eurovoc_concepts:
approximation of laws
competition law
industrial property
invention
technological change

text: COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN à •ir it à Brussel, 12. 12. 1997 COM(97) 691 def. 97/0356 (COD) Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot onderlinge aanpassing van het recht inzake gebruiksmodellen (door de Commissie ingediend) TOELICHTING INLEIDING DEELI: A. B. C. D. E. TOTSTANDBRENGING VAN DE INTERNE MARKT OP HET GEBIED VAN DE GEBRUIKSMODELLEN BESCHERM ING Harmonisatie van het nationale gebruiksmodellenrecht Invoering van een gebruiksmodellenstelsel in landen waar geen dergelijk stelsel bestaat Vergemakkelijking van het vrije verkeer van goederen Voorkoming van concurrentiedistorsies in de interne markt Noodzaak van een optreden op het niveau van de Gemeenschap DEEL II: ECONOMISCHE BEHOEFTEN IN HET LICHT VAN DE DOELSTELLINGEN VAN DE GEMEENSCHAP A. Economische betekenis van de gebruiksmodellenbescherming 1. 2. 3. Gebruik van het gebruiksmodel in de Gemeenschap en redenen voor dit gebruik Betekenis van het gebruiksmodel in vergelijking met het octrooi Betekenis van het gebruiksmodel volgens ondernemingsgrootte en volgens bedrijfstak B. Versterking van het concurrentievermogen van ondernemingen en bevordering van onderzoek en ontwikkeling 1. 2. Het gebruiksmodel en het concurrentievermogen van ondernemingen Innovatie DEEL 111: BETROKKEN BELANGEN EN VOORZIENBARE EVOLUTIES A. B. C. Situatie van industrieondernemingen en zelfstandige uitvinders Veranderingen op het stuk van de productiecycli, het tijdsverloop tot de commercialisatie en de levensduur van uitvindingen Veranderingen op het stuk van de uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling DEEL IV: VORM EN INHOUD VAN HET VOORGESTELDE OPTREDEN A. B. Kenmerken van de gebruiksmodellenbescherming Rechtsgrondslag DEEL V: ARTIKELSGEWIJZE COMMENTAAR TOELICHTING INLEIDING 1. 2. 3. 4. 5. Het gebruiksmodel is een ingeschreven recht dat de houder een uitsluitende bescherming voor een technische uitvinding biedt. Evenals bij het octrooi moet de uitvinding, om voor bescherming vatbaar te zijn, nieuw zijn en op uitvinderswerkzaamheid berusten. Over het algemeen wordt echter niet dezelfde uitvindingshoogte vereist als bij het octrooi. Bovendien wordt het gebruiksmodel in de regel zonder vooronderzoek naar de nieuwheid en uitvindingshoogte verleend. Hierdoor kan het gebruiksmodel sneller en goedkoper worden verkregen dan het octrooi, maar verschaft het minder rechtszekerheid. in De Commissie heeft juli 1995 een Groenboek betreffende de gebruiksmodellenbescherming in de interne markt gepubliceerd 1. Het Groenboek had tot doel om, gezien de impact van de verschillen tussen de nationale wettelijke regelingen op de goede werking van de interne markt, een breed overleg over de noodzaak van een communautair optreden op dit gebied op gang te brengen en een aantal opties voor te stellen waarover de Commissie zich, na de ontvangen opmerkingen te hebben bestudeerd, zou kunnen uitspreken. Een communautair optreden op dit gebied zou er in de eerste plaats toe bijdragen het vrije verkeer in de Gemeenschap van goederen die op kleine technische uitvindingen zijn gebaseerd, doorzichtiger te maken en te vermijden dat de verschillen tussen de nationale wettelijke regelingen of het ontbreken van dergelijke regelingen concurrentiedistorsies veroorzaken. In de tweede plaats zou in de een dergelijk Gemeenschap, die voortdurend moeten innoveren en zich aanpassen, verbeteren en aldus dankzij de bescherming van hun uitvindingen door het gebruiksmodel, dat een bijzonder goed aan de behoeften van het midden- en kleinbedrijf instrument vormt, hun concurrentiepositie op de wereldmarkt aangepast versterken. initiatief het rechtskader voor de ondernemingen Dit initiatief behoort overigens tot de acties die de Commissie heeft voorgesteld in het eerste actieplan voor innovatie in Europa dat zij in november 1996 heeft gepubliceerd^, teneinde een gunstig kader voor de innovatie te creëren. In dit actieplan wordt gesteld dat de Commissie in het licht van de commentaar op het Groenboek over gebruiksmodellen zal nagaan of een ontwerp van communautaire wetgeving op dit gebied nuttig is. Alle belanghebbende kringen hebben actief aan het overleg deelgenomen. De Commissie heeft bijna 90 reacties op het Groenboek ontvangen, waaruit de belangstelling van de betrokkenen voor deze materie blijkt. Ook het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité hebben over dit onderwerp COM(95)370 def. van 19. 7. 1995 "Innovatie ter bevordering van groei en werkgelegenheid", COM(96)589 def. van 20. 11. 1996, punt 2. 6 advies uitgebracht. Voorts heeft de Commissie hoorzittingen gehouden, namelijk op 23 september 1996 ten behoeve van de Europese bedrijfsorganisaties en op 4 november 1996 ten behoeve van de deskundigen van de lidstaten, teneinde de noodzaak van een communautair initiatief op het gebied van het gebruiksmodel te beoordelen en te bepalen wat een dergelijk initiatief zou moeten inhouden. 6. 7. Uit het overleg is gebleken dat er in de Gemeenschap een reële behoefte aan een gebruiksmodellenbescherming bestaat, met name in bepaalde bedrijfstakken (o. m. speelgoed, uurwerken, optiek, microtechniek en micromechanica) en in het midden- en kleinbedrijf, omdat de octrooibescherming voor bepaalde soorten uitvindingen zoals kleine technische uitvindingen minder geschikt is. De belanghebbende kringen uit het bedrijfsleven hebben zich overwegend voorstander verklaard van een communautair initiatief op dit gebied in de vorm van een harmonisatie van de nationale wettelijke regelingen, met inbegrip van de invoering van een gebruiksmodellenstelsel in de lidstaten waar een dergelijk stelsel nog niet bestaat. DEEL I: TOTSTANDBRENGING VAN DE INTERNE MARKT OP HET GEBIED VAN DE GEBRUIKSMODELLENBESCHERMING A. HARMONISATIE VAN HET NATIONALE GEBRUIKSMODELLENRECHT 8. 9. liet huidige voorstel heeft hoofdzakelijk tot doel de door de nationale wetgeving aan technische uitvindingen geboden bescherming op het niveau van de Gemeenschap te harmoniseren, en strekt er bijgevolg toe de goede werking van de interne markt te waarborgen. Op het ogenblik gelden voor de bescherming van dergelijke uitvindingen verschillende regels naar gelang van de lidstaat van de Europese Gemeenschap, of ontbreken zulke regels zelfs. in bepaalde De verschillen tussen de beschermingsstelsels en het ontbreken van lidstaten kunnen uitvinders en kleine bescherming ondernemingen ervan weerhouden in andere lidstaten bescherming aan te vragen. In onderstaande tabel wordt voor een aantal geselecteerde lidstaten over de periode 1987-1990 het gemiddelde jaarlijkse aantal binnenlandse aanvragen om gebruiksmodellen met het aantal aanvragen uit andere lidstaten vergeleken^. Binnenlandse aanvragen Aanvragen uit andere Duitsland 13. 608 België Spanje Griekenland Portugal 77 3. 519 269 56 lidstaten 1. 494 73 394 57 45 Bron: Industrial Property Statistics, Publications A and B, WIPO; Belgisch octrooibureau Volgens een enquête onder ondernemingen en zelfstandige uitvinders, gehouden in het kader van een algemene studie van het IFO-Institut over de economische betekenis van de gebruiksmodellenbescherming in de Voor (Jrickenland beslaan er geen gegevens over het jaar 1987, omdat in dat land het gebruiksmodel eerst dat jaar bij wet nr. 1733/1987 is ingevoerd. Europese Unie^, wijst het geringe aantal aanvragen uit andere lidstate erop dat zich bij grensoverschrijdende aanvragen moeilijkheden voordoen. De verschillen lussen de wettelijke regelingen vormen voor de aanvragers, en inzonderheid voor zelfstandige uitvinders en voor kleine en middelgrote ondernemingen, moeilijk te overwinnen administratieve obstakels en belemmeren aldus de industriële innovatie en de totstandbrenging van de interne markt. 10. De harmonisatie zal het mogelijk maken dat gelijkwaardige nationale gebruiksmodellenstelsels naast elkaar bestaan. De aanvrager van een gebruiksmodel zal de zekerheid hebben dat hij in andere lidstaten een gelijkwaardige bescherming kan verkrijgen, en zal niet meer met een hele reeks uiteenlopende regelingen te maken krijgen. Wanneer hij in een andere lidstaat bescherming aanvraagt, zal hij weten onder welke voorwaarden hij die kan verkrijgen en wat de omvang ervan is. Bovendien zal de harmonisatie de kosten doen dalen en het aanvragen van bescherming in andere lidstaten vereenvoudigen. 11. De onderlinge aanpassing van de nationale wettelijke regelingen onderstelt de vaststelling van materiële bepalingen die betrekking hebben op het toepassingsgebied van de richtlijn, het onderwerp van de bescherming, de beschermingsvoorwaarden, de beschermingsomvang en beschermingsduur, de uitputting van de rechten en de verval- en metigheidsgronden. Deze onderlinge aanpassing zal er ook toe bijdragen dat zich minder geschillen voordoen die schadelijk zijn voor de interne markt. B. INVOERING VAN EEN GEBRUIKSMODELLENSTELSEL IN LANDEN WAAR GEEN DERGELIJK STELSEL BESTAAT 12. De onderlinge aanpassing van de wettelijke regelingen van de lidstaten van de Gemeenschap zal de lidstaten die geen gebruiksmodellenstelsel kennen, ertoe verplichten deze vorm van bescherming in te voeren. Dit zal het geval zijn voor het Verenigd Koninkrijk, Luxemburg en Zweden. 13. Uit een enquête onder ondernemingen en zelfstandige uitvinders in het Verenigd Koninkrijk, gehouden in het kader van het eerder vermelde algemene onderzoek van het IFO-Institut, is gebleken dat er met name in het midden- en kleinbedrijf een duidelijke economische belangstelling bestaat voor deze nieuwe vorm van bescherming, die de octrooibescherming zal aanvullen. C. VERGEMAKKELIJKING VAN HET VRIJE VERKEER VAN GOEDEREN 14. Artikel 3, onder c), van het EG-Verdrag bepaalt dat het optreden van de Gemeenschap de totstandbrenging van een interne markt, gekenmerkt door de afschaffing tussen de lidstaten van hinderpalen voor onder meer het ll'O-Inslitut, Die wirtschaftliche Bedeutung des Gebrauehsmustersehutzes in der I-uropaischen Union, Münehen, mei 1994 vrije verkeer van goederen, omvat. Voorts bepaalt artikel 7 A van het EG- Verdrag dat de interne markt een ruimte zonder binnengrenzen omvat, waarin onder meer het vrije verkeer van goederen is gewaarborgd. De krachtens de nationale wettelijke regelingen verkregen gebruiksmodellenbescherming geldt echter uitsluitend op het grondgebied van de lidstaat waarvoor die bescherming is verleend. 15. Het gebruiksmodel is een recht dat tot de industriële en commerciële eigendomsrechten in de zin van artikel 36 van het EG-Verdrag behoort. Het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen heeft de artikelen 30 en 36 van het EG-Verdrag in verband met het vrije verkeer van goederen uitgelegd en heeft hierbij verklaard dat, ook al raakt het Verdrag niet aan het bestaan van de rechten die door de wetgeving van een lidstaat inzake de commerciële en industriële eigendom zijn erkend, de uitoefening van die rechten niettemin naar gelang van de omstandigheden door de verboden van het Verdrag kan worden geraakt, waarbij inbreuken op het vrije verkeer van goederen slechts worden gedoogd voorzover ze hun rechtvaardiging vinden in het waarborgen van de rechten die het specifieke voorwerp van deze eigendom vormen-*. 16. De meeste lidstaten hebben een gebruiksmodellenstelsel ingevoerd. Andere lidstaten zoals het Verenigd Koninkrijk, Luxemburg en Zweden kennen Deze in het geheel geen gebruiksmodellenbescherming. verschillen op het stuk van de bescherming, waarop de rechthebbende geen vat heeft, dwingen hem soms markten te mijden waarop hij geen gelijkwaardige bescherming voor zijn uitvinding kan verkrijgen. 17. Bovendien bemoeilijken de verschillen tussen de nationale stelsels de grensoverschrijdende bescherming van uitvindingen in de interne markt. Bij een enquête onder ondernemingen en zelfstandige uitvinders, gehouden in het kader van het eerder vermelde algemene onderzoek van het IFO- Institut, verklaarde gemiddeld 50% van de ondervraagde ondernemingen dat zich bij buitenlandse aanvragen om gebruiksmodellen in de interne markt in zekere mate/in sterke mate belemmeringen voordoen, terwijl 32% niet in staat was zich een mening te vormen omdat de stelsels al te zeer van elkaar verschillen. De beschermingsom vang verschilt aanzienlijk naar gelang van het nationale stelsel, zodat het kan gebeuren dat een uitvinding in de ene lidstaat wel maar in de andere lidstaat niet of niet onder dezelfde voorwaarden voor bescherming vatbaar is. Dit kan onder meer te maken hebben met de voor het verlenen van een gebruiksmodel vereiste In sommige lidstaten (bv. België, Frankrijk) is het uitvindingshoogte. inventiviteitsvereiste bij het gebruiksmodel even streng als bij het octrooi, terwijl het in andere lidstaten (bv. Spanje, Griekenland, Italië) minder Zie o. m. HvJEG, 3. 7. 1974, zaak 192/73, Van Zuylen Frères/Hag AG, Jurispr. 1974, blz. 731; en HvJEG, 31. 10. 1974, zaak 15/74, Centrafarm en De Peijper/Sterling Durg, Jurispr. 1974, blz. 1147. streng is. Maar zelfs binnen de groep van lidstaten waar een beperkte uitvindingshoogte volstaat, kan dit begrip nog een zeer verschillende inhoud hebben. Bovendien heeft ook het nieuwheidsvereiste niet in alle lidstaten dezelfde draagwijdte. Zo wordt in Spanje de nieuwheid aan de hand van de stand van de techniek in het eigen land beoordeeld, terwijl in de andere lidstaten het criterium van de internationale stand van de techniek wordt gehanteerd, zij het in bepaalde gevallen met beperkingen (Duitsland, Portugal). Hetzelfde geldt voor de beschermingsduur. Deze kan 6 jaar bedragen (bv. België, Frankrijk), 7 jaar (Griekenland), 8 jaar (Finland), 10 jaar (bv. Duitsland, Denemarken) of meer (bv. Portugal, waar de beschermingsduur onbeperkt kan worden verlengd). Het geval kan zich dus voordoen dat een uitvinding na zekere tijd in de ene lidstaat niet meer beschermd is en in de andere lidstaat nog wel. Ook de procedureregels, met name die welke betrekking hebben op de aanvraag om een gebruiksmodel, verschillen van lidstaat tot lidstaat. In bepaalde gevallen wordt een vooronderzoek naar de nieuwheid en uitvindingshoogte verricht (België, Frankrijk), terwijl in de meeste andere gevallen beschermingsvatbaarheidstoetsing plaatsvindt. Het behoeft geen betoog dat de rechtsonzekerheid op al deze punten niet bepaald bevorderlijk is voor het vrije verkeer van goederen in de interne markt. formele slechts een 18. De verschillen tussen de nationale beschermingsstelsels hebben bijgevolg een direct effect op de handel tussen de lidstaten en op het vermogen van de ondernemingen om de interne markt als de enige omgeving voor hun economische en industriële activiteiten te beschouwen. Dit leidt tot een gebrek aan doorzichtigheid en draagt er niet toe bij dat het vrije verkeer van goederen vlotter verloopt. D. VOORKOMING VAN CONCURRENTIEDISTORSIES IN DE INTERNE MARKT 19. Artikel 3, onder g), van het EG-Verdrag bepaalt dat het optreden van de Gemeenschap de invoering omvat van een regime waardoor wordt verzekerd dat de mededinging binnen de interne markt niet wordt vervalst. Deze doelstelling houdt verband met de in artikel 2 van het EG-Verdrag vervatte verplichting om een harmonische en evenwichtige ontwikkeling van de economische activiteit binnen de gehele Gemeenschap te bevorderen. De totstandbrenging, op het gebied van de bescherming van de industriële eigendom, van gelijke concurrentievoorwaarden voor alle deelnemers aan het economische leven is voor hen een conditio sine qua non om daadwerkelijk van de fundamentele vrijheden van het EG-Verdrag gebruik te kunnen maken. 20. De huidige verschillen tussen de nationale beschermingsstelsels en de hieruit voortvloeiende noodzaak om een beroep te doen op juridisch adviseurs of octrooigemachtigden, veroorzaken echter administratieve problemen en hoge kosten voor de marktdeelnemers, inzonderheid voor zelfstandige uitvinders en voor kleine en middelgrote ondernemingen. Hierdoor kunnen ondernemingen minder aan innovatie doen en raken zij geïsoleerd, zodat de concurrentie wordt scheefgetrokken. Het is immers niet uitgesloten dat ondernemingen gedwongen zijn hun commercieel beleid op de nationale markten van de lidstaten mede te laten bepalen door de mogelijkheid om in die lidstaten bescherming voor hun producten te verkrijgen. Voor de consument kan dit tot gevolg hebben dat producten die op technische uitvindingen zijn gebaseerd, niet in de gehele Gemeenschap verkrijgbaar zijn. De in paragraaf 16 genoemde verschillen hebben eveneens een directe impact op de concurrentievoorwaarden in de interne markt. 21. Er zij voorts op gewezen dat in de lidstaten waar voor het gebruiksmodel dezelfde uitvindingshoogte als voor het octrooi wordt vereist, uitvindingen met geringe uitvindingshoogte niet op toereikende wijze worden beschermd, zodat producten kunnen worden gekopieerd of nagemaakt, zonder dat daartegen iets kan worden ondernomen. De situatie is in dit opzicht geen gebruiksmodellenbescherming kennen. zorgwekkender lidstaten nog die de in 22. De kopieën en namaakproducten worden doorgaans tegen een lagere kostprijs dan de originele producten vervaardigd. Dit kan ertoe leiden dat in de lidstaten waar het beschermingsniveau laag is of waar geen bcschcrmingsstclsel bestaat, het marktaandeel van de kopieën en namaakproducten groter wordt dan dat van de originele producten. Bovendien valt niet uit te sluiten dat met de toenemende integratie van de interne markt namaakproducten gemakkelijker in landen met een hoog beschermingsniveau zullen kunnen worden ingevoerd. 23. Deze situatie is niet in overeenstemming te brengen met de doelstelling van de Gemeenschap om de rechten die uit de creatieve inspanningen van Europese onderzoekers en uitvinders voortspruiten, en de belangrijke investeringen van Europese ondernemingen op dit gebied tegen onrechtmatige handelingen van anderen te beschermen. Dit leidt ook tot concurrentievervalsing. Om dit te verhelpen, moét ervoor worden gezorgd dat ondernemingen die in de interne markt bedrijvig zijn, ten aanzien van de mededinging op gelijke voet staan met hun concurrenten. E. NOODZAAK VAN EEN OPTREDEN OP HET NIVEAU VAN DE GEMEENSCHAP 24. en midden- Er bestaat in het bedrijfsleven, met name in bepaalde bedrijfstakken en in het een op gebruiksmodellenbescherming communautair niveau. Aan deze behoefte kan alleen door een optreden op het niveau van elke lidstaat afzonderlijk niet tegemoet worden gekomen. Een harmonisatie van de wetgeving van de lidstaten op communautair niveau is bijgevolg noodzakelijk. Dankzij een dergelijke harmonisatie zal kleinbedrijf, voor uitvindingen technische behoefte aan eenzelfde uitvinding in de gehele Gemeenschap op dezelfde wijze kunnen worden beschermd. 25. in artikel 3 B van het EG-Verdrag neergelegde Ingevolge het evenredigheidsbeginsel moeten de beoogde maatregelen evenwel evenredig zijn met het voornaamste doel dat wordt nagestreefd, namelijk de werking van de interne markt doorzichtiger te maken. De harmonisatie van de nationale wettelijke regelingen inzake gebruiksmodellen, met inbegrip van de invoering van een gebruiksmodellenstelsel in de lidstaten waar geen dergelijk stelsel bestaat, moet zich bijgevolg niet tot alle aspecten van die regelingen uitstrekken, maar moet beperkt blijven tot een onderlinge aanpassing van de belangrijkste bepalingen, die de meest directe impact op de werking van de interne markt hebben. in 26. Het is dus niet de bedoeling om op het niveau van de Gemeenschap een communautair gebruiksmodellenstelsel te voeren, waardoor het mogelijk zou zijn om door middel van één aanvraag bij één bureau, volgens één procedure en met toepassing van dezelfde bepalingen bescherming te verkrijgen in één gebied dat alle lidstaten omvat. Het is evenmin de bedoeling om in een wederzijdse erkenning te voorzien, waardoor een in één lidstaat krachtens het aldaar geldende stelsel verkregen gebruiksmodel op verzoek van de aanvrager ook in de andere lidstaten geldig zou zijn. Tijdens het door de Commissie met het Groenboek ingeleide debat is immers gebleken dat er in het bedrijfsleven maar een matige belangstelling voor deze twee benaderingen bestond. 10 DEEL II: ECONOMISCHE BEHOEFTEN DOELSTELLINGEN VAN DE GEMEENSCHAP IN HET LICHT VAN DE A. ECONOMISCHE BETEKENIS VAN DE GEBRUIKSMODELLENBESCHERMING 1. 27. Gebruik van het gebruiksmodel in de Gemeenschap en redenen voor dit gebruik Een goede maatstaf voor de economische betekenis van het gebruiksmodel voor de ondernemingen is de mate waarin hiervan in de Gemeenschap in de praktijk gebruik wordt gemaakt. Wat binnenlandse aanvragen betreft, blijkt het aantal aanvragen in de landen die een beschermingsstelsel met een beperkt inventiviteitsvereiste kennen, hoger te zijn dan in de landen waar dezelfde uitvindingshoogte als voor het octrooi wordt vereist (bv. gemiddeld 12. 000 aanvragen per jaar in Duitsland, tegenover slechts enkele honderden in Frankrijk). Het aantal buitenlandse aanvragen is daarentegen de van omdat gebruiksmodellenstelsels in de Gemeenschap voor problemen zorgt. heterogeniteit laag, zeer de 28. Wat de mogelijke evolutie van het gedrag van aanvragers van gebruiksmodellen in de Gemeenschap betreft, heeft een enquête onder octrooigemachtigden, gehouden in het kader van het eerder vermelde algemene onderzoek van het IFO-Institut, aangetoond dat een toename van het aantal aanvragen te verwachten valt, mocht de wetgeving ingrijpend worden gewijzigd. De versoepeling van de beschermingsvoorwaarden zou de belangrijkste reden zijn om vaker gebruiksmodellen aan te vragen, en dit ongeacht de ondernemingsgrootte. Bovendien is tijdens het overleg met het bedrijfsleven op grond van het Groenboek van de Commissie naar voren gekomen dat er een reële economische behoefte aan een gebruiksmodellenbescherming voor technische uitvindingen bestaat, in het midden- en kleinbedrijf en in bepaalde bedrijfstakken (bv. speelgoed, uurwerken, enz. ). inzonderheid 29. De redenen voor het gebruik van de gebruiksmodellenbescherming - tevens de kenmerken van deze vorm van bescherming - zijn de volgende: Snelle en eenvoudige inschrijving: het verkrijgen van een gebruiksmodel duurt gemiddeld 6 maanden, tegenover 2 tot 4 jaar voor een octrooi, omdat in de regel geen nieuwheids- en inventiviteitsonderzoek plaatsvindt. Dit betekent in de eerste plaats dat de aanvrager snel tegen namaak wordt beschermd, hetgeen leidt tot versterking van de concurrentiepositie van de ondernemingen, met name kleine en middelgrote ondernemingen, en tot verbetering van de kwaliteit van hun producten, inzonderheid investerings- en consumptiegoederen, door middel van marketing. Voorts maakt de snelle inschrijving een snelle economische exploitatie van de 11 uitvinding mogelijk, hetzij door licentiëring, hetzij door eigen gebruik. bij vereist, volstaan Minder strenge beschermings voorwaarden: terwijl voor het verkrijgen van een octrooi volle uitvindingshoogte en absolute de meeste nieuwheid worden gebruiksmodellenstelsels een geringere uitvindingshoogte en een relatieve nieuwheid (bv. in Spanje, waar slechts de stand van de techniek in het eigen land in aanmerking wordt genomen), zodat de voorwaarden voor het verkrijgen van een gebruiksmodel minder streng en gemakkelijker te vervullen zijn. Dat een lagere uitvindingshoogte wordt vereist dan voor octrooien, is een belangrijke reden om gebruiksmodellen aan te vragen, omdat aldus bescherming kan worden verkregen voor uitvindingen die een kleine technologische vooruitgang betekenen, en die niet alleen voor kleine en middelgrote ondernemingen maar ook voor grote ondernemingen belangrijk zijn. in tegenstelling tot het octrooi wordt het Lage kosten: gebruiksmodel zonder nieuwheids- en inventiviteitsonderzoek verleend, zodat het goedkoper is. Dit voordeel is met name belangrijk voor ondernemingen die behoefte hebben aan een zo afdoend mogelijke bescherming tegen namaak en die grote aantallen gebruiksmodellen moeten aanvragen. De kosten zijn ook een beslissende factor in het geval van uitvindingen waarvan het commerciële succes onzeker is. Dit geldt inzonderheid voor kleine en middelgrote ondernemingen, die meestal niet over voldoende marktinformatie beschikken om de kans op succes van nieuwe producten te voorspellen, terwijl grote ondernemingen gebruik kunnen maken van planning- en prognosemiddelen waarmee zij het risico van mislukking kunnen beperken. Voorlopige bescherming tot de verlening van een octrooi: de snelle inschrijving van het gebruiksmodel maakt het mogelijk de betrekkelijk lange periode tot de verlening van een octrooi na een vooronderzoek te overbruggen, voorzover de uitvinding volgens beide stelsels voor bescherming vatbaar is. Deze voorlopige bescherming is vooral nuttig in de lidstaten waar eerst na een grondig nieuwheids- en inventiviteitsonderzoek een octrooi wordt verleend en waar de verleningsprocedure dus relatief lang duurt. 12 2. 30. Betekenis van het gebruiksmodel in vergelijking met het octrooi De betekenis van de nationale gebruiksmodellenstelsels in verhouding tot het octrooistelsel is in hoge mate afhankelijk van de opzet van de verschillende stelsels. Een vergelijking van het aantal binnenlandse (niet bij het Europees Octrooi bureau ingeschreven) octrooiaanvragen, het aantal Europese octrooi-aanvragen en het aantal aanvragen om gebruiksmodellen in vier lidstaten van de Gemeenschap over de periode 1987-1991, behalve voor Italië, waarvoor over de periode 1987-1989 enkel cijfers betreffende het om gebruiksmodellen beschikbaar waren (zie onderstaande tabel), laat zien dat in de landen waar een geringere uitvindingshoogte wordt vereist dan voor het octrooi (bv. Duitsland, Spanje, Italië), het aantal aanvragen om gebruiksmodellen hoger is dan in de landen waar voor het verkrijgen van een gebruiksmodel dezelfde voorwaarden gelden als voor het verkrijgen van een octrooi (bv. Frankrijk). octrooi-aanvragen binnenlandse aanvragen aantal en Aantal octrooi aanvragen/aanvragen om gebruiksmodellen volgens geselecteerd land Binnenlandse octrooi aanvragen Europese octrooi aanvragen Aanvragen om gebruiksmodelle Duitsland Spanje Frankrijk Italië. 271 7. 31. 209 0. 369 55. 672 1. 017 22. 350 9. 927 61. 057 17. 260 1. 771 10. 890 Bron: Europees Octrooibureau (EPIDOS/INPADOC) - stand per 9. 7. 1993; IFO-octrooistatistieken; berekeningen van het IFO-Institut Deze situatie vindt hierin haar verklaring dat de stelsels waarbij een geringere uitvindingshoogte volstaat, zich van het octrooistelsel onderscheiden doordat de beschermingsvoorwaarden minder streng zijn. Beide vormen van bescherming hebben dus een eigen reden van bestaan. Gebruiksmodellenstelsels waarbij dezelfde beschermingsvoorwaarden gelden als in het octrooirecht, zijn minder aantrekkelijk, omdat ze met de octrooibescherming concurreren en vele aanvragers deze laatste vorm van bescherming vanwege de grotere rechtszekerheid interessanter vinden. Betekenis van het gebruiksmodel volgens ondernemingsgrootte en volgens bedrijfstak De economische betekenis van de gebruiksmodellenbescherming is niet voor alle ondernemingen gelijk, maar hangt van de aard van de belangen van elke 31. 32. 3. 33. 13 onderneming af. Uit een studie die in Duitsland is verricht6, maar waarvan de resultaten op alle lidstaten van de Gemeenschap kunnen worden toegepast, is gebleken dat weliswaar ook grote ondernemingen met een jaaromzet van meer dan 1,25 miljard ECU belangstelling voor het gebruiksmodel hebben, maar dat toch vooral ondernemingen met een jaaromzet tot 5 miljoen ECU van deze vorm van bescherming gebruik maken. Deze belangstelling van kleine en middelgrote ondernemingen? voor het gebruiksmodel heeft vooral met een besparing van kosten, tijd en administratief werk te maken. 34. Bovendien leiden de O&O-activiteiten van deze ondernemingen vanwege hun beperkte financiële en menselijke middelen vaak tot technische uitvindingen met geringe uitvindingshoogte, die niet steeds aan de voorwaarden voor octrooiering voldoen. Het gaat meestal om technische verbeteringen die door hun aantal en wisselwerking een even belangrijk effect op de in de betrokken sector toegepaste technologie hebben als uitvindingen stricto sensu. 35. Voorts blijkt uit onderzoek naar aanvragen om gebruiksmodellen in de Gemeenschap^ dat van het gebruiksmodel gebruik wordt gemaakt in bepaalde bedrijfstakken waar er een behoefte aan voortdurende innovatie, inzonderheid in de vorm van kleine technische uitvindingen, bestaat. Het elektrotechniek, betreft hier vooral de fijnmechanica en optiek en de auto-industrie. sectoren machinebouw, B. VERSTERKING VAN HET CONCURRENTIEVERMOGEN VAN ONDERNEMINGEN EN BEVORDERING VAN ONDERZOEK EN ONTWIKKELING 1. Het gebruiksmodel en het concurrentievermogen van ondernemingen 36. Het behoeft geen betoog dat aankomende inventieve inspanningen ondernemingen een technologische voorsprong bezorgen en in belangrijke mate hun concurrentiekracht beïnvloeden. De concurrentiekracht van de ondernemingen staat sedert jaren op de voorgrond van het Europese beleid. Het innovatievermogen als katalysator van het concurrentievermogen is Problem des deutschen Patentwesens im Hinblick auf die Innovationstatigkeiten der Wirtschaft, Studie van het Il'O-institut voor het Duitse Ministerie van Economische Zaken, 1989 In aanbeveling 96/280/KG van de Commissie van 3 april 1996 (PB nr. L 107 van 30. 4. 1996) worden KMO's omschreven als ondernemingen met minder dan 250 werknemers, waarvan ofwel de jaaromzet 40 miljoen l'CU niet overschrijdt, ofwel het jaarlijkse balanstotaal 27 miljoen I-CU niet overschrijdt, en die niet voor 25% of meer van het kapitaal of van de stemrechten in handen zijn van één onderneming of van verscheidene ondernemingen gezamenlijk die niet aan de definitie van KMO of van kleine onderneming beantwoorden. Europees Octrooibureau, afdeling Wenen, stand per 8. 1. 1993; enquête onder ondernemingen in Denemarken, AIPPI Yearbook 1986, 1-4 14 dan ook een onderdeel van de Europese industriepolitiek van de jaren negentig geworden^. 37. In deze optiek vormt het gebruiksmodel vanwege zijn kenmerken die het van het octrooi onderscheiden, zoals de snelle en eenvoudige verlening, op zich een concurrentiemiddel voor ondernemingen, met name voor kleine en middelgrote ondernemingen, waarmee zij hun marktpositie kunnen consolideren of verstevigen en dat tot een betere economische en commerciële exploitatie van technische uitvindingen bijdraagt. 38. Bij een enquête in een aantal geselecteerde lidstaten, gehouden in het kader van het eerder vermelde algemene onderzoek van het IFO-Institut, heeft de overgrote meerderheid van de ondervraagde industrieondernemingen en zelfstandige uitvinders verklaard dat onder de positieve effecten van de gebruiksmodellenbescherming de verbetering van de marktpositie onmiskenbaar de eerste plaats bekleedt, en dit ongeacht de ondernemingsgrootte. De marktdeelnemers zijn zich er namelijk van bewust dat zij hun concurrentievoorsprong slechts kunnen behouden, indien juridische beschermingsmaatregelen, waaronder het gebruiksmodel, gedurende een bepaalde tijd kunnen beletten hun producten te kopiëren of na te maken. door middel concurrenten hun van zij Het is voor een onderneming van lévensbelang dat zij blijk kan geven van originaliteit en dat zij door middel van een voortdurende innovatie van haar producten en werkwijzen haar voorsprong op haar concurrenten kan behouden, zodat bij de afnemers een positief imago van het technologische innovatievermogen De gebruiksmodellenbescherming kan aldus ook tot de versterking van de concurrentiepositie van de Europese ondernemingen op de wereldmarkt bijdragen. onderneming ontstaat. van de 2. innovatie 39. producten Innovatie^, in de zin van opeenvolgende technische verbeteringen, is van levensbelang voor industrieondernemingen. Deze ondernemingen moeten hun producten voortdurend verbeteren of vernieuwen, willen zij hun marktaandeel behouden of marktaandeel veroveren. De ontwikkeling van nieuwe het concurrentievermogen van de ondernemingen. De innovatie staat op het ogenblik in de Europese Gemeenschap echter nog niet op hetzelfde peil als in de Verenigde Staten en Japan, haar belangrijkste handelspartners. Het gedeelte van het BBP dat aan onderzoek wordt besteed, de uitgaven van de industrie voor onderzoek, de uitgaven voor onderzoek per hoofd van de bevolking en het totale aantal onderzoekers in vergelijking met de actieve bedrijfstakken verhoogt alle in t; 1 ° Zie met name de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement van 16 november 1990 over het industriebeleid, COM(90)556 def. Zie het Groenboek van de Commissie over innovatie, COM(95)688 def. 15 bevolking zijn in de Europese Gemeenschap lager dan in Japan en de Verenigde Staten. ter De gebruiksmodellenbescherming vormt een belangrijk middel bevordering van de technische innovatie bij de Europese ondernemingen. Zoals de rechtsbescherming van de intellectuele eigendom het innovatievermogen in de Europese Unie en vormt dit een belangrijk middel om de overgang van idee naar product te vergemakkelijken. het Europees Parlement beklemtoont^, bevordert 40. Terwijl de grote ondernemingen niet verwachten dat, buiten de gewone vernieuwing van het productengamma, de innovatieactiviteit nog in aanzienlijke mate zal toenemen of de levenscyclus van de producten nog korter zal worden, zijn de kleine en middelgrote ondernemingen zich er daarentegen van bewust dat zij vanwege de fellere concurrentie hun innovatieactiviteit moeten intensifiëren. De gebruiksmodellenbescherming lijkt dus goed geschikt voor kleine technische uitvindingen met een betrekkelijk korte levensduur, die in de toekomst wellicht aan belang zullen winnen. Deze bescherming zal vooral ten goede komen aan de kleine en middelgrote ondernemingen, die meer dan 99% van de Europese ondernemingen uitmaken en die in de Europese Gemeenschap goed zijn voor 66% van de werkgelegenheid en 65% van de omzet. Verslag over het Groenboek van de Commissie betreffende de gebruiksmodellenbescherming in de interne markt, document EP 214. 304/def. van 26. 6. 1996 16 DEEL III: BETROKKEN BELANGEN EN VOORZIENBARE EVOLUTIES A. SITUATIE VAN INDUSTRIEONDERNEMINGEN EN ZELFSTANDIGE UITVINDERS 41. Bij een in 1993 in vijf lidstaten van de Gemeenschap gehouden enquête hebben de ondervraagde ondernemingen en zelfstandige uitvinders duidelijk belangstelling betoond voor een bijzondere vorm van technische uitvindingen, naast de bescherming voor hun kleine octrooibescherming, maar onder minder strenge voorwaarden, zonder vooronderzoek, goedkoper en van kortere duur (zie onderstaande tabel). Belangstelling voor een gebruiksmodellenbescherming (in procent van de ontvangen antwoorden) Grote Matige Geringe Geen mening Volgens geselecteerd land Duitsland Spanje Frankrijk Italië 46 41 22 26 Verenigd Koninkrijk 32 Volgens ondernemingsgrootte tot 100 werknemers 41 van 101 werknemers tot 500 48 van 501 werknemers tot 1000 29 meer dan werknemers 1000 27 Alle grootteklassen 39 30 25 51 42 25 34 28 37 32 32 16 12 13 19 34 12 17 24 38 20 8 22 13 13 9 13 7 10 3 9 Bron: Enquête van het IFO-Institut in een aantal geselecteerde lidstaten van de Gemeenschap, 1993; berekeningen van de Europese Commissie, 1994 17 42. Uit bovenstaande tabel blijkt duidelijk dat er bij de ondernemingen een betrekkelijk grote behoefte aan een dergelijke vorm van bescherming bestaat: gemiddeld 39% van de ondervraagde ondernemingen verklaart hiervoor "grote belangstelling" te hebben, 32% "matige belangstelling" en slechts 20% "geringe belangstelling". Een analyse van de enquêteresultaten volgens ondernemingsgrootte leert dat de belangstelling voor een dergelijke vorm van bescherming onmiskenbaar het grootst is bij ondernemingen met ten hoogste 500 werknemers, en iets minder groot bij ondernemingen met meer dan 1. 000 werknemers. 43. De enquêteresultaten laten ook zien dat ondernemingen en zelfstandige uitvinders, onafhankelijk van hun huidige positie in de interne markt, in ieder geval de mogelijkheid van een toekomstige uitbreiding van hun afzetmarkten willen openhouden en bijgevolg voor een groot deel in een gebruiksmodellenbescherming in de Gemeenschap geïnteresseerd zijn. B. VERANDERINGEN OP HET STUK VAN DE PRODUCTIECYCLI, HET TIJDSVERLOOP T OT DE C O M M E R C I A L I S Â T^ EN DE L E V E N S D U UR V AN U I T V I N D I N G EN 44. Er vallen in de nabije toekomst belangrijke evoluties te verwachten. Deze zullen de behoefte aan flexibele vormen van bescherming zoals de gebruiksmodellenbescherming nog doen toenemen. De productiecycli worden over de gehele wereld korter. Dit betekent dat er minder tijd verloopt tussen een uitvinding, de commercialisatie van die uitvinding en de volgende generatie van producten. Het is dus noodzakelijk dat snel bescherming kan worden verkregen, maar niet meer onontbeerlijk dat die bescherming van lange duur is, tenzij in bepaalde sectoren zoals die van de farmaceutische producten. In Japan doet zich in dit opzicht een bijzondere evolutie voor. Volgens een enquête van het Japan Institute of Intellectual Property'2 begint in dit land de commercialisatie van door een gebruiksmodel beschermde uitvindingen vaak reeds tussen de indiening van de aanvraag en de publicatie, die plaatsvindt zonder onderzoek. In de Verenigde Staten bestaat er volgens een enquête van het Patent Office*-* een tendens naar een snellere ontwikkeling van nieuwe uitvindingen, en dit in alle bedrijfstakken, met uitzondering van brandstoffen, levensmiddelen en chemische en farmaceutische producten. De levensduur van een uitvinding bedraagt heden ten dage gemiddeld niet meer dan zes jaar. 45. Deze tendens naar een verkorting van de productiecycli en van de levensduur van uitvindingen in de bedrijfstakken waar het meest van de gebruiksmodellenbescherming gebruik wordt gemaakt (bv. machinebouw, elektrotechniek, auto- is duidelijk waarneembaar 12 13 Questionnaire Relating to Legal Protection of the Fruits of R&D, Japan Institute of Intellectual Property, 1991. Business Week, Science & Technology, 3 augustus 1992, CHI Research Inc. 18 industrie). Het verlenen van een Europees octrooi duurt gemiddeld vier jaar. Stelt men de gemiddelde levensduur van technische uitvindingen hiertegenover, dan dringt de conclusie zich op dat er in de toekomst naast de octrooibescherming een snel verkrijgbare bescherming voor uitvindingen met korte levensduur moet komen. Het gebruiksmodel komt het best aan deze behoefte tegemoet. C. VERANDERINGEN OP HET STUK VAN DE UITGAVEN VOOR ONDERZOEK EN ONTWIKKELING 46. De O&O-activiteit vormt een centraal thema in het economisch onderzoek. Een enquête onder ondernemingen en zelfstandige uitvinders, gehouden in het kader van het eerder vermelde algemene onderzoek van het IFO- Institut, lijkt evenwel uit te wijzen dat de O&O-uitgaven weinig zullen evolueren, vooral in hoogtechnologische branches en bij grote ondernemingen. Zo verwacht met name in de sectoren machinebouw, vervoer, elektrotechniek, fijnmechanica, optiek en medische techniek tussen 50 en 58% van de respondenten dat de O&O-uitgaven niet zullen evolueren. Gezien de intensieve inspanningen in alle bedrijfstakken om kostenverminderingen te realiseren, moet het echter reeds als positief worden beschouwd dat de O&O-uitgaven constant blijven. 47. Er bestaat niettemin nog ruimte voor een stijging van de O&O-uitgaven, bijvoorbeeld in de sectoren verpakkings- en vervoertechniek, in de hout en meubelindustrie en bij de producenten van huishoudartikelen. Er moet voor de technische uitvindingen die hieruit zullen voortvloeien in een adequate bescherming worden voorzien. Ook deze tendens maakt aannemelijk dat het gebruiksmodel in de toekomst aan belang zal winnen. 19 DEEL IV: VORM EN INHOUD VAN HET VOORGESTELDE OPTREDEN A. KENMERKEN VAN DE GEBRUIKSMODELLENBESCHERMING 48. Het gebruiksmodel is een ingeschreven recht dal een uitsluitende bescherming biedt aan technische uitvindingen. Hierin verschilt het van het siermodel, dat het uiterlijk van een voorwerp beschermt, en niet de uitvinding die eraan ten grondslag ligt. Evenals bij het octrooi moet de technische uitvinding waarvoor bescherming wordt aangevraagd, nieuw zijn en een zekere uitvindingshoogte bezitten. Over het algemeen wordt een geringere uitvindingshoogte vereist dan bij het octrooi. Bovendien wordt het gebruiksmodel in tegenstelling tot het octrooi zonder onderzoek naar de nieuwheid en uitvindingshoogte verleend. Deze bescherming kan dus sneller en goedkoper worden verkregen, maar verschaft minder rechtszekerheid. Zoals het Europees Parlement opmerkt 14? behoeft het aan de gebruiksmodellenbescherming inherente gebrek aan rechtszekerheid geen beletsel voor de invoering van dit stelsel in het Gemeenschapsrecht te zijn, omdat de voordelen van deze vorm van bescherming zwaarder wegen dan de nadelen. 49. Momenteel op alleen bestaat nationaal niveau gebruiksmodellenbescherming. Drie lidstaten (het Verenigd Koninkrijk, Luxemburg en Zweden) kennen geen gebruiksmodellenstelsel. In de overige lidstaten bestaan wel dergelijke stelsels, maar ze verschillen sterk van elkaar, en er worden naast het begrip gebruiksmodel ook andere begrippen gehanteerd zoais gebruikscertificaat, gebruiksmodelcertificaat, zesjarig octrooi, kort octrooi, klein octrooi, enz, Hoewel de stelsels sterk van elkaar verschillen, vormen ze alle een aanvulling op het octrooistelsel, omdat ze bescherming bieden aan technische uitvindingen. Alle bestaande stelsels hebben overigens tot doel het innovatievermogen van de ondernemingen te verhogen. 50. Dat de nationale stelsels van elkaar verschillen, is niet bevorderlijk voor hel vrije verkeer van goederen en een onvervalste mededinging in de interne markt. Bovendien zet het de Europese ondernemingen niet tot innovatie aan. Voortdurende innovatie bezorgt ondernemingen een technologische voorsprong en is dus zeer belangrijk voor hun concurrentiekracht. Verslag over het Groenboek van de Commissie betreffende de gebruiksmodellenbescherming in de interne markt, document EP 214. 304/def. van 26. 6. 1996 20 51. De laatste jaren is trouwens gebleken dat er in de Gemeenschap grote belangstelling voor de gebruiksmodellenbescherming bestaat. Zo werd de voorbije jaar lidstaten (Ierland, Denemarken, Griekenland, Oostenrijk en Finland) een gebruiksmodellenstelsel ingevoerd, zodat nu twaalf van de vijftien lidstaten deze vorm van bescherming kennen. in vijf 52. Het huidige voorstel voor een richtlijn strekt ertoe de belangrijkste bepalingen te harmoniseren, met name die welke betrekking hebben op het onderwerp van de bescherming, de beschermingsvoorwaarden, de beschermingsomvang en de beschermingsduur. Het voorstel heeft niet tot doel een communautair gebruiksmodel in te stellen dat in de gehele Gemeenschap geldig is, noch een speciaal orgaan op te richten dat bevoegd is voor de gehele Gemeenschap gebruiksmodellen te verlenen. Het voorstel houdt wel in dat de lidstaten die nog geen gebruiksmodellenstelsel kennen, een dergelijk stelsel in hun nationaal recht zullen moeten invoeren. Het in een aantal lidstaten (waaronder Spanje, Finland, Griekenland, Italië en Portugal) geldende vereiste dat de door een gebruiksmodel te beschermen uitvinding een driedimensionale vorm moet hebben, is niet overgenomen, omdat het niet meer aan de huidige behoeften beantwoordt. Hierdoor kan het toepassingsgebied van de voorgestelde richtlijn tot werkwijzen worden uitgebreid. Biologische materie, chemische en farmaceutische stoffen en uitvindingen die mede computerprogramma's betreffen, worden in de richtlijn zelf uitdrukkelijk van de bescherming uitgesloten. 53. Dankzij de harmonisatie zal de aanvrager van een gebruiksmodel de zekerheid hebben dat hij in alle lidstaten een gelijkwaardige bescherming kan verkrijgen, en zal hij niet langer met een hele reeks uiteenlopende regelingen te maken krijgen. Wanneer hij in een lidstaat bescherming aanvraagt, zal hij weten onder welke voorwaarden hij die kan verkrijgen en wat de omvang ervan is. Dankzij de harmonisatie zullen de kosten lager lidstaten worden, zal het aanvragen van bescherming eenvoudiger worden en zal bijgevolg innovatie worden aangemoedigd. in andere naar de nieuwheid zonder vooronderzoek 54. Om te vermijden dat een te grote rechtsonzekerheid ontstaat doordat in te en veel gevallen uitvindingshoogte bescherming wordt verleend, wordt in het huidige voorstel in een reeks uitzonderingen op de bescherming voorzien, onder meer voor biologische materie, chemische en farmaceutische stoffen en werkwijzen en computerprogramma's. Voorts wordt in het voorstel de beschermingsduur beperkt en wordt voorzien in de opstelling van een onderzoeksverslag op verzoek van de aanvrager; de lidstaten zullen ook kunnen bepalen dat een onderzoeksverslag moet worden opgesteld, telkens wanneer een rechtsvordering wordt ingesteld teneinde de aan het gebruiksmodel verbonden rechten te doen gelden. Tenslotte wordt in het voorstel niet de mogelijkheid uitgesloten dat de lidstaten bij de verlenging van de bescherming een hogere taks eisen. 21 B. RECHTSGRONDSLAG 55. De de van verschillende instandhouding nationale gebruiksmodellenstelsels in de Gemeenschap kan een negatief effect op het vrije verkeer van goederen hebben, concurrentiedistorsies in de interne markt veroorzaken en er aldus toe leiden dat de concurrentievoorwaarden worden scheefgetrokken. De onderlinge aanpassing van de belangrijkste nationale bepalingen inzake gebruiksmodellen zal de werking van de interne markt doorzichtiger maken, de innovatie en technische vooruitgang op het niveau van de Gemeenschap stimuleren en bevorderlijk zijn voor het intracommunautaire goederenverkeer. 56. De harmonisatie van de nationale wetgeving is ook in het belang van de betrokken economische kringen, met name de bedrijven, die zich overwegend voorstander hebben verklaard van een harmonisatie van de nationale wetgeving inzake gebruiksmodellen door middel van een richtlijn, hetgeen ook de invoering inhoudt van een beschermingsstelsel in de lidstaten die nog geen dergelijke stelsel kennen. 57. De Commissie stelt voor toepassing te maken van artikel 100 A van het EG-Verdrag als rechtsgrondslag voor de huidige richtlijn, zoals dit ook is geschied voor de overige richtlijnen tot onderlinge aanpassing van de nationale wetgeving op het gebied van de intellectuele en industriële eigendom* 5. Het Hof van Justitie heeft de juistheid van de keuze van deze rechtsgrondslag herhaaldelijk bevestigd^. 15 16 Zie o. m. Richtlijn 89/104/EEG betreffende de aanpassing van het merkenrecht der lidstaten (PB nr. L 40 van 11. 2. 1989, blz. 1), Richtlijn 93/98/EEG betreffende de harmonisatie van de beschermingstermijn van het auteursrecht en van bepaalde naburige rechten (PB nr. L 290 van 24. 11. 1993, blz. 9), Richtlijn 96/9/EG betreffende de rechtsbescherming van databanken (PB nr. L 77 van 27. 3. 1996, blz. 20), enz. Zie HvJEG, advies 1/94 van 15. 11. 1994, bevoegdheid van de Gemeenschap tot het sluiten van internationale overeenkomsten op het gebied van diensten en de bescherming van de intellectuele eigendom, Jurispr. 1994, blz. 1-5267; en HvJEG, 13. 7. 1995, zaak C-350/92, Spanje/Raad, Jurispr. 1995, blz. 1-1985. 22 mWL V: ARTIKELSGEWUZE COMMENTAAR 58. De nationale gebruiksmodellenstelsels sluiten aan bij het nationale octrooirecht, zodat de desbetreffende bepalingen ten dele overeenkomen met die van het Europees Octrooiverdrag. Omwille van de samenhang is ook in dit voorstel een aantal artikelen opgesteld naar het voorbeeld van de overeenkomstige bepalingen van het Europees Octrooiverdrag. Artikel 1 59. Het begrip gebruiksmodel moet duidelijk worden gedefinieerd, onder verwijzing naar de verschillende in de lidstaten gehanteerde begrippen. Opgemerkt zij evenwel dat de voor België en Nederland vermelde benamingen niet officieel zijn maar in de voorbereidende werkzaamheden van de wet voorkomen. Dankzij deze definitie zullen de lidstaten precies weten welke nationale bepalingen door deze richtlijn worden geraakt. Artikel 2 60. Dit artikel bakent het toepassingsgebied van de voorgestelde richtlijn af. Deze is van toepassing op de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake gebruiksmodellen. Dit betekent dat de lidstaten die geen gebruiksmodellenstelsel kennen, overeenkomstig de bepalingen van deze richtlijn een dergelijk stelsel zullen moeten invoeren. Artikel 3 61. Dit voor artikel bepaalt aanmerking uitvindingen welke in de gebruiksmodellenbescherming namelijk uitvindingen die nieuw zijn, op uitvinderswerkzaamheid berusten en op het gebied van de nijverheid kunnen worden toegepast. Worden niet als uitvindingen natuurwetenschappelijke theorieën en wiskundige methoden; esthetische vormgevingen; stelsels, regels en methoden voor het verrichten van geestelijke arbeid, voor het spelen of voor de bedrijfsvoering; en presentaties van gegevens. ontdekkingen, beschouwd: komen, Artikel 4 62. dit artikel worden de In gebruiksmodellenbescherming opgesomd. Naast de gebruikelijke uitzondering betreffende de openbare orde en de goede zeden worden als uitzonderingen vermeld: uitvindingen die betrekking hebben op biologisch uitzonderingen op de 23 materiaal; uitvindingen die betrekking hebben op chemische of farmaceutische stoffen of werkwijzen; en uitvindingen die mede computerprogramma's betreffen. De uitsluiting van biologische, chemische en farmaceutische uitvindingen wordt gerechtvaardigd door het feit dat de betrokken materies, stoffen en werkwijzen eerst na een lange voorbereiding op de markt kunnen worden gebracht en dus in aanmerking moeten kunnen komen voor de octrooibescherming, die van langere duur is dan de gebruiksmodellenbescherming. Bovendien is in deze sectoren vanwege hun complexiteit een bescherming zonder voorafgaand nieuwheids- en inventiviteitsonderzoek moeilijk denkbaar. De uitsluiting van uitvindingen die mede computerprogramma's betreffen, heeft te maken met het feit dat deze uitvindingen momenteel worden beschermd door octrooien (wanneer het met software verband houdende uitvindingen betreft) of door het auteursrecht (wanneer het computerprogramma's als zodanig betreft). Artikel 5 In dit artikel wordt het begrip nieuwheid nader omschreven. Een uitvinding wordt als nieuw beschouwd, indien zij geen deel uitmaakt van de stand van de techniek. Onder nieuwheid moet nieuwheid ten opzichte van de universele stand van de techniek (absolute nieuwheid) worden verstaan, zoals dit ook het geval is bij de meeste nationale gebruiksmodellenstelsels. De stand van de techniek wordt gevormd door al hetgeen vóór de datum van indiening van de aanvraag om een gebruiksmodel is gemaakt door een schriftelijke of mondelinge beschrijving, door toepassing of op enige andere wijze. Tot de stand van de techniek wordt voorts ook gerekend de inhoud van aanvragen om gebruiksmodellen, zoals die zijn ingediend, waarvan de datum van indiening gelegen is vóór de datum van indiening van de betrokken aanvraag om een gebruiksmodel en die op of na die datum zijn gepubliceerd. toegankelijk Artikel 6 Een geacht omschreven. uitvinding wordt In dit artikel wordt het begrip uitvindershoogte in de zin van deze richtlijn nader op uitvinderswerkzaamheid te berusten, indien de aanvrager in de aanvraag om een gebruiksmodel op duidelijke en overtuigende wijze aantoont dat de uitvinding ten opzichte van de stand van de techniek hetzij bijzonder doeltreffend is, bijvoorbeeld omdat zij gemakkelijk kan worden toegepast of gebruikt, hetzij een praktisch voordeel of een voordeel op het gebied van de nijverheid biedt. Met deze formulering wordt beoogd de verscheidenheid van gevallen te omvatten die in de verschillende nationale stelsels zijn geregeld en die zich in de praktijk voordoen, en waarvan het gemeenschappelijke kenmerk is dat het gaat om uitvindingen met een geringere uitvindingshoogte dan in het octrooirecht wordt vereist. Het kan bijvoorbeeld gaan om een uitvinding waardoor een technisch probleem wordt opgelost of een uitvinding waardoor het gebruik van een product 24 63. 64. efficiënter of eenvoudiger wordt en het nut van dat product bijgevolg toeneemt. Artikel 7 65. Dit artikel bepaalt wat moet worden verstaan onder een uitvinding die vatbaar is voor toepassing op het gebied van de nijverheid, namelijk een uitvinding waarvan het onderwerp op om het even welk gebied van de nijverheid, met inbegrip van de landbouw, kan worden vervaardigd of toegepast. Menselijke en dierlijke chirurgische en geneeskundige behandelingsmethoden en diagnosemethoden worden niet als industrieel toepasbare uitvindingen beschouwd. Artikel 8 66. In lid 1 van dit artikel worden de voorwaarden vastgesteld waaraan de aanvraag om een gebruiksmodel moet voldoen. Lid 2 bepaalt dat de aanvrager een indieningstaks en eventueel een onderzoekstaks moet betalen. Deze laatste taks is verschuldigd wanneer op verzoek van de aanvrager een onderzoeksverslag wordt opgesteld. Dit artikel laat de lidstaten de mogelijkheid de aan het einde van de eerste geldigheidstermijn te betalen taksen op een voldoende hoog bedrag vast te stellen om de houders van gebruiksmodellen ervan te weerhouden hun rechten in stand te houden wanneer deze geen commerciële waarde meer bezitten. Artikel 9 67. Dit artikel betreft de datum van indiening van de aanvraag om een gebruiksmodel. Deze datum is de datum waarop de aanvrager documenten overlegt die een aanduiding dat een gebruiksmodel wordt aangevraagd, gegevens waaruit de identiteit van de aanvrager blijkt, en een beschrijving en een of meer conclusies bevatten. Artikel 10 68. Dit artikel bepaalt dat in de aanvraag om een gebruiksmodel de naam van de uitvinder moet worden vermeld. Indien de aanvrager niet de uitvinder of de enige uitvinder is, moet hierbij worden verklaard op welke wijze hij het recht op het gebruiksmodel heeft verkregen. Artikel 11 69. Dit artikel betreffende de eenheid van uitvinding bepaalt dat de aanvraag om een gebruiksmodel slechts betrekking mag hebben op één enkele uitvinding of op een groep van uitvindingen die zodanig onderling verbonden zijn dat zij op één enkele algemene uitvindingsgedachte berusten. 25 Artikel 12 70. Dit artikel betreffende de uiteenzetting van de uitvinding bepaalt dat de uitvinding in de aanvraag om een gebruiksmodel zodanig duidelijk en volledig moet worden beschreven dat zij door een deskundige kan worden toegepast. Artikel 13 71. Dit artikel bepaalt dat de conclusies het te beschermen onderwerp moeten beschrijven, duidelijk en beknopt moeten zijn en steun moeten vinden in de beschrijving. Het bepaalt voorts dat het aantal conclusies beperkt moet blijven tot hetgeen, gelet op de aard van de uitvinding, strikt noodzakelijk is. Door dit vereiste wordt de beschermingsomvang beperkt en wordt aldus het feit gecompenseerd dat geen vooronderzoek plaatsvindt. Artikel 14 72. Dit artikel betreffende het uittreksel bepaalt dat het uittreksel alleen als technische informatie bedoeld is en voor geen enkel ander doel, met name niet voor de uitlegging van de omvang van de gevraagde bescherming, in aanmerking mag worden genomen. Artikel 15 73. Dit artikel betreffende het formele onderzoek bepaalt dat slechts een toetsing aan de vormvoorwaarden van de artikelen 8 en 10 plaatsvindt en dat geen onderzoek naar de nieuwheid, de uitvindingshoogte of de industriële toepasbaarheid van de uitvinding wordt verricht. Artikel 16 74. Dit artikel betreffende het onderzoeksverslag bepaalt dat slechts op verzoek van de aanvrager een onderzoeksverslag wordt opgesteld en dat de bevoegde autoriteit waarbij de aanvraag is ingediend, elke instantie die zij daartoe bevoegd acht, met de opstelling van dit verslag kan belasten. toegestaan het opstellen van een Voorts wordt het de lidstaten onderzoeksverslag verplicht te stellen in het geval dat een rechtsvordering wordt ingesteld teneinde de door het gebruiksmodel verleende rechten te doen gelden. Artikel 17 75. Dit artikel betreffende het recht van voorrang is opgesteld naar het voorbeeld van artikel 4, A en C, van het Unieverdrag van Parijs. Degene die op regelmatige wijze een aanvraag om een gebruiksmodel of een octrooiaanvraag heeft ingediend in een lidstaat die partij is bij het Unieverdrag, geniet gedurende twaalf maanden na de indiening van de eerste aanvraag een recht van voorrang voor het indienen van een aanvraag om een gebruiksmodel in de andere lidstaten. 26 Artikel 18 76. Dit artikel geeft degene die een octrooiaanvraag heeft ingediend, tijdens de behandeling van die aanvraag gedurende een bepaalde tijd het recht om in dezelfde lidstaat naast zijn octrooiaanvraag of in de plaats daarvan een aanvraag om een gebruiksmodel in te dienen. Dit recht vervalt vanzelfsprekend wanneer reeds met betrekking tot de octrooiaanvraag een beroep op voorrang is gedaan. De algemene bepalingen betreffende het recht van voorrang zijn hier van toepassing. Artikel 19 77. In tegenstelling tot wat geldt voor het octrooi, waarvan de beschermingsdüur twintig jaar bedraagt, wordt de duur van het gebruiksmodel vastgesteld op zes jaar, te rekenen vanaf de datum van indiening van de aanvraag. De duur van het gebruiksmodel kan twee keer met twee jaar worden verlengd, maar kan in geen geval meer bedragen dan tien jaar, te rekenen vanaf de datum van indiening van de aanvraag. Het betreft hier een belangrijk verschil met het octrooi, dat zijn rechtvaardiging vindt in de korte levensduur van technische uitvindingen en hun geringere uitvindingshoogte. Artikel 20 78. De leden 1 en 2 betreffen de door het gebruiksmodel verleende rechten, naargelang het onderwerp van de bescherming een voortbrengsel of een werkwijze is. De bepalingen zijn opgesteld naar het voorbeeld van artikel 28, lid 1, van de in het kader van de Wereldhandelsorganisatie gesloten Overeenkomst inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendom (TRIPS-Overeenkomst). Lid 3 betreft de beperkingen op de rechtsvervolgen van het gebruiksmodel en is opgesteld naar het voorbeeld van artikel 27, onder a) en b), van het Gemeenschapsoctrooiverdrag. Lid 4, dat is opgesteld naar het voorbeeld van artikel 28, lid 2, van de TRIPS-Overeenkomst, bepaalt dat de houder van een gebruiksmodel het recht heelt om het gebruiksmodel over te dragen, het door erfopvolging te doen overgaan en licentieovereenkomsten te sluiten. Lid 5 sluit aan bij artikel 30 van de TRIPS-Overeenkomst. Het bepaalt dat de lidstaten in beperkte uitzonderingen op de door een gebruiksmodel verleende uitsluitende rechten kunnen voorzien, mits deze uitzonderingen niet op ongerechtvaardigde wijze afbreuk doen aan de normale exploitatie van het gebruiksmodel en de wettige belangen van de houder niet op ongerechtvaardigde wijze schaden, de belangen van derden in aanmerking genomen. Lid 6 tenslotte bepaalt dat, wanneer de wetgeving van een lidstaat andere vormen van gebruik zonder toestemming van de houder toestaat dan die welke op grond van lid 5 zijn toegestaan (bv. in het geval van dwanglicenties), de bepalingen moeten worden geëerbiedigd die met betrekking tot octrooien op soortgelijke vormen van gebruik van toepassing zijn. Ingevolge deze bepaling zijn de in artikel 31 van de TRIPS-Overeenkomst vastgestelde voorwaarden van overeenkomstige toepassing op gebruiksmodellen. Artikel 21 79. In dit artikel betreffende de uitputting van de rechten in de Gemeenschap wordt in lid 1 het beginsel overgenomen dat is neergelegd in artikel 28 van het Gemeenschapsoctrooiverdrag. De door het gebruiksmodel verleende rechten strekken zich niet uit tot handelingen die het door dit gebruiksmodel 27 beschermde voortbrengsel of de door dit gebruiksmodel beschermde werkwijze betreffen en die worden verricht nadat dit voortbrengsel of deze werkwijze door de houder of met zijn uitdrukkelijke toestemming in de Gemeenschap in het verkeer is gebracht. Door het beschermde voortbrengsel of de beschermde werkwijze in een lidstaat in de handel te brengen heeft de houder van het gebruiksmodel immers kunnen profiteren van de economische voordelen die zijn uitsluitend recht met zich brengt, en heeft hij hiermee zijn parallelle rechten op bescherming lidstaten uitgeput. Om elke dubbelzinnigheid weg te nemen, wordt in lid 2 het beginsel van de internationale uitputting expliciet uitgesloten, hetgeen betekent dat de door het gebruiksmodel verleende rechten zich uitstrekken tot handelingen die het beschermde voortbrengsel of de beschermde werkwijze betreffen en die worden verricht nadat dit voortbrengsel of deze werkwijze door de houder of met zijn uitdrukkelijke toestemming buiten de Gemeenschap in het verkeer is gebracht. in de andere Artikel 22 80. te vragen. Lid 1 van dit artikel betreffende de cumulatie van bescherming biedt de mogelijkheid om voor eenzelfde uitvinding gelijktijdig of achtereenvolgens zowel een octrooi als een gebruiksmodel aan Deze cumulatiemogelijkheid is met name van belang wanneer iemand voorlopige bescherming wenst totdat een octrooi wordt verleend, wanneer hij er niet zeker van is of zijn uitvinding voldoende uitvindingshoogte bezit om octrooieerbaar te zijn, of wanneer hij zich zo afdoend mogelijk wil beschermen door voor eenzelfde uitvinding een beroep op beide stelsels te doen. Om een te sterke machtspositie van de rechthebbende te vermijden, wordt het de lidstaten evenwel toegestaan te bepalen dat een verleend gebruiksmodel wordt geacht geen rechtsgevolgen te hebben, indien voor dezelfde uitvinding een octrooi is verleend en dit octrooi is gepubliceerd (lid 2). Wanneer lidstaten geen gebruik maken van deze mogelijkheid, moeten zij in ieder geval de nodige maatregelen treffen opdat de rechthebbende in geval van een inbreuk op zijn rechten niet achtereenvolgens op grond van beide beschermingsstelsels rechtsvorderingen kan instellen (lid 3). Met deze bepaling wordt beoogd successieve rechtsvorderingen te verbieden, zodat de rechthebbende niet na een vergeefse procedure op grond van zijn octrooi een nieuwe procedure op grond van zijn gebruiksmodel kan inleiden of vice versa. Artikel 23 81. Dit artikel betreffende het verval van het gebruiksmodel is opgesteld naar het voorbeeld van artikel 50 van het Gemeenschapsoctrooiverdrag. Het gebruiksmodel vervalt bij het verstrijken van de vastgestelde termijn, wanneer de houder van het gebruiksmodel afstand doet of indien de indieningstaks en eventueel de onderzoekstaks niet tijdig zijn betaald. 28 Artikel 24 het van naar voorbeeld 82. Dit artikel betreffende de nietigheidsgronden van het gebruiksmodel is het opgesteld Gemeenschapsoctrooiverdrag. Het verzoek tot nietigverklaring kan slechts op de volgende gronden berusten: het onderwerp van het gebruiksmodel is niet vatbaar voor bescherming; het gebruiksmodel beschrijft de uitvinding niet zodanig duidelijk en volledig dat zij door een deskundige kan worden toegepast; het onderwerp van het gebruiksmodel wordt niet gedekt door de inhoud van de aanvraag, zoals die is ingediend; de beschermingsomvang is uitgebreid. artikel van 56 Artikel 25 83. De voorgestelde richtlijn moet uiterlijk op 31 december 1999 in nationaal recht worden omgezet. De lidstaten moeten de Commissie hiervan onverwijld in kennis stellen. Zij stellen de regels vast voor de verwijzing naar de richtlijn in de bepalingen die zij aannemen of bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De lidstaten moeten de Commissie de tekst van de aldus vastgestelde bepalingen van intern recht mededelen. Artikel 26 84. Dit artikel bepaalt dat de richtlijn op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 'm werking treedt, overeenkomstig artikel 191, lid 1, van het EG-Verdrag. Artikel 27 85. Dit artikel bepaalt dat de richtlijn is gericht tot de lidstaten, ook tot die welke geen gebruiksmodellenbescherming kennen. 29 Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot onderlinge aanpassing van het recht inzake gebruiksmodellen HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100A, Gezien het voorstel van de Commissie, Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité, Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag, Overwegende dat de Gemeenschap en de lidstaten er volgens het Verdrag zorg voor moeten dragen dat de omstandigheden voor het concurrentievermogen van de industrie van de Gemeenschap aanwezig zijn, en met name een betere benutting van het industrieel potentieel van het beleid inzake innovatie, onderzoek en technologische ontwikkeling moeten stimuleren; Overwegende dat technische uitvindingen heden ten dage een belangrijke rol spelen, omdat dankzij zulke uitvindingen betere producten van hogere kwaliteit op de markt kunnen worden gebracht, die bijzonder doeltreffend zijn, bijvoorbeeld omdat zij gemakkelijk kunnen worden toegepast of gebruikt, of die een praktisch of industrieel voordeel bieden in vergelijking met de stand van de techniek; Overwegende dat de verschillen tussen de wettelijke regelingen van de lidstaten inzake gebruiksmodellen tot gevolg hebben dat dezelfde uitvindingen niet in de gehele Gemeenschap worden beschermd of althans niet in de gehele Gemeenschap op dezelfde wijze en voor dezelfde duur worden beschermd, hetgeen niet in overeenstemming is te brengen met het vereiste van een doorzichtige interne markt zonder belemmeringen; dat het bijgevolg met het oog op de totstandbrenging en de werking van de interne markt noodzakelijk is de wettelijke regelingen van de lidstaten op dit gebied nader tot elkaar te brengen; Overwegende dat het in dit verband van belang is alle middelen aan te wenden die het concurrentievermogen van de industrie van de Gemeenschap op het gebied van onderzoek en ontwikkeling kunnen verbeteren; Overwegende dat kleine en middelgrote ondernemingen een strategische rol spelen op het gebied van de innovatie en wat betreft het vermogen om snel op de behoeften van de markt in te spelen; Overwegende dat het noodzakelijk is ondernemingen, met name kleine en middelgrote ondernemingen, en onderzoekers een instrument ter beschikking te stellen dat goedkoop, snel en gemakkelijk te beoordelen en toe te passen is; 30 Overwegende dat de gebruiksmodellenbescherming beter geschikt lijkt dan de octrooibescherming, inzonderheid voor technische uitvindingen met een specifieke uitvindingshoogte; Overwegende dat het nuttig is in de gehele Gemeenschap technische uitvindingen op adequate wijze te beschermen; Overwegende dat het in overeenstemming met het evenredigheidsbeginsel volstaat die nationale bepalingen onderling aan te passen welke de meest directe impact op de werking van de interne markt hebben; Overwegende dat het, om de doelstellingen te verwezenlijken die met de onderlinge aanpassing van de wetgeving worden beoogd, noodzakelijk is dat de verkrijging en instandhouding van het recht op een ingeschreven gebruiksmodel in alle lidstaten in beginsel aan dezelfde voorwaarden onderworpen zijn; dat te dien einde een uitputtende lijst moet worden opgesteld van de voorwaarden waaraan een technische uitvinding moet voldoen om door een gebruiksmodel te kunnen worden beschermd; Overwegende dat de meeste van deze voorwaarden aansluiten bij die welke op het gebied van de octrooibescherming gelden; dat vanwege het bijzondere karakter van de technische uitvindingen die voor de gebruiksmodellenbescherming in aanmerking komen, evenwel een verschillend vereiste inzake uitvindingshoogte moet worden gesteld; Overwegende dat de gebruiksmodellenbescherming zowel voor voortbrengselen als voor werkwijzen moet gelden; Overwegende dat van de gebruiksmodellenbescherming niet alleen die uitvindingen moeten worden uitgesloten welke gewoonlijk niet octrooieerbaar zijn, maar ook uitvindingen die betrekking hebben op chemische of farmaceutische stoffen of werkwijzen, teneinde aan de behoeften van de betrokken bedrijfstakken tegemoet te komen, alsook uitvindingen die mede computerprogramma's betreffen; Overwegende dat de aanvraag om een gebruiksmodel aan gelijkaardige voorwaarden moet voldoen als een octrooiaanvraag; dat de aanvraag om een gebruiksmodel evenwel slechts aanleiding geeft lot een formele toetsing, zonder dat een vooronderzoek naar de nieuwheid en uitvindingshoogte wordt verricht; dat slechts op verzoek van de aanvrager een onderzoeksverslag over de stand van de techniek moet worden opgesteld; Overwegende dat het met het oog op de goede werking van de interne markt en ter waarborging van een onvervalste mededinging van fundamenteel belang is dat de beschermingsomvang en de beschermingsduur van ingeschreven gebruiksmodellen voortaan volgens de wetgeving van alle lidstaten gelijk zijn; dat de beschermingsduur niet meer mag bedragen dan tien jaar; Overwegende dat de aard en draagwijdte van de door het gebruiksmodel verleende rechten nader moeten worden omschreven; dat in overeenstemming met de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen het beginsel van de communautaire uitputting van deze rechten in de regeling moet worden ingeschreven, maar dat het beginsel van de internationale uitputting uitdrukkelijk moet worden uitgesloten; 31 Overwegende dat ook moet worden voorzien in bepalingen betreffende de cumulatie van de octrooibescherming en de gebruiksmodellenbescherming en in bepalingen betreffende het verval en de nietigheid van het gebruiksmodel; Overwegende dat alle lidstaten van de Gemeenschap zijn gebonden door het Verdrag van Parijs tot bescherming van de industriële eigendom; dat de Gemeenschap en alle lidstaten zijn gebonden door de in het kader van de Wereldhandelsorganisatie gesloten Overeenkomst inzake de handelsaspecten van de intellectuele eigendom; dat de bepalingen van deze richtlijn volledig in overeenstemming moeten zijn met die van het genoemde verdrag en de genoemde overeenkomst; dat de overige verplichtingen van de lidstaten uit hoofde van het genoemde verdrag en de genoemde overeenkomst door deze richtlijn onverlet worden gelaten, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: HOOFDSTUK I ALGEMEEN Artikel 1 Definities Onder gebruiksmodel in de zin van deze richtlijn wordt verstaan het ingeschreven recht dat een uitsluitende bescherming voor technische uitvindingen verleent en dat onder de volgende benamingen in de lidstaten wordt erkend: België Octrooi van korte duur/Brevet de courte durée Denemarken Brugsmodel Duitsland Gebrauchsmuster Griekenland niCTT07ioir)xiKO U7ioÔ6tYpaxoÇ xPTlail-lOTTlxaC Spanje Frankrijk Ierland Italië Nederland Oostenrijk Portugal Finland Modelo de utilidad Certificat d'utilité Short-term patent Brevetto per modelli di utilità Zesjarig octrooi Gebrauchsmuster Modelo de utilidade Nyttighetsmodellagen 32 Artikel 2 Deze richtlijn strekt ertoe de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake gebruiksmodellen nader tot elkaar te brengen. HOOFDSTUK II TOEPASSINGSGEBIED VAN HET GEBRUIKSMODEL Artikel 3 Voor bescherming vatbare uitvindingen 1. Gebruiksmodellen worden verleend voor uitvindingen die nieuw zijn, op uitvindcrswerkzaamheid berusten en toegepast kunnen worden op het gebied van de nijverheid. 2. In de zin van lid 1 worden in het bijzonder niet als uitvindingen beschouwd: a) b) c) ontdekkingen, alsmede natuurwetenschappelijke theorieën en wiskundige methoden; esthetische vormgevingen; stelsels, regels en methoden voor het verrichten van geestelijke arbeid, voor het spelen of voor de bedrijfsvoering; d) presentaties van gegevens. Artikel 4 Uitzonderingen op de bescherming Gebruiksmodellen worden niet verleend voor: a) b) c) uitvindingen waarvan de toepassing strijdig zou zijn met de openbare orde of de goede zeden, met dien verstande dat deze strijdigheid niet kan worden afgeleid uit het enkele feit dat de toepassing van de uitvinding in één of meer lidstaten of in alle lidstaten bij een wettelijke of bestuursrechtelijke bepaling verboden is; uitvindingen die betrekking hebben op biologisch materiaal; uitvindingen die betrekking hebben op chemische of farmaceutische stoffen of werkwijzen; d) uitvindingen die mede computerprogramma's betreffen. 33 Artikel 5 Nieuwheid 1. 2. 3. Een uitvinding wordt als nieuw beschouwd, indien zij geen deel uitmaakt van de stand van de techniek. De stand van de techniek wordt gevormd door al hetgeen vóór de datum van indiening van de aanvraag om een gebruiksmodel toegankelijk is gemaakt door een schriftelijke of mondelinge beschrijving, door toepassing of op enige andere wijze. Als behorend tot de stand van de techniek wordt tevens aangemerkt de inhoud van aanvragen om gebruiksmodellen, zoals die zijn ingediend, waarvan de datum van indiening gelegen is vóór de in lid 2 bedoelde datum en die op of na die datum zijn gepubliceerd. Artikel 6 Uitvinderswerkzaamheid Een uitvinding wordt als berustend op uitvinderswerkzaamheid in de zin van deze richtlijn aangemerkt, indien de aanvrager in de aanvraag om een gebruiksmodel op duidelijke en overtuigende wijze aantoont dat de uitvinding ten opzichte van de stand van de techniek: a) hetzij bijzonder doeltreffend is, bijvoorbeeld omdat zij gemakkelijk kan worden toegepast of gçbmikt; b) hetzij een praktisch voordeel of een voordeel op het gebied van de nijverheid biedt. Artikel 7 Toepassing op het gebied van de nijverheid 1. 2. Een uitvinding wordt als vatbaar voor toepassing op het gebied van de nijverheid aangemerkt, indien het onderwerp daarvan kan worden vervaardigd of toegepast op enig gebied van de nijverheid, de landbouw daaronder begrepen. Methoden van behandeling van het menselijke of dierlijke lichaam door chirurgische ingrepen of geneeskundige behandeling en diagnosemethoden die worden toegepast op het menselijke of dierlijke lichaam, worden niet beschouwd als uitvindingen die vatbaar zijn voor toepassing op het gebied van de nijverheid in de zin van lid 1. HOOFDSTUK III AANVRAAG OM EEN GEBRUIKSMODEL Artikel 8 Voorwaarden waaraan de aanvraag moet voldoen 1. De aanvraag om een gebruiksmodel moet bevatten: 34 a) een verzoek tot verlening van een gebruiksmodel; b) c) d) een beschrijving van de uitvinding; eenof meer conclusies; in voorkomend geval, de tekeningen waarnaar de beschrijving en de conclusies verwijzen; e) een uittreksel. 2. De aanvrager van een gebruiksmodel moet een indieningstaks en, in voorkomend geval, een onderzoekstaks betalen. Artikel 9 Datum van indiening De datum van indiening van de aanvraag om een gebruiksmodel is de datum waarop de aanvrager de documenten overlegt die bevatten: a) b) c) een aanduiding dat een gebruiksmodel wordt aangevraagd; gegevens waaruit de identiteit van de aanvrager blijkt; een beschrijving en een of meer conclusies. Artikel 10 Vermelding van de uitvinder De aanvraag om een gebruiksmodel dient de naam van de uitvinder te vermelden. Indien de aanvrager niet de uitvinder of de enige uitvinder is, dient hierbij verklaard te worden op welke wijze de aanvrager het recht op het gebruiksmodel heeft verkregen. Artikel 11 Eenheid van uitvinding De aanvraag om een gebruiksmodel mag slechts betrekking hebben op één enkele uitvinding of op een groep van uitvindingen die zodanig onderling verbonden zijn dat zij op één enkele algemene uitvindingsgedachte berusten. Artikel 12 Uiteenzetting van de uitvinding De uitvinding moet in de aanvraag om een gebruiksmodel zodanig duidelijk en volledig worden beschreven dat zij door een deskundige kan worden toegepast. 35 Artikel 13 Conclusies De conclusies beschrijven het onderwerp waarvoor bescherming wordt aangevraagd. 1. Zij dienen duidelijk en beknopt te zijn en steun te vinden in de beschrijving. Het aantal conclusies dient beperkt te blijven tot hetgeen, gelet op de aard van de 2. uitvinding, strikt noodzakelijk is. Artikel 14 Uittreksel Het uittreksel is alleen bedoeld als technische informatie. Het kan niet in aanmerking worden genomen voor enig ander doel, in het bijzonder niet voor de uitlegging van de omvang van de gevraagde bescherming en voor de toepassing van artikel 5, lid 3. Artikel 15 Onderzoek op vormgebreken De bevoegde autoriteit waarbij een aanvraag om een gebruiksmodel is ingediend, 1. onderzoekt of de aanvraag aan de in de artikelen 8 en 10 vastgestelde vormvoorwaarden voldoet en gaat na of zij een beschrijving en een uittreksel bevat. Indien geen datum van indiening kan worden toegekend, stelt de bevoegde autoriteit 2. de aanvrager in de gelegenheid om onder de voorwaarden en binnen de termijn die zij vaststelt, de geconstateerde gebreken op te heffen. Worden deze gebreken niet tijdig opgeheven, dan wordt de aanvraag niet als een aanvraag om een gebruiksmodel behandeld. De in lid 1 bedoelde bevoegde autoriteit onderzoekt niet of aan de in de artikelen 5, 6 3. en 7 vastgestelde voorwaarden is voldaan. Artikel 16 Onderzoeksverslag 1. Indien aan een aanvraag om een gebruiksmodel een datum van indiening is toegekend, en indien de aanvraag niet wordt geacht te zijn ingetrokken, stelt de bevoegde autoriteit waarbij de aanvraag is ingediend, op verzoek van de aanvrager een onderzoeksverslag over de relevante stand van de techniek op, op grond van de conclusies, waarbij naar behoren rekening wordt gehouden met de beschrijving en, in voorkomend geval, met de tekeningen. De bevoegde autoriteit waarbij de aanvraag is ingediend, kan elke instantie die zij 2. daartoe bevoegd acht, met de opstelling van het onderzoeksverslag belasten. Zodra het onderzoeksverslag is opgesteld, wordt het tezamen met afschriften van 3. alle aangehaalde documenten aan de aanvrager toegezonden. 4. De lidstaten kunnen in de bepalingen die zij vaststellen om aan deze richtlijn te voldoen, het opstellen van een onderzoeksverslag verplicht stellen in het geval dat een rechtsvordering wordt ingesteld teneinde de door het gebruiksmodel verleende rechten te doen gelden. Artikel 17 Recht van voorrang 1. Degene die op regelmatige wijze in of voor een lidstaat die partij is bij het Verdrag van Parijs tot bescherming van de industriële eigendom, een aanvraag om een gebruiksmodel of een octrooiaanvraag heeft ingediend, of zijn rechtverkrijgende, geniet voor het indienen van een aanvraag om een gebruiksmodel voor dezelfde uitvinding in een of meer andere lidstaten een recht van voorrang gedurende een termijn van twaalf maanden na de indiening van de eerste aanvraag. 2. Elke aanvraag die de waarde heeft van een regelmatige nationale aanvraag, overeenkomstig de nationale wetgeving van de lidstaat waar de aanvraag is ingediend dan wel overeenkomstig bilaterale of multilaterale overeenkomsten, wordt erkend het recht van voorrang te doen ontstaan. Onder regelmatige nationale aanvraag moet worden verstaan iedere aanvraag 3. waarvan de datum van indiening kan worden vastgesteld, ongeacht het verdere lot van die aanvraag. Artikel 18 Interne voorrang Degene die op regelmatige wijze een octrooiaanvraag heeft ingediend, geniet voor 1. het indienen van een aanvraag om een gebruiksmodel voor dezelfde uitvinding een recht van voorrang gedurende een termijn van twaalf maanden, tenzij met betrekking tot de octrooi-aanvraag reeds een beroep op voorrang is gedaan. 2. IIet bepaalde in artikel 17, leden 2 en 3, is van overeenkomstige toepassing. HOOFDSTUK IV RECHTSGEVOLGEN VAN HET GEBRUIKSMODEL Artikel 19 Beschermingsduur De duur van het gebruiksmodel bedraagt zes jaar, te rekenen vanaf de datum van 1. indiening van de aanvraag. 2. Zes maanden vóór het verstrijken van de in lid 1 bedoelde termijn kan de houder een verzoek tot verlenging van het gebruiksmodel gedurende een termijn van twee jaar bij de bevoegde autoriteit indienen. 37 3. Zes maanden vóór het verstrijken van de in lid 2 bedoelde termijn kan de houder een tweede en laatste verzoek tot verlenging van de beschermingsduur met ten hoogste twee jaar bij de bevoegde autoriteit indienen. 4. De beschermingsduur van het gebruiksmodel kan in geen geval meer bedragen dan tien jaar, te rekenen vanaf de datum van indiening van de aanvraag. Artikel 20 Verleende rechten 1. Wanneer het onderwerp van het gebruiksmodel een voortbrengsel is, verleent het ingeschreven gebruiksmodel de houder het recht om derden die daartoe niet zijn toestemming hebben, te beletten dit voortbrengsel te vervaardigen, te gebruiken, ten verkoop aan te bieden, te verkopen of voor deze doeleinden in te voeren. 2. Wanneer het onderwerp van het gebruiksmodel een werkwijze is, verleent het ingeschreven gebruiksmodel de houder het recht om derden die daartoe niet zijn toestemming hebben, te beletten deze werkwijze te gebruiken en ten minste het rechtstreeks door middel van deze werkwijze verkregen voortbrengsel te gebruiken, ten verkoop aan te bieden, te verkopen of voor deze doeleinden in te voeren. 3. De overeenkomstig de leden 1 en 2 door het gebruiksmodel verleende rechten strekken zich niet uit tot: a) verricht; b) handelingen die in de particuliere sfeer en voor niet-commerciële doeleinden worden proefnemingen die het beschermde onderwerp betreffen. 4. De houder van een gebruiksmodel heeft het recht om het gebruiksmodel over te dragen, het door erfopvolging te doen overgaan en licentieovereenkomsten te sluiten. 5. De lidstaten kunnen in beperkte uitzonderingen op de door een gebruiksmodel verleende uitsluitende rechten voorzien, mits deze uitzonderingen niet op ongerechtvaardigde wijze afbreuk doen aan de normale exploitatie van het gebruiksmodel en de wettige belangen van de houder niet op ongerechtvaardigde wijze schaden, de belangen van derden in aanmerking genomen. 6. Wanneer de wetgeving van een lidstaat andere vormen van gebruik van het onderwerp van een gebruiksmodel zonder toestemming van de houder toestaat dan die welke op grond van lid 5 zijn toegestaan, met inbegrip van gebruik door de overheid of daartoe door de overheid gemachtigde derden, dienen de bepalingen te worden geëerbiedigd die met betrekking tot octrooien op soortgelijke vormen van gebruik van toepassing zijn. Artikel 21 Uitputting van de rechten in de Gemeenschap 1. De door het gebruiksmodel verleende rechten strekken zich niet uit tot handelingen die het door dit gebruiksmodel beschermde voortbrengsel of de door dit gebruiksmodel beschermde 38 werkwijze betreffen en die worden verricht nadat dit voortbrengsel of deze werkwijze door de houder of met zijn uitdrukkelijke toestemming in de Gemeenschap in het verkeer is gebracht. 2. De door het gebruiksmodel verleende rechten strekken zich evenwel uit tot handelingen die het door dit gebruiksmodel beschermde voortbrengsel of de door dit gebruiksmodel beschermde werkwijze betreffen en die worden verricht nadat dit voortbrengsel of deze werkwijze door de houder of met zijn uitdrukkelijke toestemming buiten de Gemeenschap in het verkeer is gebracht. HOOFDSTUK V CUMULATIE VAN BESCHERMING, VERVAL EN NIETIGHEID Artikel 22 Cumulatie van bescherming Voor eenzelfde uitvinding kunnen gelijktijdig of achtereenvolgens een octrooi en 1. een gebruiksmodel worden aangevraagd. 2. De lidstaten kunnen bepalen dat een verleend gebruiksmodel wordt geacht geen rechtsgevolgen te hebben, indien voor dezelfde uitvinding een octrooi is verleend en dit octrooi is gepubliceerd. 3. De lidstaten die geen gebruik maken van de in lid 2 bedoelde mogelijkheid, tçeffen de nodige maatregelen opdat de rechthebbende in geval van een inbreuk op zijn rechten niet achtereenvolgens op grond van beide beschermingsstelsels rechtsvorderingen kan instellen. Artikel 23 Verval Het gebruiksmodel vervalt: a) b) bij het verstrijken van de in artikel 19 bedoelde termijn; wanneer de houder van het gebruiksmodel afstand doet; c) ' indien de in artikel 8, lid 2, bedoelde taksen niet tijdig zijn betaald. Artikel 24 Nietigheid Een verzoek tot nietigverklaring van een gebruiksmodel kan slechts op de 1. volgende gronden berusten: a) het onderwerp van het gebruiksmodel is niet vatbaar voor bescherming overeenkomstig de artikelen 3 tot en met 7; 39 b) c) het gebruiksmodel beschrijft de uitvinding niet zodanig duidelijk en volledig dat zij door een deskundige kan worden toegepast; het onderwerp van het gebruiksmodel wordt niet gedekt door de inhoud van de aanvraag om een gebruiksmodel, zoals die is ingediend; d) de beschermingsomvang van het gebruiksmodel is uitgebreid. Indien de nietigheidsgronden het gebruiksmodel slechts gedeeltelijk aantasten, 2. wordt de nietigheid zodanig uitgesproken dat het gebruiksmodel dienovereenkomstig wordt beperkt. De beperking kan geschieden in de vorm van een wijziging van de conclusies, van de beschrijving of van de tekeningen. HOOFDSTUK VI SLOTBEPALINGEN Artikel 25 Omzetting 1. De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op 31 december 1999 aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. Wanneer de lidstaten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar deze richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten. De lidstaten delen de Commissie de tekst van de bepalingen van intern recht 2. mede die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 26 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. Artikel 27 Adressaten Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten. Gedaan te Brussel, Voor het Europees Parlement De Voorzitter Voor de Raad De Voorzitter 40 FINANCIEEL MEMORANDUM TITEL VAN DE MAATREGEL Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot onderlinge aanpassing van het recht inzake gebruiksmodellen OMSCHRIJVING VAN DE MAATREGEL De maatregel heeft tot doel het concurrentievermogen van de ondernemingen, met name de KMO's, te verhogen en de innovatie te bevorderen door een onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake gebruiksmodellen en door de invoering van een gebruiksmodellenstelsel in de lidstaten waar nog geen dergelijk stelsel bestaat. De maatregel heeft geen gevolgen voor de begroting van de Gemeenschap. 41 NOTITIE OVER DE GEVOLGEN VAN HET VOORSTEL VOOR HET (en inzonderheid voor het Midden-en Klein Bedrijf) BEDRIJFSLEVEN 1. WAAROM IS COMMUNAUTAIRE WETGEVING OP DIT GEBIED NOODZAKELIJK ? Teneinde de bepalingen van de lidstaten inzake gebruiksmodellen op het niveau van de Gemeenschap te harmoniseren en het gebruiksmodel in te voeren in de lidstaten waar het nog niet bestaat, waarbij de volgende doelstellingen worden nagestreefd: a) b) c) d) de werking van de interne markt verbeteren voor producten die het resultaat van kleine technische uitvindingen zijn, door het vrije verkeer van die producten te waarborgen; de concurrentiedistorsies vermijden waarmee KMO's die willen innoveren, momenteel worden geconfronteerd; alle ondernemingen en zelfstandige uitvinders een betere bescherming voor hun technische uitvindingen bieden, door middel van een onderlinge aanpassing van de nationale wetgeving op dit gebied; het concurrentievermogen van de Europese industrie verbeteren door het onderzoek in Europa te ondersteunen. 2. VOOR WELKE BEDRIJFSTAKKEN ZAL DE MAATREGEL GEVOLGEN HEBBEN? in beginsel voor aile bedrijrstakken. Volgens enquêtes onder de marktdeelnemers zal de maatregel echter vooral gevolgen hebben voor de sectoren machinebouw, elektrotechniek, fijnmechanica en optiek en voor de auto-industrie. Voor bepaalde sectoren zoals de chemische en farmaceutische industrie zal de maatregel naar het oordeel van de respondenten daarentegen geen gevolgen hebben. De maatregel zal inzonderheid gevolgen hebben voor de KMO's, met name die welke aan technische innovatie doen. 3. WAT ZULLEN DE ONDERNEMINGEN MOETEN DOEN OM ZICH AAN DE MAATREGEL TE CONFORMEREN? De gebruiksmodellenbescherming zal worden verleend aan de ondernemingen die daartoe een aanvraag indienen, voorzover aan alle gestelde voorwaarden is voldaan. Aanvragen om gebruiksmodellen moeten worden ingediend bij de bevoegde autoriteiten (in de praktijk de 42 nationale octrooibureaus). Bij de indiening van de aanvraag moet een taks worden betaald, waarvan het bedrag door de bevoegde autoriteiten van de lidstaten moet worden vastgesteld. 4. WELKE WAARSCHIJNLIJK HEBBEN? ECONOMISCHE GEVOLGEN ZAL DE MAATREGEL a) Voor de werkgelegenheid De harmonisatie van de nationale bepalingen inzake gebruiksmodellen zal ondernemingen die aan innovatie doen, ertoe aanzetten hun investeringen in onderzoek en ontwikkeling op hetzelfde peil te handhaven of zelfs te verhogen. De harmonisatie zal bijdragen tot het scheppen van een passend rechtskader voor de bescherming van innovatie, inzonderheid in de vorm van technische uitvindingen, en zal dus een positief effect op de werkgelegenheid hebben, met name op het gebied van het onderzoek. b) Voor investeringen en de oprichting van nieuwe ondernemingen De harmonisatie van de gebruiksmodellenbescherming zal de betrokken ondernemingen veel meer zekerheid geven dat zij hun uitgaven kunnen terugverdienen, en zal hen ertoe aanzetten te investeren. Aangezien het octrooi het beste middel is om onderzoek aan te moedigen, zal ook het gebruiksmodel, dat voor kleine technische uitvindingen een aanvulling op het octrooi vormt, ongetwijfeld als een stimulans voor onderzoek in de industrie worden beschouwd. c) Voor het concurrentievermogen van de ondernemingen De harmonisatie zal er met name voor KMO's en zelfstandige uitvinders toe leiden dat zij niet langer met van lidstaat tot lidstaat verschillende beschermingsstelsels te maken krijgen en dat zij in mindere mate een beroep moeten op octrooigemachtigden of juridisch adviseurs. Hierdoor zullen administratieve en financiële problemen kunnen worden opgelost die nu vaak onoverkomelijk zijn. Ondernemingen zullen zich aldus ongehinderd op innovatie kunnen toeleggen, hetgeen hun concurrentiepositie zal versterken, zowel op de binnenlandse markt als op de wereldmarkt. 5. VOORZIET HET VOORSTEL IN MAATREGELEN DIE REKENING HOUDEN MET DE SPECIFIEKE SITUATIE VAN HET MIDDEN- EN KLEINBEDRIJF? De maatregelen waarin het voorstel voorziet, zijn inzonderheid op de KMO's gericht en hebben met name tot doel hun concurrentievermogen te verbeteren door de kosten voor de bescherming van hun uitvindingen te verlagen, en technische innovatie op hun niveau te bevorderen. 6. OVERLEG De Commissie de 1995 gebruiksmodellenbescherming in de interne markt gepubliceerd17, waarop zij van de zijde van alle belanghebbende kringen bijna 90 reacties heeft ontvangen. Ook het een Groenboek betreffende heeft juli in 17 COM (95) 370 def van 19. 07. 1995. 43 Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité hebben de gelegenheid gehad opmerkingen over het Groenboek te maken18. Voorts heeft de Commissie op 23 september 1996 een hoorzitting ten behoeve van de Europese bedrijfsorganisaties gehouden en op 4 november daaropvolgend een bijeenkomst met de deskundigen van de lidstaten van de Gemeenschap belegd, teneinde hun standpunt terzake te vernemen. 18 EP : document EP 214. 304/def. Van 26. 6. 1996; ESC : document ESC 1372/95 van 26. 2. 1996. 44 ISSN 0254-1513 COM(97)691def. DOCUMENTEN NL 01 05 06 10 Catalogusnummer : CB-CO-97-715-NL-C ISBN 92-78-29152-8 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg 45


title: Studio della distribuzione del biossido di azoto a Palermo mediante campionatori passivi.

eurovoc_concepts:
Sicily
air quality
atmospheric pollutant
environmental monitoring


title: ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 2484/97 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 12ης Δεκεμβρίου 1997 για καθορισμό της μέγιστης επιστροφής κατά την εξαγωγή μεσόσπερμου και μακρόσπερμου Α λευκασμένου ρυζιού στο πλαίσιο της δημοπρασίας που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2095/97

eurovoc_concepts:
award of contract
export refund
rice
third country