title: Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για την εφαρμογή της οδηγίας 93/109/EK - Δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου των πολιτών της Ένωσης που κατοικούν σε ένα κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι

eurovoc_concepts:
EU national
European election
European electoral system
right to stand for election
right to vote

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 07. 01. 1998 COM(97)731 τελικό Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο για την εφαρμογή της οδηγίας 93/109/ΕΚ Δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου των πολιτών της Ένωσης που κατοικούν σε ένα κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι ΠΕΡΙΛΗΨΗ Η οδηγία 93/109/ΕΚ του Συμβουλίου εφαρμόστηκε από όλα τα κράτη μέλη κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του Ιουνίου 1994. Η Σουηδία, η Αυστρία και η Φινλανδία την εφάρμοσαν επίσης στις πρώτες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που πραγματοποιήθηκαν στο έδαφος τους το 1995 και 1996. Περίπου 4. 471. 647 εκλόγιμοι πολίτες της Ένωσης που κατοικούν σε κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι μπόρεσαν κατ'αυτόν τον τρόπο να λάβουν μέρος στις εκλογές στο κράτος μέλος κατοικίας τους, εφόσον το επιθυμούσαν Μικρό ποσοστό συμμετοχής Ωστόσο, τα αποτελέσματα των εκλογών του Ιουνίου 1994 έδειξαν δύο αδυναμίες όσον αφορά τη συμμετοχή των αλλοδαπών πολιτών της Ένωσης. Πρώτον και κυριότερον, η πληροφόρηση σχετικά με τα νέα δικαιώματα ήταν ελλιπής. Δεύτερον, το ποσοστό επιτυχίας ήταν εξαιρετικά χαμηλό για τους αλλοδαπούς υποψηφίους. Το ποσοστό συμμετοχής των αλλοδαπών εκλογέων στο κράτος μέλος κατοικίας κυμάνθηκε από 44,11% στην Ιρλανδία, όπου το δικαίωμα ψήφου παρέχεται από το 1979, έως 1,55% στην Ελλάδα. Ο μέσος όρος του ποσοστού συμμετοχής των αλλοδαπών πολιτών της Ένωσης στα 15 κράτη μέλη ανήλθε σε περίπου 5,87%. Μόνο μία αλλοδαπή υποψήφια εξελέγη στο κράτος μέλος κατοικίας. Οι αριθμοί αυτοί πρέπει να συγκριθούν με τη σταθερή μείωση του ποσοστού συμμετοχής των εθνικών εκλογέων στις εκλογές του Ευροοπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο από 63,0% το 1979 μειώθηκε σε 56,5% το 1994. Μεταφορά της οδηγίας Η Επιτροπή ολοκλήρο^σε την ανάλυση το^ν διατάξεων ενσωμάτωσης και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η οδηγία ενσωματώθηκε γενικά ικανοποιητικά από τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή ζήτησε να επέλθουν ορισμένες μικρές προσαρμογές στις διατάξεις ενσίομάτωσης, τις οποίες τα κράτη μέλη πραγματοποίησαν. Λαμβανομένου υπόψη των πλέον πρόσφατων αριθμούν όσον αφορά τον πληθυσμό, η παρέκκλιση που χορηγείται στο Λουξεμβούργο σχετικά με την ελάχιστη διάρκεια διαμονής πρέπει να εφαρμοστεί και στις επόμενες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Με βάση αυτή την ανάλυση, η Επιτροπή κρίνει ότι στο στάδιο αυτό, η οδηγία αυτή καθαυτή δεν χρειάζεται να τροποποιηθεί. Βέβαια, η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι τα κράτη μέλη πρέπει να βελτκόσουν την εφαρμογή της ιδίως όσον αφορά τα άρθρα 12 και 13, ούτθ3ς ώστε να αυξηθεί η συμμετοχή των αλλοδαπών εκλογέων και υποψηφίων και να βελτιωθεί ο μηχανισμός για την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με τους υπηκόους της Ένωσης που επιθυμούν να ψηφίσουν στο κράτος μέλος κατοικίας τους. Εκστρατεία πληροφόρησης Τα κράτη μέλη πρέπει να καταβάλουν μεγαλύτερες προσπάθειες για την ενημέρωση των αλλοδαπών κοινοτικών κατοίκων σύμφωνα με το άρθρο 12 της οδηγίας. Αυτό ισχύει κυρίως για τα κράτη μέλη που δεν απευθύνονται στους πολίτες της Ένωσης προσωπικά, αλλά τους ενημερώνουν μόνο διά της διοικητικής οδού. ^ Η Επιτροπή, από την πλευρά της, μαζί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, θα συνεχίσει κνα παρέχει λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο άσκησης των εκλογικών δικαιωμάτων, βασιζόμενη στην εκστρατεία πληροφόρησης "Πολίτες της Ευρώπης" και στο μελλοντικό "Διάλογο με τους πολίτες". Ανταλλαγή πληροφοριών Για να αποφευχθεί η διπλή ψήφος, το άρθρο 13 ορίζει ότι τα κράτη μέλη ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με τους υπηκόους τους που ψηφίζουν στο κράτος μέλος κατοικίας τους. Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι πρέπει να επέλθουν σημαντικές βελτιώσεις στην εφαρμογή αυτών των διατάξεων. Για το σκοπό αυτό, οι υπηρεσίες της Επιτροπής συνεργάζονται επί του παρόντος με τα κράτη μέλη για να βελτιώσουν τη διοικητική συνεργασία. Ο στόχος είναι να βρεθεί ένα σίγουρο, ευέλικτο και ανέξοδο μέσο χάρη στο οποίο τα κράτη μέλη θα μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με τους υπηκόους τους που ψηφίζουν στο κράτος μέλος κατοικίας, εγκαίρως για να τροποποιούν τους εκλογικούς τους καταλόγους και στα πλαίσια των κανόνων για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Η συμμετοχή στην πολιτική διαδικασία πριν από τις εκλογές Αν και δεν προβλέπεται από ειδική διάταξη της οδηγίας, για να διασφαλιστεί ότι το δικαίωμα του εκλέγεσθαι χρησιμοποιείται ευρύτερα από τους αλλοδαπούς πολίτες της Ένωσης, θα πρέπει να διευκολύνεται η συμμετοχή τους στον πολιτικό βίο του κράτους μέλους κατοικίας τους. Ο ρόλος των πολιτικών κομμάτων, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, είναι φυσικά πρωταρχικός για το σκοπό αυτό. Ωστόσο, πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες και σε εθνικό επίπεδο ούτως ώστε να καταργηθούν τα ενδεχόμενα εμπόδια για την πολιτική δραστηριότητα των πολιτών της Ένωσης. Η Επιτροπή από την πλευρά της θα εκπληρώσει το ρόλο της ως θεματοφύλακα της Συνθήκης και θα θεσπίσει όλα τα αναγκαία μέτρα ούτως ώστε καμία διάκριση με βάση ιθαγένεια να μην εμποδίζει τους πολίτες της Ένωσης να υποβάλουν την την υποψηφιότητα τους. Α ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Εισαγωγή 1. 2. Η κατάσταση πριν από την έναρξη ισχύος της οδηγίας Πεδίο εφαρμογής του άρθρου 8Β, παράγραφος 2, της συνθήκης ΕΚ και στόχοι της οδηγίας 93/109 Κεφάλαιο Ι: ΟΙ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ 1994 3. Η εκστρατεία πληροφόρησης 3. 1 Η υποχρέωση πληροφόρησης 3. 2 Μέτρα πληροφόρησης 3. 3 Ο ρόλος των ευρωπαϊκών οργάνων Ποιος έχει δικαίωμα να συμμετέχει και ποιοι είναι οι όροι για την άσκηση αυτού του 4. δικαιώματος 4. 1. Η πρώτη αίτηση εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους 4. 2 Η διατήρηση της εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους 4. 3 Ο κανόνας σχετικά με την έκπτωση του δικαιώματος ΚΕΦΑΛΑΙΟ Π: ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 5. 6. 7. 8. Η συμμετοχή αλλοδαπών εκλογέων και υποψηφίων Οι λόγοι του χαμηλού ποσοστού συμμετοχής Η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ κρατών μελών Παρεκκλίσεις και μεταβατικές διατάξεις ΚΕΦΑΛΑΙΟ III : ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 9. Προτάσεις για τη βελτίωση της εφαρμογής της οδηγίας ΕΙΣΑΓΩΓΗ Το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και στις τοπικές εκλογές στο κράτος μέλος κατοικίας αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα νέα δικαιώματα που παρέχονται από τη συνθήκη του Μάαστριχτ σε όλους υπηκόους των κρατών μελών. Η δυνατότητα συμμετοχής στη δημοκρατική διαδικασία του κράτους μέλους υποδοχής με τους ίδιους όρους που ισχύουν για τους υπηκόους του όχι μόνο ενσαρκώνει την ιδέα της ιθαγένειας της Ένωσης ως σύνολο κοινών αξιών που μοιράζονται όλοι, αλλά και ενισχύει σε ατομική βάση την ένταξη του πολίτη της Ένωσης στο κράτος μέλος υποδοχής1. Η πρώτη εφαρμογή αυτών των νέων δικαιωμάτων, στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον Ιούνιο του 1994, επέτρεψαν σε περίπου 4. 471. 647 εκλογείς που είναι πολίτες της Ένωσης και κατοικούν σε κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι να συμμετάσχουν στις εκλογές, εφόσον το επιθυμούσαν. Το παράδειγμα τους σύντομα ακολούθησαν όσοι κατοικούν στα τρία νέα κράτη μέλη, όταν πραγματοποιήθηκαν για πρώτη φορά οι εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 17 Σεπτεμβρίου 1995 στη Σουηδία, στις 13 Οκτωβρίου 1996 στην Αυστρία και στις 20 Οκτωβρίου 1996 στη Φινλανδία. Σκοπός της παρούσας έκθεσης είναι να εκτιμηθεί η εφαρμογή της οδηγίας του Συμβουλίου 93/109/ΕΚ της 6ης Δεκεμβρίου 1993 για τις λεπτομέρειες άσκησης του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από τους πολίτες της Ένωσης που κατοικούν σε ένα κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι2. Η παρούσα έκθεση εξηγεί εν συντομία τις βασικές αρχές στις οποίες βασίζεται η οδηγία και εκθέτει τις διαδικασίες που εφαρμόστηκαν στα 15 κράτη μέλη προκειμένου οι πολίτες της Ένωσης που κατοικούν στα κράτη μέλη χωρίς να είναι υπήκοοι τους να μπορέσουν να συμμετάσχουν στις εκλογές. Επίσης αναλύει τον τρόπο με τον οποίο οι διατάξεις ενσωμάτωσης εφαρμόσθηκαν από κοινού με την εθνική νομοθεσία προκειμένου να τηρηθεί η αρχή των μη διακρίσεων. Τέλος, προβαίνει σε μία εκτίμηση του τρόπου με τον οποίο οι εκλογείς ανταποκρίθηκαν και εξετάζει με ποιον τρόπο μπορεί να βελτιωθεί ή εφαρμογή της οδηγίας. Η Επιτροπή θα ήθελε με αυτή την ευκαιρία να ευχαριστήσει τα κράτη μέλη για τις πληροφορίες που διαβίβασαν για την κατάρτιση της παρούσας έκθεσης. Κατά τη διάρκεια του 1995, πραγματοποιήθηκαν δύο συνεδριάσεις με εμπειρογνώμονες των κρατών μελών υπό την αιγίδα της Επιτροπής, και κατά τη διάρκεια του 1996 συνεχίστηκαν οι διμερείς επαφές. Το περιεχόμενο των έξι πινάκων που είναι προσαρτημένοι στην παρούσα έκθεση αναθεωρήθηκε από τα κράτη μέλη. 1. Η κατάσταση πριν από την έναρξη ισχύος της οδηγίας Πριν από τη θέσπιση της οδηγίας, τα περισσότερα κράτη μέλη επέτρεπαν στους εκπατρισμένους υπηκόους τους να ψηφίζουν στις εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο Βλ. 2η Έκθεση της Επιτροπής για την ιθαγένεια της Ένωσης, COM(97) 230 της 27ης Μαΐου 1997 ΕΕ αριθ. L 329/34 της 30. 12. 1993. Το άρθρο 16 αυτής της οδηγίας αυτής ορίζει ότι η Επιτροπή υποβάλλει έκθεση πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 1995 μόνο για τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του Ιουνίου 1994. Για να υπάρχει συνολική εκτίμηση της εφαρμογής της οδηγίας και στα τρία νέα κράτη μέλη, η κατάρτιση της έκθεσης αναβλήθηκε. δι'αντιπροσώπου ή στα προξενεία και στις πρεσβείες, ενώ μόνο τέσσερα κράτη μέλη παρείχαν αυτό το δικαίωμα στους πολίτες της ΕΕ που δεν ήταν υπήκοοι τους. Ιρλανδία, οι υπήκοοι άλλων κρατών μελών μπορούσαν να ψηφίσουν από τις πρώτες εκλογές με άμεση καθολική ψηφοφορία το 1979. Ο Κάτω Χώρες παρείχαν αυτό το δικαίωμα στους πολίτες της ΕΕ που δεν ήταν υπήκοοι τους, οι οποίοι είχαν χάσει τα εκλογικά τους δικαιώματα λόγω διαμονής στο εξωτερικό. Στο Βέλγιο, οι υπήκοοι των άλλων κρατών μελών μπορούσαν να ψηφίσουν εφόσον ήταν εγγεγραμμένοι στα μητρώα του πληθυσμού τουλάχιστον τρία έτη και είχαν χάσει το δικαίωμα ψήφου στο κράτος μέλος καταγωγής λόγω του ότι διέμεναν στο Βέλγιο. Τέλος, όλοι οι Ιρλανδοί υπήκοοι και οι πολίτες της Κοινοπολιτείας είχαν το δικαίωμα ψήφου στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στην Όσον αφορά το δικαίωμα του εκλέγεσθαι, πριν από την έκδοση της οδηγίας, μόνο σε δύο κράτη μέλη ή μη υπήκοοι είχαν το δικαίωμα του εκλέγεσθαι στο έδαφος των εν λόγω κρατών μελών. Η Ιταλία ενθάρρυνε από το 1979 τους υπηκόους όλων των κρατών μελών να ασκούν το δικαίωμα του εκλέγεσθαι ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας τους, και το Ηνωμένο Βασίλειο παρέχει στους Ιρλανδούς υπηκόους το δικαίωμα του εκλέγεσθαι. 2. Πεδίο εφαρμογής του άρθρου 8Β, παράγραφος 2, της συνθήκης ΕΚ και στόχοι της οδηγίας 93/109 Με την παροχή του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι στους πολίτες της Ένωσης που κατοικούν σε άλλο κράτος μέλος, το άρθρο 8Β της συνθήκης ΕΚ δεν προσπαθεί να εναρμονίσει των εκλογική νομοθεσία των κρατών μελών, αλλά απλώς να καταργήσει την προϋπόθεση της ιθαγένειας η οποία, στις περισσότερες περιπτώσεις, εμπόδιζε τους πολίτες της Ένωσης να ασκήσουν τα εκλογικά δικαιώματα τους εκτός του κράτους μέλους καταγωγής. Ομοίως, οι διατάξεις και η εφαρμογή αυτού του άρθρου δεν θίγουν την ενιαία διαδικασία των εκλογών που προβλέπεται στο άρθρο 138, παράγραφος 3, της συνθήκης ΕΚ. Το άρθρο 8Β αφορά αποκλειστικά την επέκταση των εκλογικών δικαιωμάτων στους πολίτες της Ένωσης που κατοικούν σε άλλο κράτος μέλος, υπό τους ίδιους όρους με τους υπηκόους του εν λόγω κράτους, ενώ σκοπός του άρθρου 138, παράγραφος 3, είναι να θεσπίσει, σε όλη την Ένωση, μια σειρά από κοινούς κανόνες με βάση τους οποίους θα διεξάγονται οι εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Οι κοινοί αυτοί κανόνες αφορούν για παράδειγμα το σύστημα ψηφοφορίας, τον έλεγχο των εγγράφων νομιμοποιήσεως των αντιπροσώπων, τους κανόνες περί ασυμβιβάστου, την κατανομή των εδρών και άλλα θέματα. Οι διατάξεις του άρθρου 8Β, παράγραφος 2, δεν θίγουν επίσης τα υφιστάμενα εκλογικά δικαιώματα. Τα κράτη μέλη εξακολουθούν να είναι αρμόδια για τη διατήρηση ή την παροχή εκλογικών δικαιωμάτων σε υπηκόους τρίτων χωρών που κατοικούν στο έδαφος τους. Ομοίως, οι διατάξεις που διέπουν την άσκηση των εκλογικών δικαιωμάτων από εκπατρισμένους πολίτες της Ένωσης υπέρ των υποψηφίων του κράτους μέλους καταγωγής τους στις πρεσβείες, στα προξενεία ή δι'αντιπροσώπου, εξαιρούνται ρητά από το πεδίο εφαρμογής της εν λόγω οδηγίας. Για την επίτευξη των στόχων που ορίζει το άρθρο 8Β, παράγραφος 2, η οδηγία 93/109 θέσπισε τις αρχές με βάση τις οποίες οι πολίτες της ΕΕ που κατοικούν σε κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι μπορούν να ασκήσουν τα δικαιώματα τους στο κράτος μέλος κατοικίας τους εφόσον πληρούν τους όρους που επιβάλλει η εκλογική νομοθεσία του εν λόγω κράτους μέλους στους υπηκόους του. Οι αρχές αυτές είναι οι εξής: Η ε^θερία επιλογής - Οι πολίτες της Ένωσης είναι ελεύθεροι να επιλέξουν εάν θα ασκήσουν τα δικαιώματα τους στο κράτος μέλΟς καταγωγής τους ή στο κράτος μέλος κατοικίας τους. - Ουδείς δύναται να ψηφίσει ή να είναι υποψήφιος σε Μία ψήφος και μία υποψηφιότητα περισσότερα από ένα κράτη μέλη κατά τις ίδιες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Εάν επιλέξει να ψηφίσει ή να είναι υποψήφιος σε ένα κράτος μέλος, ο πολίτης της ΕΕ αυτομάτως χάνει το ίδιο δικαίωμα στο άλλο κράτος μέλος. Για να αποφευχθεί η διπλή ψήφος και η διπλή υποψηφιότητα, τα κράτη μέλη ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με τους πολίτες που ασκούν τα δικαιώματα τους σε άλλο κράτος. Εγγραφή για πρώτη φορά στους εκλογικούς καταλόγους του κράτους μέλους κατοικίας με απλή αίτηση - Οι πολίτες της ΕΕ που επιθυμούν να ασκήσουν το δικαίωμα ψήφου στο κράτος μέλος κατοικίας τους πρέπει να υποβάλουν αίτηση για την εγγραφή τους στους εκλογικούς καταλόγους. Ισότητα στην παροχή εκλογικών δικαιωμάτων - Με βάση την αρχή των μη διακρίσεων οι πολίτες της ΕΕ πρέπει να απολαύουν των εκλογικών δικαιωμάτων υπό τους ίδιους όρους με τους υπηκόους του κράτους μέλους κατοικίας τους. Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι έχουν τη δυνατότητα άσκησης ενδίκων μέσων σε περίπτωση παράλειψης ή λάθους στους εκλογικούς της υποχρεωτικής ψήφου στους καταλόγους ή στην αίτηση υποψηφιότητα ή επέκτασης εγγεγραμμένους μη υπηκόους. Επίσης, εφόσον εγγραφούν στους εκλογικούς καταλόγους, οι πολίτες της ΕΕ παραμένουν εγγεγραμμένοι υπό τις ίδιες προϋποθέσεις με τους ημεδαπούς εκλογείς, εκτός εάν ζητήσουν να διαγραφούν. Εφαρμογή εκτός επικρατείας των κανόνων απόκοσμου των υποψηφίων - Όποιος εκπέσει του δικαιώματος του εκλέγεσθαι στο κράτος μέλος καταγωγής του δεν μπορεί να εκλεγεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο κράτος μέλος κατοικίας του. Υποχρέωση ενημέρωσης - Για να διασφαλίσει ότι οι εκλογείς της Κοινότητας που δεν ζουν στο κράτος μέλος καταγωγής τους αλλά σε άλλο έχουν ενημερωθεί σχετικά με τα νέα δικαιώματα τους, η οδηγία επιβάλλει στο κράτος μέλος κατοικίας την υποχρέωση να ενημερώνει τους κοινοτικούς κατοίκους του, "εγκαίρως και με την προσήκουσα μορφή" , με ποιον τρόπο μπορούν να ασκήσουν αυτά τα δικαιώματα. Παρεκκλίσεις μόνο όταν δικαιολογούνται λόγω ειδικής κατάστασης σε ένα κράτος μέλος - Το άρθρο 8Β κατ'εξαίρεση επιτρέπει την εφαρμογή παρεκκλίσεων από την αρχή της ίσης μεταχείρισης όταν αυτό δικαιολογείται λόγω ειδικής κατάστασης σε ένα κράτος μέλος. Η οδηγία περιλαμβάνει δύο παρεκκλίσεις. Η πρώτη αφορά την ελάχιστη διάρκεια διαμονής που είναι δυνατόν να απαιτηθούν από τους μη υπηκόους τους τα κράτη μέλη των οποίων το ποσοστό των πολιτών της Ένωσης που δεν είναι υπήκοοι τους υπερβαίνει το 20% του συνόλου των πολιτών της Ένωσης που έχουν δικαίωμα ψήφου. Η δεύτερη παρέκκλιση αφορά τα κράτη μέλη στα οποία οι πολίτες της Ένωσης έχουν ήδη λάβει μέρος σε εθνικές εκλογές και γι'αυτό είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους υπό τις ίδιες ακριβώς προϋποθέσεις με τους υπηκόους των εν λόγω κρατών μελών. Η οδηγία επιτρέπει σ'αυτά τα κράτη μέλη να μην εφαρμόζουν ορισμένες από τις διατάξεις της οδηγίας γι'αυτούς τους υπηκόους. Μεταβατικές διατάξεις που ίσχυαν μόνο μέχρι τις εκλογές του Ιουνίου 1994: Οι τέσσερις μεταβατικές διατάξεις αφορούν τις απαιτούμενες διατυπώσεις για την εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους και για την υποβολή υποψηφιότητας που είχαν ήδη αρχίσει να καταρτίζονται σε ορισμένα κράτη μέλη όταν εκδόθηκε η οδηγία. Οι διατάξεις αυτές προστέθηκαν για να αντιμετωπισθεί ο περιορισμένος χρόνος που υπήρχε από την έκδοση της οδηγίας έως την πραγματοποίηση των τέταρτων άμεσων εκλογών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. ΚΕΦΑΛΑΙΟ I: ΟΙ ΕΚΛΟΓΕΣ ΤΟΥ ΙΟΥΝΙΟΥ 1994 Οι εθνικοί νόμοι υπερισχύουν Μέχρις ότου θεσπιστεί ενιαία εκλογική διαδικασία, οι εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου διέπονται από την εθνική νομοθεσία, από την πράξη του 1976 περί εκλογής των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με άμεση καθολική ψηφοφορία3, και τέλος από τις διατάξεις του άρθρου 8Β, παράγραφος 2, και της οδηγίας 109/93 για την εφαρμογή τους. Οι εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του 1994 πραγματοποιήθηκαν στις 9 Ιουνίου στη Δανία, στην Ιρλανδία, στις Κάτω Χώρες και στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις 12 Ιουνίου στο Βέλγιο, στην Ελλάδα, στη Γερμανία, στην Ισπανία, στη Γαλλία, στην Ιταλία, στο Λουξεμβούργο και στην Πορτογαλία. Η πράξη προσχώρησης ορίζει ότι τα νέα κράτη μέλη πραγματοποιούν τις πρώτες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με άμεση καθολική ψηφοφορία κατά τη διάρκεια των δύο πρώτων ετών μετά την προσχώρηση4. Η Σουηδία όρισε ως ημερομηνία για την εκλογή των αντιπροσώπων της την 17η Σεπτεμβρίου 1995, ενώ η Αυστρία και η Φινλανδία πραγματοποίησαν τις πρώτες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 13 και 20 Οκτωβρίου 1996 αντίστοιχα. Και τα δώδεκα κράτη μέλη εφάρμοσαν τις διατάξεις της οδηγίας 93/109 μέσα στην καθορισθείσα προθεσμία και εγκαίρως για τις εκλογές του Ιουνίου 1994. Τα τρία νέα κράτη μέλη θέσπισαν τις αναγκαίες διατάξεις το 1996 και τις εφάρμοσαν κατά τις πρώτες εκλογές τους για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ο προσαρτημένος πίνακας 6 περιλαμβάνει όλες τις λεπτομέρειες σχετικά με τις διατάξεις ενσωμάτωσης. 3. Η εκστρατεία πληροφόρησης 3. 1 Η υποχρέωση πληροφόρησης Η υποχρέωση που ορίζεται στο άρθρο 12 της οδηγίας να ενημερώνουν τους πολίτες της Ένωσης εγκαίρως και με την προσήκουσα μορφή αφήνει τα κράτη μέλη ελεύθερα να αποφασίσουν πώς θα διοργανώσουν την εκστρατεία πληροφόρησης. Ο στόχος είναι βέβαια να κινητοποιηθούν οι εκπατρισμένοι αρκετά νωρίς ώστε να μπορούν να ζητήσουν την εγγραφή τους στους εκλογικούς καταλόγους ή, στην περίπτωση των υποψηφίων, να μπορούν να ανταποκριθούν στις αναγκαίες προϋποθέσεις για την άσκηση του δικαιώματος του εκλέγεσθαι. Το Κοινοβούλιο τόνισε από την αρχή την ανάγκη για πραγματική εκστρατεία ενημέρωσης, και τα μέλη του εξέδωσαν ψηφίσματα που ζητούσαν κατάλληλη εκστρατεία πληροφόρησης και ". οι πολίτες της Ένωσης να ενημερώνονται κατά τον ίδιο τρόπο με τους υπηκόους των εν λόγω κρατών μελών και ιδιαίτερα να ενημερώνονται γραπτώς προσωπικά. "5. Σε όλη την περίοδο της μεταφοράς της ΕΕαριθ. L 278 της 8. 10. 1976 Άρθρο 31, παράγραφοι 1 και 2 της πράξης προσχώρησης στην ΕΕ αριθ. C 241/27 της 29. 8. 1994. Ψήφισμα Β3-0064/94 της 20ής Ιανουαρίου 1994 σχετικά με το δικαίωμα ψήφου των πολιτών της Ένωσης στις ευρωπαϊκές εκλογές, ΕΕ αριθ. C 44 της 14. 2. 1994, σ. 159 και Ψήφισμα Β3-0433/94 σχετικά με εμπόδια και διακρίσεις εις βάρος πολιτών της Ένωσης κατά τις ευρωεκλογές, ΕΕ αριθ. C 128 της 9. 5. 1994, σ. 316. 6 οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υπέβαλαν αιτήσεις καθώς και γραπτές και προφορικές ερωτήσεις, με θέμα την άσκηση από τους μη υπηκόους των νέων δικαιωμάτων τους και ιδίως του δικαιώματος να ενημερωθούν. 3. 2. Μέτρα πληροφόρησης Γενικά, τα κράτη μέλη επέλεξαν για τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του Ιουνίου 1994 μία από τις επόμενες δύο λύσεις: είτε να διοργανώσουν μία εκστρατεία πληροφόρησης για το κοινό γενικά είτε να αποστείλουν προσωπικές επιστολές σε κάθε εγγεγραμμένο πολίτη της Ένωσης. Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν το Βέλγιο, η Γαλλία, η Ισπανία, η Γερμανία, η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Ιταλία, η Πορτογαλία, η Αυστρία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Σ'αυτά τα κράτη μέλη, η κεντρική κυβέρνηση άρχισε μία εκστρατεία πληροφόρησης, αλλά άφησε στις τοπικές αρχές την τελική ευθύνη για τη διάδοση της πληροφορίας στο ευρύ κοινό. Σε ορισμένα από αυτά τα κράτη μέλη, οι εν λόγω αρχές ανέλαβαν την πρωτοβουλία να απευθύνουν προσωπική επιστολή στους εκλογείς. Αυτό συνέβη για παράδειγμα σε ορισμένους δήμους του Βελγίου και σε ορισμένα γερμανικά L„nder. Ο πίνακας 1 αναφέρει για κάθε κράτος μέλος τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την πληροφόρηση του κοινού. Τα μέτρα αυτά ήταν ανακοινώσεις στον τύπο, διανομή φυλλαδίων σε διάφορες γλώσσες, αλλά και υποχρεωτική αποστολή δημόσιων ανακοινώσεων. Σε όλη την Ένωση απ'ό,τι φαίνεται η τηλεόραση διαδραμάτισε μικρότερο ρόλο στη διάδοση της πληροφορίας. Αλλα κράτη μέλη ακολούθησαν τη δεύτερη προσέγγιση και ενημέρωσαν τους κοινοτικούς εκλογείς για τα δικαιώματα τους δι'αλληλογραφίας. Αυτή ήταν η περίπτωση του Λουξεμβούργου, το οποίο δημοσίευσε ένα ενημερωτικό φυλλάδιο σε πέντε γλώσσες και το έστειλε σε όλους τους κατοίκους. Στη Δανία , στη Σουηδία και στη Φινλανδία, εστάλησαν σε όλους τους ενδιαφερόμενους κατοίκους από χώρες της Ένωσης, τρεις έως έξι μήνες πριν από την ημέρα τοον εκλογών, προσωπικές επιστολές που περιείχαν σύντομη περιγραφή των νέων δικαιωμάτων, καθώς και αίτηση εγγραφής για τις εκλογές. Στη Βόρεια Ιρλανδία διανεμήθηκε σε κάθε νοικοκυριό ένα ενημερωτικό φυλλάδιο. Τέλος, οι Κάτω Χώρες, σύμφωνα με το άρθρο 15 σημείο γ) της οδηγίας, διαβίβασαν επιστολή με την οποία ενημέρουσαν όλους τους εγγεγραμμένους πολίτες της Ένωσης, ότι θα εγγραφούν στους εκλογικούς καταλόγους των Κάτω Χωρών, εκτός εάν επιλέξουν ρητά να ψηφίσουν στο κράτος μέλος καταγωγής τους Ιδιωτικές ενώσεις και επιχειρήσεις συνέβαλαν επίσης σε εθελοντική βάση στη διάδοση της πληροφορίας στο κοινό. Τέτοιου είδους εκστρατείες πραγματοποιήθηκαν στο Βέλγιο, στην Ισπανία, στη Γαλλία, στη Γερμανία και στο Λουξεμβούργο όπου οι οργανώσεις των μεταναστών είναι ιδιαίτερα δραστήριες. Κατά τις συνεδριάσεις εκτίμησης των εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής και των κρατών μελών προέκυψε ότι αναγνωρίστηκαν τα πλεονεκτήματα της άμεσης πληροφόρησης των πολιτών της Ένωσης. Δύο κράτη μέλη ειδικότερα, η Πορτογαλία και η Ισπανία, ανέφεραν ότι εξετάζουν τη δυνατότητα ενίσχυσης των άμεσων επαφών για τις επόμενες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιρλανδία δεν μπορούν να εφαρμόσουν τέτοιο σύστημα λόγω έλλειψης κεντρικών μητρώων του πληθυσμού. Όταν εκτιμάται η σημασία της εκστρατείας πληροφόρησης, δεν πρέπει να λησμονείται ότι τον Ιούνιο του 1994 για πρώτη φορά στα περισσότερα κράτη μέλη οι μη υπήκοοι μπόρεσαν να ασκήσουν τα εκλογικά τους δικαιώματα. Οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν ήταν οπωσδήποτε ενημερωμένοι με ποιόν τρόπο μπορούσαν να ασκήσουν τα νέα τους δικαιώματα, εφόσον αυτά διέφεραν φυσικά από τα ισχύοντα στο κράτος μέλος καταγωγής τους. Επίσης, λόγω του περιορισμένου χρονικού διαστήματος που μεσολαβούσε από την ημερομηνία εφαρμογής της οδηγίας (6 Φεβρουαρίου 1994) έως την ημέρα των εκλογών (9- 12 Ιουνίου 1994) ήταν δύσκολο να διαδοθεί σωστά η πληροφορία για τα νέα δικαιώματα. Από τα παραπάνω συνάγεται το συμπέρασμα ότι η ανάθεση της ευθύνης για την πληροφόρηση των πολιτών στις τοπικές αρχές, αν και επιτρέπει την προσαρμογή της εκστρατείας σε ειδικές ανάγκες, ωστόσο δεν εξασφαλίζει πάντα την ενιαία διάδοση της πληροφορίας σε όλη τη χώρα. Η άμεση αλληλογραφία, αντίθετα, εξασφαλίζει πιο ομοιογενή προσέγγιση και έχει το πλεονέκτημα ότι οι μη υπήκοοι ενημερώνονται σε εύθετο χρόνο όχι μόνο για την ύπαρξη ενός δικαιώματος αλλά και για τους όρους υπό τους οποίους μπορεί να ασκηθεί αυτό. Συνεπώς αυτή η μέθοδος θα πρέπει να προωθηθεί. Οι μη κυβερνητικές οργανώσεις συμβάλλουν επίσης στην κινητοποίηση των εκλογέων της Ένωσης και η συμμετοχή τους στην προσπάθεια πληροφόρησης θα πρέπει να ενθαρρυνθεί με οικονομική ενίσχυση. Στη Γερμανία, για παράδειγμα, διαπιστώθηκε ότι τα ποσοστά εγγραφής ήταν υψηλότερα στις περιοχές όπου η άμεση αλληλογραφία συνδυάστηκε με αποτελεσματική εκστρατεία ιδιωτικών οργανώσεων. 3. 3 Ο ρόλος των ευρωπαϊκών οργάνων Κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του 1994, η εκστρατεία για την πληροφόρηση των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τα νέα τους δικαιώματα πραγματοποιήθηκε κυρίως από τα κράτη μέλη6. Προκειμένου να ελέγξει την απήχηση των δικαιωμάτων που απορρέουν από την ιθαγένεια της Ένωσης, τον Ιούνιο του 1995 η Επιτροπή πραγματοποίησε μία σφυγμομέτρηση της κοινής γνώμης μέσω του ευρωβαρομέτρου σχετικά με διάφορα θέματα που συνδέονται με τη γνώση και την προσήλωση στην ιθαγένεια της Ένωσης καθώς και με τα σχετικά δικαιώματα7. Σχετικά με το δικαίωμα ψήφου στις ευρωπαϊκές εκλογές στο κράτος μέλος κατοικίας, το. 82% των ερωτηθέντων γνώριζαν το δικαίοιμα αυτό. Τα υψηλότερα ποσοστά σημειώθηκαν στη Γερμανία και στις Κάτω Χώρες (89%), ενώ τα χαμηλότερα σημειώθηκαν στην Ελλάδα (64%). Το δικαίωμα του εκλέγεσθαι στο κράτος μέλος κατοικίας ήταν γνωστό στο 76% των ερωτηθέντων, και το μεγαλύτερο ποσοστό σημειώθηκε στο Λουξεμβούργο (82%), ενώ το χαμηλότερο σημειώθηκε πάλι στην Ελλάδα (56%). Το 12% των ερωτηθέντων πίστευαν ότι δεν υπήρχε το δικαίωμα ψήφου στο κράτος μέλος κατοικίας, ενώ το 16% ήταν πεπεισμένο ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες δεν είχαν το δικαίωμα του εκλέγεσθαι εκτός του κράτους μέλους καταγωγής τους. Το ΕΚ δημοσίευσε ένα φυλλάδιο σχετικά με τα εκλογικά δικαιώματα στο κράτος μέλος κατοικίας, το οποίο περιείχε μια γενική επισκόπηση των εκλογικών νόμων στα διάφορα κράτη μέλη και το οποίο διετίθετο από τα γραφεία τύπου του Κοινοβουλίου στα διάφορα κράτη μέλη. (Infomemo: special elections 18. 5. 1994. ) Η σφυγομέτρηση πραγματοποιήθηκε με βάση 500 τηλεφωνικές συνεντεύξεις σε κάθε κράτος μέλος Αν και είναι καθαρά ενδεικτικά αυτά τα αποτελέσματα, ωστόσο δείχνουν ότι πρέπει να καταβληθούν ακόμη προσπάθειες, προκειμένου οι Ευρωπαίοι εκλογείς να είναι πλήρως ενημερωμένοι σχετικά με ένα από τα βασικά δικαιώματα που απορρέουν από την ιθαγένεια της Ένωσης. 4. Ποιος έχει δικαίωμα να συμμετέχει και ποιοι είναι οι όροι για την άσκηση αυτού του δικαιώματος Το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι στο κράτος μέλος κατοικίας τους, εφόσον εκδηλώσουν την επιθυμία να το ασκήσουν, έχουν: οι πολίτες της Ένωσης που δεν έχουν την ιθαγένεια του κράτους μέλους κατοικίας τους, που πληρούν τις προϋποθέσεις που ισχύουν για τους υπηκόους του εν λόγω κράτους όσον αφορά την άσκηση του δικαιώματος του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι, που δεν έχουν κηρυχθεί έκπτωτοι των δικαιωμάτων αυτών στο κράτος μέλος καταγωγής τους. 4. 1 Η πρώτη αίτηση εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους "Ο κοινοτικός εκλογέας ασκεί το εκλογικό του δικαίωμα στο κράτος μέλος της κατοικίας, εφόσον έχει εκδηλώσει τη βούληση του προς τούτο". Η διάταξη αυτή σημαίνει στην πράξη ότι ο πολίτης της Ένωσης πρέπει να ζητήσει την εγγραφή του στους εκλογικούς καταλόγους του κράτους μέλους κατοικίας του. Η υποχρέωση αυτή μπορεί να φαίνεται ότι δημιουργεί διακρίσεις στα κράτη μέλη όπου η εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους γίνεται αυτομάτως για τους υπηκόους, με βάση, παραδείγματος χάρη, τα μητρώα του πληθυσμού8. Ωστόσο πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι η αίτηση αυτή, η οποία υποβάλλεται μόνο για την πρώτη εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους, ουσιαστικά διαφυλάσσει την ελευθερία των πολιτών της Ένωσης να επιλέξουν εάν θέλουν ή όχι να συμμετάσχουν στις εκλογές του κράτους μέλους κατοικίας τους. Για τις εκλογές του 1994, τα κράτη μέλη, με εξαίρεση την Ιρλανδία, τις Κάτω Χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενέγραψαν τους κατοίκους της Ένωσης στους εκλογικούς καταλόγους βάσει αιτήσεως. Στην Ιρλανδία ίσχυσε η μεταβατική διάταξη που προβλέπεται στο άρθρο 15, σημείο α), διότι οι πολίτες της Ένωσης ήταν εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους πριν εκδοθεί η οδηγία. Κατ'εφαρμογή του άρθρου 15, σημείο γ), οι Κάτω Χώρες μπόρεσαν να διατηρήσουν το εθνικό τους σύστημα αυτόματης εγγραφής με βάση τα μητρώα του πληθυσμού για τις εκλογές του 19949, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο και πάλι η Ιρλανδία, με βάση την παρέκκλιση που προβλέπεται στο άρθρο 14, παράγραφος 2, απηλλάγησαν από τις διατυπώσεις εγγραφής για τους αντίστοιχους υπηκόους τους, εφόσον αυτοί μπορούσαν ήδη να συμμετέχουν στις εθνικές εκλογές. Η αίτηση εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους πρέπει να γίνει βάσει υπεύθυνης δήλωσης που αναφέρει την ιθαγένεια και τη διεύθυνση του εκλογέα και, ενδεχομένως, την Η αυτόματη εγγραφή αποτελεί ουσιαστικά τον κανόνα σε όλα τα κράτη μέλη εκτός από την Ελλάδα, τη Γαλλία και την Πορτογαλία. Βλ. κατωτέρω παράγραφο 9 τελευταία εκλογική περιφέρεια όπου ήταν εγγεγραμμένος στο κράτος μέλος καταγωγής του. Ο κοινοτικός εκλογέας πρέπει επίσης να δηλώσει ότι θα ασκήσει το εκλογικό του δικαίωμα μόνο στο κράτος μέλος κατοικίας του. Κάθε ψευδής δήλωση τιμωρείται σε όλα τα κράτη μέλη είτε με πρόστιμο είτε με ποινή φυλάκισης. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις, ωστόσο, διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών και κυμαίνονται από οκτώ ημέρες έως οκτώ έτη φυλάκισης ή ανάλογο πρόστιμο (βλ. πίνακες αριθ. 1 για τους εκλογείς και αριθ. 3 για τους υποψηφίους). Εάν η ψηφοφορία είναι υποχρεωτική στο κράτος μέλος της κατοικίας, η υποχρέωση αυτή ισχύει και για τους κοινοτικούς εκλογείς που έχουν εκδηλώσει τη βούληση αυτή. Αυτό ισχύει για το Βέλγιο, το Λουξεμβούργο και την Ελλάδα. Από την εξέταση της εφαρμογής των διαφόρων κριτηρίων στα οποία πρέπει να ανταποκρίνονται οι πολίτες της Ένωσης προκύπτουν τα εξής: Το κριτήριο της ιθαγένειας: Εκτός από τη δήλωση της ιθαγένειας του εκλογέα, τρία κράτη μέλη απαιτούν από τους υποψηφίους να δηλώσουν την ημερομηνία από την οποία είναι υπήκοοι ενός κράτους μέλους. Ωστόσο, μόνο στη Γερμανία αυτό το κριτήριο συνδέεται με την άσκηση του δικαιώματος του εκλέγεσθαι. Στη Γερμανία, οι υπήκοοι πρέπει να έχουν τη γερμανική ιθαγένεια από τουλάχιστον ένα έτος, κατά την ημέρα των εκλογών, ενώ οι άλλοι πολίτες της Ένωσης σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 2, λογίζονται ότι πληρούν αυτήν την προϋπόθεση εφόσον έχουν την ιθαγένεια κράτους μέλους επί το ίδιο χρονικό διάστημα10, οπότε δεν υπάρχει διαφορετική μεταχείριση. Η απόδειξη της ταυτότητας: Το άρθρο 9, παράγραφος 3, και το άρθρο 10, παράγραφος 3, της οδηγίας παρέχουν στα κράτη μέλη τη δυνατότητα να επιτρέπουν την προσκόμιση ισχύοντος αποδεικτικού ταυτότητας για την εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους και την κατάθεση δήλωσης υποψηφιότητας. Μόνο έξι κράτη μέλη έκαναν χρήση αυτής της δυνατότητας, ενώ τα υπόλοιπα προτίμησαν να βασιστούν στη δήλωση του πολίτη (βλ. πίνακα 5). Η μέριμνα των υπηρεσιών της Επιτροπής σ'αυτήν την περίπτωση ήταν να διασφαλίσει στους πολίτες της Ένωσης πράγματι τη δυνατότητα να εγγράφονται στους εκλογικούς καταλόγους μόνο με την προσκόμιση ισχύοντος αποδεικτικού ταυτότητας που έχουν εκδώσει οι εθνικές αρχές της χώρας τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η έκδοση από την Ισπανία του Βασιλικού Διατάγματος 157/1996 που καταργεί την υποχρέωση των πολιτών της Ένωσης να προσκομίσουν ισπανική άδεια διαμονής για να μπορούν να εγγραφούν στους εκλογικούς καταλόγους. Το κριτήριο της κατοικίας: Εφόσον δεν υπάρχει ορισμός της κατοικίας ούτε στη συνθήκη ούτε στην οδηγία, τα κράτη μέλη είναι αρμόδια να εφαρμόσουν την έννοια της κατοικίας, χωρίς να κάνουν διακρίσεις, στους υπηκόους τους και στους πολίτες της Ένωσης με βάση τη δική τους εθνική νομοθεσία. Τμήμα 6β παράγραφος 1(1) και 2(1) της Πράξης για τις Ευρωπαϊκές Εκλογές - EuWG. Συνεπώς οι μη Γερμανοί υποψήφιοι πρέπει να υποβάλουν στον πρόεδρο της εφορευτικής επιτροπής μαζί με την υποψηφιότητα μία σύμφωνη προς το νόμο δήλωση σχετικά με το χρόνο κατά τον οποίο είναι υπήκοοι ενός από τα άλλα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (βλ. τμήμα 11(2) της Πράξης για τις Ευρωπαϊκές Εκλογές - EuWG) 10 Η οδηγία ωστόσο περιέχει μία διάταξη γι'αυτό το θέμα. Για να μην είναι δυνατόν να απαιτούν τα κράτη μέλη από όλους τους εκλογείς να έχουν συμπληρώσει ένα χρονικό διάστημα διαμονής το οποίο στην πράξη θα ήταν εύκολο για τους υπηκόους αλλά δύσκολο για τους άλλους, το άρθρο 5 ορίζει ότι η προϋπόθεση ελάχιστης περιόδου διαμονής μπορεί να θεωρηθεί ότι πληρούται από τους αλλοδαπούς εάν έχουν διαμείνει επί αντίστοιχο διάστημα σε άλλο κράτος μέλος. Η διάταξη αυτή εφαρμόζεται με την επιφύλαξη των ειδικών όρων όσον αφορά τη διάρκεια διαμονής σε μία δεδομένη εκλογική περιφέρεια, εφόσον δεν γίνονται διακρίσεις. Κατά συνέπεια, η προϋπόθεση της τρίμηνης διαμονής που ισχύει στη Γερμανία για τους υπηκόους της και για τους αλλοδαπούς κατοίκους λογίζεται ότι πληρούται από αυτούς εάν έχουν διαμείνει επί το ίδιο χρονικό διάστημα σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης11. Στη Γαλλία, αντίθετα, οι εθνικοί και κοινοτικοί εκλογείς πρέπει να πληρούν εξίσου την προϋπόθεση της εξάμηνης διαμονής εάν επιλέξουν να εγγραφούν στους εκλογικούς καταλόγους του δήμου όπου διαμένουν ενώ δεν απαιτείται συγκεκριμένη διάρκεια διαμονής εάν εγγραφούν στο δήμο του τόπου κατοικίας τους12. Στη βόρεια Ιρλανδία, τόσο οι ημεδαποί όσο και οι αλλοδαποί πρέπει να έχουν συμπληρώσει τρίμηνη διαμονή στην εκλογική περιφέρεια για να μπορούν να ψηφίσουν. Η εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης όσον αφορά την προϋπόθεση της διαμονής σημαίνει επίσης ότι οι κοινοτικοί εκλογείς τυγχάνουν της ίδιας μεταχείρισης με τους υπηκόους, εάν αυτοί μπορούν, για παράδειγμα, να ασκήσουν τα εκλογικά τους δικαιώματα στον τόπο της δευτερεύουσας κατοικίας τους. Τέτοιο παράδειγμα υπάρχει στη γαλλική νομοθεσία η οποία επιτρέπει στους ημεδαπούς και στους αλλοδαπούς να εγγραφούν, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, στο δήμο της δευτερεύουσας κατοικίας τους, εφόσον βέβαια οι κοινοτικοί υπήκοοι διαμένουν πράγματι κάπου αλλού στο γαλλικό έδαφος13. 4. 2 Η διατήρηση της εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους Οι πολίτες της ΕΕ που είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους του κράτους μέλους κατοικίας τους παραμένουν εγγεγραμμένοι υπό τις ίδιες προϋποθέσεις με τους ημεδαπούς, έως ότου ζητήσουν να διαγραφούν από αυτούς ή έως ότου διαγραφούν αυτεπαγγέλτως διότι δεν πληρούν πλέον τις απαιτούμενες προϋποθέσεις διαμονής. Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντική διάταξη της οδηγίας, η οποία ουσιαστικά επιτρέπει στους πολίτες της Ένωσης που κατοικούν σε κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι να ενταχθούν σταδιακά στην εκλογική διαδικασία του κράτους μέλους υποδοχής. Για τις επόμενες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι άρτι αφιχθέντες ή αλλοδαποί κάτοικοι που δεν έλαβαν μέρος στις εκλογές του ΕΚ του 1994 στο κράτος μέλος κατοικίας τους και οι οποίοι επιθυμούν να λάβουν μέρος το 1999 θα πρέπει να υποβάλουν την πρώτη αίτηση εγγραφής τους στους εκλογικούς καταλόγους, εντός της προθεσμίας που θα ορισθεί στα κράτη μέλη (βλ. πίνακα 7). Αντίθετα, οι κάτοικοι της ΕΕ που έχουν ήδη εγγραφεί το 1994 δεν χρειάζεται να ανανεώσουν τις αιτήσεις τους14. Αυτή η διάκριση σχετικά με την 1 ' Βλ. τμήμα 6 παράγραφος 1 (2) και παράγραφος 3(2) της Πράξης για τις Ευρωπαϊκές Εκλογές - EuWG 12 Βλ. άρθρο L 11 του γαλλικού εκλογικού κώδικα 13 Νόμος της 5ης Φεβρουαρίου 1994 αριθ. 94-104 Άρθρο L 11 (2) του εκλογικού κώδικα. 14 Εκτός από την Ελλάδα, Πορτογαλία και Γαλλία όπου ημεδαποί και αλλοδαποί κάτοικοι εγγράφονται στους εκλογικούς καταλόγους μόνο μετά από αίτηση. 11 κοινότητα των εκπατρισμένων πολιτών της ΕΕ θα πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή, ιδίως στα κράτη μέλη που καταρτίζουν τους εκλογικούς καταλόγους με βάση τα μητρώα του πληθυσμού τους. Στη Γερμανία, ωστόσο, επειδή δεν υπάρχουν μόνιμοι εκλογικοί κατάλογοι, οι πολίτες της Ένωσης πρέπει να υποβάλλουν αίτηση για την εγγραφή τους κάθε φορά που γίνονται εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, έστω και αν είχαν λάβει μέρος στις προηγούμενες εκλογές και επομένως ήταν εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους της Γερμανίας. Δεδομένου ότι οι Γερμανοί υπήκοοι εγγράφονται στους εκλογικούς καταλόγους αυτομάτως με βάση τα μητρώα του πληθυσμού, επομένως χωρίς να πρέπει να υποβάλουν αίτηση, πολλοί πολίτες θεωρούν αυτή την πρακτική ως διακριτική μεταχείριση απέναντι τους. Η Επιτροπή ερευνά προς το παρόν την κατάσταση μαζί με το εν λόγω κράτος μέλος. 4. 3. Ο κανόνας σχετικά με την έκπτωση του δικαιώματος Οι πολίτες της Ένωσης που χάνουν το δικαίωμα του εκλέγειν ή του εκλέγεσθαι στο κράτος μέλος καταγωγής τους δυνάμει αποφάσεως ποινικού ή πολιτικού δικαστηρίου, δεν δύνανται να ανακτήσουν αυτά τα δικαιώματα απλώς με την εγκατάσταση σε άλλο κράτος μέλος. Εκτός του ότι υπόκεινται στους κανόνες περί εκπτώσεως των εκλογικών δικαιωμάτων στα κράτη μέλη καταγωγής τους, οι πολίτες της ΕΕ υπόκεινται επίσης στους κανόνες που ισχύουν στο κράτος μέλος κατοικίας τους και που εφαρμόζονται στους υπηκόους του εν λόγω κράτους. Για να εφαρμόζεται ένα σύστημα ταυτόχρονων εκπτώσεων των εκλογικών δικαιωμάτων, η οδηγία προβλέπει ότι τα κράτη μέλη ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με τους εκλογείς σε προαιρετική βάση και απαιτούν μία βεβαίωση του κράτους μέλους καταγωγής του υποψηφίου σχετικά με τα εκλογικά του δικαιώματα. Επίσης όλα τα κράτη μέλη, με εξαίρεση την Ιρλανδία15, τη Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο έκαναν χρήση της δυνατότητας που προβλέπεται στο άρθρο 9, παράγραφος 3 σημείο α) και ζήτησαν από τους εκλογείς να δηλώσουν στην υπεύθυνη δήλωση ότι δεν έχουν εκπέσει του δικαιώματος ψήφου στο κράτος μέλος καταγωγής τους. Ωστόσο μόνο τέσσερα κράτη μέλη εξακρίβωσαν εάν η δήλωση αυτή ήταν ορθή, οπότε το άρθρο 7, παράγραφος 1, αποτελεί τη διάταξη της οδηγίας 93/109 που χρησιμοποιήθηκε λιγότερο (βλ. πίνακα 5). Στην Ιταλία, η αποσαφήνιση του νόμου εφαρμογής δεν έχει ακόμη περατωθεί16. Όσον αφορά τους υποψηφίους, η κύρια μέριμνα της Επιτροπής ήταν να διασφαλίσει ότι, ακόμη και για κράτη μέλη όπου τα εθνικά κοινοβούλια είναι αρμόδια να αποφασίσουν, μετά τις εκλογές, εάν οι υποψηφιότητες μπορούν να γίνουν δεκτές, η βεβαίωση του κράτους μέλους καταγωγής που προβλέπεται στο άρθρο 10, παράγραφος 3, απαιτείται κατά την υποβολή της υποψηφιότητας. Οι ολλανδικές αρχές ενημέρωσαν πρόσφατα την Επιτροπή για την πρόθεση τους να εφαρμόσουν τέτοιο σύστημα17. 15 Στην Ιρλανδία η νομοθεσία δεν προβλέπει τη δυνατότητα απώλειας του δικαιώματος ψήφου με δικαστική απόφαση. 16 Αρθρο 14, του σχεδίου νόμου 95/97 για την τροποποίηση του νόμου αριθ. 483, που εξετάζεται επί του παρόντος από την Camera dei Deputati '7 Σχέδιο νόμου που εγκρίθηκε από την ολλανδική κυβέρνηση στις 19 Σεπτεμβρίου 1997 12 Κατά τον έλεγχο εφαρμογής της οδηγίας πολύ λίγα κράτη μέλη ανέφεραν περιπτώσεις πολιτών της ΕΕ που είχαν εκπέσει του εκλογικού δικαιώματος και προσπάθησαν να ψηφίσουν στο κράτος μέλος κατοικίας. Οι αιτήσεις εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους απορρίφθηκαν σε ορισμένες περιπτώσεις λόγω υπέρβασης της προθεσμίας μάλλον παρά λόγω έκπτωσης των δικαιωμάτων. Πρέπει να σημειωθεί ότι το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί το μόνο κράτος μέλος που δεν αναγνωρίζει στους πολίτες του το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι εάν κατοικούν στο εξωτερικό πάνω από είκοσι έτη. Οι Βρετανοί αυτοί υπήκοοι, εάν κατοικούν σε άλλο κράτος μέλος, μπορούν να συμμετάσχουν στις εκλογές ως εκλογείς και υποψήφιοι στο κράτος μέλος κατοικίας τους, επειδή έχουν εκπέσει αυτών των δικαιωμάτων απλώς λόγω του ότι κατοικούν στο εξωτερικό. Ομοίως, για να παρέχει το δικαίωμα ψήφου σ'αυτούς τους εκπατρισμένους πολίτες της ΕΕ, το Λουξεμβούργο, το οποίο μπορεί να απαιτήσει από τους αλλοδαπούς κατοίκους πενταετή διαμονή πριν τους παράσχει το δικαίωμα ψήφου, περιέλαβε στη νομοθεσία του μία ειδική διάταξη που καταργεί αυτή την προϋπόθεση για τους αλλοδαπούς πολίτες που έχουν χάσει τα εκλογικά δικαιώματα τους λόγω της διαμονής τους στο εξωτερικό18, σύμφωνα με το άρθρο 14, παράγραφος 1. ΚΕΦΑΛΑΙΟ Η: ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ 5. Η συμμετοχή αλλοδαπών εκλογέων και υποψηφίων Εκλογείς Οι διαθέσιμες πληροφορίες δείχνουν ότι το ποσοστό συμμετοχής των αλλοδαπών εκλογέων στις εκλογές του 1994 στο κράτος μέλος κατοικίας ήταν πολύ μικρό. Στα δώδεκα κράτη μέλη, το ποσοστό των αλλοδαπών εκλογέων ανήλθε σε 5,11%. Στα νέα κράτη μέλη, στα οποία οι πρώτες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πραγματοποιήθηκαν το 1995 και 1996 το ποσοστό ήταν πολύ υψηλότερο και έφθασε το 18,19%. Το συνολικό ποσοστό συμμετοχής στα 15 κράτη μέλη ήταν 5,87%. Οι αριθμοί αυτοί αφορούν μόνο τους εγγεγραμμένους εκλογείς. Με εξαίρεση την Ελλάδα, το Λουξεμβούργο και το Βέλγιο όπου η ψηφοφορία είναι υποχρεωτική, είναι αδύνατον να προσδιοριστεί πόσοι αλλοδαποί κάτοικοι πράγματι ψήφισαν. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι αλλοδαποί περιλαμβάνονται στους ίδιους καταλόγους με τους ημεδαπούς και, στα περισσότερα κράτη μέλη, λόγω της ψηφοφορίας θα ήταν αντισυνταγματικό να γίνει γνωστό εάν και πώς ψήφισε ένας πολίτης. της μυστικότητας Ο πίνακας 1 αναφέρει, για κάθε κράτος μέλος, το γενικό επίπεδο συμμετοχής, τον συνολικό αριθμό εκλογέων, τον αριθμό πιθανών αλλοδαπών εκλογέων και τον αριθμό αυτών που εγγράφηκαν πράγματι στους εκλογικούς καταλόγους του κράτους μέλους κατοικίας τους. Το ποσοστό των εγγεγραμμένων αλλοδαπών εκλογέων κυμαίνεται από το ανώτατο 44,11% στην Ιρλανδία, όπου το δικαίωμα ψήφου στις ευρωπαϊκές εκλογές παρέχεται από το 1979, έως το χαμηλότερο 1,55% στην Ελλάδα. Πρέπει να σημειωθεί ότι δεν υπάρχουν διαθέσιμοι αριθμοί για τις Κάτω Χώρες σχετικά με την εφαρμογή της μεταβατικής διάταξης για την αυτόματη εγγραφή των εκλογέων με βάση τα μητρώα του πληθυσμού. Επίσης, δεν υπάρχουν αριθμοί σχετικά με τους Ιρλανδούς υπηκόους που ψήφισαν στο Ηνωμένο 18 Άρθρο 1, παράγραφος 4, του νόμου της 28ης Ιανουαρίου 1994 13 Βασίλειο και τους Βρετανούς υπηκόους που ψήφισαν στην Ιρλανδία, λόγω του ότι οι πολίτες αυτοί εγγράφηκαν στους εκλογικούς καταλόγους υπό τους ίδιους όρους, σύμφωνα με την παρέκκλιση που προβλέπεται στο άρθρο 14, παράγραφος 2. Εννοείται ότι οι ανωτέρω αριθμοί δεν περιλαμβάνουν τους πολίτες της Ένωσης που ψήφισαν στο κράτος μέλος κατοικίας τους, στις πρεσβείες, στα προξενεία ή δι' αντιπροσώπου (βλ. πίνακα αριθ. 2), αλλά υπέρ των υποψηφίων του κράτους μέλους καταγωγής τους. Υποψήφιοι Σε όλη την Ένωση, παρουσιάστηκαν στις εκλογές 53 αλλοδαποί υποψήφιοι, αλλά μόνο ένας εξελέγη στο κράτος μέλος κατοικίας19 (βλ. πίνακα 3). 6. Οι λόγοι του χαμηλού ποσοστού συμμετοχής • Η καινοτομία των εκλογικών δικαιωμάτων: Η συνθήκη του Μάαστριχτ παρέσχε εκλογικά δικαιώματα στους πολίτες της Ένωσης που δεν είναι υπήκοοι ενός κράτους μέλους τον Νοέμβριο του 1992. Πριν από αυτή την ημερομηνία, μόνο τέσσερα κράτη μέλη παρείχαν εκλογικά δικαιώματα στους υπηκόους άλλων κρατών μελών. • Οι αυστηρές προθεσμίες εγγραφής: Η οδηγία 109/93 εκδόθηκε στις 6 Δεκεμβρίου 1993. Τα κράτη μέλη έπρεπε να θεσπίσουν τις διατάξεις μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο αυτής της οδηγίας το αργότερο την 1η Φεβρουαρίου 1994 και να τις εφαρμόσουν στις ευρωπαϊκές εκλογές του Ιουνίου 1994. Στα περισσότερα κράτη μέλη παρατάθηκαν οι κανονικές προθεσμίες εγγραφής, προκειμένου να μπορέσουν οι αλλοδαποί κάτοικοι να εγγραφούν στους εκλογικούς καταλόγους, όπως προβλέπεται ρητά στο άρθρο 9, παράγραφος 1, της οδηγίας και επαναλαμβάνεται σε ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου20. Παρά τις προσπάθειες αυτές, σε ορισμένα κράτη μέλη συνέβη οι αλλοδαποί να διαθέτουν μόνο 15 ημέρες για να εγγραφούν. Οι αυστηρές αυτές προθεσμίες είχαν αναπόφευκτα επίπτωση και στην υποψηφιότητα των μη υπηκόων, οι οποίοι αντιμετώπισαν δυσκολίες στη σύσταση εκλογικού σώματος και στην υποστήριξη των θέσεων τους (Βλ. πίνακα 1 για τους εκλογείς και πίνακα 3 για τους υποψηφίους). • Ελλιπής εκστρατεία πληροφόρησης: Όπως αναλύθηκε ανωτέρω στην παράγραφο 3. 2, τα καλύτερα αποτελέσματα σημειώθηκαν εκεί όπου οι αλλοδαποί κινητοποιήθηκαν μέσω επιστολών που τους εστάλησαν προσωπικά και με τη συμμετοχή μη κυβερνητικών οργανώσεων. Αυτό ωστόσο ήταν η εξαίρεση στον κανόνα της διοικητικής πληροφόρησης που εφάρμοσαν 10 κράτη μέλη. • Η δυνατότητα ψήφου υπέρ των υποψηφίων του κράτους μέλους καταγωγής: Μία από τις βασικές αρχές της οδηγίας είναι να διασφαλίσει την ελευθερία του πολίτη να επιλέξει το κράτος μέλος όπου θα ασκήσει τα εκλογικά του δικαιώματα. Όλα τα κράτη μέλη με εξαίρεση την Ιρλανδία, παρέχουν στους εκπατρισμένους υπηκόους τους το δικαίωμα να ψηφίζουν για τους υποψηφίους της χώρας τους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε πρεσβείες, προξενεία, δι' αντιπροσώπου ή δι' αλληλογραφίας. Από τα ελλιπή στοιχεία Πρόκειται για την κα Wilmya Zimmermann, Ολλανδή υπήκοο που κατοικεί στη Γερμανία (PSE/D) 20 Το ψήφισμα του ΕΚ Β3-0433 της 21. 4. 1994 ζητά την παράταση της προθεσμίας εγγραφής, σε όλη την Ένωση, έως τις 31 Μαΐου 1994, ΕΕ αριθ. C 128/316 της 9. 5. 1994. 14 προκύπτει ότι περίπου 6,57% των πολιτών της Ένωσης που ζουν σε άλλο κράτος μέλος έκαναν χρήση αυτής της δυνατότητας (βλ. πίνακα 2). • Η πρόσβαση στην πολιτική δραστηριότητα πριν από τις εκλογές και η επίπτωση της στη συμμετοχή των μη υπηκόων ως υποψηφίων: Αν και οι παρούσες διατάξεις της συνθήκης ΕΚ απλώς παρέχουν εκλογικά δικαιώματα, χωρίς να αναφέρουν τα άλλα πολιτικά δικαιώματα, όπως το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι και την ελευθερία έκφρασης, οι πληροφορίες που παρέχονται από τα κράτη μέλη δείχνουν ότι θεωρητικά οι πολίτες της Ένωσης μπορούν να έχουν πολιτική δραστηριότητα. Ωστόσο, σε αρκετά κράτη μέλη η πολιτική δραστηριότητα των μη υπηκόων υπόκειται σε ορισμένους όρους και τα πολιτικά κόμματα δέχονται μη υπηκόους μόνο κατά την κρίση τους (βλ. πίνακα 2). Η σχέση ανάμεσα στα εκλογικά δικαιώματα και τη συμμετοχή στην πολιτική διαδικασία καθίσταται ολοένα πιο σαφής δεδομένου ότι σε ορισμένα κράτη μέλη μόνο τα πολιτικά κόμματα μπορούν να παρουσιάσουν υποψηφίους στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. • Συζήτηση κυρίως των εθνικών και όχι των ευρωπαϊκών θεμάτων: Σε όλα σχεδόν τα κράτη μέλη, οι εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είχαν στο επίκεντρο εθνικά θέματα. Κατά συνέπεια οι εκπατρισμένοι πολίτες της Ένωσης προτίμησαν να ψηφίσουν για τους υποψηφίους του κράτους μέλους καταγωγής τους, τους οποίους μπορούσαν να συνδέσουν με ένα γνωστό πολιτικό πλαίσιο21. Σε ένα κράτος μέλος (το Λουξεμβούργο), το μεγαλύτερο ποσοστό εγγραφής αφορούσε μετανάστες δεύτερης και τρίτης γενιάς. Αυτό το αποτέλεσμα ίσως σημαίνει ότι όσοι παρακολουθούν τα εθνικά θέματα και είναι αρκετά ενταγμένοι στο κράτος μέλος κατοικίας τους είναι πολύ πιθανότερο να συμμετάσχουν στην εκλογική διαδικασία. • Η γενική πτώση του ποσοστού συμμετοχής: Παράλληλα με τους προαναφερθέντες λόγους που αφορούν τους αλλοδαπούς εκλογείς και υποψηφίους, η σταθερή μείωση του ποσοστού εθνικής συμμετοχής στις ευρωπαϊκές εκλογές, η οποία έφθασε το χαμηλότερο επίπεδο του 56,5% τον Ιούνιο του 1994 μπορεί να θεωρηθεί ως επιπλέον παράγων. 7. Η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ κρατώ ν μελών Ο μηχανισμός που θεσπίζει η οδηγία Η ανταλλαγή πληροφοριών που προβλέπεται στο άρθρο 13 έχει ως κύριο στόχο να αποφευχθεί η διπλή ψήφος ή/και διπλή υποψηφιότητα, χωρίς ωστόσο να στερεί από τον πολίτη την ελευθερία να επιλέξει το κράτος μέλος όπου θα ασκήσει το εκλογικό του δικαίωμα. Επίσης, σκοπός του είναι να εμποδίσει τους πολίτες που έχουν εκπέσει των εκλογικών τους δικαιωμάτων στο κράτος μέλος καταγωγής να τα ανακτήσουν απλώς με την εγκατάσταση σε άλλο κράτος μέλος. Αυτή η πτυχή της ανταλλαγής πληροφοριών εξετάστηκε στην παράγραφο 4. 3. Από μία αυθόρμητη έρευνα που έγινε στους υπαλλήλους των ευρωπαϊκών οργάνων, στην οποία απάντησε το 2% του προσο^πικού, προέκυψε ότι ο σημαντικότερος λόγος για τον οποίο δεν ψήφισαν στο κράτος μέλος κατοικίας τους ήταν το γεγονός ότι η προεκλογική εκστρατεία αφορούσε αποκλειστικά εθνικά θέματα. Βλ. επίσης την έρευνα του "Ευρωβαρομέτρου" σχετικά με τους πιθανούς παράγοντες που επηρεάζουν την ψήφο, καθώς και : Blondel, Sinnott, Svensson, Participation and the legitimacy of European integration: The nature, sources and implications of low turnout in EP elections, European University Institute, Florence, April 1997. 15 Ο μηχανισμός αυτός προβλέπει ότι το κράτος μέλος κατοικίας, με βάση την υπεύθυνη δήλωση, διαβιβάζει στο κράτος μέλος καταγωγής όλα τα ονόματα των υπηκόων του που έχουν εγγραφεί στους εκλογικούς καταλόγους ή έχουν υποβάλει υποψηφιότητα. Κατόπιν τούτου το κράτος μέλος καταγωγής λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα για να αποφύγει τη διπλή ψήφο και τη διπλή υποψηφιότητα των υπηκόων του, συνήθως διαγράφοντας τα ονόματα τους από τους δικούς του εκλογικούς καταλόγους. Η εφαρμογή του μηχανισμού Κατά τη συνεδρίαση των εμπειρογνωμόνων που πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 1995, οι αντιπροσωπείες συμφώνησαν ότι πριν από τις εκλογές του Ιουνίου 1994, η ανταλλαγή πληροφοριών δεν είχε γίνει με ικανοποιητικό τρόπο. Τα προβλήματα συνδέονταν είτε με τις πολύ μικρές προθεσμίες για την ανταλλαγή των πληροφοριών είτε σε πρακτικές δυσκολίες που επηρέαζαν την αξιοπιστία των πληροφοριών. Για παράδειγμα: α) β) γ) Οι πληροφορίες έφθαναν πολύ αργά και δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν Οι πληροφορίες ήταν ελλιπείς και δεν απευθύνονταν στις αρμόδιες αρχές Το μέσο που χρησιμοποιήθηκε δεν ήταν συμβατό Στην περίπτωση των εκλογών που πραγματοποιήθηκαν στα τρία νέα κράτη μέλη κατά το 1995 και 1996 το πρόβλημα αποφυγής της διπλής ψήφου αντιμετωπίστηκε κυρίως με βάση τη δήλωση των πολιτών ότι δεν είχαν λάβει μέρος στις εκλογές του Ιουνίου 1994 στο κράτος μέλος καταγωγής τους. Αυτό έγινε διότι αν και υπήρχε συνεργασία με τα άλλα δώδεκα κράτη μέλη, ωστόσο οι εκλογικοί κατάλογοι γι'αυτές τις εκλογές δεν ήταν πάντα διαθέσιμοι. Εκτός από αυτά τα προβλήματα που ήταν κοινά για όλα τα κράτη μέλη, υπάρχουν και άλλα προβλήματα που αφορούν μόνο ορισμένα κράτη μέλη. Στο Ηνωμένο Βασίλειο και στη δημοκρατία της Ιρλανδίας, για παράδειγμα, τα ονόματα των εκλογέων δεν μπορούν να διαγραφούν από τους ετήσιους εκλογικούς καταλόγους άπαξ και έχουν εγγραφεί. Στην πράξη, αυτά τα κράτη μέλη δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις πληροφορίες σχετικά με τους υπηκόους τους που έχουν εγγραφεί ως εκλογείς σε άλλα κράτη μέλη, οι οποίες τους γνωστοποιούνται λίγο πριν από τις εκλογές, διότι οι εκλογικοί τους κατάλογοι οριστικοποιούνται στο τέλος Φεβρουαρίου κάθε έτους, ενώ η ανταλλαγή πληροφοριών με τα άλλα κράτη μέλη γίνεται τον Ιούνιο. Ωστόσο πρέπει να λεχθεί ότι οι εκλογικοί κατάλογοι ενημερώνονται κάθε έτος με βάση μία έρευνα που γίνεται στα νοικοκυριά. Οι ημεδαποί και αλλοδαποί που φεύγουν από την Ιρλανδία ή το Ηνωμένο Βασίλειο δεν χρειάζεται να ζητήσουν να διαγραφούν από τους εκλογικούς καταλόγους διότι αυτό γίνεται αυτόματα κατά την ετήσια αναθεώρηση. Εξάλλου, η Ιρλανδία δεν παρέχει το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι στις ευρωπαϊκές εκλογές στους Ιρλανδούς πολίτες που κατοικούν στο εξωτερικό με εξαίρεση τους διπλωμάτες και τις/τους συζύγους τους. Σε ένα άλλο κράτος μέλος οι διατάξεις ενσωμάτωσης δεν περιείχαν καμία διάταξη η οποία να ορίζει ότι τα ονόματα των κοινοτικών εκλογέων που ήταν εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους κατά τις προηγούμενες εκλογές πρέπει να γνωστοποιηθούν στο κράτος μέλος καταγωγής τους. Η κατάσταση αυτή έχει αλλάξει τώρα με μία τροποποίηση αυτού του νόμου22. Νόμος για την τροποποίηση του νόμου περί εκλογής των Δανών αντιπροσώπων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο της 13ης Ιανουαρίου 1997. 16 Παρόμοιο πρόβλημα υπάρχει και στην Ιρλανδία. Οι μόνιμοι κοινοτικοί κάτοικοι που έλαβαν μέρος στις εκλογές του Ιουνίου 1994 δεν εξεδήλωσαν ποτέ την πρόθεση τους να ψηφίσουν σ'αυτή τη χώρα, δεδομένου ότι ήταν εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους ακριβώς υπό τους ίδιους όρους με τους υπηκόους κατ'εφαρμογή του άρθρου 15, σημείο γ) της οδηγίας. Εάν εξακολουθούν να κατοικούν στην Ιρλανδία, οι πολίτες αυτοί της Ένωσης παραμένουν στους εκλογικούς καταλόγους υπό τους ίδιους όρους με τους υπηκόους, κατ'εφαρμογή του άρθρου 8, παράγραφος 4, της οδηγίας. Επειδή όμως δεν συμπλήρωσαν την υπεύθυνη δήλωση για την εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους το 1994, οι ιρλανδικές αρχές δε διαθέτουν σήμερα τις πληροφορίες που θα είναι απαραίτητες για να ενημερώσουν τα κράτη μέλη καταγωγής το 1999 και για να τα διευκολύνουν να διαγράψουν τα ονόματα τους από τους εκλογικούς τους καταλόγους23. Τρόποι βελτίωσης Οποιαδήποτε βελτίωση του μηχανισμού ανταλλαγής πληροφοριών πρέπει να λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι η οδηγία 93/109, η οποία βασίζεται στο άρθρο 8Β24 δεν πρέπει να επηρεάσει την ενιαία εκλογική διαδικασία. Αυτό σημαίνει ότι οι λύσεις που μελετώνται δεν μπορούν να βασίζονται στη θέσπιση ενός χρονικού διαστήματος εντός του οποίου πρέπει να γίνει η ανταλλαγή των πληροφοριών ή στην εφαρμογή μιας προθεσμίας για την ολοκλήρωση της. Και οι δύο αυτές λύσεις συνεπάγονται αλλαγή των ημερομηνιών εγγραφής οι οποίες εν συνεχεία απαιτούν εναρμόνιση των εθνικών εκλογικών νομοθεσιών. Ένα άλλο θέμα που πρέπει να εξεταστεί είναι η ευρύτητα του προβλήματος το οποίο καλείται να λύσει η ανταλλαγή των πληροφοριών. Κατά τον έλεγχο της εφαρμογής της οδηγίας, κανένα κράτος μέλος δεν ανέφερε σημαντικές περιπτώσεις διπλής ψήφου. Αντίθετα τα κράτη μέλη ανέφεραν ότι οι ελάχιστες περιπτώσεις διπλής εγγραφής οφείλονταν μάλλον σε λάθη, λόγω, εν μέρει τουλάχιστον, της καινοτομίας των εν λόγω δικαιωμάτων. Συνεπώς, η βελτίωση του μηχανισμού ανταλλαγής πληροφοριών δεν πρέπει να είναι δυσανάλογη με το εξεταζόμενο πρόβλημα. Το ενδεχόμενο αυτό δεν θα υπήρχε, παραδείγματος χάρη, εάν μετά τις εκλογές διενεργείτο αυστηρότερος έλεγχος της διπλής ψήφου. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί με την ενίσχυση των κυρώσεων για ψευδή δήλωση. Το πλεονέκτημα σ'αυτή την περίπτωση είναι ότι ο έλεγχος θα μπορεί να διεξάγεται χωρίς χρονικούς περιορισμούς. Το μειονέκτημα είναι ότι οι κυρώσεις θα επιβάλλονται για τη διπλή εγγραφή και όχι για τη διπλή ψήφο αυτή καθ'αυτή λόγω έλλειψης στοιχείων σχετικά με το ποιοι ψήφισαν πράγματι. Επίσης, για να είναι αποτελεσματικές, οι κυρώσεις πρέπει να είναι αποτρεπτικές σε όλη την Ένωση και αυτό αναπόφευκτα μπορεί να απαιτήσει προσαρμογές, διότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές από το ένα κράτος μέλος στο άλλο (βλ. Πίνακα 3). Τέλος, όπως τονίζουν ορισμένες καταγγελίες που έγιναν στην Επιτροπή, η ενίσχυση των κυρώσεων μπορεί να αποτρέπει ορισμένους πολίτες να ασκούν τα εκλογικά τους δικαιώματα στο κράτος μέλος κατοικίας τους. Το πρόβλημα αυτό δεν αφορά τους αφιχθέντες πρόσφατα στην Ιρλανδία, διότι η εγγραφή τους στους εκλογικούς καταλόγους θα γίνει, σύμφωνα με το άρθρο 9, βάσει υπεύθυνης δήλωσης, το περιεχόμενο της οποίας θα διαβιβασθεί στο κράτος μέλος καταγωγής (Sec 6(1) και (2) του νόμου για τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 1997) και κατωτέρω παράγραφος 8. 2 Το άρθρο 8Β, παράγραφος 2, ορίζει ρητά ότι η παροχή των εκλογικών δικαιωμάτων κατά τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου γίνεται ". με την επιφύλαξη των διατάξεων του άρθρου 138, παράγραφος 3, και των διατάξεων που θεσπίζονται προς εφαρμογή του. " 17 Ελλείψει ενιαίας εκλογικής διαδικασίας, η απάντηση πρέπει, επομένως, να βρεθεί στα πλαίσια του παρόντος συστήματος25. 8. Παρεκκλίσεις και μεταβατικές διατάξεις 8. 1 Παρεκκλίσεις Η οδηγία 93/109 περιλαμβάνει δύο παρεκκλίσεις από τη γενική αρχή των μη διακρίσεων. Οι παρεκκλίσεις, οι οποίες αιτιολογούνται λόγω ειδικής κατάστασης σε ένα κράτος μέλος προβλέπονται στο άρθρο 14 και υπόκεινται σε αναθεώρηση. Η ίδια η οδηγία απαιτεί από την Επιτροπή να υποβάλει, στις 31 Δεκεμβρίου 1997 και, εν συνεχεία, 18 μήνες πριν από κάθε διεξαγωγή εκλογών, έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο με την οποία εξακριβώνεται εάν η χορήγηση παρέκκλισης σε ένα κράτος μέλος εξακολουθεί να δικαιολογείται από ειδική κατάσταση στο εν λόγω κράτος μέλος. Η Επιτροπή μπορεί, εάν χρειάζεται, να προτείνει σχετικές προσαρμογές. Η πρώτη παρέκκλιση που προβλέπεται από το άρθρο 14, παράγραφος 1, επιτρέπει στα κράτη μέλη τα οποία κατά την 1η Ιανουαρίου 1993 είχαν ποσοστό αλλοδαπών πολιτών της Ένωσης που υπερβαίνει το 20% του συνόλου των πολιτών της Ένωσης που έχουν ηλικία ψήφου και κατοικούν στο έδαφος τους να επιφυλάσσουν το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι στους αλλοδαπούς που κατοικούν στο έδαφος τους επί τουλάχιστον 5 και 10 έτη αντίστοιχα. Κατά την ημερομηνία αναφοράς, το Λουξεμβούργο ήταν το μόνο κράτος μέλος που ζήτησε την εφαρμογή αυτής της παρέκκλισης, η οποία του εγκρίθηκε, διότι το ποσοστό των αλλοδαπών πολιτών της Ένωσης που κατοικούσαν στο Μεγάλο Δουκάτο τον Ιανουάριο του 1994 ήταν 29,4%. Το δικαίωμα ψήφου παρέχεται στους αλλοδαπούς υπηκόους της Ένωσης που έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 5 έτη διαμονής στο Μεγάλο Δουκάτο τα τελευταία 6 έτη, όταν υποβάλλουν αίτηση για εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους. Το δικαίωμα του εκλέγεσθαι παρέχεται μετά από τουλάχιστον 10 έτη διαμονής κατά τη διάρκεια των τελευταίων 12 ετών26. Οι διατάξεις αυτές ουσιαστικά επιτρέπουν σε όσους έχουν μόνιμη κατοικία στο Λουξεμβούργο να φεύγουν από τη χώρα για χρονικό διάστημα ενός έτους χωρίς να χάνουν τα εκλογικά τους δικαιώματα στο Μεγάλο Δουκάτο. Επίσης, οι πολίτες της Ένωσης που έχουν εκπέσει του δικαιώματος ψήφου στη χώρα καταγωγής τους λόγω της διαμονής τους στο εξωτερικό δεν υπόκεινται σ' αυτόν τον όρο ελάχιστης διαμονής. Για την εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους πρέπει να προσκομισθεί πιστοποιητικό διαμονής που θα έχει εκδώσει δημόσια αρχή, το οποίο να πιστοποιεί το χρονικό διάστημα κατά το οποίο ο αλλοδαπός πολίτης διέμεινε στο Λουξεμβούργο. Επειδή ο όρος αυτός δεν αναφέρεται στην οδηγία, οι υπηρεσίες της Επιτροπής εξέτασαν το θέμα μαζί με τις αρχές του Λουξεμβούργου. Συμφωνήθηκε ότι ο όρος αυτός είναι νόμιμος και ανάλογος εφόσον αποτελεί το μόνο μέσο για να διαπιστωθεί εάν πληρούται ο όρος της διαμονής. Αυτό το πιστοποιητικό απαιτείται μόνο μία φορά - για την πρώτη εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους - και μπορεί να ληφθεί εύκολα από το δήμο κατοικίας με ελάχιστο κόστος. 25 26 βλέπε κατωτέρω Κεφάλαιο III, παράγραφος 9. Αρθρο 1, παράγραφος 4, και άρθρο 98, παράγραφος 4, του νόμου της 28ης Ιανουαρίου 1994. 18 Εξάλλου, το Λουξεμβούργο δεν επιτρέπει τους καταλόγους υποψηφίων που αποτελούνται αποκλειστικά και μόνο από αλλοδαπούς27. Λυτή η διάταξη συγκρίθηκε με το άρθρο 14, παράγραφος Ι , και κρίθηκε ότι συμβιβάζεται με την οδηγία. Επειδή για το Λουξεμβούργο ισχύει μία παρέκκλιση λόγω του μεγάλου αριθμού αλλοδαπών κατοίκων της Ένωσης, το μέτρο αυτό θεωρείται κατάλληλο για να αποφευχθεί η πόλωση ανάμεσα στους καταλόγους ημεδαπών και αλλοδαποί υποψηφίων και, επόμενους, για την ενθάρρυνση των αλλοδαπών υποψηφίων να συμμετάσχουν στους ίδιους καταλόγους με τους ημεδαπούς29. Οι αρχές του Λουξεμβούργου ενημέρωσαν την Επιτροπή ότι 109. 613 αλλοδαποί πολίτες της Ένωσης που έχουν την ηλικία ψήφου κατοικούν σήμερα στο Λουξεμβούργο και ότι αντιπροσωπεύουν το 33,4% του συνόλου των εκλόγιμα)ν πολιτοον της Ένωσης που κατοικούν στο Μεγάλο Δουκάτο. Τα ποσοστά αυτά μπορεί να έχουν υπολογιστεί με ένα περιθώριο διαφοράς έως και +7-8%™ Δεδομένου ότι αυτοί οι αριθμοί υπερβαίνουν το ποσοστό που καθορίζεται από το άρθρο 14, παράγραφος 1, η Επιτροπή προτείνει, με βάση τα ανωτέρου να παραταθεί η παρέκκλιση που χορηγείται στο Λουξεμβούργο κατά τον ίδιο τρόπο και για τις επόμενες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η δεύτερη παρέκκλιση αφορά τα κράτη μέλη τα οποία, την 1η Φεβρουαρίου 1994, παρείχαν το δικαίωμα του εκλέγειν στις εθνικές τους εκλογές στους υπηκόους των άλλων κρατών μελών και, προς το σκοπό αυτό, τους ενέγραψαν στους εκλογικούς καταλόγους υπό τις αυτές ακριβώς προϋποθέσεις με τους ημεδαπούς. Αυτά τα κράτη μέλη απαλλάσσονται από την εφαρμογή των διατάξεων των άρθρων 6 έως 13 που αφορούν γενικά τις διατυπώσεις εγγραφής. Τα κράτη μέλη που πληρούν τους όρους γι' αυτή την παρέκκλιση είναι η Ιρλανδία και το Ηνο^μένο Βασίλειο, όσον αφορά τους εκατέρωθεν υπηκόους τους. Δεδομένου ότι αυτοί οι εκλογείς ασκούν τα δίκαιο')ματά τους με τους ίδιους ακριβώς όρους με τους ημεδαπούς σε όλες τις άλλες εκλογές, η Επιτροπή δέχεται να διατηρηθεί αυτό το σύστημα για τις μελλοντικές εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. 8. 2 Μεταβατικές διατάξεις Η οδηγία περιέχει τέσσερις μεταβατικές διατάξεις που εφαρμόστηκαν μόνο στις εκλογές του 1994. Η πρώτη διάταξη που ορίζεται στο άρθρο 15, σημείο α), αφορά τα κράτη μέλη στα οποία οι πολίτες της Ένωσης είχαν ήδη δικαίωμα ψήφου στις 15 Φεβρουαρίου 1994. Εάν ήταν εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους κατά την ημερομηνία αυτή, δεν υποχρεούντο να υποβάλουν αίτηση για την εγγραφή τους. Τέτοια περίπτωση ήταν η Ιρλανδία, όπου οι Αρθρο 106, παράγραφος 2, του νόμου της 28ης Ιανουαρίου 1994. "Οι διατάξεις αυτές (που αφορούν την ελάχιστη διάρκεια διαμονής) ισχύουν με την επιφύλαξη των προσηκόντων μέτρων τα οποία πρέπει να λάβει το εν λόγω κράτος μέλος σχετικά με τη σύνθεση των καταλόγων υποψηφίων και τα οποία έχουν, ιδίως, ως στόχο να διευκολύνουν την ενσωμάτωση των αλλοδαπών πολιτών της Ένωσης". 29 30 βλέπε προτελευταία αιτιολογική σκέψη της οδηγίας. Repertoire Général des Personnes Physiques - ρερίοδος: Οκτώβριος 1997 19 πολίτες της Ένωσης είχαν ήδη δικαίωμα ψήφου στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από το 1979. Συνεπώς, η διαδικασία εγγραφής για τους αλλοδαπούς πολίτες της Ένωσης δεν τροποποιήθηκε, για τις εκλογές του 1994, σε σχέση με τις προηγούμενες εκλογές και παρέμεινε ίδια με αυτή που ίσχυε για τους Ιρλανδούς πολίτες, εφόσον οι αρχές εγγραφής έπρεπε να εγγράψουν όλους τους εκλόγιμους εκλογείς. Το σύστημα αυτό θα αλλάξει στις επόμενες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Οι αλλοδαποί πολίτες της Ένωσης, εκτός από τους Βρετανούς υπηκόους οι οποίοι δεν ήταν εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους για τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του 1994, θα πρέπει να υποβάλουν γραπτή αίτηση για την εγγραφή τους στους εκλογικούς καταλόγους της Ιρλανδίας. Η αίτηση αυτή θα μπορεί να κατατίθεται καθόλη τη διάρκεια του έτους, αλλά το αργότερο 15 εργάσιμες ημέρες πριν από την ημέρα των εκλογών31. Σκοπός της δεύτερης και τέταρτης μεταβατικής διάταξης ήταν γενικά να διασφαλίσουν ότι παρά τις περιορισμένες προθεσμίες για την εφαρμογή της οδηγίας, οι ισχύουσες τότε εθνικές νομοθεσίες, πράγματι επέτρεπαν στους πολίτες της Ένωσης να εγγραφούν στους εκλογικούς καταλόγους ή να υποβάλουν την υποψηφιότητα τους εγκαίρως για τις ευρωπαϊκές εκλογές του Ιουνίου. Στα περισσότερα κράτη μέλη, οι παραδοσιακές προθεσμίες εγγραφής παρατάθηκαν για να επιτρέψουν στους αλλοδαπούς να εγγραφούν στους εκλογικούς καταλόγους ή να θέσουν υποψηφιότητα (βλέπε πίνακες 1 και 3). Η τρίτη μεταβατική διάταξη, άρθρο 15, σημείο γ), επέτρεπε στα κράτη μέλη τα οποία δεν καταρτίζουν ειδικούς εκλογικούς καταλόγους, αλλά βασίζονται στα μητρώα του πληθυσμού, να εφαρμόσουν το ίδιο καθεστώς στους αλλοδαπούς κοινοτικούς κατοίκους τους χωρίς να λαμβάνουν υπόψη το άρθρο 8 (εκδήλωση της βούλησης για την άσκηση του εκλογικού δικαιώματος στο κράτος μέλος κατοικίας) και 9 (αίτηση εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους). Οι Κάτω Χώρες μπόρεσαν και έκαναν χρήση αυτής της διάταξης. Έτσι, τον Μάιο του 1994 ιθαγένειας, ενεγράφησαν αυτόματα στους όλοι οι εκλόγιμοι πολίτες, ανεξαρτήτως εκλογικούς καταλόγους με βάση τα μητρώα του πληθυσμού. Οι αλλοδαποί πολίτες της Ένωσης ενημερώθηκαν ωστόσο ατομικά γι' αυτό και έλαβαν, στη διεύθυνση κατοικίας τους, ένα έντυπο στο οποίο έπρεπε να αναφέρουν εάν επιθυμούν να ψηφίσουν στο κράτος μέλος καταγωγής τους ή στις Κάτω Χώρες32. Το έντυπο έπρεπε να επιστραφεί το αργότερο τρεις εβδομάδες πριν από την ημέρα των εκλογών, διαφορετικά ο κοινοτικός εκλογέας θα ενεγράφετο αυτόματα στους εκλογικούς καταλόγους των Κάτω Χωρών. Το κράτος μέλος καταγωγής του εκλογέα ενημερώθηκε σχετικά και ο εν λόγω πολίτης της Ένωσης εξέπιπτε αυτομάτως του δικαιώματος ψήφου στο κράτος μέλος καταγωγής του. Ωστόσο, εάν ένας κοινοτικός πολίτης χάνει αυτομάτως το δικαίωμα ψήφου στο κράτος μέλος καταγωγής του απλώς και μόνο επειδή δεν αντέδρασε εγκαίρως σε μία επιστολή, αυτό δεν δείχνει να προστατεύεται αρκετά η ελευθερία του πολίτη να επιλέξει το κράτος μέλος στο οποίο επιθυμεί να ψηφίσει. SEC 6 (1) και (2) του νόμου για τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου 1997. 32 Αρθρα Υ 3 b4 και Υ33 του νόμου της 26ης Ιανουαρίου 1994 για την τροποποίηση της εκλογικής νομοθεσίας. 20 'Οπως ανήγγειλε η ολλανδική κυβέρνηση κατά το χρόνο ενσωμάτωσης της οδηγίας, το παρόν σύστημα μάλλον θα τροποποιηθεί. Για το σκοπό αυτό, στις 19 Σεπτεμβρίου 1997 κατατέθηκε ένα σχέδιο νόμου, το οποίο προτείνει οι αλλοδαποί που είναι εγγεγραμμένοι στο δήμο κατοικίας να συνεχίσουν να λαμβάνουν, πριν από τις εκλογές, ένα έντυπο που θα τους ερωτά σε ποιο κράτος μέλος επιθυμούν να ψηφίσουν. Εάν το έντυπο δεν επιστραφεί εγκαίρως, θα θεωρείται ότι ο κοινοτικός πολίτης επέλεξε να ψηφίσει στο κράτος μέλος καταγωγής του. Κατ' αυτό τον τρόπο, εκπληρώνονται οι δύο υποχρεώσεις που θεσπίζει η οδηγία - δηλ. η υποχρέωση να ενημερωθεί ο πολίτης με την προσήκουσα μορφή και εντός εύλογης προθεσμίας σχετικά με τα εκλογικά του δικαιώματα, και η διαφύλαξη της ελευθερίας του πολίτη να επιλέξει εάν θα συμμετάσχει ή όχι στις εκλογές στο κράτος μέλος κατοικίας. ΚΕΦΑΛΑΙΟ III. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η οδηγία 93/109/ΕΚ του Συμβουλίου εφαρμόστηκε κατά τις τελευταίες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε όλα τα κράτη μέλη και επέτρεψε στους εκπατρισμένους πολίτες της Ένωσης να συμμετάσχουν στις εκλογές στο κράτος μέλος κατοικίας τους. Η ανάλυση των διατάξεων ενσωμάτωσης ολοκληρώθηκε και βάσει αυτής η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι γενικά η οδηγία εφαρμόστηκε ικανοποιητικά από τα κράτη μέλη. Εν τω μεταξύ τα κράτη μέλη επέφεραν ορισμένες μικρές προσαρμογές σ' αυτές τις διατάξεις. Ωστόσο, τα αποτελέσματα των εκλογών του Ιουνίου 1994 έδειξαν ότι υπήρχαν δύο προβλήματα για τη συμμετοχή των αλλοδαπών πολιτών της Ένωσης. Το πρώτο και κυριότερο ήταν η έλλειψη πληροφόρησης για τα νέα δικαιώματα. Το δεύτερο ήταν το εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό επιτυχίας των αλλοδαπών υποψηφίων. Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι στο στάδιο αυτό η οδηγία αυτή καθαυτή δεν χρειάζεται να τροποποιηθεί. Αυτό όμως σημαίνει ότι πρέπει να επέλθουν βελτιώσεις στην εφαρμογή της από τα κράτη μέλη ειδικά όσον αφορά τα άρθρα 12 και 13, με στόχο την αύξηση της συμμετοχής των αλλοδαπών εκλογέων και υποψηφίων και τη βελτίωση του μηχανισμού ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των κρατών μελών. Τέλος, σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία σχετικά με τον πληθυσμό, η παρέκκλιση για το Λουξεμβούργο όσον αφορά την ελάχιστη περίοδο διαμονής θα πρέπει να χορηγηθεί και για τις επόμενες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. 9. ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ: Εκστρατεία πληροφόρησης Τα κράτη μέλη πρέπει να καταβάλουν πολύ μεγαλύτερες προσπάθειες για να ενημερώσουν τους αλλοδαπούς κοινοτικούς κατοίκους σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 12 της οδηγίας. Αυτό αφορά κυρίως τα κράτη μέλη που δεν επικοινωνούν με τους πολίτες της Ένωσης προσωπικά, αλλά τους ενημερώνουν μόνο δια της διοικητικής οδού. Πρέπει να καταβληθεί ιδιαίτερη προσπάθεια ώστε οι πολίτες της Ένωσης να ενημερώνονται σχετικά με τις προθεσμίες εγγραφής. Όσοι έχουν ήδη εγγραφεί στο κράτος μέλος κατοικίας τους για τις εκλογές του 1994 θα παραμείνουν στους εκλογικούς καταλόγους έως ότου ζητήσουν να διαγραφούν από αυτούς, αλλά οι άρτι αφιχθέντες ίσως δεν γνωρίζουν καν την προθεσμία για την εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους του κράτους μέλους υποδοχής. Αν και στα περισσότερα κράτη μέλη ο μέσος όρος της προθεσμίας για την εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους είναι οκτώ εβδομάδες πριν από 21 την ημέρα των εκλογών, σε ορισμένα κράτη μέλη οι πολίτες πρέπει να υποβάλουν αίτηση πάνω από ένα έτος πριν από τη διεξαγωγή των εκλογών (βλέπε πίνακα 7). Για να καλύψει την έλλειψη πληροφόρησης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άρχισε το 1996 μαζί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μία ευρεία πρωτοβουλία πληροφόρησης που καλείται "Πολίτες της Ευρώπης", με σκοπό την προώθηση της πληροφόρησης για τα δικαιώματα που παρέχει στους πολίτες η κοινοτική νομοθεσία. Δημοσιεύθηκαν διάφοροι οδηγοί μεταξύ των οποίων και ο οδηγός με τίτλο "Η διαμονή σε άλλο κράτος μέλος", ο οποίος περιέχει γενικές πληροφορίες σχετικά με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις που δημιουργούνται με την εγκατάσταση σε άλλο κράτος μέλος, καθώς και λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο που μπορούν να ασκηθούν τα εκλογικά δικαιώματα στο κράτος μέλος κατοικίας. Μαζί με τον οδηγό "Η διαμονή σε άλλο κράτος μέλος" διατίθενται 15 δελτία με τις λεπτομέρειες σχετικά με το δικαίωμα του εκλέγειν και του εκλέγεσθαι στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Τα δελτία αυτά, ένα για κάθε κράτος μέλος, υπάρχουν σε όλες τις επίσημες γλώσσες και διατίθενται μέσω του Internet, αλλά μπορούν να ζητηθούν όπως και οι οδηγοί, δωρεάν, τηλεφωνικώς33. Τα δελτία αυτά καταρτίστηκαν από την Επιτροπή και εγκρίθηκαν από τις εθνικές αρχές. Περιέχουν πρακτικές και λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τη νομοθεσία κάθε κράτους μέλους και αναφέρουν τα έγγραφα που πρέπει να προσκομισθούν για την εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους, τις προθεσμίες εγγραφής, τα μέσα προσφυγής που διαθέτει ο πολίτης και τα σημεία επαφής στα κράτη μέλη όπου ο πολίτης μπορεί να λάβει περισσότερες πληροφορίες και συνδρομή. Στα πλαίσια του σχεδίου δράσης για την ενιαία αγορά, που εγκρίθηκε από τα κράτη μέλη στη σύνοδο κορυφής του Άμστερνταμ, θα καθιερωθεί ένας μόνιμος "Διάλογος με τους πολίτες" που θα διαδεχθεί την πρωτοβουλία "Πολίτες της Ευρώπης". Για τις επόμενες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επομένως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μαζί με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα μπορούν να παρέχουν σαφείς και λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο άσκησης των εκλογικών δικαιωμάτων σε όλα τα κράτη μέλη και σε όλες τις επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εξάλλου, η υπηρεσία προσανατολισμού για πληροφορίες, "Πολίτες της Ευρώπης" θα μπορεί να βοηθά τους πολίτες που δεν ξέρουν πως ακριβώς θα ασκήσουν τα δικαιώματα τους. Η υπηρεσία αυτή θα δίνει, π. χ. , στο κοινό λεπτομέρειες σχετικά με τα αρμόδια σημεία επαφής σε ευρωπαϊκό, εθνικό ή τοπικό επίπεδο. Η υπηρεσία αυτή λειτουργεί από το 1996, και μπορεί να ερωτηθεί είτε με απλή χρήση του αριθμού τηλεφώνου είτε μέσω του Internet. Οι ερωτήσεις που θέτουν οι πολίτες είναι σημαντικές, διότι επιτρέπουν στην Επιτροπή να γνωρίζει τα πρακτικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες σχετικά με τη χρήση των δικαιωμάτων που τους παρέχει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ κρατών μελών: Προκειμένου να αποφευχθεί η διπλή ψήφος, το άρθρο 13 ορίζει ότι τα κράτη μέλη ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με τους υπηκόους τους που ψηφίζουν στο κράτος Διεύθυνση Internet : http://europa. eu. int/citizens. Oi αριθμοί τηλεφώνων στα διάφορα κράτη μέλη είναι: Αυστρία (0660-6811), Κάτω Χώρες (0800-8051), Ιταλία (167-876166), Βέλγιο (0800-92038 στα ολλανδικά και 0800-92039 στα γαλλικά), Σουηδία (020-794949), Λουξεμβούργο (0800-2550), Γαλλία (0800 90-9700), Ελλάδα (00800-3212254), Πορτογαλία (0800-222001), Ισπανία (900-983198), Γερμανία (0130-850400), Ηνωμένο Βασ&ειο (0800-581591), Ιρλανδία (1-800-553188), Φινλανδία (08001-13191), Δανία (8001-0201). 22 μέλος κατοικίας. Η Επιτροπή κρίνει ότι η εφαρμογή αυτών των διατάξεων πρέπει να βελτιωθεί σημαντικά. Στόχος είναι να βρεθεί ένας αξιόπιστος, ευέλικτος και ανέξοδος τρόπος με τον οποίο τα κράτη μέλη θα ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με τους υπηκόους τους που ψηφίζουν σε άλλο κράτος μέλος, εγκαίρως για να επιφέρουν τροποποιήσεις στους εκλογικούς καταλόγους. Επίσης, η ανταλλαγή το)ν πληροφοριών πρέπει να γίνεται στα πλαίσια των κανόνων για την προστασία των φυσικών προσώπων έναντι της επεξεργασίας και της ελεύθερης κυκλοφορίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα34. Για να επιτευχθεί αυτό, οι υπηρεσίες της Επιτροπής συνεργάζονται επί του παρόντος με τα κράτη μέλη προκειμένου: • να ορίσουν τις εθνικές αρχές στις οποίες το κράτος μέλος κατοικίας πρέπει να απευθύνει τη γνο)στοποίηση. • να προσδιοριστούν ακριβούς οι πληροφορίες που χρειάζονται τα κράτη μέλη για να διαγράψουν το όνομα του εκλογέα από τους εκλογικούς τους καταλόγους. • να συμφωνήσουν σχετικά με μία ενιαία μορφή του εντύπου που θα χρησιμοποιείται για την ανταλλαγή των πληροφοριών • να ερευνήσουν με ποιους τρόπους η ανταλλαγή πληροφοριών μπορεί να γίνεται ηλεκτρονικώς, ούτους ώστε να επιταχύνεται η διαδικασία. Εάν βρεθεί λύση για να ανωτέρω θέματα, θα επιλυθούν και τα βασικά προβλήματα που εντοπίστηκαν κατά τον έλεγχο της εφαρμογής της οδηγίας, δηλαδή η ακρίβεια των πληροφοριών και οι χρονικοί περιορισμοί. Ωστόσο, εάν η προσπάθεια αποτύχει και το σύστημα όπως εφαρμόζεται επί του παρόντος αποδειχθεί ότι δεν συμβιβάζεται με τις πολύ διαφορετικές προθεσμίες εγγραφής στα κράτη μέλη (βλ. πίνακα 7), η μόνη εναλλακτική λύση θα είναι να τροποποιηθεί η οδηγία. Στην περίπτοχτη αυτή όμως η λύση θα ήταν να στερηθούν οι πολίτες της ελευθερίας να επυλέγουν σε ποιο κράτος μέλος θα ψηφίζουν, ή να ορισθεί ένα πολύ μικρό χρονικό διάστημα γι'αυτή την επιλογή, ούτως (όστε να μην υπάρχει η δυνατότητα διπλών εγγραφών στους εκλογικούς καταλόγους. Όσον αφορά τους υποψηφίους, για να μπορούν οι υπάλληλοι να εξετάζουν τις αιτήσεις υποψηφιότητας των αλλοδαποί πολιτών της Ένωσης, η Επιτροπή προτείνει τα κράτη μέλη να γνωστοποιήσουν πριν από τις επόμενες εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τα στοιχεία της διοίκησης που είναι αρμόδια για την έκδοση της βεβαίωσης σχετικά με το δικαίωμα του εκλέγεσθαι που απαιτείται από το άρθρο 10, παράγραφος 2, και να περιλάβουν, ει δυνατόν, ένα αντίτυπο της βεβαίωσης. Η πρόσβαση στην πολιτική δραστηριότητα πριν από ne εκλογέα Αν και η οδηγία δεν προβλέπει ειδική διάταξη, η Επιτροπή θα ήθελε να επιστήσει την προσοχή στην ανάγκη να διευκολυνθεί η συμμετοχή των αλλοδαπών πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον πολιτικό βίο του κράτους μέλους κατοικίας τους. Κατ'αυτόν τον τρόπο οι αλλοδαποί πολίτες της Ένωσης θα κάνουν μεγαλύτερη χρήση του δικαιώματος του εκλέγεσθαι. Οδηγία 95/46/ΕΚ του Συμβουλίου προσωπικού χαρακτήρα, ΕΕ αριθ. L 281/31 της 23. 11. 1995. της 24ης Ιουλίου 1995 για την προστασία των δεδομένων 23 Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει ήδη ζητήσει την ενίσχυση του ρόλου των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων35 και επί του παρόντος καταρτίζει μία πρόταση για διαδικασία που θα περιλαμβάνει κοινές αρχές για την εκλογή των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σύμφωνα με το άρθρο 138, παράγραφος 3, όπως τροποποιήθηκε από τη συνθήκη του ?μστερνταμ36. Καθόλη τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στη συμβολή που είναι δυνατόν να έχουν για τη δημοκρατική διαδικασία της Ένωσης οι κοινοτικοί πολίτες που κατοικούν σε κράτος μέλος του οποίου δεν είναι υπήκοοι. Οι πληροφορίες που παρέχουν τα κράτη μέλη δείχνουν ότι, θεωρητικά, όλοι οι πολίτες της Ένωσης έχουν ελεύθερη πρόσβαση στην πολιτική δραστηριότητα (βλ. πίνακα 2). Παρόλα αυτά, πρέπει να καταβληθούν προσπάθειες σε εθνικό επίπεδο ούτως ώστε να καταργηθούν τα ενδεχόμενα εμπόδια για την πολιτική δραστηριότητα των αλλοδαπών υπηκόων της Ένωσης. Ο ρόλος των πολιτικών κομμάτων είναι φυσικά πρωταρχικός για την επίτευξη αυτού του στόχου. Όχι μόνο επειδή αποτελούν σημαντικό μέσο δημοκρατικής συμμετοχής, αλλά κυρίως επειδή μπορούν να προωθήσουν την υποψηφιότητα των αλλοδαπών πολιτών της Ένωσης. Ωστόσο, σε ορισμένα κράτη μέλη, τα πολιτικά κόμματα είναι απολύτως ελεύθερα να δεχθούν στους κόλπους τους αλλοδαπούς. Ο σύνδεσμος μεταξύ εκλογικών δικαιωμάτων και συμμετοχής στην πολιτική διαδικασία καθίσταται πολύ σαφέστερος αν λάβουμε υπόψη ότι σε ορισμένα κράτη μέλη μόνο τα πολιτικά κόμματα μπορούν να παρουσιάσουν υποψηφίους για τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η Επιτροπή, από την πλευρά της, θα εκπληρώσει το ρόλο της ως θεματοφύλακα της Συνθήκης και θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα ούτως ώστε καμία διάκριση με βάση την ιθαγένεια να μην εμποδίζει τους πολίτες της Ένωσης να υποβάλουν την υποψηφιότητα τους. Βλ. επίσης το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το συνταγματικό καθεστώς των ευρωπαϊκών πολιτικών κομμάτων, που εκδόθηκε στις 10. 12. 1996 - έγγρ. ΕΚ 254. 448. Έγγραφο εργασίας της 22ας Οκτωβρίου 1997 - Επιτροπή Θεσμικών Θεμάτων - Έγγρ. ΕΚ 224. 331 24 ΠΙΝΑΚΑΣ 1 ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 93/109/ΕΚ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΨΗΦΟΦΟΡΩΝ ΠΟΥ ΚΑΤΟΙΚΟΥΝ ΣΕ ΕΝΑ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ ΤΟΥ ΟΠΟΙΟΥ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΥΠΗΚΟΟΙ -ΕΚΛΟΓΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 1994- Κυρώσεις για διπλή ψήφο ή ψευδείς δηλώσεις Ενημερωτική εκστρατεία Κράτος μέλος Γενικό επίπεδο συμμετοχής στις εκλογές Προθεσμία για την εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους Σύνολο των πολιτών της Ένωσης που κατοικούν στο κράτος μέλος χωρίς να είναι υπήκοοι Βέλγιο (υποχρεωτική ψηφοφορία) 7. 2. 94 -31. 3. 94 90,7% 471. 277 (σύνολο εκλογικού σώματος: 7. 096. 273) Πολίτες της Ένωσης που δεν είναι υπήκοοι του κράτους μέλους οι οποίοι γράφτηκαν στους καταλόγους και ποσοστό τους σε σχέση με το εκλογικό σώμα των μη υπηκόων 24. 000 (5,1%) Δανία 9. 3. 94 - 28. 4. 94 52,9% 27. 042 6. 719 (σύνολο εκλογικού σώματος: 3. 994. 200) (24,85%) Γερμανία τέλος Μαρτίου - 9. 5. 94 60% 1. 200. 000 80. 000 Πρόστιμο ή φυλάκιση μέχρι 3 έτη (σύνολο εκλογικού σώματος : 60. 473. 927) (6,66%) Κράτηση 8-15 ημερών, και/ή πρόστιμο 26 - 200 BF (άρθρο 1 νόμου 23. 3. 1989 τροποποιημένο) Διπλή ψήφος: πρόστιμο Ψευδείς δηλώσεις: πρόστιμο ή φυλάκιση έως 4 μήνες Συνέντευξη τύπου του Υπουργείου Εσωτερικών, ενημερωτικό σημείωμα στην επίσημη εφημερίδα, ενημερωτικά εγχειρίδια. Οι δήμοι και οι κοινότητες είναι αρμόδιοι για την αποκεντρωμένη ενημερωτική εκστρατεία. Προσωπικές επιστολές σε όλους τους πολίτες της ΕΕ άνω των 18 ετών που διαμένουν στην Δανία και δεν είναι πολίτες της χώρας αυτής. Οι δήμοι και οι κοινότητες είναι αρμόδιοι για την αποκεντρωμένη ενημερωτική εκστρατεία. Τα μέσα ποικίλλουν από αφίσες σε 9 γλώσσες ως προσωπική ενημέρωση σε διάφορες γλώσσες. Ραδιοτηλεοπτικά προγράμματα Ελλάδα (υποχρεωτική ψηφοφορία) 8. 1. 94 -31. 3. 94 71,2% 40. 000 περίπου 622 (σύνολο εκλογικού σώματος : 8. 485. 495) (1. 55%) Ισπανία 3. 1. 94 -15. 2. 94 25. 4. 94 -2. 5. 94 59,1% 192. 074 24. 227 (12,61%) (σύνολο εκλογικού σώματος : 18. 664. 053) (περι λαμβάνονται και όσοι ήταν ανήλικοι στις 31. 12. 1993) 1. 427. 315 Φυλάκιση τριών μηνών-5 ετών και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων σύμφωνα με το άρθρο 63 του ποινικού κώδικα. Φυλάκιση από 1 έως 5 έτη σύμφωνα με το άρθρο 104 και 108 του εκλογικού νόμου Διπλή ψήφος: Φυλάκιση 6 μηνών, στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων και πρόστιμο από 30. 000 έως 300. 000 ΡΤΑ (άρθρο 142LOREG) Ένα τηλεοπτικό μήνυμα από την ελληνική κυβέρνηση Τον Ιανουαρίου του 1994 πληροφορίες στάλθηκαν απο το Υπουργείο Εσωτερικών μέσω τον τοπικών αρχών. Ραδιοφωνικές ανακοινώσεις, ανακοινώσεις τύπου, αφίσες, από την ισπανική κυβέρνηση. Γαλλία 14. 3. 94 - 15. 4. 94 52,7% (σύνολο εκλογικού σώματος: 39. 044. 441) en Ιρλανδία 44% - 24. 5. 94 (σύνολο εκλογικού σώματος 2. 639. 000 περιλαμβανο μένων των βρετανών πολιτών) 73. 7% (σύνολο εκλογικού σώματος : 48. 372. 726) Ιταλία 26. 2. 94 - 24. 3. 94 47. 508 (3,38%) Για ψευδή δήλωση: φυλάκιση ενός έτους και πρόστιμα 100. 000FF Δυτλή ψήφος: φυλάκιση 2 ετών και πρόστιμο 100. 000FF 13. 600 περίπου (μη υπολογιζό μενων των βρετανών πολιτών) 6. 000 (μη περι λαμβανομένων των βρετανών πολιτών) (44,11%) Διπλή ψήφος: πρόστιμο μέχρι 1000 ιρλανδικές λίρες και/ή φυλάκιση 2 ετών. Ψευδείς δηλώσεις: πρόστιμο μέχρι 50 ιρλανδικές λίρες και/ή φυλάκιση ως τρεις μήνες. Προαιρετικές διοικητικές τοιχοκολλήσεις σε κάθε "κοινότητα". Τα αστυνομικά τμήματα ρυθμίζουν την ενημερωτική εκστρατεία ανάλογα με τον αριθμό των πολιτών της ΕΕ που διαμένουν σε κάθε "νομαρχία", με ανακοινώσεις τύπου και ραδιοφωνικές ανακοινώσεις. Συμμετοχή και ιδιωτικών ενώσεων. Ανακοίνωση τύπου, προαιρετικές δημόσιες ανακοινώσεις και ενημερωτικά φυλλάδια στις πρεσβείες της ΕΕ στο Δουβλίνο. 152. 139 2. 809 (1. 8%) Δυτλή ψήφος: φυλάκιση 1-3 ετών και πρόστιμο 100. 000/500. 000 LIT Ενημερωτικά εγχειρίδια που αποστέλλονται στους δημάρχους και πρόεδρους κοινοτήτων για προαιρετική ταχυδρομική αποστολή στις περιοχές τους. 88,5% 105. 000 6. 907 Πρόστιμο 10. 000/100. 000 LF Ενημερωτικό φυλλάδιο που δημοσιεύεται σε πέντε γλώσσες και αποστέλλεται σε όλους τους κατοίκους της χώρας, υπηκόους και μη υπηκόους. 160. 000 περίπου δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία Διπλή ψήφος: κράτηση μέχρι ένα μήνα και πρόστιμο μέχρι 5. 000 HFL. Ψευδής δήλωση : φυλάκιση μέχρι 6 έτη και πρόστιμο μέχρι 100. 000 HFL Προσωπικές επιστολές σε όλους τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διαμένουν στις Κάτω Χώρες και δεν είναι ολλανδοί υπήκοοι. (σύνολο εκλογικού σώματος : 198. 370) 36% (σύνολο εκλογικού σώματος: 11. 618. 677) Λουξεμβούργο (υποχρεωτική ψηφοφορία) Κάτω Χώρες Αυστρία** - 1. 3. 94 Προθεσμία για το δικαίωμα επιλογής ως 19. 5. 1994. 30. 8. 96 (ημέρα αναφοράς) έως 10. 10. 96 Ni -υ Πορτογαλία 1. 3. 94 -15. 3. 94 67. 73% 91. 385 7. 261 (σύνολο εκλογικού σώματος: 5. 800. 377) (7. 94%) 35,5% 30. 519 715 (σύνολο εκλογικού σώματος : 8. 556. 448) (περι λαμβάνονται και οι κάτω των 18 ετών) 11. 296 Φινλανδία** Ιούνιο ώς 15. 8. 96 60. 3% Σουηδία** 1. 5. 95-3. 7. 95 (σύνολο εκλογικού σώματος : 8. 555. 733) 41. 64% (σύνολο εκλογικού σώματος : 6. 551. 781) 150. 000 περίπου (6. 58%) (2,34%) 2. 515 (22%) 36. 191 (24%) Ψευδής δήλωση: πρόστιμο ώς 3000 ÔS ή 2 εβδομάδες φυλάκιση. Ψήφος απο άτομα που δεν έχουν το δικαίωμα : φυλάκιση 6 μηνών ή πρόστιμο ίσο με 360 ημερίσιες μονάδες Διπλή ψήφος και ψευδείς δηλώσεις: μέχρι ένα έτος φυλάκιση και πρόστιμο που αντιστοιχεί σε 50 ημέρες (άρθρο 14 Ley 14/87 και άρθρο 53Β Ley 69/78). Ενημερωτικά δελτία στα Γερμανικά απο το Υπουργείο Εσωτερικών. Σε μεγάλες πόλεις οι ευρωπαίοι πολίτες ενημερώθηκαν γραπτώς για τα δικαιώματα τους. Περισσότερη πληροφόρηση στα MME Ανακοινώσεις στον τύπο, στην τηλεόραση και στο ραδιόφωνο. Ενημερωτικό εγχειρίδιο και αφίσες σε πέντε γλώσσες που εκδίδονται από την κυβέρνηση και διανέμονται στις τοπικές αρχές και τις πρεσβείες. Διπλή ψήφος: πρόστιμο ή φυλάκιση εώς 1 χρόνο. Ψευδής δήλωση : πρόστιμο ή φυλάκιση εώς 2 χρόνια Δυτλή ψήφος: καμμία ποινή Ψευδής δήλωση: πρόστιμο ή φυλάκιση που δεν ξεπερνάει τους 6 μήνες Γράμμα σε όλους τους εγγεγραμένους ευρωπαίους πολίτες στα Φινλανδικά, Σουηδικά, Αγγλικά, Γερμανικά και Γαλλικά που στάλθηκαν τον Ιούνιο μαζί με αίτηση, που τους ειδοποιούν για τα δικαιώματα τους. Γράμμα με αίτηση που στάλθηκε στις 6 Απρυλίου σε όλους τους εγγεγραμένους ευρωπαίους πολίτες. Αυτοί που γράφτηκαν μετά έλαβαν αντίγραφο της αίτησης. Ανακοινώσεις τύπου και διαφημήσεις στην τηλεόραση στα Σουηδικά | Ηνωμένο Βασίλειο Σύνολο ΕΕ 17. 2. 94- 29. 3. 94 (οι τελευταίες αιτήσεις για εγγραφή έγιναν δεκτές μέχρι τις 22. 4. 94) 36,. 4% (σύνολο εκλογικού σώματος : 43. 770. 000 (περι λαμβανομένων των ιρλανδών πολιτών) 400. 000 περίπου (μη περι λαμβανομένων των ιρλανδών πολιτών) 7. 845 (μη περυλαμβανο- μένων των ιρλανδών πολιτών (1. 96%) Πρόστιμο ως 1. 000 UKL και για τα δύο αδικήματα. Ανακοινώσεις τύπου, επίσημες δηλώσεις και ενημέρωση των πρεσβειών και των προξενείων, ιδιωτικές ενώσεις, υπάλληλοι των υπηρεσιών εκλογικών καταλόγων και γραφεία ενημέρωσης των πολιτών. Στην Ιρλανδία ενημερωτικά φυλλάδια στάλθηκαν σε κάθε σπίτι. 4,471,647 περίπου (-NL 4,311,647) 253,319 περίπου (μη υπολογιζό μενων των NL) * Πληροφορίες που δωθήκαν απο τα Κράτη Μέλη **Η Σουηδία είχε τις πρώτες της εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 17 Σεπτεμβρίου 1995, η Αυστρία στις 13 Οκτωβρίου και η Φινλανδία 20 Οκτωβρίου 1996 ΠΙΝΑΚΑΣ 2* Ε Φ Α Ρ Μ Ο ΓΗ Τ ΗΣ Ο Δ Η Γ Ι ΑΣ Τ ΟΥ Σ Υ Μ Β Ο Υ Λ Ι ΟΥ 93/109/ΕΚ Δ Υ Ν Α Τ Ο Τ Η Τ ΕΣ Σ Υ Μ Μ Ε Τ Ο Χ ΗΣ ΓΙΑ Τ Ο ΥΣ Υ Π Η Κ Ο Ο ΥΣ Τ ΩΝ Κ Ρ Α Τ ΩΝ Μ Ε Λ ΩΝ Π ΟΥ Ζ Ο ΥΝ Σ ΤΟ Ε Ξ Ω Τ Ε Ρ Ι ΚΟ - Ε Κ Λ Ο Γ ΕΣ ΓΙΑ ΤΟ Ε Υ Ρ Ω Π Α Ϊ ΚΟ Κ Ο Ι Ν Ο Β Ο Υ Λ ΙΟ 1994 - Κράτος μέλος Πολίτες που ζουν σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Πολίτες που διαμένουν σε άλλο κράτος μέλος και ψηφίζουν για υποψηφίους του κράτους μέλους προέλευσης ταχυδρομικά, δι'αντιπροσώπου ή στις τοπικές πρεσβείες και προξενεία Βέλγιο (προαιρετική ψηφοφορία) Δανία Γερμανία Ελλάδα (υποχρεωτική ψηφοφορία) Ισπανία (V) C5 Γαλλία Ιρλανδία Ιταλία Λουξεμβούργο (υποχρεωτική ψηφοφορία) Κάτω Χώρες Αυστρία** 130. 000 40. 000 290. 000 360. 000 470. 000 (από τους οποίους 199. 439 είναι εγγεγραμμένοι στους ισπανικούς εκλογικούς καταλόγους) 343. 826 38. 000 περίπου (εξαιρουμένων 592. 000 ιρλανδών πολιτών που διαμένουν στο ΗΒ) 1. 200. 000 11. 000 Ναι. ταχυδρομικά, στα προξενεία, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 1 (2) (1). Τη δυνατότητα αυτή χρησιμοποίησαν 1062 βέλγοι πολίτες για τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του 1994 Ναι, (πρεσβείες και προξενεία) εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους κατόπιν αίτησης Ναι, ταχυδρομικά Ναι στις πρεσβείες και τα προξενεία. 47. 947 έλληνες πολίτες ψήφισαν για έλληνες υποψήφιους Περίπου 50. 000 ισπανοί πολίτες χρησιμοποίησαν τη δυνατότητα αυτή για τις ευρωεκλογές του 1994 Ναι στα προξενεία. 17. 139 γάλλοι πολίτες χρησιμοποίησαν τη δυνατότητα αυτή για τις εκλογές του 1994 Όχι, με εξαίρεση τη δυνατότητα ταχυδρομικής ψήφου για τους διπλωμάτες και τις συζύγους τους που είναι τοποθετημένοι στο εξωτερικό Ναι, πρεσβείες και προξενεία Ναι, ταχυδρομικά, άρθρο 1(1) (4) 240. 000 Ναι. Υ 6 1 220. 000 Ναι. Πολίτες που διαμένουν σε άλλο κράτος μέλος της Ε Ε και επέλεξαν να ψηφίσουν στο κράτος μέλος διαμονής τους για υποψηφίους του κράτους αυτού Υπολογίζονται μεταξύ 5. 000 και 6. 000 3. 580 24. 708 10. 510 4. 571 16. 300 1. 899 (μη περυλαμβανομένων των ιρλανδών πολιτών που διαμένου στη ΗΒ) 54. 000 Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία Δεν ίσχυε ** Πορτογαλία Φινλανδία** Σουηδία** Ηνωμένο Βασίλειο Περίπου 840. 000 (περιλαμβανομένων 87. 307 που είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους) 150. 000 57. 000 περίπου 600. 000 (εξαιρουμένων όσων διαμένουν στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας) Ναι. Ταχυδρομικά. DL 95-C/76. Η εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους δεν είναι υποχρεωτική αλλά είναι απαραίτητη για τη ψηψοφορία. Στις εκλογές του 1994. τη δυνατότητα αυτή χρησιμοποίησαν 20. 844 πορτογάλοι πολίτες Ναι, στις πρεσβείες και στα προξενεία Ναι, στις πρεσβείες και τα προξενεία και ταχυδρομικά για τους σουηδούς πολίτες που ζουν στη Γερμανία Ναι, δι'αντιπροσώπου, εάν δεν λείπουν από το ΗΒ για περισσότερα από 20 χρόνια. 16. 219 Δεν ίσχυε ** Δεν ίσχυε ** Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία * Πληροφορίες που δωθήκαν απο τα Κράτη Μέλη ** Η Αυστρία, η Φινλανδία και η Σουηδία προσχώρησαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 01. 01. 1995, και δεν συμμετείχαν στις ευρωεκλογές του 1994 ο ΠΙΝΑΚΑΣ 3* ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 93/109/ΕΚ ΥΠΟΨΗΦΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΤΗΝ ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΜΕΛΟΥΣ ΟΠΟΥ ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΟΝΤΑΙ- ΕΚΛΟΓΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ 1994 Προϋποθέσεις για την υποβολή υποψηφιότητας Χρηματοδότηση Κυρώσεις για διπλή υποψηφιότητα Υποψήφιοι Ε Ε Κράτος μέλος Βέλγιο Προθεσμία για την εγγραφή των υποψηφίων 1. 4. 94 Δανία 4 εβδομάδες πριν από τις εκλογές C/0 Ιδιωτική Ιδιωτική ηλικία 21 ετών κατάλογοι που θα υποβάλλονται από 5 εκλεγμένους αντιπροσώπους ή θα υποστηρίζονται από 5000 ψηφοφόρους ηλικία 18 ετών κατάλογοι που θα παρουσιάζονται από κόμματα που εκπροσωπούνται στο Εθνικό Κοινοβούλιο ή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή που θα υποστηρίζονται από ψηφοφόρους που αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον 2% των έγκυρων ψήφων των προηγούμενων γενικών εκλογών Εκλεγέντες υποψήφιοι ΕΕ ουδείς κράτηση 8-15 ημερών και πρόστιμο 26-200 βελγικών φράγκων (άρθρο 1 νόμου 23. 3. 1989 τροποποιημένο) 18 ( από 534) πρόστιμο. Η εκλογή του υποψηφίου που έθεσε διπλή υποψηφιότητα κηρύσσεται άκυρη. 1 ουδείς Γερμανία 66 μέρες πριν από τις εκλογές για τους καταλόγους των Lônder και 68 ημέρες πριν από τις εκλογές για τους καταλόγους του Ομοσπονδιακού Κοινοβουλίου Ελλάδα ο*» το αργότερο 10 μέρες μετά την προκήρυξη των εκλογών Ισπανία 4. -9. 5. 1994 Γαλλία 27. 5. 1994 Ιρλανδία 7-14. 5. 1994 φυλάκιση μέχρι τριών ετών ή πρόστιμο 12 1 εν μέρει κρατική χρηματοδότηση των πολιτικών κομάτων και ενώσεων. Επιστροφή μέρους του κόστους εφόσον ο υποψήφιος λάβει πάνω από 0,5% του συνόλου των ψήφων ( 1 DM ανά ψήφο) ηλικία 18 ετών. Τα ψηφοδέλτια μπορούν να παρουσιαστούν από πολιτικά κόμματα ή ενώσεις. Τα ψηφοδέλτια των πολιτικών κομμάτων ή ενώσεων που δεν εκπροσωπούνται από τουλάχιστον 5 εκλεγμένα μέλη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Bundestag ή το Landtag χρειάζονται αντίστοιχα 4. 000 υπογραφές (ψηφοδέλτια για το Bund) και στην περίπτωση των ψηφοδελτίτων για το Land υπογραφές που αντιστοιχούν στο 1/1000 των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων των Lônder με μέγιστο αριθμό 2000 ψηφοφόρων ηλικία : 25ο έτος συμπληρωμένο (άρθρο 29 παραγρ. 1 ΠΔ 92/1994) ιδιωτική ηλικία 18 ετών. Τα ψηφοδέλτια μπορούν να παρουσιάσουν κόμματα, συνασπισμοί ή ομοσπονδίες, που στηρίζονται από 15. 000 ψηφοφόρους ή 50 εκλεγμένους αντυτροσώπους (άρθρο 220(4)). ηλικία 23 ετών. Κατάθεση 100000 FF (επιστρέφονται εφόσον το ψηφοδέλτιο πάρει πάνω από 5% των ψήφων) ηλικία 21 ετών. Κατάθεση 1. 000 IRL (επιστρέφονται εφόσον ο υποψήφιος λάβει το 1/3 των ψήφων που είναι απαραίτητοι για να εκλεγεί) εν μέρει δημόσια 3. 000. 000 ΡΤΑ ανά έδρα, ΙΟΟΡΤΑανά ψήφο εφόσον ο υποψήφιος εκλεγεί - άρθρο 227 ly2). Τα ταχυδρομικά έξοδα για την ψήφο χρηματοδοτούνται επίσης από το κράτος εν μέρει δημόσια Ιδιωτική φυλάκιση 6 μηνών-5 ετών και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων 2-5 ετών σύμφωνα με το άρθρο 63 του ποινικού κώδικα και το άρθρο 32 του προεδρικού διατάγματος 92/1994. Για παραποίηση δημόσιου εγγράφου: φυλάκιση 6-8 ετών και πρόστιμο 100. 000 έως 1. 000. 000 ΡΤΑ ουδείς για την Ελλάδα δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία 1 ουδείς η εκλογή του υποψηφίου που έθεσε διπλή υποψηφιότητα κηρύσσεται άκυρη. πρόστιμο για ψευδή δήλωση μέχρι 500 IRL και/ή φυλάκιση μέχρι 6 μήνες 5 ουδείς ουδείς (εξαιρουμέ-νων των βρετανών πολιτών) ουδείς (εξαιρου μένων των βρετανών πολιτών) Ιταλία 39 ημέρες πριν από τις εκλογές Λουξεμβούργο 60 ημέρες πριν από τις εκλογές Κάτω Χώρες 27. 4. 1994 Αυστρία** 6. 9. 1996 Πορτογαλία 4-18. 4. 1994 ηλικία 25 ετών. Τα ψηφοδέλτια παρουσιάζονται από πολιτικές ομάδες ή κόμματα που εκπροσωπούνται σε μία από τις δύο βουλές ή υποστηρίζονται από 30. 000 ψηφοφόρους της εκλογικής περιφέρειας. Από το 1979 όλοι οι πολίτες της ΕΕ μπορούν να υποβάλουν υποψηφίοτητα. ηλικία 21 ετών. Τα ψηφοδέλτια μπορούν να παρουσιάσουν 250 ψηφοφόροι ή ένα μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ή ένα μέλος του Εθνικού Κοινοβουλίου. Τα ψηφοδέλτια δεν θα πρέπει να περιέχουν υποψήφιους που δεν έχουν την εθνικότητα του κράτους σε ποσοστό πάνω από 50% ηλικία 18 ετών. 10 υπογραφές ψηφοφόρων και κατάθεση 25. 000 φιορινιών Ολλανδίας. Όχι πάνω από 30 υποψήφιοι ανά ψηφοδέλτιο. ηλικία 19 ετών πρίν την 1η Ιανουαρίου την χρονιά των εκλογών. Οι υποψήφιοι μπορούν να είναι ορισμένοι απο πολιτικά κόμματα, απο 3 μέλη του Κοινοβουλίου, απο έναν Ευροβουλευτή ή απο 2600 εγγεγραμένους ψηφοφόρους ηλικία 18 ετών. Τα ψηφοδέλτια μπορούν να παρουσιάσουν αποκλειστικά πολιτικά κόματα ή συνασπισμοί πολιτικών κομάτων. εν μέρει δημόσια για ψευδή δήλωση: φυλάκιση μέχρι 3 έτη 2 ουδείς εν μέρει δημόσια εφόσον λάβει πάνω από 5% των ψήφων πρόστιμο 25. 000/750. 000 FL 8 ουδείς Ιδιωτική δυτλή υποψηφιότητα: κράτηση μέχρι 1 μήνα. πρόστιμο μέχρι 5000 φιορίνια Ολλανδίας 2 ουδείς Κάθε πολιτικό κόμμα που αντυτροσωπεύεται στο ΕΚ, δύναται να ζητήσει κάλυψη των εξόδων του μετά τις εκλογές (άρθρο 2β του Πολιτικού νόμου) Για ψευδής δηλώσεις το πρόστιμο φτάνει μέχρι 3000 ÔS ή φυλάκιση εώς και 2 εβδομάδες (Παραγρ. 31(6) του Ευρωπαϊκού κώδικα εκλογών) ουδείς ουδείς ιδιωτική ή από κεφάλαια πολιτικών κομάτων (Lei 72/93) ουδείς ουδείς χρηματοδοτικό πρόστιμο 100 ημερών και φυλάκιση 2 ετών. Πρόσθεση ποινή: απώλεια του παθητικού δικαιώματος ψήφου για τις επόμενες εκλογές(άρθρο 14 A Lei 14/87 Φινλανδία** 31 ημέρες πρίν απο τις εκλογές (πχ 19 Σεπτ. 1996) Σουηδία** Ηνωμένο Βασίλειο 16 Ιουνίου 1996 για εγγεγραμένους, αλλιώς τα ονόματα μπορούν να εισαχθούν σε ψηφοδέλτια εφόσον προλαβαίνει το ψηφοδέλτιο να τυπωθεί για τις εκλογές 17. 2-29. 3. 1994 (παράταση μέχρι τις 22. 4. 94) ηλικία 18 ετών την ημέρα των εκλογών ( 16 υποψήφιοι το περισσότερο), συνεταιρισμοί που ιδρύονται απο 1000 άτομα (1 υποψήφιος το περισσότερο), εκλογικές συμμαχίες και κοινές λίστες (16 υποψήφιοι το περισσότερο) ηλικία 18 ετών στις εκλογές, πολιτικά κόμματα (16 υποψήφιοι), συναιτερισμοί που ιδρύονται απο 1000 άτομα (1 υποψήφιος το περισσότερο), εκλογικές συμμαχίες και κοινές λίστες ( 16 υποψήφιοι το περισσότερο) το κόμμα δημόσια πρίν τις εκλογές στα κόμματα που αντιπροσωπεύονται στο Κοινοβούλιο και σε ορισμένες οργανώσεις πολιτών,καθώς και ατόμων που έχουν προσφέρει στο κόμμα δημόσια: ποσό 30εκατ SKR για τα κόμματα που αντιπροσωπεύονται στο Κοινοβούλιο Διπλή υποψηφιότητα: μέγιστο πρόστιμο 2 χρόνων φυλάκισης. Για ψευδείς δηλώσεις :τα ψηφοδέλτια κηρύσσονται άκυρα αλλά τα κόμματα που μπορεί να βρίσκονται στην κοινή λίστα επωφελούνται Ψευδείς δηλώσεις: πρόστιμο ή φυλάκιση που δεν ξεπερνά τους 6 μήνες. Καμμία ποινή για δυτλή υποψηφιότητα Ουδείς (απο 207) ουδείς Ουδείς (απο 577) ουδείς ηλικία 21 ετών κατάθεση 1000 UKL και υποστήριξη από 30 ψηφοφόρους ιδιωτική 2 (απο of 545) ουδείς Ψευδής δήλωση: πρόστιμο μέχρι 1. 000 UKL. Διπλή υποψηφιότητα: πρόστιμο μέχρι 5. 000 UKL και φυλάκιση μέχρι 6 μήνες Πληροφορίες που δωθήκαν απο τα Κράτη Μέλη **Η Σουηδία είχε τις πρώτες της εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 17 Σεπτεμβρίου 1995, η Αυστρία στις 13 Οκτωβρίου και η Φινλανδία 20 Οκτωβρίου 1996 ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΠΟΛΙΤΩΝ ΤΗΣ ΕΕ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ ΜΕΛΟΥΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΠΙΝΑΚΑΣ 4* Κράτος μέλος Βέλγιο Δανία Γερμανία £ Ελλάδα Ισπανία Γαλλία Ιρλανδία Μπορούν πολίτες της Ε Ε που δεν έχουν την εθνικότητα του κράτους μέλους να ιδρύσουν πολιτικό κόμα; Ναι Μπορούν πολίτες της ΕΕ που δεν έχουν την υπηκοότητα του κράτους μέλους να εγγραφούν σε πολιτικό κόμα; Ναι Ναι Ναι Υπάρχει περιορισμός σε ποσοστό ; Άλλοι περιορισμοί; Όχι Όχι Ουδείς Ουδείς Ναι, οι πολίτες της ΕΕ που δεν έχουν τη γερμανική υπηκοότητα μπορούν να συνιδρύσουν κόμα. Πάντως, το κόμα χάνει την πολιτική του οντότητα αν η πλειονότητα των μελών του διοικητικού συμβουλίου είναι αλλοδαποί. Όχι. Ναι. Αν και ο νόμος για τα πολιτικά κόμματα του 1978 που αναγνωρίζει το δικαίωμα αυτό μόνο στους ισπανούς πολίτες θεωρείται αντισυνταγματικός. Ναι Ναι. Ναι, εάν επιτρέπεται από το καταστατικό του κόματος Είναι στη διακριτική ευχέρεια του κόματος Ναι Ναι Ναι Ναι: τόσο τα πολιτικά κόματα όσο και τα διοικητικά τους συμβούλια δεν μπορούν να έχουν πάνω από 50% μελών που να μην διαθέτουν την γερμανική υπηκοότητα. Ιρθρο2(3)του νόμου για τα κόματα. Για τις ευρωπαϊκές εκλογές οι λοιπές πολιτικές ενώσεις θεωρούνται πολιτικά κόματα και για τις ενώσεις αυτές δεν υπάρχουν ποσοστώσεις. Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία Όχι Όχι Όχι Ναι. Η πολιτική δραστηριότητα των ξένων μπορεί να υπόκειται σε περιορισμούς, κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις. Ιρθρα 6 και 37 του νόμου για τους αλλοδαπούς. Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία Το μέλος του κόμματος θα πρέπει να έχει δημοκρατικές πεποιθήσεις. (Άρθο 6 του Συντάγματος) Όχι Ουδείς Ιταλία Ναι Λουξεμβούργο Κάτω Χώρες Αΐστρία Πορτογαλία Φινλανδία Σουηδία Το Σύνταγμα προβλέπει το δικαίωμα του συνεταιρίζεσθαι μόνο για τους υπηκόους του κράτους αλλά στην πράξη το δικαίωμα αυτό ισχύει και για τους ξένους Ναι Ναι Όχι. Μόνο πορτογάλοι πολίτες που διαμένουν στην Πορτογαλία έχουν το δικαίωμα. Αυτό προεκτείνεται και στους Ευρωπαίους πολίτες που δεν μένουν στην Πορτογαλία (για τιε εκλογές του ΕΚ και τις δημοτικές). Το άρθρο 5 DL 595/74 άρθ. 15 και 51 του Συντάγματος δεν προβλέπει σύσταση κόματος απο μη πορτογάλους. Η αλλαγή αυτών των άρθρων προβλέπεται σύντομα. Ναι. Αν διαμένουν στη Φινλανδία και είναι άνω των 15 ετών. Ναι Ηνωμένο Βασίλειο Ναι Ναι Πληροφορίες που δωθήκαν απο τα Κράτη Μέλη Ναι Ναι Ναι Ναι Όχι Όχι Όχι Όχι Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία Δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία Ουδείς Όπως επιτρέπει και η Οδηγία το ψηφοδέλτιο των υποψηφίων δενμπορεί να αποτελείται από πλειονότητα ξένων (άρρθρο 106(5) νόμου 25. 2. 79) Οι πολίτες της ΕΕ που δενέχουν την ολλανδική υπηκοότητα μπορούν να υποβάλουν υποψηφιότητα μόνο για τις ευρωεκλογές και τις δημοτικές εκλογές Ουδείς Τα εκλογικά τμήματα δεν μπορούν να αποτελούνται αποκλειστικά από αλλοδαπούς. Άρθρο 9 Β Lei 14/87 (για να αποφευχθεί η πολικότητα) Ναι, εφόσον διαμένουν στη Φινλανδία Ναι Όχι Όχι Όχι Ουδείς Ουδείς Ουδείς ΠΙΝΑΚΑΣ 5* Κράτος μέλος [Ai ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΟΑΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 93/109/ΕΚ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΕΠΙΜΕΡΟΥΣ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ Άρθρο 7 εδάφιο 1 : το κράτος μέλος της κατοικίας δύναται να εξακριβώνει ότι ο πολίτης της Ένωσης, ο οποίος έχει εκδηλώσει πρόθεση να ασκήσει το δικαίωμα του εκλέγειν στο εν λόγω κράτος μέλος, δεν έχει εκπέσει του δικαιώματος αυτού στο κράτος μέλος καταγωγής, δυνάμει ατομικής αποφάσεως αστικού ή ποινικού δικαίου. Άρθρο 9 εδάφιο 3: εξάλλου το κράτος μέλος της κατοικίας δύναται να απαιτεί από τον κοινοτικό εκλογέα: α) να διευκρινίζει στην αναφερόμενη παράγραφο 2 δήλωση του ότι δεν έχει κηρυχθεί έκπτωτος του εκλογικού του δικαιώματος στο κράτος μέλος καταγωγής· β) να προσκομίσει ισχύον αποδεικτικό ταυτότητας· γ) να δηλώνει την ημερομηνία από την οποία κατοικεί σε αυτό ή σε άλλο κράτος μέλος. Άρθρο 10 εδάφιο 3: εξάλλου το κράτος μέλος της κατοικίας δύναται να απαιτεί από τον κοινοτικό εκλόγιμο να προσκομίσει ισχύον αποδεικτικό ταυτότητας· μπορεί, επίσης, να απαιτήσει από τον κοινοτικό εκλόγιμο να δηλώσει την ημερομηνία από την οποία είναι υπήκοος ενός κράτους μέλους. Βέλγιο Ναι. Άρθρο 3 bis L Δανία Γερμανία Όχι α) Ναι. Άρθρο 1 εδάφιο 3, 2, 2° Νόμος 23 Μαρτίου β)'Οχι γ)'Οχι Όχι Όχι Όχι Ναι. Άρθρο 6α § 2 ΝΓ 2 EU WG σε συνδυασμό με το άρθρο 17 α §5 EuWO. (όπου είναι απαραίτητο, σε περίπτωση αμφιβολίας) α) Άρθρο 6 § 2 Nr 2 EUW σε συνδυασμό με το 17 α(4) EuWO β) Ναι γ) Ναι α) Ναι. 11 §2Nr lb-ld Eu WG β) Ναι. 11 §2 Nr lb-ld EuWG Άρθρο 14 εδάφιο 1: εάν το ποσοστό των πολιτών τηςΈνωσης που κατοικούν σε ένα κράτος μέλος χωρίς να έχουν την ιθαγένεια του και έχουν την ηλικία ψήφου υπερβαίνει το 20% του συνόλου των ψηφοφόρων μπορούν να επιβληθούν κατά παρέκκλιση περιορισμοί στη δυνατότητα εκλέγειν και εκλέγεσθαι. Άρθρο 14 εδάφιο 2: αν οι υπήκοοι ενός άλλου κράτους μέλους που κατοικούν σ'αυτό έχουν το δικαίωμα του εκλέγειν για το Εθνικό Κοινοβούλιο, το πρώτο κράτος μέλος δύναται να μην εφαρμόσει για αυτούς τους υπηκόους τα άρθρα 6 έως 13. Όχι Όχι Όχι Όχι Όχι Όχι Ελλάδα Ισπανία Γαλλία Ιρλανδία Ιταλία Λουξεμβούργο (Λ) PC Κάτω Χώρες Αυστρία Πορτογαλία Ναι, μετά την ανταλλαγή των απαραίτητων πληροφοριών με τα κράτη μέλη (άρθρο 6 νόμου 2196/94) Ναι. Άρθρο 3 d) RD (όταν είναι απαραίτητο) Ναι Όχι Όχι Όχι Όχι Όχι Όχι Φινλανδία Ναι (όπου είναι απαραίτητο) Σουηδία Όχι α) Ναι. Αρθρο 4 §3 α) β) Ναι. Αρθρο 4 §3 β) γ) Ναι. Αρθρο 4 §3 γ) α) Ναι. Άρθρο 3 §ld)RD. β) Ναι. Άρθρο 3 § 2 RD Υ) Όχι α) Ναι. Άρθρο 2 §4 β) Ναι γ) Όχι Όχι α) Ναι. Άρθρο 2 §2 - κατά προτίμηση παρουσίαση πιστοποιητικού β) Όχι γ) Όχι a)Nai. Ap0pol,(2)l°d) β) Ναι. Άρθρο 1,(2)2° γ) Ναι. Άρθρο 1,(2)3° α) Ναι Υ33 1 β) Όχι γ) Όχι α) Ναι. §5(1)WEG β) Ναι. γ) Όχι α) Ναι Άρθρο 20 (9-d) Ley 69/78 (RE) β) Ναι. Άρθρο 20 (3) (RE). Υ) Όχι α) Ναι, όπου είναι απαραίτητο β) Όχι γ) Όχι Όχι α) Ναι. Άρθρο 5 §2. β) Ναι. Αρθρο 5 §2. α) Ναι. Άρθρο 220 bis §2 LO β) Sv. Άρθρο 220 bis §2 LO Όχι Ναι. Όχι Όχι Όχι Όχι Όχι Όχι Όχι Όχι Εδάφιο 2. Ναι αποκλειστικά για τους βρετανούς πολίτες. Όχι Όχι α) Ναι. Άρθρο 98 (2°) β) Όχι Ναι. Άρθρο 106 (5)§1 Όχι Όχι α) Όχι β) Όχι α) Ναι, άρθρο 24, Ley 14/79 β) Όχι Όχι Όχι Όχι Όχι Όχι Όχι Όχι Όχι Όχι Όχι Όχι Όχι Ηνωμένο Βασίλειο Όχι Όχι Όχι Όχι Εδάφιο 2 Ναι. Αποκλειστικά για τους ιρλανδούς πολίτες Πληροφορίες που δωθήκαν απο τα Κράτη Μέλη Vu ΠΙΝΑΚΑΣ 6* Κράτος μέλος Βέλγιο Δανία Γερμανία Ελλάδα Ισπανία Γαλλία Ιρλανδία Ιταλία Λουξεμ- βούργο Κάτω Χώρες Αυστρία Πορτογαλία Φινλανδία Σουηδία ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ 93/109/ΕΚ ΜΕΤΡΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΕΤΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΣΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ Εφαρμογή της οδηγίας: Loi du 11. 4. 94 modifiant la Loi du 23 mars 1989 relative à l'élection du PE et portant exécution de la directive du Conseil des Communautés Européennes 93/109 du 6. 12. 93 dans MB n° 10288 du 16. 4. 94 Lov nr. 1086 af 22. 12. 93 om amdring af lov nr. 746 af 7. 12. 1988 om valg af danskc repraesentanter til Europa-Parlamentet (L); Indcnrigsministericts bekendtgurclse nr. 79 af 31. 1. 1994 om slettelse af den danske valgliste af pcrsoncr, der er optaget pà valglistcn i en anden medlemsstat (N79); indenrigsministeriets bckcndtgorclsc nr. 80 af 31. 1. 1994 om EU-borgercs optagelse pà valglistcn til valg til Europa-Parlamentet (N80); Lov af 13. 1. 1997 om xndring af lov om valg af danskc reprasentanter til Europa-Parlamcnlel. Drittes Gesetz zur Andcrung des Europawahlgcsclzcs de 8. 3. 94, BGBI 1994, I, p. 419 f de 12. 3. 1994, Zweite Verordnung zur Andcrung der Kuropawahlordnung de 15. 3. 94, BGBI 1994,1, P. 544 de 19. 03. 1994 Νόμος αριθ. 2196 της 22 Μαρτίου 1994, Επίσημη Εφημερίδα της ελληνικής κυβέρνησης, τόμος 1 σειρά 41 της 22 Μαρτίου 1994 και προεδρικό διάταγμα αριθ. 60/1994 (49 Α) Ley Organica 13/94 de 30. 3. 94, ΒΟΕ n°77,102259 de 31. 3. 94 (LO); Real Decreto 2118/93 de 3. 12. 93, BOE n°290, 34662 de 4. 12. 94 (RD); Orden de) Ministerio de Economia y Hacienda 30393 de 20. 12. 1993, BOE n° 305 de 22. 12. 1993 (O. 30)y Orden del Ministerio de Economia y Hacienda de 28. 1. 94, BOE N° 25 de 29. 1. 94 (O. 20). Real Decreto 157/1996 de 2. 2. 1996 por el que se dispone la actualizaciôn mensual del censo electoral y se regulan los datos necesarios par la inscripeion en el mismo modificado con Ley Organica 1/1997 de 30. 5. 1997, BOE n° 130 de 31. 5. 97 Loi n° 94-104 du 5 février 1994 relative à l'exercice par les citoyens de l'Union Européenne résidant en France du droit de vote et de l'éligibilité au Parlement Européen (L); Décret n°94-206 du 10 mars 1994 pris pour l'application de la loi 94-104 du 5 février 1994 (D). European Parliament Elections (Voting and Candidature) Regulations 1994 of 31. 12. 1994; European Parliament Elections Act 1993, Electoral Act 1992; European Assembly Elections Acts 1977 and 1984, Statutory Declarations Act 1938; European Parliament Elections Act 1997 Decreto Leggc n° 128 del 21. 2. 1994, (JU n°47 del 26. 2. 1994 rcitcrato dal 1)1. n° 408 del 24. 6. 94 convertito dalla Legge n°483 del 3. 8. 1994, GU n°183 del 6. 8. 1994 Loi du 28 janvier 1994 fixant les modalités de l'élection des représentants du Grand Duché de Luxembourg au Parlement Européen. Wet van 26 januari 1994 houdende wijziging van de Kieswet ter uitvoering van richtlijn n. 93/109/EG van 6. 12. 93 tot vaststelling an de wijze van uitoefening in de Lid-staat van verblijf van het actieve en passieve kiesrecht bij de verkiezingen van het europese parlement, Staatsblad 1994,58. Bundesgesetz Uber die Wahl der von Osterreich zu entsendenden Abgeordneten zum Europàischen Parlament (Europawahlordnung - EuWO, BGBI. Nr 117/1996) Bundesgesetz uber die Fuhrung stândiger Evidenz der Wahl - und Stimmberechtigten bei Wahlen zum Europàischen Parlament (Europa-Wahlerevidenzgesetz - EuWEG, BGBI. Nr 118/1996) Lei 3/94 de 28. 2. 94 (RE); Lei 4/94 de 9. 3. 94 (ΡΕ), Diario da Republica Série Λ n°57 de 9. 3. 94 Laki Suomesta Euroopan parlamenttiin valittavien edustajien vaaleista (272/95) 3. 3. 1995 Lag om val till Europaparlamentet utfardad den 20 april 1995, SFS 1995:374 (repealed) 1 kap. 4, 8 och 13 §, 5 kap. 16 och 18 §, 7 kap. 5 och 12 § vallagen (SFS 1997:157) Ηνωμένο Βασίλειο European Parliamentary Elections (Changes to the Franchise and Qualification of Representatives) Regulations 1994 of 17. 2. 1994 Πληροφορίες που δωθήκαν απο τα Κράτη Μέλη ^f Ο ΠΙΝΑΚΑΣ 7* ΠΡΟΘΕΣΜΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ ΑΙΤΗΣΕΩΝ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΣΕ ΕΚΛΟΓΙΚΟΥΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥΣ Σύμφωνα με το άρθρο 9, παράγραφος 4, της οδηγίας 93/109/ΕΚ, οι πολίτες της Ευρίοπαϊκης Ένωσης που διαμένουν σε άλλο κράτος [ΐέλος, που έχουν εγγραφεί ιος εκλογείς στο κράτος μέλος της διαμονής τους για τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου του Ιουλίου 1994, παραμένουν εγγεγραμμένοι στον εκλογικό κατάλογο υπό τους ίδιους όρους με τους εΟηκούς εκλογείς, εκτός αλ' ζητήσου\' λ'α διαγραφούν ή εάν διαγραίρούν αυτεπαγγέλτως εάν δεν ανταποκρίλ'ονται πλέον στους απαιτούμενους όρους στον τομέα της διαμονής. Οι λοιποί πολίτες της Κυρωπαϊκής Ένωσης που επιθυμούν να ασκήσουν το εκλογικό τους δικαίωμα στο κράτος μέλος της διαμονής τους κατά τις προσεχείς εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου οφείλουν να υποβάλουν αίτηση εγγρα(ρής στους εκλογικούς καταλόγους. Ο κατοιτέρο) πίνακας αναφέρει, για κάθε. κράτος μέλος, τις αρχές ενώπιον το>ν οποίων οφείλουν να υποβληθούν οι αιτήσεις, καθώς και τις σχετικές προθεσμίες. Κράτος μέλος Β έ λ γ ιο Δ α ν ία Γ ε ρ μ α ν ία Ε λ λ ά δα Ι σ π α ν ία Γ α λ λ ία Ι ρ λ α ν δ ία Ι τ α λ ία Λ ο υ ξ ε μ β ο ύ ρ γο Κ ά τω Χ ώ ρ ες Αρμόδια αρχή ενώπιον της οποίας υποβάλλονται οι αιτήσεις εγγραφής σε εκλογικούς καταλόγους δημοτική αρχή του τόπου διαμονής διοικητική αρχή της εκλογικής περιφέρειας του τόπου διαμονής δημοτική αρχή του τόπου διαμονής δημοτική αρχή του τόπου διαμονής δημοτική αρχή του τόπου διαμονής δημοτική αρχή του τόπου διαμονής διοικητική αρχή (County ή City Council) του τόπου διαμονής δημοτική αρχή του τόπου διαμονής δημοτική αρχή του τόπου διαμονής δημοτική αρχή του τόπου διαμονής Α υ σ τ ρ ία Π ο ρ τ ο γ α λ ία δημοτική αρχή του τόπου διαμονής υπηρεσία εκλογικών μητρώων του τόπου διαμονής Φ ι ν λ α ν δ ία υπηρεσία μητρώων πληθυσμού Προθεσμία «vu πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια του έτους εκτός της περιόδου μεταξύ 1 ης Απριλίου και της ημέρας της ψηφοφορίας ίου έτους της διεξαγωγής των εκλογών. Προθεσμία για τις προσεχείς εκλογές του Ιΐυμο>παϊκού Κοινοβουλίου: 31 Μαρτίου 1999 το αργότερο 6 εβδομάδες πριν από την ημέρα της ψηφοφορίας το αργότερο 34 ημέρες πριν από την ημέρα της ψηφοφορίας Μεταξύ 1ης και 10ης Απριλίου κάθε έτους. Προθεσμία για τις προσεχείς εκλογές του Κυρωπαϊκού Κοινοβουλίου: 10 Απριλίου 1999 το αργότερο 41 ημέρες πριν από την ημέρα ψηφοφορίας η τελευταία εργάσιμη ημέρα του Δεκεμβρίου, για οριστική εγγραφή που υπολογίζεται από 1 ης Μαρτίου του προσεχούς έτους. Προθεσμία για τις προσεχείς εκλογές του Κυρωπαϊκού Κοινοβουλίου: 30 Δεκέμβριοι) 1998 οι αιτήσεις μπορούν να υποβληθούν καΟόλη τη διάρκεια του έτους. Προθεσμία για τις προσεχείς εκλογές του Κυρωπαϊκού Κοινοβουλίου: 13 εργάσιμες ημέρες πριν από την ημέρα της ψηφοφορίας το αργότερο 90 ημέρες πριν από την ημέρα ψηφοφορίας Κατά την 1 η Απριλίου κάθε έτους. Προθεσμία για τις προσεχείς εκλογές του Κυρωπαϊκού Κοινοβουλίου: 31 Μαρτίου 1998 το αργότερο 42 ημέρες πριν από την ημέρα της ψηφοφορίας (μητρώο του πληθυσμού). Προθεσμία για τις προσεχείς εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου: έντυπο που πρέπει να αποσταλεί στη δημοτική αρχή του τόπου διαμονής το αργότερο τρεις εβδομάδες πριν από την ημέρα της ψηφοφορίας το αργότερο 65 ημέρες πριν από την ημέρα της ψηφοφορίας Μεταξύ 2ας και 31 ης Μαΐου κάθε έτους. Προθεσμία που καθορίστηκε για τις προσεχείς εκλογές του Κυρωπαϊκού Κοινοβουλίου: 31η Μαΐου 1998 το αργότερο 66 ημέρες πριν από την ημέρα της ψηφοφορίας Σ ο υ η δ ία τοπική φορολογική υπηρεσία το αργότερο 30 ημέρες πριν από την ημέρα ψηφοφορίας Η ν ω μ έ νο Β α σ ί λ ε ιο τοπική υπηρεσία μητρώων πληθυσμού (ERO) Απαιτείται διαμονή στο ΙΙνωμένο Μασίλειο κατά την ημερομηνία αναφοράς, ήτοι την 10η Οκτωβρίου ή την 1η Σεπτεμβρίου στην περίπτωση της Πορείας Ιρλανδίας. Προθεσμία για τις προσεχείς εκλογές του Ινηρίοπαϊκού Κοινοβουλίου: το σχετικό έντυπο πρέπει vu αποσταλεί στην τοπική υπηρεσία μητρώων πληθυσμού το αργότερο μέχρι της 16ης | Ι Δεκεμβρίου 1998. Πληροφορίες που όωΟήκαν («to τα Κράτη Μί:λη HI ISSN 0254-1483 COM(97) 731 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 06 01 05 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-752-GR-C ISBN 92-78-29909-Χ Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο Η Ζ