waarborgen krachtens worden het ondernomen en de werkzaamheden die krachtens het Verdrag van de Europese Gemeenschap worden uitgevoerd, het besluit kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, demonstratie technologische tegelijkertijd en voor dezelfde periode als het onderhavige kaderprogramma moet worden vastgesteld; Overwcgende dat het Comité voor wetenschappelijk cn lcchnisch onderzoek (Crcst) is geraadpleegd en zijn advies heeft uitgebracht, ontwikkeling en van werkzaamheden ondcr contract; Ovcrwcgcndc dal dc Commissic hcl jaarvcrslag, dat krachtens artikcl 7 van hct Vcrdrag aan dc Raad wordt voorgclcgd, ook bij hct Europccs Parlcmcnt zal indicncn; dat ovcrccnkomslig dc aanbcvclingcn dic mcl hcl oog op dc doorzichtighcid cn ccn gczond cn doclmatig bchccr tcn uitvoer moeten wordcn gelegd, bepalingen moeten worden vastgesteld waardoor de tenuitvoerlegging en de evaluatie van het vijfde kaderprogramma systematisch kunnen worden onderzocht; zaken stand van bij de toegewezen referentiebedrag Overwegende dat in dit besluit voor de gehele duur van het kaderprogramma ecn referentiebedrag als bcdocld in punt 2 van dc Vcrklaring van hct Europecs Parlemcnt, dc Raad cn dc Commissic van 6 maart 199510 is opgcnomcn, dat cvcnwcl dc bcvocgdhcdcn van dc bcgrotingsautoriteil uit hoofdc van hct Vcrdrag onvcrlcl laal; Ovcrwcgcndc dat dc bcgrotingsautoritcit allcs zal docn om hct referentiebedrag tc bcrcikcn, ondcr voorwaardc dat dc financiölc vooruitzichtcn voor dc volgcndc periode in ovcrccnstcmming zijn mct dc gerechtvaardigde behoeften van alle andere takken van beleid; totale aan het vijfde Overwegende dat de kaderprogramma in geval van toetreding van nieuwe lidstaten, vóór afloop van het kaderprogramma, moet worden herzien; Overwegende dat hoewel de administratieve uitgavcn voor onderzoekactiviteiten moeten worden gcfinancicrd uit hct algcmccn bcdrag voor hct kaderprogramma, zij op doorzichtigc wijzc in dc bcgroting moeten wordcn opgcnomcn; ovcrwcgcndc dal dc bcgrotingsautoritcit van dc Commissic ccn vcrgclijkbarc dc administratieve uitgavcn cn dc tenuitvoerlegging daarvan in dc gchclc bcgroting vcrlangt; lc Ovcrwcgcndc dat waarborgen tusscn dc onderzoekactiviteiten dic krachtens het Euratom-Verdrag worden ondernomen en de werkzaamheden die krachtens het EG-Verdrag worden uitgevoerd, het besluit betreffende het kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, •technologische demonstratie tegelijkertijd en voor dezelfde periode als het onderhavige kaderprogramma moet worden vastgesteld; lcncindc dc samcnhang gcdctaillccrdc ontwikkeling analysc van en Overwegende dat het Comité voor wetenschappelijk en technisch onderzoek (Crest) is geraadpleegd en zijn advies heeft uitgebracht, 9 PB nr. C 10 van 4. 4. 1996, blz. 4. 9 PB nr. C 10 van 4. 4. 1996, blz. 4. 61 BESLUIT: BESLUIT: Arlikcl I Arlikel 1 inccrjarcn-kadcrprogramma I Voor dc penode van 199H lot cn mcl 2002 wordt allc ccn ondcrzockactivitcilcn, inclusicf dcmonstratic- activitcitcn, op het gebied van en onderwijs inzake "vijfde kaderprogramma" genoemd, vastgesteld. kernenergie, hierna voor 1 V(K)r dc pcriode van 1998 tol cn mcl 2002 vvordl ccn mccrjarcn-kadcrprogramma allc aclivitcitcn op het gcbicd van ondcrzoek, inclusicf dcmonstratie, en onderwijs inzake kernenergie, hierna genoemd, vastgesteld. kaderprogramma" "vijfde voor 2. Het vijfde kaderprogramma heeft betrekking op kernsplijting beheerste kernfusie en met samenhangende energiesystemen. 2. Het vijfde kaderprogramma heeft betrekking op kernsplijting beheerste kernfusie en met samenhangende energiesystemen. Deze twee gebieden omvatten, naast thematische aspecten, ook horizontale aspecten die betrekking hcbbcn op samcnwcrking mct dcrdc landcn cn intcrnalionalc organisatics, vcrsprciding cn cxploitalic van dc rcsullatcn van dc aclivitcitcn op het gcbicd van ondcrzock cn onderwijs cn slimulcring van dc oplciding cn mobililcil van ondcrzockcrs van dc Gcmccnschap. Deze twee gebieden omvatten, naast thematische aspecten, ook horizontale aspecten die betrekking hebben op samenwerking mct dcrdc landen cn cn intcrnalionalc organisatics, vcrsprciding cxploitalic van dc rcsullatcn van dc aclivitcitcn op het gcbicd van ondcrzock cn onderwijs cn slimulcring van dc oplciding cn mobililcil van ondcrzockcrs van dc Gcmccnschap. 3. Dc crilcria dic gclcid hcbbcn tol dc kcuzc van dc in lid 2 bcdocldc gcbicdcn cn dc daarmcc samenhangende doclstcllingcn zijn in bijlagc I toegcpast bij dc opgcnomen. Zij worden tenuitvoerlcgging van het vijfde kaderprogramma toegepast. 3. Dc crilcria dic gclcid hcbbcn lot dc kcuzc van dc in lid 2 bcdocldc gcbicdcn cn dc daarmcc samenhangende doelstellingen zijn in bijlagc I toegepast bij de opgenomen. Zij worden tenuitvoerlegging van het vijfde kaderprogramma. 4. De grote lijnen van en de gebieden, de technologische wetenschappelijke doelstellingen daarmee de samenhangende prioriteiten zijn in bijlage II opgenomen. ervan en 4. De grote lijnen van de gebieden, de technologische wetenschappelijke doelstellingen daarmee de samenhangende prioriteiten zijn in bijlage II opgenomen. ervan en en Artikel 2 Artikel 2 Dc financiölc rcfcrcntic voor dc uitvocring van het ondcrliavigc kaderprogramma voor dc pcriode 1998- 2002 bcdraagl 1467 miljocn ccu10 Het rcfcrcntiebcdrag voor dc uitvocring van het ondcrhavigc kaderprogramma voor de pcriode 1998- 2002 bedraagl 1467 miljocn ccu11. jaarlijksc Dc dc bcgrotingsautorilcil binncn dc limicl van dc financiölc vooruitzichtcn gocdgckcurd. krcdictcn worden door Als dil bcdrag in ovcrccnstcmmiiig is mcl dc financiölc vooruitzichtcn voor dc pcriode 2000-2002, zal het worden bcvcstigd. Is dal nict het gcval, dan dienen de door de begrotingsautoriteit toegekendc jaarlijkse kredieten in de lijn te liggen van de financiële vooruitzichten voor elk van deze jaren, met inachtneming van de in dit besluit vastgestelde prioriteiten. administratieve uitgaven betaald voor Alle onderzoekactiviteiten worden het totaalbedrag dat voor het programma beschikbaar is. Zij worden zoals andere vergelijkbare administratieve uitgaven in de begroting van de Gemeenschap gepresenteerd. Met het voorontwerp van begroting uit Waarvan 326 miljoen ecu voor het GCO. 'Waarvan 326 miljoen ecu voor het GCO. 62 gccfl dc Commissie jaar ycrgclijkbarc gcdclaillccrdc analyscs van de administratieve uitgaven en alle onderafdelingen van haar begroting. tenuitvoerlegging daarvan icdcr de in Het in de eerste alinea bedoelde bedrag wordt in geval van toetreding van nieuwe lidstaten, vóór afloop van het kaderprogramma herzien. Artikel3 ArtikeH 1. Hct vijfde kaderprogramma wordt ten uitvocr gclcgd door middcl van twcc programma's voor ondcrzock cn ondcrwijs, waarvan óén ccn spccifick programma voor hct Gcmccnschappclijk Ccnlrum voor Ondcrzock is. 1. Het vijfde kaderprogramma wordt ten uitvocr gclegd door middcl van twcc programma's voor ondcrzock cn ondcrwijs, waarvan cén ccn spccifick programma voor hct Gcmccnschappclijk Ccnlrum voor Ondcrzock is. In icdcr programma voor ondcrzock cn ondcrwijs wordcn nadcrc bcpalingcn voor dc uitvocring crvan, dc looplijd cn dc noodzakclijk gcachlc middclcn vastgcstcld. In icdcr programma voor ondcrzock cn ondcrwijs wordcn nadcrc bcpalingcn voor dc uitvocring crvan, dc looptijd cn dc noodzakclijk gcachtc middclcn vastgcstcld. 2. Voorzovcr nodig kan voor dc lcnuitvocrlcgging van het vijfde kaderprogramma worden besloten tot aanvullende programma's. Tevens kunnen of overeenkomsten met internationale organisaties worden gesloten in de zin van artikel 101 van het Verdrag. landen derde 2. Voorzover nodig kan voor dc tenuitvoerlegging van het vijfde kaderprogramma worden besloten tot aanvullende programma's. Tevens kunnen of overeenkomsten met internationale organisaties worden gesloten in de zin van artikel 101 van het Verdrag. landen derde ArtikeH Artikel 4 Dc nadcrc voorwaardcn voor de financiölc dcclncming van dc Europcsc Gcmccnschap voor Atoomcncrgic aan hcl vijfde kaderprogramma zijn spccifickc bcpalingcn mct gcbasccrd op dc bctrckking tol krcdictcn voor ondcrzock cn tcchnologischc ontwikkcling van hcl Financiccl Rcglcmcnt van locpassing op dc algcmcnc bcgroling van dc Europcsc Gcmccnschappcn, als aangcvuld in bijlagc 111 bij dil bcsluit. Dc voorwaarden voor de financiële dcclncming van dc Europcsc Gcmccnschap voor Atoomcncrgic aan hct vijfde kaderprogramma zijn gcbasccrd op dc spccifickc bcpalingcn mct bctrckking tot krcdictcn voor ondcrzock cn tcchnologischc ontwikkcling van hct Financiccl Rcglcmcnt van locpassing op dc algcmcnc Europcsc Gcmccnschappcn, als aangcvuld in bijlagc III bij dit bcsluit. begroting van dc Artikel 5 Artikel 5 1. Bijgcstaan onafhankclijkc passende door cxternc kwalificaties, deskundigen met onderzoekt de Commissie jaarlijks de stand van zaken bij de tenuitvoerlegging van het vijfde kaderprogramma en de daarmee samenhangende programma's voor onderzoek en onderwijs, in het bijzonder aan de hand van de in bijlage I vermelde criteria. Zij beoordeelt met name of de doelstellingen, de prioriteiten en de financiële middelen nog steeds beantwoorden aan de situatie, zoals die zich heeft ontwikkeld. Zij dient in voorkomend geval voorstcllen in teneinde het kaderprogramma cn/of dc programma's voor ondcrzock cn ondcrwijs aan tc passcn of aan tc vullcn. 1. Bijgcstaan onafhankelijke passende door cxternc kwalificaties, deskundigen met onderzoekt de Commissie jaarlijks de stand van zaken bij de tenuitvoerlegging van het vijfde kaderprogramma en de daarmee samenhangende programma's voor onderzoek en onderwijs, in het bijzonder aan de hand van de in bijlage I vermelde criteria. Zij beoordeelt met name of de doelstellingen, de prioriteiten en de financiële middelen nog steeds beantwoorden aan de situatie, zoals die zich heeft ontwikkeld. Zij dient in voorkomend geval voorstellen in teneinde hct kaderprogramma en/of dc programma's voor onderzoek cn ondcrwijs aan tc passcn of aan tc vullen. een 2. Alvorens haar voorstel voor zesde kaderprogramma in te dienen, laat de Commissie door vooraanstaande onafhankelijke deskundigen een evaluatie uitvoeren van de tenuitvoerlegging van de gebieden als bedoeld in artikel 1, lid 2, in de loop van de vijf aan deze externe een 2. Alvorens haar voorstel voor zesde kaderprogramma in te dienen, laat de Commissie door vooraanstaande onafhankelijke deskundigen een evaluatie uitvoeren van de tenuitvoerlegging van de gebieden als bedoeld in artikel 1, lid 2, in de loop van de vijf aan deze externe 63 cvaluatic voorafgaandc jarcn, in hct bij/ondcr aan dc hand van dc in bijlagc I vcrmcldc crilcria. Zij stcll hcl Europees Parlcmcnt, dc Raad cn hct Ixonomisch cn Sociaal Comilé in kcnnis van dc conclusics haar opmcrkingcn. vcrgczcld daarvan, van cvalualic voorafgaandc jarcn, in hct bijzondcr aan dc hand van dc in bijlagc I vcrmcldc critcria. Zij slclt hct Europees Parlcmcnt, dc Raad cn hct Economisch cn Sociaal Comité in kcnnis van dc conclusics haar opmcrkingcn. vcrgczcld daarvan. van 3. De keuze van de onafhankelijke deskundigen als bedoeld in de 1 en 2 leden wordt gemaakt door de Commissie, die op evenwichtige wijze rekening houdt met de verschillende bij het onderzoek betrokken partijen. De keuze van de onafhankelijke deskundigen als bedoeld in de 1 en 2 leden wordt gemaakt door de Commissie, die op evenwichtige wijze rekening houdt met de verschillende bij het onderzoek betrokken partijen. 4. De Commissie dient bij het begin van ieder jaar een verslag in bij het Europees Parlement en de Raad. Dit verslag heeft met name betrekking op dc jaar vcrrichtc aclivilcitcn voor onderzoek cn ondcrwijs cn hcl wcrkprogramma van hcl lopcndc jaar. tijdcns hct voorgaandc De Commissie dient bij het begin van ieder jaar een verslag in bij het Europees Parlement en de Raad. Dit verslag heeft met name betrekking op dc jaar verrichtc activitcilcn voor onderzoek cn ondcrwijs cn hct wcrkprogramma van hct lopcndc jaar. tijdens hcl voorgaandc Gcdaan lc Brusscl, Gcdaan lc Brusscl,. De Voorzillcr Dc Voorzittcr 64 BIJLAGE I B1JLAGE I SELECTIECRITERIA VOOR DE GEBIEDEN EN DOELSTELLINGEN SELECTIECRITERIA VOOR DE GEBIEDEN EN DOELSTELLINGEN Hcl ondcrzockbclcid op hct gcbied van kcrnenergic van Euratom is, wat dc tenuitvoerlcgging bctreft, gcbaseerd op het tweeledige beginsel van wetenschappelijke en technologische topkwaliteit en rclcvantic van de activiteiten voor onderzoek en ondcrwijs tcn aanzien van dc doclstcllingcn het Vcrdrag dc Europcsc van Gcmccnschap voor Atoomcncrgic. oprichting tot van betreft, 1. Het onderzoekbeleid op het gebied van de kcrncncrgie Euratom tenuitvoerlegging het tweeledige beginsel van wetenschappelijke en technologische topkwaliteit en relevantie van dc activiteiten voor onderzoek cn ondcrwijs ten aanzien van dc doelstcllingcn hct Vcrdrag tot oprichting van dc Europesc Gemecnschap voor Atoomcnergic. is, wat op gebaseerd zijn Mct hct oog op dc kostcn cn balcn dic ccn oplimalc locwij/. ing van dc Europcsc middclcn noodzakclijk vijfdc dc gcbicdcn van inakcn, kadcrprogramma cn dc daarmcc samcnhangcndc doclstcllingcn gckozcn aan dc hand van ccn reeks gcmccnschappelijkc criteria, in drie categorieën. ingedceld hct van Europcsc Mct hct oog op ccn kostcn/batcnbcnadcring dic ingcgcvcn is door hcl strcvcn naar ccn oplimalc opcnbarc tocwijzing financicringsmiddclcn cn ovcrccnkomstig hct subsidiariteitsbeginsel wordcn bovcndien thcma's voor het vijfde kaderprogramma en de daarmec samenhangende doelstellingen geselecteerd vanuit de premisse dat de Gemeenschap alleen mag optreden indien en in zoverre de doelstellingen niet adequaat door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt. 2. Gclet op de bovengenoemde beginselen moet het kaderprogramma vastgestcld worden op basis van ecn rccks gemeenschappclijkc criteria dic vcrdccld zijn in dric categorieën: • Criteria in verband met de "toegevoev. de waarde" voor Europa en het subsidiariteits beginsel: — de behoefle om een in menselijk en financieel opzicht "kritieke massa" tot stand te brengen, in het bijzonder via de combinatie van de complementaire expertise en middelen die in de lidstaten beschikbaar zijn, — een signiflcante bijdrage aan de uitvoering van een ofmeer beleidsterreinen van Euratom, — de aanpak van problemen die zich op communautair niveau voordoen, dan wel van verband vraagstukken met normalisatieaspecten of vraagstukken die samenhangen met de ontwikkeling van de Europese ruimte, in alleen die doelstellingen te selecteren dic op communautair niveau ejficiönter worden nagestreefd door middel van onderzoek op dat niveau. Criteria behoeften: in verband met maatschappeliike • Criteria in verband met sociale doelstellingen: 65 verbetering van de werkgelegenheid; — verbetering van de werkgelegenheidssituatie, ontwikkeling van hel gezondheid; leefklimaat en de — bevordering van de kwaliteit van het bestaan en de gezondheid, behoud van het milieu, — bescherming van het milieu, teneinde de grote maatschappelijke doelstellingen van de Unie, overeenkomstig de verwachtingen en behoeften van de burgers, te verwezenlijken. bevordering van belangrijke maatschappelijke doelstellingen van Euratom die een afspiegeling zijn van de verwachtingen en de verlangens van haar burgers. • Criteria in ontwikkeling wetenschappelijke vooruiizichten verband met en technologische en in verband met de economische ontwikkeling en de wetenschappelijke en technologische vooruitzichten : economische • Criteria gebieden die bijzonder veelbelovend zijn inzake groei en duurzame expansie; — gebieden die in expansie zijn en goede groeivooruitzichten bieden, gebieden waarop de Europese ondernemingen hun concurrentievermogen kunnen en moeten versterken; — gebieden waarop de ondernemingen van de Gemeenschap concurrerender kunnen en moeten worden, gebieden waarop er vooruiizichten zijn voor belangrijke technologische doorbraken. — gebieden waar belangrijke wetenschappelijke en technologische vooruitgang te verwachten is en waar zich mogelijkheden voor verspreiding en exploitatie van de resultaten op middellange of lange termijn voordoen, om bij te dragen tot de harmonische en duurzame ontwikkeling van de Europese Unie in haar geheel. ('riteria in verband met "toegevoegde waarde " voor l'. urppa en het subsidiariteitsbeginsel noodzaak van een "kritieke massa" in menselijk en fmancieel opzicht en een bundeling van de in aanwezige de complemenlaire capaciteiten; verschillende Ud-Staten - aanzienlijke bijdrage tot de tenuitvoerlegging van een ofmeer beleidslijnen van de Unie; - aanpak van problemen die zich op Unie-niveau voordoen of vraagstukken in verband met normalisatie-aspecten of met de ontwikkeling van de Europese ruimte. teneinde alleen doelstellingen te selecteren die niet alleen door particuliere onderzoekinspanningen kunnen worden verwezenlijkl en efficiënter op communautair niveau kunnen worden nagestreefd door middel van op deze schaal verrichle onderzoekactiviteilen. Dczc criteria worden ook tocgcpast cn indien nodig 3. Deze criteria zullcn worden gcbruikt, en zo nodig 66 uungcviild bij dc lciiuilvocrlcgging van hcl vijldc aangcvuld, voor dc uilvocring van hcl vijfdc kadcrprogramma, dc opslclling van dc programma's kadcrprogramma, om dc spccifickc programma's lc voor ondcrzock cn ondcrwijs cn dc selcctic van dc omschrijven en de activiteiten voor onderzoek en technologische ontwikkeling, inclusief demonstratie, activiteiten voor onderzoek, met te selecteren. De drie categorieën van criteria gelden demonstratie, en onderwijs. gclijktijdig en moeten alle nageleefd worden, zij het nict steeds in dezelfde mate. inbegrip van 67 BULAGED BIJLAGEU GROTE LUNEN VAN DE GEBIEDEN WETENSCIIAPPELIJKE EN I ECIINOLOGISCIIE DOELSTELLINGEN GROTE LUNEN VAN DE GEBIEDEN WETENSCHAPPELIJKE EN IK IIN()I(K,IS( IIE DOELSTELIJNGEN Kernenergie zorgt voor meer dan 35% van de elektriciteitsproductie in de Gemeenschap, zonder uitstoot van C()2. Zij levert een belangrijke bijdrage tot het beleid van diversificatie van de energievoorziening. De ontwikkeling van de veiligheid en de beveiliging van kernenergiesystemen versterkt op korte en middellange termijn de industriële concurrentiekracht van de Gemeenschap. Zo kan de technologische voorsprong van Europa op dit gehied worden benut, in het bijzonder op de opkomende exportmarkten. Op langere termijn vereisen technologieën die veelbelovende perspectieven bieden een grootschalige onderzoekinspanning op communautair en mondiaal niveau. Kernenergie zorgt voor meer dan 35% van de elektriciteitsproductie in de Gemeenschap, zonder uitstoot van C02. Zij levert een belangrijke bijdrage tot het beleid van diversificatie van de energievoorziening. De ontwikkeling van de veiligheid en de beveiliging van kernenergiesystemen versterkt op korte en middellange termijn de industriële concurrentiekracht van de Gemeenschap. Zo kan de technologische voorsprong van Europa op dit gebied worden benut, in het bijzonder op de opkomende exportmarkten. Op langere termijn vereisen technologieën die veelbelovende perspectieven bieden een grootschalige onderzoekinspanning op communautair en mondiaal niveau. I. TIIEMAS EN ORGANISATIE VAN HET VIJFDE KADERPROGRAMMA THEMA'S EN ORGANISATIE VAN HET VIJFDE KADERPROGRAMMA 1. Het vijfdc kadcrprogramma hecft bcüxkking op 1. Het vijfde kaderprogramma hecft betrekking op kernfusie beheerste samenhangende energiesystemen. en met kernsphjting beheerste samenhangende energiesystemen. kernfusie en met kernsplijting 2. Wat de themaüsche aspecten betreft, is het 2. Wat de themaüsche aspecten betreft is het kaderprogramma opgebouwd rond kaderprogramma opgebouwd rond van een "kernactiviteit" omschreven aan de hand van expliciet geformuleerde economische en sociale oogmerken van de Gemeenschap; doel van dcze kernactiviteit is de toepassing, in Europccs vcrband, algcmcnc bcnadcring waarbij gcbruik wordl gcinaakt van ccn grolc vcrschcidcnbcid aan disciplincs, tcchnologicön cn know-how; activitcitcn voor ondcrzock cn ontwikkclinfi van algcmccn inzctbarc tcchnologic; activitcitcn onderzoekinfrastructuur. ondcrstcuninp van ccn tcr - een "kernactiviteit" omschreven aan de hand van expliciet geformuleerde economische en sociale oogmerken van de Gemeenschap; doel van deze kernactiviteit in Europces is de toepassing, vcrband, van een algemcnc bcnadcring waarbij gcbruik wordl gcmaakt van ccn grolc vcrschcidcnbcid aan disciplincs, tcchnologicön cn know-how; - acliviteitcn voor ondcrzock cn ontwikkeling van cn inzctbaar wclcnschappclijk algcmecn technologisch polcnticcl. - activiteitcn ter ondersteuning van onderzoekjnfrastructuur. Indien nodig wordt in het kader van deze activiteiten studie verricht en onderzoek gedaan naar relevante ethische en zulks met juridische aspecten, fundamentele eerbiediging van de menselijke waarden. Er wordt met name rekening gehouden met de economische en sociale implicaties van de invoering, hët gebruik en de gevolgen van de door de 68 vcrscbillcndc activiteiten bcslrckcn lcchnologicön cn proccsscn. 3. Wat dc borizontalc aspcctcn bctrcfl, hccft hct 3. Wat dc horizontalc aspcctcn bctrcfl, hecfl hct kadcrprogramma bctrckking op: kadcrprogramma bctrckking op: - samenwerking met derde landen cn internationalc organisaties - samenwerking met derde landen en internationalc organisaties - verspreiding en exploitatie van de resultaten van de - verspreiding en exploitatie van de resultaten van de activiteiten voor onderzoek en onderwijs; - opleidingenmobüiteitvanonderzoekers. activiteiten voor onderzoek en onderwijs; - opleidingenmobiüteitvanonderzoekers. 4. Activiteiten van het Gemeenschappeliik Centrum 4. Activiteiten van het Gemeenschappeliik Centrum voor Onderzoek: voor Onderzoek Tol dc cigen OTO-wcrkzaamhcden die moctcn wordcn uitgcvocrd door hct Gcmccnschappclijk Ccnlrum voor Onderzoek (GCO) bchorcn ondcr/. ock cn inslitutionclc activiteiten voor wctcnschappclijkc cn technische ondcrstcuning. Hct GCO kan ondersteuning bicden wannccr het over bijzondcrc, of zelfs unieke deskundigheid en installaties in dc Gemeenschap beschikt of wannecr het opdrachtcn krijgt voor werkzaamhedcn dic noodzakelijk zijn voor de opstelling en de uitvoering van het communautairc beleid en taken die krachtens het Verdrag aan de Commissie zijn opgedragen en waarvoor de onpartijdigheid van het GCO is vereist (onder meer voor normalisatie en het toezicht op de tenuitvoerlegging van bepaalde communautaire beleidslijnen). Hct GCO wordt gcleidelijk ook bij concurrentiölc activiteiten bctrokkcn. Hct Gcmccnschappclijk Centrum voor Onderzoek is dc wctcnschappclijkc cn tcchnischc instantic dic dc Comiuissic nodig hccfl om haar lakcn (c kunncn uilocfcncn. Dc wctcnscliappclijkc cn tcchnologischc doclstcllingcn van zijn activiteiten liggcn mccr bcpaald op gcbicdcn waarop een ncutralc en onafhankelijkc dcskundigheid op Europees niveau noodzakelijk is, alsmcdc op gcbicdcn dic overecnstcmmen met de grotc bclcidslijnen van de Unie. Dczc activiteiten bcantwoordcn aan dc hicrondcr tcchnologischc onischrcvcn wclcnscliappclijkc cn doclstcllingcn van hcl vijfdc kadcrprogramma maar moclcn ook voldocn aan dc ciscn cn onlwikkclingcn van dc vcrscbillcndc communautairc bclcidslijnen wannccr dczc wordcn omgczct in spccifickc takcn voor onderzoek cn ontwikkcling, met name wannccr dc neutraliteit van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek een noodzakelijke vereiste is. 69 II. WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNO- D. WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNO- LOGISCHE DOELSTELLINGEN LOGISCHE DOELSTELLINGEN a) "Kcrnactivitcit": Behccrstc kcrnfusic! a) "Kcrnactivitcit": Behccrstc kcrnfusic' in dc Lid-Slatcn Dc langctcrmijndoclstclling van dczc aclivitcit, waarin alle op dc bcnutting van kcrnfusic gcrichlc onder/. oekaclivitcitcn (plus Zwilscrland) zijn opgcnomcn, is dc gczaincnlijkc onlwikkcling van rcaclorprolotypcs dic vooruillopcn op krachlccntralcs wclkc bcanlwoordcn aan dc behoeften veilig, milieuvriendelijk en economisch lcvensvatbaar. de maatschappij: van Dc langctcrmijndoclslclling van dczc aclivitcit, waarin alle op dc bcnutting van kcrnfusic gcrichlc ondcrzockactivitcitcn (plus in Zwilscrland) zijn opgcnomcn, is dc gczamcnlijkc onlwikkcling van rcaclorprolotypcs dic vooruillopcn op krachtccntralcs wclkc bcanlwoordcn aan dc behoeften veilig, milieuvriendelijk en economisch levensvatbaar. de maatschappij: lidstatcn van dc De beoogde strategie om de langetermijndoelstelling te bereiken behelst de bouw van een experimentele reactor (Next Step) en vervolgens van een demonstratiereactor (DEMO). De beoogde strategie om de langetermijndoelstelling te bereiken behelst de bouw van een experimentele reactor (Next Step) en vervolgens van een demonstratiereactor (DEMO). In het licht van de reeds geboekte vooruitgang is de bouw van dc Ncxt Stcp in dc loop van hct komende tcchnisch uilvocrbaar en slratcgisch dcccnnium noodzakclijk. Dit mocl bij voorkcur wordcn gcrcalisccrd in hcl kadcr van hct intcrnalionalc samcnwcrkingsprojcct voor (Inlcrnational Thcrmonuclcar Expcrimcnlal Reactor). ITER In het licht van de reeds geboekte vooruitgang is de bouw van dc Ncxt Step in de loop van het komende tcchnisch uilvocrbaar cn slratcgisch dcccnnium noodzakclijk. Dit mocl bij voorkcur wordcn gcrcalisccrd in hct kadcr van hct internationalc samcnwcrkingsprojcct voor (International Thcrmonuclcar Expcrimcnlal Reactor). ITER Voor dc pcriodc 1998-2002 zijn dc volgcndc activilcitcn nodig om dc stralcgic tcn uitvocr tc kunncn lcggcn: Voor dc pcriodc 1998-2002 zijn dc volgcndc activiteiten nodig om dc strategie tcn uitvocr tc kunncn lcggcn: * activilcitcn op hcl gcbicd van fusicfysica cn -technologic, bcdocld om bij de Associaties cn dc Europese industrie de capaciteit te ontwikkelen om de Next Step te kunnen bouwen en de exploitatie ervan voor te bereiden; de Europese deelname aan de activiteiten in verband met het engineeringontwerp van ITER wordt met het oog op de eventuele bouw ervan voortgezet; * activiteiten op het gebied van op de verbetering van de basisconcepten van dc fusie-installaties gerichte fysica; * activiteiten op hct gcbicd van fusicfysica cn -technologie, bedoeld om bij de Associaties cn dc Europese industrie de capaciteit te ontwikkelen om de Next Step te kunnen bouwen en de exploitatie ervan voor te bereiden; de Europese deelname aan de activiteiten in verband met het engineeringontwerp van ITER wordt met het oog op de eventuele bouw ervan voortgezet; * activiteiten op het gebied van op de verbetering van de basisconcepten van de op fusie-installaties gerichte fysica, met onder meer, naast magnetische opsluiting, ook coördinatie in het kader van technologiebewaking van de nationale civiele onderzoekinspanningen op het gebied van traagheidsopsluiting; activilcitcn op hct gcbicd van op langc tcrmijn gcrichlc technologic, dic van csscnticcl bclang zijn om vooruitgang tc bockcn in dc richting van dc exploitatie van kcrnfusic. * activilcitcn op hct gcbicd van op langc lcrmijn gerichte technologic, dic van csscnticcl bclang zijn om vooruilgang tc bockcn in dc richting van dc exploitatie van kcrnfusic. De volledige exploitatie van de Joint European De volledige exploitatie van de Joint European Torus 1 Deze activiteit vormt een aanvulling op de kernactiviteit "Concurrerende en duurzame groei (V): geavanceerde energiesystemen en -diensten" die is beschreven in het voorstel voor het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling van het EG- Verdrag. 1 Deze activiteit vormt een aanvulling op de kernactiviteiten met betrekking tot energie in het programma "Behoud van het ecosysteem" als beschreven in het voorstel voor het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling uit hoofde van het EG-Verdrag. 70 gebracht. Na 'I'orus (JET), hcl sluitstuk voor dc cxtrapolatic naar dc cxperimcntelc reactor, moet tot een goed einde de worden gemeenschappelijke de installaties van de JET worden gebruikt om nuttige kennis op te doen voor de exploitatie van de Next Step. van kunnen onderneming stopzetting gebracht. Na (JET), het sluitstuk voor de extrapolatie naar de expenmentele reactor, moet tot een goed einde de worden gemeenschappelijke de installaties van de JET worden gebruikt om nuttige kennis op te doen voor de exploitatie van de Next Step. van kunnen onderneming stopzetting de van veiligheidsaspecten Deze activiteit behelst verder nog een nieuwe en evaluatie milicucfïcctcn; ccn grondigcr bestudering van dc sociaalcconomischc aspcctcn; coördinalic, in hcl kadcr van tcclmologicbcwaking, van dc nalionalc civiclc ondcrzockinspanningcn op hcl gcbicd van (raaghcidsopsluiliiig; vcrsprciding van dc rcsullatcn cu voorlichling van hcl publick. van Deze activiteit behelst verder nog een nieuwe en evaluatie milieueffecten; een grondiger bestudering van dc sociaal-cconomischc aspcclcn; vcrsprciding van dc rcsullatcn cn voorlichling van hcl publick. veiligheidsaspecten de b) Activiteitcn voor ondcrzoek en ontwikkcling van aJgcmccn inzctbarc tcchnologie2 b) Activiteitcn voor ondcrzoek cn ontwikkcling van algcmeen inzetbaar wctenschappelijk cn technologisch potentieel2 De werkzaamheden hebben vooral betrekking op de volgende prioritaire onderzoekgebieden: De werkzaamheden hebben vooral betrekking op de volgende prioritaire onderzoekgebieden: • de operationele veiligheid van bestaande installaties, onder meer kwesties in verband met een verlenging van de levensduur van de reactoren, technologische aspecten van ernstige ongevallen en beheersstrategieën en -technieken bij ongevallen cn in situatics na ongevallen; van veiligheid dc ccn gemeenschappelijke cn splijlstofcyclus; wclcnschappclijk vcrnnlwoorde bcuadcring van hcl bchccr cn dc vcrwijdcring van radioaclicvc afvalstoffcn cn dc minimaliscring crvan; bcvciliging • dc cn stralingsbeschcrming, met het accent op het begrip en de waarneming van met ioniserende in het straling verband houdende risico's, bijzonder zwakke gevolgen stralingsdoses, en op het beheer van nucleairc noodsituaties en de sanering van besmette omgevingen; van de cn • dc • de operationele veiligheid van bestaande installaties, onder meer kwesties in verband met levensduur van de een verlenging van de reactoren, technologische aspecten van ernstige ongevallen en beheersstrategieën en -technieken bij ongevallen cn in situatics na ongevallen; bcvciliging van ccn gemeenschappelijke veiligheid dc cn splijlstofcyclus; wclcnschappclijk vcranlwoorde bcuadcring van hcl bchccr cn dc vcrwijdcring van radioaclicvc afvalstoffcn en de minimaliscring crvan, o. a. door transmutalic van langlevcnde isolopen in kortlevende; stralingsbescherming, met het accent op het begrip en de waarneming van met ioniserende in het straling verband houdende risico's, bijzonder de gevolgen van zwakke stralingsdoses, en op het beheer van nucleaire noodsituaties en de sanering van besmette omgevingen; • en over nieuwe krachtiger keminstallaties, studies geavanceerde splijtstoffen, toekomstgerichte systemen en concepten met het tweeledige vooruitzicht de nucleaire veiligheid het van cyclus le concurrcnlicvcrmogen van dc en industrie gehele de over nieuwe krachtiger kerninstallaties, studies geavanceerde, en reactoren, toekomstgerichte innovatieve systemen en conéepten met het tweeledige vooruitzicht dc nucleaire veiligheid van dc gchclc cyclus cn het tc concurrcnlicvcrmogen van dc splijtstoffen induslric Deze activileiten vormen, wat kerncnergie bctreft, een aanvulling op de activileiten voor ondcrzoek en ontwikkeling van algemeen inzetbare technologie in het thematische programma "Bevordering van concurrerende en duurzame groei" van het voorstel voor het vijfde EG-kaderprogramma. Deze activiteitcn vormen, wat kerncnergie betrefl, een aanvulling op de activiteitcn voor ondcrzoek cn ontwikkcling van algcmeen inzetbaar wctenschappelijk en technologisch potentieel in het thematisch programma "Behoud van het ecosysteem" van het voorstel voor het vijfde EG-kaderprogramma 71 verbeteren, met name ten aanzien van exterae markten; zij bestaan uit een analyse van de veiligheid, effecten op de mens en het milieu, en de meest in technologisch en cconomisch opzicht met het oog op duurzame ontwikkeling; benaderingen beloftevolle verbeteren, met name ten aanzien van externe markten; zij bestaan uit een analyse van de veiligheid, effecten op de mens en het milieu, en dc mcest in lcchnölogisch cn cconomisch opzicht met het oog op duurzame ontwikkeling; benaderingen beloftevolle dc ontwikkeling van tcchnologic en tcchnickcn voor de controle op nucleaire materialen, aangcpast aan de nieuwe uitdagingen: dc ontwikkclingcn van dc splijtstofcyclus, dc aanzicnlijkc voorraad splijtstoffcn als gcvolg van dc nucleaire ontwapening, de toename van de vcrplichtingen internationale die voortvloeien uit nieuwe overeenkomsten en de in splijtstoffen; illegale handel tocnamc van dc • dc ontwikkeling van tcchnologie en techniekcn voor de controle op nucleaire materialen, aangepast aan de nieuwe uitdagingen. de splijtstofcyclus, dc ontwikkelingcn van dc aanzicnlijkc voorraad splijtstoffen als gevolg van dc nucleaire ontwapening, de toename van de vcrplichtingen internationale die voortvloeien uit nieuwe overeenkomsten en de in splijtstoffen; illegale handel tocnamc van dc dc kadcr van in stimulcring van dc samcnwcrking mcl dc landcn in Middcn- cn Oost-Europa cn dc stalcn dic zijn voortgckomcn uit dc voormaligc Sovjetunic: spccifickc ontwikkeling van ondcrzockactivitciten het internationale samcnwcrking, waarmcc kan wordcn bijgcdragcn tot dc vcrbctcring van dc het veiligheid van afvalstoffenbcleid landen, in splijtstoffencontrole; stralingsbeschcrming en ontwikkeling van internationale coördinatie- en samcnwerkingsactiviteiten die plaatsvinden in hcl kaderprogramma. Het zal mogelijk zijn tcncindc dcclnamc te vcrgcmakkelijkcn door financiële dc Gemecnschap van bcschikbaar lc stellen onder voorwaarden die in het besluit inzake het specifieke programma worden vastgesteld. kcrnrcactorcn, dcze steun • kadcr van in stimulcring van dc samenwcrking met dc landcn in Middcn- cn Oost-Europa cn dc staten dic zijn voortgckomcn uit dc voormalige Sovjetunic: spccifickc ontwikkeling van ondcrzockactivitciten het internationale samenwcrking, waarmcc kan wordcn bijgcdragcn tot dc vcrbctering van dc veiligheid van de bcstaande cn nieuwe kernreactoren, met het oog op zo spoedig mogelijke volledige stillegging van het eerste type, het afvalstoffenbeleid landen, stralingsbescherming, het herstellen van door vroegere veroorzaakte splijtstoffencontrole; stralingsschade ontwikkeling van internationale coördinatie- en samenwerkingsactiviteiten die plaatsvinden in het kaderprogramma. Het zal mogelijk zijn teneinde deelname te vergemakkelijken door financiële de Gemeenschap van beschikbaar te stellen onder voorwaarden die in het besluit inzake het specifieke programma wordcn vastgesteld; reactorongevallen cn in deze steun c) Steun voor onderzoekinfrastructuur c) Steun voor onderzoekinfrastructuur • tcchnischc bijdragen in het kadcr van dc samcnwcrking met dc Internationale Organisatic voor Atoomenergie in Wenen. schaal Deze activiteit is gericht op een optimaal gebruik op en communautaire beproevingsinstallaties voor onderzoek op het gebied van kernenergie, in het bijzonder installaties die een belangrijke rol spelen in de veiligheid en het concurrentievermogen van deze energievorm. test- van schaal Deze activiteit is gericht op een optimaal gebruik op en communautairc beproevingsinstallaties voor onderzoek op het gebied van kernenergie, in het bijzonder installaties die een belangrijke rol spelen in de veiligheid en het concurrentievermogen van deze energievorm. test- van 72 BIJLAGEIII BIJLAGE III VOORWAARDEN VOOR DE FINANCIËLE DEELNEMING VAN EURATOM VOORWAARDEN VOOR DE FINANCIËLE DEELNEMING VAN EURATOM Dc Europesc Gemeenschap voor Atoomenergie neemt financieel deel aan de activiteiten voor onderzoek, met inbegrip van demonstratie, en onderwijs, hierna "OTOO-werkzaamheden onder contract" gcnocmd, dic wordcn uitgcvocrd uit hoofdc van dc programma's waarmcc hct kadcrprogramma gclcgd. Daarnaast vcrricht zij ook cigcn activiteiten voor onderzoek, mct inbegrip van demonstratie, cn onderwijs, hierna "cigcn OTOO-wcrkzaamhcdcn" gcnocmd. uilvocr wordl tcn Dc kcrnactivitcit, dc activiteiten voor onderzoek cn ontwikkeling van algemeen inzctbarc tcchnologie, de steun voor onderzoekinfrastructuur en de werkzaamheden die worden verricht uit hoofde van de thema's van horizontale aard, als beschreven in bijlage II, worden ten uitvoer gelegd door middel van OTOO-werkzaamheden onder contract en eigen OTOO-werkzaamheden. De Europese Gemeenschap voor Atoomenergie neemt financieel deel aan de activiteiten voor onderzoek, met inbegrip van demonstratie, en "ODO-werkzaamheden onder onderwijs, hierna contract" genoemd, die worden uitgevoerd uit hoofdc van dc programma's waarmcc hct kadcrprogramma tcn uilvocr wordl gclcgd. Daarnaast vcrricht zij ook cigcn activiteiten voor onderzoek, mct inbegrip van demonstratie, cn onderwijs, hierna "cigcn ODO- wcrkzaamhcdcn" gcnocmd. van voor algemeen onderzoekinfrastructuur Dc kcrnactivitcit, dc activiteiten voor onderzoek cn ontwikkeling inzetbaar wetenschappelijk en technologisch potentieel, de steun de werkzaamheden die worden verricht uit hoofde van de thema's van horizontale aard, als beschreven in bijlage II, worden ten uitvoer gelegd door middel van ODO-werkzaamheden onder contract en eigen ODO- werkzaamheden. en 1. OTOO-werkzaamheden onder contract 1. ODO-werkzaamheden onder contract vijf samcnwcrkingsnctwcrkcn, catcgoricön: werkzaamheden Dc OTOO-wcrkzaamhcdcn onder contract bestaan voor uit gczamcnlijkc rckcning, oplcidingsbcurz. cn, slcun voor gccoördinccrdc werkzaamheden cn bcgclcidcndc maatrcgclcn. Dc programma's wordcn vooral ten uitvoer gclcgd door middel van werkzaamheden voor gezamcnlijkc rckcning. oplcidingsbcurz. cn, Dc ODO-werkzaamheden onder contract bestaan uit vijf catcgoricön: werkzaamheden voor gczamcnlijkc steun rckcning, voor samcnwcrkingsnctwcrkcn, gccoördinccrdc werkzaamheden cn bcgclcidcndc maatrcgclcn. Dc programma's wordcn vooral tcn uitvoer gelegd door middel van werkzaamheden voor gczamcnlijkc rckening. Dc financiële deelneming van Euratom aan deze werkzaamheden is als volgt: De financiële deelneming van Euratom aan deze werkzaamheden is als volgt: a) Werkzaamheden voor gezamenlijke rckening a) Werkzaamheden voor gezamenlijke rckening: - Projecten voor onderzoek en technologische en demonstratieprojecten ontwikkeling, geïntegreerde projecten: - Projecten voor onderzoek en technologische en demonstratieprojecten ontwikkeling, geïntegreerde projecten: Onder projecten voor onderzoek en technologische ontwikkeling wordt verstaan projecten waarmee nieuwe kennis kan worden verworven die nuttig kan zijn om bestaandc produkten, procédés of diensten tc ontwikkclcn of aanzicnlijk tc vcrbctercn, of om tc voor/. icn in maatschappclijkc bchocftcn. Zij wordcn in principc ten belope van 50% van de in aanmerking komende kosten gefinancierd. Onder projecten voor onderzoek en technologische ontwikkeling wordt verstaan- projecten waarmee nieuwe kennis kan worden verworven die nuttig kan zijn om bcstaandc produkten, procédés of diensten te ontwikkclcn of aanzicnlijk tc vcrbctercn, of om tc voor/. icn in maatschappclijkc bcbocflcn. Zij wordcn in principc ten belope van 50% van de in aanmerking komende kosten gefinancierd. In het bijzondere geval van rechtspersonen die geen analytische boekhouding voeren, worden de in aanmerking komende extra kosten die door het 100% onderzoek worden veroorzaakt, gefinancierd. voor 73 vcrstaan Ondcr dcmonstraticprojcctcn wordt tcchnischc projcctcn dic bcdocld zijn om dc lcvcnsvatbaarhcid van cen tcchnologie tc bewijzcn, maar dic bij dc huidigc stand van zakcn nict kunncn wordcn gccommcrcialisecrd. Zij wordcn in principe ten belope van 35% van de in aanmerking komende kostcn i'cfiiiancicrd. vcrstaan Onder dcmonstraticprojcctcn wordt technische projcctcn dic bcdoeld zijn om de levensvatbaarheid van een technologie te bewijzen, maar dic bij de huidigc stand van zaken niet kunncn wordcn gccommercialisecrd. Zij worden in principe ten belope van 35% van de in aanmerking komende kosten gcfinancicid Ondcr gcïnlcgrccrdc projcctcn wordt vcrstaan projcclcn mct ccn componcnt ondcrzock cn tcchnologischc ontwikkcling cn ccn componcnt dcmonstratic. Zij wordcn gcfinancicrd ten belope van de van financieringsniveaus voor beide componenten. gemiddelde gewogen het Ondcr gcïnlcgrccrdc projcclcn wordt vcrstaan projcclcn mct ccn componcnt ondcrzock cn tcchnologischc ontwikkcling cn ccn componcnt demonstratie. Zij wordcn ten belope van het gewogen gemiddelde van de financieringsniveaus voor beide componenten gefïnancierd. In het bijzondere geval van rechtspersonen die geen analytische boekhouding voeren, worden de in aanmerking komende extra kosten die door deze projecten worden voor 100% gefïnancierd. veroorzaakt, - Steun voor toegang tot onderzoekinfrastructuur: - Steun voor toegang tot onderzoekinfrastructuur: steun toegckcnd Er wordt bcstaandc onderzoekinfrastructuur om toegang tc vcrlcncn aan (cams van ondcrzockcrs uit dc Gcmccnschap zodat dc/. c hun ondcrzockwcrkzaamhcdcn optimaal kunncn vcrrichtcn. aan steun toegekend Er wordt bestaandc onderzoekinfrastructuur om toegang tc vcrlenen aan tcams van ondcrzockcrs van Euratom zodat dczc hun ondcrzockwcrkzaamhcdcn kunncn vcrrichlcn. optimaal aan Dc linancicring van dc Gcmccnschap dic als bijdragc (ot hcl optimalc gcbruik van dc infraslructuur wordt toegckcnd, is vastgcstcld op 100% van de in aanmerking komende extra kosten in verband met de ontvangst van de teams van ter onderzoekers uit de Gemeenschap en het beschikking stellen van de installatie. Dc financiering van dc Gcmccnschap dic als bijdragc lot hcl optimalc gcbruik van dc infraslructuur wordt toegckcnd, is vastgcstcld op 100% van de in aanmerking komende extra kosten in verband met de ontvangst van de teams van onderzoekers van Euratom en het ter beschikking stellen van de installatie. b) Opleidingsbeurzen: b) Opleidingsbeurzen: omvat "Marie Uit hoofde van de opleiding en mobiliteit van communautaire onderzoekers verschillende beurzenstelsel categorieën jonge voor onderzoekers mct aantoonbarc crvaring, beurzen voor ccn oplcidingsstagc voor jongc onderzoekers in dc industric cn ontwikkclingsbcurzcn. het Curie" beurzen beurzen: crvaring aantoonbarc Uit hoofde van dc beurzen voor jongc ondcrzockcrs dc mct bcgunstigdcn ccn loclagc dic uitsluitcnd dicnt tcr dckking van lcvcnsondcrhoud cn van ccn passcndc socialc bcschcrming. Bovcndien ontvangen zij ccn bijdrage in verband met de mobiliteitskosten. onlvangcn normalc koslcn van dc omvat "Marie Uit hoofde van de opleiding en mobiliteit van communautaire onderzoekers verschillende beurzenstelsel categorieën jonge voor onderzoekers met aantoonbarc ervaring, beurzen voor cen oplcidingsstagc voor jongc ondcrzockcrs in bedrijvcn en ontwikkelingsbcurzen. het Curie" beurzen beurzen: Uit hoofde van dc beurzen voor jonge onderzoekers mct aantoonbarc crvaring ontvangen dc bursalcn ccn loclagc dic uitsluitcnd bcstcmd is om tc voor/. icn in hun kostcn van lcvcnsondcrhoud cn dc kostcn van ccn passcndc socialc bcschcrming. Daarnaast ontvangen zij nog een bijdrage ter dekking van dc kosten in verband met mobiliteit. Uit hoofde van de samenwerking met derde landen biedt het beurzensyteem de mogelijkheid om jonge onderzoekers uit derde landen in staat te stellen in laboratoria in de Gemeenschap te verblijven. Uit hoofde van de samenwerking met derde landen krijgen jonge onderzoekers uit derde landen de mogelijkheid om in laboratoria in de Gemeenschap te verblijven. het beurzenstelsel dank zij De financiering van de Gemeenschap dekt tot 100% van de in aanmerking komende kosten van de beurs en een bijdrage in de in aanmerking komende kosten van de gastinstelling als deze zich in de De communautaire financiering dekt tot 100% van de in aanmerking komende kosten van de beurs en een bijdrage in de in aanmerking komende kosten in de van de gastinstelling, wanneer deze 74 Gcmccnschap bcvindt. c) Stcun voor nctwcrkcn: Gemccnschap is gcvestigd. c) Steun voor netwerken: In thcmatischc nctwcrkcn wordcn in hct kadcr van ccn gcmccnschappclijkc wctcnschappclijke cn tcchnologischc doclstclling fabrikanlcn, gcbmikcrs, univcrsitcitcn, ondcrzockccntra cn instcllingcn dic zich bczighoudcn mct dc vcrsprciding of ovcrdrachl van innovatie bijeengebracht met het oog op hct vergemakkelijken van de integratie en de overdracht van kennis, samenwerking tussen de betrokkenen en zelfs de gebruikers van het onderzoek, een betere verdiscontering van de behoeften van de markt en van stimulcring en wetenschappelijke topkwaliteit. De communautaire tcchnologische financiering bedraagt in aanmerking komende extra kosten voor de coördinatie en de totstandbrenging van de thematische netwerken. tot 100% van de In thcmatischc netwerken worden in het kader van ccn gcmccnschappclijkc wetenschappelijke cn tcchnologischc doclstclling fabrikanlcn, gebruikers, univcrsitcitcn, ondcrzockccntra cn instcllingcn dic zich bczighoudcn mct dc vcrsprciding of ovcrdrachl van innovatie bijeengebracht met het oog op hct vergemakkelijken van de integratie en de overdracht van kennis, samenwerking tussen de betrokkenen en zelfs de gebruikers van het onderzoek, een betere verdiscontering van de behoeften van de markt en stimulering van wetenschappelijke en technologische topkwaliteit. De communautaire financiering kan gaan tot 100% van de in aanmerking komende extra kosten voor de coördinatie en de totstandbrenging van de thematische netwerken. of op Netwerken voor opleiding door onderzoek worden gccrcöcrd opkomendc geavanccerde ondcrzoekgcbieden voor thema's die door de ondcrzoekers vrij worden gekozen. Zij beogen hoofdzakelijk de opleiding van jongc onderzoekers op doctoraal cn postuniversitair niveau. De communautaire financiering bedraagt tot 100% van de in aanmerking komende extra kosten in vcrband mct dc oprichting cn dc instandhouding van hct nctwcrk. of op Netwerken voor opleiding door onderzoek worden gecreëerd opkomendc geavanccerde onderzockgebieden voor thema's dic door de onderzoekers vrij worden gekozen. Zij beogen hoofdzakelijk de opleiding van jonge onderzoekers op doctoraal cn postuniversitair niveau. De communautaire financiering bedraagt tot 100% van de in aanmerking komende extra kosten in vcrband mct dc oprichting cn dc instandhouding van hct nctwerk. d) Gccoördinccrdc wcrkzaamheden: d) Gccoördineerde werkzaamheden: de onderzoekinspanning Gccoördineerde werkzaamheden hebben tot doel reeds gefinancierde nationale OTO-projecten te coördineren om de opgedane ervaringen uit te de wisselen, verschillende betrokkenen op te voeren zodat de verciste kritieke massa kan worden bereikt, de resultaten te verspreiden en de gebruikers voor te lichten. De communautaire financiering dekt tot 100% van de in aanmerking komende extra kosten voor de coördinatie. van Gecoördineerde werkzaamheden hebben tot doel reeds gefinancierde ODO-projecten te coördineren om de opgedane ervaringen uit te wisselen, dc verschillende van onderzoekinspanning betrokkenen op te voeren zodat de verciste kritieke massa kan worden bereikt, de te verspreiden en de gebruikers voor te lichten. De communautaire financiering dekt tot 100% van de in aanmerking komende extra kosten voor de coördinatie. resultaten de e) Begeleidende maatregelen: e) Begeleidende maatregelen: tot de Begeleidende maatregelen dragen bij tcnuitvoerlegging van de specifieke programma's of tot dc voorbcrciding van toekomstigc actics zodat de stratcgischc doclstcllingcn crvan kunncn wordcn verwezenlijkt of bepaald. Zij hebben voorts tot doel de andere werkzaamheden onder contract voor te bereiden of te ondersteunen. Maatregelen met het oog op de commercialisering van producten, procédés of diensten, marketingactiviteiten en verkoopbevordering komen niet in aanmerking. De communautaire financiering kan tot 100% van de in aanmerking komende kosten van de maatregelen bedragen. tot de Begeleidende maatregelen dragen bij tenuitvoerlegging van de specifieke programma's of tot dc voorbcrciding van toekomstige activitcitcn zodat dc stratcgischc doclstcllingcn crvan kunncn worden verwezenlijkt of bepaald. Zij hebben voorts tot doel de andere werkzaamheden onder contract voor te bereiden of te ondersteunen. Maatregelen voor het in de handel brengen van producten, procédés of diensten, voor marketingactiviteiten of voor verkoopbevordering komen niet in aanmerking. De communautaire financiering kan tot 100% van de in aanmerking komende kosten van de maatregelen bedragen. tot vaststelling van de In de beschikkingen specifieke vijfde kaderprogramma ten uitvoer wordt gelegd, kan, programma's waarmee het In de beschikkingen tot vaststelling van de specifieke programma's waarmee het vijfde kaderprogramma ten uitvoer wordt gelegd kan, behalve voor 75 alge/. ien van bijzondcrc gcvallcn, dic voor dc belrokkeu aclic moclcn wordcn gciuolivecrd, incl nanic gcvallcn als bcdocld ondcr punl 3, niel wordcn algcwckcn van dc hicrbovcn aangcgcvcn nivcaus van dczclfdc bcschikkingcn kunncn bovcngcnocmdc OTOO- wcrkzaamhcdcn ondcr contract nadcr wordcn gcprcciscerd, aanvullcnde voorwaarden of beperkingen worden onderworpen. aangevuld of dcclncming. financiölc aan In bijzondcrc gcvallcn dic uil hoofdc vau dc bclrokkcn aclivilcil moclcn wordcn gcmolivccrd, tncl namc gcvallcn als bcdocld ondcr punl 3, nicl wordcn afgcwckcn van dc hicrbovcn aangcgcvcn nivcaus van financiölc dcclncming. In dczclfdc bcschikkingcn bovcngcnocmdc ODO-wcrkzaamhcdcn kunncn ondcr geprecisccrd, aangevuld of aan aanvullende voorwaarden of beperkingen worden onderworpen. nader wordcn contract de financiële Nadere bepalingen betreffende deelneming van bedrijven, onderzoekcentra en universiteiten aan OTOO-werkzaamheden onder contract worden gegeven in besluiten van de Raad die krachtens artikel7 van het Verdrag worden vastgesteld. de financiële Nadere bepalingen betreffende deelneming van bedrijven, onderzoekcentra en universiteiten aan ODO-werkzaamheden onder contract worden gegeven in besluiten van de Raad die krachtens artikel 7 van het Verdrag worden vastgesteld. 2. Eigen OTOO-werkzaamheden 2. Eigen ODO-werkzaamhcdcn (GCO) voor Ondcrzock Tot dc cigcn OTOO-wcrkzaamhcdcn dic moclcn wordcn uilgcvocrd door hcl Gcmccnschappclijk ('cnlniin bchorcn inslitutionclc ondcrzockactivitcitcn cn institulionclc activitcitcn voor wclcnschappclijkc cn tcchnischc ondcrsteuning. Institutioncle ondcrzoekactiviteiten zijn werkzaamhedcn waarvoor het GCO over bijzondere, soms zelfs unieke bevoegdheden en installaties in de Gemeenschap beschikt en die bijdragcn tot de vormgeving van het OTOO-beleid van dc Gemeenschap. Institutioncle activiteiten voor wetenschappelijke'en technische ondersteuning zijn werkzaamheden die noodzakelijk zijn voor de tenuitvoerlegging van het opstelling en de communautaire beleid en de taken die krachtens het Verdrag aan de Commissie zijn toebedeeld en waarvoor de neutraliteit van het GCO vcreist is. De communautaire financiering bedraagt in de regel 100% van de kosten van de eigen OTOO- werkzaamheden. (GCO) voor Ondcrzock Tot dc cigcn ODO-wcrkzaamhcdcn dic moclcn wordcn uitgevoerd door het Gcmccnschappclijk Ccntrum bchorcn instilutionclc ondcrzockactivitcitcn cn institutioncle activitcitcn voor wctenschappclijkc cn technische ondersteuning. Het GCO kan een dergelijke bijdrage leveren waar het de beschikking heeft over bijzondere, zelfs soms unieke bevoegdheden en installaties, of waar het taken betreft die noodzakelijk zijn voor de opstelling cn de tenuitvoerlegging van het Euratom-beleid of taken die krachtens het Verdrag aan de Commissie zijn toebedeeld en waarvoor de onpartijdigheid van het GCO is vereist. De communautaire financiering bedraagt in de regel 100% van de kosten van de eigen ODO-werkzaamheden. 3. Andcrc activitcitcn 3. Anderc activitcitcn dc activitcitcn Dc nadcrc voorwaarden van dc communautaire dcclnamc aan dc gcmccnschappclijkc ondcrncming JET, de Associatiecontracten en aan bepaalde taken die alleen door de industrie kunnen worden uitgevoerd, zijn omschreven in het overeenkomstige programma voor onderzoek en onderwijs. ITER, van aan Nadcrc voorwaarden voor dc dcclncming van dc Gemeenschap gcmccnschappclijkc dc onderneming JET, de activiteiten van ITER, de Associatiecontracten en aan bepaalde taken die alleen door de industrie kunnen worden uitgevoerd, zijn omschreven in het overeenkomstige programma voor onderzoek en onderwijs. 76 FINANCIEEL MEMORANDUM 1/6 1. TITEL VAN DE MAATREGEL Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende het vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkehng en demonstratie (1998-2002), hierna het "vijfde kaderprogramma" genoemd. 2. BEGROTINGSLIJN Onderafdeling B6 3. JURIDISCHE GRONDSLAG Artikcl 130 I van het EG-Vcrdrag 4. OMSCIIRUVING VAN DE MAATREGEL 4. 1. Algemene doelstelling Dc communaulairc bclcidsdoclslcllingcn inzakc onderzoek cn lcchnologischc ontwikkcling sluilcn aan bij dc uildagingcn dic dc Gemeenschap mocl aangaan cn dc kanscn dic zij moctc aangrijpcn op het gcbicd van mct namc dc maatschappclijkc problcmcn, het concurrcnticvcrmogcn van dc induslric, het schcppcn van wcrkgclcgcnhcid, het lccfklimaat, dc mondialisering van kcnnis, het lcvcren van een bijdragc aan dc ontwikkehng en uitvoering van andere communautaire beleidsonderdelen (overeenkomstig artikel 130 F, lid 1, van het EG- Verdrag) en de plaats van de Gemeenschap in de wereld als centrum van wetenschappelijke en technologische topkwaliteit. De voorgenomen maatregel is opgebouwd rond de volgende zeven thema's: Verbetering van het leefklimaat en het beheer van de biologische hulpbronnen; Totstandbrenging van een gebruikersvriendelijke informatiemaatschappij; Bevordering van een concurrerende en duurzame groei; Behoud van het ccosystecm; Bcvcstiging van dc intcrnationalc rol van het communautaire onderzoek; Innovatic cn dcclncming van hcl MKB; Vcrhoging van hcl mcnsclijk polcnticcl. 4. 2. Duur 1998-2002 Voor vcrlcnging van dc maatregel gcldcn dc in artikcl 130 I van het EG-Vcrdrag opgcnomcn voorschriftcn. 5. INDELING VAN DE UITGAVEN EN ONTVANGSTEN 5. 1. NVU 5. 2. GK 5. 3. Categorie van de ontvangsten: Sommige geassocieerde staten zullen bijdragen kaderprogramma. in de financiering van het vijfde Overeenkomstig de artikelen 92 en 96 van het financieel reglement kan het GCO inkomsten verwerven door diverse op basis van vrije concurrentie uitgevoerde activiteiten en andere dienstverrichtingen voor rekening van derden. Overeenkomstig artikcl 27 van het financieel reglement kan voor bcpaalde inkomsten een nicuwc aanwcnding wordcn vastgcstcld. 6. AARD VAN DE UITGAVEN EN ONTVANGSTEN Dc Europese Gemeenschap neemt financieel deel aan de activiteiten op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkehng, inclusicf demonstratie, hierna "OTO-werkzaamhcden ondcr contract" genoemd; daarnaast voert zij zclf activiteiten op het gebied van onderzoek cn ontwikkcling uit, hierna "eigen OTO-werkzaamheden" genoemd. TV 2/6 OTO-werkzaamhedcn onder contract Dc OTO-wcrkzaamhcdcn onder contract bcstaan uit vijf categoricën: werkzaamheden voor gc/. amcnlijkc rckcning, oplcidingsbcurzcn, stcun voor samcnwcrkingsnetwcrkcn, gecoördinccrdc wcrk/aamhcdcn cn bcgclcidcndc maatrcgclcn. Dc programma's wordcn vooral lcn uitvoer gclegd door middcl van wcrk/aamhcdcn voor gczamcnlijkc rckcning. Dc linanciölc dcclncming van dc Gcmccnschap iv,m dczc wcrk/aamhcdcn is als volgt: a) Wcrk. zjiainhcdcn_yoor £c/amcjiHjkc rckcning: - Projecten voor onderzoek cn technotogische ontwikkeling, demonstralieprojecten en geïntegreerde projecten: Projecten voor onderzoek cn lcchnologischc ontwikkeling wordcn in principc ten belope van 50% van de in aanmerking komende kosten gefinancierd. Demonstratieprojecten (projecten die bedoeld zijn om de technische levensvatbaarheid van een technologie te bewijzen, maar die bij de huidige stand van zaken niet kunnen worden gecommercialiseerd) worden in principe ten belope van 35% van de in aanmerking komende kosten gefinancierd. technologische Geïntegreerde projecten (projecten met een component onderzoek en ontwikkeling en een component demonstratie) worden gefinancierd ten belope van het gewogen gemiddelde van de financieringsniveaus voor beide componenten. In het bijzonderc geval van rechtspersonen die gecn analytische boekhouding voeren, worden de in aanmerking komende extra kosten die door het onderzoek wordcn vcroorzaakt, voor 100% gefinancierd. - Steun voor toegang tot onderzoekinfraslructuur: Dc financicring van dc Gcmccnschap die als bijdragc (o( hcl optimalc gcbruik van dc infrastrucluur wordt tocgckcnd, is vastgcstcld op 100% van de in aanmerking komende extra kosten in vcrband mct dc ontvangst van dc lcams van ondcr/ockcrs uit dc Gcmccnschap cn hcl tcr bcschikking stcllcn van dc installatic. - Projecten voor technologiestimulering om de deelneming van het MKB aan OTO-activiteiten te stimuleren en te vergemakkelijken: Activiteiten op het gebied van "onderzoek in samenwerkingsverband" worden tot 50 % van de in aanmerking komende kosten van hetproject gefinancierd De "premies voor de verkennende fase" worden gefinancierd tot 75% van de in aanmerking komende kosten en gelden voor de validatie en het opzetten van het project, een uitvoerbaarheidsstudie en het zoeken van partners, gedurende een periode van maximaal twaalf maanden. b) Opleidingsbeurzen: De financiering van de Gemeenschap dekt tot 100% van de in aanmerking komende kosten van dc bcurs cn ccn bijdragc in dc in aanmerking komende kosten van dc gastinstelling als dczc zich in dc Gcmccnschap bcvindt. c) Stcun voor nctwcrkcn: Dc communautairc financicring bcdraagt tot 100% van de in aanmerking komende extra kosten voor dc coördinalic cn dc tolstandbrcnging van dc thcmatischc nctwcrkcn cn tot 100% van de in aanmerking komende extra kosten in vcrband mct dc oprichting cn dc instandhouding van het nctwcrk. d) Gecoördineerde werkzaamheden: De communautairc financiering dekt tot 100% van de in aanmerking komende extra kosten voor de coördinatie. e) Begeleidende maatrcgelen: De communautairc financiering kan tot 100% van de in aanmerking komende kosten van de maatregelen bedragen. In de beschikkingen tot vaststelling van de specifieke programma's waarmee het vijfde kaderprogramma ten uitvoer wordt gelegd kan, behalve voor bijzondere gevallen die uit hoofde van de betrokken activiteit moeten worden gemotiveerd, niet worden afgeweken van de hierboven aangegeven niveaus van financiële deelneming. In dezelfde beschikkingen kunnen bovengenoemde OTO-werkzaamheden n 3/6 ondcr contracl nadcr wordcn gcprccisccrd, aangcvuld of aan aanvullcndc voorwaarden of beperkingen wordcn ondcrworpcn 2. Eigen OTO-wcrkzaamhedcn Toi dc cigcn OTO-wcrkzaamhcdcn dic moclcn wordcn uitgcvocrd door hcl Gcmccnschappclijk Ccntrum voor Ondcrzock (GCO) bchorcn inslitutionclc ondcr/ockactivitcilcn cn inslitutionclc activitcitcn voor wctcnschappclijkc cn lcchnischc ondcrsteuning. De communautaire financicring bedraagt in de regel 100% van de kosten van de eigen OTO-werkzaamheden. 3. De eventueel door de Raad krachtens artikel 130 O van het EG-Verdrag vastgestelde voorzieningen zullen indien nodig nadere voorwaarden voor de financiële deelneming van de Gemeenschap bevatten. 7. FINANCIËLE GEVOLGEN 7. 1. Mcthode tcr bcpaling van de totalc kosten van de maatregel Hct vijfdc kadcrprogramma voorzicl in ccn totaal maximumbcdrag cn rcgclt dc verdcling daarvan ovcr dc vcrschillcndc communautaire activitcitcn. Het omvat ook ccn indicaticvc verdcling ovcr dc thcma's van dc ccrslc aclivitcit. Dczc bcdragcn omvattcn dc financicring van dc ondcrzoekactiviteitcn, alsook pcrsoncclskosten en administratiekosten. 7. 2. Spccificatic Werkzaamhcdcn ondcr contract Ecrstc activitcit 11 775 miljocn ecu ' Verbeteringvanhet leefklimaaten hetbeheervan 2 650 miljoen ecu de biologische hulpbronnen Totstandbrenging van een gebruikersvriendelijke informatiemaatschappij 3 925 miljoen ecu Bcvordering van een concurrerende en duurzame groei 3 100 miljoen ecu Bchoud van het ccosystcem 2 100 miljoen ecu Twccdc activitcit Dcrdc activitcit Vicrdc activitcit Eigen werkzaamheden GCO 491 miljocn ecu 350 miljocn ecu 1 402 miljocn ecu 815 miljoen ecu 1 TOTAAL MAXBMUMBEDRAG 14 833 miljoen ecu* | Het referentiebedrag voor het vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) bedraagt maximaal 1 467 miljoen ecu. Het totaal voor de kaderprogramma's 1998-2002 bedraagt 16 300 miljoen ecu. 6 & 7. 3. Indicaticf tijdschcma Voor ccn docltrcffcndc uitvocring van hct vijfdc kadcrprogramma moct pcr jaar cen planning van dc beschikbare middclcn wordcu opgcstck! lu dc ondcrstaandc labcl zijn dc bcschikbarc iniddclcn voor clk jaar vau dc pciiodc 1998-2002 aangcgevcn (dc deliniticvc bcdragcn zullcn door dc begroliiigsaulorileil wordcn vaslgcslcld) 4/6 JAAR 1998 1999 2000 2001 2002 TOTAAL 1998-2002 REËLE BEDRAGEN 1998-2002 (miijoen een tmidige prijzen) P. M. 3276 3640 3913 4004 14833* * Hct rcfcrcnlicbcdrag voor hct vijfdc kadcrprogramma van dc Europcsc Gcmccnschap voor Atoomcncrgic (Euratom) bcdraagl maximaal 1 467 miljocn ccu. Hct totaal voor dc kadcrprogramma's 1998-2002 bcdraagl 16 300 miljocn ccu. 8. BEPALINGEN OM BEDROG TEGEN TE GAAN Er vindcn talrijkc administraticvc cn financiölc conlroles plaats in clk stadium, vanaf de ondertekening tol dc uitvocring van dc ondcrzoekconlractcn. Deze controles omvatten onder andcre de volgende maatregelen: • Vóór het sluiten van het akkoord: Selectie van de voorstellen op basis van het wetenschappelijke gehalte van het project en aan de hand van een realistische afweging van de onderzoekkosten tegen de inhoud en de duur van het project en de eventuele spin-off daarvan; Analyse van de financiële details die door de indieners zijn vermeld en het formulier dat moet dienen als onderhandelingsgrondslag voor het contract. • Na ondertekening van het contract: Bcstudcring uit wetenschappclijk cn financiccl oogpunt van de ingediendc uitgavenstaten voor uilbctaling door dc bcvocgdc funclionarisscn; Inlcrnc audil door dc financiölc controlc; Audits tcr plaatsc waarbij door bcstudcring van alle bcwijsstukken foutcn of onregelmatigheden moeten worden opgespoord. Om deze controles doeltreffender te maken hebben de diensten van de Commissie cen audit-eenheid opgericht die alle controles coördineert. Deze controles worden uitgevoerd hetzij door leden van deze audit-eenheid, hetzij door accountantsfirma's waarmee de Commissie een contract heeft gesloten, zulks onder toezicht van het personeel van de audit-eenheid;. Onaangekondigde inspecties door de financiële controleur van de Commissie en door de Europese Rekenkamer. ?ü 9. GEGEVENS VOOR DE KOSTEN-BATENANALYSE 5/6 9. 1. Spccifickc cn kwantificecrbarc doclstcllingcn, doelgroep IX* spccifickc doclstellingen van elk van de in punt 4. 1 vermelde zeven thcma's zijn als volgt: Verbetering van hct lccfklimaal cu hcl bchccr van dc biologischc hulpbronncn: hclpcn kcnnis lc vcrdic|>cii cn lcchnologic lc ontwikkclcn op hcl gcbicd van biowclcnschappcn cn milicu om dc kwalilcit van hcl lcvcn cn dc gc/ondhcid lc vcrbclcrcn, cn opcning van nicuwc pcrspccticvcn op gcbicdcn waarop dc Gcmccnscliap rccds ovcr irocvcn bcschikl zoals gcnccskundc, biotcchnologic cn agro-industric. Totstandbrcnping van ecn gebruikersvricndcliike informatiemaatschappii: ontwikkeling cn invoering van de nodige technologie om de mogelijkheden van de informatiemaatschappij volledig te benutten. Dit opent tal van mogelijkheden voor nieuwe activiteiten van burgers en bedrijven in de Gemeenschap op het gebied van handel, werk, vervoer, müieu, onderwijs en opleiding, gezondheidszorg en cultuur. Bevordering van een concurrerende en duurzame groei: ontwikkeling en verspreiding van de kennis en de technologie voor het ontwerp en de ontwikkeling van "schone" procédés en de fabricage van "schone" producten van hoge kwahteit die kunnen concurreren op de markt van morgen; deze ontwikkeling betreft ook economische, veilige, milieuvriendelijke en een goed leefklimaat bevorderende vervoersystemen. Bchoud van hct ccosystccm: ontwikkeling cn cxploilalic van dc vcrcistc kcnnis cn tcchnologicön op dc gcbicdcn milicu, cncrgic cn duurzaam bchccr van dc hulpbronncn van hct ccosystccm, waarmcc kan wordcn voorzicn in ccn groot aanlal bcbocftcn cn nicuwc, wcrkgclcgcnhcid schcppcndc marklcn kunnen wordcn aangcboord. Dil thcma wordt aangcvuld mcl dc activiteiten op hct gcbicd van dc kcrncncrgic als bcschrcvcn in hct vijfdc kadcrprogramma van dc Europcsc Gemeenschap voor Atoomcncrgic (EGA). Bcvcsliging van dc inlcrnationalc rpl van hcl comiminautajrc oiidcrzock; cncrzijds ccn bijdragc lcvcrcn aan dc vormgcving van hct cxlcrnc bclcid van dc Gemeenschap, mcl namc in hct voor/. ichl van dc toctrcding van nicuwc lidslalcn lol dc Unic; andcrzijds, intcmationalc wclcnschappclijkc cn tcchnologische samenwerking bevorderen met het oog op wederzijdse en evenwichtig verdeelde voordelen. Innovatie en deelneming van het MKB: de exploitatie van de resultaten van het wetenschappelijk werk bevorderen en vergemakkelijken en de oprichting van innoverende ondernemingen stimuleren. Het midden- en kleinbedrijf moet gemakkelijk toegang kunnen krijgen tot de geavanceerde technologie die het nodig heeft en tot de mogelijkheden die geboden worden door de onderzoekprogramma's van de Gemeenschap. Verhoging van het menseliik potentieel: het kennispotentieel van de Gemeenschap bewaren en helpen ontwikkelen door meer steun te geven voor de opleiding en mobiliteit van onderzoekers, door ccn bctcr gcbruik van dc ondcrzoekinfrastrucluur cn door hct inzcttcn van dc socialc cn economische wclcnschappcn om dc huidigc cn lockomstigc economische cn socialc trcnds cn bcbocftcn aan tc gcvcn. Hct vijfdc kadcrprogramma is opgcbouwd rond kcrnactivilcilcn, activiteiten voor ondcrzoek cn ontwikkeling van algcmccn in/. ctbaar wetenschappelijk cn technologisch potentieel, stcun voor ondcr/ockinfraslructuur cn wcrkzaamhcdcn in hct kadcr van dc activiteiten II, III cn IV van hct Vcrdrag (waarondcr spccifickc cn coördincrcndc wcrkzaamhcdcn), cn hccft tcn docl tc zorgcn voor dc nodige samcnhang tusscn wcrkzaamhcdcn van vcrgclijkbarc aard die wordcn uitgcvoerd in hct kadcr van de onder actie I van het Verdrag vallende spccifieke programma's. De wetenschappelijke en technologische doelstellingen van de activiteiten van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek stemmen overeen met die van het vijfde lcadeiprogramma, maar moeten tevens voldoen aan de eisen van de verschillende communautaire beleidsterreinen. Deze activiteiten liggen met name op gebieden waarvoor een onpartijdige en onafhankelijke know-how op Europees niveau en/of op gebieden waarvoor het GCO over bijzondere of zelfs uitzonderlijke capaciteiten of installaties beschikt. De doelgroep van deze maatregel omvat het bedrijfsleven, met name het MKB, de onderzoekcentra en de universiteiten. S/" 6/6 9. 2. Motivcring van dc maatrcgcl Op grond van artikcl 130 F van hcl hct EG-Vcrdrag zal dc Gcmccnschap door middcl van dczc nicuwc maatrcgcl dc wctcnschappclijkc cn lcchnologischc grondslagcn van dc Europcsc industric vcrstcrkcu cu dc ontwikkcling van haar intcrnationalc concurrcnttcpositic bcvordcrcn, alsmedc dc ondcr/. ockaclivilcitcn bcvordcrcn dic uit hoofdc van andcrc hoofdstukkcn van dit Vcrdrag nodig wordcn gcacht. Dc voortzclling van dczc activitcit wordl voorgcstcld na dc cvaluatics - in samcnhang mct hct initiaticf SEM2000 - van dc in dc afgclopcn vijf jaar ondernomen activiteiten. Aan deze evaluaties, die in de loop van het tweede halfjaar van 1996 en begin 1997 hebben plaatsgevonden, hebben meer dan 170 onafhankelijke deskundigen deelgenomen. Uit deze evaluaties komt naar voren dat de programma's in hoofdlijnen hun doelstellingen hebben bereikt, met name door te zorgen voor de financiering van een reeks hoogwaardige activiteiten. Het kaderprogramma heft dus als geheel een aanzienlijk effect op de in de lidstaten uitgevoerde onderzoekactiviteiten en leidt tot de ontwikkeling van een zeer groot aantal grensoverschrijdende netwerken voor samenwerking. In dc conclusics van hct pancl voor dc vijfjaarlijksc cvaluatic is cchtcr ook opgcmcrkt dat hct kaderprogramma in dc loop van dc jarcn is vcrandcrd in ccn algcmccn raamwcrk voor activiteiten mct bctrckking tot tc vccl cn lc stcrk uitccnlopcndc tlicma's cn dat hct zou moctcn wordcn aangcpast aan dc maatschappclijkc, cconomischc cn wctcnschappclijkc ontwikkclingcn. Dc middclcn moctcn bijgcvolg wordcn gcconccnlrccrd op ccn bcpcrktcr aanlal thcma's mct nauwkcurig omschrcvcn, fundamcnlccl sociaal-cconomischc doelstellingen. Het onderhavige voorstcl voor een nieuwe maatregel houdt dus rekening met deze aanbevelingen, met name doordat daarin wordt voorgesteld de inspanningen op zes hoofdthema's te concentreren (ziepunt9. 1). 9. 3. Het volgen en evalucren van de maatregel De vorm en frequentie van het evaluatieproces moet zodanig zijn dat de Commissie kan voldoen aan de krachtens artikel 5 van het vijfde kaderprogramma op haar rustende verplichtingen en de specifieke programma's kan evalueren. Bijgestaan door onafhankelijke externe deskundigen met passende kwalificaties, onderzoekt de Commissie jaarlijks de stand van zaken bij de tenuitvoerlegging van het kaderprogramma, in het bijzonder aan de hand van de in bijlage I bij het vijfde kaderprogramma vermelde criteria. Zij beoordeelt met name of de doelstellingen, de prioriteiten en de financiële middelen nog steeds bcantwoordcn aan dc situatie, zoals dic zich hecft ontwikkeld. Zij dicnt in voorkomend geval voorstcllcn in tcncindc hct kaderprogramma aan tc passcn of aan tc vullcn. Tcvcns laal dc Commissie, alvorcns haar voorstcl voor ccn zcsdc kaderprogramma in lc dicncn, door vooraanstaandc onafhankelijke deskundigen ccn cxtcrnc cvaluatic uitvocrcn van hct bchccr cn dc voortgang van dc communautairc actics dic in dc loop van dc vijf aan dczc cvaluatic voorafgaandc jarcn zijn uitgcvocrd, in hct bijzonder aan dc hand van dc in bijlage I bij het vijfde kaderprogramma vcrmcldc criteria. Zij stclt hct Europces Parlement, dc Raad, hcl Economisch cn Sociaal Comité en hct Comité van de regio's in kennis van de conclusies daarvan, vergezeld van haar opmerkingen. 9. 4. Overeenstemming met de financiële programmering De jaarlijkse kredieten worden door de begrotingsautoriteit goedgekeurd binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten en met inachtneming van het totale maximumbedrag waarin het EG- Verdrag voorziet voor het kaderprogramma, namelijk 14833 miljoen ecu. 10. ADMINISTRATIEVE UITGAVEN Met het oog op een zuinig beheer van de middelen zullen de personeels- en administratiekosten nauwgezet worden onderzocht tegen de achtergrond van de nieuwe structuur van het vijfde kaderprogramma. Dit onderzoek zal plaatsvinden in het kader van de beschikkingen tot vaststelling van kaderprogramma. uitvoering de programma's specifieke vijfde van het ter £L 1/5 FINANCIEEL MEMORANDÜM 1. TITKL VAN DK MAATREGEL Voorslcl v(K>r ccn bcsluit van dc Raad bclrcffcndc hct vijfdc kadcrprogramma van dc Europcsc Gemeenschap voor Aloomcncrgic (EURATOM) voor aclivitcilcn op hcl gcbicd van ondcr/ock cn onderwijs (I998-2(M)2), hicrna hct "vijfdc kadcrprogramina" gcnocmd. 2. BEGROTINGSLIJN Ondcrafdeling B6 3. JURIDISCHE GRONDSLAG Artikel 7 van het EGA-Verdrag 4. OMSCHRIJVING VAN DE MAATREGEL 4. 1. Algemenc doclstclling Het onderzoek op het gcbied van kernenergic van de Europese Gemeenschap voor Atoomcncrgic (EGA) hccft betrekking op de noodzakelijke ontwikkeling van betrouwbare en aanvaardbarc cncrgicsystcmcn dic voldocn aan dc milieuciscn cn concurrcrcnd zijn qua productickostcn; dc algemenc doclstclling bcstaat crin ccn aanzicnlijkc bijdragc tc lcvcrcn aan hcl op divcrsifiöring van dc cncrgicvoorzicning gcrichlc bclcid, mct namc door dc vcilighcid cn dc bcvciliging van dc kcrncncrgicsyslcmcn tc ontwikkclcn mct hct docl om op kortc of middcllangc lcrmijn dc industriölc concurrcntickracht van dc Gemeenschap tc vcrslcrkcn. 4. 2 Duur 1998-2002 De voorschriften voor verlenging van de maatregel hangen samen met die welke gelden voor de in artikel 7 van het EGA-Verdrag bedoelde onderzoek- en onderwijsprogramma's. 5. INDELING VAN DE UITGAVEN EN ONTVANGSTEN 5. 1. NVU 5. 2. GK 5. 3. Catcgoric van dc ontvangstcn: Gcassocicerdc statcn zullcn kunncn bijdragcn in dc financiering van hct vijfdc kadcrprogramma. Ovcrccnkomstig dc artikclcn 92 cn 96 van hct financiccl rcglcmcnt kan hct GCO inkomstcn vcrwcrvcn door divcrsc op basis van vrijc concurrentic uitgevocrde activiteitcn cn anderc dienstvcrrichtingen voor rekening van derden. Overeenkomstig artikel 27 van het financieel reglement kan voor bepaalde inkomsten een nieuwe aanwending worden vastgesteld. 6. AARD VAN DE UITGAVEN EN ONTVANGSTEN De Europese Gemeenschap voor Atoomenergie neem financieel deel aan de activiteiten op het gebied van onderzoek, inclusief demonstratie, en onderwijs, hiema "ODO-werkzaamheden onder contract" genoemd; daarnaast voert zij zelf activiteiten op het gebied van onderzoek, inclusief demonstratie, en onderwijs uit, hierna "eigen ODO-werkzaamheden" genoemd. ^ 2/5 1. ODO-wcrkzaamhcdcn ondcr contract Dc ODO-wcrkzaamhcdcn ondcr conlracl bcslaan uil vijf catcgorieën: wcrkzaamhcden voor gczamcnlijkc rckcning, oplcidingsbcurzcn, stcun voor samcnwcrkingsnctwcrkcn, gccoördinccrdc wcrkzaamhcden cn begclcidcndc maalrcgclcn Dc programma's wordch vooral lcn uitvocr gclcgd door middcl van wcrk/aamltcdcu voor gczamciilijkc rckcning Dc financiöle dcclncining van Euratom aau dczc wcrk/aanihcdcn isals volgl: J») Wcrkzaamhcden voor gczamcnlijkc rckcning: - Projecten voor onderzoek en technologische ontwikkeling, demonstratieprojecten en geïntegreerde projecten: Projecten voor onderzoek cn technologische ontwikkeling worden in principe ten belope van 50% van de in aanmerking komende kosten gefinancierd. Demonstratieprojecten (projecten die bedoeld zijn om de technische levensvatbaarheid van een technologie te bewijzen, maar die bij de huidige stand van zaken niet kunnen worden gecommercialiseerd) worden in principe ten belope van 35% van de in aanmerking komende kosten gefinancierd. Geïntegreerde projecten (projecten met een component onderzoek en technologische ontwikkeling en een component demonstratie) worden gefinancierd ten belope van het gewogen gemiddelde van de fmancieringsniveaus voor beide componenten. In hct bijzondcrc gcval van rcchtspcrsoncn die gccn analytischc bockhouding vocrcn, worden de in aanmerking komende extra kosten die door hct onderzoek worden vcroorzaakt, voor 100% gefinancierd - Steun voor toegang tot ondcrzockinjrastructuur: Dc (inancicring van dc Gemeenschap die als bijdragc lot hcl optimalc gcbruik van dc infraslrucluur wordl locgckcnd, is vastgcslcld op 100% van de in aanmerking komende extra kosten in vcrbaud mct dc ontvangst van dc tcams van ondcrzockcrs van EURATOM en het ter beschikking stcllcn van de installatie. b) Opleidingsbeurzen: De financiering van de Gemeenschap dekt tot 100% van de in aanmerking komende kosten van de beurs en een bijdrage in de in aanmerking komende kosten van de gastinstelling als deze zich in de Gemeenschap bevindt. c) Steun voor netwerken: De communautaire financiering bedraagt tot 100% van de in aanmerking komende extra kosten voor de coördinatie en de totstandbrenging van de thematische netwerken en tot 100% van de in aanmerking komende extra kosten in verband met de oprichting cn de instandhouding van het netwerk. d) Gccoördinccrdc wcrkzaamhcden: Dc coinmunaulairc financiering dckl tot 100% van de in aanmerking komende extra kosten voor dc coördinalic. c) Begclcidcndc maalrcgclcn. De communautaire financiering kan tot 100% van de in aanmerking komende kosten van de maatregelen bedragen. In de beschikkingen tot vaststelling van programma's waarmee het vijfde kaderprogramma ten uitvoer wordt gelegd, kan, behalve voor bijzondere gevallen die uit hoofde van de betrokken activiteit moeten worden gemotiveerd, niet worden afgeweken van de hierboven aangegeven niveaus van financiële deelneming. In dezelfde beschikkingen kunnen bovengenoemde ODO-werkzaamheden onder contract nader worden gepreciseerd, aangevuld of aan aanvullende voorwaarden of beperkingen worden onderworpen. SV 3/5 2. Eigen ODO-wcrkzaamhedcn Tol dc cigcn ODO-wcrkzaamhcdcn dic moctcn wordcn uitgcvocrd dcor hcl Gcmccnschappclijk Ccnlrum voor Ondcrzock (GCO) bchorcn institutionclc ondcr/ockactiviteiten en institutionele activitcitcn voor wetenschappelijke en technische ondersteuning. De communautaire financiering bcdraagt in de regel 100% van de kosten van de eigen ODO-werkzaamheden. 3. Nadere voorwaarden van de deelneming van de Gemeenschap aan de gemeenschappelijke onderneming JET, de activiteiten van ITER, de Associatiecontracten en aan bepaalde taken die alleen door de industrie kunnen worden uitgevoerd, zijn omschreven in het overeenkomstige programma voor onderzoek en onderwijs. 7. FINANCIËLE GEVOLGEN 7. 1. Mcthodc tcr bcpaling van dc totalc kosten van dc maatrcgcl Hct vijfdc kadcrprogramma voorzicl in ccn rcfcrcnticbcdrag. Dit bcdrag omvat dc financiering van dc ondcr/ockactiviteiten, alsook pcrsoncclskostcn cn administratickostcn. 7. 2. Spccificatic Wcrkzaamheden onder contract Eigen werkzaamheden Kernfusie + kernsplijting GCO REFERENTIEBEDRAG 1141 miljoenecu 326 miljoen ecu 1467 miljoen ecu Het totaalbedrag voor het vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap bedraagt maximaal 14833 miljoen ecu. Het totaal voor de kaderprogramma's 1998-2002 bedraagt 16300 miljoen ecu. 7. 3. Indicatief tijdschema Voor ccn docltrcffcndc uitvocring van hct vijfdc kadcrprogramma moct pcr jaar ccn planning van dc bcschikbarc middclcn wordcn opgcstcld. In dc ondcrstaandc tabcl zijn dc bcschikbarc middclcn voor clk jaar van dc pcriodc 1998-2002 aangegcvcn (de dcfiniticvc bedragen zullcn door dc begrotingsautoritcit wordcn vastgcsteld). JAAR 1998-2002 (miljoen ecu huidigc prijzen) REELEBEDRAGEN 1998 1999 2000 2001 2002 P. M. 324 360 387 3% TOTAAL 1998-2002 | 1467 miljoen ecu* Het totaalbedrag voor het vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap bedraagt maximaal 14833 miljoen ecu. Het totaal voor de kaderprogramma's 1998-2002 bedraagt 16300 miljoen ecu. s fo 4/5 8. BEPALINGEN OM BEDROG TEGEN TE GAAN Er vindcn talrijkc adminislraticvc cn finajnciölc controlcs plaats in clk stadium, vanaf dc ondcrtekening tot dc uitvocring van dc ondcr/ockcontractcn. Dczc controlcs omvatten onder anderc de volgendc maatregelcn: • Vóór het sluiten van het akkoord: sclcctic van dc voorstellen op basis van het wctenschappelijke gchalte van het project cn aan de hand van ccn rcalistischc afwcging van dc ondcrzockkostcn tcgcn dc inhoud cn dc duur van het project cn dc cvcntuclc spin-offdaarvan; analysc van dc financiölc dctails dic door dc indicncrs zijn vcrmcld cn het formulicr dat moct dicnen als ondcrhandclingsgrondslag voor het contract. • Na ondcrtekening van het contract: bcstudcring uit wctcnschappclijk cn financiccl oogpunt van dc ingcdicndc uitgavcnstatcn voor uitbctaling door dc bcvocgdc functionarisscn; interne audit door de fmanciële controle; audits ter plaatse waarbij door bestudering van alle bewijsstukken fouten of onregelmatigheden moeten worden opgespoord. Om deze controlcs doeltreffender te maken hebben de diensten van de Commissie ccn audil-ccnheid opgcricht dic <?. lk conlrolcs coördinecrt. Dezc controlcs worden uitgcvoerd hetzij door lcdcn van dczc audit-cenhcid, hct/ij door accountantsfirma's waarmee de Commissie een contract heeft gcslotcn, zulks ondcr toczicht van het personeel van dc audit-eenheid;. onaangekondigde inspecties door de fmanciële controleur van de Commissie en door de Europese Rckenkamer. 9. GEGEVENS VOOR DE KOSTEN-BATENANALYSE 9. 1. Specifieke en kwantificcerbarc doelstellingen, doelgrocp Om dc in punt 4. 1 hicrbovcn aangcgcvcn algcmcnc doclstclling tc bcrcikcn, wordt het vijfdc kadcrprogramma uitgcvoerd door middcl van ondcr/ock- cn ondcrwijsprogramma's waarin thcmatischc cn horizontalc thcma's aan bod komcn (samcnwcrking mct dcrdc landen cn intcmationalc organisatics; vcrsprciding cn valorisatic van de rcsultaten, stimulering van opleiding en mobiliteit van de onderzoekers van EURATOM). De activiteiten op kernenergiegebied binnen deze onderzoek- en onderwijsprogramma's vormcn een aanvulling op de werkzaamheden in het kader van de kernactiviteiten en op de activiteiten met algemeen inzetbaar potentieel met betrekking tot energie in het programma "Behoud van het ecosysteem" die zijn omschreven in het voorstel betreffende het vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap. De specifieke doelstellingen daarvan zijn de totstandbrenging van de reactorprototypes die vooruitlopen op krachtcentrales welke beantwoorden aan de behoeften van de maatschappij (veilig, milieuvriendelijk, economisch levensvatbaar), alsook veiligheid en beveiliging van kemenergiesystemen, met name vanuit het perspectief van zich ontwikkelende exportmarkten. Dc thcmatischc programma's binnen het kaderprogramma worden opgebouwd rond een "kcrnactivitcit", "activiteiten voor onderzoek cn ontwikkeling van algemeen inzetbaar wctenschappelijk en tcchnologisch potentieel" en "activiteiten ter ondersteuning van onderzoekinfrastructuur"; de horizontale programma's omvatten activiteiten met betrekking tot de algemene doelstellingen van het beleid van de Gemeenschap op het gebied van externe betrekkingen, innovatie en menselijk potentieel. De wetenschappelijke en technologjsche doelstellingen van de activiteiten van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek stemmen overeen met die van het vijfde kaderprogramma, maar moeten tevens voldoen aan de eisen van de verschillende communautaire beleidsterreinen. Deze activiteiten liggen met name op gebieden waarvoor een onpartijdige en £fr 5/5 onafhankclijkc know-how op Europccs nivcau cn/of op gebieden waarvoor het GCO over bij/. ondcrc of zclfs ui|y. ondcrlijkc capacitcitcn of installatics beschikt. Dc doelgroep van deze maalregel omvat het bedrijfsleven, de onderzoekcentra en de univcrsitcitcn. 9. 2. Motivering van de maatregel Op grond van hcl E(iA-Vcrdrag zal dc Gcmccnschap door middcl van dczc nicuwc maalregel via ondcr/ock- cn ondcrwijsprogramma's dc in dc lidstatcn ondcrnomcn activilcilcn op nuclcair gcbicd blijvcn aanvullcn. Dc voortzctting van dczc activitcit wordt voorgcstcld na dc cvalualics - in samcnhang mct het iniüatief SEM2000 - van de in de afgclopcn vijf jaar ondernomen activiteiten. Deze evaluaties hebben in de loop van het tweede halfjaar van 1996 en begin 1997 plaatsgevonden. Uit deze evaluaties komt naar voren dat de programma's in hoofdlijnen hun doelstellingen hebben bereikt, met name door te zorgen voor de financiering van een reeks hoogwaardige activiteiten. Het kaderprogramma heft dus als geheel een aanzienlijk effect op de in de lidstaten uitgevoerde onderzoekactiviteiten en leidt tot de ontwikkeling van een zeer groot aantal grensoverschrijdende netwerken voor samenwerking. 9. 3. Het volgen en evalueren van de maatregel Dc vorm cn frcqucnlic vau hcl cvalualicproccs mocl /odanig zijn dal dc Commissic kan voldocn aan dc krachtcns artikcl 5 van hcl vijfde kaderprogramma op Irnar ruslcndc vcrplichlingcn cn dc ondcr/ock- cn ondcrwijsprogramma's kan cvalucrcn. Bijgcstaan door onafhankclijkc cxtcrnc dcskundigcn mct passcndc kwalificatics, ondcrzoekt dc Commissic jaarlijks dc stand van zakcn bij dc tcnuitvocrlcgging van het kaderprogramma, in het bijzonder aan dc hand van dc in bijlagc I bij het vijfde kaderprogramma vermelde criteria. Zij beoordeelt mct name of de doelstellingen, de prioriteiten en de financiële middelen nog steeds beantwoorden aan de situatie, zoals die zich heeft ontwikkeld. Zij dient in voorkomend geval voorstellen in teneinde het kaderprogramma aan te passen of aan te vullen. Tevens laat de Commissie, alvorens haar voorstel voor een zesde kaderprogramma in te dienen, door vooraanstaande onafhankelijke deskundigen een externe evaluatie uitvoeren van de tenuitvoerlegging van de gebieden kemfusie en met kemsplijting samenhangende energiesystemen in de loop van de vijf aan deze evaluatie voorafgaande jaren, in het bijzonder aan dc hand van dc in bijlage I bij het vijfde kaderprogramma vermelde criteria. Zij stelt het Europccs Parlcmcnt, dc Raad cn het Economisch cn Sociaal Comité in kcnnis van dc conclusics daarvan, vcrgczcld van haar opmcrkingcn. 9. 4. Ovcrccnstcmming mct dc financiële programmcring Voor het vijfdc kaderprogramma bcdraagt hcl refcrcnticbcdrag voor dc uitvocring van het programma 1467 miljocn ecu. Dc jaarlijksc krcdictcn wordcn door dc bcgrotingsautoriteit goedgekeurd binnen de grenzen van de financiële vooruitzichten. 10. ADMINISTRATIEVE UITGAVEN Met het oog op een zuinig beheer van de middelen zullen de personeels- en administratiekosten nauwgezet worden onderzocht tegen de achtergrond van de nieuwe structuur van het vijfde kaderprogramma. Dit onderzoek zal plaatsvinden in het kader van de besluiten tot vaststelling van de onderzoek- en onderwijsprogramma's ter uitvoering van het vijfde kaderprogramma. ?f ISSN 0254-1513 C0M(98) 8def. DOCUMENTEN NL 15 12 Catalogusnummer : CB-CO-98-020-NL-C ISBN 92-78-30194-9 Bureau voor ofïïciële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg