title: 2η έκθεση της Επιτροπής επί της λειτουργίας του συστήματος ελέγχου των παραδοσιακών ιδίων πόρων (περίοδος 1993-1996)

eurovoc_concepts:
auditing
financial control
fraud against the EU
management audit
own resources

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ it it •it it it it Βρυξέλλες, 08. 12. 1997 COM(97)673 τελικό 2 Η ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΙ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ ΤΩΝ ΠΑΡΑΛΟΣΙΑΚΩΝΙΛΙΩΝ ΠΟΡΩΝ (ΠΕΡΙΟΛΟΣ1993-1996) (Αρθρο 18 παρ. 5 του κανονισμού [ΕΟΚ, Ευρατόμ] αριθ. 1552/89 του Συμβουλίου) c « > Περιεχόμενα ΕΙΣΛΓίΜΉ 1. ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1. 1 II απόφαση "ίδιοι πόροι" 1. 2 Ο κανονισμόςεφαρμογής 1. 3 Ο κανονισμός περί ελέγχιον 2. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΩΝ 2. 1 Έλεγχος των νομοθετικών και διοικητικών διατά|εο)ν 2. 2 Έγεγχος εγγράφων στοιχείων 2. 3 Παρακολούθηση των δραστηριοτήτων ελέγχου των κρατών μελ(ί>ν 2. 4 Επιτόπιοι έλεγχοι στα κράτη μέλη 3. ΟΙ I III ΙΟΝΙΟΙ ΕΛΕΓΧΟΙ ΤΗΣ ΕΙΝΊΡΟΙΙΗΣ (1993-1996) 3. 1 Λιαδικασίες και διεξαγο>γή των επι. τόπΐ(ι>ν ελέγχων 3. 2 Σύνοψη των κυριότερων αποτελεσμάτων των ελέγχων 3. 2. 1 : Παρατηρήσεις σχετικά με τις δυσλειτουργίες μεγάλης έκτασης 3. 2. 2 : Παρατηρήσεις κατά περίπτωση σχετικά με την κακή εΓραρμογή των κοινοτικών διατάξεων 3. 2. 3 : Σχετικά ικανοποιητική λειτουργία ορισμένων καθεστώτων 3. 3 Συνέχεια που εδόθη στους ελέγχους της Επιτροπής 3. 3. 1 Λήψη κανονιστικών μέτρων 3. 3. 2 Λήψη λογιστικών μέτρων 3. 4 Αποτελέσματα των άλλου είδους ελέγχων 3. 4. 1 Λπαλλαγή από την υποχρέωση απόδοσης 3. 4. 2 Παρακολούθηση της είσπραξης των ΓΙ III σε περίπτωση παρατυπίας ή απάτης 2 2 2 3 3 5 (t η η 9 9 11 12 15 16 1 η 1 η 18 Ι ο Ι y 20 4. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΕΛΕΓΧΟΥ 21 4. 1 Τρέχουσα αξιολόγηση του συστήματος είσπραξης των ΙΙΙΙΙ και του ελέγχου του 21 4. 2 Συνολική εκτίμηση 4. 2. 1 Χρησιμότητα και αναγκαιότητα των ελέγχων 4. 2. 2 Εισαγωγή και τελίονειακό καθεστώς των εμπρευμάτων στα εξωτερικά σύνορα 5. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 23 24 24 27 ΕΙΣΛΠ2ΠΙ II λειτουργία του συστήματος ελέγχου των ιδίων πόρων της Κοινότητας αποτελεί κάθε τρία έτη το αντικείμενο έκθεσης προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και προς το Συμβούλιο, όπως προβλέπεται στο άρθρο 18 παρ. 5 του κανονισμού (ΕΟΚ, Ενρατόμ) αριθ. 1552/89 τον Συμβουλίου, της 29ης Μαΐου 1989, για την εφαρμογή της απόφασης 88/376/ΕΟΚ, Ενρατόμ περί τον σνστήματος των ιδίων πόρων των Κοινοτήτων ' (στο εξής "κανονισμός αριθ. 1552/89"). II πρώτη έκθεση, η οποίοι κάλυπτε την περίοδο 1989-1992, διαβιβάσθηκε στην Αρμόδια για τον Ιΐροϋπολογισμ,ό Αρχή στις 4 Ιανουαρίου 19942. II παρούσα έκθεση αποτελεί ανάλυση και γενική αξιολόγηση της λειτουργίας τοπ συστήματος ελέγχου των παραδοσιακών ιδίων πόρων κατά την περίοδο από τον Ιανουάριο του 1993 μέχρι τον Δεκέμβριο του 1996. Για να δοθεί δε μια συνολική εικόνα των ελέγχων που διεξήχθησαν επί σειρά ετών, ιδίως ως προς την τελειοποίηση προς επανεξαγωγή και την εξωτερική κοινοτική διαμετακόμιση, επελέγη η ενσωμάτωση και των αποτελεσμάτων των ελέγχων που διεξήχθησαν κατά το 1996 καθώς και της παρακολούθησης των διαφόρων υποθέσεων μέχρι τον Φεβρουάριο του 1997. II παρούσα έκθεση εκθέτει κατ' αρχάς τον επιδιωκόμενο στόχο και τη δομή της, καθώς και το νομικό πλαίσιο στο οποίο εγγράφονται οι διάφορες μέθοδοι ελέγχου. Το δεύτερο μέρος της αποτελεί πραγματολογική περιγραφή του συστήματος ελέγχου που εφαρμόζεται σε κοινοτικό επίπεδο, όπως αυτό εξετίθετο στην πρώτη έκθεση και δεόντως τροποποιημένο. Στο τρίτο μέρος η Επιτροπή προβαίνει σε απολογισμό των επιτόπκον ελέγχων που διεξήχθησαν κατά την περίοδο αναφοράς, από την άποψη των διαδικασιών και των αποτελεσμάτων και με συγκεντρωτική μορφή. Ακόμη, αναφέρει και τη συνέχεια που εδόθη, από κανονιστική και λογιστική άποψη, στους ελέγχους αυτούς καθώς και τα αποτελέσματα των ελέγχων άλλου είδους. Στο τέταρτο μέρος εκτίθενται λεπτομερώς οι τρέχουσες εξελίξεις του συστήματος ελέγχου συνολικά, στη συνέχεια δε αξιολογείται η λειτουργία του συστήματος απτού. Στο ίδιο μέρος εξετάζεται και το κατά πόσον ενδείκνυται να πραγματοποιούνται έλεγχοι χωρίς προειδοποίηση (αιφνιδιαστικοί έλεγχοι) στις διοικητικές υπηρεσίες των κρατών μελών3 και διατυπώνεται, προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μια εκτίμηση4 ως προς το ζήτημα της εισαγωγής και τον τελωνειακού καθεστώτος των εμπορευμάτων στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης. Η έκθεση συμπληρώνεται με ένα παράρτημα αναφερόμενο στις περιπτώσεις εφαρμογής του άρθρου 1. 7 παρ. 2 του κανονισμού αριθ. 1552/89. 1 ΕΕ αριθ. L 155, της 07. 06. 1989, σ. 1. 2 COM(93) 691 τελικό. 3 Σύμφωνα με τη δέσμευση που ανέλαβε η Επιτροπή με την ευκαιρία της έκδοσης του κανονισμού (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 1355/96 του Συμβουλίου, με το οποίο τροποποιείται ο κανονισμός αριθ. 1552/89 (ΕΕ αριθ. L185, της 1. 07. 1988, σ. 24) 4 Σύμφωνα με το αίτημα που αυτό διατύπωσε κατά τη διαδικασία απαλλαγής για το οικονομικό έτος 1994. 1. ΝΟΜΙΚΟ ΙΙΛΛΙΣΙΟ 1. 1 Η απόφαση "ίδιοι πόροι" Κατά την περίοδο 1988-94, η απόφαση αριθ. 88/376/ΕΟΚ, Ενρατόμ τον Σνμβονλίον, της 24ης Ιοννίον 1988, αποτέλεσε τη νομική βάση του συστήματος των ιδίων πόρων των Κοινοτήτων. Το άρθρο 2 παρ. 1 δίδει τον ορισμό των ιδίων πόρων που εγγράφονται στον προϋπολογισμό της Κοινότητας. Όσον αφορά δε τους παραδοσιακούς ίδιους πόρους (στο εξής ΠΙΠ), πρόκειται για έσοδα προερχόμενα από : α) εισφορές, επιδοτήσεις, συμπληρωματικά ή αντισταθμιστικά ποσά, πρόσθετα ποσά ή στοιχεία και λοιπά δικαιώματα είσπραξης υπολογισθέντα ή προς υπολογισμό από τα όργανα των Κοινοτήτων κατά τις συναλλαγές με τις τρίτες χώρες στο πλαίσιο της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής, καθώς και από συνδρομές και άλλα δικαιώματα είσπραξης στο πλαίσιο της κοινής οργάνωσης της αγοράς στον τομέα της ζάχαρης· β) δασμούς του Κοινού Δασμολογίου και λοιπά δικαιώματα είσπραξης υπολογισθέντα ή προς υπολογισμό από τα κοινοτικά όργανα κατά τις συναλλαγές με τις τρίτες χώρες, καθώς και δασμούς επί των προϊόντων που εμπίπτουν στη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ανθρακα και Χάλυβα Λπό την 1η Ιανουαρίου 1995 και εξής, τη νομική βάση του συστήματος των ιδίων πόρων 31ης αποτελεί η απόφαση αριθ. 94/728/ΕΚ, Ενρατόμ τον Σνμβονλίον, της Οκτωβρίον 1994$', η οποία αντικατέστησε την προαναφερόμενη απόφαση της 24ης Ιουνίου 1988. 1. 2 Ο κανονισμός εφαρμογής Ο νομικός μηχανισμός εφαρμογής της απόφασης 88/376/ΕΟΚ δημιουργήθηκε με τον κανονισμό αριθ. 1552/89, ο οποίος θεσπίζει τη βεβαίωση των ιδίων πόρων (άρθρο 2) και τους κανόνες λογιστικής καταχώρησης των πόρων αυτών (άρθρο 6 παρ. 2) και απόδοσης τους στην Επιτροπή (άρθρο 10). Ο ίδιος αυτός κανονισμός περιλαμβάνει και διατάξεις σχετικές με τη γνωστοποίηση προς την Επιτροπή των περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας που εντοπίζονται από τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο της ενίσχυσης της παρακολούθησης της είσπραξης των ίδιων πόρων στις περιπτώσεις αυτές (άρθρο 6 παρ. 3 τελευταίο εδάφιο). Ακόμη, περιλαμβάνει και διατάξεις σχετικές με. την απαλλαγή από την υποχρέωση απόδοσης (άρθρο 17 παρ. 2), με τον έλεγχο (άρθρο 18 παρ. 2 και 3) και με τη Συμβουλευτική Επιτροπή Ιδίων ΙΙόρων (άρθρο 2 0 )6 Τον Ιούλιο του 1996 επήλθε μια σημαντική τροποποίηση του κανονισμού αυτού, η οποία απέβλεπε σε: • διευκρίνιση και αποσαφήνιση ορισμένων δημοσιονομικών και λογιστικών διατάξεων, ιδίως δε των προϋποθέσεων βεβαίωσης και απόδοσης των ιδίων πόρων ζάχαρης (αυτόματη εγγραφή στη Λογιστική Α σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 2 στοιχείο α) του κανονισμού αριθ. 1552/89) και του προσδιορισμού της ημερομηνίας βεβαίωσης των ΠΙΠ, ιδίως στις επίδικες περιπτώσεις· • απλοποίηση και ελάφρυνση ορισμένων λογιστικών διαδικασιών· και • ενίσχυση των μέσων καταπολέμησης της απάτης και παρακολούθησης της από την Επιτροπή. 5 ΕΕαριθ. L293, της 12. 11. 1994,σ. 9. 6 Κανονισμός (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 1355/96 του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 1996, ο οποίος ετέθη σε ισχύ στις 14. 07. 96. 1. 3 Ο κανονισμός περί ελέγχων - J - Ο κανονισμός (ΕΟΚ, Ευρατόμ, ΕΚΑΧ) αριθ. 165/74 του Συμβουλίου, της 21ης των Ιανουαρίου 1974, ο οποίος προσδιορίζει τις εξουσίες και υποχρεώσεις εντεταλμένων υπαλλήλων της Επιτροπής7, αποκαλούμενος στο εξής "κανονισμός αριθ. 165/74", ε(|>αρμόζεται στο πλαίσιο των αποστολών ελέγχου που πραγματοποιούνται σε συνεργασία με τις διοικητικές υπηρεσίες των κρατών μελών*. Οι έλεγχοι αυτοί αφορούν τη βεβαίωση, τον καταλογισμό και την απόδοση των παραδοσιακών ιδίων πόρων, οι δε εντεταλμένοι υπάλληλοι της Επιτροπής ιχμείλουν να τηρούν το επαγγελματικό απόρρητο και τις λοιπές υποχρεώσεις στις οποίες υπόκεινται κατά την άσκηση των ελεγκτικών δραστηριοτήτων τους. 2. ΑΙΟΠΌΥΙΜΊΑΤΟΥ ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ Ι ΑΙ Ι ΧΟΥ Στους κόλπους της Επιτροπής, το σύστημα των παραδοσιακών ιδίων πόρων αποτελεί το αντικείμενο πολλών ειδών ελέγχων : Πέρα από τους ελέγχους της ίδιας της Επιτροπής (Γενική Διεύθυνση Προϋπολογισμού), η οποία ενεργεί ως διατάκτης των δημοσιονομικών εσόδων, παρακολουθείται και η είσπραξη των κοινοτικών απαιτήσεων (ειδική έκθεση του Δημοσιονομικού Ελεγκτή, κατά το άρθρο 29 παρ. 3 του Δημοσιονομικού Κανονισμού) καθώς και η προάσπιση των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας (ετήσια έκθεση της UCLAF σχετικά με. την καταπολέμηση της απάτης). Εξάλλου, η Ιίπιτροπή οιμείλει να απαντά και να δίδει συνέχεια στις παρατηρήσεις που της απευθύνει το Ελεγκτικό Συνέδριο στο πλαίσιο των ελέγχων που πραγματοποιούνται δυνάμει του άρθρου 188Α έως Γ της Συνθήκης, καθώς και στα αιτήματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο πλαίσιο της διαδικασίας απαλλαγής κατά την εκτέλεση του προϋπολογισμού. II είσπραξη των ΠΙΠ έχει ανατεθεί στα κράτη μέλη, τα οπού/, είναι υπεύθυνα για τη βεβαίωση, τον καταλογισμό και την απόδοση τους. II Επιτροπή, υπεύθυνη απέναντι στην Αρμόδια για τον Προϋπολογισμό Αρχή για τη διαχείριση τιον παραδοσιακών ιδίων πόρων, μεριμνά για την ορθή εφαρμογή των κοινοτικών κανονιστικών διατάξεων. Αυτή η συμπληρωματικότητα καθηκόντων μεταξύ κρατών μελών και Επιτροπής απορρέει από τη θεσμική κατανομή των καθηκόντων που ισχύει σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ως προς αυτό, η Επιτροπή ασκεί, ως διατάκτης των εσόδων9, τριών ειδών ελέγχους, οι οποίοι προστίθενται σ' αυτούς που τα ίδια τα κράτη μέλη οφείλουν να πραγματοποιούν. Πρόκειται συγκεκριμένα για : • έλεγχο των νομοθετικών και διοικητικών διατάξεων- • έλεγχο εγγράιμων στοιχείων· • επιτόπιο έλεγχο στα κράτη μέλη. 7 ΕΕ αριθ. L 20, της 24. 1. 1974, σ. 1. 8 Κατ' εφαρμογή του άρθρου 18 παρ. 2 του κανονισμού αριθ. 1552/89. 9 Οι έλεγχοι της Επιτροπής αποτελούν ένα μόνο μέρος των ελέγχων που πραγματοποιούνται από τα κοινοτικά όργανα. Και πράγματι, το Ελεγκτικό Συνέδριο είναι καθ' ύλην αρμόδιο στον τομέα αυτόν, το δε Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει και αυτό τη δυνατότητα να ασκεί ελεγκτικές δραστηριότητες. Σχημ,ατικά, το σύστημα ελέγχου των ΠΙΠ, όπως έχει θεσπισθεί σε κοινοτικό επίπεδο μ,ε τον κανονισμό αριθ. 1552/89 και όπως εφαρμόζεται από τη Επιτροπή, ως όιατάκτη των εσόδων, έχει ως εξής : 4- Νομοθετικός έλεγχος Ανάλυση των άι<π:άξπι>ν τιον κρατών μι/. ιόν που αψοροιΛ· τΐ| τ<πν καταλογισμό και (Ίι()(ύ(Η()η, παραδοσιακών ιδίων πόρων (άρθρο 4. ταρ. Ι στοιχι ίο (!) την απόδοση τον Μηνιαύι κ κ τ ί Ό τ κο Λόγιο πκΐ| Λ (άρθρο 6 jitto^i. ))* Λογιστικές πληροφορίας T{H|II|V. XltTHOT(',OI|. Λογιοτικη 15 Έλεγχος εγγράφω στοίχε ίων Ανάλυση των καταστάσ. /Γκθέσι-ων Λν«κπΓ)ΐ(». λι». ΐΐΛ)Τ(/'. ός λογο. οι. (». (ΐ|ΐιΐς Tun' pi;|"Vïiui|iKvuf\' <St. wuui|u'iTuiv un/G HK ΓΤΙ|Ι(ΙΙ( ι'κΟιm) ιαοθ. 7) πι·'οι Εξαμηνιαία ελέγχων αποτελεσμάτων κρατών μελο'ιν (άρθρο 17 παρ. 3) έκΟιση* τιον τιον τιον τ ην από υποχρέωση Απαλλαγή απόδοσης σε περιπτ. ανοηέρας |>ίας ή ΐοαιτι:ροτήτο>ν. fit ποσό < 10. 000 lie U (άρθρο 17 παρ. 2) Λνύλυση συγκεκριμένων πι·ριπτο)σκο)ν ΙΙεριπτώσεις απάτης ή παρατυπίας για ποσά δικαιωμάτων άνω τιον 10. 000 ECU (άρθρο 6 παρ. 3 δεύτερο εδάφιο) " Επιτόπιοι J έλεγχοι στα κράτη μέλη Λπό κοινού έλεγχοι (άρθρο IX παρ. 2) Ί Επιτόπιες επαληθεύσεις (άρθρο 18 παρ. 3) Ετήσια έκθεση από την 14. 07. 1996 και εξής, αφότου ετέθη σε ισχύ ο κανονισμός αριθ. 1355/96 "*Άρθρο 6 παρ. 3, αφότου ετέθη σε ισχύ ο κανονισμός αριθ. 1355/96. "**Άρθρο 6 παρ. 4, αφότου ετέθη σε ισχύ ο κανονισμός αριθ. 1355/96. - 5- II Επιτροπή πραγματοποιεί ελέγχους πολλών ειδών, τιον οποίων ο αριθμός δεν μπορεί ν(ΐ συγκριθεί με τον όγκο των τελωνειακών συναλλαγών (πολλά εκατομμύρια πράξεων ετησίως10). II αντιπροσαχπευτικότητα των επαληθεύσεων δεν εξαρτάται λοιπόν από τον αριθμητικό παράγοντα αλλά από τον σχεδιασμό τους. 'Οπως αναφέρεται και στη συνέχεια, ιδίως στην περιγραψή τιον μέτρων που λαμβάνονται μετά τις επαληθεύσεις, οι έλεγχοι αυτοί, οι οποίοι αναγκαστικά γίνονται δειγματοληπτικά, δεν περιορίζονται σε συγκεκριμένες επαληθεύσεις, αλλά αποκτούν συστηματική διάσταση κατά δύο τρόπους : - Σε επίπεδο εθνικών τελωνειακών συστημάτων, μέσω της γνωστοποίησης των διαπιστούμενων παρατυπιών στις εθνικές αρχές, οι οποίες καλούνται να προβούν στις αναγκαίες διορθώσεις των αντικανονικών διαδικασιών και πρακτικών, μέσω οδηγιών προς τις υπηρεσίες ολόκληρης της επικράτειας τους. - Σε κοινοτικό επίπεδο, μέσω της οριζόντιας ανάλυσης, κατά διαδικασία ή καθεστώς, της εφαρμογής των κανονιστικών διατάξεων από τις διάφορες υπηρεσίες και της τακτικής αναπροσαρμογής, σε διαφορετική κάθε φορά έκταση, των κοινοτικών διατάξεων. Το σύστημα ελέγχου των παραδοσιακών ιδίων πόρων εξαρτάται, λοιπόν, σε μεγάλο βαθμό από τη συνεχή αλληλεπίδραση μεταξύ των τριών προαναφερόμενων μεγάλων κατηγορκόν ελέγχου : των επαληθεύσεων των τοπικών συστημάτων, του συστηματικού διαλόγου με τις εθνικές υπηρεσίες, της εξέτασης των κανονιστικών και λογιστικών διατάξεων. Σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, η Επιτροπή προσθέτει σήμερα στα μέτρα αυτά και τεχνικές ανάλυσης κινδύνου, που διαμορφώνονται σε κοινοτικό επίπεδο και επιτρέπουν την καλύτερη στοχοθέτηση και συντονισμό των ελέγχων, συμπεριλαμβανόμενων των εθνικών, καθώς και TIW εντοπισμό των πραγματικών κινδύνων, σε επίπεδο τόσο συναλλασσόμενων όσο και κατηγοριο')ν εμπορευμάτων. 2. 1 Ελεγχος των νομοθετικών και διοικητικών δκιτάξεων Σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 1 στοιχείο β) του κανονισμού αριθ. 1552/89, τα κράτη μέλη οφείλουν να γνωστοποιούν στην Επιτροπή τις νομοθετικές, κανονιστικές, διοικητικές και λογιστικές διατάξεις γενικού χαρακτήρα που αφορούν τη βεβαίωση, την είσπραξη και την απόδοση στην Επιτροπή τιον παραδοσιακών ιδίων πόρων. Ακόμη, οφείλουν να ενημερώνουν την Επιτροπή για τις τροποποιήσεις που επέρχονται στις διατάξεις αυτές. Όταν η Επιτροπή κρίνει ότι ορισμένες εθνικές διατάξεις δεν ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις ορθής είσπραξης των παραδοσιακών ιδίων πόρων, έρχεται σε επαφή με το αντίστοιχο κράτος μέλος με σκοπό την επίλυση τιον εκάστοτε προβλημάτων, πράγμα που, κατά γενικόν κανόνα, επιτρέπει την εξεύρεση λύσει ον χωρίς προσφυγή στη διαδικασία παράβασης. 10 18 εκατ. πράξεις ετησίως μόνο υπό το καθεστώς της διαμετακόμισης. 2. 2 Έλεγχος εγγράφων στοιχείων - 6- Ο έλεγχος εγγράφων στοιχείων εκ μέρους της Επιτροπής έγκειται σε ανάλυση, από κανονιστική άποψη, αφενός των λογιστικών καταστάσεων και εκθέσεων και αφετέρου των ετησίων εκθέσεων επί των αποτελεσμάτων των ελέγχων στα κοάτη μέλη. Το άρθρο 6 του κανονισμού αριθ. 1552/89 προβλέπει ότι κάθε κράτος μέλος τηοεί στο Δημόσιο Ταμείο του, ή σε οργανισμό επιφορτισμένο ν από αυτό, λογιστική των IIIII. Τα βεβαιωμένα σύμφωνα με το άρθρο 2 του ίδιου κανονισμού δικακόματα είσπραξης, δηλαδή τα δικαιώματα που έχουν πριν γνωστοποιηθεί στον υπόχρεο, εγγράφονται στη λογιστική αυτή. Κάθε μήνα τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή κατάσταση της εν λόγω λογιστικής", η'οπού/, είναι γνωστή ως Λογιστική "/Ι". II Επιτροπή, από την πλευρά της, αντιπαραβάλλει τα ποσά που έχουν εγγοαφεί από το κράτος μ,έλος σε πίστωση του λογαριασμού της στην κεντρική υπηρεσία είσπραξης μ,ε. τα ποσά που εμφαίνονται στη μηνιαία κατάσταση. Εηοσον απαιτείται, και αφού έλθει σε επα(ρή με. το αντίστοιχο κράτος μέλος, η Επιτροπή επιφέρει τις αναγκαίες διορθώσεις, τροποποιώντας τις αντίστοιχες καταστάσεις, εάν δε το κρίνει αναγκαίο απαιτεί και τόκους υπερημερίας. Το άρθρο 6 παρ. 2 στοιχείο β) του κανονισμού αριθ. 1552/89 προβλέπει ότι τα βεβαιωμένα δικαιώματα είσπραξης που δεν περιλαμβάνονται στη Λογιστική Α διότι δεν έχουν ακόμη εισπραχθεί και δεν καλύπτονται euro εγγύηση ή διότι αποτελούν το αντικείμενο ενστάσεων, εγγράφονται σε χωριστή λογιστική, η οποία αποκαλείται "χωριστή λογιστική" ή Λογιστική "Β". Όλα τα ποσά που εγγράφονται στη λογιστική αυτή εντάσσονται στη συνέχεια σε κατάστικτη της χωριστής λογιστικής, η οποία και διαβιβάζεται ανά τρίμηνο στην Επιτροπή12. II Επιτροπή φροντίζει για τη λογική συνέπεια κάθε τριμηνιαίας κατάστασης απέναντι στην προηγούμενη, λαμβάνοντας υπόψη τα ποσά των βεβαιωμένων δικαιωμάτων είσπραξης, τις διορθώσεις, διαγραφές και εισπράξεις που έχουν μεσολαβήσει κατά τη διάρκεια του τριμήνου που καλύπτεται από την κατάσταση. Σε περίπτωση που διαπιστώνεται (χπόκλιση, γίνονται οι αναγκαίες επαφές με το αντίστοιχο κράτος μέλος, με σκοπό τον εντοπισμό των αιτίων. Εξάλλου, και σύμφωνα με το άρθρο 17 παρ. 2, γνωστοποιούνται μέσω τιον εξαμηνιαίων εκθέσεων και οι περιπτώσεις απαλλαγής από την υποχρέωση απόδοσης. Πρόκειται εδώ για τις περιπτώσεις όπου, για λόγους ανωτέρας βίας ή ιδιαιτεροτήτων, η είσπραξη των βεβαιωμένων δικαιωμάτων δεν κατέστη δυνατή. Η Επιτροπή διαθέτει διορία έξι μηνών για να απευθύνει, εφόσον συντρέχει περίπτωση, τις αναγκαίες παρατηρήσεις προς το ε}υτ,λεκόμενο κράτος μέλος. Εφόσον η Επιτροπή κρίνει ότι το εμπλεκόμενο κράτος μέλος δεν έχει επιδείξει την επιμέλεια που απαιτείται για τη διαφύλαξη των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας, αποδίδονται δημοσιονομικές ευθύνες στο κράτος μέλος αυτό, το οποίο και καλείται να αποδώσει ποσό ίσο με. το ποσό των απαιτήσεων που δεν έχουν εισπραχθεί. Σε περίπτωση υπέρβασης της τιθέμενης διορίας, είναι δυνατόν να απαιτηθούν και τόκοι υπερημερίας. 1 λ Η μηνιαία κατάσταση της Λογιστικής Α πρέπει να διαβιβάζεται στην Επιτροπή το αργότερο την πρώτη εργάσιμη ημέρα μετά τη 19η του δεύτερου μήνα που έπεται εκείνου κατά τη διάρκεια του οποίου βεβαιώθηκε το δικαίωμα είσπραξης. 12 Η τριμηνιαία κατάσταση της Λογιστικής Β πρέπει να διαβιβάζεται στην Επιτροπή το αργότερο την πρώτη εργάσιμη ημέρα μετά τη 19η του δεύτερου μήνα που έπεται του τριμήνου κατά τη διάρκεια του οποίου βεβαιώθηκε το δικαίωμα είσπραξης. - 7- Πριν euro την 1η Μαΐου κάθε έτους, τα κράτη μέλη διαβιβάζουν στην Επιτροπή, κατ' εφαρμογή του άρθρου 7 του κανονισμού αριθ. 1552/89, ανακεφαλακοτικό λογαριασμό με τα ποσά όλων των δικαιωμάτων είσπραξης που βεβαιώθηκαν κατά το προηγηθέν έτος. Ο λογαριασμός αυτός συνοδεύεται από έκθεση αναφερόμενη στη βεβαίωση και στη λογιστική καταχώρηση των ΠΙΠ Τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στα έγγραφα αυτά αξιολογούνται από την Επιτροπή σε συσχετισμό με τις άλλες πηγές που διαθέτει. 2. 3 Παρακολούθηση το>ν οραστηριοτήτοιν ελέγχου το>ν κρατοϊν μελ<ί>ν Ηάσει του άρθρου 17 παρ. 3 του κανονισμού αριθ. 1552/89, τα κράτη μέλη γνωστοποιούν στην Επιτροπή, μέσω εξαμηνιαίας έκθεσης, τα αποτελέσματα των οικών τους ελέγχονν II έκθεση αυτή περιέχει συνολικά δεδομένα και τα ζητήματα αρχής που αφορούν τα πλέον σημαντικά από τα ανακύπτοντα κατά την εη αρμογή του κανονισμού 1552/89 προβλήματα, ιδίως στις περιπτώσεις αντιδικίας. Ακόμη, περιλαμβάνει λεπτομερώς και τους λόγους που δεν επέτρεψαν στο αντίστοιχο κράτος μέλος να αποδώσει στην Επιτροπή ορισμένα ποσά βεβαιωμένων αλλά μη εισπραχθέντων δικαιωμάτων είσπραξης που υπερβαίνουν τα 10. 000 ECU. Τέλος, η Επιτροπή παρακολουθεί τις δραστηριότητες των κρατών μελών για την καταπολέμηση της απάτης στον τομέα των ΠΙΠ βάσει τιον στοιχείων που συγκεντρώνει. Τα στοιχεία αυτά αφορούν κυρίως τις περιπτώσεις απάτης που γνωστοποιούνται στο πλαίσιο της αμοιβαίας συνδρομής1·* και δυνάμει του άρθρου 6 παρ. 3 του κανονισμοί) αριθ. 1552/89. Επειδή ο αριθμ,ός των γνωστοποιήσεων που αφορούν περιπτώσεις απάτης και παρατυπίας με. αντικείμενο ποσά ανώτερα των 10. 000 ECU είναι ιδιαίτερα υψηλός (άνω των 2. 000 ετησίως), η Επιτροπή θέσπισε μια μεθοδολογία παρακολούθησης αφενός όλων τιον "(φακέλων απάτης" και αφετέρου ενός περιορισμένου δείγματος "σοβαρών" περιπτώσεων, οι οποίες παρακολουθούνται μέχρι την οριστική τους εκκαθάριση. Από τη στιγμή που λαμβάνει γνώση μιας περίπτωσης απάτης ή παρατυπίας του κανονισμού σημαντικού μεγέθους και μη κοινοποιημένης δυνάμ,ει αριθ. 1552/89, η Επιτροπή υπενθυμίζει στο αντίστοιχο κράτος μέλος τις υποχρεώσεις του ως προς την προάσπιση των οικονομικοί συμφερόντων της Κοινότητας. Τέλος, ενημερώνεται από τα κράτη μελί] και για την κατάσταση τιον της μη βεβαιώσεων και εισπράξεων δικαιωμάτων, ή για τους λόγους πραγματοποίησης τους. 2. 4 επιτόπιοι έλεγχοι στα κράτη μέλη Αν και ο έλεγχος των εθνικών νομοθετικών και διοικητικών διατάξεων περί ΙΙΙΙΙ και ο έλεγχος των εγγράιρων στοιχείων αποτελούν αποτελεσματικά μέσα στη διαδικασία επαλήθευσης της εφαρμογής του κοινοτικού κανονιστικού πλαισίου περί ΠΙΠ, ένα γνήσιο σύστημα αποτελεσματικού και ρεαλιστικού ελέγχου πρέπει να υλοποιείται επιτόπου. Και πράγματι, επιτόπου η Επιτροπή έχει την ευκαιρία να επαληθεύει και να ενισχύει, ανάλογα με το κράτος μέλος, την εφαρμογή του κοινοτικού κανονκττικού πλαισίου περί ΠΙΠ, καθώς και να διασταυρώνει τα ελέγχους. συμπεράσματα που προκύπτουν από τους άλλου είδους 13 Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1468/81 του Συμβουλίου (ΕΕ αριθ. L 144, της 02. 06. 1981, σ. 1). - 8- Υπάρχουν δύο είδη επιτόπιων ελέγχων, τα οποία προβλέπουν στενή συνεργασία με τις εθνικές υπηρεσίες. Ο "από κοινού έλεγχος" διεξάγεται από καταβολής του ιδίων πόρων, δυνάμει της απόφασης της 21ης συστήματος των κοινοτικών Απριλίου 1970 και σύμφωνα με τις διατάξεις των κανονισμών αριθ. ES52/89 και αριθ. 165/74. Στη συνέχεια, το Συμβούλιο θέσπισε, μέσω του άρθρου 18 παρ. 3 του κανονισμού αριθ. 1552/89, ένα νέο είδος ελέγχου, τον λεγόμενο "αυτόνομο έλεγχο", για τον οποίο την πρωτοβουλία λαμβάνει μόνη η Επιτροπή. Αυτό το είδος ελέγχου το ταχύτερο δυνατόν κάθε. ιρορά που επιτρέπει στην Επιτροπή να ενεργεί ΙΙιο ανακύπτει ανάγκη διεξαγωγής ελέγχου μ,ε συγκεκριμένο αντικείμενο. συγκεκριμένα, η Επιτροπή αποφασίζει μόνη τον τόπο και το αντικείμενο του ελέγχου, αλλά κατά τη διεξαγωγή του επιζητεί τη συνδρομή τιον υπηρεσιών του εμπλεκόμενου κράτους μέλους, ιδίως όσον αφορά την πρόσβαση στα απαραίτητα έγγραφα στοιχεία. Η εμβέλεια και οι λεπτομέρειες της διεξαγωγής του ελέγχου καθορίζονται σε δήλωση της Επιτροπής που εντάσσεται στα πρακτικά του Συμβουλίου. Από διαδικαστική άποψη, είναι ετήσιος προγραμματισμός των αυτόνομων ελέγχων δεν γνωστοποιείται στα κράτη μέλη. ευνόητο ότι ο Η στρατηγική των ελέγχων έγκειται, κατά πρώτον λόγο, στην ανάλυση της συμβατότητας του επιχειρησιακού συστήματος μ,ε τις κοινοτικές διατάξεις, και τούτο από δύο απόψεις : ενέργειες τιον διοικητικών υπηρεσιών πριν από την παράδοση των εμπορευμάτων στον εισαγωγέα και ενέργειες μέσω των εκ των υστέρων ελέγχων και/ή της εκκαθάρισης των τελωνειακών καθεστώτων. Κατά δεύτερον λόγο, οι εντεταλμένοι υπάλληλοι προβαίνουν σε. έλεγχο τιον εγγράφων στοιχείων, δειγματοληπτικά ή και διεξοδικά, ανάλογα με την περίπτωση, αντιπαραβάλλοντας το θεσμικό πλαίσιο και την εφαρμογή του συστήματος. Κατά τους ελέγχους, όλα τα δικαιολογητικά πρέπει να τίθενται στη διάθεση των εντεταλμένων υπαλλήλων. 3. ΟΙ 111 11 Oil ΙΟΙ IAi:i ΧΟΙ ΤΗΣ I III Ι ΡΟΙΙΙΐν (1993-1996) 3. 1 Λιαοικασίι ς και ou ξαγο>γή των επιτόπκον ι-λέγχων Οι διαδικασίες έλεγχου διαμορφώθηκαν μι γνώμονα ι η διαφάνεια και τη σαφήνεια. Έτσι, στο τέλος κάθε έτους καταρτίζεται, με τη συμηωνη γνώμη των αρμόδιων εθνικ(ί)ν αρχών, ένα λεπτομερές ετήσιο πρόγραμμα ελέγχων. Το οριστικό πρόγραμμα γνωστοποιείται από την Επιτροπή στις Μόνιμες Αντιπροσωπείες όλων των κρατών μελών. II δε εκτέλεση του προγράμματος αυτού, αν και αναλαμβάνεται κατά κύριον λύγο από τη ΓΛ XIX, ως όιατάκτη, απαιτεί τη συμμετοχή και άλλων -υπηρεσιών της Επιτροπής, ανάλογα με το (Αντικείμενο του εκάστοτε ελέγχου. II εκτέλεση των ελέγχων ακολουθεί μια σαφώς προσδιορισμένη διαδικασία : • Ένα μήνα περίπου πριν από κάθε επίσκεψη, η Επιτροπή επιβεβαιώνει την ημερομηνία του ελέγχου με επιστολή προς τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία του αντίστοιχου κράτους μέλους και διοργανώνει εσωτερική συντονιστική σύσκεψη μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών που θα λάβουν μέρος. με. σκοπό τη διευκρίνιση των στόχων που θα επιδιωχθούν κατά την επίσκεψη ελέγχου. • Κάθε έλεγχος σ' ένα κράτος μέλος αρχίζει μ,ε σύσκεψη συντονισμού και προπαρασκευής μεταξύ των εντεταλμένων υπαλλήλων της Επιτροπής και των αρμόδιων εθνικών υπαλλήλων του αντίστοιχου κράτους μέλους. • Μετά τη λήξη του ελέγχου, τα αποτελέσματα των εργασιών γνωστοποιούνται στις αρμόδιες αρχές κατά τη διάρκεια τελικής σύσκεψης, στη συνέχεια δε γνωστοποιούνται και επίσημα, το ταχύτερο δυνατόν, στο αντίστοιχο κράτος μέλος. • Τέλος, η σχετική έκθεση υποβάλλεται προς τη Συμβουλευτική Επιτροπή Ιδίων Πόρων14, στο πλαίσιο διαδικασίας που επιτρέπει την εξασφάλιση ίσης μεταχείρισης μεταξύ των κρατών μελών. Μετά την εξέταση της έκθεσης αυτής, η Επιτροπή διατυπώνει την οριστική θέση της και τη γνωστοποιεί στο αντίστοιχο κράτος μέλος. Κατά την περίοδο αναφοράς (1993-1996), η Επιτροπή πραγματοποίηιτε συνολικά 81 ελέγχους, οι οποίοι κατανέμονται ως εξής (ο πρώτος αριθμός αντκποιχεί οτοι^ς από κοινού ελέγχους και ο δεύτερος στους αυτόνομους ): Έτος Β DK D EL Ε F IRL 1 L NL Ρ UK Α FIN S Σύνολο 1993 1/- 1/- -/1 1/- 1/1 1/1 1/- 21- 1/- 1/1 1/- 1/1 1994 1/- 1/1 2/1 1/1 -12 1/1 1/- 1/1 1/- 2/1 1/- 1/1 12/5 13/9 1995 1/- 1/- -/1 1/- 1/1 1/1 1/- 1/1 1/- -12 1/- 1/1 1/- 1/- 1/- 13/7 1996 1/- 1/- 1/1 1/- 1/1 1/1 1/- 1/1 1/- 1/1 1/1 21- 1/- 1/- 1/- 16/6 Σύνολο 41- 4/1 3/4 4/1 3/5 4/4 41- 5/3 41- 4/5 4/1 5/3 21- 21- 21- 54/27 14 Συσταθείσα δυνάμει του άρθρου 20 του κανονισμού 1552/89, η εν λόγω επιτροπή απαρτίζεται από εκπροσώπους των κρατών μελών και της Επιτροπής. - Î O- II ανάλυση τιον αποτελεσμάτων τιον ελέγχων στους οποίους οδήγησαν οι εκ μέρους της Επιτροπής επαληθεύσεις εμφαίνονται στο κεφάλαιο 3. 2 στη συνέχεια. ( ) πίνακας που ακολουθεί εμφανίζει τα ζητήματα που αποτέλεσαν το αντικείμενο ελέγχων κατά την περίοδο 1993-1996 και τα αντίστοιχα κράτη μέλη. Αριθ. εντοΛής Ζήτημα Εμττεκόμενα κράτη μέλη Έτη 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. Συμφωνία ΕΚ/Ανδόρρας Ε και F 1994 Ταχυδρομικά δέματα Χωριστή λογιστική Όλα τα κράτη μέλη 1993,1994 Β, D, EL, Ε, F, IR, I, L, Α, Ρ, υκ 1993 - 1995 Βεβαίωση, καταλογισμός και απόδοση Όλα τα κράτη μέλη Εισφορές ζάχαρης D, F, Ι και NL Εισαγωγή νεαρών βοοειδών προς πάχυνση Μεταβατικά μέτρα για την πρώην ΛΔΓ Ι D 1995, 1996 1993, 1994 1993 1993 Τελειοποίηση προς επανεξαγωγή Όλα τα κράτη μέλη 1994-96 Τελειοποίηση προς επανεισαγωγή Β, D, F, I, L, NL, UK 1995, 1996 Πρόγραμμα "POSEICAN" Ε 1993,1994,1996 Καθεστώς γενικευμένων προτιμήσεων Β, D, EL, Ε, IRL, Ι και UK 1993, 1995-96 Καθεστώς εξωτερικής κοινοτικής διαμετακόμισης Όλα τα κράτη μέλη 1994, 95, 96 Καθεστώτα τελωνειακής αποταμίευσης D, F, Ι, L, NL, UK 1995, 1996 Επιστροφή, είσπραξη και συγκέντρωση NL Μεταφορές πληρωμών Καθυστερήσεις απόδοσης λόγω απεργίας D Ρ 1994 1994 1993 Απαλλαγή από την υποχρέωση απόδοσης Β, D, EL, F, IR, I, L, Α, Ρ 1996 Προσωρινή εισαγωγή εμπορευματοκιβωτίων D, NL, Β Κοινοποίηση δελτίων απάτης και δελτίων αμοιβαίας συνδρομής Β, IR, I, Ε, EL, F 1996 1996 3. 2 Σύνοψη των κυριότεροιν «ποτελεσμάτο>ν το>ν ελέγχων Κατά την περίοδο 1993-96 διεξήχθησαν από την Επιτροπή 81 έλεγχοι, οι οποίοι οδήγησαν σε 352 παρατηρήσεις και επέτρεψαν την αξιολόγηση της εφαρμογής, από τις εθνικές διοικήσεις, τιον κοινοτικών διατάξεων τόσο σε. τελωνειακά όσο και σε δημοσιονομικό επίπεδο. Αποτελέσματα των ελέγχων 93/96 Διάφορα 22% ΤΑ/ΕΖ Λογιστική Β Ταχυδρ. δέματα 4% Διαμετακόμιση 13% Ζάχαρη (Τα ποσοστά υποόηλιονονν τον αριθμό των ι:ικαζόμ. ϊν<υνπαραη>πΐ(όν σε σχέση μι· το σιλ\ ν. ο) ΡΑ ΤΑ/ΕΖ ΡΡ ΣΓΠ ΕΚΠ/ΕΙΣ Διαμετακόμιση Τελειοποίηση προς επανεξαγωγή Τελών. αποταμίευση/Ελεύθ. ζώνες Τελειοποίηση προς επανεισαγωγή Σύστημα γενικευμένων προτιμήσεων Έκπτωση/Είσπραξη Εξωτερική κοινοτική διαμετακόμιση Ταχυδρ. δέματα Λογιστική Β Ζάχαρη Λογιστική επεξεργασία ταχυδρομικών αποστολών Χωριστή λογιστική 6 παρ. 2 του κανονισμού 1552/89 Εισφορές ζάχαρης στο πλαίσιο της κοινής οργάνωσης των αγορών στον τομέα της ζάχαρης Οι έλεγχοι επέτρεψαν τη διαπίστωση των δυσλειτουργιών μεγάλης έκτασης σε. ορισμένα καθεστώτα, τη διόρθωση των συγκεκριμένων περιπτώσεων κακής εφαρμογής των κανονιστικών διατάξεων και την επισήμανση της σχετικά- ικανοποιητικής λειτουργίας ορισμένων άλλων καθεστώτων. J. 2. 1 11 αρατ ι ιρήοεις οχετικόχ με τις όυολειτουργίες μεγόϊλης έκταοης - 12- Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ενέργειες της Επιτροπής επέτρεψαν τον εντοπισμό δυσλειτουργιών, των οποίων η έκταση επιβεβαιώθηκε στη συνέχεια. • Κξωτερική κοινοτική διαμετακόμιση και καθεστώς TIR Τούτο συνέβη στον τομέα της εξωτερικής κοινοτικής διαμετακόμισης και του καθεστώτος TIR, όπου οι σοβαρές ανεπάρκειες επιβεβαιώθηκαν κατά τις πρωτοβουλίες που ανέλαβαν και άλλα κοινοτικά όργανα και οδήγησαν στη σύσταση της πρώτης εξεταστικής επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβούλιο15. Στον τομέα αυτόν, οι έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν κατά το 1994, το 1995 και το 1996 σε όλα τα κράτη μέλη επέτρεψαν τον εντοπισμό 48 παρατυπιών, οι οποίες αη)ορούσαν κατά κύριον λόγο σε καθυστερήσεις στην έναρξη των εισπράξεων, συχνά οφειλόμενες στη μη εκκαθάριση των πράξεων, και σε ανεπάρκειες των μεθόδων εκ των υστέρων ελέγχου των παραστατικών διαμετακόμισης. Σε όλα τα κράτη μέλη διαπιστώθηκε ότι είχε παραλειφθεί ο εκ των υστέρων καταλογισμός των εισαγωγικών δασμών για τα εμπ. ορεύμ. ατα που ετίθεντο υπό το εν λόγω καθεστώς μετά την εκπνοή της προθεσμίας των 14 μηνών που προβλέπεται στο άρθρο 379 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2454/93. Εξάλλου, διαπιστώθηκε και μια μείζων δυσχέρεια κατά την εκκαθάριση των παραστατικών διαμετακόμισης που είχαν εκδοθεί από ορισμένα κοινοτικά τελωνεία και συνόδευαν εμπορεύματα τρίτων χωρών κατά τη θαλάσσια μεταφορά τους προς ελεύθερες ζώνες σε θαλάσσιο λιμένα. Οι αρχές που διαχειρίζονται τις ζώνες αυτές διαπιστώθηκε ότι δεν απαιτούν την υποβολή του παραστατικοί) Τ. Όσον αφορά τη συνολική εγγύηση, από τις επαληθεύσεις προέκυψαν πολλά παραδείγματα παράτυπων πρακτικών, οι οποίες δεν εξασφαλίζουν την κάλυψη όλων των δικαιωμάτων είσπραξης στο πλαίσιο των ιδίων πόρων. Τούτο συνέβαινε και κατά τον υπολογισμό εκ μέρους των δανικών αρχών της κατ' αποκοπή εγγύησης για τα εμπορεύματα με αυξημένο κίνδυνο απάτης, όπως τα τσιγάρα. II συγκέντρωση λογιστικών δεδομένων στα κράτη μέλη με σκοπό την εκτίμηση των δημοσιονομικών επιπτώσεων που έχουν στους παραδοσιακούς ίδιους πόρους οι καθυστερήσεις που σημειώνονται κατά τη βεβαίωση, καθώς και για τον προσδιορισμό των τόκων υπερημερίας, συνεχίζεται. • Λασμολογικά προτιμησιακά καθεστώτα Η Επιτροπή συνέχισε τους ελέγχους που είχε αρχίσει το 1992 στον τομέα των δασμολογικών προτιμησιακών καθεστώτων, βάσει του άρθρου 18 του κανονισμού 1552/89. Οι έλεγχοι αυτοί συμπλήρωναν εκείνους που διεξάγονταν στο πλαίσιο των παρατηρήσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, και ιδίως εκείνων που περιλαμβάνονταν στην ετήσια έκθεση του για το 1991 Κ\ 15 Η έκθεση του κ. Kellet-Bowmann εξέφραζε έντονη ανησυχία, τέσσερα χρόνια μετά την κατάργηση των εσωτερικών συνόρων της Κοινότητας, για τη μεγάλη απόσταση μεταξύ των μέσων που διαθέτει η διεθνής εγκληματικότητα και εκείνων που διαθέτουν οι εθνικές διοικητικές και δικαστικές αρχές, μέσα σ' ένα κομματιασμένο κοινοτικό τελωνειακό έδαφος. Αυτή η έκθεση, που εγκρίθηκε από την εξεταστική επιτροπή για το σύστημα της κοινοτικής διαμετακόμισης στις 20 Φεβρουαρίου 1997 (έγγραφο ΡΕ 220. 895 τελικό), διατύπωνε έναν ορισμένο αριθμό συστάσεων προς την Επιτροπή με σκοπό την εξασφάλιση της καλής λειτουργίας και ασφάλειας του καθεστώτος. 16 Τα αποτελέσματα της παρακολούθησης των περιπτώσεων που υπερέβαιναν ένα ορισμένο όριο καθώς και των υποθέσεων είσπραξης μετά από ορισμένες γνωστοποιήσεις αμοιβαίας συνδρομής αποτέλεσαν το αντικείμενο δύο εκθέσεων επί της είσπραξης των παραδοσιακών ιδίων πόρων που αντιστοιχούσαν σε απάτες και παρατυπίες (COM(95) 398 τελικό, της 6. 09. 95, και COM(97)259/2, της 9. 06. 97). ·) - ιν λόγω έλεγχοι επικεντρώθηκαν στην τιον Οι προτιμ. ησιακών καθεστώτων κατά την εισαγωγή, και ιδίως ως προς το πλαστά ή άκυρα πιστοποιητικά, τον ελάχιστο αριθμό εκ των υστέρίον ελέγχων και την εφαρμ,ογή της αυτόματης άρνησης του ωφελήμ. ατος της προτίμησης σε περίπτωση υπέρβασης των προθεσμιών απάντησης που προβλέπονται στα αιτήμ,ατα για εκ των υστέρίον έλεγχο. των όρων τήρηση II πραγματοποιηθείσα επαλήθευση επέτρεψε τον εντοπισμό 64 παρατυπιών, οι οποίες αφορούσαν κυρίως προβλήματα εφαρμογής τιον κανόνων περί δικαιολογητικών της καταγωγής και προβλήματα εφαρμογής σε ζητήματα διοικητικής συνεργασίας και αμοιβαίας συνδρομής. Λπό τα αποτελέσματα προκύπτει ότι η δυσχέρεια έγκειται στην εφαρμογή της διαδικασίας εκ των υστέρίον ελέγχου, της οποίας οι όροι τυγχάνουν αποκλινουσών ερμηνειών. II σχετική ανάλυση και οι συνακόλουθες ενέργειες εκτίθενται λεπτομερώς στη •συνέχεια και αποτέλεσαν το αντικείμενο ανακοίνωσης της Επιτροπής στις 23 Ιουλίου 1997. Χ<ι>ριστή λογιστική Σύμφωνα με τις δεσμεύσεις που ανέλαβε η Επιτροπή στην έκθεση της της 4ης Ιανουαρίου 1994, δηλ. να προβαίνει σε. συστηματικές και συγκεκριμένες επαληθεύσεις, η τήρηση της χωριστής λογιστικής αποτέλεσε, κατά την περίοδο αναφοράς, το αντικείμενο 18 αποστολών, που πραγματοποιήθηκαν σε 11 κράτη μέλη, σε τοπικό επίπεδο. Οι δευτερεύουσες παρατυπίες που διαπιστώθηκαν κατά τις επαληθεύσεις (χυτές διορθώθηκαν, ιδίως ως προς τις παράτυπες πρακτικές που προκαλούν καθυστέρηση της απόδοσης. Σε ορισμένα κράτη μέλη, μάλιστα, η εξουσία των δικαστηρίων μπορεί να φθάσει μέχρι και σε μη βεβαίωση των ΠΙΠ στις περιπτώσεις αντιδικίας, ενώ η εκκαθάριση των πράξεων μπορεί να ανασταλεί επ' αόριστον λόγο) αδράνειας των αρμόδιων για την είσπραξη φοροτεχνικών υπαλλήλων. ένσταση Εξάλλου, στο σημείο 3. 2 της έκθεσης αριθ. 96. 6. 1 η Επιτροπή επεσήμαινε ότι η εκ μέρους του υπόχρεου δεν μπορεί να απλή τηλεφωνική δικαιολογήσει την εγγραφή των δικαιωμάτων είσπραξης στη χωριστή λογιστική και καλούσε τις αρμόδιες ίΐρχές να περιγράψουν τις διαδικασίες ένστασης. Το ζήτημα αυτό δεν έχει ακόμη διευθετηθεί. Ακόμη, ανέιρερε ότι σε έναν λιμένα τα εντάλματα εκ τιον υστέρων είσπραξης μέχρι τον Μάιο του 1995, ο π ό τε εισήχθη το σύστημα της ηλεκτρονικής διασάφησης, δεν αποτελούσαν πραγματική γνωστοποίηση της οφειλής στον υπόχρεο. Λπό τις αρμόδιες αρχές ζητήθηκε : να προσαρμόσουν τις διαδικασίες στις κοινοτικές κανονιστικές διατάξεις και να παράσχουν τα στοιχεία που απαιτούνται για τον προσδιορισμό των δημοσιονομικών επιπτώσεων των καθυστερήσεων εγγραφής για τα ποσά που έχουν εισπραχθεί από την 1η Ιανουαρίου 1993 και εξής· Σύστημα είσπραξης τα>ν ΙΙΙΙΙ - 14- και απόδοσης των απαιτήσεων Οι διαδικασίες βεβαίωσης καταλογισμού ελέγχΟησαν σε όλα τα κράτη μέλΐ| κατά το 1995 και το 1996. ΙΙολλές περιπτώ(τεις έλλειψιις βεβαίωσης ή καθυστερημένης βεβαίωσης, παρά το άτι συνέτρεχαν οι αναγκαίοι όροι, εντοπίσθηκαν στις Κάτω Χώρες, στην Ισπανία, στο Βέλγιο και στην Ιταλία. Λυτές οι δυσλειτουργίες, οι οποίες τις περισσότερες φορές οφείλονται σε κακή επικοινωνία μεταξύ τελωνειακών και ερευνητικοί αρχών ή σε ακαταλληλότητα των εθνικών διαδικασιών, οδήγησαν σε αιτήματα για διορθώσεις και για καταβολή τόκων υπερημερίας. Λπό άλλες εθνικές αρχές ζητήθηκε να επανεξετάσουν τις διαδικασίες τους, ιδίως ως προς την εκ τιον υστέρων είσπραξη μετά από έρευνα ή σε συσχετισμό με τις συναλλακτικές διαδικασίες, όπως συμβαίνει στο ΙΙνωμένο Βασίλειο, καθώς και να παράσχουν τα στοιχεία που απαιτούνται για τον προσδιορισμό της δημοσιονομικής ευθύνης τους σε περίπτωση που δεν έγινε γνωστοποίηση στον υπόχρεο. ΙΙάντα στον τομέα του καταλογισμού τιον ιδίων πάρων, η συγκέντρωση των μεταφορών καταβολής από το Ομοσπονδιακό Ταμείο ομαδοποιημένων (Bundeskasse) του Κόμπλεντς - παράρτημα Τρηρ - από την Ι η Ιανουαρίου! 990 και εξής, επαληθεύθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο, το οποίο διαπίστωσε σημαντικές καθυστερήσεις κατά την απόδοση των ιδίων πόρων. II Επιτροπή επεξεργάσθηκε στη συνέχεια μια διαδικασία επαλήθευσης της συγκεντρωτικής μεταφοράς υπό το πρίσμα του πραγματικού καταλογισμού των ποσών και υπολόγισε με αναγωγή το ύψος των τόκων υπερημερίας. Όσον αφορά τον εκτελωνισμό των ταχυδρομικών δεμάτων, οι 38 έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν σε όλα τα κράτη μέλη επέτρεψαν τη διαπίστωση ότι, όπως είχε επισημάνει και το Ελεγκτικό Συνέδριο στ7]ν ετήσια έκθεση του για το 1991, τα ποσά είχαν αποδοθεί βάσει όχι της ημερομηνίας βεβαίωσης αλλά της ημερομηνίας καταλογισμού της οφειλής (στρογγυλευμένης στην (Αρχή του μήνα μετά τον εκτελωνισμό). Λυτή η πρακτική, αντιβαίνουσα προς τις λογιστικές και δημοσιονομικές διατάξεις που ίσχυαν κατά την περίοδο αναίροράς, οδήγησε σε αίτημα για καταβολή τόκων υπερημερίας για μια περίοδο τριών ετών πριν από τη διαπίστωση της παρατυπίας και μέχρι την αναπροσαρμ,ογή των εθνικ(όν λογιστικών διαδικασιών. Τελειοποίηση προς επανεξαγωγή Οι έλεγχοι γύρω από το καθεστώς της τελειοποίησης προς επανεξαγωγή, οι οποίοι αφορούν την έκδοση των αδειών, την εφαρμογή των οικονομικών όρων, τον συμψηφισμό στο ισοδύναμο και την εκκαθάριση του καθεστώτος, πραγματοποιήθηκαν σε όλα τα κράτη μέλη κατά το 1994, το 1995 και το 1996. Λιαπιστώθηκαν 109 συγκεκριμένες παρατυπίες, οι οποίες καταδεικνύουν την ανάγκη τροποποίησης του εν λόγο) καθεστώτος, διότι η εφαρμογή του δεν γίνεται ομοιόμορφα, πράγμα που προκαλεί ανισότητα μεταχείρισης. Οι παρατυπίες αυτές οδήγησαν σε αναπροσαρμογή των εθνικών διαδικασιών εφόσον οι παρατυπίες δεν είχαν άμεσες συνέπειες για τον κοινοτικό προϋπολογισμό. Στις περιπτώσεις καθυστερημένης είσπραξης λόγιο μη εκκαθάρισης τιον πράξεων, και μετά από ανταλλαγή στοιχείων με τις αρχές του εμπλεκόμενου κράτους μέλους, ζητήθηκαν, ή βρίσκονται αυτή τη στιγμή υπό προσδιορισμό, τόκοι υπερημερίας. Το Ελεγκτικό Συνέδριο διατύπωσε από την πλευρά του παρατηρήσεις επί της ουσίας του καθεστώτος. 3. 2. 2 Παρατηρήσεις κατά περίπτωση διατάξεων - 15- σχετικά με την κακή εφαρμογή τον κανονιστικά ι ν Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι παρατηρήσεις αυτές αναφέρονται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις κακής εφαρμογής των κανονιστικών διατάξεων. Οι έλεγχοι, επέτρεψαν τη (Μ,όρΟωση των ανεπαρκειών αυπόν, όταν δε είχαν και, συνέπειες για τον κοινοτικό προϋπολογισμό απαιτήθηκαν και τόκοι υπερημερίας. Οι ρυθμίσεις αυτές έγιναν με την επιφύλαξη των λύσεων που εδόθησαν σε κανονιστικό επίπεδο και οι οποίες εκτίθενται λεπτομερώς στη συνέχεια. • ( )ι διαδικασίες προσδιορισμού και καταβολής της εισφοράς ζάχαρης αποτέλεσαν κατά την περίοδο αναφοράς το αντικείμενο 4 ελέγχων, σε τοπικό και σε κεντρικό επίπεδο, οι οποίοι επέτρεψαν τον εντοπισμό ορισμένων συγκεκριμένων παρατυπιών χωρίς δημοσιονομικές επιπτώσεις, με εξαίρεση ένα κράτος μέλος, όπου οι επαλήθευσης συνεχίζονται. • Το καθεστώς της τελωνειακής αποταμίευσης ελέγχθηκε σε έξι χώρες κατά το 1995 και. το 1996. Λπό τα (υτοτελέσματα των ελέγχων προκύπτουν ορισμένες καθυστερημένες εισπράξεις και διαχειριστικά κενά με δημοσιονομικές επιπποσεις. Οι έλεγχοι θα συνεχισθούν και κατά τα προσεχή έτη. II εφαρμογή του καθεστώτος της προσωρινής εισαγωγής (container) ελέγχθηκε στο Βέλγιο, στη Γερμανία και στις Κάτω Χώρες το 1996. Π Επιτροπή -επεσήμανε την απουσία πραγματικών ελέγχων ως προς τη διάρκεια παραμονής των εμπορευματοκιβωτίίον και συνέστησε στα κράτη μέλη να τηρούν τις σχετικές κανονιστικές υποχρεώσεις τους. εμπορευματοκιβωτίων • Ο έλεγχος που πραγματοποιήθηκε το 1993, το 1994 και το 1996 με αντικείμενο την στο ("Πρόγραμμα ειδικών επιλογών λόγιο του εφαρμογή των ειδικών δασμολογικών μέτρων του προγράμματος POSEICAN πλαίσιο υπέρ των Καναρίων Νήσων (Απομακρυσμένου και νησιωτικού χαρακτήρα των Καναρίων Νήσων")'^ (χποκάλυψε ορισμένες παρατυπίες, ιδίως ως προς την είσπραξη των δασμών αντιντάμπινγκ και την εφαρμογή τιον μέτρων κοινής εμπορικής πολιτικής. Λυτή τη στιγμή η Επιτροπή εξετάζει το ζήτημα ορισμένων μ,η εισπραχθέντων δασμών αντιντάμπινγκ. • Μετά την αποστολή που πραγματοποιήθηκε στην ΙΙορτογαλία τον Μάιο του 1993. και. τις βάσει των παρατηρήσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η Επιτροπή εξέτασε επιπτώσεις δύο απεργιών τιον 11111. Το εκτελωνιστών απλοποιημένο διαδικαστικό σύστημα που υιοθέτησε η πορτογαλική διοίκηση για να μη διακοπούν οι εμπορικές συναλλαγές αποτέλεσε το αντικείμενο συγκεκριμένου ελέγχου, με τον οποίο δικαιολογήθηκαν οι καθυστερήσεις στη βεβαίωση μέχρι τη λήξη της απεργιακής περιόδου. Καταρτίσθηκε δε και μια μεθοδολογία για τον καθορισμό της προθεσμίας απόδοσης των ΠΙΠ και για τον υπολογισμό των τόκων υπερημερίας επί των συγκεντρωτικών διασαφήσεων. στην απόδοση των • Οι διεξαχθέντες έλεγχοι επέτρεψαν την εξάλειψη των τυπικών ατελειών που είχαν διαπιστωθεί κατά την εφαρμογή της συμφωνίας ΕΚ/Ανδόρρας. Επήλθαν ορισμένες διορθώσεις, ενώ παράλληλα καθιερώθηκε ένας νέος μηχανισμός εκτελωνισμού, βάσει του οποίου τις διαδικασίες εκτελωνισμού των εμπορευμάτων που προορίζονται για το Πριγκιπάτο αναλαμβάνουν οι αρχές της Λνδόρρας. 17 Το πρόγραμμα POSEICAN θεσπίσθηκε βάσει του άρθρου 9 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1911/91 του Συμβουλίου (ΕΕ αριθ. L 171, της 29. 06. 1991), το οποίο έθετε τέρμα στις παρεκκλίσεις υπέρ των Καναρίων Νήσων που προβλέπονταν στην Πράξη Προσχώρησης της Ισπανίας. • Σε πολλά κράτη μέλη διαπιστώθηκαν περιπτώσεις μη κοινοποίησης τιον δελτίων απάτης και τιον δελτίων αμοιβαίας συνδρομής κατά παράβαση τιον άρθρου 6 παρ. 3 του κανονισμού 1552/89, οδήγησαν δε or συγκεκριμένες παρατήρησης, μεταξύ άλλων και για θέματα ερμηνείας των κανονιστικών διατάξεων, ΐϊέρα δε από αυτές τις συγκεκριμένες παραλείψεις, διαπιστώθηκαν και παραλείψεις ουσίας κατά τη διαχείριση του καθεστώτος διαμετακόμισης και υλοποίησης της αμοιβαίας συνδρομής, οι οποίες και αποτελούν το (/. ντικείμενο του βαθύτερου προβληματισμού που εκτίθεται στο επόμενο σημείο. ορισμένες • Οι καθυστερήσεις που εντοπίσθηκαν κατά την απόδοση σε συγκεκριμένες περιπτώσεις τμηματικών πληρωμών και περιοδικών συνολικών διασαφήσεων αποτέλεσαν το αντικείμενο απαίτησης τόκων υπερημερίας και συμμόρφωσης των λογιστικών διαδικασιών. • Η παρακολούθηση των ελλιπών διασαφήσεων αποτέλεσε τον στόχο ελέγχων σε πολλά κράτη μέλη, επέτρεψε δε τη διαπίστιοση ότι τέσσερα από τα κράτη μέλη. η Λανία, η Σουηδία, η Φινλανδία και η Ιρλανδία, έχουν καθιερώσει ηλεκτρονικές διαδικασίες, οι οποίες απαλλάσσουν τις επιχειρήσεις από την υποχρέωση υποβολής στις τελωνειακές υπηρεσίες, πέρα από τη διασάφηση, των δικαιολογητικών του χρησιμοποιούμενου τελωνειακού καθεστώτος, όπως τιμολογίων και πιστοποιητικών προτίμησης. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής εξετάζουν αυτή τη στιγμή το φαινόμενο αυτό με γνώμονα την αρχή ότι σε κάθε περίπταχτη πρέπει να είναι εγγυημένη η προστασία των οικονομικών συμφερόντων τομέα των προτιμησιακών καθεστώτων. της Κοινότητας, ιδίως στον • Η εφαρμογή των κανονιστικών διατάξεων που αφορούν την επιστροφή, την είσπραξη και τη συγκέντρωση, ιδίως σε υποθέσεις για τις οποίες αποφασίζουν μόνα τους τα κράτη μέλη, ελέγχθηκε το 1994 στις Κάτω Χώρες, με αποτέλεσμα του τη διατύπωση απαίτησης τόκων υπερημερίας και οφειλόμενου αρχικού ποσού. είσπραξη την 3. 2. 3. Σχετικά ικανοιητική λειτουργία ορισμένων καΟεστώτιον Οι έλεγχοι επέτρεψαν τη διαπίστωση ότι ορισμένα καθεστώτα λειτουργούσαν ικανοποιητικά. • Το καθεστώς της τελειοποίησης προς επανεισαγωγή ελέγχθηκε σε. επτά κράτη μέλη κατά το 1995 και το 1996. ΙΙέρα από ορισμένες αδυναμίες κατά την παρακολούθηση των συναλλαγών και την έκδοση τιον αδειών, διαπιστώθηκαν λίγες μόνο παρατυπίες, για όσες δε από αυτές υπήρχαν δημοσιονομικές συνέπειες έγιναν οι ζητηθείσες διορθώσεις. νεαρών βοοειδών • Τέλος, οι έλεγχοι της Επιτροπής επέτρεψαν την εξασφάλιση της καλής λειτουργίας ορισμένων ιδιαίτερων καθεστώτων. Έτσι, ως προς το ειδικό για πάχυνση και καθεστώς που αφορά την εισαγωγή επιτρέπει τη χορήγηση έκπτωσης επί της εισφοράς, η Επιτροπή μπορείτε να βεβαιωθεί, μετά από έλεγχο που πραγματοποίησε στην Ιταλία κατά το 1993, ότι οι βασικοί όροι εφαρμογής του είχαν τηρηθεί. Ακόμη, τα μεταβατικά μέτρα που της πρώην ΑΑΓ και επέτρεπαν τη "διατήρηση τα)ν ίσχυαν για τις περιοχές δασμολογικών προτιμήσεων υπέρ ορισμένα)ν χωρών της Ανατολικής Ευρώπης παρατάθηκαν μέχρι το 1994. Οδήγησαν δε σε επαληθεύσεις σε τοπικό και κεντρικό επίπεδο κατά το 1993, οι οποίες επέτρεψαν την απ. οκατάστικτη ορισμένων όευτερευουσών παρατυπιών και τη διαπίστωση ότι η εφαρμογή των μέτρατν αυτών ήταν κατά τα λοιπά νομότυπη. - 17- 3. 3. Συνέχεια που εδόθη στους ελέγχους της επιτροπής 3. 3. 1 Λήψη κανονιστικών μέτρων Όταν διαπιστώθηκαν ατέλειες ή κενά στις κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις τιον κρατών μελών, η Επιτροπή ζήτησε από τα αντίστοιχα κράτη μέλη να προσαρμόσουν τις διατάξεις αυτές στις απαιτήσεις της Κοινότητας. Οι σχετικές όιορθα'κτεις, που πραγματοποιήθηκαν στον τομέα τόσο τιον τελωνειακών διατάξεων όσο και των δημοσιονομικών, (Αποτελούν μιαν ακόμη σημαντική συνέπεια τιον πραγματοποιηθέντων ελέγχων. Εξάλλου, οι έλεγχοι της Επιτροπής αποτέλεσαν και μια σημαντική πηγή πληροΐ'ροριών για τον τρόπο με τον οποίο τα κράτη μέλη εφαρμ,όίΐουν τις ισχύουσες τομέα, και τροφοδοτούν τον προβληματισμό των υπηρεσιών της Επιτροπής που είναι αρμ,όόιες για την ετμαρμ,ογή τιον διατάξεων αυτών. κανονιστικές ιδίως στον τελωνειακά διατάξεις, τιον • Όσον αφορά τη βεβαίωση και την απόδοση στο πλαίσιο του εκτελωνισμού των ταχυδρομικών δεμάτων, οι έλεγχοι της Επιτροπής επέτρεψαν την εθνικών κανονιστικών διατάξεων στις αντίστοιχες προσαρμογή κοινοτικές. Το πρόβλημα της ασυμφωνίας μεταξύ τιον του καταλογισμού και της βεβαίωσης, το οποίο επίσης επεσήμαινε το Ελεγκτικά) Συνέδριο στην ετήσια έκθεση του για το 1991, επιλύθηκε αφότου ετέθη σε ισχύ ο κανονισμός 1355/96 του Συμβουλίου, ο οποίος τροποποίησε τον κανονισμό 1552/89. Ακόμη, που περιλαμβάνονται στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2454/93, περί των διατάξεων εφαρμογής του Τελωνειακού Κώδικα της Κοινότητας, ευνοούν τη χρήση του ενιαίου καταλογισμού. Αυτή η απλοποίηση της βεβαίακτης τιον ιδίων πόρων επιτρέπει στις εθνικές υπηρεσίες να θεωρούνται αυτές ως όιασαφητές ή, εη. Όσον συντρέχει περίπωση, ως οφειλέτες. tκανόνες περί ταχυδρομικής διακίνησης εννοιών οι • Όσον αφορά την τελειοποίηση προς επανεξαγωγή, η οποία αποτελεί επίιτης αντικείμενο παρατηρήσεων εκ μέρους του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην ετήσια έκθεση του για το 1995, οι παραλείψεις που διαπιστώθηκαν κατά την έκδοση των αδειών, κατά την εχραρμογή των οικονομικών όρων και της αντιστάθμισης στο ισοδύναμο, καθώς και κατά την εκκαθάριση του καθεστώτος επιβεβαιώνουν την ανάγκη αξιολόγησης τιον διαδικασιών που ακολουθούνται σήμερα. Ως προς αυτό, η Επιτροπή εξέδωσε το 1996 μιαν έκθεση περί της λειτουργίας και του μέλλοντος του καθεστώτος1*, σήμερα δε πραγματοποιεί μιαν αξιολόγηση των αποτελεσμάτων των διαβουλεύσεων με τους οικονομικούς κύκλους που διοργάνωσε στο πλαίσιο ενός σεμιναρίου με τίτλο "Τα τελωνειακά καθεστώτα προσαρμοσμένα στις ανάγκες των οικονομικών παραγόντων", τον Σεπτέμβριο του 1996. 18 Ανακοίνωση αριθ. 96/C194/07, ΕΕ αριθ. C 194, της 05. 07. 1996,σ. 6. - 18- • Στον τομέα τιον προτιμησιακών καθεστώτων, διαπιστώθηκε ότι οι διαφορετικές ερμηνείες που δίδουν τα κράτη μέλη στην έννοια της "(Ιάσιμης αμφιβολίας" καθώς και η έλλειψη σχετικών κοινοτικών διατάξεων δεν επιτρέπουν την εφαρμογή του μηχανισμού που προβλέπει την ακύρωση του δασμολογικού πλεονεκτήματος σε περίπτωση υπέρβασης των προθεσμιών απάντησης ή ανεπαρκούς απάντησης εκ μέρους τιον δικαιούχων χωρών. Αυτή η έννοια είναι σημαντική για την προάσπιση των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας, η δε Επιτροπή μετά από ανάλυση των δυσχερειών θα προβεί προσεχώς σε. δημοσίευση επεξηγηματικών σημειώσεων σχετικά μ,ε τα πρωτόκολλα περί των κανόνων καταγωγής που περιέχονται στις ευρωπαϊκές συμφωνίες, έτσι ώστε να αποκτήσουν οι οικονομικοί παράγοντες μια σαφέστερη εικόνα ως προς την ερμηνεία που πρέπει να δίδεται σε ορισμένα κείμενα των πρωτοκόλλων αυτών. • 'Οσον αιρορά Τ7|ν εξωτερική κοινοτική διαμετακόμιση, και ιδίως τις καθυστερήσεις στην πραγματοποίηση των εισπράξεων, όλα τα κράτη μέλη, εκτός Γαλλίας και Λουξεμβούργου, όπου οι προθεσμίες που προβλέπονται από την κοινοτική νομοθεσία εν γένει τηρούνται, εκλήθησαν να επαληθεύσουν την τήρηση του άρθρου 379 των διατάξεων εφαρμογής του Τελωνειακού Κώδικα σε όλα τα τελωνεία επί τρία έτη. Η Επιτροπή εκτιμά πράγματι ότι σε περίπτωση μη εκκαθάρισης μιας πράξης ή αμφιβολίας ως προς τον τόπο της παράβασης, συνήθως λόγιο αμέλειας του τελωνείου προορισμού ή λόγιο καθυστερημένης έναρξης των ερευνών, εναπόκειται στο κράτος μέλος αναχώρησης να λάβει τα (χναγκαία μέτρα : να γνωστοποιήσει, εντός των προθεσμιών, στον εγγυητή τη μ/η εκκαθάριση εντός τιον προθεσμιών και να καταλογίσει την οιρειλή εις βάρος του κύριου υπόχρεου. Εάν δεν συμβεί τούτο, μπορεί να του καταλογισθούν δημοσιονομικές ευθύνες. 3. 3. 2 Λήψη λογιστικών μέτρων Για την περίοδο αναφοράς (1993-1996), τα επιπλέον ποσά (σε κεφάλαιο) που προσδιορίσθηκαν και κατεβλήθησαν στην Επιτροπή βάσει των παρατηρήσεων που περιλαμβάνονταν στις εκθέσεις των ελέγχων, αυτόνομων και από κοινού, της Επιτροπής, ανέρχονται σε 64. 636. 726 ECU19. Σχεδόν το 98% του ποσού αυτού αντιστοιχεί σε διακανονισμούς πράξεων κοινοτικής διαμετακόμισης σε ένα και το αυτό κράτος μέλος. Εξάλλου, απαιτήθησαν και τόκοι υπερημερίας για καθυστερημένη απόδοση ΓΙIII που διαπιστώθηκε κατά τους ελέγχους της Επιτροπής. Γιά την περίοδο 1993-1996, το συνολικό ποσό των τόκων υπερημερίας που κατεβλήθησαν ή μένει να καταβληθούν από τα κράτη μέλη ανέρχεται σε 26. 395. 213 ECU19. Από το ποσό αυτό, τα 1. 234. 849 ECU19 οφείλονται βάσει των παρατηρήσεων που διατύπωνε το Ελεγκτικό Συνέδριο στις ετήσιες εκθέσεις του ως προς τις οποίες η Επιτροπή είχε αναλάβει τη λήψη δημοσιονομικών μέτρων, άνω δε του 80% αντιστοιχεί σε τόκους υπερημερίας στο πλαίσιο συγκεντρωτικών μεταφορών καταβολής σε ένα και το αυτό τελωνείο. Πρέπει να σημειωθεί ότι αυτά τα αριθμητικά στοιχεία είναι ακόμη μερικά, δεδομένου ότι ο προσδιορισμός των απαιτήσεων μετά τους ελέγχους της Επιτροπής συναρτάται με τις εθνικές διαδικασίες συλλογής τιον αναγκαίων λογιστικών στοιχείων. "*9 Προσωρινά στοιχεία της 20. 08. 97. 3. 4 Αποτελέσματα των άλλου είδους ελέγχων - 19- 'Οπως προκύπτει από τις προηγηθείσες παρατηρήσεις, οι επιτόπιοι έλεγχοι επιτρέπουν τον εντοπισμό ορισμένων προβλημάτων που αναφύονται κατά την είσπραξη σε εθνικό επίπεδο. Ωστόσο, υπάρχει έντονη αλληλεξάρτηση μ. ετα£ύ τιον διαφόρων διαδικασιών ελέγχου και τιον επιτόπκον ελέγχων, οι οποίοι σε μεγάλο βαθμό καταστρώνονται με γνώμ,ονα τα απ,οτελέσμ,ατα τιον άλλου είδους ελέγχων, επιτρέποντας έτσι την επιβεβαίωση τιον πρώτων συμπερασμάτων. 3. 4. 1 Απαλλαγή από την υποχρέιοση απόδοσης Ο αριθμός των γνωστοποιήσεων των κρατών μελών για περιπτώσεις απαλλαγής από την υποχρέωση απόδοσης (κατ' εφαρμογή του άρθρου 17 παρ. 2 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1552/89) υπήρξε σαφώς κατώτερος του αναμενόμενου, εν,ινήθη δε σε τόσο χαμηλά επίπεδα που οδηγεί στη σκέψη ότι η εφαρμογή του άρθρου αυτού δεν υπήρξε ομοιόμορφη. Πιο συγκεκριμένα, οι γνιοστοποιήσεις αυτές αφοροΐτν λίγα μόνο από τα κράτη μέλη (Γερμανία, Ισπανία, Γαλλία. Κάτι ο Χιυρες και Ηνωμένο Βασίλειο). Στην περίπτωση της Γερμανίας, οι αρχές της γνωστοποίησαν στην Επιτροπή ότι αποσύρουν τις περιπτώσεις οι οποίες, από την άποψη της γερμανικής νομοθεσίας περί προθεσμιών παραγραφής, είχαν αναφερθεί κατά λάθος. II παρακολούθηση 32 περιπτώσεων, που αντιστοιχούν σε συνολικό ποσό 8. 762. 001 ECU και γνωστοποιήθηκαν στην Επιτροπή κατά την περίοδο 1993 - 1996, εκτίθεται στο παράρτημα. ΙΙροκύπτει σχετικά ότι η Γερμανία απέσυρε 4 περιπτώσεις, οι οποίες εξακολουθούν να (χποτελούν το αντικείμενο προσπαθειών είσπραξης (401. 316 ECU), ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο ακύρωσε 1 περίπτωση, που είχε γνωστοποιηθεί κατά λάθος (23. 103 ECU). Οι υπόλοιπες 27 περιπτώσεις, με συνολικό ποσό 8. 337. 582 ECU, αποτέλεσαν το αντικείμενο εξέτασης εκ μέρους της Επιτροπής με σκοπό τη διαπίστωση του αν τα αντίστοιχα κράτη μέλη επέδειξαν επαρκή επιμέλεια για να εξασφαλίσουν την είσπραξη. Τα γενικά αποτελέσματα έχουν ως εξής : Άρθρο 17. 2: Εξετασθείσες περιπτώσεις (αριθμός) Άρθρο 17. 2:Εξετασθείσες περιπτώσεις (αξία) Υπό Έλλειψη επιμέλειας 53% Βταρκής επιμέλεια 26% ί/ιο αναλυτικά 20 α) β) Υ) απερρίφθη ως Παρατηρήθηκε έλλειψη επιμέλειας σε 10 περιπτώσεις, ως εξής : 1 περίπτωση απαράδεκτη : Σε 2 περιπτώσεις έγινε καταβολή: περιπτώσεις συνετάγη Σε 2 δελτίο εικαζόμενης παράβασης: 5 περιπτώσεις επιβεβαιώθηκαν, μετά από ενστάσεις, και εζητήθη η καταβολή της οφειλής: 10 περιπτώσεις βρίσκονται υπό εξέταση : Σε 7 περιπτώσεις διαπιστώθηκε επαρκής επιμέλεια Ποσό % επί του συνολικού ποσού 4. 428. 487 53,1 % % επί του αριθμού των περιπτώσεων 37% 356. 381 ECU 95. 883 ECU 488. 162 ECU 4,3% 1,1% 5,9 % 3,7% 7,4% 7,4% 3. 488. 061 ECU 41,8% 18,5% 3. 550. 966 ECU 42,6 % 358. 129 ECU 4,3 % 37% 26% Οι αριθμοί αυτοί επιτρέπουν, με επιφύλαξη για τις υπό εξέταση περιπτώοεις. τη διαπίστωση ότι σημειώθηκαν παραλείψεις εκ μέρους τιον εθνικών αρχών οτο ενα τρίτο και πλέον τιον γνωστοποιηθεισών περιπτιήσεων και. ότι οι. περιπτώσεις αυτές αντιστοιχούν σε ποσά που είναι τα σχετικώς σημαντικότερα (53% του συνολικού ποσού κατ' αξίαν). θα ήταν επιθυμητό, οι εθνικές αρχές να επικεντρώνουν τις προσπάθειες τους στην είσπραξη των ποσών των περιπτώσεων που παρουσιάζουν υψηλό δημοσιονομικό ενδιαφέρον. Αν και τα αποτελέσματα αυτά αφορούν αποκλειστικά τις γνοκττοποιήσεις που έγιναν από τα λιγότερα κράτη μέλη, αφήνουν να εννοηθεί ότι υπάρχει πρόβλημα ουσίας ως προς τα λαμβανόμενα από τις εθνικές υπηρεσίες μέτρα είσπραξης, αφενός, καθώς και ως προς την εναρμόνιση της εφαρμογής των σχετικών διατάξεων, αφετέρου. 3. 4. 2 Παρακολούθηση της είσπραξης των ΠΙΠ σε περίπτωση παρατυπίας ή απάτης Όσον αφορά την παρακολούθηση των ενεργεκόν των κρατών μελίόν για την καταπολέμηση της απάτης κατά το 1994, παρουσιάσθηκαν από την Ιίπιτροπή στην Αρμόδια γι,α τον Προϋπολογισμό Αρχή δύο εκθέσεις, οι οποίες αναφέρονται, αντίστοι,/α, στο 70% και, στο 30% των διαφυγόντων ποσιόν στις περιπτίόσεις απάτης και. παρατυπίας που γνωστοποιήθηκαν στην Ιίπιτροπή από το προπό εξάμηνο του 19X9 μέχρι και το πρώτο εξάμηνο του Ι993. 20 II πρώτη από τις εκθέσεις αυτές, συνταχθείσα βάσει ενός δείγματος περιπτώσεων με ποσά υπερβαίνοντα τα 0,5 εκατ. ECU, οδήγησε σε στατιστική ανάλυση. Από την έκθεση αυτή προέκυπτε ότι τα προϊόντα με τις περισσότερες περιπτώσεις οικονομικής απάτης ήσαν τα ευπαθή αγροτικά, με καταγωγή κυρίως από τις ανατολικές χώρες, καθώς και ότι. κατά κύριον λόγο επρόκειτο για καταστρατήγηση των καθεστώτος διαμετακόμισης και. για ψευδείς διασαφήσεις στο πλαίσιο του καθεστώτος θέσης σε ελεύθερη κυκλοφορία. Τα βιομηχανικά προϊόντα που εμπλέκονται σε περιπτώσεις απάτης, κυρίως υφαντουργικά και συσκευές αναπαραγωγής ήχου και εικόνας με καταγωγή από τη Νοτιοανατολική Ασία, παρουσίαζαν πλέον ισομερή κατανομή ως προς τον αριθμό και. τα ποσά. Με. γνώμονα δε την πολυπλοκότητα των ελεγχθεισών περιπτώσεων, η έκθεση διαπίστωνε ότι. το ποσοστό είσπραξης ήταν αμελητέο και, κατά τα άλλα, κυμαινόμενο από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. 20 Εκθέσεις της Επιτροπής επί της είσπραξης των παραδοσιακών ιδίων πόρων σε περιπτώσεις απάτης και παρατυπίας ("Δείγμα Α94", COM(95) 398 τελικό, και "Δείγμα Β94", COM(97)259/3, της 6ης Σεπτεμβρίου 1997 και της 9ης Ιουνίου 1997. -21 - ς'Β94" η Επιτροπή προβαίνει σε απολογισμό Στη λεγόμενη έκθεση της παρακολούθησης, μέχρι την οριστική εκκαθάριση, έξι ιδιαίτερα δυσχερών υποθέσεων, μ,ε δικαιώματα είσπραξης ανερχόμενα συνολικά στα 124 εκατ. ECU και πλέον. Τρεις από τις υποθέσεις αυτές αποτελούν το αντικείμενο διαφοράς απόψειυν μεταξύ των εμπλεκόμενων κρατών μ,ελών και της Επιτροπής, σε μία δε περίπτωση η τελευταία αναγκάσθηκε να εκδώσει αιτιολογημένη γνώμη στο πλαίσιο της διαδικασίας που προβλέπεται στο άρθρο 169 της Συνθήκης. Κατά το αιτήματα πρώτο έκπτωσης/επιστροφής που είχαν υποβληθεί από πολλά κράτη μέλη σε σχέση με εισαγωγές "τουρκικών τηλεοπτικών δεκτών". Αυτή η αρνητική αντιμετώπιση (χποτελεί αυτή τη στιγμή το αντικείμενο προσφυγών ενώπιον του Ευρωπαϊκού ΙΙρωτοδικείου. η Επιτροπή απέρριψε εξάμηνο 1997, του τα Οι προαναφερόμενες εκθέσεις καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το χαμηλό επίπεδο των ποσοστών είσπραξης οφείλεται εν μέρει στον προωθημένο χαρακτήρα τιον δικτύων διασυνοριακής απάτης και στο περίπλοκο ορισμένων συμφωνιών με τις τρίτες χώρες. Ωστόσο, επισημαίνουν και την έλλειψη ομοιογένειας και προσαρμογής των εθνικών διαδικασιών είσπραξης, την βραδύτητα των δικαστικών διαδικασιών, καθώς και την περιορισμένη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών στο πλαίσιο της αμοιβαίας συνδρομής. 4. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΑΚΓΧΟΥ 4. 1 Τρέχουσα αξιολόγηση του συστήματος είσπραξης των ΙΙΙΙΙ και του ελέγχου του Κατά γενική εκτίμηση, η έλλειψη ομοιογένειας στις γνωστοποιήσεις των κρατών μελών μειώνει την ευκρίνεια των προσπαθειών τους κατά τους ελέγχους και την καταπολέμηση της απάτης. Με τη σύμφωνη γνώμη των κρατών μελών, αποφασίσθηκε μια ολόκλιιρη σειρά βελτιώσεων του ενημερωτικού μηχανισμού της τα)ν Επιτροπής, η οποία, με σκοπό την ενίσχυση της συνεκτικότητας γνωστοποιήσεων, αποφάσισε στις 20 Μαρτίου 1997 να καθιεριοσει υποδείγματα για τις μηνιαίες και τριμηνιαίες καταστάσεις της λογιστικής των ΠΙΠ, για τις περιγραφές των περιπτώσεων (χπάτης και παρατυπίας με. αντικείμενο ποσά άνω των 10. 000 ECU και για την ήδη αναφερθείσα ετήσια έκθεση. Από το 1997 και εξής, και μετά την τροποποίηση του κανονισμού αριθ. 1552/89 του Συμβουλίου, τα κράτη μ,έλη θα συντάσσουν, για πρώτη φορά για το οικονομικό έτος 1996, μία και μόνη ετήσια έκθεση επί των αποτελεσμάτων τιον ελέγχων τους, αντί των δύο εξαμηνιαίων εκθέσεων που προβλέπονταν στο άρθρο 17 παρ. 3 του εν λόγω κανονισμού. Η νέα συγκεντρωτική έκθεση, η οποία για το 1996 πρέπει να υποβληθεί στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εντός του 1997, αναμένεται να προσφέρει στην Αρμόδια για τον Προϋπολογισμό Αρχή μια καλύτερη εικόνα των δραστηριοτήτων των κρατών μελών στον τομέα αυτόν. Οσον αφορά την είσπραξη των ΠΙΠ που σχετίζονται με περιπτώσεις απάτης και παρατυπίας, θα πρέπει να αναμένεται βελτίωση της κατάστασης από τη στιγμή που θα αρχίσει, κατά τα τέλη του 1997, η χρήση του νέου προγράμματος ηλεκτρονικής συγκέντρωσης και διαβίβασης των στοιχείων για τις περιπτώσεις απάτης και παρατυπίας στον τομέα των ΠΙΠ ("Ownres"). Τούτο θα επιτρέπει ιδύυς την αυτόματη ενσωμάτωση και ενημέρωση των δελτύυν απάτης, πράγμα που αποτελεί καινοτομία από την άποψη της είσπραξης. - 22 - //μη εναρμονισμένη εφαρμογή του μηχανισμού του άρθρου 17 παρ. 2, την οπού/ επίσης επισημαίνει το Ελεγκτικό Συνέδριο, βλάπτει τη διαφάνεια και την ισονομία του συστήματος των ΙΙΙΙΙ. Μετά δε τις εργασίες που διεξήχθησαν στο πλαίσιο του προγράμματος SEM 2000 ("Sound and Efficient Management"), φάση III, η Επιτροπή παρουσίασε, στις 3 Ιουλίου 1997, μια πρόταση τροποποίησης του κανονισμού 1552/89 αποσκοπούσα στην ενίσχυση της διαδικασίας απαλλαγής από την υποχρέωση απόδοσης στις περιπτώσεις απαιτήσεων που δεν εισπράττονται εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, καθώς και στην ακριβοδίκαιη εξέταση της επιμέλειας των κρατών μελών21. Η εν λόγω πρόταση επιδιώκει ακόμη την αύξηση της δημοσιονομικής ευθύνης των κρατών μελών για τα ποσά που δεν μπορούν πλέον να εισπραχθούν λόγω διοικητικού λάθους των υπηρεσιών τους. Ως προς την εξωτερική κοινοτική διαμετακόμιση, η Επιτροπή πρόκειται να προτείνει την ενδεικνυόμενη διευθέτηση των υφιστάμενων κειμένων (άρθρα 378 και 379 των διατάξεων εφαρμογής του Τελωνειακού Κώδικα) που αιρορούν τον προσδιορισμό της τελωνειακής αρχής που είναι υπεύθυνη για την είσπραξη στις περιπτώσεις όπου ο κύριος υπόχρεος προσκομίζει (χποδεικτικά στοιχεία για τον τόπο της παράβασης, καθώς και τροποποίηση της οδηγίας 76/308/CEE "Αμοιβαία συνδρομή για την είσπραξη απαιτήσεων"22. Εξάλλου, η διαχείριση των θαλάσσιων μεταφορών προς ελεύθερες ζώνες θα ρυθμισθεί στο πλαίσιο του νέου καθεστώτος της κοινοτικής διαμετακόμισης. των Πέρα από τα προβλήματα που εθίγησαν ανωτέρω, η διαχείριση προτιμησιακών τελωνειακών καθεστώτων προσφέρεται σήμερα για μια συνολική εξέταση, ενώ περιελήφθη και σε μια ανακοίνωση της Επιτροπής με θέμα την ανάλυση των δυσλειτουργιών που αναφύονται κατά την εφαρμογή τιον καθεστώτων αυτών. Η εν λόγω ανακοίνωση εξετάζει τις πλευρές της νομικής ασφάλειας, της είσπραξης των ιδίων πόρων, της καταπολέμησης της απάτης και της αποτελεσματικότητας της εμπορικής πολιτικής της Ένωσης23. Ακόμη, καθορίζει και ένα σχέδιο δράσης για την επίλυση των προβλημάτων που ανακύπτουν στον τομέα αυτόν, ιδιαίτερα δε των προβλημάτων είσπραξης τιον ιδίων πόρων. Όσον αφορά την ίδια την οργάνωση των ελέγχων, και για να ληφθούν υπόψη οι κανονιστικές και διοικητικές εξελίξεις24, η Επιτροπή εξέδωσε, στις 10. 01. 1997 μια πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την αντικατάσταση του κανονισμού αριθ. 165/74, την οποία και διεβίβασε στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις 28. 01. 1997 2-\ 21 Έγγραφο COM(97) 343 τελικό, της 03. 07. 1997 22 Οι προτάσεις αυτές περιλαμβάνονται στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο "Σχέδιο δράσης για τη διαμετακόμιση στην Ευρώπη : Μια νέα τελωνειακή πολιτική" (έγγρ. COM(97) 188 τελικό, σημεία 4. 4. 2 και 4. 4. 3 του παραρτήματος "Προσδιορισμός των οφειλετών που εξασφαλίζει τη δίκαιη προστασία των οικονομικών συμφερόντων" και "Εξορθολογισμός των διαδικασιών είσπραξης των οφειλών", σελ. 25 και 26). 23 Έγγραφο COM(97) 402 τελικό, της 23ης Ιουλίου 1997, σύμφωνα με το αίτημα που διατύπωσε το Συμβούλιο με την απόφαση αριθ. 96/C170/01, της 28ης Μαίου 1996. 24 Τούτο είχε αναγγελθεί στην πρώτη έκθεση της Επιτροπής επί της εφαρμογής του συστήματος ελέγχου (έγγρ. COM(93) 691 τελικό, σ. 38). 25 Έγγραφο COM(96) 717 τελικό, με τις διορθώσεις του COM(96) 717 τελικό/2. - 2 3- II εν λόγο) πρόταση αποσκοπεί στον συγκερασμό μέσα στο ίδιο κείμενο όλων τιον διατάξεων εφαρμογής των δύο ειδών ελέγχου που διεξάγει η Επιτροπή : των ελέγχων από κοινού μ,ε τα κράτη μέλη, αντικείμενο του κανονισμού αριθ. 165/74, αφενός, και των επιτόπκον επαληθεύσεων μ,ε πρωτοβουλία της Επιτροπής, που υιοθετήθηκαν δυνάμει του κανονισμού αριθ. 1552/89, αιμετέρου. της (έκτακτους υπαλλήλους Ίο σχέδιο αυτό προβλέπει επίσης και τη δυνατότητα της Επιτροπής να επιφορτίζει όχι μόνο τους μόνιμους υπαλλήλους της αλλά και τα λοιπά μέλη του εθνικούς προσωπικού εμπειρογνώμονες), και τούτο παράλληλα με τα προβλεπόμενα στον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου, της 11ης Νοέμβριοι» 1996, σχετικά με τους επιτόπιους ελέγχους και επαληθεύσεις που διεξάγονται από την Ιιπιτροπή με σκοπό την προάσπιση των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στις περιπτώσεις απάτης ή παρατυπίας26. ή αποσπασμένους Εξάλλου, και σύμφωνα με τη δέσμευση που ανέλαβε κατά τις διοργανικές διαβουλεύσεις που προηγήθησαν της τροποποίησης του κανονισμού 1552/89, η Επιτροπή εξέτασε την πρόταση του Κοινοβουλίου να καθιερώσει και έναν αιφνιδιαστικό έλεγχο ιδίων πόρων στις εθνικές διοικήσεις. Λπό τη μία πλευρά, κατά τις επαφές της με τις εθνικές διοικήσεις των κρατών μελών η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η σχεδόν ομόφωνη αντίθεση του Συμβουλίου σε μια τέτοια ρύθμιση συνεχιζόταν. Λπό την άλλη πλευρά, θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι σχετικές διατάξεις έχουν ήδη συνταχθεί υπό την αιγίδα της UCLAF και με σκοπό την προάσπιση των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης27. Επιτρέπουν δε, σ' έναν τομέα όπου οι αιφνιδιαστικοί έλεγχοι αποκτούν όλο το νόημα τους, την αντιυτόκριση σ' ένα μεγάλο μέρος από τις δικαιολογημένες ανησυχίες τιον μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις περιπτώσεις σοβαρών διοικητικών παρατυπιών που απαιτούν άμεση παρέμβαση. Και πράγματι, οι σημερινές διατάξεις περί αυτονόμου ελέγχου εκ μέρους της Επιτροπής (άρθρο 18 παρ. 3 του κανονισμού 1552/89), αν και προβλέπουν την υποχρέωση προειδοποίησης, επιτρέπουν σε εξαιρετικές περιπτώσεις την παρέμβαση σε σχετικά σύντομο χρόνο, οπότε θα μπορούσε κανείς να κάνει λόγο για σχεδόν αιφνιδιαστικό έλεγχο. Εξάλλου, η αποτελεσματική αξιολόγηση των εθνικών συστημάτων ελέγχου, όπως αυτή πραγματοποιείται από την Επιτροπή, προϋποθέτει προπαρασκευή σε στενή συνεργασία με τις εθνικές διοικήσεις. Σύμφωνα δε με την αποκτηθείσα εμπειρία, η Επιτροπή εκτιμά ότι το επίπεδο συνεργασίας που έχει επιτευχθεί μεταξύ αυτής και των κρατών μελών είναι σε θέση σχεδόν να εγγυηθεί τη λήψη τιον ενδεδειγμένιον μέτρων σε. περίπτωση σοβαρής δυσλειτουργίας με δημοσιονομικές συνέπειες. 26 ΕΕ αριθ. L 292, της 15. 11. 1996, σ. 2 27 Βλέπε ιδίως κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου (ΕΕ αριθ. L. 292, της 11. 11. 1996, σ. 2). 4. 2 Συνολική εκτίμηση και συμπεράσματα -24- 4. 2. 1 Χρησιμότητα και αναγκαιότητα τιον ελέγχιον Λπό τη στιγμή που η λειτουργία στην πράξη του συστήματος ελέγχου τιον παραδοσιακών ιδίων πόρων απαιτεί δράση, η Επιτροπή έχει στη διάθεση της ένα εκτεταμένο οπλοστάσιο μέτρων, από τις κατά περίπτωση διορθώσεις και την απαίτηση διόρθωσης των παράτυπων εθνικών διαδικασιών και πρακτικών μέσω κατάλληλων οδηγιών μέχρι τη διαπραγμάτευση της βελτίωσης των κοινοτικών διατάξεων σε περίπτωση συνεχιζόμενων δυσλειτουργιών. την αποσαφήνιση ερμηνείας και της Λπό την έκθεση προκύπτει ότι η Επιτροπή χρησιμοποιεί πλήρως όλα τα. μέτρα που έχει στη διάθεση της. Με δεδομένα δε τα μέσα που είθισται να διατίθενται για τον έλεγχο των παραδοσιακών ιδίων πόρων, τα εν λόγω μέτρα κρίνονται αρκετά αποτελεσματικά. Οι δημοσιονομικές διορθώσεις που επέρχονται σε περίπτωση κακής εφαρμογής των κανονιστικών διατάξεων και η είσπραξη τόκων υπερημερίας ως αντιστάθμισμα των διαφυγόντων εσόδων αποτελούν τις πλέον ορατές συνέπειες. Εξάλλου, οι έλεγχοι αυτοί παραμένουν το καλύτερο μέσον επαλήθευσης της ορθής εφαρμογής τιον τελωνειακών διατάξεων και εντοπισμό των προβλημάτων now ενδεχομένως αναφύονται. II δε έκθεση περιλαμβάνει πολλά παραδείγματα προτάσεων απλοποίησης και αναδιάρθρωσης του κανονιστικού μηχανισμού. Για το μέλλον, και ενόσω το σύστημα των ιδίων πόρων θα διατηρεί τη σημερινή του μορφή, ο σκοπός των ελέγχων της Επιτροπής επιβεβαιώνεται στην πράξη : Αφενός ο ειδικός έλεγχος του διατάκτη, βάσει του κανονισμού 1552/89 και στο πλαίσιο των ελέγχων των ιδίων πόρων (άρθρο 18), και αφετέρου η ανάλυση τιον στοιχείων που γνωστοποιούνται από τα κράτη μέλη σχετικά με την οργάνωση τιον δικών τους ελέγχων (άρθρο 4 παρ. 1), καθώς και των αποτελεσμάτων τιον ελέγχιον αυτών (άρθρο 17 παρ. 3), επιτρέπει την κατανόηση της πραγματικότητας επιτόπου και παρέχει μιαν αρκετά ακριβή εικόνα του συστήματος είσπραξης των ιδίων πόρων. II Επιτροπή προτίθεται να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στη λογιστική επεξεργασία των ποσών που διαφεύγουν λόγιο απάτης ή παρατυπίας, καθώς και σε όλες τις φάσεις της είσπραξης τους, δηλαδή στη βεβαίωση, στον καταλογισμό και στην απόδοση τους. Ακόμη, προτίθεται να συμπληρώσει και τη διαδικασία ελέγχου υο\^ εφαρμόζεται ήδη στο πλαίσιο της διεθνούς οδικής διαμετακόμισης. 4. 2. 2. Εισαγωγή και τελοονειακό καθεστώς των εμπορευμάτα)ν στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης Τα στοιχεία που συγκεντρώνονται κατά τους ελέγχους που περιγράφονται στην παρούσα έκθεση επιτρέπουν στην Επιτροπή να ανταποκριθεί στο αίτημα που διατυπώθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μετά τις παρατηρήσεις που περιλαμβάνονταν στην ετήσια έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το 199428, σχετικά με την εισαγωγή και το τελωνειακό καθεστώς των εμπορευμάτων στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης. Οι παράγραφοι που ακολουθούν αποτελούν την επίσημη απάντηση της Επιτροπής στο αίτημα αυτό. 28 Κατά τη σύνοδο της 17ης Απριλίου 1996 και στο πλαίσιο της διαδικασίας απαλλαγής για τον προϋπολογισμό του έτους 1994. -25- ΙΙιο συγκεκριμένα, κατά την εισαγωγή εμπορευμάτων στο τελωνειακό έδαφος της Κοινότητας εξετάζονται τα σχετικά έγγραφα εκ μέρους των αρμοδίων αρχών, παράλληλα με ελέγχους σύμφωνα με τις τελωνειακές διατάξεις. II δε Επιτροπή εξετάζει τις διαδικασίες αυτές στο πλαίσιο των ελέγχων ιδίων πόρων και της ανάλυσης τιον στοιχείων που γνωστοποιούνται από τα κράτη μέλη. Κατά γενικόν κανόνα και μ,ε γνώμ,ονα τις προεκτεθείσες παρατηρήσεις, οι επαληθεύσεις εκ μέρους της Επιτροπής οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι έλεγχοι που πραγματοποιούνται από τις τελωνειακές αρχές ως προς την εισαγωγή τιον εμπορευμάτων είναι ικανοποιητικού επιπέδου, και μάλιστα αν ληφθεί υπόψη ο αριθμ,ός των βασικών πράξεων, οι οποίες ανέρχονται σε εκατό εκατομμύοια περίπου ετησίως, για όλα μαζί τα τελωνειακά καθεστώτα και προορισμούς. Εξάλλου, η Επιτροπή επεσήμανε ότι τα επιμέρους κράτη μέλη καθορίζουν τους τρόπους ελέγχου (κατά τον εκτελωνισμό ή εκ των υστέρων) ολοένα και περισσότερο σε συνάρτηση με τα προς έλεγχο εμπορικά κυκλώματα καθώς και με τη διοικητική οργάνωση των υπηρεσιών τους. Τούτο εξηγεί το ότι οι τεχνικές ελέγχου δεν παρουσιάζουν ομοιογένεια από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. Κατά τη γνώμη δε της Επιτροπής, η ανάπτυξη μεθόδων βασιζόμενων στην ανάλυση των κινδύνων θα μπορούσε να δώσει απάντηση σ' αυτήν την κατάσταση και να εγγυηθεί την αποτελεσματικότητα μέσω στοχοθετημένων ελέγχιον. Για την αντιμετώπιση της κατάστασης αυτής, η Επιτροπή έχει ήδη λάβει ορισμένα μέτρα με. σκοπό να εξασφαλίσει, λόγω της κατάργησης τιον εσωτερικών συνόρων, αυξημένου βαθμού προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας μ,έσιο της εφαρμογής διαδικασιών και ελέγχων ισοδύναμης αποτελεσματικότητας, σε κάθε σημείο του τελωνειακού εδάφους της Κοινότητας, κατά την εισαγωγή εμπορευμάτων. Ως προς αυτό, η απόφαση αριθ. 210/97/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Αεκεμβρίου 1996, περί υιοθέτησης προγράμματος για τα τελωνεία στην Κοινότητα ("Τελωνείο 2000")2<;,προσέιρερε ένα είδος νομικού πλαισίου για τις ήδη αναληφθείσες ενέργειες, και ιδίως για τις ενέργειες παρακολούθησης που είχαν ήδη υλοποιηθεί στα κράτη μέλη κατά το 1994 με σκοπό την εξέταση των διαδικασιών ελέγχου στα θαλάσσια σύνορα και στις ελεύθερες ζώνες. Μεταξύ των άλλων πρωτοβουλιών προς ανάληψη στο πλαίσιο του προγράμματος αυτού (Απορούμε να αναφέρουμε την ηλεκτρονική οργάνωση, σε. κοινοτικό επίπεδο, των τελωνειακών υπηρεσιών, η οποία έχει απολύτως θεμελιώδη σημασία για τον εξορθολογισμό τιον διαδικασιών, και την επεξεργαιτια κατευθυντήριων γραμ,μιόν στον τομέα της ανάλυσης των κινδύνων. Ως προς το τελευταίο σημείο, η Επιτροπή μελετά, σε στενή συνεργασία με τις τελωνειακές αρχές τιον κρατών μελών, τη θέσπιση κοινών αρχών, σε κοινοτικό επίπεδο, για τον καθορισμό κριτηρίων πρόσβασης των συναλλασσόμενων στις απλοποιημένες διαδικασίες καθώς και για τη στοχοθέτηση και τον συντονισμό των ελέγχιον. 30 Εξάλλου, προτίθεται να θεσπίσει και χαρακτηριστικά αναγνώρισης κινδύνου σε κοινοτική κλίμακα. 29 ΕΕ αριθ. L 33, της 4. 2. 97. 30 Τα πρώτα αποτελέσματα των ενεργειών αυτών εξετάζονται από την εξειδικευμένη σε θέματα εσωτερικού ελέγχου υποομάδα που συστάθηκε στους κόλπους της Συμβουλευτικής Επιτροπής Ιδίων Πόρων και στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας "Χρηστή δημοσιονομική διαχείριση", φάση III. -26- Όσον αφορά πιο συγκεκριμένα τον έλεγχο του τελωνειακού καθεστώτος των εμπορευμάτων προς εκτελωνισμό, αυτός έχει ως αντικείμενο την αποιρυγή της αναγνώρισης σε μη κοινοτικά ε|ΐπορεύματα του καθεστώτος εμπορεύματος σε ελεύθερη κυκλοφορία, που οδηγεί σε μη ιδίων πόρων. Για τα εμπορεύματα που μεταφέρονται διά θαλάσσης, και σε ορισμένες απλοποιημένες διαδικασίες εξωτερικής διαμετακόμισης διά θαλάσσης ή αεροπορικώς-*1, οι έλεγχοι της Επιτροπής και του Ελεγκτικού Συνεδρίου κατέδειξαν ότι η εφαρμοζόμενη σήμερα διαδικασία περιέχει πολλά κενά και δεν επιτρέπει την ουσιαστική διασφάλιση της είσπραξης των ιδίων πόρων. είσπραξη Για να διορθωθεί η κατάσταση αυτή, ζητούνται πλέον από τα κράτη μέλη συμπληρωματικά στοιχεία για τις παρατυπίες που (Απορούν να. έχουν επιπτώσεις στον κοινοτικό προϋπολογισμό. II δε Επιτροπή Κοινοτικών Τελωνείων-Τμήμα Διαμετακόμισης προέβη, κατά τη σύσκεψη της τον Φεβρουάριο του 1995, σε διοικητική ρύθμιση για τον εκ των υστέρων έλεγχο αυτών των διαδικασιών. Μετά απ. ' αυτά αναμένεται βελτίωση της κατάστασης. Ακόμη, βρίσκεται υπό εξέταση και μια πρόταση τροποποίησης των κανονιστικών διατάξεων με στόχο την απλοποίηση των διαδικασιών σε θέματα διαμετακόμισης μη κοινοτικών εμπορευμάτων διά θαλάσσης, με παράλληλη ενίσχυση του ελέγχου του τελωνειακού καθεστώτος των εμπορευμάτων αυτών. Κάτι ανάλογο προβλέπεται και στο σχέδιο δράσης για τη διαμετακόμιση το οποίο εξέδωσε η Επιτροπή στις 30 Απριλίου 1997 και διεβίβασε στην Αρμόδια για τον ΙΙροϋπολογισμό Αρχή 3 2. * * * Η παρούσα έκθεση είναι μία από τις πολλές που έχει υποβάλει η Επιτροπή προς την Αρμόδια για τον Προϋπολογισμό Αρχή με αντικείμενο τους διεξαγόμενους ελέγχους ιδίων πόρων. Μεταξύ αυτών μπορούμε να αναφέρουμε την έκθεση σύνθεσης των ετησίων εκθέσεων των κρατών μελών επί των αποτελεσμάτων των ελέγχων τους, η οποία συντάσσεται βάσει του άρθρου 17 παρ. 3 του κανονισμού αριθ. 1552/89, την ειδική έκθεση του Δημοσιονομικού Ελεγκτή βάσει του άρθρου 29 παρ. 3 του Δημοσιονομικού Κανονισμού και την ετήσια έκθεση της UCLAF για την καταπολέμηση της απάτης. Ακόμη, πρέπει να αναφέρουμε τις εκθέσεις που συντάσσονται με αντικείμενο τα μέτρα που λαμβάνονται ως επακόλουθο των παρατηρήσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Κατά γενικότερον τρόπο, οι εκθέσεις αυτές συμπληρώνουν τα υποχρεωτικά δημοσιονομικά και λογιστικά στοιχεία που διατίθενται στην Επιτροπή βάσει του άρθρου 78 του Δημοσιονομικού Κανονισμού, και ιδίως τον ενοποιημένο λογαριασμό διαχείρισης με κατάσταση των βεβαιωμένων ανά κράτος μέλος ιδίων πόρων και παράρτημα με τις ενδεχόμενες απαιτήσεις λόγω απάτης ή παρατυπίας. Η επόμενη έκθεση παραδοσιακών δημοσιοποιηθεί κατά το πρώτο εξάμηνο του 2000. επί της λειτουργίας του συστήματος των ιδίων πόρων θα καλύπτει την περίοδο 1997-1999 και θα ελέγχου 3, Άρθρο 314 και επόμ. των διατάξεων εφαρμογής του Τελωνειακού Κώδικα. 32 COM(97) 188 τελικό. -27- IIΑΡ ΑΡΊΉ MA Περιπτώσεις εφαρμογής του άρθρου 17 παρ. 2 του κανονισμού αριθ. 1552/89 Περίοδος αναφοράς (εξάμηνο) Κράτος μέλος Προβαλλόμενοι λόγοι απαλλαγής Ύψος δικαιω μάτων (ECU) Γνώμη της Επιτροπής Στάδιο της υπόθεσης 1ο 1993 D UK Διάλυση της επιχείρησης Περίπτωση γνωστοποιηθείσα κατά λάθος 2ο 1993 D Πτώχευση NL UK 1ο 1994 D NL UK Ε F Ε NL UK 2ο 1994 1ο 1995 2ο 1995 UK Εκκαθάριση 76. 769 Έλλειψη επιμέλειας Αφερεγγυότητα οφειλέτη Πτώχευση Πτώχευση Πτώχευση Αδιευκρίνιστες περιστάσεις Πτώχευση Πτώχευση Παύση δραστηριοτήτων της επιχείρησης Παύση δραστηριοτήτων Παύση δραστηριοτήτων Αφερεγγυότητα οφειλέτη Εκκαθάριση Αφερεγγυότητα οφειλέτη Αφερεγγυότητα οφειλέτη Αδιευκρίνιστες περιστάσεις Πτώχευση Πτώχευση Πτώχευση Πτώχευση Πτώχευση 15. 250 Απόρριψη Απεσύρθη από D 23. 103 Ακύρωση Έκλεισε 48. 329 Αίτημα ενημέρωσης Απεσύρθη από D 18. 734 Αίτημα ενημέρωσης Απεσύρθη από D 25. 350 Επαρκής επιμέλεια Έκλεισε 19. 114 'Ελλειψη επιμέλειας Ποσό κατεβλήθη. Έκλεισε 14. 021 Επαρκής επιμέλεια Έκλεισε 319. 003 Αίτημα ενημέρωσης Απεσύρθη από D 62. 894 Επαρκής επιμέλεια 44. 744 Επαρκής επιμέλεια 136. 135 Επαρκής επιμέλεια Έκλεισε Έκλεισε Έκλεισε 37. 344 Έλλειψη επιμέλειας UK αρνείται καταβολή. Δελτίο εικαζόμενης παράβασης Ποσό κατεβλήθη. Έκλεισε 37. 151 Επαρκής επιμέλεια Έκλεισε 902. 857 Έλλειψη επιμέλειας Σε εξέλιξη 37. 834 Επαρκής επιμέλεια Έκλεισε 1. 555. 753 401. 345 Αίτημα συμπληρωματικής ενημέρωσης Αίτημα συμπληρωματικής ενημέρωσης Σε εξέλιξη Σε εξέλιξη 675. 227 Αίτημα ενημέρωσης Σε εξέλιξη 450. 818 Έλλειψη επιμέλειας U Κ δεν αποδέχεται θέση Επιτροπής. Yms εξέταση 1. 802. 954 Αίτημα ενημέρωσης Σε εξέλιξη 576. 925 Έλλειψη επιμέλειας UK δεν αποδέχεται θέση Επιτροπής. Υπό εξέταση 481. 063 Αίτημα ενημέρωσης Σε εξέλιξη 116. 862 Έλλειψη επιμέλειας U Κ δεν αποδέχεται θέση Επιτροπής. Υπό εξέταση UK δεν αποδέχεται θέση Επιτροπής. Υπό εξέταση Πτώχευση 88. 463 Έλλειψη επιμέλειας Υπο σύνολο 25 γνωστοποιηθ. περιπτώσεις 7. 968. 042 Περίοδος αναφοράς (εξάμηνο) Κράτος Μέλος Προβαλλόμενοι λόγοι απαλλαγής 28- Ύψος δικαιω μάτων (ECU) Υπο σύνολο 25 γνωστοποιηθ. περιπτώσεις 7. 968. 042 Γνώμη της Επιτροπής Στάδιο της υπόθεσης 1ο 1996 UK Αφερεγγυότητα οφειλέτη 356. 381 Απαράδεκτη 20 1996 NL Πτώχευση 138. 953 Αίτημα ενημέρωσης Αναμένεται η απάντηση UK Άνοιξε 1996 (ολόκληρο) F Αφερεγγυότητα οφειλέτη 215. 995 Υπό εξέταση Άνοιξε Πτώχευση Πτώχευση Πτώχευση Αφερεγγυότητα οφειλέτη Β DK 10. 777 Υπό εξέταση 23. 830 Υπό εξέταση 36. 112 Υπό εξέταση 11. 911 Υπό εξέταση Άνοιξε Άνοιξε Άνοιξε Άνοιξε Σύνολο '93/'96 32 γνωστοποιηθ. περιπτώσεις 8. 762. 001 Άρθρο 17 παρ. 2 : Αριθμός περιπτώσεων ανά κράτος μέλος 1993-1996 Κράτη μέλη Ε Αριθμός περιπτώσεων ISSN 0254-1483 COM(97) 673 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 09 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-689-GR-C ISBN 92-78-28741-5 Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο 23