title: Ανακοίνωση της Επιτροπής - Επιπτώσεις της μετάβασης στο ευρώ για τις πολιτικές, τα θεσμικά όργανα και τη νομοθεσία της Κοινότητας

eurovoc_concepts:
EU law
EU policy
European Monetary System
euro
impact study

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 05. 11. 1997 COM(97) 560 τελικό ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ, ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ, ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Περιεχόμενα Σελίδα Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Β. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩ ΓΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ Β. 1 Β. 2 Β. 3 Προϋπολογισμός της Κοινότητας Γεωργική πολιτική Δαπάνες διοικητικής λειτουργίας Γ. ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑΣ Γ. 1 Γ. 2 Νομοθετικό πλαίσιο του ευρώ Κυριότερες επιπτώσεις της εισαγωγής του ευρώ για την κοινοτική νομοθεσία Δ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ Δ. 1 Δ. 2 Δ. 3 Δ. 4 Ταμειακή και χρηματοοικονομική διαχείριση Στατιστικές Πληροφορική Διάφορα Ε. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Παραρτήματα: 1. Εκτέλεση των πληρωμών του προϋπολογισμού 1996 2. Επιπτώσεις της μετάβασης στο ευρώ για ορισμένους τομείς του κοινοτικού προϋπολογισμού 3. Γεωργονομισματικές αποκλίσεις στις 01/10/1997 4. Θέματα που σχετίζονται με τη μετάβαση των αποδοχών στο ευρώ 5. Η εισαγωγή του ευρώ στο παράγωγο κοινοτικό δίκαιο 6. Είδη κατώτατων και ανώτατων ορίων στην κοινοιτική νομοθεσία που επηρεάζονται από τη μετάβαση στο ευρώ 7. Κατευθύνσεις για την προσαρμογή των νομισματικών αναφορών στην κοινοτική νομοθεσία 2- 4 4 6 8 10 10 11 15 15 17 18 19 19 21 23 25 26 27 29 30 8. Επισκόπηση των επιπτώσεων της μετάβασης στο ευρώ 34 για την κοινοτική νομοθεσία ΤΕΛΩΝΕΙΑ Τελωνειακός κώδικας ΚΟΙΝΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Γεωργονομισματικό καθεστώς ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Κοινωνική ασφάλιση διακινούμενων εργαζομένων ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ Επιστροφή πολιτιστικών αγαθών Δημόσιες συμβάσεις Τράπεζες Ασφαλίσεις Κινητές αξίες Δίκαιο των εταιρειών Λογιστικά πρότυπα Ελαττωματικά προϊόντα Διανοητική ιδιοκτησία ΕΜΜΕΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ Νομοθεσία για το ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης ΚΟΙΝΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Εξαγωγικές πιστώσεις ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Διεθνείς συμφωνίες ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ Καταναλωτική πίστη και ορισμένες άλλες συμβάσεις ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ Δημοσιονομικός κανονισμός ΔΑΠΑΝΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Αποδοχές και συντάξεις 3- ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ, ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΚΑΙΟ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Η παρούσα ανακοίνωση παρουσιάζει μια πλήρη επισκόπηση των επιπτώσεων που θα έχει η μετάβαση στο ευρώ στο επίπεδο της Κοινότητας, καθώς και των επακόλουθων επιπτώσεων της στα κράτη μέλη. Αντικατοπτρίζει το αποτέλεσμα των προπαρασκευαστικών εργασιών που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της Επιτροπής, στις οποίες συμμετείχαν όλες οι υπηρεσίες της, καθώς και των επαφών με εκπροσώπους των άλλων κοινοτικών οργάνων. Οι προπαρασκευαστικές εργασίες επικεντρώθηκαν στους ακόλουθους τομείς: - πρακτικές επιπτώσεις για τις κοινοτικές πολιτικές· - συμβιβάσιμο της κοινοτικής νομοθεσίας με το ευρώ· - επιπτώσεις σε τεχνικό και λειτουργικό επίπεδο (μηχανοργάνωση, διοικητικές μεταβολές, κατάρτιση και πληροφόρηση του προσωπικού, κλπ. ). 2. Εκτός από την αξιολόγηση των επιπτώσεων από τη μετάβαση στο ενιαίο νόμισμα, η παρούσα ανακοίνωση παρουσιάζει επίσης μια γενική επισκόπηση των εργασιών (νομοθετικών και άλλων) που πρέπει να πραγματοποιηθούν πριν και μετά την έναρξη του τρίτου σταδίου. Το πρόγραμμα αυτών των εργασιών παρουσιάζεται λεπτομερώς στο παράρτημα 8. Ορισμένες από τις προετοιμασίες αυτές θα απαιτήσουν τη συμμετοχή άλλων κοινοτικών οργάνων, για παράδειγμα κατά τη θέσπιση ειδικών νομοθετικών πράξεων. Εξάλλου, οι πράξεις που θεσπίζονται σε κοινοτικό επίπεδο θα έχουν άμεσες επιπτώσεις στα κράτη μέλη. Από την άποψη αυτή, η παρούσα ανακοίνωση θα συμβάλει στην επιτυχή ολοκλήρωση των προπαρασκευαστικών εργασιών που πρέπει να πραγματοποιήσουν τόσο τα κράτη μέλη όσο και τα κοινοτικά θεσμικά όργανα στο σύνολο τους. Β. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩ ΓΙΑ ΟΡΙΣΜΕΝΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ Β. 1. ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ 3. Σύμφωνα με το σημερινό νομοθετικό πλαίσιο (άρθρο 11 του δημοσιονομιικού κανονισμού), ο προϋπολογισμός καταρτίζεται σε ecu, αλλά τόσο τα έσοδα (πόροι) όσο και οι δαπάνες πραγματοποιούνται εν όλω ή εν μέρει βάσει ποσών εκφρασμένων σε εθνικό νόμισμα: όσοαν αφορά τα έσοδα, οι συνεισφορές των κρατών μελών καταβάλλονται σε εθνικό νόμισμα. Οι παραδοσιακοί ίδιοι πόροι καταβάλλονται όπως εισπράττονται (μετά την παρακράτηση ποσοστού 10% για έξοδα είσπραξης από τα κράτη - 4- μέλη), ενώ οι συνεισφορές βάσει του ΦΠΑ και του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος προσδιορίζονται και καταβάλλονται σύμφωνα με μέθοδο υπολογισμού που βασίζεται σε δύο συναλλαγματικές ισοτιμίες του ecu (1η Φεβρουαρίου, τελευταία εργάσιμη ημέρα του έτους)1· - από την πλευρά των δαπανών, σημαντικό μέρος των συνολικών πιστώσεων αναλαμβάνονται και πληρώνονται σήμερα σε ecu (διαρθρωτικά ταμεία, έρευνα, λοιποί επιχειρησιακοί τομείς). Σε γενικό επίπεδο, όλες οι δαπάνες εκτελούνται σε ecu, εκτός από τις πληρωμές στο πλαίσιο του τμήματος εγγυήσεων του ΕΓΤΠΕ και εκείνες του προϋπολογισμού διοιητικής λειτουργίας (των οποίων μεγάλο μέρος αντιπροσωπεύουν οι αποδοχές του προσωπικού και οι συντάξεις). Σε σχετικούς όρους, οι δαπάνες που σχετίζονται με την ΚΓΠ αντιπροσωπεύουν ωστόσο περισσότερο από το ήμισυ (52% περίπου τα>ν πιστώσεα)ν πληρωμών το 1996) των συνολικών δαπανών του προϋπολογισμού (βλέπε πίνακα στο παράρτημα ΙΑ), ενώ οι δαπάνες διοικητικής λειτουργίας αντιπροσωπεύουν περίπου 3,5%. Οι δύο αυτοί τομείς εξετάζονται πιο λεπτομερώς στα τμήματα Β. 2 καιΒ. 3. 4. Για τις πράξεις που εκτελούνται σε εθνικό νόμισμα, ο συναλλαγματικός κίνδυνος εθνικών νομισμάτων βαρύνει τον κοινοτικό από τις διακυμάνσεις των προϋπολογισμό. Αυτό συμβαίνει σήμερα για τα έσοδα και, σε πιο περιορισμένο βαθμό, για τις δαπάνες. Μετά την καθιέρωση του ευρώ, το νόμισμα των συμμετεχόντων κρατών μελών θα είναι το ίδιο με εκείνο του κοινοτικού προϋπολογισμού. Για τις χώρες αυτές, τα προβλήματα που σχετίζονται με τις συναλλαγματικές ισοτιμίες θα είναι πλέον παρελθόν, αλλά θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν για τα άλλα κράτη μέλη. Σε γενικό επίπεδο, ο κίνδυνος συναλλάγματος θα μειωθεί σε σημαντικό βαθμό τόσο για τα έσοδα όσο και για τις δαπάνες. Όσον αφορά τις δαπάνες του προϋπολογισμού που είναι πληρωτέες στα συμμετέχοντα κράτη μέλη, η Επιτροπή προτίθεται γενικά να κάνει χρήση, από την 1η Ιανουαρίου 1999, της δυνατότητας, την οποία θα έχει άλλωστε κάθε οφειλέτης, να αποπληρώνει τις οφειλές της σε ευρώ2. Τα άμεσα οφέλη από τη νομισματική ένωση θα μπορούσαν να εδραιωθούν, ή ακόμα και να ενισχυθούν, με συμπληρωματικά μέτρα. Αυτό θα συνέβαινε για παράδειγμα εάν η χρήση του ευρώ επεκτεινόταν σε όλα τα κράτη μέλη στους τομείς δημοσιονομικών δαπανών που εκτελούνται σήμερα σε εθνικό νόμισμα (τμήμα Ένας μηχανισμός προσαρμογής διορθώνει όλες τις προσωρινές συνεισφορές για το έτος "η+1", κατά τρόπο ώστε οι οριστικές συνεισφορές να αντιστοιχούν στην πραγματική βάση υπολογισμού σε εθνικό νόμισμα για το έτος "η". Δυνάμει του άρθρου 8 παράγραφος 3 του κανονισμού. /98 του Συμβουλίου για την εισαγωγή του ευρώ, βάσει του άρθρου 109 Λ παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ, ο οποίος θα θεσπιστεί στα μέσα Μαίου 1998, μετά τον καθορισμό του καταλόγου των συμμετεχόντων κρατών μελών. Βλέπε επίσης το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 17ης Ιουλίου 199-7 για το νομοθετικό πλαίσιο για την εισαγωγή του ευρώ (ΕΕ αριθ. C 236 της 2. 8. 1997, σσ. 8 έως 12). - 5- εγγυήσεων του ΕΓΤΠΑ, διοικητικές δαπάνες, κλπ. ). Για τις μη συμμετέχουσες χώρες, οι τρέχουσες υποχρεώσεις τους θα εξακολουθούσαν (οστόσο να εκφράζονται σε εθνικές νομισματικές μονάδες και ο συναλλαγματικός κίνδυνος θα βαρύνε τον προϋπολογισμό και στην περίπτωση αυτή3. Πρόσθετες πληροφορίες παρέχονται στο παράρτημα 8 (σημείωμα για το δημοσιονομικό κανονισμό). Η μετάβαση στο ευρώ θα έχει και άλλες επιπτώσεις στον κοινοτικό προϋπολογισμό, ιδίως όσον αφορά τις πράξεις σε χρηματικά διαθέσιμα και τη δημοσιονομική διαχείριση. Λόγω του λειτουργικού τους χαρακτήρα, οι επιπτώσεις αυτές εξετάζονται στο τμήμα Δ. Τα έσοδα και οι δαπάνες των πρϋπολογισμών της ΕΚΑΧ και του ΕΤΑ διέπονται από χωριστές διατάξεις (βλέπε παράρτημα 2). Και στις δύο περιπτώσεις, οι συνεισφορές και οι πληρωμές εκφράζονται σε ecu και επομένως η μετάβαση στο ευρώ θα γίνει χωρίς ιδιαίτερες δυσχέρειες. Β. 2. ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ 7. Οι σημερινοί γεωργονομισματικοί κανόνες προβλέπουν ότι οι τιμές και τα άλλα ποσά εκφράζονται σε ecu παρόλο που καταβάλλονται ή εισπράττονται από τα κράτη μέλη σε εθνικό νόμισμα. Για το σκοπό αυτό, χρησιμοποιούνται γεωργικές ισοτιμίες, ενώ ως ημερομηνία του γενεσιουργού αίτιου4 λαμβάνεται η ημερομηνία αναφοράς για τη μετατροπή. Οι γεωργικές ισότιμες ακολουθούν την εξέλιξη της καθημερινής ισοτιμίας του ecu με κάποια χρονική υστέρηση, η οποία είναι πιο σημαντική όταν ένα εθνικό νόμισμα ανατιμάται σε σχέση με το ecu από ό,τι στην αντίθετη περίπτωση. Όταν μια νομισματική ευθυγράμμιση επιφέρει αισθητή μείωση της γεωργικής ισοτιμίας και, συνακόλουθα, του επιπέδου των τιμών και των ποσών σε εθνικό νόμισμα, μπορεί να χορηγηθεί προσωρινή χρηματική ενίσχυση για να αντισταθμιστεί η απώλεια γεωργικών εκμεταλλεύσεων. τους κατόχους εισοδήματος για Κάθε μήνα, το τμήμα εγγυήσεων του ΕΓΤΠΕ επιστρέφει στα κράτη μέλη, σε εθνικό νόμισμα, τις δαπάνες που αυτά πραγματοποίησαν σε εφαρμογή της ΚΓΠ. Για τις ανάγκες της δημοσιονομικής λογιστικής, οι πληρωμές αυτές μετατρέπονται σε ecu ισοτιμίας5. Το σύστημα αυτό οδηγεί επομένως σε βάσει της λογιστικής συστηματικές στρεβλώσεις των τιμών και των άλλων ποσών που εκφράζονται σε Ήδη από το 1994, η Επιτροπή υπέβαλε μια παρόμοια πρόταση, η οποία τροποποιούσε το άρθρο Ι Ι του δημοσιονομικού κανονισμού κατά τρόπο ώστε ο προϋπολογισμός όχι μόνο να εκφράζεται, αλλά και να εκτελείται σε ecu, εκτός από τις περιπτώσεις στις οποίες μια τομεακή ρύθμιση προβλέπει διαφορετικά. Ορισμένα κράτη μέλη είχαν εκφράσει επιφυλάξεις όσον αφορά τη γενικευμένη χρήση του ecu, αλλά για ειδικούς λόγους που δεν σχετίζονταν άμεσα με την κατάσταση που εξετάζεται στην παρούσα ανακοίνωση. Η ημερομηνία στην οποία επιτυγχάνεται ο οικονομικός σκοπός της πράξης, σύμφωνα με τον ορισμό που δίνεται στη νομοθεσία για την ΚΓΠ. Η λογιστική ισοτιμία είναι η ισοτιμία του ecu στις 10 του μηνός που ακολουθεί εκείνον στον οποίο δηλώθηκε η δαπάνη. - 6- ecu στο πλαίσιο της ΚΓΠ, καθώς και των οριστικών ποσών που εμφανίζονται στους δημοσιονομικούς λογαριασμούς. Ο πίνακας του παραρτήματος 3 καταδεικνύει ότι οι αποκλίσεις μεταξύ γεωργονομισματικών και αγοραίων συναλλαγματικών ισοτιμιών δεν υπερβαίνουν γενικά το 3 ή 4% στους περισσότερους τομείς παρέμβασης, παρόλο που μπορούν να ανέλθουν σε επίπεδα υψηλότερα από το 10% για ορισμένες χώρες και για ορισμένα ποσά. Ενδεικτικά, μπορεί να θεωρηθεί ότι μια συνολική απόκλιση της τάξης του 1% μεταξύ γεωργικών και αγοραίων ισοτιμιών αντιστοιχεί σε δαπάνες 400 περίπου εκατ. ε^. 9. Η εισαγωγή του ευρώ, την 1η Ιανουαρίου 1999, θα έχει διάφορες επιπτώσεις στο γεωργονομισματικό καθεστώς: - στην περίπτωση των συμμετεχόντων κρατών μελών, οι δαπάνες που έχουν πραγματοποιηθεί σε ευρώ από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος θα επιστρέφονται από τον κοινοτικό προϋπολογισμό χωρίς περαιτέρο) προσαρμογή ή μετατροπή (κατάργηση του συναλλαγματικού κινδύνου)· - για τις μη συμμετέχουσες χώρες, θα εξακολουθήσει να εφαρμόζεται ένας συντελεστής μετατροπής κατά τη χρησιμοποίηση των σχετικών πιστώσεων σε αυτά τα κράτη μέλη. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι το ισχύον σύστημα πρέπει να διατηρηθεί με τη σημερινή του μορφή. Ορισμένα ή το σύνολο των βασικών του στοιχείων (γεωργικές ισοτιμίες, γενεσιουργά αίτια, λογιστικές ισοτιμίες κλπ. ) θα μπορούσαν για παράδειγμα να ορισθούν εκ νέου. 10. Η μετάβαση στο νέο γεωργονομισματικό καθεστώς θα απαιτήσει την επίλυση ορισμένων τεχνικών προβλημάτων: - όσον αφορά τις συμμετέχουσες χώρες, οι διαφορές ανάμεσα στο ισχύον στα τέλη του 1998 γεωργονομισματικό σύστημα (το οποίο διέπει τις σχέσεις μεταξύ του ecu και των εθνικών νομισμάτων) αφενός, και τους στεθερούς και αμετάκλητους συντελεστές μετατροπής (μεταξύ του ευρώ και των εθνικών νομισμάτων των συμμετεχουσών χωρών) αφετέρου, πρέπει να καταργηθούν με τρόπο που δεν έχει ακόμα καθοριστεί· - μια μετάβαση με ανάλογη διαδικασία θα μπορούσε να αποδειχθεί αναγκαία και για τις μη συμμετέχουσες χώρες εάν οι νομισματικές ισότιμες οριστούν με διαφορετικό τρόπο από την 1η Ιανουαρίου 1999· - ορισμένες τεχνικές προσαρμογές θα είναι απαραίτητες για τη διαχείριση της μετάβασης από το παλαιό στο νέο σύστημα. Έτσι, οι συναλλαγές που σχετίζονται με γενεσιουργά αίτια του 1988 ή προηγούμενων ετών θα πρέπει να εκτελούνται βάσει των παλαιών κανόνων. 11. Οι προτάσεις της Επιτροπής θα πρέπει να βασίζονται σε σχετικά αξιόπιστες εκτιμήσεις των σωρευτικών αποκλίσεων που πρέπει να καταργηθούν και να λαμβάνουν ιδίως υπόψη τον κατάλογο των συμμετεχόντων κρατών μελών και την εξέλιξη των αγορών στην περίοδο πριν από τη νομισματική ένωση. Συγκεκριμένες - 7- προτάσεις θα υποβληθούν στα τέλη του πρώτου εξαμήνου 1998 και οι λύσεις που θα υιοθετηθούν θα τεθούν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1999 (βλέπε επίσης το σχετικό σημείωμα στο παράρτημα 8). Οι προσαρμογές στο γεωργονομισματικό καθεστώς θα εφαρμοστούν επίσης στον τομέα της αλιείας, ιδίως όσον αφορά όλα τα ποσά που καθορίζονται άμεσα ή έμμεσα βάσει του άρθρου 43 της συνθήκης. Β. 3. ΔΑΠΑΝΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ 12. Για το σύνολο των κοινοτικών οργάνων, οι δαπάνες αυτές αντιπροσωπεύουν σε απόλυτους αριθμούς περίπου 2,7 δισεκατ. ecu, ποσό που αντιστοιχεί στο 3,5% περίπου του συνολικού προϋπολογισμού (πιστώσεις πληρωμών 1996). Οι αποδοχές και οι συντάξεις είναι οι κυριότερες θέσεις σ'αυτή την κατηγορία δαπανών και η πληρωμή τους γίνεται σε εθνικό νόμισμα (βλέπε παράρτημα IB). Το ίδιο ισχύει για τα ενοίκια και τις δαπάνες συντήρησης των γραφείων. 13. Ο υπολογισμός και η πληρωμή των αποδοχών γίνονται βάσει του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης (άρθρα 63 έως 65)6. Η μέθοδος βασίζεται στις ακόλουθες αρχές: - οι αποδοχές υπολογίζονται και καταβάλλονται στο εθνικό νόμισμα της χώρας διορισμού του υπαλλήλου7· - το επίπεδο των μηνιαίων αποδοχών σε εθνικό νόμισμα παραμένει σταθερό (με την επιφύλαξη μιας ή δύο ετήσιων προσαρμογών με τις οποίες λαμβάνονται υπόψη οι εξελίξεις στις τιμές και στην αγοραστική δύναμη των εθνικών υπαλλήλων), γεγονός που συνεπάγεται ότι οι δημοσιονομικές δαπάνες εκφρασμένες σε ecu διαφέρουν κάθε μήνα. Είναι σαφές ότι μετά την καθιέρωση του ευρώ, δεν θα υπάρχει πλέον κίνδυνος συναλλάγματος για όλες τις αποδοχές ή συντάξεις που καταβάλλονται σε υπαλλήλους εγκατεστημένους σε συμμετέχοντα κράτη μέλη· - η ισοδυναμία αγοραστικής δύναμης εξασφαλίζεται με την προσαρμογή των αποδοχών των μη διορισμένων στις Βρυξέλλες/Λουξεμβούργο υπαλλήλων. Για το σκοπό αυτό, η διοίκηση εφαρμόζει διορθωτικό συντελεστή ο οποίος, σε συνδυσμό με μια σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία, λαμβάνει υπόψη το γενικό επίπεδο των τιμών σε σύγκριση με τις Βρυξέλλες/Λουξεμβούργο. 14. Το μεγαλύτερο μέρος των κοινοτικών υπαλλήλων είναι διορισμένοι σε μικρό αριθμό κρατών μελών. Για το λόγο αυτό, η συμμετοχή ορισμένων νομισμάτων στο σύνολο των δαπανών είναι πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που θα τους αναλογούσε κανονικά. Το 90% περίπου των 29. 650 υπαλλήλων των διάφορων θεσμικών και άλλων οργάνων της Κοινότητας είναι διορισμένοι στις Βρυξέλλες ή στο Οι ίδιες διατάξεις εφαρμόζονται κανονικά στις συντάξεις, οι οποίες υπολογίζονται με παρόμοιο τρόπο. Οι κοινοτικοί υπάλληλοι που είναι διορισμένοι σε τρίτες χώρες αμείβονται κανονικά σε BEF, αλλά έχουν τη δυνατότητα να μετατρψουν μέρος των αποδοχών τους σε τοπικό νόμισμα. Λουξεμβούργο. Το ίδιο ισχύει για την πλειοψηφία (55%) των 8. 350 συνταξιούχων. Επομένως, η σημασία των επιπτώσεων από τη μετάβαση στο ευρώ θα εξαρτηθεί κυρίως από τη συμμετοχή του Βελγίου και του Λουξεμβούργου στη νομισματική ένωση. Ορισμένες άλλες κατηγορίες δαπανών σχετίζονται στενά με το σύστημα αποδοχών (βλέπε παράρτημα 4) και επομένως θα επηρεαστούν με ανάλογο τρόπο. 15. Προς το παρόν, η μισθολογική κλίμακα και όλα τα άλλα ποσά (κατώτατα ή ανώτατα όρια, κλπ. ) που καθορίζονται στον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης είναι εκφρασμένα σε BEF. Εάν το Βέλγιο συμμετάσχει στη ζώνη ευρώ, η μετατροπή των ποσών αυτών σε αντίστοιχα ποσά σε ευρώ με βάση τους επίσημους συντελεστές μετατροπής θα γίνει, εάν δεν θεσπιστούν άλλες διατάξεις, στο τέλος της μεταβατικής περιόδου (την 31η Δεκεμβρίου 2001), σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού για την εισαγωγή του ευρώ8. Λόγω της συμβολικής αξίας και της πολιτικής σημασίας των αποδοχών των υπαλλήλων της Κοινότητας, θα πρέπει να εξασφαλιστεί ότι όλα τα ποσά που καθορίζονται στον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης είναι εκφρασμένα σε ευρώ ήδη από την αρχή του τρίτου σταδίου (01. 01. 1999). Λυτή η άμεση μετάβαση στο ευρώ θα μπορούσε να γίνει βάσει μιας ρήτρας οριζόντιας μετάβασης (βλέπε σημείωμα σχετικά με τις αποδοχές και τις συντάξεις στο παράρτημα 8), η οποία θα καταργούσε τη μεταβατική περίοδο σ'αυτό τον ιδιαίτερο τομέα και θα εξασφάλιζε εκ των προτέρων τη μετατροπή σε ευρώ όλων των εθνικών παραπομπών που είναι σήμερα εκφρασμένες σε BEF. Η ρήτρα αυτή θα εξασφάλιζε την άμεση μετατροπή, από την 1. 1. 1999, της νομισματικής μονάδας στην οποία θα καθορίζονται και θα εκφράζονται τα δικαιώματα όσον αφορά τις αποδοχές και τις συντάξεις του προσωπικού (η οποία δεν είναι κατ'ανάγκη εκείνη στην οποία καταβάλλονται πραγματικά τα σχετικά ποσά). Πρέπει εξάλλου να σημειωθεί ότι η λύση αυτή δεν θα επιφέρει καμία ουσιαστική μεταβολή στα τελικά ποσά που λαμβάνονται από το προσωπικό, αλλά οι μισθολογικές καταστάσεις θα είναι εκφρασμένες σε ευρώ και οι αποδοχές και συντάξεις θα καταβάλλοναι σε ευρώ στις συμμετέχουσες χώρες και σε εθνικό νόμισμα στις μη συμμετέχουσες χώρες. 6. Τέλος, θα πρέπει να οργανωθεί μια ευρεία και καλά σχεδιασμένη εκστρατεία για την πλήρη ενημέρωση του προσωπικού των κοινοτικών οργάνων σχετικά με το ευρώ γενικά και, ειδικότερα, με τη μετάβαση των αποδοχών και των συντάξεων τους στο ευρώ. Η εκστρατεία αυτή θα πρέπει να αρχίσει πολύ πριν από την 1η Ιανουαρίου 1999 και να προετοιμαστεί σε συνεργασία με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις. Ειδικές προσπάθειες θα πρέπει να καταβληθούν για την ενημέρωση των συνταξιούχων πρώην υπαλλήλων των κοινοτικών οργάνων, οι οποίοι δύσκολα θα μπορούσαν διαφορετικά να ενημερωθούν κατάλληλα. Η εκστρατεία θα οργανωθεί και θα αρχίσει ταυτόχρονα σε όλα τα κοινοτικά όργανα. Άρθρο 14 του κανονισμού. /98 του Συμβουλίου για την εισαγωγή του ευρώ, βάσει του άρθρου 109 Λ παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ, ο οποίος θα θεσπιστεί στα μέσα Μαΐου 1998, μετά τον καθορισμό του καταλόγου των συμμετεχόντων κρατών μελών. Βλέπε επίσης το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 17ης Ιουλίου 1997 για το νομοθετικό πλαίσιο για την εισαγωγή του ευρώ (ΕΕ αριθ. C 236 της 2. 8. 1997, σσ. 8 έως 12). Γ. ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΝΟΜΟΘΕΣΙΛΣ Γ. 1. ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΟΥ ΕΥΡΩ 17. Το νομοθετικό πλαίσιο βάσει του οποίου θα γίνει η μετάβαση στο ευρώ ορίζεται από τους δύο κανονισμούς για το ευρώ9 (βλέπε συνοπτική παρουσίαση στο παράρτημα 5). Οι κανονισμοί αυτοί θα εξασφαλίσουν την ομαλή μετάβαση στο ευρώ, βάσει της αρχής της συνέχειας των νομοθετικών πράξεων. Εκτός από ορισμένες διατάξεις πρακτικού χαρακτήρα (π. χ. κανόνες μετατροπής και στρογγύλευσης των ποσών), οι κανονισμοί αυτοί ορίζουν επίσης τους θεμελιώδεις νομισματικούς κανόνες που πρέπει να θέσουν σε εφαρμογή τα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Όσον αφορά την αντικατάσταση των παραπομπών σε εθνικές νομισματικές μονάδες που περιέχονται σε νομικές πράξεις (όπως νόμοι, συμβάσεις, κλπ. ), οι κανονισμοί αυτοί ορίζουν ότι: - από την 1η Ιανουαρίου 1999, κάθε αναφορά στο ecu αντικαθίσταται με αναφορά στο ευρώ, μετά από μετατροπή με σχέση 1 προς 1 · - από την 1η Ιανουαρίου 2002, οι αναφορές σε νομισματικές μονάδες θεωρούνται αναφορές στη νομισματική μονάδα ευρώ, μετά από εφαρμογή των αντίστοιχων συντελεστών μετατροπής. 18. Οι δύο κανονισμοί για το ευρώ επηρεάζουν άμεσα το κοινοτικό δίκαιο. Μια έρευνα στη βάση δεδομένων Celex, η οποία περιέχει όλες τις κοινοτικές νομοθετικές πράξεις (περιλαμβανομένων των διεθνών συμβάσεων), επέτρεψε τον εντοπισμό των πράξεων (περίπου 400 συνολικά) τις οποίες αφορά η μετάβαση, δηλαδή τα κείμενα που περιέχουν νομισματικές αναφορές (ποσά εκφρασμένα σε ecu ή σε εθνικό νόμισμα, αναφορές σε επιτόκια ή σε συναλλαγματικές ισοτιμίες, ρήτρες μετατροπής ή στρογγύλευσης, κλπ. ). Οι υπηρεσίες της Επιτροπής προέβησαν σε λεπτομερή εξέταση των κειμένων αυτών προκειμένου να εξασφαλίσουν ότι όλα θα συμβιβάζονται πλήρως με το ευρώ την 1η Ιανουαρίου 1999. Διαπιστώθηκε ότι η μεγάλη πλειοψηφία αυτών των κειμένων περιέχουν μόνο απλές αναφορές σε ποσά σε ecu. Σε διοικητικό επίπεδο εξετάστηκαν επίσης οι συμβάσεις και λοιπές συμφωνίες με τρίτους (προμηθευτές αγαθών και υπηρεσιών, εμπειρογνώμονες, κλπ. ). 1. Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 103/97 του Συμβουλίου της 17ης Ιουνίου 1997, βάσει του άρθρου 235, σχετικά με ορισμένες διατάξεις που αφορούν την εισαγωγή του ευρώ (Ι£Ε αριθ. L 162 της 19. 6. 1997, σσ. 1 έως 3). 2. Κανονισμός. 19% του Συμβουλίου για την εισαγωγή του ευρώ, βάσει του άρθρου 109 Λ παράγραφος 2 της Συνθήκης ΕΚ, ο οποίος θα θεσπιστεί στα μέσα Μαΐου 1998, μετά τον καθορισμό του καταλόγου των συμμετεχόντων κρατών μελών. Βλέπε επίσης το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 17ης Ιουλίου 1997 για το νομοθετικό πλαίσιο για την εισαγωγή του ευρώ (ΕΕ αριθ. C 236 της 2. 8. 1997, σσ. 8 έως 12). - 10- Γ. 2. ΚΥΡΙΟΤΕΡΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΩΓΗΣ ΤΟΥ ΕΥΡΩ ΠΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ α) Αναφορές σε ποσά, ανώτατα ή κατώτατα όρια κλπ, εκφρασμένα σε ecu 19. Η πρώτη - και η πλέον προφανής - επίπτωση για το κοινοτικό δίκαιο σχετίζεται με το γεγονός ότι το ecu θα αντικατασταθεί από το ευρώ την 1η Ιανουαρίου 1999. Σε τεχνικό επίπεδο, η προσαρμογή είναι σχετικά απλή, εφόσον σε αντίθεση με τα εθνικά νομίσματα, ο συντελεστής μετατροπής (1 ecu προς 1 ευρώ) είναι ήδη γνωστός και δεδομένος. Σε περίπτωση απλών αναφορών, στις οποίες το προκαθορισμένο σε κοινοτικό επίπεδο ποσό, για παράδειγμα του αλάχιστου κεφαλαίου ενός πιστωτικού ιδρύματος, είναι 5 εκατ. ecu, είναι σαφές ότι από την 1η Ιανουαρίου 1999, το ποσό που προβλέπεται στην οδηγία θα γίνει, από νομική άποψη, 5 εκατ. ευρώ, δυνάμει των κανονισμών για το ευρώ και χωρίς να απαιτείται η λήψη άλλων μέτρων σε κοινοτικό ή εθνικό επίπεδο, υπό τον όρο ότι η εθνική νομοθεσία είναι σύμφωνη με την κοινοτική. Οι απλές αναφορές αφορούν ποσά των οποίων η αξία σε ecu πρέπει να αντιστοιχεί ανά πάσα στιγμή σε ισοδύναμη αξία σε εθνικό νόμισμα (για παράδειγμα, στο πλαίσιο ενός κανονισμού ή μιας οδηγίας εφαρμοστέας σε όλα τα κράτη μέλη). 20. Το πρόβλημα είναι πιο πολύπλοκο εάν το κοινό ποσό, εκφρασμένο σε ecu σε μια νομοθετική πράξη της Κοινότητας, συνοδεύεται (όπως συμβαίνει πολύ συχνά) από μια ρήτρα για τη μετατροπή του στα αντίστοιχα εθνικά νομίσματα. Σε γενικές γραμμές, οι ρήτρες αυτές προβλέπουν μια ημερομηνία αναφοράς (ή έναν τύπο υπολογισμού) για τη μετατροπή ποσών σε ecu σε ποσά εκφρασμένα σε εθνικό νόμισμα. Για να προκύψουν εύχρηστα ποσά σε εθνικό νόμισμα, οι ρήτρες αυτές επιτρέπουν συχνά στις εθνικές αρχές να προβαίνουν σε κάποιες στρογγυλεύσεις (οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε αποκλίσεις μέχρι και 10% του αρχικού ποσού). Τα μετατραπέντα ποσά παραμένουν στη συνέχεια αμετάβλητα έως την επόμενη αναθεώρηση, η οποία γίνεται ένα, δύο ή τρία χρόνια μετά, ή ακόμα πιο σπάνια (ρήτρα αναθεώρησης). Σε ορισμένες περιπτώσεις, η ρήτρα μετατροπής επιβάλλει στα κράτη μέλη υποχρέωση προσαρμογής των ποσών εάν οι διακυμάνσεις των νομισμάτων τους έχουν υπερβεί ένα ορισμένο περιθώριο, γεγονός που συνεπάγεται αναθεωρήσεις χωρίς σταθερή περιοδικότητα και οι οποίες στην πράξη γίνονται σε διαφορετικό χρόνο και με διαφορετική συχνότητα σε κάθε κράτο μέλος. Επίσης, άλλες διατάξεις προβλέπουν την εφαρμογή ενός συντελεστή μετατροπής σε δεδομένη ημερομηνία, χωρίς καμία δυνατότητα αναθεώρησης. Ο πίνακας του παραρτήματος 6 παρουσιάζει μια τυπολογία των πλέον συχνών ρητρών μετατροπής στο κοινοτικό δίκαιο. 21. Κατά την ερμηνεία αυτών των νομοθετικών κειμένων πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι ακόλουθες αρχές: - η αρχή της συνέχειας των νομοθετικών πράξεων απαιτεί, καταρχήν, τη μη άμεση τροποποίηση, μετά την εισαγωγή του ευρώ, των ποσών που έχουν ήδη - 11 - καθοριστεί για ορισμένο χρόνο σε εφαρμογή μιας οδηγίας σε εθνικό επίπεδο. Βάσει της αρχής αυτής, τα διάφορα ποσά που είναι εκφρασμένα σε εθνικές νομισματικές μονάδες θα μπορούσαν να διατηρηθούν για ορισμένο χρονικό διάστημα κατά τη μεταβατική περίοδο, ιδίως διότι με βάση την αρχή "ουδεμία απαγόρευση, ουδείς καταναγκασμός" οι εθνικές νομισματικές μονάδες θα εξακολουθήσουν να είναι, σε κάθε κράτο μέλος, η βάση αναφοράς έως το τέλος του έτους 2001. της ίσης μεταχείρισης - θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι δυνάμει της αρχής της νομοθετικής συνοχής (και εκείνης των συμμετεχουσίόν χωρών), όλα τα εναρμονισμένα κοινοτικά ποσά θα πρέπει να επανεκφραστούν σε "βάση ευρώ" με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 1999, ώστε τα συμμετέχοντα κράτη μέλη να εφαρμόζουν από την ημερομηνία αυτή όμοιες αξίες, κατά τρόπο που να εξασφαλίζει την ισότιμη μεταχείριση τους. Κατά συνέπεια, για τα συμμετέχοντα κράτη μέλη δεν θα υπήρχε πρόβλημα επιλογής του τρόπου στρογγύλευσης, εφόσον οι μετατροπές δεν θα είναι πλέον δυνατές παρά μόνο βάσει αμετάκλητων ισοτιμιών. 22. Η κατάλληλη για κάθε περίπτωση μέθοδος θα προσδιορίζεται σε μεγάλο βαθμό με βάση τις ανωτέρω αρχές και το αποτέλεσμα θα εξαρτάται από την ακριβή διατύπωση της σχετικής διάταξης. Λαμβανομένης υπόψη της ποικιλίας και της πολλαπλότητας των ρητρών νομισματικής μετατροπής, η Επιτροπή καθόρισε μια σειρά κατευθύνσεων και κριτηρίων για τη λήψη αποφάσεων, τα οποία παρουσιάζονται κατωτέρω και προορίζονται να εξασφαλίσουν τη συνοχή μεταξύ των διαφόρων τομέων και να αποφύγουν τη θέσπιση περιττών διατάξεων. Σε ορισμένους τομείς, η μέθοδος αυτή εξετάστηκε ήδη από κοινού με τα κράτη μέλη για να εντοπιστούν οι πρακτικές της επιπτώσεις. Στις περιπτώσεις στις οποίες τα ποσά που αναφέρονται στο κοινοτικό δίκαιο αφορούν υποχρέωση πληρωμής (π. χ. από τον κοινοτικό προϋπολογισμό), φαίνεται ότι είναι απόλυτα επιθυμητή η εξασφάλιση της ισότιμης μεταχείρισης, την οποία απαιτεί η αρχή της νομοθετικής συνοχής, και συνεπώς μιας όσο το δυνατόν ταχύτερης (δηλαδή την 1η Ιανουαρίου 1999) ευθυγράμμισης των ποσών. Όσον αφορά τα ποσά που από νομική άποψη αποτελούν μεγέθη αναφοράς (π. χ. κατώτατα ή ανώτατα όρια), η απόφαση θα εξαρτηθεί ιδίως από το εάν το σχετικό κείμενο περιέχει ρήτρα αυτόματης αναθεώρησης ή νομισματικής διακύμανσης (η οποία δεν υπάρχει σε όλες τις περιπτώσεις) και από το εάν επιτρέπεται η στρογγύλευση των ποσών: - εάν το κείμενο δεν περιέχει ρήτρα αναθεώρησης (π. χ. ρήτρα "σταθερής ημερομηνίας"), η εφαρμογή της αρχής της συνέχειας θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια κατάσταση στην οποία τα ποσά που αναφέρονται στην εθνική νομοθεσία δεν θα σύγκλιναν ποτέ, εκφρασμένα σε ευρώ, μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών, ακόμα και μετά την 1η Ιανουαρίου 2002. Σε παρόμοιες περιπτώσεις, θα ήταν ίσως σκόπιμο να ληφθούν ειδικά νομοθετικά μέτρα (π. χ. τροποποίηση της ρήτρας μετατροπής με ταυτόχρονη προσθήκη, εάν είναι αναγκαίο, ρήτρας αυτόματης αναθεώρησης για τις μη συμμετέχουσες χώρες) προκειμένου να - 12 εξασφαλιστεί ότι θα προκύπτουν όμοιες τιμές σε ευρώ, τουλάχιστον από την 1η Ιανουαρίου 2002· - σε περίπτωση αναθεώρησης με σταθερή περιοδικότητα (π. χ. αναθεωρήσεις που έχουν ήδη προβλεφθεί, των οποίων το χρονοδιάγραμμα καθορίζεται εκ των προτέρων από το σχετικό κείμενο), η μέθοδος που θα εφαρμοστεί θα πρέπει, κατά προτίμηση, να αποσκοπεί στη διασφάλιση της συνέχειας την 1η Ιανουαρίου 1999, έως την πρώτη αναθεώρηση μετά την ημερομηνία αυτή. Στην πρώτη αυτή αναθεώρηση, η ρήτρα αναθεώρησης δεν θα είναι πλέον εφαρμοστέα, γενικά, στις συμμετέχουσες χώρες, στο βαθμό που θα είναι άνευ αντικειμένου (εφόσον ο σκοπός της είναι η αντιστάθμιση των συναλλαγματικών διακυμάνσεων), ενώ οι εφαρμοστέοι. Η διαδικασία είναι άμεσα συντελεστές μετατροπής θα αναθεώρησης θα παραμείνει πάντως αμετάβλητη όσον αφορά τις μη συμμετέχουσες χώρες· - σε περίπτωση αναθεώρησης με μεταβλητή περιοδικότητα (π. χ. ρήτρες συναλλαγματικής διακύμανσης), η ρήτρα αποσκοπεί στη διατήρηση των εθνικών ποσών όσο το δυνατόν πλησιέστερα στο ποσό που αναφέρεται στην κοινοτική νομοθεσία. Οι ρήτρες αυτές δεν θα εφαρμόζονται στις συμμετέχουσες χώρες από την 1η Ιανουαρίου 1999, και τα κράτη μέλη θα πρέπει επομένως να προσαρμόσουν τα εθνικά ποσά στα ισοδύναμα σε εθνικό νόμισμα του ποσού που αναφέρεται στο κοινοτικό δίκαιο· κατάλληλων ποσών σε μονάδες - τα κράτη μέλη μπορούν ωστόσο να συνεχίσουν να εφαρμόζουν τις ρήτρες στρογγύλευσης εάν το επιθυμούν, εφόσον η αιτιολογική τους βάση (δηλαδή ο προσδιορισμός νομίσματος) εξακολουθεί να ισχύει στη μεταβατική περίοδο. Αλλά για τις συμμετέχουσες χώρες, οι ρήτρες αυτές δεν θα έχουν πλέον λόγω ύπαρξης στο τέλος της μεταβατικής περιόδου και τα κράτη μέλη που αποφάσισαν να προσφύγουν σε αυτές θα πρέπει επομένως να λάβουν τα αναγκαία μέτρα ώστε τα αναφερόμενα στο κοινοτικό δίκαιο ποσά σε ευρώ να είναι επίσης εφαρμοστέα στην εθνική τους νομοθεσία την 1η Ιανουαρίου 2002 το αργότερο. Ωστόσο, για λόγους συνοχής θα ήταν επιθυμητό να μη γίνει χρήση της δυνατότητας στρογγύλευσης από τα συμμετέχοντα κράτη μέλη. εθνικού Η συστηματική εφαρμογή των κατευθύνσεων που αναφέρονται ανωτέρω θα εξασφαλίσει τη συνολική συνοχή της κοινοτικής νομοθεσίας. Σε όλες τις περιπτώσεις στις οποίες το τελικό αποτέλεσμα δεν θεωρείται κατάλληλο από (π. χ. πρόταση πρακτική ή πολιτική άποψη, θα προταθούν ειδικά μέτρα τροποποίησης ή, εάν είναι αναγκαίο, θέσπιση νέας νομοθετικής πράξης). Οι κατευθύνσεις αυτές αναπτύσσονται πιο λεπτομερώς στο παράρτημα 7). Τα αποτελέσματα της διεξοδικής εξέτασης του κοινοτικού δικαίου από την Επιτροπή, καθώς και τα σχεδιαζόμενα συμπληρωματικά μέτρα, περιγράφονται σε μια σειρά τεχνικών σημειωμάτων (βλέπε παράρτημα 8), τα οποία καλύπτουν τους διάφορους τομείς της κοινοτικής πολιτικής. Τα δελτία αυτά περιγράφουν επίσης και τον τρόπο εφαρμογής αυτών των κατευθύνσεων. 13 Στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για "διευκρινιστικά σημειώματα", τα οποία παρουσιάχουν τη νομική ερμηνεία του περιεχομένου και των επιπτώσεων των διάφορων ρητρών στο πλαίσιο της εισαγωγής του ευρώ. Άλλα δελτία διευκρινίζουν γιατί και πότε η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει προτάσεις νομοθετικών διατάξεων. Σε πολλές περιπτώσεις, η Επιτροπή έχει ήδη εξετάσει ορισμένες νομικές ερμηνείες από κοινού με τα κράτη μέλη, για παράδειγμα στο πλαίσιο συνεδριάσεων επιτροπών. Όλα τα σχετικά κείμενα είναι σήμερα διαθέσιμα10. Επιπλέον, σημαντικός αριθμός κοινοτικών πράξεων απαιτούν την παρέμβαση των κρατών μελών για τη θέση τους σε εφαρμογή (π. χ. μεταφορά μιας οδηγίας στο εσωτερικό δίκαιο των κρατών μελών, ενημέρωση, κάθε φορά που είναι αναγκαίο, των ρητρών τρέχουσας αξίας που περιέχονται στις οδηγίες). Οι πράξεις αυτές πρέπει να αποτελούν αντικείμενο τακτικής παρακολούθησης από τα κράτη μέλη, (άστε να εξασφαλίζεται ανά πάσα στιγμή η συμφ(ονία τους με τα αντίστοιχα κοινοτικά κείμενα. 24. Το κοινοτικό δίκαιο περιέχει πολλές παραπομπές στα "εθνικά νομίσματα". Οι παραπομπές αυτές δεν θα καθιστούν ωστόσο περιττές, όσον αφορά τις συμμετέχουσες χώρες, για το λόγο μόνο ότι πολλά κράτη μέλη θα έχουν το ίδιο νόμισμα από την 1η Ιανουαρίου 1999. Οι παραπομπές αυτές εξακολουθούν βέβαια να ισχύουν για τις μη συμμετέχουσες χώρες. Στην περίπτωση των συμμετεχουσών χωρών, είναι σαφές ότι οι παραπομπές αυτές αφορούν το ευρώ ως νόμισμα και ότι έως το 2002 θα ερμηνεύονται γενικά ως εάν αφορούσαν τη "εθνική νομισματική μονάδα" του ευρώ. β) Περιπτώσεις που απαιτούν ειδική λύση 25. Μεταξύ των περιπτώσεων που εξετάστηκαν, εντοπίστηκαν ορισμένες στις οποίες η ικανοποιητικά εφρμογή της αρχής της συνέχειας δεν θα οδηγούσε σε αποτελέσματα, είτε διότι δεν θα επέτρεπε την επίλυση ενός τεχνικού προβλήματος, είτε διότι θα δημιουργούσε νομικό ή οικονομικό πρόβλημα. Οι περιπτώσεις αυτές, που είναι σχετικά λίγες, θα πρέπει να αντιμετωπιστούν σε μεμονωμένη βάση. Απαιτούν συχνά τη θέσπιση νομοθετικών διατάξεων ad hoc και εξετάζονται επίσης στο παράρτημα 8. Μπορούν να αναφερθούν, για παράδειγμα, τα προβλήματα που ενδέχεται να ανακύψουν όταν γίνεται αναφορά σε ειδικά επιτόκια (π. χ. στο πλαίσιο ρητρών για την επιβολή χρηματικών ποινών). Ορισμένα από τα επιτόκια αυτά δεν θα είναι πλέον διαθέσιμα μετά την εισαγωγή του ευρώ. Σε μερικές περιπτώσεις μια σημαντική αναθεώρηση θα είναι αναγκαία, όπως στην περίπτωση του σημερινού συστήματος ελάχιστων επιτοκίων (CIRR) που εφαρμόζεται στα διάφορα νομίσματα στα οποία αναφέρεται ο Διακανονισμός του ΟΟΣΑ σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις εξαγωγικές πιστώσεις που τυγχάνουν δημόσιας στήριξης. Η ιο Επιτροπή Ασφαλιστικών Θεμάτων (XV/2049/97), Συμβουλευτική Επιτροπή Τραπεζών (. ), Συμβουλευτική Επιτροπή Δημόσιων Συμβάσεων (CC/97/11 και CC797/26), Επιτροπή Επαφών για τις Λογιστικές Οδηγίες (XV/7002/97). - 1 4- ενσωμάτωση του ευρώ στο γενικότερο νομισματικό πλαίσιο θα καταστήσει αναγκαία μια γενική αναθεώρηση των μεθόδων καθορισμού των ελάχιστων επιτοκίων για τα συμμετέχοντα κράτη μέλη (βλέπε συμείωμα για τις εξαγωγικές πιστώσεις στο παράρτημα 8). γ) Επιπτώσεις στις συμφωνίες με τρίτες χώρες 2. 6. Η Κοινότητα έχει συνάψει πολλές συμφωνίες με τρίτες χώρες σε διάφορους τομείς (π. χ. ασφαλίσεις, αλιεία κ. λ. π. ). Κατά γενικό κανόνα, οι συμφωνίες αυτές περιέχουν νομισματικές αναφορές και επομένως επηρεάζονται από την εισαγωγή του ευρώ. Έως τα τέλη του 1998, οι πράξεις αυτές θα βασίζονται σε χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις και νομισματικές αναφορές εκφρασμένες σε ecu που θα μετατραπούν αυτόματα σε ευρώ δυνάμει των κανονισμών για το ευρώ, χωρίς να απαιτείται η λήψη ειδικών μέτρων για το σκοπό αυτό από τα μέρη. Ως αποτέλεσμα των διεθνών νομισματικών κανόνων, που θεωρούνται ευρέως ότι καλύπτουν το ecu, η "διαπραγμάτευση" της μετάβασης στο ευρώ με τους σχετικούς εταίρους δεν είναι αναγκαία. Το γεγονός αυτό είναι ιδιαίτερα θετικό, λαμβανομένης υπόψη της διάρκειας των διαδικασιών που απαιτεί η επίσημη τροποποίηση αυτών των συμφωνιών. Για πρακτικούς λόγους, θα ήταν επιθυμητή η παροχή ορισμένων πληροφοριών στα ενδιαφερόμενα μέρη πριν από την 1η Ιανουαρίου 1999 (βλέπε το συμείωμα για τις διεθνείς συμφωνίες στο παράρτημα 8). Δ. ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΕΣ ΠΤΥΧΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ Δ. 1. ΤΑΜΕΙΑΚΗ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΟΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ 27. Ως αποτέλεσμα της κατάστασης που περιγράφεται στο τμήμα Β. 1, δηλαδή της καταβολής όλων σχεδόν των εσόδων σε εθνικό νόμισμα, ενώ το ήμισυ περίπου των δαπανών πληρώνονται σε ecu, η υπηρεσία διαχείρισης χρηματικών διαθεσίμων της Επιτροπής αντιμετωπίζει σήμερα μια σημαντική διαρθρωτική έλλειψη ecu. Για να καλύψει το "έλλειμμα" σε ecu, η υπηρεσία αυτή πρέπει να αντλεί κάθε χρόνο 33 έως 35 δισεκατ. ecu στη χρηματαγορά, χρησιμοποιώντας κανονικά τα νομίσματα των χωρών με θετική καθαρή συνεισφορά στον προϋπολογισμό. Αναμένεται ότι η μετάβαση στο ευρώ και η επακόλουθη αύξηση των εσόδων σε ευρώ θα θέσουν τέρμα στην κατάσταση αυτή και θα περιορίσουν ριζικά την ανάγκη τόσο σημαντικών αγορών συναλλάγματος. Από την αρχή του τρίτου σταδίου οι πράξεις σε συνάλλαγμα της Επιτροπής θα αντιπροσωπεύουν πολύ πιο μικρό μέρος των δημοσιονομικών εδόδων και πληρωμών. Η έκταση της μείωσης αυτής θα εξαρτηθεί ιδίως από τη σημασία της ζώνης του ευρώ σε σχέση με εκείνη του "μη ευρώ". Στον περιορισμό των πράξεων σε συνάλλαγμα θα συμβάλει επίσης ένας ακόμη παράγοντας. Πράγματι, τα κράτη μέλη καταβάλλουν τις συνεισφορές τους στον προϋπολογισμό μέσω λογαριασμών "ιδίων πόρων" που τηρούν στο Δημόσιο Ταμείο ή στην Κεντρική Τράπεζα τους. Η υπηρεσία διαχείρισης χρηματικών διαθεσίμων της Επιτροπής προβαίνει σε αναλήψεις από τους λογαριασμούς αυτούς για να καλύψει τις υποχρεώσεις πληρωμών της Κοινότητας. Μία ή δύο φορές το μήνα, η Επιτροπή εκδίδει μια σειρά εντολών μεταφοράς μεταξύ των λογαριασμών αυτών 15 για να εξασφαλίσει ότι τα υπόλοιπα τους είναι περίπου ανάλογα προς τη συνεισφορά κάθε κράτους μέλους στον προϋπολογισμό". Οι συναλλαγματικές πράξεις που απορρέουν από αυτή τη μηνιαία ανακατανομή (η οποία αντιπροσωπεύει σήμερα περίπου 1,5 δισεκατ. ecu κάθε μήνα) θα μειωθούν σημαντικά από την 1η Ιανουαρίου 1999, δεδομένου ότι πολλές από τις μεταφορές αυτές θα γίνονται πλέον σε ευρώ, χωρίς να απαιτείται καμία πράξη μετατροπής. 29. Η συνολική μείωση του αριθμού των νομισμάτων μετά την εισαγωγή του ευρώ θα έχει θετικές επιπτώσεις και από πλευράς συναλλαγματικής και λογιστικής διαχείρισης. Η Επιτροπή έχει σήμερα σε κάθε κράτος μέλος τουλάχιστον δύο τραπεζικούς λογαριασμούς, από τους οποίους ο ένας χρησιμοποιείται για τις πράξεις σε εθνικό νόμισμα και ο άλλος για τις πράξεις σε ecu. Στις συμμετέχουσες χώρες οι δύο λογαριασμοί θα συγχωνευθούν σε ένα μόνο (το αργότερο την 1η Ιανουαρίου 2002). Ωστόσο, διερευνάται η δυνατότητα πραγματοποίησης αυτής της απλούστευσης αμέσως μετά την έναρξη της μεταβατικής περιόδου. Οι συζητήσεις με τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς σχετικά με τις πρακτικές πλευρές των πράξεων πληρωμών κατά τη μεταβατική περίοδο και μετά συνεχίζονται. 30. Στο πλαίσιο του ρόλου της ως εκδότη χρεωστικών τίτλο) ν βάσει των συνθηκών ΕΚ, ΕΚΑΧ και Ευρατόμ, η Επιτροπή θα καθορίσει τη θέση της ως προς τη μετατροπή σε ευρώ των ομολογιακών εκδόσεων της με βάση τις αποφάσεις που θα ληφθούν από τα συμμετέχοντα κράτη μέλη στον τομέα αυτό. Το μεγαλύτερο μέρος των χρεωστικών τίτλων που έχουν εκδοθεί από την ΕΚ, την ΕΚΑΧ και την Ευρατόμ θα έχουν αποπληρωθεί πριν από το 1999. Το ενοπομένον χρέος είναι εκφρασμένο κυρίως σε ecu και επομένως δεν απαιτεί τη λήψη ειδικών μέτρων κατά το χρόνο της μετάβασης. Το υπόλοιπο αποτελείται από μικρές εκδόσεις, των οποίων η μετατροπή σε ευρώ δεν θεωρείται ουσιώδης προτεραιότητα. Όσον αφορά τα χορηγούμενα δάνεια, οι οφειλέτες θα μπορούσαν να δεχθούν τη μετατροπή των χρέων τους σε ευρώ. Θα πρέπει επίσης να υπενθυμιστεί ότι οι οφειλέτες έχουν το δικαίωμα να υιοθετήσουν το ευρώ για την αποπληρωμή δανείων που είναι εκφρασμένα σε νομίσματα συμμετεχυσών χωρών. 31. Η Επιτροπή προτίθεται να αναπτύξει, μέσω της υπηρεσίας διαχείρισης χρηματικών διαθεσίμων, σχέσεις στενής συνεργασίας με την ΕΚΤ όσον αφορά τις ιδίως την απλούστευση και τον χρηματοπισωτικές πράξεις της, με σκοπό εξορθολογισμό των υφιστάμενων νομισματικών ροών, εφόσον αυτό είναι δυνατό και επιθυμητό. Η Επιτροπή εξετάζει με το ΕΝΙ τον τρόπο ενδεχόμενης συμμετοχής της στο μελλοντικό σύστημα κοινοποίησης των σημαντικών πράξεων σε συνάλλαγμα, το οποίο θα είναι ένα από τα εποπτικά μέσα νομισματικής πολιτικής που θα διαθέτει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Η υποχρέωση ανακατανομής απορρέει από το άρθρο 12 παράγραφος 4 του κανονισμού του Συμβουλίου αριθ. 1552/89 της 29ης Μαΐου 1989 για το σύστημα ιδίίον πόρων των Κοινοτήτων. - 16- Δ. 2. ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΕΣ 32. Πολλές από τις χρονολογικές σειρές της Eurostat είναι εκφρασμένες σε νομισματικές μονάδες και επομένως επηρεάζονται άμεσα από τη μετάβαση στο ευρώ. Ορισμένες σειρές είναι εκφρασμένες σε εθνικό νόμισμα (πρωτεγενείς σειρές), και άλλες σε ecu (σειρές κοινής αναφοράς). Οι πρώτες είναι συνήθως οι πρωτογενείς σειρές και οι δεύτερες χρησιμοποιούνται για συγκρίσεις και/ή συγκεντρωτικούς υπολογισμούς (π. χ. υπολογισμός του ΑΕΠ της Κοινότητας). Αλλες σειρές, όπως εκείνες για τις τιμές, επηρεάζονται επίσης, αλλά έμμεσα. εργασίες αυτές μέσω Οι προαπαρασκευαστικές εργασίες της Eurostat για τις πρακτικές επιπτώσεις της μετάβασης στο ευρώ πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας για τις στατιστικές του ΕΝΙ (στην οποία συμμετείχαν επίσης το ΔΝΤ και η ΤΔΔ). Τα κράτη επιτροπής στατιστικών μέλη συνέβαλαν στις νομισματοπιστωτικών μεγεθών και ισοζυγίου πληρωμών. Η Eurostat πρότεινε επίσης τη σύσταση ενός LEG ("Leadership Group" ή ομάδα πλαισίωσης, μια νέα μορφή εταιρικών σχέσεων μεταξύ Επιτροπής και κρατών μελών) για το ευρώ. Η ομάδα αυτή θα στηρίξει τα κράτη μέλη κατά τη μετάβαση των εθνικών τους στατιστικών στο ευρώ. Στην ομάδα αυτή, η διευθύνουσα υπηρεσία θα είναι η INSEE (Γαλλία), ενώ θα εκπροσωπούνται επίσης η Φινλανδία, η Γερμανία, η Ιταλία, το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες και η Ισπανία. της 34. Τα κυριότερα συμπεράσματα που διατύπωσε μέχρι σήμερα η Eurostat συνοψίζονται κατωτέρω: - οι πρωτογενείς χρονολογικές σειρές (οι οποίες είναι εκφρασμένες σε εθνικό νόμισμα) των συμμετεχόντων κρατών μελών θα αναπροσαρμοστούν με τη διαίρεση των προ της 1ης Ιανουαρίου 1999 χρονολογικών σειρών (εκτός εκείνων που είναι εκφρασμένα σε νομίσματα μη συμμετεχουσών χωρών) με τον αντίστοιχο συντελεστή μετατροπής. Η μέθοδος αυτή εγγυάται τη συνέχεια των χρονολογικών σειρών και δεν επηρεάζει τα στατιστικά χαρακτηριστικά τους (π. χ. ρυθμοί οικονομικής ανάπτυξης κλπ. ). Εξετάζονται επίσης τρεις άλλες λύσεις (διατήρηση ετερογενών σειρών, δημοσίευση στοιχείων αποκλειστικά σε ecu, ειδική λύση για κάθε σειρά)· - οι χρονολογικές σειρές κοινής αναφοράς (οι οποίες είναι εκφρασμένες σε ecu βάσει της συναλλαγματικής ισοτιμίας που δημοσιεύεται στην ΕΕ των ΕΚ) δεν επηρεάζονται όσον αφορά τα προ του 1999 στοιχεία. Τα μεταγενέστερα στοιχεία θα είναι εκφρασμένα σε ευρώ· - για τη ζώνη του ευρώ θα καταρτιστούν νέα συγκεντρωτικά στατιστικά στοιχεία, σε συνδυασμό με τις αντίστοιχες στατιστικές για τις χώρες που δεν συμμετέχουν ακόμα στη ζώνη αυτή. Οι συστάσεις αυτές αφορούν μόνο τη δημοσίευση το>ν στοιχείων. Για το σύνολο του ευρωπαϊκού στατιστικού συστήματος θα πρέπει να προτιμηθεί μια κοινή πολιτική μετατροπής σε ευρώ. - 17- 35. Ο καθορισμός των συναλλαγματικών ισοτιμιών και η δημοσίευση τους είναι απαραίτητη για διάφορους λόγους και ιδίως διότι οι νομοθετικές πράξεις περιέχουν παραπομπές σε αυτές. Μετά από αίτημα των φορέων των αγορών για τη δημοσίευση σε καθημερινή βάση ισοτιμιών αναφοράς του ευρώ από επίσημο και κατάλληλο για το σκοπό αυτό οργανισμό, το ΕΝΙ ανήγγειλε την πρόθεση του να προτείνει την ανάθεση του έργου αυτού στο ΕΣΚΤ (βλέπε ανακοίνωση του ΕΝΙ της 1ης Ιουλίου 1997). Η λύση αυτή θα εξασφαλίσει επίσης τη συνέχεια των νομοθετικών πράξεων όσον αφορά την καθημερινή δημοσίευση από την Επιτροπή των συναλλαγματικών ισοτιμιών του ecu, στις οποίες η κοινοτική νομοθεσία παραπέμπει συχνά. Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι θα πρέπει να είναι διαθέσιμα κατάλληλα επιπιτόκια αναφοράς για το ευρώ, ιδίως λόγω της εφαρμογής τους σε ορισμένους τομείς (εξαγωγικές πιστώσεις κλπ. ) και της χρησιμοποίησης τους από τους εξωτερικούς φορείς. Η ύπαρξη επιτοκίων αναφοράς θα εξασφάλιζε εξάλλου τη συνέχεια σε σχέση με το σημερινό μοντέλο για την καμπύλη αποδόσεων του ecu. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται διάφορα τεχνικά και μεθοδολογικά θέματα. Δ. 3. ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ 36. Η εισαγωγή του ευρώ θα έχει επιπτώσεις στα σημερινά συστήματα μηχανοργάνωσης των διαφόρων θεσμικών οργάνων της Κοινότητας, όπως άλλωστε και το τεχνικό πρόβλημα που τίθεται λόγω της μετάβασης στο έτος 2000. Τα δύο γεγονότα θα επέλθουν σχεδόν ταυτόχρονα και οι αναγκαίες προσαρμογές των προγραμμάτων σε αποκεντρωμένη βάση. προετοιμάζονται πληροφορικής υλοποιούνται και Όσον αφορά την Επιτροπή, δημιουργήθηκε μια ειδική ομάδα εργασίας Έυρώ/Ετος 2000", η οποία είναι επιφορτισμένη με τη στήριξη των διάφορων υπηρεσιών κατά την προετοιμασία των συστημάτων τους ενόψει των δύο αυτών γεγονότων. Η ομάδα αυτή προβαίνει προς το παρόν σε απογραφή των κυριότερων συστημάτων και προγραμμάτων που θα επηρεαστούν από το ένα ή το άλλο από αυτά τα δύο γεγονότα. Μια πρώτη μελέτη κατέδειξε ότι όσον αφορά την καθιέρωση του ευρώ, η προσπάθεια που έχει αναληφθεί σε επίπεδο πληροφορικής αφορά κυρίως τους ακόλουθους τομείς: βάσεις στατιστικών δεδομένων, πράξεις σε χρηματικά διαθέσιμα (δημοσιονομικά έσοδα και πληρωμές), παρακολούθηση των συμβάσεων και των γεωργονομισματικών καθεστώτων. Σε καθένα από τους τομείς αυτούς, οι εργασίες θα πρέπει να ολοκληρωθούν έγκαιρα ενόψει της μετάβασης στο τρίτο στάδιο. Τέλος, η Επιτροπή προετοιμάζει την ενσωμάτωση του συμβόλου του ευρώ στις συνήθεις προδιαγραφές των συστημάτων πληροφορικής. 18 Δ. 4. ΔΙΑΔΟΡΑ 37. Καθώς πλησιάζει η ημερομηνία για την έναρξη του τρίτου σταδίου, η Επιτροπή εντείνει τις προσπάθειες πληροφόρησης και εποικοινα>νίας σχετικά με τα πρακτικά θέματα της μετάβασης στο ευρώ και την προετοιμασία το>ν επιχειρήσεων και των πολιτών στη μετάβαση αυτή. Ορισμένα τεχνικά έγγραφα σχετικά με νομικά ή χρηματοπιστωτικά θέματα, που προρίζονταν αρχικά μόνο για τις υπηρεσίες της Επιτροπής, παρουσιάζουν συχνά ενδιαφέρον και για εξωτερικούς φορείς. Για το λόγο αυτό, τα έγγραφα αυτά διατίθενται όλο και συχνότερα εκτός του οργάνου, ιδίως όταν μπορούν να βοηθήσουν τρίτους να προετοιμάσουν τη μετάβαση τους στο ευρώ. Ορισμένες από τις εσωτερικές αυτές εκθέσεις καταρτίστηκαν άλλωστε μετά από ειδικά ερωτήματα ή αιτήματα για την παροχή διευκρινίσεων που υποβλήθηκαν στην Επιτροπή. Δημιουργήθηκε πρόσφατα μια ειδική σειρά δημοσιεύσεων για το ευρώ, τα "ΕΓΓΡΑΦΑ ΕΥΡΩ"'12, με σκοπό τη διάδοση τεχνικών ή πρακτικών εγγράφων. Ο σκοπός της νέας σειράς είναι να βοηθήσει τους οικονομικούς και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς να προετοιμαστούν στη μετάβαση στο ευρώ. Εξάλλου, ο επίσημος εξυπηρετητής Internet της Επιτροπής (EUROPA) και ιδίως η θέση EURO (http://euro. eu. int) χρησιμοποιούνται σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό για τη διάδοση αυτών των εγγράφων και για την παροχή κάθε άλλης πληροφορίας στο ευρύ κοινό. Δεδομένου ότι όλα τα κοινοτικά όργανα επηρεάζονται από τη μετάβαση στο ευρώ, αν και σε διαφορετικούς βαθμούς, δημιουργήθηκε ένα άτυπο διοργανικό δίκτυο επαφών που προορίζεται να ευνοήσει την ανταλλαγή και τη διάδοση πληροφοριών. Το δίκτυο αυτό θα εξασφαλίσει επίσης το συντονισμό όλων των ενεργειών κοινού ενδιαφέροντος (όπως η εκστρατεία ενημέρωσης του προσωπικού για το ευρώ). Μεταξύ των άλλων πλαισίων διοργανικής συνεργασίας περιλαμβάνεται το "Collège des chefs d'administration" (που είναι ιδίως αρμόδιο για θέματα που σχετίζονται με τις αποδοχές) και το "Comité interinstitutionnel de Γ informatique". ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η συνολική αξιολόγηση στην οποία προβαίνει η Επιτροπή σχετικά με τον αντίκτυπο και τις πρακτικές επιπτώσεις της μετάβασης στο ευρώ είναι ιδιαίτερα θετική, τόσο για τις επιπτώσεις στις κοινοτικές πολιτικές όσο και για την εσωτερική λειτουργία της Επιτροπής και των κοινοτικών οργάνων: - η επίπτωση στον κοινοτικό προϋπολογισμό θα είναι θετική, τόσο από την πλευρά των εσόδοων όσο και από εκείνη των δαπανών: ο συναλλαγματικός κίνδυνος που 12 Αριθ. 1 "Εξωτερικές πτυχές της Οικονομικής και Νομιματικής Ένο)σης", αριθ. 2 "Λογιστικές πτυχές της εισαγωγής του ευρώ", αριθ. 3 "Επιπτώσεις στις κεφαλαιαγορές από την εισαγωγή του ευρώ", αριθ. 4 "Νομοθετικό πλαίσιο της χρήσης του ευρώ", αριθ. 5 "Πρακτικές πλευρές της μετάβασης στο ευρώ", αριθ. 6 "Δελτίο ελέγχου σχετικά με την εισαγωγή του ευρώ, για τις επιχειρήσεις και τους ορκοπούς λογιστές που παρέχουν συμβουλές στις επιχειρήσεις". βαρύνει σήμερα τον κοινοτικό προϋπολογισμό θα μειωθεί σε σημαντικό βαθμό, η διαχείριση των νομισμάτων θα απλουστευθεί, κλπ. · - σε ορισμένους τομείς, η εισαγωγή του ευρώ θα έχει ο>ς συνέπεια μια σημαντική απλούστευση· το γεωργονομισματικό καθεστώς αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα· ίσως το πιο τους αποδεκτές, λαμβανομένων υπόψη - παρόλο που η προετοιμασία της ομαλής μετάβασης στο ευρώ απαιτεί την ολοκλήρωση ειδικών εργασιών, φαίνεται ότι οι αναγκαίες προσπάθειες είναι στο σύνολο των αναμενόμενων πλεονεκτημάτων. Ο αριθμός, ιδίως, των ειδικών νομοθετικών πράξεων που πρέπει να θεσπιστούν είναι περιορισμένος, ενώ από πλευράς λειτουργίας αναμένεται ότι η μετάβαση δεν θα δημιουργήσει καμία διαταραχή εάν οι προετοιμασίες συνεχιστούν με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα. Όσον αφορά τη μετάβαση στο ευρώ στον νομοθετικό τομέα, το μεγαλύτερο μέρος των εργασιών θα γίνει στα κράτη μέλη. Οι προετοιμασίες θα πρέπει να εντάσσονται στο πλαίσιο μιας συνολικής αναθεώρησης της εθνικής νομοθεσίας, σε ορισμένες περιπτώσεις με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 1999 αλλά για τις περισσότερς πράξεις από το 2002 ή νωρίτερα. 40. Οι προσπάθειες που πρέπει να καταβάλει η Κοινότητα για τη μετάβαση στο ευρώ αφορούν κυρίως την περίοδο πριν από την 1η Ιανουαρίου 1999, αντίθετα με το εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, στα οποία η μετάβαση θα γίνει σε όλη τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, και σε ορισμένες περιπτώσεις στο τέλος της περιόδου αυτής (1η Ιανουαρίου 2002), όταν θα αρχίζουν να αποσύρονται οι εθνικές νομισματικές μονάδες. Δεδομένου ότι οι περισσότερες νομισματοπιστωτικές πράξεις της Κοινότητας εκτελούνται σε ευρώ, η μετάβαση στο ενιαίο νόμιαμα θα γίνει, αποκλειστικά σχεδόν, την 1η Ιανουαρίου 1999, δηλαδή χωρίς μεταβατική περίοδο. Παρόλο που στο μεγαλύτερο μέρος τους οι αναγκαίες προσαρμογές επικεντρώνονται στην αρχή της περιόδου, η εισαγο>γή του ευρώ θα γίνει με αρμονικό και ομαλό τρόπο σπς πολιτικές και το κοινοτικό δίκαιο. Το ίδιο θα συμβεί και για την εσωτερική οργάνωση και λειτουργία των διάφορων θεσμικών οργάνων της Κοινότητας. -20 Ε Κ Τ Ε Λ Ε ΣΗ ΤΩΝ Π Λ Η Ρ Ω Μ ΩΝ Τ ΟΥ Π Ρ Ο Ϋ Π Ο Λ Ο Γ Ι Σ Μ ΟΥ 1996 Π Α Ρ Α Ρ Τ Η ΜΑ ΙΑ Περιγραφή Πληρωμές σε ecu Πληρωμές σε εθνικά νομίσματα^ Σύνολο Υποδιαι ρέσεις Μέρος Α Μέρος Β Πιστώσεις διοικητικής λειτουργίας Επιχειρησιακές πιστώσεις εκατ. ecu % εκατ. ecu % εκατ. ecu Η ^ » i3«5*ç' 639,80 24$3 % 2 023,10 75,97 % 2 662,90 ΒΟ Β1 Β2 Β3 Β4 Β5 Β6 Β7 Β8 Εγγυήσεις, αποθεματικά ΕΓΤΠΕ, Τμήμα Εγγυήσεων Διαρθρωτικές ενέργειες, δαπάνες για τις διαρθρώσειες και τη συνοχή, χρηματοδοτικός μηχανισμός, άλλες γεωργικές και περιφερειακές ενέργειες, μεταφορές και αλιεία Κατάρτιση, νεότητα, πολιτιστικός τομέας, οπτικοακουστικός τομέας, πληροφόρηση και άλλες κοινωνικές ενέργειες Ενέργεια, έλεγχος διασφαλίσεων Ευρατόμ και περιβάλλον Προστασία των καταναλωτών, εσωτερική αγορά, βιομηχανία και διευρωπαϊκά δίκτυα Έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη Εξωτερικές ενέργειες Κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας 936,40 40,10 24 142,30 100,00% 0,10 % 98,00 % 0 39 041,80 493,60 0% 99,90 % 2,00 % 936,40 39 081,90 24 635,90 654,30 95,55 % 30,50 4,45 % 684,80 163. 80 538,20 94,35 % 96,68 % 2 615. 90 3 642,20 51. 40 90,27 % 97,07 % 100,00% 9,80 18. 50 281. 90 110,10 0 5,65 % 3,32 % 9. 73 % 2,93 % 0% 173,60 556,70 2 897,80 3 752,30 51,40 100,00% liioo % tmM% 100,00% ί | 100,00%; 100,00 % 100,00 % 100,00 % 100,00 % Σύνολο μέρους Β Σύνολο μερών Α + Β 32 784,60 33 424,40 45,05 % 4431 % 39 986,20 42 009^0 54,95 % 55,69 % 72 770,80 75433,70 100,00 % 1 % -21 ΕΚΤΕΛΕΣΗ ΤΩΝ ΠΛΗΡΩΜΩΝ ΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ Α ΤΟΥ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ 1996 ANNEXE IB Περιγραφή Πληρωμές σε ecu Πληρωμές σε εθνικά νομίσματα Σύνολο Υποδιαι ρέσεις εκατ. ecu εκατ. ecu εκατ. ecu Al Α2 A3 A4 Α5 Α6 Δαπάνες για τα μέλη και το προσωπικό του οργάνου Ακίνητα, υλικό και διάφορες δαπάνες λειτουργίας Δαπάνες για την εκτέλεση ειδικών αποστολών Διοργανική συνεργασία, διοργανικές υπηρεσίες και δραστηριότητες Πληροφορική Προσωπικό και λειτουργία των αντιπροσωπειών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Υπηρεσία Επίσημων Εκδόσεων 94,20 165,80 193. 80 50,40 95,20 14,60 % 47,50% 97,05% ft*,53 % 97,64% 8,59 % 1 606,90 183,20 5,90 27,70 2,30 155. 30 94,46% 52,49% 2,95 % 35,47% 2,36 % 91,41 % 1 701,10 349,00 199,70 78,10 97,50 169,90 wmù% ΎΧΟ % i®;oo% 1Û$D0% Μ $ 0% 100,00% 25,80 38,17% 41. 80 61,83 % 67,60 100,00 % Σύνολο μέρους Α 639,80 24. 03 % 2 023,10 75,97 % 2 662,90 100,00% 22- Επιπτώσεις της μετάβασης στο ευρώ για ορισμένους τομείς του κοινοτικού προϋπολογισμού που αποτελούν αντικείμενο χωριστής διαχείρισης ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 Α. ΕΚΑΧ Α. 1. Έσοδα και δαπάνες Τα δημοσιονομικά έσοδα προέρχονται από δύο πηγές: ειφορές επί της παραγωγής άνθρακα και χάλυβα, οι οποίες καταβάλλονται από τις επιχειρήσεις των δύο τομέων αναμένεται ωστόσο ότι οι ειφορές αυτές θα καταργηθούν από το 1998· χρηματοοικονομικά έσοδα από την τοποθέτηση αποθεματικών κεφαλαίων της ΕΚΑΧ (κυρίως ταμείο εγγυήσεων για την εξυπηρέτηση ληφθέντων δανείων). Οι δαπάνες κατανέμονται στις ακόλουθες θέσεις: κοινωνικά μέτρα (αναπροσαρμογή, κοινωνικές κατοικίες για τους εργαζομένους του τομέα ΕΚΑΧ)· προγράμματα ερευνών στους δύο τομείς· επιδοτήσεις επιτοκίου δανείων για αναδιάρθρωση που αποσκοπούν στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Δεδομένου ότι η ΕΚΑΧ χρησιμοποιεί προϋπολογισμό αναλήψεων δαπανών, όλες οι θέσεις δαπανών καταχωρούνται λογιστικά ως αναλήψεις υποχρεώσεων. Οι τρέχουσες αναλήψεις υποχρεώσεων εγγράφονται στο παθητικό του ισολογισμού της ΕΚΑΧ και στη συνέχεια καταβάλλονται (ή ακυρώνονται εν όλω ή εν μέρει). Α. 2. Νομοθετικό πλαίσιο Το νομοθετικό πλαίσιο των δημοσιονομικών δραστηριοτήτων της ΕΚΑΧ13 διευκρινίζει ότι οι εισφορές επί των προϊόντων CECA εκφράζονται σε ευρωπαϊκές λογιστικές μονάδες (που μετατράπηκαν σε ecu με την απόφαση 3334/80/ΕΚΑΧ) και όλες οι δαπάνες επίσης σε ευρωπαϊκές λογιστικές μονάδες (σήμερα σε ecu). Κατά συνέπεια, όλοι οι συναλλαγματικοί κίνδυνοι βαρύνουν τους συνεισφέροντες στον προϋπολογισμό ΕΚΑΧ και τους δικαιούχους του προϋπολογισμού αυτού. Ακόμα και όταν οι αιτήσεις πληρωμών εκφράζονται σε εθνικό νόμισμα, τα ποσά περιορίζονται στο προσυμφωνηθέν ισόποσο τους σε ecu, όποια και εάν είναι η εξέλιξη των συναλλαγματικών ισοτιμιών μεταξύ του σχετικού νομίσματος και του ecu. Δεδομένου ότι οι κανονισμοί για το ευρώ 13 Αρθρα 49 και 50 της Συνθήκης ΕΚΑΧ, όπως συμπληρώθηκαν από τις αποφάσεις 2/52ΕΚΑΧ και 3/52/ΕΚΑΧ (έσοδα ΕΚΑΧ) και την απόφαση 3289/75/ΕΚΑΧ (δαπάνες). -23 θα αντικαταστήσουν αυτόματα τις αναφορές στο ecu με αναφορές στο ευρώ, δεν πρέπει να ληφθεί κανένα ειδικό μέτρο για να εξασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση στο ευρώ. Β. Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ) Β. 1. Έσοδα Οι συνεισφορές των κρατών μελών καταβάλλονται σε ecu, εκτός από εκείνη της Γερμανίας που καταβάλλεται σε εθνικό νόμισμα. Όλα τα ποσά που αναφέρονται στη Σύμβαση του Λομέ εκφράζονται επίσης σε ecu. Η μετάβαση το ευρώ θα γίνει επομένως αυτόματα και δεν αναμένεται να δημιουργήσει δυσχέρειες. Β2. Πληρωμές Όλοι οι τραπεζικοί λογαριασμοί, καθώς και οι περισσότερες πράξεις σε χρηματικά διαθέσιμα, εκφράζονται σε ecu. Ορισμένες πράξεις πραγματοποιούνται σε νομίσματα κρατών μελών και, κατά περίπτωση, σε άλλα νομίσματα (δολάριο, γιεν κλπ. ). Οι πληρωμές για τοπικά σχέδια γίνονται συχνά στο νόμισμα της δικαιούχου χώρας ΑΚΕ. Ωστόσο, δυνάμει συμβάσεων με τις τοπικές τράπεζες, οι λογαριασμοί τούτο ΕΤΑ στις χώρες αυτές τηρούνται πάντα σε ευρωπαϊκά νομίσματα και αναμένεται ότι η μετάβαση των λογαριασμών αυτών στο ευρώ θα γίνει χωρίς δυσχέρειες. 24 ΓΕΩΡΓΟΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΕΣ ΑΠΟΚΑΙΣΕΙΣ - ΕΚΤΙΜΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ 01/10/97 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 BFL DRK DM «Α ESC FF FMK HFL IRL LIT 0S PTA SKR UKL Α. Γεωργονομισματικές αποκλίσεις μεταξύ ΓΤΜ και ΑΙΑ (σε % της ΓΤΜ) 1) για τις τιμές αγοράς και τα σχετικά ποσά 2) για τις ενισχύσεις ανά εκτάριο για αροτρέες καλλιέργειες _ ^ _ _ _ _ _ _ __ 3) για τις ενισχύσεις ανά ζώο και τις διαρθρωτικές ενισχύσεις 0,82 0,58 0,79 3,25 0,77 -0,90 0,37 0,37 0,10 0,10 1,19 1,19 2,54 2,54 0,78 0,09 2,67 0,75 -0,85 8,56 11,23 -0,91 0,67 0,67 5,25 8,91 1,09 15,03 0,58 3,25 -0,90 0,37 0,10 1,19 2,54 -0,85 8,56 5,37 -0,91 0,67 15,02 14,38 Β. Ετήσιο κόστος για απόκλιση 1 %14 (εκατ. ecu / %) 1) για τις τιμές αγοράς και τα σχετικά ποσά 11,33 6. 82 22,84 19,21 3,00 32,59 2) για τις ενισχύσεις ανά εκτάριο για αροτρεες καλλιέργειες 3) διαρθ ρωτικές ενισχύσεις για τις ενισχύσεις ανά ζώο και τις Γ. Συνολικό ετήσιο κόστος1 a (εκατ. ecu) για τις γεωργονομισματικές αποκλίσεις 1,56 6,11 30,88 5,44 1,86 46,47 1,16 2,12 14,98 10,05 27,83 1,74 19,07 1,39 1,09 18,28 3,35 16,65 1,26 4,31 11,41 16,20 1,34 0. 64 6,61 1,07 2,20 11,53 2,05 0. 38 7,25 5,06 3,61 6,45 1,61 7,11 10. 90 27. 32 16,1 9. 57 0. 68 108. 06 13. 50 10. 20 72. 27 306,67 -5,05 28. 34 69,21 358,15 εκατ. ecu 993. 72 14 Εκτιμήσεις σύμφωνα με τον προϋπολογισμό 1997. (ΓΤΜ: γεωργική τιμή μετατροπής· ΑΙΑ: αντιπροσωπευτική συναλλαγματική ισοτιμία αγοράς) 15 Το μέρος Γ υπολογίζεται πολλαπλασιάζοντας τα αντίστοιχα ποσά στα μέρη Α και Β του πίνακα και προσθέτοντας τα τρία αποτελέσματα. - 2 5- ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 4 Θέματα που σχετίζονται με τη μετάβαση των αποδοχών στο ευρώ 1. Αποδοχές που καταβάλλονται εκτός της ΕΕ Οι αποδοχές αυτές καταβάλλονται σε BEF βάσει του διορθωτικού συντελεστή που εφαρμόζεται στο Βέλγιο. Κατόπιν σχετικού αιτήματος, μέρος των αποδοχών αυτών μπορεί να καταβληθεί σε εθνικό νόμισμα βάσει της ισοτιμίας που εφαρμόζεται σπς αποδοχές και του τοπικού διορθωτικού συντελεστή. 2. Έξοδα αποστολώ Στο εσωτερικό της ΕΕ, όλα τα κατ'αποκοπήν και τα ανώτατα ποσά εκφράζονται σε BEF και καταβάλλονται βάσει της μηνιαίας συναλλαγματικής ισοτιμίας. Για τις αποστολές εκτός ΕΕ, όλα τα ποσά εκφράζονται σε ecu και θα μετατραπούν αυτόματα σε ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 1999. 3. Διερμηνείς free-lance Η σημερινή σύμβαση εφαρμόζεται έως τις 31. 12. 1998 και η αναδιαπραγμάτευση της θα γίνει στη διάρκεια του 1998. Προς το παρόν, οι αυξήσεις σταθμίζονται ανάλογα με το σχετικό βάρος των διαφόρων νομισμάτων στο δέσμη του ecu. Οι πληρωμές γίνονται σε ecu και επομένως θα μετατραπούν σε ευρώ. 4. Ταμείο κοινωνικής ασφάλισης Όλα τα ανώτατα όρια είναι εκφρασμένα σε BEF. Οι πληρωμές γίνονται βάσει της λογιστικής συναλλαγματικής ισοτιμίας. 26- ΠΑΡΑΡΓΤΗΜΑ 5 Η εισαγωγή του ευρώ στο παράγωγο κοινοτικό δίκαιο Σύμφωνα με το σενάριο της Μαδρίτης16 για τη μετάβαση στο ενιαίο νόμισμα, αποφασίστηκε ότι ένας κανονισμός του Συμβουλίου, ο οποίος θα τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1999, θα ορίσει το νομοθετικό πλαίσιο της χρήσης του ευρώ. Οι επιπτώσεις που θα έχει η μετάβαση στο ευρώ για το ισχύον κοινοτικό δίκαιο πρέπει να εκτιμηθούν στο πλαίσιο του σεναρίου της Μαδρίτης και των δύο κανονισμών με τους οποίους θα τεθεί σε εφαρμογή το σενάριο αυτό17. Οι κανονισμοί για το ευρώ έχουν τρεις βασικές συνέπειες για την κοινοτική νομοθεσία: 1) Αρχή της συνέχειας της νομοθεσίας Δυνάμει του κανονισμού αριθ. 1103/97 σχετικά με ορισμένες διατάξεις που αφορούν την εισαγωγή του ευρώ, η καθιέρωση του ευρώ δεν θα μεταβάλει τους όρους των "νομικών πράξεων", εκτός από την αντικατάσταση των υφιστάμενοι νομισματικών μονάδων (δηλαδή οι μονάδες εθνικού νομίσματος ή, πιο συχνά στην κοινοτική νομοθεσία, το ecu) με το ευρώ. Αυτό θα συμβεί σε όλες τις περιπτώσεις, ιικτός από εκείνες στις οποίες ο νομοθέτης αποφασίζει διαφορετικά. Είναι σαφές ότι το περιθώριο ελιγμού των νομοθετών είναι περιορισμένο στον τομέα αυτό: για παράδειγμα, μια μεταβολή που θα ήταν αντίθετη με την ίδια την αρχή της συνέχειας της νομοθεσίας δεν θα ήταν αποδεκτή. 2) "Ουδεμία απαγόρευση, ουδείς καταναγκασμός" Η προσέγγιση αυτή υιοθετήθηκε από τους αρχηγούς κρατών στο σενάριο της Μαδρίτης προκειμένου να δοθεί στους οικονομικούς φορείς η δυνατότητα να καθορίσουν ελεύθερα το χρονοδιάγραμμα της μετάβασης τους, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι εκείνοι που επιθυμούν να μεταβούν στο ευρώ στο τέλος της Φάσης Γ θα μπορούν να χρησιμοιούν στο μεσοδιάστημα τη συνήθη εθνική νομισματική μονάδα τους. Στο πλαίσιο του κανονισμού για το ευρώ, η αρχή της ελεύθερης χρήσης της νομισματικής μονάδας ευρώ στις συμβατικές σχέσεις συνεπάγεται τη συναίνεση του αντισυμβαλλομένου. Σε νομοθετικό επίπεδο, οι κανονισμοί για το ευρώ ορίζουν σαφώς ότι τόσο η εθνική νομισματική μονάδα όσο και το ευρώ μπορούν να χρησιμοποιούνται στη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου για τη συνομολόγηση νέων νομικών πράξεων. Η υποχρέωση χρησιμοποίησης του ευρώ δεν μπορεί πάντως να επιβληθεί κατά την περίοδο αυτή παρά μόνο σε περιστάσεις που ορίζονται σαφώς στους κανονισμούς για το ευρώ. Ωστόσο, οι δημόσιες αρχές μπορούν να αποφασίσουν να προσθέσουν τη νομισματική μονάδα ευρώ (ή να επιτρέψουν τη χρησιμοποίηση της) ως εναλλακτική δυνατότητα για τους πολίτες, τις επιχειρήσεις κλπ. 16 Εγκρίθηκε από τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων στη διάσκεψη κορυφής της Μαδρίτης το Δεκέμβριο του 1995. 17 Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1103/97 του Συμβουλίου της 17ης Ιουνίου 1997 (ΕΕ αριθ. L 162 της 19. 06. 1997, σσ. 1 έως 3) και σχέδιο κανονισμού αριθ. /98 του Συμβουλίου (βλέπε το ψήφισμα του Συμβουλίου της 7ης Ιουλίου 1997 για το νομοθετικό πλαίσιο για την εισαγωγή του ευρώ (ΕΕ αριθ. C 236 της 02. 08. 1997, σσ. 7 έως 12). - 2 7- 3) Παρεκκλίσεις από την αρχή της νομοθετικών μέτρων για την επιβολή της χρησιμοποίησης του ευρώ "μη υποχρέωσης" και όροι θέσπισης Το σχέδιο κανονισμού για το ευρώ βάσει του άρθρου 109 Λ παράγραφος 4 της συνθήκης ορίζει ότι τα κράτη μέλη δεν μπορούν να θεσπίσουν κανένα νομοθετικό μέτρο για την επιβολή της χρησιμοποίησης του ευρώ παρά μόνο με συντονισμένη διαδικασία που εφαρμόζεται με κοινό χρονοδιάγραμμα. Ωστόσο, ο δεύτερος κανονισμός προβλέπει ρητά ορισμένες παρεκκλίσεις (π. χ. πληρωμές με πίστωση λογαριασμού, μετατροπή χρεωστικών τίτλων σε κυκλοφορία, μετάβαση οργανωμένων αγορών και συστημάτων πληρωμών στο ευρώ). -28 PÀg&rrHM4fe mfëè Περίοδος: ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΝΕ ecu και ισόποσα σε εθνικό νόμισμα 1. Ρήτρες τρέχουσας αξίας (π. χ. τραπεζικός τομέας) 2. Ρήτρες σταθερής ημερομηνίας18 (π. χ. ασφαλίσεις (76/580) και πολιτιστικά αγαθά) 3Α. Ρήτρες αυτόματης αναθεώρησης που συνοδεύονται από χρονοδιάγραμμα και μηχανισμό μετατροπής σε εθνικό νόμισμα (π. χ. δημόσιες συμβάσεις και οι περισσότερες οδηγίες στον τομέα των ασφαλίσεων) 3Β. Ρήτρες νομισματικής διακύμανσης (π. χ. κινητές αξίες, δεύτερη οδηγία για το εταιρικό δίκαιο) 4. Ρήτρες στρογγύλευσης που αποσκοπούν στον προσδιορισμό εύχρηστων ποσών σε εθνικό νόμισμα (π. χ. λογιστική). Ημερομηνία: 1. 1. 1999 ecu = ευρώ Μετατροπή εθνικών νομισμάτων σε ευρώ Περίοδος: ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ Η εθνική νομισματική μονάδα (ΕΝΜ) είναι μια έκφραση του ευρώ με βάση τους συντελεστές μετατροπής Ημερομηνία: 1. 1. 2002 Κατάργηση των εθνικών νομισματικών μονάδων (ΕΝΜ) Είναι σαφές ότι εφαρμόζεται η αρχή της συνέχειας. Οι ρήτρες αυτές είναι απλές και εφαρμόζονται τόσο στα συμμετέχοντα όσο και στα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη. Είναι σαφές ότι εφαρμόζεται η αρχή της συνέχειας. Αυτές οι ρήτρες διατηρούν τις διαφορές (πολύ σημαντικές σε περιπτώσεις όπως εκείνη της οδηγίας του 1976 για τις ασφαλίσεις) μεταξύ των ποσών στις εθνικές νομοθεσίες εφαρμογής. Παραδείγματα: -δημόσιες συμβάσεις: αναθεώ ρηση ανά διετία βάσει των διακυμάνσων τα δύο προηγού μενα έτη. -ασφαλίσεις: ετήσια αναθεώρη-ση την (συγκε Ιανουαρίου κριμένη ημερομηνία). 1η Στην πρώτη αναθεώρηση με ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1999 ή μετά, θεωρείται ότι αυτές οι ρήτρες αναθεώρησης δεν πρέπει να εφαρμόζονται στα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Ο βασικός στόχος της οδηγίας (δηλαδή ο καθορισμός αναρμονισμένου κατώτατου ορίου) υπερισχύει των επιχειρημάτων υπέρ της διατήρησης της ρήτρας για τις συμμετέχουσες χώρες. Η ρήτρα εξακολουθεί να εφαρμόζεται στις μη συμμετέχουσες χώρες. Η διατήρηση των ρητρών νομισματικής διακύμανσης για τις συμμετέχουσες χώρες την 1η Ιανουαρίου 1999 δεν δικαιολογείται. Το ίδιο ισχύει για τη νομική βάση των ποσών που εκφράζονται σε εθνικό νόμισμα στις εθνικές νομοθεσίες των συμμετεχουσών χωρών (εάν τα ποσά διαφέρουν από εκείνα που εκφράζονται σε ecu/ευρώ σε μια οδηγία). Οι συμμετέχουσες χώρες θα πρέπει να εφαρμόζουν από την 1 η Ιανουαρίου 1999 το συντελεστή μετατροπής που προβλέπεται στον κανονισμό για το ευρώ. προσαρμογή Οι ρήτρες αυτές υποχρεώνουν τα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα για την των κατώ τατων/ανώτατων ορίων τους εάν οι διακυμάνσεις του νομί-σματός τους υπερβούν ορισμένο περιθώριο. Οι ρήτρες αυτές αποσκοπούν να βοηθήσουν τον εθλ'ΐκό νομοθέτη να μτατρέψει ένα ακέραιο ποσό σε ευρώ σε ένα εύχρηστο ποσό σε εθνικό νόμισμα. Κατά συνέπεια, οι ρήτρες αυτές μπορούν να συνεχίσουν να εφαρμόζονται από την 1 η Ιανουαρίου 1999 έωςτις 31 Δεκεμβρίου 2001. ένα Οι ρήτρε αυτές δεν εφαρμόζονται από την Ιανουαρίου 2002 εμποδίσει την ορθή εφαρμογή της οδηγίας). Ι η (η εφαρμογή της ρήτρας θα 18 Ορισμένες από τις ρήτρες αυτές προβλέπουν ότι το Συμβούλιο μπορεί να αναθεωρήσει τα κατώτατα όρια μετά από πρόταση της Επιτροπής. 29 Κατευθύνσεις για την προσαρμογή των νομισματικών αναφορών στην κοινοτική νομοθεσία ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 7 Α. ΕΙΣΑΤΩΓΗ Λαμβανομένης υπόψη της ποικιλίας των νομισματικών αναφροών (π. χ. υπό μορφή κατώτατων και ανώτατων ορίων, υποχρεώσεων πληρωμής και κοινοποίησης) που περιέχει το κοινοτικό δίκαιο, οι οποίες είναι εκφρασμένες σε ecu και/ή σε εθνικό νόμισμα, η Επιτροπή διατύπωσε ορισμένες κατευθύνσεις για την ερμηνεία τους προκειμένου να εξασφαλίσει μια ομοιόμορφη εφαρμογή σε όλους τους τομείς (βλέπε τμήμα Γ. 2 της παρούσας ανακοίνωσης). Φαίνεται ότι σε πολλές περιπτώσεις η εισαγωγή του ευρώ θα επηρεάσει την ερμηνεία των νομισματικών αναφορών, παρόλο που σε γενικό επίπεδο δεν απαιτείται η υποβολή προτάσεων για τη θέσπιση ειδικής νομοθεσίας, εφόσον η έννοια των ρητρών αυτών μπορεί να ερμηνευτεί με ορθό και νομικά ομοιόμορφο τρόπο. Ερμηνείες μεμονωμένων νομισματικών ρητρών παρουσιάζονται στο παράρτημα 8 και οι γενικότερες κατευθύνσεις αναπτύσσονται κατωτέρω. Β. ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ Κατά γενικό κανόνα, οι νομισματικές αναφορές που περιέχονται στο κοινοτικό δίκαιο είναι εκφρασμένες σε ecu και επομένως θα μετατραπούν αυτόματα σε ευρώ την 1η Ιανουαρίου 1999, χωρίς να αναμένονται ιδιαίτερα προβλήματα. Ενδέχεται ωστόσο να ανακύψουν νομικές δυσχέρειες σε ένα μεταγενέστερο στάδιο λόγω της ανάγκης μετατροπή ορισμένων ποσών σε εθνικό νόμισμα. Β. 1. Απλές αναφορές Οι απλές αναφορές σε ποσά σε ecu είναι εκείνες για τις οποίες η νομοθεσία δεν προβλέπει καμία ρήτρα για τον προσδιορισμό του τρόπου μετατροπής σε εθνικά νομίσματα των ποσών σε ecu. Υπάρχουν δύο είδη απλών αναφορών: - στην πιο απλή περίπτωση, τα ποσά αναφοράς σε ecu εφαρμόζονται άμεσα (π. χ. όταν ένα ποσό καθορίζεται και πληρώνεται σε ecu από τον κοινοτικό προύπολογισμό). Είναι σαφές ότι στην περίπτωση αυτή η εισαγωγή του ευρώ δεν θα απαιτήσει κανένα ειδικό μέτρο σε κοινοτικό επίπεδο· - σε άλλες περιπτώσεις, η μετατροπή σε εθνικά νομίσματα, ακόμα και εάν δεν προβλέπεται ρητά από την κοινοτική νομοθεσία, προκύπτει έμμεσα από τη φύση της, όπως όταν μια κοινοτική νομοθετική πράξη καθορίζει ένα ανώτατο ή κατώτατο όριο που πρέπει να τηρείται ανά πάσα στιγμή, χωρίς να διευκρινίζει τον τρόπο μετατροπής (π. χ. όταν πρέπει να δηλώνονται όλες οι πράξεις το)ν οποίων το ποσό υπερβαίνει ένα ορισμένο κατώτατο όριο σε ecu). Όπο>ς αναφέρθηκε ήδη ανωτέρω κανένα ειδικό μέτρο δεν πρέπει να ληφθεί σε κοινοτικό επίπεδο, εφόσον τα κράτη μέλη και οι ενδιαφερόμενοι τρίτοι είναι εκείνοι που πρέπει να μεριμνούν για την 30 τήρηση των διατάξεων του κοινοτικού δικαίου ανά πάσα στιγμή και για την αντιστοιχία των ποσών σε εθνικό νόμισμα με εκείνα σε ecu. Η κατάσταση αυτή θα συνεχιστεί και μετά την 1η Ιανουαρίου 1999 και τα ποσά σε ecu θα αντικαθίσταναι απλώς με ποσά σε ευρώ. θα ήταν ωστόσο χρήσιμο να ελέγχονται από τις εθνικές αρχές οι εθνικοί κανόνες εφαρμογής για να εξασφαλίζεται ότι η προσαρμογή αυτών των κανόνων θα έχει πράγματι επιτευχθεί την 1η Ιανουαρίου 1999. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι πρακτικά προβλήματα από τις διακυμάνσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών δεν θα υπάρχουν πλέον για τις συμμετέχουσες χώρες, εφόσον το ευρώ θα καταστεί το εθνικό τους νόμισμα από την 1η Ιανουαρίου 1999. Για τις μη συμμετέχουσες χώρες, η κατάσταση θα παραμείνει αμετάβλητη. Β. 2. Αναφορές σε ποσά σε ecu συνοδευόμενες από ενδείξεις για τη μετατροπή σε εθνικά νομίσματα Σε αντίθεση με τις απλές αναφορές σε ποσά σε ecu που εξετάζονται στο προηγούμενο τμήμα, πολλές αναφορές σε ποσά σε ecu που περιέχονται στο κοινοτικό δίκαιο συνοδεύονται από κοινοτικές διατάξεις που καθορίζουν τον τρόπο μετατροπής τους σε εθνικά νομίσματα. Στη νομοθεσία για την εσωτερική αγορά, τον τελωνειακό κώδικα, την έμμεση φορολογία κλπ. , υπάρχουν πολλές αναφορές αυτού του είδους. Οι αναφορές αυτές συνοδεύονται γενικά από ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα στοιχεία: - διατάξεις σχετικά με τη συναλλαγματική ισοτιμία (και, σε ορισμένες περιπτώσεις, μέθοδος υπολογισμού της) που πρέπει να εφαρμόζεται για τη μετατροπή από ecu σε εθνικά νομίσματα· - διατάξεις που προβλέπουν μια περιοδική αναθεώρηση των συναλλαγματικών ισοτιμιών (και συνεπώς των ποσών σε εθνικό νόμισμα), προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι διακυμάνσεις των συναλλαγματικών ισοτιμιών. Οι αναφερωρήσεις αυτές γίνονται είτε με προκαθορισμένη περιοδικότητα (π. χ. κάθε δύο έτη), είτε μετά την υπέρβαση συγκεκριμένου περιθωρίου διακύμανσης· - περιορισμένες δυνατότητες στρογγύλευσης (π. χ. 10% κατ'ανώτατο όριο προς τα πάνω ή προς τα κάτω), οι οποίες προορίζονται να επιτρέψουν τον προσδιορισμό εύχρηστων ποσών σε εθνικό νόμισμα. Στην περίπτωση των συμμετεχόντων κρατών μελών, φαίνεται σκόπιμο να εξασφαλιστεί η εξάλειψη σε εύλογο χρόνο κάθε απόκλισης, μεταξύ νομισματικών αναφορών στο κοινοτικό δίκαιο και στο εθνικό δίκαιο, που οφείλεται αποκλειστικά σε προηγούμενες διακυμάνσεις συναλλαγματικών ισοτιμιών ή σε στρογγυλεύσεις ποσών. Για το σκοπό αυτό θα μπορούσαν να υιοθετηθούν δύο τουλάχιστον βασικές προσεγγίσεις: - για παράδειγμα, θα ήταν δυνατό να προτιμηθεί η ταχεία ευθυγράμμιση των νομισματικών αναφορών στο κοινοτικό δίκαιο με εκείνες στο εθνικό δίκαιο, δηλαδή με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 1999. Η λύση αυτή θα απαιτούσε τη θέσπιση ειδικής νομοθεσίας σε κοινοτικό επίπεδο για την τροποποίηση των σχετικών διατάξεων και 31 θα δημιουργούσε κατά πάσα πιθανότητα λιγότερα προβλήματα στις περιπτώσεις στις οποίες δεν προβλέπεται καμία περιοδική αναθεώρηση. Ωστόσο, ακόμα και στις περιπτώσεις αυτές, το ισοδύναμο των ποσών (εκφρασμένων πλέον σε ευρώ) σε μονάδες εθνικού νομίσματος των συμμετεχόντων χωρών δεν θα ήταν γνωστό πριν από την 1η Ιανουαρίου 1999, εφόσον κατά την ημερομηνία αυτή θα καθοριστούν οι συντελεστές μετατροπής· - μια δεύτερη δυνατότητα θα ήταν ο ελεύθερος προσδιορισμός με βάση μόνο την αρχή της συνέχειας όπως αυτή επιβεβαιώνεται στους κανονισμούς για το ευρώ. Παρόλο που η λύση αυτή θα οδηγούσε σε ικανοποιητικά αποτελέσματα στις περιπτώσεις στις οποίες προβλέπεται η τακτική αναθεώρηση των ποσών κατά τη μεταβατική περίοδο, η έλλειψη ρήτρας αναθεώρησης στη νομοθεσία θα απέκλειε οριστικά την ευθυγράμμιση των ποσών στα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Είναι σαφές ότι καμία από τις μεθόδους αυτές δεν θα οδηγούσε σε ένα πλήρως ικανοποιητικό αποτέλεσμα σε όλες τις περιπτώσεις. Πρέπει επομένως να υιοθετηθεί μια ρεαλιστική προσέγγιση, σε συνάρτηση με την ειδική φύση των σχετικών διατάξεων. Για το σκοπό αυτό, πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ: - των ποσών που δημιουργούν υποχρέωση πληρωμής (π. χ. πληρωμές από τον κοινοτικό προϋπολογισμό σε εφαρμογή των γεωργονομισματικών κανόνων). Στις περιπτώσεις αυτές, υπάρχουν επιτακτικοί λόγοι για την όσο το δυνατόν ταχύτερη προσαρμογή των ποσών, δηλαδή την 1η Ιανουαρίου 1999· - των ποσών που χρησιμοποιούνται ως νομικές αναφορές (π. χ. κατώτατα όρια κλπ). Για τα ποσά αυτά, η ανάγκη άμεσης προσαρμογής είναι σε ορισμένες περιπτώσεις λιγότερο επιτακτική, ιδίως εάν ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι το ποσό σε εθνικό νόμισμα θα εξακολουθήσει να είναι το ποσό αναφοράς σε κάθε κράτος μέλος στη μεταβατική περίοδο, σύμφωνα με την αρχή "ουδεμία απαγόρευση, ουδείς καταναγκασμός". Για τις αναφορές που περιέχονται σε νομοθετικές πράξεις, θα μπορούσαν να ακολουθηθούν οι ακόλουθες κατευθύνσεις: - για τα κείμενα που δεν περιέχουν ρήτρα αναθεώρησης (ή τα οποία προβλέπουν αναθεώρηση μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου), απαιτείται η υποβολή πρότασης νομοθετικής πράξης ώστε να εξασφαλιστεί ότι η αναθεώρηση θα γίνει το αργότερο στο τέλος της μεταβατικής περιόδου (την 1η Ιανουαρίου 2002). Με τον τρόπο αυτό, μετά τη μεταβατική περίοδο θα εφαρμόζοναι ομοιόμορφα ποσά σε ευρώ. Στην πραγματικότητα, οι περιπτώσεις αυτές είναι ελάχιστες· - για τα κείμενα που περιέχουν ρήτρα αναθεώρησης, η εισαγωγή του ευρώ θα ληφθεί υπόψη κατά την προβλεπόμενη ημερομηνία αναθεώρησης (εκτός εάν η αναθεώρηση έχει προγραμματιστεί για ημερομηνία μεταγενέστερη της λήξης της μεταβατικής περιόδου). Κατά την ημερομηνία αναθεώρησης, οι συντελεστές μετατροπής θα είναι άμεσα εφαρμοστέοι στις συμμετέχουσες χώρες και θα αντικαταστήσουν έτσι την ειδική μέθοδο που περιγράφεται στη νομοθεσία, η οποία δεν θα ισχύει πλέον από την ημερομηνία αυτή. Εάν η νομοθεσία περιέχει ρήτρα στρογγύλευσης, τα συμμετέχοντα 32 κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να συνεχίσουν να την χρησιμοποιήσουν. Στο τέλος της μεταβατικής περιόδου, η ρήτρα στρογγύλευσης θα είναι επίσης άνευ αντικειμένου και για τις χώρες αυτές και, στο βαθμό που τη χρησιμοποιούσαν ήδη, θα πρέπει να ληφθούν ειδικά μέτρα για την επάνοδο στην αξία σε ευρώ που προβλέπει η οδηγία. Η εφαρμογή αυτών των κατευθύνσεων εξασφαλίζει ότι όλες οι αναφορές που περιέχονται στις νομοθετικές πράξεις θα εναρμονιστούν τελικά σε όλα τα συμμετέχοντα κράτη μέλη το αργότερο στο τέλος της μεταβατικής περιόδου. Ο αριθμός των πρόσθετων νομοθετικών πράξεων που πρέπει να θεσπιστούν είναι περιορισμένος (εφόσον τα περισσότερα από τα κείμενα αυτά παρέχουν επαρκή ευχέρεια ευέλικτης αντιμετώπισης για την ενσωμάτωση των μεταβολών), γεγονός που περιορίζει στο ελάχιστο τον κίνδυνο διαφορών στους ευαίσθητους τομείς. Τα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη θα έχουν ιδίως κάθε συμφέρον να περιορίσουν όσο το δυνατόν περισσότερο τις πρόσθετες νομοθετικές πράξεις, από τις οποίες δεν θα αντλούσαν κανένα όφελος. Σε γενικότερο επίπεδο πρέπει να προβλεφθεί επαρκή ευκαμψία κατά τη θέση σε εφαρμογή της σχεδιαζόμενης μεθόδου, κατά τρόπο που να επιτρέπει ιδίως να ληφθούν υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε τομέα, τα ενδεχόμενα προβλήματα εφαρμογής, η ανάγκη διατήρησης συνολικής νομοθετικής συνοχής στο σχετικό τομέα κλπ. Γ. ΕΡΜΗΝΕΥΤΙΚΑ ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑ Μετά από διεξοδική εξέταση του κοινοτικού δικαίου, φαίνεται ότι ο αριθμός των περιπτώσεων στις οποίες είναι αναγκαία η θέσπιση ειδικών νομοθετικών διατάξεων είναι σχετικά περιορισμένος. Η Επιτροπή θα πρέπει ωστόσο να γνωστοποιήσει την ερμηνία της για ορισμένες νομοθετικές διατάξεις (καθώς και τη θέση της σχετικά με τις λεπτομέρειες εφαρμογής της ερμηνείας αυτής), προκειμένου ιδίως να διευκολυνθεί η ομοιόμορφη εφαρμογή και ερμηνεία από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και να ενισχυθεί έτσι η ασφάλεια δικαίου. Για το λόγο ατυό, το παράρτημα 8 παρουσιάζει μια περιγραφή, υπό μορφή ερμηνευτικού ή διευκρινιστικού σημειώματος, όλων των νομοθετικών κειμένων που δεν είναι αναγκαίο να τροποποιηθούν σε νομοθετικό επίπεδο, αλλά πρέπει να ερμηνευτούν και να εφαρμοστούν με ομοιόμορφο τρόπο μετά την 1η Ιανουαρίου 1999. Οι ερμηνείες αυτές βασίζονται στις κατευθύνσεις που αναπτύσσονται ανωτέρω στο τμήμα Β. Ομοίως, οι πολυάριθμες αναφορές που περιέχει το κοινοτικό δίκαιο στα "εθνικά νομίσματα" δεν καθίστανται περιττές για το λόγο μόνο ότι πολλά κράτη μέλη θα έχουν πλέον ένα κοινό εθνικό νόμισμα. Είναι σαφές ότι οι αναφορές αυτές θα εξακολουθήσουν να ισχύουν πλήρως για τις μη συμμετέχουσες χώρες. Στην περίπτωση των συμμετεχουσών χωρών, οι αναφορές αυτές παραπέμπουν σαφώς στο ευρώ ως νόμισμα και θα ερμηνεύονται ως παραπέμπουσες στην "εθνική νομισματική μονάδα" ευρώ έως το 2002. 33 ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΣΤΟ ΕΥΡΩ ΓΙΑ ΤΗΝ ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 8 ΤΕΛΩΝΕΙΑ Τελωνειακός κώδικας ΚΟΙΝΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Γεωργονομισματικό καθεστώς ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Κοινωνική ασφάλιση διακινούμενων εργαζομένου ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ Επιστροφή πολιτιστικών αγαθών Δημόσιες συμβάσεις Τράπεζες Ασφαλίσεις Κινητές αξίες Δίκαιο των εταιρειών Λογιστικά πρότυπα Ελαττωματικά προϊόντα Διανοητική ιδοκτησία ΕΜΜΕΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ Νομοθεσία για το ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης ΚΟΙΝΉ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Εξαγωγικές πιστώσεις ΕΞΩΤΕΡΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Διεθνείς συμφωνίες ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ Καταναλωτική πίστη και ορισμένες άλλες συμβάσεις ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ Δημοσιονομικός κανονισμός ΔΑΠΑΝΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Αποδοχές και συντάξεις 34 ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κοινοτική νομοθεσία ΤΟΜΕΑΣ: ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: Τελωνειακός κώδικας ΤΕΛΩΝΕΙΑ Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1. Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 2913/92 του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 82/97, θεσπίζει τον κοινοτικό τελωνειακό κώδικα. Οι διατάξεις εφαρμογής του καθορίζονται στον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2454/93 της Επιτροπής, όπως τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1427/97. Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 918/83 του Συμβουλίου, όπο)ς τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 355/94, θεσπίζει το κοινοτικό καθεστώς τελωνειακών ατελειών. Ο κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 3911/92 του Συμβουλίου, όπιος τροποποιήθηκε από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2469/96, καθορίζει τους κανόνες για την εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών. Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 2. Το άρθρο 18 παράγραφοι 1 και 2 ορίζει ότι "η αντιστοιχία του ecu σε εθνικά νομίσματα. καθορίζεται μία φορά το μήνα. Οι συντελεστές που χρησιμοποιούνται για τη μετατροπή αυτή δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων την προτελευταία εργάσιμη ημέρα του μηνός" ή ". σε περιπτώσεις άλλες από εκείνες που αναφέρονται στην παράγραφο 1, μία φορά το έτος. Οι συντελεστές που χρησιμοποιούνται για τη μετατροπή αυτή δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων την πρώτη εργάσιμη ημέρα του Οκτωβρίου. ". Οι διατάξεις αυτές δεν θα είναι πλέον κατάλληλες, από την 1η Ιανουαρίου 1999, για όλα τα συμμετέχοντα κράτη μέλη και συνεπώς θα πάψουν να εφαρμόζονται στα κράτη αυτά, εφόσον ο σκοπός τους είναι ο προσδιορισμός της αξίας σε εθνικά νομίσματα των διάφορων ποσών που εκφράζονται σε ecu στον κανονισμό. Δεδομένου ότι η αξία αυτή θα είναι επακριβώς γνωστή από την 1η Ιανουαρίου 1999, οι ανωτέρω διαατάξεις δεν θα πρέπει πλέον να εφαρμόζονται στα συμμετέχοντα κράτη μέλη19. Θα εξακολουθήσουν ωστόσο να εφαρμόζονται πλήρως στα νομίσματα τοτν μη συμμετεχόντων κρατών μελών. Οι διατάξεις της παραγράφου 3 σχετικά με τη στρογγύλευση των ποσών, οι οποίες επιτρέπουν στις τελωνειακές αρχές να στρογγυλεύουν προς τα πάνω ή προς τα κάτω το ποσό που προκύπτει από τη μετατροπή στο εθνικό τους νόμισμα των ι y Διατάξεις όμοιες με εκείνες του άρθρου 18 εφαρμόζονται για τη μετατροπή σε εθνικό νόμισμα των δεσμεύσεων για τις τιμές (εκφρασμένες σε ecu) που έχουν αναληφθεί μεταξύ της Επιτροπής και ορισμένων εξαγωγέων στο πλαίσιο διαδικασιών αντιντάμπινγκ. Ο ίδιος συλλογισμός εφαρμόζεται επομένως και για τη μετατροπή, από την 1η Ιανουαρίου 1999, αυτών πυν δεσμεύσεων. 35 ποσών που είναι εκφρασμένα σε ecu υπό τον όρο ότι το στρογγυλευμένο ποσό δεν διαφέρει από το αρχικό κατά περισσότερο από 5%, θα εξακολουθήσουν να ισχύουν, εφόσον ως προς το βασικό σκοπό τους (δηλαδή την ανάγκη προσδιορισμού στρογγυλών ποσών σε εθνικό νόμισμα) θα εξακολουθούν να είναι πρόσφορες στη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου. Στο τέλος της περιόδου αυτής, τα συμμετέχοντα κράτη μέλη θα εφαρμόζουν απευθείας τα ποσά σε ευρώ. 3. Κατά τη μεταβατική περίοδο, οι οικονομικοί φορείς θα μπορούν να χρησιμοποιούν είτε το ευρώ είτε το εθνικό τους νόμισμα στις τελο>νειακές διασαφήσεις βάσει του ενιαίου διοικητικού εγγράφου (ΕΔΕ). Το έγγραφο αυτό περιέχει θέσεις για την καταχώρηση ποσών που προς το παρόν εκφράζονται κατά κανόνα σε εθνικό νόμισμα, και δεν προβλέπει επομένως καμία αναφορά στο χρησιμοποιούμενο νόμισμα. Για να καταστεί δυνατή η χρησιμοποίηση του ευρώ για το σκοπό αυτό θα θεσπιστεί ειδικό νομοθετικό μέτρο. \. Το άρθρο 132 του κανονισμού 918/83 του Συμβουλίου περιέχει επίσης κανόνες για τη στρογγύλευση και τη μετατροπή των ποσών. Για τους λόγους που αναφέρονται ανωτέρω, οι ρήτρες μετατροπής δεν θα είναι πλέον πρόσφορες για τις συμμετέχουσες χώρες, ενώ οι ρήτρες στρογγύλευσης θα εξακολουθήσουν να εφαρμόζονται έως το τέλος της μεταβατικής περιόδου. Μετά το τέλος της περιόδου αυτής, οι συμμετέχουσες χώρες θα εφαρμόζουν μόνο τα διάφορα ποσά σε ευρώ που αναφέρονται στον κανονισμό. 5. Το παράρτημα του κανονισμού αριθ. 3911/92 του Συμβουλίου περιέχει νομισματικές αναφορές, σε συνδυασμό με μια ρήτρα μετατροπής βάσει της συναλλαγματικής ισοτιμίας που εφαρμόζεται σε συγκεκριμένη ημερομηνία (1η Ιανουαρίου 1993), χωρίς δυνατότητα στρογγύλευσης. Ο κανονισμός αυτός προβλέπει ωστόσο ότι κάθε τρία χρόνια το Συμβούλιο, μετά από πρόταση της Επιτροπής, εξετάζει και εάν είναι αναγκαίο ενημερώνει τα ποσά του παραρτήματος βάσει των οικονομικών και νομισματικών δεικτών της Κοινότητας. Σε περίπτωση που δεν ληφθεί κανένα μέτρο ενημέρωσης των ποσών και τροποποίησης της ημερομηνίας μετατροπής, τα συμμετέχοντα κράτη μέλη θα εφαρμόζουν μετά την 1η Ιανουαρίου 2002 ποσά που θα μπορούσαν να διαφέρουν αισθητά από εκείνα που εφάρμοζαν προηγουμένως σε εθνικό νόμισμα. Για εύλογους λόγους νομοθετικής συνοχής, η κατάσταση αυτή θα πρέπει να διορθωθεί με την τροποποίηση του κανονισμού αριθ. 3911/92 ("εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών") με τον ίδιο τρόπο όπως και η οδηγία 93/7 για την "επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που έχουν απομακρυνθεί παράνομα από το έδαφος κράτους μέλους", οι διατάξεις της οποίας θα επανεξεταστούν στο πλαίσιο έκθεσης που θα υποβληθεί το 1999 (η σχεδιαζόμενη προσέγγιση παρουσιάζεται στο σημείωμα για την "επιστροφή πολιπστικών αγαθών"). Γ. ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 6. Δεν απαιτείται κανένα μέτρο σε κοινοτικό επίπεδο όσον αφορά τις ρήτρες μετατροπής και στρογγύλευσης που προβλέπονται στο άρθρο 18 του τελωνειακού κώδικα και στον κανονισμό 918/83. 36 Όσον αφορά την εισαγωγή του ευρώ στο ενιαίο διοικητικό έγγραφο, προβλέπεται η προσαρμογή του κανονισμού 2454/93 (που καθορίζει τις διατάξεις εφαρμογής του κανονισμού 2913/92) κατά τρόπο που να παρέχει στα κράτη μέλη το νομοθετικό πλαίσιο που απαιτείται για τη μεταβολή αυτή. Ένα πρώτο σχέδιο συζητήθηκε ήδη στην επιτροπή τελωνειακού κώδικα. Αναμένεται ότι η επιτροπή αυτή θα εγκρίνει το σχετικό κείμενο στα τέλη του 1997. 37 ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κοινοτική νομοθεσία ΚΟΙΝΗ ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΠΟΑΙΤΙΚΗ Γεωργονομισματικό καθεστώς ΤΟΜΕΑΣ: ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1. Η εισαγωγή του ευρώ την 1η Ιανουαρίου 1999 θα έχει διάφορες ειδικές επιπτώσεις στον τομέα της γεωργίας. Για παράδειγμα, στην περίπτωση των συμμετεχόντων κρατών μελών ο κοινοτικός προϋπολογισμός θα επιστρέφει σε ευρώ δαπάνες που έχουν πραγματοποιηθεί προηγουμένως χωρίς να απαιτείται καμία συμπληρωματική προσαρμογή ή μετατροπή. Για τις μη συμμετέχουσες χώρες θα εξακολουθήσει να είναι απαραίτητη, καταρχήν, μια συναλλαγματική ισοτιμία, αλλά αυτό δεν συνεπάγεται κατ'ανάγκη ότι το υφιστάμενο σύστημα πρέπει να διατηρηθεί με τη σημερινή του μορφή. Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 2. Όσον αφορά τις πληρωμές σε δικαιούχους, οι νομοθετικές πράξεις για την ΚΓΠ της συνθήκης και υπόκεινται γενικά στο βασίζονται στο άρθρο 43 γεωργονομισματικό καθεστώς που προβλέπεται από ~^ον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 3813/92 του Συμβουλίου. Λαμβανομένων υπόψη των δύο κανονισμών του Συμβουλίου που αποτελούν το νομοθετικό πλαίσιο για τη χρησημοποίηση του ευρώ, οι κυριότερες δυσχέρειες που μπορούν να ανακύψουν στον τομέα αυτό αφορούν: το συντελεστή μετατροπής που πρέπει να εφαρμόζεται για τα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη (μελλοντικό γεωργονομισματικό καθεστώς)· τα μέτρα για την κατάργηση των νομισματικών αποκλίσεων για τα νομίσματα των συμμετεχόντων κρατών μελών. Όλα αυτά τα προβλήματα μπορούν, από νομοθετική άποψη, να επιλυθούν με μία μόνο πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου βάσει του άρθρου 43 της συνθήκης. 3. Όσον αφορά την επιστροφή των δαπανών των κρατών μελών, το τμήμα εγγυήσεων του ΕΓΤΠΕ επιστρέφει κάθε μήνα σε εθνικό νόμισμα τις δαπάνες που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της ΚΓΠ. Για τα συμμετέχοντα κράτη μέλη η επιστροφή αυτή θα γίνεται σε ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 1999. Για τα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι σκόπιμο να προβλεφθεί η γενική εφαρμογή του ευρώ στον τομέα αυτό, δεδομένου ότι οι σχετικές χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις θα εξακολουθούν να εκφράζονται σε εθνικά νομίσματα (κατά συνέπεια ο συναλλαγματικός κίνδυνος θα εξακολουθεί να βαρύνει τον κοινοτικό προϋπολογισμό). 38 Γ. ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 4. Η πρόταση της Επιτροπής για το μελλοντικό γεωργονομισματικό καθεστώς πρέπει να υποβληθεί μόνο εφόσον είναι γνωστά τα συμμετέχοντα κράτη μέλη και υπάρχουν αξιόπιστες ενδείξεις για τις πιθανές νομισματικές διαφορές που πρέπει να καταργηθούν την 1η Ιανουαρίου 1999. Καταρχήν, αναμένεται ότι η υποβολή της πρότασης αυτής θα είναι δυνατή στα τέλη του πρώτου εξαμήνου του 1998, ώστε να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1999. Η πρόταση θα καλύπτει* όλες τις δυσχέρειες που σχετίζονται με τις νομοθετικές πράξεις που βασίζονται στο άρθρο 43 της συνθήκης. Η γενίκευση της χρησιμοποίησης του ευρώ για την επιστροφή των δαπανών που πραγματοποιούν τα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη θα απαιτούσε την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 729/70. Κάθε πρόταση προς την κατεύθυνση αυτή πρέπει να υποβληθεί ταυτόχρονα με τα κείμενα για την τροποποίηση του γεωργονομισματικού καθεστώτος. 39 ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κοινοτική νομοθεσία ΤΟΜΕΑΣ: ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: Κοινωνική ασφάλιση διακινούμενων εργαζομένων ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1. Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 574/72 του Συμβουλίου της 21ης Μαρτίου 1972 για τον τρόπο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1408/71 σχετικά με την εφαρμογή των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης στους μισθωτούς, στους μη μισθωτούς και στα μέλη των οικογενειών τους που διακινούνται εντός της Κοινότητας. Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 2. Το άρθρο 107 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 574/72 καθορίζει τις πρακτικές ρυθμίσεις που εφαρμόζονται για τη μετατροπή σε εθνικό νόμισμα ποσών εκφρασμένων σε άλλο εθνικό νόμισμα. Ο συντελεστής μετατροπής βασίζεται στο μηνιαίο μέσο όρο των συναλλαγματικών ισοτιμιών των σχετικών νομισμάτων στη διάρκεια περιόδου αναφοράς ενός μηνός. Το σύστημα απαιτεί τον υπολογισμό, τέσσερεις φορές το χρόνο, ενός μέσου μηνιαίου συντελεστή που εφαρμόζεται επί τρεις συνεχόμενους μήνες. Έτσι, ο μέσος συντελεστής του Ιανουαρίου εφαρμόζεται για όλο το δεύτερο τρίμηνο, ο μέσος συντελεστής του Απριλίου για όλο το τρίτο τρίμηνο κλπ. 3. Η μέθοδος προσαρμογής των συναλλαγματικών ισοτιμιών που περιγράφεται στο άρθρο 107 του κανονισμού δεν θα είναι πλέον κατάλληλη από την 1η Ιανουαρίου 1999 για τις μετατροπές μεταξύ νομισμάτων συμμετεχόντων κρατών μελών και θα αντικατασταθεί από τις διατάξεις του άρθρου 4 του κανονισμού αριθ. 1103/97. Θα εξακολουθήσει ωστόσο να εφαρμόζεται στις μετατροπές που αφορούν το νόμισμα ενός τουλάχιστον μη συμμετέχοντος κράτους μέλους. Σκοπός της ρήτρας μετατροπής είναι ο προσδιορισμός, με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ακρίβεια, του ισόποσου σε άλλο νόμισμα βάσει των συναλλαγματικών ισοτιμιών που διαπιστώθηκαν στην περίοδο αναφοράς. Από την 1η Ιανουαρίου 1999 δεν θα υπάρχουν πλέον διακυμάνσεις μεταξύ των νομισμάτων των συμμετεχόντων κρατών μελών. Μετά την ημερομηνία αυτή, η εφαρμογή της ρήτρας μετατροπής θα αντέβαινε προς τον ίδιο το σκοπό της. Θα εξακολουθήσει πάντως να εφαρμόζεται πλήρως στις μετατροπές που αφορούν νομίσματα μη συμμετεχόντων κρατών μελών. 4. Όσον φορά τις μετατροπές μεταξύ των νομισμάτων ενός συμμετέχοντος και ενός μη συμμετέχοντος κράτους μέλους, το ευρώ θα είναι το κεντρικό νόμισμα από την 1η Ιανουαρίου 1999. Για τις μετατροπές μεταξύ νομισμάτων μη συμμετεχόντων κρατών μελών, το σημερινό σύστημα θα εξακολουθήσει να ισχύει. 40 ΤΟΜΕΑΣ: ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: Οδηγία για την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κοινοτική νομοθεσία ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1. Η οδηγία αριθ. 93/7/ΕΟΚ για την επιστροφή πολιτιστικών αγαθών επηρεάζεται άμεσα, όπως και ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 3911/92 του Συμβουλίου για την εξαγωγή πολιτιστικών αγαθών, από τη μετάβαση στο ευρώ. Οι σχετικές διατάξεις αφορούν τα κατώτατα όρια εφαρμογής (σημείο Β του παραρτήματος της οδηγίας), καθώς και τον τρόπο μετατροπής τους σε εθνικά νομίσματα. Κάθε τρία χρόνια (και για πρώτη φορά το Φεβρουάριο του 1996), το Συμβούλιο προβαίνει σε εξέταση και, εάν είναι αναγκαίο, σε ενημέρωση των κατώτατων ορίων. Εξάλλου, το Συμβούλιο μπορεί να τροποποιήσει την οδηγία, μετά από πρόταση της Επιτροπής (που κανονικά διατυπώνεται στην έκθεση που αυτή υποβάλλει κάθε τρία χρόνια). Β. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ 2. Εκτός εάν η οδηγία τροποποιηθεί (και, ταυτόχρονα, η σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία της 1ης Ιανουαρίου 1993), τα συμμετέχοντα κράτη μέλη θα συνεχίσουν να των (εφόσον εφαρμόζουν συναλλαγματικών ισοτιμιών του 1993 και όχι βάσει των συντελεστών μετατροπής που θα καθοριστούν αμετάκλητα την 1η Ιανουαρίου 1999). Η κατάσταση αυτή θα συνεχιστεί ενόσω η οδηγία θα περιέχει τη σχετική ρήτρα μετατροπής. διαφορετικά ποσά θα μετατρέπονται βάσει Γ. ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 3. Η Επιτροπή θα μπορούσε να προτείνει την τροποποίηση της οδηγίας κατά τρόπο ώστε από την 1η Ιανουαρίου 2002 τα συμμετέχοντα κράτη μέλη να εφαρμόζουν άμεσα, δυνάμει της οδηγίας, κατώτατα όρια σε ευρώ. Τα άλλα κράτη μέλη θα συνεχίζουν να μετατρέπουν τα κατώτατα όρια σε εθνικό νόμισμα, βάσει της αξίας των εθνικών νομισμάτων έναντι του ευρώ σε κατάλληλη ημερομηνία (που πρέπει να καθοριστεί) πριν από την έναρξη ισχύος των νέων κατώτατίυν ορίων, δηλαδή την 1η Ιανουαρίου 2002 (η νέα ημερομηνία θα αντικαταστήσει την 1η Ιανουαρίου 1993, που χρησιμοποιείται σήμερα ως ημερομηνία αναφοράς για τη μετατροπή του ecu). Η Επιτροπή θα υποβάλει την επόμενη τριετή έκθεση της για την εφαρμογή της οδηγίας το 1999. Η προθεσμία αυτή θα ήταν μια πρόσφορη ευκαιρία για την υποβολή της πρότασης τροποποίησης που αναφέρεται ανωτέρω και θα παρείχε επαρκή χρόνο για την εφαρμογή των νέων διατάξεων σε εθνικό επίπεδο (την 1η Ιανουαρίου 2002 το αργότερο). 41 ΤΟΜΕΑΣ: ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: Οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κοινοτική νομοθεσία ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1. Οι οδηγίες αριθ. 93/36/ΕΟΚ (προμήθειες), 93/37/ΕΟΚ (έργα) και 92/50/ΕΟΚ (υπηρεσίες), οι οποίες τροποποιήθηκαν από την οδηγία αριθ. 97/. που θεσπίστηκε στις 13. 10. 97, καθώς και η οδηγία 93/38/ΕΟΚ (τομείς κοινής ωφελείας) είναι οι πράξεις της κοινοτικής νομοθεσίας για τις δημόσιες συμβάσεις που επηρεάζονται από τη μετάβαση στο ευρώ. Οι σχετικές διατάξεις είναι εκείνες που καθορίζουν τα κατώτατα όρια εφαρμογής20 και εκείνες που ορίζουν τον τρόπο αναθεώρησης αυτών των κατώτατων ορίων21. Β. ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ 2. Από την 1η Ιανουαρίου 1999, τα κατώτατα όρια που προβλέπονται στις οδηγίες θα εκφράζονται σε ευρώ, δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1103/97 του Συμβουλίου σχετικά με ορισμένες διατάξεις που αφορούν την εισαγωγή του ευρώ. Τα ποσά σε εθνικό νόμισμα που, σύμφωνα με την οδηγία, υπολογίζονται βάσει της συναλλαγματικής ισοτιμίας σε σχέση με το ecu στο πλαίσιο του ισχύοντος σήμερα μηχανισμού μετατροπής, δεν επηρεάζονται έως την ημερομηνία της επόμενης αναθεώρησης. 3. Οι τέσσερεις οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις προβλέπουν την αναθεώρηση του ποσού των κατώτατων ορίων σε εθνικό νόμισμα. Προβλέπουν επίσης ότι ο υπολογισμός των ισόποσων σε εθνικό νόμισμα γίνεται με βάση τη μέση ημερήσια ισοτιμία κάθε νομίσματος, εκφρασμένη σε ecu, κατά την εικοσιτετράμηνη περίοδο που λήγει την τελευταία ημέρα του Αυγούστου πριν από την αναθεώρηση της 1ης Ιανουαρίου. Αυτή η μέθοδος προσαρμογής των αξιών των κατώτατων ορίων σε συνάρτηση με τις μεταβολές στις συναλλαγματικές ισοτιμίες δεν θα είναι πλέον κατάλληλη και θα πάψει να εφαρμόζεται στις συμμετέχουσες χώρες από την ημερομηνία της πρώτης αναθεώρησης μετά την 1η Ιανουαρίου 1999, ημερομηνία εισαγωγής του ευρώ (η επόμενη αναθεώρηση θα γίνει την 1η Ιανουαρίου 2000), αλλά θα εξακολουθήσει να εφαρμόζεται στα άλλα κράτη μέλη (μη συμμετέχονα κράτη μέλη). Πράγματι, ο μηχανισμός αναθεώρησης έχει <υς σκοπό τον προσδιορισμό, με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια, της αξίας των κατώτατων ορίων στα εθνικά νομίσματα βάσει της πρόσφατης εξέλιξης τους, όπως μετράται από τις μέσες τιμές τους τα τελευταία δύο Αρθρο 5 παράγραφος 1 σημείο α) της οδηγίας 93/36, άρθρο 6 παράγραφος 1 της οδηγίας 93/37, άρθρο 7 παράγραφος 1 της οδηγίας 92/50 και άρθρο 14 της οδηγίας 93/38. 21 Αρθρο 5 παράγραφος 1 σημείο γ) της οδηγίας 93/36, άρθρο 6 παράγραφος 2 σημείο α) της οδηγίας 93/37, άρθρο 7 παράγραφος 8 της οδηγίας 92/50 και άρθρο 38 της οδηγίας 93/38. 42 χρόνια. Δεδομένου ότι κατά την ημερομηνία αναθεώρησης τα κράτη μέλη δεν θα έχουν χωριστά εθνικά νομίσματα, η δυνατότητα διακύμανσης σε σχέση με τα ποσά σε ecu που προβλέπονται στην οδηγία δεν θα υπάρχει πλέον. Κατά συνέπεια, η εφαρμογή του μηχανισμού αναθεώρησης στις συμμετέχουσες χώρες θα ήταν προφανώς αντίθετη προς το σκοπό του. Για τις μη συμμετέχουσες χώρες, ο υπολογισμός θα γίνεται όπως προηγουμένως. Για τις συμμετέχουσες χώρες, τα κατώτατα όρια θα εκφράζονται σε εθνικές νομισματικές μονάδες μετά την εφαρμογή των συντελεστών μετατροπής στα ποσά σε ευρώ που καθορίζονται στις οδηγίες. Οι αξίες αναφοράς που θα υπολογίζονται για τις μη συμμετέχουσες χώρες (και τα ποσά που θα προκύψουν από τη μετατροπή για τις συμμετέχουσες χώρες) θα εξακολουθήσουν να δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα για την εφαρμογή τους από τα κράτη μέλη. 4. Η πρώτη αναθεώρηση μετά την εισαγωγή του ευρώ θα γίνει την 1η Ιανουαρίου 2000. Στη διετή περίοδο πριν από την ημερομηνία (λυτή (από την 1η Ιανουαρίου 1998 έως την 1η Ιανουαρίου 2000), όλα τα κράτη μέλη θα εφαρμόζουν, δυνάμει της αρχής της συνέχειας της νομοθεσίας, τις οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις βάσει των αξιών σε εθνικά νομίσαματα που θα καθοριστούν στην αναθεώρηση της 1ης Ιανουαρίου 1998. Κατά την αναθεώρηση της 1ης Ιανουαρίου 2000, η μέθοδος ισχύει πλέον για τα υπολογισμού που προβλέπεται στις οδηγίες δεν θα συμμετέχοντα κράτη μέλη, αλλά θα εξακολουθήσει να εφαρμόζεται στα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη με τον ακόλουθο τρόπο: ο υπολογισμός θα γίνεται βάσει της μέσης ημερήσιας αξίας των εθνικών νομισμάτων των κρατών αυτών σε σχέση με το ecu τους 16 μήνες πριν από την 1η Ιανουαρίου 1999 (από την 1η Σεπτεμβρίου 1997 έως την 31η Δεκεμβρίου 1998) και βάσει της μέσης ημερήσιας αξίας τους σε σχέση με το ευρώ τους 8 τελευταίους μήνες (από την 1 η Ιανουαρίου 1999 έως την 31η Αυγούστου 1999) της περιόδου αναθεώρησης. Για τα συμμετέχοντα κράτη μέλη θα εφαρμόζονται άμεσα τα ποσά σε ευρώ το)ν κατώτατων ορίων που προβλέπονται στις οδηγίες. Γ. ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 5. Οι εκπρόσωποι των κρατών μελών εξέτασαν το θέμα στις 30 Σεπτεμβρίου βάσει ενός διευκρινιστικού σημειώματος και συμφώνησαν γενικά με την προτεινόμενη ερμηνεία. Δεν απαιτείται η θέσπιση νομοθετικής πράξης (υπό την προϋπόθεση ότι η ερμηνεία αυτή θα γίνει δεκτή από όλα τα κράτη μέλη). 43 ΤΟΜΕΑΣ: ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: Νομοθεσία για τις τράπεζες ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΟ ΕΥΡΩ Κοινοτική νομοθεσία ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1. Οι οδηγίες 77/780/ΕΟΚ και 89/646/ΕΟΚ, 92/30/ΕΟΚ, 92/121/ΕΟΚ, 94/19/ΕΚ, 91/308/ΕΟΚ, 93/6/ΕΟΚ, 89/647/ΕΟΚ και 96/10/ΕΕΚ, 93/22/ΕΟΚ, 95/26/ΕΚ και 86/63 5/ΕΟΚ είναι οι πράξεις της κοινοτικής τραπεζικής νομοθεσίας που επηρεάζονται από τη μετάβαση στο ευρώ. Β. ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Αναφορές στο ecu 2. Εξετάστηκαν οι επιπτώσεις από την εισαγωγή του ενιαίου νομίσματος για όλες τις αναφορές σε ecu που περιέχονται στις τραπεζικές οδηγίες, καθώς και άλλες πιθανές επιπτώσεις για τη νομοθεσία αυτή. Το κυριότερο συμπέρασμα είναι ότι οι δύο κανονισμοί για την εισαγωγή του ευρώ επιλύουν τα περισσότερα προβλήματα που ενδέχεται να ανακύψουν χωρίς να απαιτείται η λήψη άλλων μέτρων. Ειδικότερα, από το άρθρο 2 του κανονισμού 1103/97 του Συμβουλίου προκύπτει σαφώς ότι κάθε αναφορά στο ecu θα αντικατασταθεί αυτόματα με αναφορά στο ευρώ. 3. Τα κατώτατα όρια που προβλέπονται στις τραπεζικές οδηγίες είναι απλά κατώτατα όρια, δηλαδή πρέπει να τηρούνται ανά πάσα στιγμή ως προς το ισόποσο τους σε εθνικό νόμισμα, και επομένως η τραπεζική νομοθεσία δεν περιέχει κανόνες στρογγύλευσης ή ρήτρες νομισματικής διακύμανσης. Η μετάβαση δεν δημιουργεί δυσχέρειες από την άποψη αυτή και τόσο οι συμμετέχουσες όσο και οι μη συμμετέχουσες χώρες θα εφαρμόζουν τις οδηγίες με τον ίδιο τρόπο και με τα ίδια ποσά. Κατά συνέπεια, δεν απαιτείται καμία διευκρίνιση όσον αφορά τα κατώτατα και τα ανώτατα όρια και τις άλλες απλές αναφορές στο ecu που περιέχονται στην κοινοτική νομοθεσία για την τραπεζική εποπτεία22. Θεωρήθηκε σκόπιμο να δοθούν διευκρινίσεις για ορισμένα άλλα θέματα: Συναλλαγματικός κίνδυνος 4. Την 1η Ιανουαρίου 1999, το ενιαίο νόμισμα θα καθιερωθεί, σύμφωνα με τους κανονισμούς για το ευρώ και τη συνθήκη, στα συμμετέχοντα κράτη μέλη, στα οποία θα αντικαταστήσει τα εθνικά νομίσματα. Επομένως δεν θα υπάρχει πλέον συναλλαγματικός κίνδυνος μεταξύ του ευρώ και των εθνικών νομισματικών 22 Οδηγία 77/780/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 4 παράγραφοι 1 και 2 σημείο α) της οδηγίας 89//646/ΕΟΚ, το άρθρο 3 παράγραφος 3 της οδηγίας 92/30/ΕΟΚ, το άρθρο 6 παράγραφος 6 της οδηγίας 92/121/ΕΟΚ, το άρθρο 7 παράγραφος 1 της οδηγίας 94/19/ΕΟΚ, το άρθρο 3 παράγραφοι 2 και 3 της οδηγίας 91/308/ΕΟΚ, το άρθρο 3 παράγραφοι 1, 2, 3, 4 και το άρθρο 4 σημεία 6) ii) και 6) ii) της οδηγίας 93/6/ΕΟΚ. 44 μονάδων των συμμετεχόντων κρατών μελών, ούτε μεταξύ νομισματικών μονάδων των συμμετεχόντων κρατών μελών23. Κίνδυνος θέσης σε διαπραγματεύσιμους χρεωστικούς τίτλους Την 1η Ιανουαρίου 1999, το ενιαίο νόμισμα θα καθιερωθεί, σύμφωνα με τους κανονισμούς για το ευρώ και τη συνθήκη, στα συμμετέχοντα κράτη μέλη, στα οποία θα αντικαταστήσει τα εθνικά νομίσματα. Οι θέσεις σε διαπραγματεύσιμους χρεωστικούς τίτλους σε ευρώ και σε νομισματικές μονάδες των συμμετεχόντων χωρών θα είναι θέσεις στο ίδιο νόμισμα για τον υπολογισμό της κεφαλαιακής απαίτησης για τον κίνδυνο αγοράς24. Παράγωγα μέσα Οι συμβάσεις παράγωγων μέσων επί συναλλαγματικών ισοτιμιών σε ecu και σε νομισματικές μονάδες συμμετεχουσών χωρών θα απωλέσουν το χαρακτήρα παράγωγου μέσου όταν το ενιαίο νόμισμα θα εισαχθεί στα συμμετέχοντα κράτη μέλη και θα αντικαταστήσει τα εθνικά τους νομίσματα. Το ίδιο θα μπορούσε να συμβεί για ορισμένες συμβάσεις παράγωγων μέσων επί επιτοκίων που βασίζονται στο ecu και σε νομισματικές μονάδες συμμετεχόντων κρατών μελών. Οι συμβάσεις αυτές θα πρέπει καταρχήν να αντιμετωπίζονται ως άμεσες απαιτήσεις ή υποχρεώσεις τοις μετρητοίς από την 1η Ιανουαρίου 1999. Ωστόσο, κατά τη μεταβατική περίοδο ενδέχεται να ανακύψουν ορισμένα προβλήματα τα οποία θεωρείται ότι οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να αντιμετωπίσουν κατά περίπτωση25. Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) Από την ίδρυση της το 1998, η ΕΚΤ θα πρέπει να θεωρείται "κεντρική τράπεζα/κεντρική τράπεζα της ζώνης Α" για τους σκοπούς της εφαρμογής των τραπεζικών και των σχετικών με αυτές οδηγιών26. 23 Παράγραφος 3. 1 του παραργήματος III της οδηγίας 93/6/ΕΟΚ. 24 Σημεία 3, 9. 1 και 12 του παραρτήματος Ι της οδηγίας 93/6/ΕΟΚ. 25 Οδηγία 89/647/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε από το παράρτημα II της οδηγίας 96/10/ΕΟΚ και το σημείο 3. 1 του παραρτήματος III της οδηγίας 93/6/ΕΟΚ. 26 Αρθρα 2 παράγρφος 1 και 6 παράγραφος 1 της οδηγίας 89/647/ΕΟΚ, άρθρο 4 παράγραφος 7 της οδηγίας 92/121/ΕΟΚ, άρθρο 2 παράγραφος 4 της οδηγίας 93/22/ΕΟΚ, άρθρο 2 παράγραφος 2 της οδηγίας 77/780/ΕΟΚ, οδηγία 92/30/ΕΟΚ, άρθρο 4 της οδηγίας 95/26/ΕΚ, άρθρα 8 παράγραφος 2, 14 παράγραφοι 1 και 2 της οδηγίας 86/635/ΕΟΚ. 45 ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 8. Παρακολούθηση ενδεχόμενων προβλημάτων κατά τη μεταβατική περίοδο (βλέπε σημείο 6). 46 ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κοινοτική νομοθεσία ΤΟΜΕΑΣ: ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ Νομοθεσία για τις ασφαλίσεις Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ και 91/370/ΕΟΚ (Συμφωνία ΕΟΚ 1. Οι οδηγίες 73/239/ΕΟΚ, 76/580/ΕΟΚ, 88/357/ΕΟΚ, 84/5/ΕΟΚ, 79/267/ΕΟΚ, Ελβετικής 92/96/ΕΟΚ, 91/674/ΕΟΚ Συνομοσπονδίας) είναι οι πράξεις της κοινοτικής νομοθεσίας για τις ασφαλίσεις που θα επηρεαστούν από τη μετάβαση στο ευρώ. Οι διατάξεις που επηρεάζονται περισσότερο αφορούν τα όρια εφαρμογής και τη μετατροπή σε εθνικές νομισματικές μονάδες των κατώτατων ορίων που είναι εκφρασμένα σε ecu/ευρώ. Οι υπόλοιπες αφορούν τη νομισματική αντιστοιχία, την αναθεώρηση των κατώταπον ορίων και τον ορισμό του ecu/ευρώ. Μια διάταξη αφορά τα εγγυημένα επιτόκια και τρεις διατάξεις τις σχέσεις μεταξύ ecu και ελβετικού φράγκου. - Β. ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Αναφορές στο ecu και κανόνες μετατροπής 2. Όλα τα κατώτατα όρια που προβλέπονται στην κοινοτική νομοθεσία θα εκφράζονται σε ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 1999 δυνάμει του κανονισμού 1103/97 του Συμβουλίου. 1η Ιανουαρίου 1999, βάσει 3. Οι κανόνες για τη μετατροπή σε εθνικές νομισματικές μονάδες των κατώτατων ορίων που εκφράζονται σε ecu (ευρώ) θα εξακολουθήσουν να εφαρμόζονται στα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη μετά των την συναλλαγματικών ισοτιμιών της τελευταίας ημέρας του προηγούμενου Οκτωβρίου. Αντίθετα, δεν θα εφαρμόζονται πλέον στα συμμετέχοντα κράτη μέλη από την 1η Ιανουαρίου 1999, εφόσον για τα κράτη αυτά οι κανόνες μετατροπής θα είναι πλέον άνευ αντικειμένου μετά την αντικατάσταση των εθνικών νομισμάτων τους από το ευρώ. Την 1η Ιανουαρίου 1999, τα ποσά σε ecu θα εκφράζονται σε ευρώ και το ισοδύναμο τους σε εθνικές νομισματικές μονάδες στη μεταβατική περίοδο θα είναι εκείνο που προκύπτει από την εφαρμογή των αμετάκλητων συντελεστών μετατροπής. Δεδομένου ότι τα ποσά των κατώτατων ορίων που καθορίζονται στην οδηγία 73/239/ΕΟΚ δεν έχουν αναθεωρηθεί, το μεταβατικό μέτρο που προβλέπεται στο άρθρο 2 της οδηγίας 76/580/ΕΟΚ θα εξακολουθήσει να εφαρμόζεται στη μετβατική περίοδο και, εάν δεν τροποποιηθεί, μετά τη λήξη της περιόδου αυτής. Η θέσπιση κοινοτικής νομοθεσίας θα είναι αναγκαία για την εναρμόνιση των ποσών των κατώτατων ορίων σε όλη τη ζώνη του ευρώ μετά την 1η Ιανουαρίου 2002. Κανόνες νομισματικής αντιστοιχίας 4. Από την 1η Ιανουαρίου 1999 και καθ'όλη τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, οι νομισματικές μονάδες των συμμετεχόντων κρατών μελών και το ευρώ θα θεωρούνται ως ένα και το αυτό νόμισμα για την εφαρμογή των κανόνων νομισματικής ανιτστοιχίας. 47 Διατάξεις για τις συμβάσεις που παρέχουν εγγύηση επιτοκίου 5. Όσον αφορά τις συμβάσεις ασφάλισης ζωής που παρέχουν εγγύηση επιτοκίου, το άρθρο 17 παράγραφος 1 σημείο Β. α) ί) της οδηγίας 79/267/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκε, θα εξακολουθήσει να εφαρμόζεται στις συμβάσεις που είναι εκφρασμένες στα νομίσματα των μη συμμετεχόντων κρατών μελών. Εάν η σύμβαση εκφράζεται στη νομισματική μονάδα συμμετέχοντος κράτους μέλου ή σε ευρώ, το κράτος μέρος καταγωγής θα πρέπει να χρησιμοποιήσει ένα από τα ακόλουθα επιτόκια: 1) επιτόκιο ομολογιακών δανείων σε ευρώ που εκδίδονται από το κράτος μέλος καταγωγής, εάν αυτό συμμετέχει στη ζώνη του ευρώ· 2) επιτόκιο ομολογιακών δανείων σε ευρώ που εκδίδονται από οποιοδήποτε άλλο κράτος μέλος· 3) μέσος όρος των επιτοκίων ομολογιακών δανείων σε ευρώ που εκδίδονται από όλα τα συμμετέχοντα κράτη μέλη (εφόσον προσδιορίζεται από επίσημο οργανισμό), ή 4) επιτόκιο ομολογιών σε ευρώ που εκδίδονται από τα ευρωπαϊκά όργανα. Καθεμία από τις λύσεις αυτές θα είναι συμβατή με τη ρήτρα εγγύησης επιτοκίου, εφόσον τα νομίσματα των συμμετεχόντων κρατών μελών και το ecu θα αντικατασταθούν από το ευρώ. Η εξέταση της διάταξης με βάση τους κανονισμούς του Συμβουλίου δεν επιτρέπει τον αποκλεισμό καμιάς από τις ανωτέρω λύσεις. Ωστόσο, για να εξασφαλίσει μια εναρμονισμένη εφαρμογή της ρήτρας, η Επιτροπή θα προτείνει να δοθεί στα κράτη μέλη δυνατότητα να εφαρμόσουν μόνο τις λύσεις 3) ή 1) ανωτέρω όταν οι αναγκαίες πληροφορίες δεν μπορούν να ληφθούν από επίσημο οργανισμό, χωρίς να αποκλείονται ενδεχόμενες νομοθετικές τροποποιήσεις όταν θα είναι γνωστά τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της διάταξης μετά τη μετάβαση στο ευρό. Η συμφωνία ΕΟΚ - Ελβετικής Συνομοσπονδίας 6. Μετά την 1η Ιανουαρίου 1999, δυνάμει της αρχής της συνέχειας, ο συντελεστής μετατροπής μεταξύ ecu και ελβετικού φράγκου θα εξαλουθήσει να έχει, όπως προβλέπεται στη συμφωνία, τη μορφή σταθερής ισοτιμίας, αναθεωρήσιμης σύμφωνα με το άρθρο 3 παράγραφος 1 του πρωτοκόλλου αριθ. 3, το οποίο δεν προβλέπει δυνατότητα αναθεώρησης παρά μόνο στην περίπτωση που η ισοτιμία αποκλίνει κατά περισσότερο από 10% από εκείνη που καθορίζει η Εθνική Τράπεζα Ελβετίας την τελευταία ημέρα του Οκτωβρίου κάθε έτους. Η διάταξη αυτή θα εξακολουθήσει να ισχύει μετά την 1η Ιανουαρίου 1999, με μόνη διαφορά την αντικατάσταση του ecu από το ευρώ. Άλλες επηρεαζόμενες διατάξεις 7. Οι άλλες επηρεαζόμενες διατάξεις, οι οποίες αφορούν την αναθεώρηση των κατώτατων ορίων και τον ορισμό του ecu, θα παραμείνουν αμετάβλητες με μόνη διαφορά την αντικατάσταση του ecu από το ευρώ. Β. ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 8. Οι οδηγίες 73/239/ΕΟΚ και 76/580/ΕΟΚ θα πρέπει να τροποποιηθούν με ισχύ το αργότερο την 1η Ιανουαρίου 2002 (βλέπε σημείο 2). Ενδέχεται επίσης να είναι επιθυμητή η τροποποίηση της οδηγίας 79/267/ΕΟΚ (βλέπε σημείο 5), αλλά το θέμα αυτό θα πρέπει να εξεταστεί πιο λεπτομερώς. 48 ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κοινοτική νομοθεσία ΤΟΜΕΑΣ: ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: Οδηγίες για τις αγορές κινητών αξιών ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1. Οι οδηγίες 79/279/ΕΟΚ (όροι εισαγωγής κινητών αξιών σε χρηματιστήριο αξιών), 89/298/ΕΟΚ (ενημερωτικό δελτίο που πρέπει να δημοσιεύεται στις δημόσιες προσφορές κινητών αξιών), 93/6/ΕΟΚ (επάρκεια των ιδίων κεφαλαίων), 94/18/ΕΚ (ευρωπαϊκό χρηματιστήριο) και 97/9/ΕΚ (συστήματα αποζημίωση των επενδυτών) είναι οι κοινοτικές νομοθετικές πράξεις στον τομέα των κινητών αξιών που επηρεάζονται άμεσα από τη μετάβαση στο ευρώ. Οι σχετικές διατάξεις είναι εκείνες που καθορίζουν το κατώτατο όριο εφαρμογής των οδηγιών και τον τρόπο αναθεώρησης των κατώτατων ορίων. Β. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ 2. Τα κατώτατα όρια που προβλέπονται στις οδηγίες θα εκφράζονται σε ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 1999, δυνάμει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1103/97 του Συμβουλίου. 3. Το σημείο 1. 2. του Σχεδίου Α του παραρτήματος της οδηγίας 79/279/ΕΟΚ (όροι εισαγωγής κινητών αξιών σε χρηματιστήριο αξιών) προβλέπει ότι η αντίστοιχη αξία σε εθνικό νόμισμα του καθοριζόμενου από την οδηγία κατώτατου ορίου σε ecu "είναι αρχικά εκείνη που ισχύει την ήμερα θέσπισης της οδηγίας". Η οδηγία εγκρίθηκε στις 5 Μαρτίου 1979. Ωστόσο, το επόμενο εδάφιο περιέχει μια ρήτρα αναθεώρησης που επιβάλλει στα κράτη μέλη να προσαρμόσουν το ισόποσο σε εθνικό νόμισμα (ώστε να αντιστοιχεί με το ποσό σε ecu) εάν αυτό αποκλίνει κατά περισσότερο από 10% από την αξία που καθορίζεται στην οδηγία. 4. Δεδομένου ότι ο σκοπός της ρήτρας αυτής είναι να διατηρήσει το ποσό σε εθνικό νόμισμα σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αντιστοιχία με το κατώτατο όριο του 1 000 000 ecu που καθορίζεται στην οδηγία (και όχι να απλουστεύσει τη μεταφορά του ορίου αυτού στην εθνική νομοθεσία επιτρέποντας τη στρογγύλευση των ποσών από τη μετατροπή), η ρήτρα καθίσταται περιττή για τις συμμετέχουσες χώρες από την 1η Ιανουαρίου 1999. Η ερμηνεία της διάταξης πρέπει να είναι ότι αυτά τα κράτη μέλη θα πρέπει να προσαρμόσουν το ποσό που προβλέπει η νομοθεσία τους σε εθνικό νόμισμα την 1η Ιανουαρίου 1999 στο ισόποσο, σε εθνική νομισματική μονάδα, του 1 εκατ. ecu, βάσει του συντελεστή μετατροπής. Για τις μη συμμετέχουσες χώρες η ρήτρα εξακολουθεί να εφαρμόζεται με τη σημερινή της μορφή. Ο ίδιος μηνανισμος προσαρμογής προβλέπεται στο Σχέδιο Β παράγραφος III. 1 της οδηγίας 79/279 και οι αναγκαίες προσαρμογές είναι ίδες με εκείνες για το Σχέδιο Α. 5. Οι οδηγίες 89/298/ΕΟΚ (ενημερωτικό δελτίο που πρέπει να δημοσιεύεται στις δημόσιες προσφορές κινητών αξιών), 93/6/ΕΚ (επάρκεια το)ν ιδίων κεφαλαίων) και 97/9/ΕΚ (συστήματα αποζημίωσης των επενδυτών) περιέχουν αναφορές σε 49 σταθερούς όρους στο ecu (κατώτατα όρια και ένα ανώτατο όριο) και δεν συνοδεύονται από περιθώρια διακύμανσης ή μηχανισμούς αναθεώρησης. Οι οδηγίες, όπως τροποποιήθηκαν από τους κανονισμούς για το ευρώ θα πρέπει να ερμηνεύονται κατά τρόπο που να απαιτεί από τα συμμετέχοντα κράτη μέλη να διατηρούν μετά την 1η Ιανουαρίου 1999 τα κατοότατα όρια τους σε εθνικό νόμισμα σε επίπεδο τουλάχιστον ισοδύναμο με τις αξίες σε ευρώ που καθορίζονται στις οδηγίες. Εάν τα κράτη μέλη έχουν συμμορφωθεί με τις οδηγίες στα τέλη του 1998 δεν είναι πιθανό ότι θα τους ζητηθεί να λάβουν μέτρα. Τα εθνικά ποσά θα μπορούσαν βέβαια να είναι υψηλότερα εάν το επιθυμούν τα κράτη μέλη. Το ίδιο ισχύει, κατ'αναλογία, για το ανώτατο όριο (που θα μπορούσε να είναι χαμηλότερο από το ποσό σε ευρώ στην οδηγία). Γ. ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 6. Δεν απαιτείται η λήψη μέτρων εάν γίνει δεκτή η ερμηνεία που αναπτύσσεται ανωτέρω. 50 ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κοινοτική νομοθεσία ΤΟΜΕΑΣ: ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ Δίκαιο των εταιρειών Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1. Η οδηγία 77/91/ΕΟΚ είναι το μόνο κείμενο κοινοτικού εταιρικού δικαίου που επηρεάζεται από τη μετάβαση στο ευρώ. Η οδηγία περιέχει συντονιστικούς κανόνες για τη σύσταση των ανώνυμων εταιρειών και για τη διατήρηση και τη μεταβολή του κεφαλαίου τους. Η μόνη διάταξη που επηρεάζεται άμεσα από τη μετάβαση στο ευρώ είναι εκείνη που καθορίζει κατώτατο ποσό 25 000 ecu για το καλυφθέν κεφάλαιο που απαιτείται για τη σύσταση ανώνυμης εταιρείας, καθώς και τον τρόπο προσαρμογής του κατώτατου ορίου στις περιπτώσεις που αυτό είναι αναγκαίο. Εκτός από αυτή την άμεσα επηρεαζόμενη διάταξη, η μετάβαση στο ευρώ θα έχει ορισμένες άλλες επιπτώσεις για την οδηγία, ιδίως όσον αφορά τη μετατροπή σε ευρώ του μετοχικού κεφαλαίου των εταιρειών, η οποία διευκρινίζεται στο σημείο 4 κατωτέρω. Β. ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κατώτατα όρια σε ecu και ισόποσα τους σε εθνικό νόμισμα 2. Το κατώτατο όριο που προβλέπεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 της οδηγίας θα εκφράζεται αυτόματα σε ευρώ την 1η Ιανουαρίου 1999, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1103/97 του Συμβουλίου. Η τροποποίηση της οδηγίας μετά την εισαγωγή του ευρώ δεν είναι αναγκαία. 3. Το άρθρο 6 θα εξακολουθήσει να εφαρμόζεται στα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη, αλλά το ποσό του κατώτατου ορίου θα καθοριστεί σε ευρώ. Εάν το ισόποσο του κατώτατου ορίου στο εθνικό νόμισμα κράτους μέλους μειωθεί σε σχέση με το ποσό του κατώτατου ορίου σε ευρώ κατά περισσότερο από 10%, που είναι το επιτρεπόμενο περιθώριο διακύμανσης βάσει του άρθρου 6 παράγραφος 2, η Επιτροπή πληροφορεί το κράτος μέλος ότι πρέπει να τροποποιήσει τη νομοθεσία του για να συμμορφωθεί με το ποσό σε ευρώ του κατώτατου ορίου. 51 Μετατροπή σε ευρώ του μετοχικού κεφαλαίου 4. Ενδέχεται να καταστεί αναγκαία η εφαρμογή κανόνίον στρογγύλευσης στο μεταχικό κεφάλαιο μετά την αυτόματη μετατροπή του σε ευρώ για να αποφευχθεί ο καθορισμός ονομαστικών αξιών μετοχών με ένα ή περισσότερα δεκαδικά, οι οποίες θα δημιουργούσαν πρακτικές δυσχέρειες στις αγορές. Κατά συνέπεια, τα κράτη μέλη θα πρέπει ενδεχομένως να θεσπίσουν εθνικούς κανόνες που θα επιτρέψουν στις εταιρείες να εφαρμόσουν αποτελεσματικές μεθόδους στρογγύλευσης. Για παράδειγμα, τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να προβλέψουν απλουστευμένες διαδικασίες για την αύξηση ή τη μείο>ση του εταιρικού κεφαλαίου εάν αυτό είναι αναγκαίο για τη στρογγύλευση, ή να επιτρέψουν την έκδοση μετοχών χωρίς ονομαστική αξία. Η δεύτερη οδηγία για το δίκαιο τιον εταιρειών δεν πρέπει να ερμηνεύεται με τρόπο που θα εμπόδιζε τη θέσπιση παρόμοιων απλουστευμένων διαδικασιών ενόψει, αποκλειστικά, της μετάβασης στο ευρώ. Η έκδοση μετοχών χωρίς ονομαστική αξία είναι ήδη δυνατή βάσει του άρθρου 3 στοιχείο γ) της οδηγίας. Γ. ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 5. Δεν απαιτείται η λήψη νομοθετικών μέτρων σε κοινοτικό επίπεδο. 52 ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κοινοτική νομοθεσία ΤΟΜΕΑΣ: ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ Λογιστικά πρότυπα Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1. Οι οδηγίες 78/660/ΕΟΚ και 83/349/ΕΟΚ, όπως τροποποιήθηκαν, είναι οι κοινοτικές νομοθετικές πράξεις στον τομέα της λογιστικής που επηρεάζονται από τη μετάβαση στο ευρώ. Οι οδηγίες αυτές καθορίζουν τα λογιστικά πρότυπα για την κατάρτιση και παρουσίαση των ετήσιων και των ενοποιημένων, αντίστοιχα, λογαριασμών των επιχειρήσεων. Οι διατάξεις που επηρεάζονται περισσότερο από τη μετάβαση στο ευρώ αφορούν τα κατώτατα όρια για την κατάρτιση και παρουσίαση ορισμένων λογαριασμών, τους συντελεστές μετατροπής που εφαρμόζονται για τη μετατροπή αυτών των κατώτατων ορίων σε εθνικό νόμισμα και τη δυνατότητα στρογγύλευσης του αποτελέσματος της μετατροπής σε εθνικό νόμισμα με διαφορά μέχρι 10 %. Με εξαίρεση την τελευταία διάταξη, η οποία εξετάζεται πιο λεπτομερώς στο σημείο Β. 4. κατωτέρω, η τροποποίηση των οδηγιών κατά την εισαγιογή του ευρώ δεν είναι αναγκαία. Η τροποποίηση αυτή μπορεί να γίνει άλλωστε στο πλαίσιο της κανονικής αναθεώρησης των οδηγιών, η οποία γίνεται κάθε πέντε χρόνια. Οι διατάξεις που επιτρέπουν τη συμπληρωματική παρουσίαση λογαριασμών σε ecu επηρεάζονται επίσης από τη μετάβαση στο ευρώ. 2. Εκτός από τις άμεσα επηρεαζόμενες διατάξεις, υπάρχουν πολλές άλλες ρυθμίσεις που πρέπει να διευκρινιστούν ή να εξηγηθούν. Εξετάζονται στο έγγραφο της Επιτροπής XV/7002/97 "Λογιστικές πτυχές της εισαγωγής του ευρώ". Το έγγραφο αυτό, το οποίο καταρτίστηκε από την επιτροπή επαφών για τις λογιστικές οδηγίες, παρέχει εξηγήσεις και κατευθύνσεις για τον τρόπο αντιμετώπισης της μετάβασης στο ευρώ στο πλαίσιο της ισχύουσας ευρωπαϊκής νομοθεσίας στο λογιστικό τομέα. Β. ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κατώτατο όρια σε ecu, συντελεστές μετατροπής και κανόνες στρογγύλλευσης 3. Οι διατάξεις που διέπουν σήμερα τη μετατροπή των κατώτατων ορίων σε εθνικό νόμισμα, οι οποίες τέθηκαν σε ισχύ στις 21 Μαρτίου 1994. πρέπει να αποτελούν κάθε πέντε χρόνια αντικείμενο αναθεώρησης που απαιτεί κανονικά τη θέσπιση νομοθετικής πράξης. Η επόμενη αναθεώρηση, η οποία θα καθορίσει τα νέα ποσά των κατώτατων ορίων στα εθνικά νομίσματα των μη συμμετεχουσών χωρών, θα γίνει το 1999 (με πρωτοβουλία της Επιτροπής). Τα νέα κατώτατα όρια θα εφαρμόζονται άμεσα σε ευρώ στα συμμετέχοντα κράτη μέλη (τα ποσά σε ευρώ θα μπορούν επίσης να μεταφερθούν στην εθνική νομοθεσία εκφρασμένα σε εθνικό νόμισμα βάσει του συντελεστή μετατροπής της 1ης Ιανουαρίου 1999). 4. Μετά τη μεταβατική περίοδο η χρησιμοποίηση εθνικών νομισματικών μονάδων δεν θα είναι πλεόν δυνατή στα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Κατά συνέπεια, η μετατροπή στα εθνικά νομίσματα των κρατών αυτών των κατώτατων ορίων σε ευρώ που 53 προβλέπονται στην τέταρτη οδηγία δεν θα είναι αναγκαία. Τα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη θα μπορούν να συνεχίσουν να εφαρμόζουν τον κανόνα στογγύλευσης με διαφορά μέχρι 10%. Για να εξασφαλιστεί η ισότιμη μεταχείριση όλων των κρατών μελών, κατά την πενταετή αναθεώρηση των κατώτατων ορίων το 1999 θα πρέπει να προβλεφθεί ένας μηχανισμός που θα εγγυάται την ίση μεταχείριση των MME στα συμμετέχοντα και στα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη. Γ. ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 5. Η νομοθετική τροποποίηση της οδηγίας 78/660/ΕΟΚ, στο πλαίσιο της κανονικής πενταετούς αναθεώρησης και με ισχύ από το 1999, είναι αναγκαία και θα περιληφθεί σε μια δέσμη τροποποιήσεων που θα αναγγείλει η Επιτροπή την άνοιξη του 1998. 54 ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κοινοτική νομοθεσία ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ ΤΟΜΕΑΣ: ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: Οδηγία για προϊόντων την ευθύνη λόγω ελαττωματικών Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1. Η οδηγία 85/374 επηρεάζεται από τη μετάβαση στο ευρώ με χρονική υστέρηση, εφόσον το κατώτατο όριο των 500 ecu (εκπιπτόμενο ποσό) και το ανώτατο όριο των 70 εκατ. ecu (συνολική ευθύνη) που προβλέπονται από την οδηγία δεν μπορούν να τροποποιηθούν παρά μόνο κάθε πέντε χρόνια. Τα κράτη μέλη θα εξακολουθούν να εφαρμόζουν στη νομοθεσία τους τα ποσά που προκύπτουν βάσει του συντελεστή μετατροπής της 25ης Ιουλίου 1985 (ημερομηνία θέσπισης της οδηγίας), τα οποία θα τροποποιηθούν μόνο όταν το κατώτατο και ανώτατο όριο εφαρμογής της οδηγίας θα αναθεωρηθούν βάσει πρότασης της Επιτροπής. Β. ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κατώτατα όρια σε ecu, συντελεστές μετατροπής και ρήτρες στρογγύλευσης 2. Όλα τα κατώτατα όριο που καθορίζονται στην κοινοτική νομοθεσία θα εκφράζονται αυτόματα σε ευρώ από την 1η Ιανουαρίου 1999, σύμφωνα με τον κανονισμό αριθ. 1103/97 του Συμβουλίου. Τα ποσά σε εθνικό νόμισμα που προκύπτουν από τη μεταφορά της οδηγίας 85/374 θα παραμείνουν αμετάβλητα έως την υποβολή και τη θέσπιση πρότασης της Επιτροπής για την αναθεώρηση των ποσών που καθορίζονται στην οδηγία. 3. Οι διατάξεις που διέπουν τη μετατροπή των ποσών σε, εθνικό νόμισμα, οι οποίες τέθηκαν σε ισχύ στις 25 Ιουλίου 1985, πρέπει να αναθεωρούνται ανά πενταετία με τροποποιητική νομοθετική πράξη. Η επόμενη αναθεώρηση θα καθορίσει τα νέα ποσά σε ευρώ και την ημερομηνία μετατροπής τους στα εθνικά νομίσματα των μη συμμετεχόντων κρατών μελών και στις εθνικές νομισματικές μονάδες των συμμετεχόντων κρατών μελών (με τους συντελεστές μετατροπής που θα καθοριστούν αμετάκλητα την 1η Ιανουαρίου 1999. 4. Μετά το τέλος της μεταβατικής περιόδου, δεν θα είναι πλέον δυνατή η χρησιμοποίηση των εθνικών νομισματικών μονάδων των συμμετεχόντων κρατών μελών και επομέως δεν θα είναι αναγκαία η μετατροπή στις μονάδες αυτές των ποσών σε ευρώ που προβλέπει η οδηγία. Γ. ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 5. Προτείνεται η τροποποίηση της οδηγίας 85/374 στο πλαίσιο της κανονικής διαδικασίας αναθεώρησης. Η τροποποίηση πρέπει να προγραμματιστεί κατά τρόπο ώστε να τεθεί σε ισχύ το ταχύτερο δυνατό μετά την 1η Ιανουαρίου 1999, δηλαδή μετά την ημερομηνία από την οποία τα συμμετέχοντα κράτη μέλη θα εφαρμόζουν τα ισόποσα σε εθνικές νομισματικές μονάδες των νέων ποσών σε ευρώ (βάσει των 55 αμετάκλητων συντελεστών μετατροπής), ενο') τα μη συμμετέχοντα κράτη μέλη θα μετατρέψουν, για νέα πενταετή περίοδο, τα ποσά σί; ευρώ σε εθνικό νόμισμα με την ισοτιμία της ημερομηνίας αναθεώρησης. 56 ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κοινοτική νομοθεσία ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΑΓΟΡΑ Νομοθεσία για τη διανοητική ιδιοκτησία ΤΟΜΕΑΣ: ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1. Ο κανονισμός αριθ. 2869/95 σχετικά με τα πληρο>τέα τέλη προς το Γραφείο Εναρμόνισης στην Εσωτερική Αγορά (εμπορικά σήματα, σχέδια και υποδείγματα), επηρεάζεται άμεσα από την εισαγωγή του ευρώ. Β. ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΑΠΟ ΤΗ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Αναφορές στο ecu 2. Δυνάμει του άρθρου 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1103/97 του Συμβουλίου, κάθε αναφορά στο ecu γίνεται αυτόματα αναφορά στο ευρώ. Δεν τίθεται πρόβλημα ερμηνείας για τις σχετικές αναφορές. 3. Το άρθρο 6 παράγραφος 2 του κανονισμού περιέχει μια σχετικά ασυνήθη διάταξη που αφορά το συντελεστή μετατροπής μεταξύ της πεσέτας και του ecu, ο οποίος καθορίζεται καθημερινά από την Επιτροπή. Εάν η Ισπανία υιοθετήσει το ευρώ, η διάταξη αυτή θα πάψει βέβαια να εφαρμόζεται στη χώρα αυτή, εφόσον δεν θα υπάρχει πλέον ισοτιμία που πρέπει να καθορίζεται σε καθημερινή βάση μετά τον αμετάκλητο καθορισμό των συντελεστών μετατροπής την 1η Ιανουαρίου 1999. Αντίθετα, εάν κατά την ημερομηνία αυτή η Ισπανία δεν υιοθετήσει το ευρώ, η ρήτρα μετατροπής θα εξακολουθήσει να εφαρμόζεται για τον καθορισμό της επίσημης ισοτιμίας που πρέπει να χρησιμοποιείται για τη μετατροπή σε πεσέτες των προβλεπόμενων στον κανονισμό ποσών σε ευρώ, σύμφωνα με τις διατάξεις του κανονισμού. Γ. ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 4. Η λήψη μέτρων δεν είναι αναγκαία. 57 ΤΟΜΕΑΣ: ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: Νομοθεσία για το ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κοινοτική νομοθεσία ΕΜΜΕΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑ κατανάλωσης Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1. Η έκτη οδηγία 77/388/ΕΟΚ (όπως τροποποιήθηκε από τις οδηγίες 91/680/ΕΟΚ, 92/111/ΕΟΚ και 95/7/ΕΟΚ) θεσπίζει το κοινό σύστημα ΦΠΑ. Η οδηγία 69/169/ΕΟΚ (όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 94/4/ΕΟΚ) θεσπίζει το καθεσώς των φορολογικών ατελειών ταξιδιωτών. Η οδηγία 78/1035/ΕΟΚ (όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 85/576/ΕΟΚ) καθορίζει τις φορολογικές ατέλειες κατά την εισαγωγή εμπορευμάτων υπό μορφτ) μικροδεμάτων, ενώ η οδηγία 83/181/ΕΟΚ (όπως τροποποιήθηκε τελευταία από την οδηγία 88/331/ΕΟΚ) ορίζει τους κανόνες για την απαλλαγή από το ΦΠΑ κατά την εισαγωγή. Η οδηγία 79/1072/ΕΟΚ καθορίζει τον τρόπο επιστροφής του ΦΠΑ στους υποκείμενους στο φόρο που δεν είναι εγκατεστημένοι στο εσωτερικό της χώρας. Οι οδηγίες 92/80/ΕΟΚ, 92/82/ΕΟΚ, και 92/84/ΕΟΚ καθορίζουν τους φόρους που επιβάλλονται στα βιομηχανοποιημένα καπνά, στα πετρελαιοειδή και στα αλκοολούχα ποτά. Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 2. Το άρθρο 31 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ προβλέπει έναν κανόνα στρογγύλευσης κατά τη μετατροπή σε εθνικό νόμισμα των ποσών που καθορίζονται από την οδηγία (δυνατότητα στρογγύλευσης μέχρι 10% προς τα πάνα) ή προς τα κάτω των ποσών που προκύπτουν από τη μετατροπή). Ο κανόνας αυτός θα εξακολουθήσει να εφαρμόζεται εφόσον οι λόγοι που οδήγησαν στη θέσπιση του (δηλαδή η ανάγκη καθορισμού στρογγυλών ποσών σε εθνικό νόμισμα) θα υπάρχουν και κατά τη μεταβατική περίοδο. Στο τέλος της μεταβατικής περιόδου, τα συμμετέχοντα κράτη μέλη θα πρέπει ωστόσο να ενσωματώσουν στην εθνική τους νομοθεσία τα ποσά σε ευρώ που προβλέπει η οδηγία, εφόσον τα εθνικά νομίσματα δεν θα υπάρχουν πλέον ως νομισματικές μονάδες και οι ρήτρες στρογγύλευσης δεν θα εξυπηρετούν πλέον κανένα σκοπό. Αντίθετα, το άρθρο 28ιγ της ίδιας οδηγίας προβλέπει ότι η μετατροπή ορισμένων ποσών θα πρέπει να γίνεται βάσει των συντελεστών μετατροπής που ισχύουν σε συγκεκριμένη ημερομηνία (16 Δεκεμβρίου 1991). Τα ποσά αυτά είναι ελάχιστα τόπο παράδοσης, ποσά απλουστευμένες ανακεφαλαιωτικές καταστάσεις) ή κοινοτικά ποσά (φορολόγηση των εξ αποστάσεως πωλήσεων). Δεδομένου ότι δεν προβλέπεται καμία δυνατότητα αναθεώρησης του άρθρου 28ιγ, τα ποσά σε εθνικό νόμισμα θα εφαρμόζονται επίσης ενδοκοινοτικών (φορολόγηση αποκτήσεων στον 58 κατά τη μεταβατική περίοδο. Ελλείψει ειδικών νομοθετικών μέτρων, η κατάσταση αυτή θα συνεχιστεί άλλωστε για τις συμμετέχουσες χώρες και μετά την πλήρη μετάβαση τους στο ευρώ την 1η Ιανουαρίου 2002 και θα οδηγήσει στην εφαρμογή διαφορετικών ποσών (σε ευρώ) στις χώρες της ζώνης του ευρώ. Πρέπει επομένως να ληφθούν μέτρα για τη διόρθωση της και για να εξασφαλιστεί ότι οι συμμετέχουσες χώρες θα χρησιμοποιούν τα ποσά σε ευρώ που προβλέπονται από τις οδηγίες. Θα ήταν εξάλλου επιθυμητό να αξιοποιηθεί η ευκαιρία αυτή για να αναθεωρηθεί η ρήτρα μετατροπής του άρθρου 28ιγ όσον αφορά τις μη συμμετέχουσες χώρες κατά τρόπο ώστε να υπάρχουν οι προϋποθέσεις ομοιόμορφης εφαρμογής αυτών των κατώτατων ορίων στο εσωτερικό της Κοινότητας. 3. Το άρθρο 7 της οδηγίας 69/169/ΕΟΚ και το άρθρο 4 της οδηγίας 78/1035/ΕΟΚ προβλέπουν ρήτρες μετατροπής και κανόνες στρογγύλευσης των ποσών από τη μετατροπή. Ο συντελεστής μετατροπής που πρέπει να χρησιμοποιείται είναι εκείνος της πρώτης εργάσιμης ημέρας του Οκτωβρίου με ισχύ την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους. Τα ποσά σε εθνικό νόμισμα μπορούν να στρογγυλεύονται εφόσον η διαφορά δεν υπερβαίνει τα 2 ecu. Το ποσό του προηγούμενου έτους μπορεί να διατηρηθεί εάν η μετατροπή επιφέρει μεταβολή μικρότερη από 5% ή μείωση της ατέλειας. Αυτές οι ρήτρες μετατροπής δεν θα είναι πλέον κατάλληλες και θα πάψουν να εφαρμόζονται σε όλες τις συμμετέχουσες χώρες από την 1η Ιανουαρίου 1999, μετά τον καθορισμό των στεθερών ισοτιμιών. Θα εξακολουθήσουν ωστόσο να εφαρμόζονται πλήρως στα νομίσματα των μη συμμετεχόντων κρατών μελών. Για τους λόγους που αναπτύσσονται ανωτέρω για το άρθρο 31 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ, οι κανόνες στρογγύλευσης θα συνεχίσουν να εφαρμόζονται έως τη λήξη της μεταβατικής περίοδος στις συμμετέχουσες χώρες. 4. Το άρθρο 7 της οδηγίας 79/1072/ΕΟΚ περιέχει μια ρήτρα μετατροπής (ο συντελεστής είναι εκείνος της 1ης Ιανουαρίου του σχετικού έτους) και έναν κανόνα στρογγύλευσης όμοιο με εκείνο του άρθρου 31 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ. Τα αναγκαία μέτρα είναι επομένως παρόμοια με εκείνα που αναφέρονται ανωτέρω. 5. Το ίδιο ισχύει για τις ρήτρες μετατροπής που προβλέπονται από τις οδηγίες 92/80/ΕΟΚ, 92/82/ΕΟΚ, και 92/84/ΕΟΚ, οι οποίες θα αντιμετωπιστούν με τον ίδιο τρόπο. Γ. ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 6. Κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου θα πρέπει να εξεταστεί εάν απαιτείται η λήψη νομοθετικών μέτρων για να εξασφαλιστεί ότι από την 1 η Ιανουαρίου 2002 οι συμμετέχουσες χώρες θα εφαρμόζουν τα ποσά σε ευρώ που εμπίπτουν στο πεδίο του άρθρου άρθρο 28ιγ της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ. Δεν θα είναι αναγκαία η λήψη μέτρων όσον αφορά τη δυνατότητα στρογγύλευσης που προβλέπεται από το άρθρο 31 της οδηγίας 77/388/ΕΟΚ και τις άλλες οδηγίες στο φορολογικό τομέα. Σε εθνικό επίπεδο θα πρέπει να θεσπιστούν διατάξεις για να εξασφαλιστεί η εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2002 των διάφορων ποσών σε ευρώ που προβλέπονται στις οδηγίες για το ΦΠΑ και τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης. 7. Καμία ενέργεια δεν προβλέπεται όσον αφορά τις άλλες ρήτρες μετατροπής που θα εξακολουθήσουν να εφαρμόζονται στις μη συμμετέχουσες χώρες δυνάμει των διάφορων οδηγιών στο φορολογικό τομέα. 59 ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κοινοτική νομοθεσία ΤΟΜΕΑΣ: ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: ΚΟΙΝΗ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ Εξαγωγικές πιστώσεις Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1. Για να εξασφαλίσουν την εναρμόνιση των κανόνων για τις εξαγωγικές πιστώσεις, όλες οι χώρες μέλη του ΟΟΣΑ συμμορφώνονται με τις διατάξεις του διακανονισμού σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις εξαγωγικές πιστώσεις που τυγχάνουν δημόσιας στήριξης (ο "Διακανονισμός"). Το αρχικό κείμενο του Διακανονισμού συμφωνήθηκε το 1978 και αποτέλεσε στη συνέχεια αντικείμενο τακτικών αναδιαπραγματεύεσεων για την ενίσχυση των όριο ν του. Μετά από κάθε γύρο διαπραγματεύσεων, το νέο κείμενο ενσωματώνεται στην κοινοτική νομοθεσία με απόφαση του Συμβουλίου (τελευταία αναθεώρηση: απόφαση αριθ. 97/53Ο/ΕΚ του Συμβουλίου, ΕΕ αριθ. L 216 της 8. 8. 1997· το πλήρες κείμενο του Διακανονισμού είναι προσαρτημένο στην απόφαση αριθ. 93/112/ΕΟΚ του Συμβουλίου, ΕΕ αριθ. L 44 της 22. 2. 1993). 2. Ένα από τα βασικά στοιχεία του Διακανονισμού είναι καλά διαρθρωμένο σύστημα ελάχιστων επιτοκίων, τα εμπορικά επιτόκια αναφοράς (ΕΕΑ) που αποτελούν μια προσέγγιση των επιτοκίων της αγοράς για συγκρίσιμες συναλλαγές. Υπολογίζονται για κάθε νόμισμα και προσαρμόζονται μία φορά το μήνα σε συνάρτηση με τις συνθήκες της αγοράς (δύο φορές το μήνα για τα επιτόκια χρηματοδότησης εξαγωγών αεροσκαφών), βάσει των στοιχείων που γνωστοποιεί κάθε χώρα για το νόμισμα της. Για τα περισσότερα νομίσματα, τα ΕΕΑ υπολογίζονται με βάση την απόδοση των κρατικών ομολόγων στις σχετικές χώρες, προσαυξημένη κατά 100 σημεία βάσης. Προς το παρόν, τα εμπορικά επιτόκια αναφοράς που έχουν κοινοποιηθεί στη Γραμματεία του ΟΟΣΑ αφορούν 20 διαφορετικά νομίσματα. Στο επίπεδο της Κοινότητας, υπάρχουν ΕΕΑ για 12 εθνικά νομίσματα (δηλαδή εκτός της δραχμής, του εσκούδο και του φράγκου Λουξεμβούργου) και η Επιτροπή κοινοποιεί ένα ΕΕΑ για το ecu. 3. Τα κράτη μπορούν να χορηγούν εξαγωγικές πιστώσεις, σε εθνικό νόμισμα ή σε οποιοδήποτε άλλο νόμισμα, εφόσον τηρούνται οι όροι του Διακανονισμού, όσον αφορά ιδίως τα ελάχιστα επιτόκια. Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 4. Εάν δεν ληφθούν ειδικά μέτρα στο πλαίσιο της εγκαθίδρυσης της ΟΝΕ, τα συμμετέχοντα κράτη μέλη θα μπορούσαν καταρχήν να συνεχίσουν να κοινοποιούν τα ΕΕΑ τους, υπολογιζόμενα βάσει των αποδόσεων εγχώριων κρατικών ομολόγων. Παρόμοια κατάσταση θα δημιουργούσε ένα πολύπλοκο σύστημα εθνικών ΕΕΑ για το ευρώ, τα οποία θα διέφεραν όχι μόνο ως προς το επίπεδο τους (ανάλογα με την απόδοση των αντίστοιχων ομολόγων), αλλά επίσης ιος προς τη διάρθρωση τους (στα 60 περισσότερα κράτη μέλη το νομισματικό σύστημα βασίζεται σε ένα μόνο επιτόκιο, αλλά ορισμένα έχουν επιλέξει ένα τριεπίπεδο σύστημα). Η λογική ενός παρόμοιου συστήματος θα ήταν δύσκολα κατανοητή και δεν θα επέτρεπε μια σαφή ερμηνεία και εφαρμογή του Διακανονισμού όσον αφορά το ευρώ. Πράγματι, οι εξαγωγείς χωρών που δεν συμμετέχουν στη ζώνη του ευρώ θα διαπίστωναν, εάν είχαν τη δυνατότητα να επωφεληθούν από εξαγωγικές πιστώσεις σε ευρώ, ότι υπάρχουν πολλά ΕΕΑ. Θα μπορούσαν, καταρχήν, να επιλέξουν μεταξύ των διάφορων αυτών επιτοκίων αναφοράς, κατά πάσα πιθανότητα το χαμηλότερο. Με τον ίδιο τρόπο θα ενεργούσαν αναμφίβολα και οι εξαγο>γείς χωρών της ζώνης ευρώ, οι οποίοι θα προσδοκούσαν εύλογα ότι μπορούν να λάβουν χρηματοδότηση σε ευρώ με τους ίδους όρους όπως και οι εκτός ζο>νης ευρώ αναταγωνιστές τους, δηλαδή με επιτόκιο διαφορετικό από εκείνο που εφαρμόζουν οι αρχές της χώρας τους. 5. Μια προσέγγιση που βασίζεται σε διαφορετικά "εθνικά" ΕΕΑ για το ευρώ θα ήταν αντίθετη με την έννοια του ευρώ ως ενιαίου νομίσματος και η εφαρμογή της θα ήταν δυσχερής και ασυνεπής. Θα ήταν επίσης αντίθετη με τη θεμελιώδη αρχή του συστήματος των εμπορικών επιτοκίων αναφοράς, το οποίο βασίζεται σε νομίσματα και όχι σε χώρες. Συνεπώς, κατά την ημερομηνία έναρξης του τρίτου σταδίου ( 1 η Ιανουαρίου 1999), τα ΕΕΑ για τα νομίσματα των συμμετεχόντων κρατών μελών, καθώς και εκείνο για το ευρώ, θα πρέπει να αντικατασταθούν από ένα ενιαίο ΕΕΑ για το ευρώ. Το επιτόκιο αυτό θα πρέπει να είναι σύμφωνο με τις διατάξεις του Παραρτήματος VIII του Διακανονισμού να επομένως να αντιστοιχεί σε μεγάλο βαθμό σε εκείνο που εφαρμόζεται σε έναν εγχώριο δανειζόμενο υψηλής ποιότητας. Γ. ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 6. Βασική επιδίωξη της Ένωσης είναι να εξασφαλίσει μια ομαλή μετάβαση σε ένα νέο σύστημα, αποφεύγοντας κάθε διαταραχή ή ασυνέχεια που θα μπορούσε να είναι επιζήμια για τους ευρωπαίους εξαγωγείς και εισαγωγείς ή να μειώσει τη σημασία του ευρώ σε διεθνές επίπεδο. Οι προετοιμασίες περιλαμβάνουν πολλά στάδια (διαπραγματεύσεις στον ΟΟΣΑ, απόφαση του Συμβουλίου. ) και επομένως πρέπει να αρχίσουν έγκαιρα. Οι άτυπες συζητήσεις στην Ομάδα Εξαγωγικών Πιστώσεων του Συμβουλίου έχουν ήδη αρχίσει και ο επιδιωκόμενος στόχος είναι η επίτευξη κοινοτικής θέσης στο θέμα αυτό ενόψει της έναρξης των διαπραγματεύσεων στο πλαίσιο του ΟΟΣΑ. 61 ΤΟΜΕΑΣ: ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: Διεθνείς συμφωνίεςχ ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κοινοτική νομοθεσία ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1. Η Κοινότητα έχει συνάψει σημαντικό αριθμό διεθνών συμφωνιών που περιέχουν αναφορές σε εθνικά νομίσματα ή στο ecu. Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 2. Η αρχή του "lex monetae", η οποία εφαρμόζεται στις συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου, εφαρμόζεται επίσης στις διεθνείς συμφωνίες: οι δικαιοδοτικές αρχές των τρίτων χα>ρών θα αναγνωρίσουν το ευρώ ως το νόμισμα που αντικαθιστά το εθνικό νόμισμα κάθε συμμετέχοντος κράτους μέλους. Κάθε αναφορά, σε μια συμφωνία, στο εθνικό νόμισμα συμμετέχοντος κράτους μέλους θα πρέπει συνεπώς να ερμηνεύεται βάσει της ευρωπαϊκής νομισματικής νομοθεσίας, η οποία έχει τροποποιηθεί και αποτελεί πλέον αναπόσπαστο μέρος της νομισματικής νομοθεσίας του σχετικού κράτους μέλους. 3. Ο ίδιος κανόνας εφαρμόζεται στις περιεχόμενες σε διεθνείς συμφωνίες αναφορές στο ecu, όπως αυτό ορίζεται στην κοινοτική νομοθεσία. Δυνάμει του άρθρου 109 Λ παράγραφος 4 της συνθήκης και του άρθρου 2 του κανονισμού αριθ. 1103/97 του Συμβουλίου, κάθε αναφορά στο ecu αντικαθίσταται με αναφορά στο ευρώ, με σχέση ένα ευρώ προς ένα ecu. 4. Κατά συνέπεια, δεν είναι αναγκαία η αναδιαπραγμάτευση των διεθνών συμφωνιών που έχει συνάψει η Κοινότητα, είτε αυτές αναφέρονται σε εθνικά νομίσματα είτε στο ecu. Ούτε είναι απαραίτητο να τροποποιηθούν οι αναφορές στα αντίστοιχα εθνικά νομίσματα, εφόσον αυτές πρέπει να θεωρούνται αναφορές στο ευρώ. Γ. ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 5. Κανένα ειδικό νομοθετικό μέτρο δεν προβλέπεται για τις διεθνείς συμφωνίες που έχει συνάψει η Κοινότητα. 6. Οι αντιπροσωπείες της ΕΚ στις τρίτες χώρες θα λάβουν τις αναγκαίες πληροφορίες προς κοινοποίηση στις τρίτες χώρες. Δεν απαιτούνται ειδικά διαβήματα σχετικά με το θέμα αυτό, αλλά οι αντιπροσωπείες καλούνται να το εγείρουν κατά τις τακτικές επαφές τους για την ΟΝΕ και τη μετάβαση στο ευρώ. Τα θέματα που σχετίζονται με αναφορές στα εθνικά νομίσματα ή στο ecu στις διεθνείς συμφωνίες θα εξεταστούν και στο πλαίσιο των διμερών συζητήσεων με τις χώρες εταίρους. 62 ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κοινοτική νομοθεσία ΤΟΜΕΑΣ : ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: Καταναλωτική πίστη και ορισμένες άλλες συμβάσεις ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΛΩΤΩΝ Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1. Η οδηγία 85/577 του Συμβουλίου αφορά την προστασία των καταναλωτών κατά τη σύναψη συμβάσεων εκτός εμπορικού καταστήματος, όπιος οι συμβάσεις που συνάπτονται κατά τη διάρκεια εκδρομής που οργανώνεται από τον έμπορο εκτός του εμπορικού του καταστήματος ή κατά την επίσκεψη του εμπόρου στην κατοικία του καταναλωτή. Η οδηγία 87/102 του Συμβουλίου (όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 90/88) αφορά την προσέγγιση των νομοθετικών κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών που διέπουν την καταναλιοτική πίστη. Η οδηγία αυτή εφαρμόζεται στις συμβάσεις χορήγησης πίστωσης. Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 2. Η οδηγία 85/577 εφαρμόζεται μόνο στις συμβάσεις που υπερβαίνουν ένα ορισμένο ποσό (προς το παρόν 60 ecu, ρήτρα "τρέχουσας αξίας"). Η οδηγία 87/102 δεν εφαρμόζεται στις συμβάσεις πίστωσης που αφορούν ποσά κατώτερα των 200 ecu ή ανώτερα των 20. 000 ecu (άρθρο 2 παράγραφος 1) και περιέχει ρήτρα μετατροπής σε εθνικό νόμισμα. Η συναλλαγματική ισοτιμία που πρέπει να χρησιμοποιείται είναι εκείνη της ημερομηνίας θέσπισης της οδηγίας και η μέγιστη επιτρεπόμενη στρογγύλευση είναι 10 ecu. Η ρήτρα αυτή βασίζεται σε δεδομένη ημερομηνία και επομένως συνεπάγεται τη διατήρηση των διαφορών μεταξύ των αντίστοιχων αξιών στις εθνικές πράξεις μεταφοράς. Το άρθρο 13 παράγραφος 2 προβλέπει την αναθεώρηση των ποσών ανά πενταετία και για πρώτη φορά το 1995. Οι αναθεωρήσεις θα αφορούν μόνο τα ποσά που καθορίζονται στην οδηγία και όχι το ισόποσο τους σε εθνικό νόμισμα. Οι δύο οδηγίες περιέχουν ρήτρα που επιτρέπει στα κράτη μέλη να θεσπίσουν πιο αυστηρά μέτρα. Για παράδειγμα, ορισμένες χώρες μείωσαν το κατώτατο όριο σε 0 ecu. Γ. ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 3. Η Επιτροπή έχει ήδη αναγγείλει ότι οι δύο οδηγίες θα αναθεωρηθούν. Όσον αφορά την οδηγία 87/102, η αναθεώρηση θα εξασφαλίσει επιπλέον ότι τα κατώτατα και ανώτατα όρια που εφαρμόζονται στις συμμετέχουσες χοόρες θα αντιστοιχούν στα ποσά που καθορίζονται στην οδηγία από την 1η Ιανουαρίου 2002 το αργότερο (εκτός από τα κράτη μέλη που επιθυμούν να λάβουν πιο αυστηρά μέτρα. 63 ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κοινοτική νομοθεσία ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ Δημοσιονομικός κανονισμός ΤΟΜΕΑΣ: ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1. Ο δημοσιονομικός κανονισμός της 21ης Δεκεμβρίου 1977 που εφαρμόζεται στο γενικό προϋπολογισμό των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων27 αποτελεί, κατ'εφαρμογή του άρθρου 209 της Συνθήκης ΕΚ, το βασικό νομοθετικό κείμενο όσον αφορά την κατάρτιση και την εκτέλεση του γενικού προϋπολογισμού των Κοινοτήτα)ν. Συμπληρώνεται από έναν κανονισμό της Επιτροπής που καθορίζει τους λεπτομερείς κανόνες εφαρμογής του2 8. Β. ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 2. Το άρθρο 11 του δημοσιονομικού κανονισμού προβλέπει ότι ο προϋπολογισμός καταρτίζεται σε ecu και παραπέμπει, για τον ορισμό του ecu, στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 3320/94 του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 1994. Καθορίζει την αξία του ecu και τον τρόπο μετατροπής μεταξύ ecu και εθνικών νομισμάτων. Περιέχει επίσης μια σειρά παραπομπών στο ecu (τήρηση της λογιστικής, κλπ). 3. Παρόλο που προβλέπει ότι οποιαδήποτε τροποποίηση του ορισμού του ecu που αποφασίζεται από το Συμβούλιο εφαρμόζεται αυτόματα στην παρούσα στο δημοσιονομικό κανονισμό, το άρθρο 11 πρέπει να τροποποιηθεί για να ληφθεί υπόψη η εισαγωγή του ευρώ και, ιδίως, η αρχή ότι όχι μόνο ο προϋπολογισμός καταρτίζεται σε ευρώ, αλλά επίσης οι απαιτήσεις και οι υποχρεώσεις της Κοινότητας εκφράζονται και εκτελούνται σε ευρώ (με την επιφύλαξη ορισμένων ειδικών διατάξεων για τα έσοδα ή τις δαπάνες). Οι άλλες αναφορές στο ecu θα πρέπει επίσης να αντικατασταθούν με αναφορές στο ευρώ. Γ. ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 4. Μια πρόταση αναθεώρησης του δημοσιονομικού κανονισμού θα υποβληθεί από την Επιτροπή τον Απρίλιο του 1998, βάσει του άρθρου 209 της συνθήκης. Μετά την έγκριση της πρότασης από το Συμβούλιο, η Επιτροπή θα προβεί στην αναθεώρηση του κανονισμού της αριθ. 3418/93 για τους λεπτομερείς κανόνες εφαρμογής του δημοσιονομικού κανονισμού. 27 ΕΕ αριθ. L 356 της 31. 12. 1977, σ. 1. Τροποποιήθηκε τελευταία από τον κανονισμό (ΕΚ, Ευρατόμ, ΕΚΑΧ) αριθ. 2335 του Συμβουλίου της 18ης Σεπτεμβρίου 1995 (ΙΐΕ αριθ. L 240 της 7. 10. 1995, σ. 12). 28 Κανονισμός (Ευρατόμ, ΕΚΑΧ, ΕΚ) αριθ. 3418/93 της Επιτροπής της 9ης Δεκεμβρίου 9 1993, περί λεπτομερών κανόνων εφαρμογής ορισμένων διατάξεων του δημοσιονομικού κανονισμού της 21ης Δεκεμβρίου 1977 (ΕΕ αριθ. L315 της 16. 12. 1993, σ. 1). 64 ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟ ΕΥΡΩ Κοινοτική νομοθεσία ΤΟΜΕΑΣ: ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: ΔΑΠΑΝΕΣ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ Αποδοχές και συντάξεις Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ 1. Ο κανονισμός υπηρεσιακής κατάστασης, το καθεστώς που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό των Κοινοτήτων και ο κανονισμός για το φόρο υπέρ των Κοινοτήτων είναι τα βασικά κείμενα της κοινοτικής νομοθεσίας για τον καθορισμό των αποδοχών, των συντάξεων και των άλλων χρηματικών απολαβών των υπαλλήλιυν και του λοιπού προσωπικού. Τα ποσά που συναποτελούν τις αποδοχές (μισθοί, επιδόματα, συνεισφορές, φόροι κλπ) εκφράζονται σήμερα σε βελγικά φράγκα. Το καθαρό ποσό μετατρέπεται στο νόμισμα του τόπου διορισμού (ή της χώρας διαμονής για τους συνταξιούχους) βάσει σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας, η οποία λαμβάνει υπόψη, μέσω προσαρμογής με διορθωτικό συντελεστή, τις διαφορές στο κόστος διαβίωσης σε σχέση με τις Βρυξέλλες. 2. Από την 1η Ιανουαρίου 1999, το άρθρο 8 παράγραφος 3 του κανονισμού. /98 του Συμβουλίου29 για την εισαγωγή του ευρώ θα επιτρέψει την πληρωμή σε ευρώ στις χώρες που θα υιοθετήσει το νόμισμα αυτό ως εθνικό νόμισμα, χωρίς να απαιτείται τροποποίηση του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης. Για το σκοπό αυτό, οι καθοριζόμενες σήμερα σε εθνικές νομισματικές μονάδες αποδοχές θα μετατρέπονται απλώς σε ευρώ βάσει των αμετάκλητα καθορισθέντων συντελεστών μετατροπής. Στο τέλος της μεταβατικής περιόδου (δηλαδή στις 31 Δεκεμβρίου 2001), και σύμφωνα με το άρθρο 14 του κανονισμού. /98 του Συμβουλίου για την εισαγωγή του ευρώ, εάν το Βέλγιο υιοθετήσει το ευρώ όλα τα ποσά που συναποτελούν τις αποδοχές (τα οποία εκφράζονται σήμερα σε BEF) και όλες οι σχετικές συναλλαγματικές ισοτιμίες και διορθωτικοί συντελεστές θα αντικατασταθούν με τα ισόποσα τους σε ευρώ, υπολογιζόμενα βάσει των αμετάκλητα καθορισθέντων συντελεστών μετατροπής. Β. ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ 3. Έχοντας επίγνωση της πολιτικής σημασίας και της συμβολικής αξίας των αποδοχών αυτών, η Επιτροπή προτείνει τον καθορισμό τους σε ευρώ. με βάση την υπόθεση ότι το Βέλγιο θα υιοθετήσει το ευρώ. Κατά συνέπεια, από την 1η Ιανουαρίου 1999, όλες οι αναφορές στο βελγικό φράγκο και όλα τα εκφρασμένα σε βελγικά φράγκα ποσά θα αντικατασταθούν, στον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης, με αναφορές στο ευρώ και με ποσά σε ευρώ. (βασικός μισθός, Τα ποσά που εμφανίζονται στη κατάσταση μισθοδοσίας 29 Βλέπε το ψήφισμα του Συμβουλίου της 7. 7. 1997 σχετικά με το νομοθετικό πλαίσιο για την εισαγωγή του ευρώ (ΕΕ αριθ. C 236 της 2. 8. 1997, σσ. 7 έως 12). 65 επιδόματα, συνεισφορές, φόροι,. ) θα εκφράζονται σε ευρώ και το ευρώ θα καταστεί το κεντρικό νόμισμα για τον καθορισμό των αποδοχών και των συντάξεων σε όλες τις χώρες. 4. Από την 1η Ιανουαρίου 1999, οι αποδοχές και οι συντάξεις θα πληρώνονται σε ευρώ στις χώρες που θα υιοθετήσουν το ευρώ ως εθνικό νόμισμα. Στις μη συμμετέχουσες χώρες, οι αποδοχές και συντάξεις θα εξακολουθήσουν να καταβάλλονται σε εθνικό νόμισμα. 5. Δεδομένου ότι ο συντελεστής μετατροπής μεταξύ εθνικής νομισματικής μονάδας και μονάδας ευρώ θα είναι σταθερός, το επίπεδο τιον καθαρών αποδοχών ή συντάξεων που καταβάλλονται στον υπάλληλο θα παραμείνει αμετάβλητο, όποιος και εάν είναι ο τόπος διορισμού του. Η λύση αυτή θα απαιτήσει επομένως μόνο μια καθαρά τυπική τροποποίηση του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης που θα είναι συμβιβάσιμη με τον τρόπο προσαρμογής των αποδοχών. 11 προσέγγιση αυτή συνίσταται ουσιαστικά σε μια εκ των προτέρων μετάβαση στο ευρώ, η οποία διαφορετικά δεν θα γινόταν πριν από την 1η Ιανουαρίου 2002. Γ. ΜΕΤΡΑ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ 6. Η νομοθεσία που θα προτείνει η Επιτροπή θα έχει ως αποτέλεσμα την αντικατάσταση, στον κανονισμό υπηρεσιακής κατάστασης και στους λοιπούς επηρεαζόμενους κανόνες, των λέξεων "βελγικό φράγκο" με τη λέξη "ευρώ" και των ποσών σε βελγικά φράγκα με τα ισόποσα τους σε ευρώ, υπολογιζόμενα βάσει των αμετάκλητα καθορισθέντων συντελεστών μετατροπής, με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 1999. Ειδικότερα, θα υποβληθούν οι ακόλουθες προτάσεις: πρόταση κανονισμού για την τροποποίηση του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης των υπαλλήλων και του καθεστώτος που εφαρμόζεται στο λοιπό προσωπικό, όσον αφορά τον καθορισμό σε ευρώ των αποδοχο>ν, των συντάξεων και των λοιπών χρηματικών απολαβών πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού 260/68 για τους όρους και τη διαδικασία επιβολής του φόρου υπέρ των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων· πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού 122/66 για τον καθορισμό του καταλόγου των τόπων για τους οποίους δύναται να χορηγηθεί αποζημίωση μεταφοράς και του ανώτατου ποσού και του τρόπου χορήγησης της αποζημίωσης, και για την τροποποίηση του κανονισμού 300/76 για τις αποζημιώσεις για συνεχή ή με βάρδιες υπηρεσία. 7. Σε όλες τις περιπτώσεις απαιτείται ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο. Ο αναγκαίος χρόνος για τη θέσπιση των σχετικών πράξεων είναι περίπου 14 μήνες, δεδομένου ότι απαιτείται γνωμοδότηση της επιτροπής κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης και των άλλων οργάνων για κάθε τροποποίηση του κανονισμού υπηρεσιακής κατάστασης. Μια στενή συνεργασία σε διοργανικό επίπεδο θα επιτρέψει την τροποποίηση των κανονισμών και της συνιστώσας "αποδοχές" υπό τις πλέον ευνοϊκές συνθήκες, 66 καθώς και την πληροφόρηση του προσωπικού σε συνεργασία με, τους εκπροσώπους του. Τα σχέδια των προτάσεων της Επιτροπής θα είναι διαθέσιμα στις αρχές του 1998. Η Επιτροπή διεξάγει ήδη προκαταρκτικές διαβουλεύσεις. Οι νομοθετικές πράξεις πρέπει καταρχήν να έχουν θεσπιστεί πριν από την 1η Ιανουαρίου 1999. 67 ISSN 0254-1483 COM(97) 560 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 09 01 06 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-596-GR-C ISBN 92-78-27351-1 Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο Ctï