title: Reglamento (CE) nº 2288/97 de la Comisión de 18 de noviembre de 1997 por el que se fijan normas de comercialización aplicables a los ajos

eurovoc_concepts:
bulb vegetable
labelling
marketing standard
packaging
perishable goods

formats: html pdfa1b print


title: Mededeling van de Commissie over milieu en werkgelegenheid (Bouwen aan een duurzaam Europa)

eurovoc_concepts:
EU policy
economic policy
employment policy
environmental policy
sustainable development

text: COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 18. 11. 1997 COM(97) 592 def. MEDEDELING VAN DE COMMISSIE over milieu en werkgelegenheid (Bouwen aan een duurzaam Europa) Mededeling over milieu en werkgelegenheid (Bouwen aan een duurzaam Europa) 1. Inleiding 1. 1. Het hulpbronnenprobleem 1. 2. Het politieke mandaat 2. De samenhang tussen milieu en werkgelegenheid 2. 1. Economische groei en duurzame ontwikkeling 2. 2. Op weg naar een duurzaam Europa met veel werkgelegenheid 2. 3. De overschakeling "in goede banen geleid" 3. Ondersteunend beleid ten behoeve van werk en milieu 3. 1. Dringende taken 3. 1. 1. Industrie 3. 1. 2. Verkeer en vervoer 3. 1. 3. Energieopwekking 3. 1. 4. Landbouw 3. 1. 5. Consumptiepatronen en huishoudens _ 3. 2. Kuimtelijke-ordeningsaspecten 3. 2. 1. Stadsontwikkeling 3. 2. 2. Plattelandsontwikkeling. 3. 3. Ondersteunend beleid 3. 3. 1. De tenuitvoerlegging van het acquis op milieugebied 3. 3. 2. Werk-en milieuvriendelijkere belastingheffing 3. 3. 3. Technologische beoordeling en ontwikkeling 3. 3. 4. Informatieverspreiding 3. 3. 5. Interne en buitenlandse markten 3. 4. Bijstelling van het arbeidsmarktbeleid 3. 5. Financiële ondersteuning 3. 5. 1. Gemeenschapsuitgaven 3. 5. 2. De Europese Investeringsbank 3. 5. 3. Gebruiksrechten 4. Hoe verder - kernactiviteiten 4. 1. "Benchmarking" ten aanzien van milieu en werkgelegenheid 4. 2. Technologische beoordeling en ontwikkeling 4. 3. Voortbouwen op Agenda 2000 4. 4. Belasting- en prijsstructuren 4. 5. Onderwijs en scholing op milieugebied Bijlagen: 1. Milieubedrijven, 2. Voorbeelden van "goede praktijken", 3. Acties van de lidstaten ______ •* __. _____„. _ 3 4 4 4 5 8 9 9 *) ') 10 10 10 11 II 11 12. _. 1' 13 14 14 's 15 16 lo r I? /<V IS 18 18 19 19 Samenvatting Doel van deze mededeling. In het Verdrag van Amsterdam is een nieuwe doelstelling opgenomen ten aanzien van werkgelegenheid en een aangescherpte doelstelling ten aanzien van het milieu. Zowel de werkgelegenheid als het milieu geven aanleiding tot gemeenschappelijke bezorgdheid, en daarom vereist het Verdrag dat beide gebieden in al het overige beleid worden geïntegreerd. In haar voorstel voor richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid in de lidstaten adviseert de Commissie dat de lidstaten nieuwe technologie en innovatie moeten gebruiken voor het scheppen en ontwikkelen van bedrijven en het bevorderen van (uit milieuoogpunt) duurzame productie- en consumptiepatronen. In deze mededeling, die haar uitgangspunt heeft in deze politieke mandaten, wordt getracht een strategie af te bakenen waarmee milieubeleid en werkgelegenheidsbeleid elkaar positief kunnen beïnvloeden. Het hulpbronnen probleem. De economie van de lili-landen wordt nog altijd gekenmerkt door een "onderbenutting" van arbeid en tegelijkertijd een "overberultting,, van natuurlijke hulpbronnen. Het werkgelegenheidscijfer in de EU is laag; het werkloosheidscijfer is hoog, namelijk gemiddeld meer dan 10%. Los daarvan is de geïndustrialiseerde wereld verantwoordelijk voor een aanzienlijk deel van de milieuproblemen in de wereld. De grootste problemen worden veroorzaakt door een aantal specifieke sectoren van de economie (industrie, vervoer, energie, landbouw), en door het consumptiepatroon. Over het geheel genomen is zowel ons productie- als ons consumptiepatroon verre van duurzaam. De samenhang tussen werkgelegenheid en milieu. De manier waarop we goederen en diensten produceren is nog steeds gebaseerd op investerings- en prijsverhoudingen uit het verleden, toen de milieuproblematiek nog niet zo'n rol speelde. Evenzo stamt de manier waarop collectieve voorzieningen en de welvaartsstaat worden aangeboden en gefinancierd uit een periode toen een lagere participatiegraad, gecombineerd met een hogere werkloosheid, minder problematisch was. Momenteel wordt er een dringend beroep gedaan op de lidstaten om haast te maken met de overstap van oude, vervuilende technologieën en eiui-of-pipe- maatregelen op nieuwe, schone technologieën. Tegelijkertijd zien de lidstaten zich gesteld voor de vraag hoe de collectieve voorzieningen en de welvaartsstaat gefinancierd moeten worden. Technologische veranderingen kunnen het best worden doorgevoerd wanneer oude kapitaal goederen worden vervangen door nieuwe investeringen, zodat strenge milieueisen vanaf het begin in aanmerking kunnen worden genomen. Dil moei worden ondersteund dooi een combinatie van economische aanmoedigings- en ontmoedigingsmaatregelen. Dat levert een dubbel voordeel op: investeringen leiden tot nieuwe banen en tot nieuwe kansen voor het bedrijfsleven, terwijl nieuwe technologie beter is voor het milieu. Hoe sneller dergelijke nieuwe technologieën en methoden worden ontwikkeld en ingevoerd, hoe eerder Europa een duurzame economie en meer werkgelegenheid zal krijgen. Als het goed is, kan milieubeleid een sterke drijfveer zijn om te komen tot nieuwe investeringen en een duurzamer Europa, waarbij zowel groei als werkgelegenheid wordt gecreëerd. Hoe verder - kernactiviteiten. Werkgelegenheidsbeleid en milieubeleid kunnen elkaar versterken. In hoeverre dat lukt zal onder meer afhangen van het tempo waarin nieuwe technologieën worden doorgevoerd in het kapitaalbezit. Initiatieven ten aanzien van het lange-termijn-investeringsbeleid van de lidstaten zullen door de Commissie worden ondersteund en gestimuleerd. De Commissie stelt de volgende kernactiviteiten voor: 1. Het bijhouden van de prestaties van bedrijven en bedrijfstakken op het gebied van werk gelegenheid en milieu ("benchmarking"), om zodoende overheidsinstanties en particuliere en overheidsbedrijven te stimuleren in hun pogingen over te schakelen op schonere en ecologisch efficiënte productie en consumptie. 2. Het bevorderen van technologische beoordeling en ontwikkeling, inclusief de zich ontwikkelende sectoren en technologieën, en het verbreden van de reikwijdte van het bestaande onderzoek ten aanzien van de beste beschikbare technologieën, zodat daarin ook werkgelegenheidseffecten en een gedetailleerde beoordeling van energie- en hulpbronnen- verbruik kunnen worden verwerkt. 3. Het voortbouwen op Agenda 2000 door er in nog sterkere mate naar te streven dat communautaire middelen en instrumenten op geïntegreerde wijze de werkgelegenheid en duurzame ontwikkeling ondersteunen. Nadruk op stadsrenovatie en plattelandsontwikkeling lijkt van speciaal belang. 4. Het voortzetten van de geleidelijke herstructurering van belastingstelsels door enerzijds de indirecte arbeidskosten te verlagen en anderzijds de kosten van milieu en hulpbronnen in de marktprijzen van goederen en diensten door te berekenen. 5. Het zorgen voor meer onderwijs en scholing ter ondersteuning van de invoering van nieuwe milieuvriendelijke technologieën en methoden. 1. Inleiding 1. 1. Het hulpbronnenprobleem Onze EU-economieën ontwikkelen zich niet op duurzame wijze. Ze worden nog altijd gekenmerkt door "onderbenutting" van arbeid en "overbenutting" van natuurlijke hulpbronnen. in de orde van 2,5% per jaar, De onderbenutting van arbeidskrachten is als volgt uit te leggen. Twee decennia lang heeft de inclusief een EU een. economische groei gekend productiviteitsgroei van 2 procent. Het aantal banen is toegenomen, maar ook het aantal werkzoekenden. Dat heeft geleid tot een daling van het percentage werkenden tot ongeveer 60,4% van de bevolking in de werkende leeftijd, en tot een stijging van de werkloosheid tot gemiddeld meer dan 10% van de beroepsbevolking in de EU. Bij de helft van de werklozen, oftewel 5% van de totale beroepsbevolking, is sprake van langdurige werkloosheid Dil probleem van onderbenutting van de beschikbare arbeidskrachten heeft voornamelijk te maken met een gebrek aan arbeidsplaatsen (te weinig ondernemers nemen te weinig initiatieven om meer mensen in dienst te nemen), met een gebrek aan ondersteunend beleid, en met een opleidingskloof (te veel mensen beschikken over verouderde of helemaal geen vaardigheden, terwijl het bedrijfsleven mensen nodig heeft met nieuwe, aangepaste vaardigheden). In feite is het werkloosheidsprobleem in Europa grotendeels het gevolg van het achterblijven van lange-termijn-investeringen die voor meer werk zorgen. Het probleem van "overbenutting" van natuurlijke hulpbronnen is reeds geanalyseerd door de OESO, in het Vijfde Milieuactieprogramma en de herziening daarvan, en in diverse studies van het Europees Milieuagentschap. Als onderdeel van de geïndustrialiseerde wereld zijn de lidstaten van de EU verantwoordelijk voor een belangrijk deel van de milieuproblemen in de wereld. De grootste problemen hangen samen met een aantal specifieke economische sectoren en met het consumptiepatroon, met ernstige gevolgen voor de kwaliteit van water, bodem en lucht - essentiële elementen voor het menselijk leven. • Ondanks de geboekte vooruitgang is de industrie nog steeds verantwoordelijk voor oen aanzienlijk deel van de milieuverontreiniging, met name door het gebruik van energie en grondstoffen en de productie van gevaarlijk afval. • In de vervoerssector is de trend, vanwege de toename van het verkeer en ondanks techno logische verbeteringen in motoren en brandstoffen, voor het milieu over het algemeen nog steeds negatief. • In de energiesector heeft het gebruik van fossiele brandstoffen ernstige negatieve effecten op het milieu, met name op de atmosfeer. • Globaal gesproken heeft de huidige landbouwpraktijk negatieve gevolgen voor het water peil, de waterkwaliteit en de bodemerosie. Hoewel de hervorming van het GLB uit 1992 een zeker positief effect heeft gehad, zijn verdere maatregelen noodzakelijk • Consumenten, inclusief gezinnen, vertegenwoordigen 70% van de finale vraag naar goederen en diensten en spelen een essentiële rol, niet alleen door hun invloed op de industrie maar ook door hun positie als eindgebruikers. 1. 2. Het politieke mandaat De Europese Raad in Amsterdam heeft de weg vrijgemaakt voor grote vooruitgang ten aanzien van werkgelegenheid en milieu in de Europese Unie. De Europese Raad nam diverse beslissingen die in dit opzicht van groot belang zijn: de invoering van duurzame ontwikkeling als een van de doelstellingen van de Unie, de invoering in het Verdrag van een nieuwe titel inzake werkgelegenheid, de Resolutie over groei en werkgelegenheid, en de conclusies van het Voorzitterschap inzake werkgelegenheid, concurrentievermogen en groei. Het nu ondertekende Verdrag noemt twee nieuwe doelstellingen voor de Europese Unie: "evenwichtige en duurzame ontwikkeling" en "een hoog werkgelegenheidsniveau". Naast de reeds bestaande verplichting om het milieu in aanmerking te nemen bij beleidsontwikkeling op andere gebieden, geldt deze zelfde verplichting nu ook expliciet ten aanzien van werkgelegenheidsaspecten. ingang centraal De Resolutie van de Europese Raad van juni 1997 over groei en werkgelegenheid stelt in het proces van economische werkgelegenheid met onmiddellijke coördinatie, dus vooruitlopend op de formele bekrachtiging van het Verdrag. Op basis van dit mandaat van de Top van Amsterdam heeft de Commissie richtsnoeren voor hel werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten opgesteld, uitgaande van de volgende vier prioriteitsgebieden, ondernemingszin, arbeidsinzetbaarheid, aanpassingsvermogen en gelijke kansen. In dat kader adviseert de Commissie de lidstaten om nieuwe technologie en innovatie aan te wenden voor het scheppen en ontwikkelen van bedrijven en het bevorderen van (uit milieuoogpunt) duurzame productie- en consumptiepatronen. 2. De samenhang tussen milieu en werkgelegenheid De samenhang tussen milieu en werkgelegenheid is uitgebreid onderzocht door de OESO Verder zijn op de conferentie over milieu en werkgelegenheid, gezamenlijk door de Commissie en het Europees Parlement georganiseerd in mei 1997, alle betrokken partijen bijeengeweest om van gedachten te wisselen over beleidservaringen. Uit deze en andere analyses komen de volgende conclusies naar voren: 2. 1. Economische groei en duurzame ontwikkeling Er is een wezenlijk onderscheid te maken tussen economische groei en ontwikkeling (iroei heeft over het algemeen betrekking op een toename in het niveau en de schaal van economische activiteiten, terwijl het bij ontwikkeling ook gaat om een kwalitatieve verbetering en het ontwikkelen van verder potentieel. Milieu- en sociale overwegingen staan daarbij uiteraard centraal. De meest gangbare definitie van duurzame ontwikkeling is: ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen. Essentieel in dit concept is het begrip natuurlijk kapitaal: (1) de natuurlijke omgeving is een bron van energie en materialen die worden omgevormd tot goederen en diensten ter bevrediging van menselijke behoeften; (2) de omgeving vormt een stortplaats voor de afvalstoffen en emissies die door producenten en consumenten worden gegenereerd; (3) het milieu omvat tevens een aantal elementen, zoals lucht, bodem en water, die onmisbaar zijn voor het menselijk leven en de economie. Empirisch onderzoek heeft uitgewezen dat er geen eenvoudig lineair verband bestaat tussen economische groei en het verbruik van dit natuurlijke kapitaal. Weliswaar is het zo dat de uitstoot van sommige verontreinigende stoffen globaal gezien gelijke tred houdt met de toenemende economische activiteit, maar zijn er allerlei soorten druk op het milieu die juist afnemen als het goed gaat met de economie. Dankzij de economische groei en de daarmee gepaard gaande beleidsmaatregelen, is de Gemeenschap erin geslaagd diverse vormen van milieuverontreiniging op het gebied van lucht, water en afval aan banden te leggen. Een van de belangrijkste resterende uitdagingen voor de komende decennia heeft echter betrekking op de overschrijding van de draagkracht van de aarde en het aanhoudende intensieve gebruik van niet-hernieuwbare natuurlijke hulpbronnen. Een duurzamere vorm van ontwikkeling vereist dus een efficiënter gebruik van primaire energie en grondstoffen, optimale recycling van producten en afval, duurzaamheidsgerichte productontwerpen, en een intensievere aanwending van hernieuwbare energie en grondstoffen De Commissie zal binnenkort een Witboek uitbrengen over een communautaire strategie en actieplan met betrekking tot hernieuwbare energiebronnen. 2. 2. Op weg naar een duurzaam Europa met veel werkgelegenheid De beschikbaarheid van voldoende hoogwaardige arbeidsplaatsen, zowel voor de huidige als voor de toekomstige generaties, is een cruciaal aspect dat de levenskwaliteit van de burger sterk beïnvloedt. De uitdaging van een duurzaam Europa is daarom: te komen tot een concurrerende economie, gecombineerd met minder milieuverontreiniging, een efficiënter gebruik van energie en grondstoffen, en een hoger werkgelegenheidscijfer. Alvorens deze uitdaging om te zetten in beleid, is er behoefte aan een analyse van al de verschillende relaties tussen het gevoerde beleid op deze drie gebieden. Door de OESO is uitvoerig onderzoek gedaan. Daaruit kwam naar voren dat, hoewel er per regio en per sector banen bij kunnen komen dan wel verloren kunnen gaan, het netto effect op het totale aantal arbeidsplaatsen positief zal zijn. Het OESO-rapport concludeerde tevens dat het wenselijk zou zijn om het milieubeleid en het werkgelegenheidsbeleid op elkaar af te stemmen In onderstaand kader staan de voornaamste factoren die volgens de OESO cruciaal zijn voor een positieve uitkomst ten aanzien van zowel milieu als werkgelegenheid: 1 2 Zoals gebruikt in het Vijfde Milicuactieprogramma, PB nr. C 138 van 17. 5. 1993 en in "Op weg naar duurzame ontwikkeling", het voortgangsrapport van dit programma, 1997. Mededeling over economische groei en het milieu, COM(94)465. OESO, "Environmental Policies and Employment", 1997, biz. 10. Kader t- Bepalende factoren voor de netto werkgelegenheidseffecten van milieubeleid Factor 1: De omvang en duurzaamheid van milieu-uitgaven —"Groene" banen zijn op termijn alleen mogelijk als de milieu-uitgaven een blijvend karakter hebben. Factor 2: De economische context waarin de milieumaatregel wordt uitgevoerd—Hel werkgelegenheidseffect van milieumaatregelen hangt samen met de conjunctuur. Als de economie op volle kracht draait, zal het effect eerder een verschuiving van werkgelegenheid dan een absolute toename zijn. In tijden van economische depressie daarentegen ziet men gewoonlijk een directe en tamelijk plotselinge verandering in het aantal werkenden. Factor 3: De omvang en het sectorièle, regionale en structurele patroon van de werkloosheid—Indien milieu-uitgaven niet specifiek genoeg gericht zijn, zijn ze mogelijk van weinig betekenis voor het terugdringen van de werkloosheid in bepaalde noodlijdende regio's, bedrijfstakken of beroepsgroepen en vakgebieden. Factor 4: De beschikbaarheid van arbeidskrachten —Met werkgelegenheidseffect is ook afhankelijk van de beschikbaarheid van adeguaat opgeleid en deskundig personeel op alle niveaus (management, uitvoering, enz. ) Factor 5: De aard van te volgen milieuheleidsstrategieën —De effecten van vervuilingsbestrijding, en uiteraard van "end- of-pipe'"-slrategieén, op de omvang en samenstelling van de werkgelegenheid zijn anders geweest en zullen anders blijven dan de effecten van preventie. Hetzelfde geldt voor een ommezwaai van een "throughput"'-economie naar een hergebruik en recyeling-gerichte economie. Factor 6: Hel patroon van de milieu-uitgaven —Investeringsuitgaven op basis van de milieuwetgeving /uilen waarschijnlijk andere werkgelegenheidseffecten hebben dan hogere exploitatiekosten of hogere vcronlreinigingshel tingen Factor 7: liet soort milieu-investering of-technologie - Investeringen in controle- of "add-on" -technologieën /uilen andere werkgelegenheidseffecten hebben dan investeringen in "schone technologie". Factor ff: De financieringsmiddelen en het effect van leningen en belastingen Als de financiering volledig int particuliere bronnen komt, zal het werkgelegenheidseffect anders zijn dan wanneer de middelen afkomstig /ijn uit staatsleningen of belastingen. Factor 9: De mate van "weglekken naar het buitenland"—Als een aanzienlijk gedeelte van de milieu-uitgaven wegvloeit naar de import van installaties, dan zal er in het buitenland werkgelegenheid worden gegenereerd in plaa<s van in het eigen land. Factor 10: De reikwijdte van de milieumaatregelen —Voor de effecten van milieumaatregelen op het concurrentievermogen en de werkgelegenheid maakt het ook uit of ze op nationaal of internationaal niveau worden ingevoerd. Factor 11: De concurrentiepositie van de betrokken bedrijfstakken —liet netto werkgelegenheidseffect van milieubeleid is ook sterk afhankelijk van de concurrentiepositie van de betrokken industrieën. De Commissie zou de volgende aspecten willen benadrukken: • De beleidsinstrumenten. Vanwege de flexibiliteit die economische instrumenten met zich meebrengen voor de marktpartijen, zijn deze instrumenten binnen het milieubeleid over het algemeen minder kostbaar dan gedetailleerde technische regelgeving. Ook bieden ze een permanente stimulans om de verontreiniging tegen te gaan, en geven daarmee een impuls aan de ontwikkeling en toepassing van innovatieve, minder verontreinigende technologie • De aard van de milieu-investeringen: De inspanningen van de industrie om aan de milieueisen te voldoen, concentreerden zich tot dusverre grotendeels op end-of-pipe-oplossingen, zoals afvalwaterzuivering, stoffilters, behandeling van vaste afvalstoffen, enz Omdat end-of-pipe-oplossingen echter gewoonlijk niet tol een hogere efficiëntie of productiviteit leiden, vormen ze voor het bedrijfsleven puur een kostenpost. Schone technologie daarentegen leidt tot efficiëntere procédés. Hoewel de investeringskosten aanvankelijk meestal hoger zijn dan voor end-of-pipe-oplossingen, kunnen deze kosten vaak snel worden terugverdiend. Bovendien zorgt schone technologie normaal gesproken voor minder verontreinigende emissies naar alle milieuconipartimentcn, in plaats van de verontreiniging steeds door te schuiven Investeringen in schone technologie zullen bijdragen tot het behouden van concurrentievoordeel, en dus tot het scheppen en behouden van werkgelegenheid. • De concurrentiepositie van de betrokken bedrijven: De nieuwe eisen ten aanzien van zuiveringsinstallaties, schone technologie en milieu vriendelijke producten zullen in de Gemeenschap geen nieuwe banen opleveren als deze buiten de EU worden geproduceerd en vervolgens geïmporteerd. Bovendien zal het netto effect op de werkgelegenheid ook afhangen van de concurrentiepositie van de betrokken bedrijven. Zoals aangegeven in het verslag van de Commissie over het concurrentievermogen van de Europese industrie, bestaat er op macroniveau weinig empirisch bewijs dat de bestaande milieumaatregelen significante negatieve of positieve gevolgen hebben gehad voor de concurrentiepositie, maar in bepaalde sectoren kunnen deze toch van belang zijn. 4 Er bestaat ook een aantal goed gedocumenteerde voorbeeldstudies van branches en bedrijven die er door middel van innovatie, efficiëntie en productiviteitswinst in zijn geslaagd de strenge voorgeschreven normen om te zetten in "fust-mover advantages" De innovaties leidden tot kostenbesparingen, hogere opbrengsten, vergroting van het marktaandeel of de ontwikkeling van nieuwe markten en producten. ' Volgens de betrokken bedrijven was hun succes, met name over een langere periode bezien, vaker wel dan niet aan deze veranderingen te danken. Daarom moet worden geconcludeerd dat bedrijven die systematisch aan milieu- en hulpbronnenvraagstukken voorbijgaan, zichzelf waarschijnlijk in een kwetsbaardere marktpositie manoeuvreren. in Europa bedraagt momenteel ten minste Het aantal milieugebonden arbeidsplaatsen 3,5 miljoen. Ongeveer 2 miljoen daarvan hebben te maken met schone technologie, hernieuwbare energie, afval recycling, natuur- en landschapsbescherming, en ecologische renovatie van stedelijke gebieden. Er zijn ongeveer 1,5 miljoen mensen werkzaam in milieubedrijven ("eco-businesses"). Deze ondernemingen produceren technologie, goederen en diensten "voor het meten, voorkomen, beperken of herstellen van milieuschade aan water, lucht en bodem, alsmede van problemen inzake afval, geluidshinder en ecosystemen" l Deze sector biedt ruime mogelijkheden voor het scheppen van werkgelegenheid binnen de Gemeenschap. Bijvoorbeeld, volgens een bepaalde studie zou er in de Europese Unie tot aan het jaar 2020, door middel van een geïntensiveerd investeringsprogramma van 180 miljard ecu, een half miljoen banen kunnen worden geschapen op het gebied van hernieuwbare energiebronnen. Op de buitenlandse markt neemt de vraag snel toe Terwijl de Europese markt voor diensten en installaties op het gebied van de terugdringing van vervuiling in l ° °l een omvang had van ongeveer 90 miljard ecu, gaat het wereldwijd momenteel naar schatting Hel concurrentievermogen van de Europese industrie, Europese Commissie, 1997, blz. 101. Voor enkele voorbeelden, zie de kaders I, 2 en 1 in bijlage 2. Hel concurrentievermogen van de Europese industrie, Europese Commissie. 1997, blz. I0V "Attilude and strategy of business regarding protection of the environment", Euroslralegy, in opdracht van IXi III, 1995. Euroslat voorliet EU-wcrkgelegenhcidsvcrslag 1997. "An estimate of cco-indiislries in the EU"", Ecolcc-Euroslal-LXi XI, 1997. Zie ook bijlage I. De definitie van milieubedrijf is opgesteld door de OESO, zie OESO/GD(9o)l 17. "TERES II - The European Renewable Energy Study - The Prospects for Renewable Energy in M) European Countries from 1995-2020"", ESI), in opdracht van Aliéner. 7 om ongeveer 280 miljard US-dollar. De mondiale markt zal in 2010 naar verwachting zijn gegroeid tot 640 miljard US-dollar, wat neerkomt op een jaarlijkse groei van circa 8%. 12 installaties op ongeveer Daarnaast schat de UNEP de markt voor energiebesparende 200 miljard US-dollar, terwijl de opbrengst van nieuwe en vernieuwde "schonere" fabricageprocessen nog niet gekwantificeerd is. 2. 3. De overschakeling "in goede banen geleid" Milieubeleid kan samengaan met meer werkgelegenheid zolang het consistent is en gebruik maakt van de coördinatiemechanismen waarop de moderne markteconomie berust. Voor de aanpak van de twee gerelateerde problemen van "onderbenutting van arbeid" en "overbenutting van natuurlijke hulpbronnen" zou de meest voor de hand liggende strategie zijn om de prijsverhoudingen aan te passen. Een dergelijke strategie zou zorgvuldig moeten worden ontworpen en ingevoerd. De volgende overwegingen zijn essentieel voor een soepele overgang naar een duurzaam Europa: • een geleidelijke invoering vergemakkelijkt de noodzakelijke aanpassingen in de structuur van de economie • een aanzienlijke mate van internationale afstemming maakt het eenvoudiger om de internationale concurrentiepositie van kwetsbare bedrijfstakken veilig te stellen • milieu-uitgaven moeten op specifieke regio's en sectoren zijn gericht. Ook de conjuncturele omstandigheden waarin beleidsmaatregelen worden getroffen, kunnen een zekere invloed hebben. Als de economie op volle toeren draait, zal het effect eerder een verschuiving in de werkgelegenheid zijn dan een absolute toename. Als het economisch slecht gaat, ziet men daarentegen gewoonlijk een directe en tamelijk snelle positieve verandering in het aantal werkenden. Dat is met name het geval wanneer de arbeidsmarkt soepel functioneert en er op alle niveaus geschoold personeel beschikbaar is. Om de spreiding van effecten op bepaalde economische sectoren en regio's beheersbaar te kunnen houden, moeten pragmatische oplossingen worden gevonden om de overgang naat duurzame productiepatronen voor alle betrokken marktpartijen te versoepelen. In hoeverre middelen die bijvoorbeeld via hogere energieheffingen zijn verkregen, volledig moeten worden gebruikt voor het verlagen van de arbeidskosten of voor andere stimulerings maatregelen, moet van geval tot geval worden beoordeeld. Maatregelen waarin die beperkingen in aanmerking zijn genomen, kunnen heel goed het kader vormen om binnenlandse, arbeidsintensieve en duurzame investeringen aantrekkelijker te maken. Dergelijke maatregelen moeten worden ondersteund door een stabiliteitsgericht macro-economisch beleid en door de geleidelijke afschaffing van subsidies voor niet- duurzame technologieën en activiteiten. "Global Environmental Markets - An update", in opdracht van JEMU (Joint Environmental Markets Unit) en DTI (Department of Trade and Industry). Ecotec. 1997. "Private Sector Investment Flows and the Environment: Defining the Opportunities and Issues", UNEP rondc-tafclbijccnkomst "Investing in the Environment", oktober 1995. 3. Ondersteunend beleid ten behoeve van werk en milieu De afgelopen 25 jaar, sinds de VN-Milieuconferentie van 1972, die een politiek keerpunt markeerde, hebben alle lidstaten een milieubeleid ontwikkeld. Het is echter een feit dat de verschuiving op technologisch gebied te langzaam verloopt, dat er te weinig in schone technologieën en systemen wordt geïnvesteerd. Het wordt tijd voor een geïntegreerde, goed gecoördineerde en blijvende beleidsombuiging in Europa ten behoeve van werkgelegenheid en milieu, zowel op lokaal, nationaal als Europees niveau. 3. 1. Dringende taken Voor het tot stand brengen van een duurzaam Europa zullen belangrijke veranderingen nodig zijn op de volgende gebieden: industrie, vervoer, energie, landbouw en consumptie. 3. 1. 1. Industrie De vorming van een duurzaam Europa zal nieuwe mogelijkheden opleveren voor de industrie en bijbehorende dienstverlenende sectoren, en het is te verwachten dat sommige sectoren sterk zullen groeien. Als gevolg van een andere organisatie van het werk en van ondernemingen in de vorm van uitbesteding, zal het werkgelegenheidseffect voornamelijk te zien zijn in het midden- en kleinbedrijf, met name in de dienstensector. Het gebruik van informatietechnologie heeft geleid en blijft in productie-, consumptie- en werkgelegenheidspatronen die een positief effect hebben op het milieu (b. v telewinkelen en telewerken). Ondernemingen zullen ook te maken krijgen met veel milieubewustere consumenten. Investeringen in duurzamere producten en productiesystemen zullen dus goed zijn voor het bedrijfsleven. tot veranderingen leiden 3. 1. 2. Verkeer en vervoer De niet-voltooide interne markt op spoorweggebied en de bestaande belemmeringen ten aanzien van combinaties van vervoerswijzen ("intermodaal vervoer") hebben geleid tot inefficiëntie in de vervoerssector. Om hier iets aan te doen heeft de liberalisering en revitalisering van de spoorwegen in Europa de hoogste prioriteit, omdat dit de toenemende druk op het wegennet kan wegnemen en het verbruik van motorbrandstoffen kan verminderen. Ook het gebruik van intelligente vervoersondersteunende systemen kan daaraan bijdragen. De komende jaren moet het energieverbruik van het wegvervoer, met name het personenverkeer, substantieel verder omlaag, gecombineerd met de uitwerking van een nieuw concept voor de auto van de toekomst. Het succes van deze initiatieven zal cruciaal zijn voor de werkgelegenheid in de Europese auto-industrie en voor het voortbestaan van de spoorwegen. Kernelementen van een dergelijke toekomstgerichte milieustrategie voor de betrokken rekeningrijden, brandstofbesparingskeurmerken , en een betere brandstofkwaliteit. zijn waarschijnlijk bedrijfstakken prikkels, fiscale 11 Is Zie met name de kaders I en 2 in bijlage 2. Groenboek van de Commissie "Naar een eerlijke en doelmatige prijsstelling in hel vervoer"" 3. 1. 3. Energieopwekking Er lijken substantiële mogelijkheden te zijn voor het creëren van banen op het gebied van energiebesparing, terwijl er met name op het gebied van klimaatverandering en verzuring aanzienlijke milieuwinst kan worden geboekt. De Commissie heeft reeds concrete wegen aangegeven om duurzame energie te stimuleren en een aantal lidstaten, zoals Denemarken en Duitsland, is zeer actief op dit gebied. Ook warmte/krachtkoppelingsprogramma's dragen bij tot een betere concurrentiepositie van industriële en commerciële sectoren en zorgen tegelijkertijd voor nieuwe banen. 3. 1. 4. Landbouw De voortgaande hervorming van het GLB, zoals aangekondigd in Agenda 2000, moet leiden tot een nieuw evenwicht tussen een gegarandeerd voldoende aanbod van hoogwaardige landbouwproducten en de bescherming van de natuurlijke omgeving, inclusief natuurlijke hulpbronnen zoals water en bodem Voor het scheppen van arbeidsplaatsen lijken met name vier gebieden van belang, (i) de instandhouding van landschappen, de bescherming van waardevolle natuurgebieden en habitats zoals wetlands, rivieren en beschermde gebieden, (ii) een vorm van bosbeheer die duurzaam is, de biodiversiteit in stand houdt en andere - bijvoorbeeld recreatieve - functies mogelijk maakt, (iii) de ontwikkeling en toepassing van nieuwe gewassen in de non-food-sector (b. v. voor industriële doeleinden of bio-energie), (iv) en tenslotte de biologische landbouw. 3. 1. 5. Consumptiepatronen en huishoudens De voorkeur van consumenten in de richting van milieuvriendelijkere producten. Deze trend zal naar verwachting sterker worden naarmate er meer informatie beschikbaar komt, bijvoorbeeld via milieukeurmerken, en naarmate de kosten met betrekking tot milieu en hulpbronnen in toenemende mate in de marktprijzen worden doorberekend. is al aan het verschuiven De recycling van huishoudelijk afval zal aanzienlijk worden uitgebreid, mits het afval bij het gescheiden inzamelen en sorteren zodanig kan worden behandeld dat het voor de industrie een economisch aantrekkelijke secundaire grondstof wordt. Bovendien is gebleken dat afval- recycling voor heel wat banen kan zorgen. Mededeling over klimaatverandering - standpunt van de EU ten op/. ichlc van Kyoto, oktober 1997 / ie Kader 4 in bijlage 2 voor voorbeelden van nieuwe werkgelegenheid. Zie Mededeling over hernieuwbare energiebronnen, 1997. Mededeling over een strategie voor de bevordering van warmtekrachtkoppeling, ('OM(97)514 1 ' '* 10 3. 2. Ruimtelijke-ordeningsaspecten De totstandbrenging van een duurzaam Europa hangt nauw samen met aspecten van ruimtelijke ordening, en heeft verschillende gevolgen voor steden en plattelandsgebieden. 3. 2. 1. Stadsontwikkeling Voor de meeste Europeanen is de druk op het stedelijk leefmilieu een punt van toenemende bezorgdheid. Europese steden hebben reeds diverse milieustrategieën ingevoerd, afhankelijk van hun geografische omstandigheden, demografische ontwikkelingen en economische middelen. De behoefte aan een gemeenschappelijk Europees kader is erkend in het Handvest van Europese steden en gemeenten op weg naar duurzaamheid (1994). De Mededeling "Aanzet tot een actieve benadering van de steden in de Europese Unie"19 bepaalt het kader voor verdere actie. Tijdens het "Urban Forum" in 1998, waarin lidstaten, steden, gemeenten en regio's vertegenwoordigd zijn, zal deze Mededeling verder worden uitgewerkt. Ook het initiatief van de Commissie voor een campagne voor duurzame steden en gemeenten (waaraan ongeveer 320 lokale overheden deelnemen namens zo'n 100 miljoen inwoners) zal een belangrijk instrument vormen voor overleg en verdere actie. leefmilieu Vanuit werkgelegenheidsoogpunt biedt de vernieuwing van het stedelijk belangrijke mogelijkheden, niet alleen via de meer traditionele milieu-investeriimen in afvalbehandeling en waterzuivering, maar ook in bredere zin Bouwactiviteiten zoals de renovatie van particuliere en commerciële panden, behoud van het cultureel erfgoed, vernieuwing van stadscentra en stedelijke infrastructuren (inclusief de aanleg van voel- en fietspaden en de uitbouw van het openbaar vervoer) zijn goed voor het scheppen van nieuwe banen, het vergroten van de economische activiteit op lokaal niveau (inclusief in de toeristische sector), het bevorderen van energiebesparing, het verbeteren van de milieukwaliteit en het aanpassen van de woon- en vervoersinfrastructuur aan de eisen van deze tijd. De meeste arbeidsplaatsen in de bouwsector zullen te vinden zijn in het midden- en kleinbedrijf, dat 97% van de 1,8 miljoen ondernemingen in de bouwsector omvat. 3. 2. 2. Plattelandsontwikkeling De voorstellen van de Commissie in het kader van Agenda 2000 betreffen het opzetten van een ondersteunend programma ten aanzien van een plattelandsontwikkelingsbeleid voor de gehele Unie. Om in plattelandsgebieden maximale economische, sociale en milieuvoordelen te kunnen behalen, is een integrale beleidsaanpak nodig met betrekking lot landbouw, bosbouw, toerisme, natuurbehoud en energie De ontwikkeling van nieuwe diensten (b. v. milieuvriendelijke recreatie), de instandhouding van halfnatuurlijke habitats en van de diversiteit van hel platteland, het beheer van natuurlijke en cultuurhistorische rijkdommen (wateren, bossen) zijn belangrijke taken voor plattelandsgemeenschappen, die tal van mogelijkheden bieden voor nieuwe werkgelegenheid. Het feit dat lokale gemeenschappen COM(97)197. Zie kader 5 in bijlage 2 voor geslaagde stedelijke projecten alsmede de Mededeling van de Commissie over "Een Europese strategie 1er stimulering van plaatselijke initiatieven voor ontwikkeling en werk gelegenheid", COM(95)273 van 13. 6. 1995. financieel van deze projecten kunnen profiteren, vormt voor hen een stimulans om de natuurlijke rijkdommen zorgvuldig te beschermen en te beheren. Een ander belangrijk aspect van een meer geïntegreerde aanpak is dat, in het licht van de Structuurfondsen, de ontwikkeling van plattelandsgebieden ook moet leiden tot betere verbindingen tussen het platteland en provinciesteden. Dat zal bijdragen tot economische diversificatie en een dynamischer platteland, wat zowel het milieu als de werkgelegenheid ten goede zal komen. Bij de exploitatie van de aanwezige mogelijkheden in plattelandsgebieden moeten regionale en lokale overheden, boeren, het bedrijfsleven, de financiële sector en NGO's worden betrokken. Door de boeren een grotere rol te geven in het milieubeheer, kunnen op het platteland aanvullende of alternatieve bronnen van inkomsten en werkgelegenheid worden gegenereerd. Er moet meer gebruik worden gemaakt van initiatieven en werkgelegenheidsafspraken om te zorgen voor meer milieuvriendelijke werkgelegenheid en betere leefomstandigheden. lokale 3. 3. Ondersteunend beleid Er zijn verschillende manieren om investeringen in nieuwe schone technologie en nieuwe, minder verspillende productie- en consumptiepatronen te stimuleren. 3. 3. 1. De tenuitvoerlegging van het acquis op milieugebied De Commissie heeft reeds aangegeven hoe de tenuitvoerlegging en handhaving van de milieuwetgeving in de lidstaten verbeterd kan worden. Verder is het de bedoeling om mechanismen in te voeren met het oog op zowel naleving van de wetgeving als effectieve tenuitvoerlegging bestaat een kloof op toepassing ervan investeringsgebied, met name ten aanzien van water, afval en natuurbehoud. Binnen het kader van Agenda 2000 zal voortdurend gestreefd moeten blijven worden naar een optimaal gebruik van de Gemeenschapsgelden ten gunste van regio's en lidstaten die een economische achterstand in te halen hebben, om de integratie van milieu en werkgelegenheid te verbeteren. in de praktijk. Bij de Het is van het grootste belang dat de kandidaat-lidstaten worden voorbereid op de naleving van het acquis communautaire op milieugebied. Voorlopige schattingen geven aan dat de vereiste investeringen zouden kunnen oplopen tot 120 miljard ecu. Het leeuwedeel daarvan zal waarschijnlijk worden gebruikt voor de bestrijding van luchtverontreiniging (40%) en voor water- en afvalwaterzuivering (40%). 21 Wel dient benadrukt te worden dat dergelijke stimuleringsmaatregelen moeten voldoen aan de bestaande EU-regelgeving inzake overheidssteun zoals bepaald in artikel 92-93 van het Verdrag. Mededeling "De tenuitvoerlegging van de communautaire milieuwetgeving", COM(96)500 van 22. 10. 1996. 12 3. 3. 2. Werk- en milieuvriendelijkere belastingheffing In de EU als geheel berust het impliciete belastingtarief nu voor meer dan 42% op arbeid terwijl dat twintig jaar geleden 30% was. Er bestaat nu brede overeenstemming over het feit dat deze ontwikkeling in de belastingheffing juist moet worden omgekeerd door de belastingdruk op arbeid te verlagen ten opzichte van andere factoren. Het is belangrijk dat iedere lidstaat vaststelt hoe een dergelijke verandering in het totale fiscale beleid kan worden ingepast. Alternatieve financieringsmogelijkheden omvatten indirecte belastingen, milieu- of energieheffingen en vermogens- of onroerend-goedbelastingen. Iedere belastinghervorming van dien aard moet de bovengenoemde tendens zo veel mogelijk tenietdoen. tot herstructurering van de communautaire Tegen deze achtergrond heeft de Commissie een voorstel gedaan voor een Richtlijn van de Raad regeling voor de belasting van energieproducten. De voornaamste doelstellingen van dit voorstel zijn om de belasting scheefgroei ten aanzien van verschillende soorten brandstoffen en tussen de lidstaten recht te trekken. De Richtlijn bepaalt dat "de lidstaten bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn ernaar streven iedere toename van hun globale belastingdruk te voorkomen. Teneinde deze doelstelling te verwezenlijken zullen de lidstaten er in het bijzonder naar streven om tegelijkertijd de belastingen en sociale premies op arbeid te verlagen". Volgens schattingen zou de tenuitvoerlegging van de Richtlijn inzake de belasting van energieproducten tot een aanzienlijk aantal nieuwe banen leiden. De Commissie is onlangs met een voorstel gekomen dat de lidstaten de mogelijkheid zou geven om, als experiment, op bepaalde arbeidsintensieve diensten een lager BTW-tarief toe te passen (in plaats van het standaardtarief). Verder heeft een aantal lidstaten een scala aan specifieke maatregelen, inclusief fiscale maatregelen, getroffen om milieugebonden investeringen en werkgelegenheid te stimuleren. Met name versnelde afschrijving van bepaalde soorten investeringen, belastingvrijstellingen voor rente-inkomsten uit groene beleggingsfondsen, en de invoering van specifieke milieu belastingen en bestemmingsheffingen zijn succesvol gebleken. De Commissie heeft een mededeling ingediend om het gebruik van milieubelastingen en -heffingen te ondersteunen en om ervoor te zorgen dat ze worden toegepast op een wijze die strookt met de communautaire wetgeving. 23 25 27 Impliciet belastingtarief: opbrengsten uit belastingen plus sociale premies, gedeeld door de som van alle werknemersvergoedingen. COM(97)30, goedgekeurd op 12 maart 1997. Het werkdocument van de Commissie "Evaluatie van het effect van het voorstel", Addendum van 30. 7. 1997 bij SEC (97)1026 van 23. 5. 1997, geeft schattingen tussen 155. 000 en 457. 000 banen voor de periode tot 2005. Zie kader 1 in bijlage 3. Mededeling van de Commissie over "Milieubelastingen en -heffingen in de gemeenschappelijke markt", COM(97)9 van 26. 3. 1997. 13 3. 3. 3. Technologische beoordeling en ontwikkeling Onderzoek naar en de ontwikkeling van nieuwe, schonere en energiebesparende technologie is essentieel voor de totstandbrenging van een duurzaam Europa. Eerdere communautaire onderzoeks-, technologie- en ontwikkelingsprogramma's, met name het Milieuprogramma, hebben in belangrijke mate bijgedragen tot de ontwikkeling van kennis en instrumenten voor het opbouwen van een duurzaam Europa. Het voorstel van de Commissie voor het Vijfde Kaderprogramma legt extra nadruk op milieu- en werkgelegenheidsvraagstukken. in de publieke als in de particuliere sector is het voor besluitvormers die Zowel werkgelegenheid en duurzame ontwikkeling in hun investeringsbeslissingen willen betrekken, vaak Ie kostbaar om, naast de vraag of hun plannen aan de wettelijke eisen voldoen, ook nog verschillende alternatieven te onderzoeken en Ie beoordelen. Zo hebben ook overheden d\c een stimuleringsprogramma willen opzetten ten aanzien van nieuwe en milieuvriendelijke oplossingen, een goed informatiesysteem nodig. Nieuwe technologieën worden immers gekenmerkt door snelle ontwikkelingen, en sommige zijn vanuit het oogpunt van milieu en werkgelegenheid aantrekkelijker dan andere. Het ziet ernaar uit dat er een flexibel informatiesysteem nodig is voor de verspreiding van de resultaten van technologische beoordelingen op grond van milieu- en sociale criteria Zulke informatie moet worden afgestemd op de behoeften van ondernemers, bankiers, lokale overheden, adviseurs, ingenieursbureaus en anderen die bij investeringsbeslissingen zijn betrokken. Bij het verzamelen en evalueren van deze gegevens moeten technici, producenten en gebruikers van milieutechnologieën, ingenieurs en onderzoekers uit de particuliere en publieke sector worden betrokken. Gezien de sociale aspecten waarmee rekening gehouden moet worden, moeten ook andere belanghebbenden, zoals vakbonden, sociale en milieu gerichte NGO's, financiële instellingen, en ambtenaren uit de lidstaten worden betrokken De EU heeft de behoefte aan sterk gespecialiseerde en technische gegevens als hulpmiddel bij het naleven van de milieuwetgeving reeds erkend door de oprichting van het Europees Bureau voor geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging (IPPC), bij het Instituut voor technologische studie (IPTS). De reikwijdte van de evaluatie die momenteel door het Bureau wordt uitgevoerd, zou uitgebreid kunnen worden naar werkgelegenheid en sectoren die niet onder de IPPC-richtlijn vallen, met name nieuwe (vaak zeer technologie-intensieve) sectoren. 3. 3. 4. Informatieverspreiding in de vorm van werkboeken, databanken, Er zijn tal van initiatieven ontplooid ten aanzien van de productie en verspreiding van informatie informatielijnen, congressen, milieukeurmerken, enz. Op het gebied van milieuvriendelijkere methoden, producten en diensten hebben zowel investeerders als consumenten namelijk behoefte aan informatie over en goede voorbeelden ("best practice") van milieubeheer. ' Er moet nog meer worden gedaan om de informatie systematischer te verspreiden. De totstandbrenging van een telefonische Mededeling betreffende de oprichting van een Huropces Huieau voor geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging, bij liet Instituut voor technologische studie van het Gemeenschappelijk Centrum voor Ondcr/ock, COM( ) 1997 Zie kader I in bijlage 3 voor initiatieven van lidstaten duurzaam Europa vereist nieuwe, actieve informatie-initiatieven om de miljoenen besluitvormers bij particuliere en publieke organisaties in de hele Gemeenschap te kunnen bereiken. 3. 3. 5. Interne en buitenlandse markten Een effectief aanbestedingsbeleid is essentieel voor het verwezenlijken van de doelstellingen van de interne markt: duurzame, aanhoudende groei genereren en banen scheppen; de ontwikkeling bevorderen van bedrijven die de mogelijkheden van de interne markt kunnen benutten en die kunnen concurreren op de wereldmarkt; zorgen dat belastingbetalers en gebruikers van openbare voorzieningen waar voor hun geld krijgen. 30 Het •aanbestedingsbeleid van de EU biedt aanbestedende diensten een aantal mogelijkheden om sociale en milieuoverwegingen in aanmerking te nemen bij de aanbestedingen die ze doen De Commissie zal deze kwestie in een binnenkort te verschijnen mededeling verder uitwerken Een sterke interne vraag naar milieuvriendelijke producten, diensten en technologieën vormt de basis voor het gebruikmaken van de mogelijkheden op de wereldmarkt. De voornaamste concurrenten van de Unie, zoals Japan, de VS en Canada, ontwikkelen exportbevorderende initiatieven. Recente EU-initiatieven zoals het communautaire Regional Institute of Environmental Technology (RIET) in Singapore lijken positief omdat ze Europese expertise bevorderen in een context van internationale samenwerking. Wat dat betreft moet deze ook beter worden geïntegreerd in de communautaire programma's zoals het Ontwikkelingsfonds 3. 4. Bijstelling van het arbeidsmarktbeleid In haar richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten in W8 beeft de Commissie een nieuwe werkgelegen heidsstrategie geschetst, gebaseerd op een stabiliteits- en groeigericht macro-economisch beleid en een actiever arbeidsmarkt- en ander structureel beleid. De richtsnoeren omvatten vier prioriteiten: ondernemingszin, arbeidsinzetbaarheid, aanpassingsvermogen en gelijke kansen. Door toepassing van deze richtsnoeren zal het werkgelegenheidsbeleid in de lidstaten ervoor zorgen dat de economische herstructurering beter verloopt, ongeacht of die te maken heeft met nieuwe technologie, internationale handel of de totstandbrenging van een duurzaam Europa. In het beleid van de lidstaten zal echter, in samenhang met het tot stand brengen van een duurzaam Europa, meer aandacht moeten worden besteed aan de mogelijkheden op werkgelegenheidsgebied en de behoefte aan nieuwe deskundigheid Er zijn nieuwe opleidings- en onderwijspatronen nodig om de nieuwe milieuvriendelijke technologie en infrastructuur tot stand te brengen en te gebruiken. Bovendien zal de ontwikkeling naar duurzaamheid ook een gemotiveerde beroepsbevolking vereisen met speciale deskundigheid en een sterk ontwikkeld milieubewustzijn, en dus ook een goed opleidingsniveau. Het bestaande onderwijs- en opleidingsaanbod, zowel voor managers als voor medewerkers, voldoet echter bij lange na niet aan dergelijke eisen. FAST bijvoorbeeld. Groenboek van de Commissie over de overheidsopdrachten in de Europese Unie, 1996. 15 Uit de gegevens over het gebrek aan milieugebonden deskundigheid blijkt dat er behoefte is aan allerlei verschillende mensen. Vanuit beroepsperspectief gezien gaat het onder meer om biologen en scheikundigen, geologen en landmeters, architecten en planologen, civiel ingenieurs, werktuigbouwkundigen, elektrotechnici, procesingenieurs, milieutechnologen, praktijk- en opleidingsdeskundigen. In de lidstaten blijken met succes allerlei verschillende arbeidsmarktmaatregelen en milieu initiatieven te zijn genomen. Primair gaat het om het behoud van het cultureel erfgoed, milieubescherming, en sanering. Op lokaal of regionaal niveau zijn tal van veelbelovende beleidsprogramma's en -maatregelen ontwikkeld, zoals het Ecologisch Herstel program m a in Berlijn. De uitwisseling van dergelijke informatie zou verbeterd kunnen worden via netwerken van plaatselijke actoren. Bij toenemende aantallen projecten zullen die ook interessant worden in het kader van de meerjarenprogramma's van de lidstaten. 3. 5. Financiële ondersteuning 3. 5. 1. Gemeenschapsuitgaveii Het Europees Parlement heeft laten weten dat het wil doorgaan met het "groener" maken van de EU-begroting. De Commissie deelt deze opvatting en wil tevens zorgen voor helere mechanismen om de milieueffecten van de uitgaven van de Gemeenschap voldoende in aanmerking te kunnen nemen. Bovendien heeft de Commissie, in het kader van Agenda 2000, en aangegeven werkgelegenheidsdoelstellingen moeten worden gespecificeerd in de voorstellen voor nieuwe voorschriften voor de Fondsen. waarbinnen globaal milieu- kader het de afvalstoffenbeheer, bodemontsmetting, Via de Structuurfondsen en diverse communautaire initiatieven wordt reeds een belangrijk deel van de EU-begroting besteed aan milieuprojecten op het gebied van onder meer afval waterzuivering, lucht verontreiniging, ondersteuning van schone technologie, schonere productie, recvclinu van industrieel afval, milieubeheer. Het Cohesiefonds besteedt de ene helft van zijn middelen aan milieu-infrastructuur en de andere helft aan vervoersstructuren, soms voor het openbaar vervoer. ' Door deze kapitaalinvesteringen zijn banen gecreëerd in de bouw. de productie van machines en andere apparatuur, en later ook in de bediening en het onderhoud daarvan Bovendien moeten er milieueffectrapportages worden gemaakt als hel gaat om de financiering van grote projecten door de Structuurfondsen. terugdringing van I lel Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) heeft bijgedragen lol het behoud van banen op het platteland en in bepaalde opzichten ook tot de bescherming van het milieu Wat dit KAST bijvoorbeeld. Zie kader 2 in bijlage 3 voor aibeidsmarklgcrichle maatregelen van lidstaten. Zie ook lïnropesc Waarncmingspost voor de werkgelegenheid, "Tableau de Bord" 1966. Zie kader 5 in bijlage 2. EP-rcsolulic over richtsnoeren voor de begroting van 1997, 28 maart 1996, paragraaf 28 Ongeveer 6 miljard ecu uil de totale EU-begroting. Mededeling "Cohesiebeleid en hel milieu", COM(95)509. Mededeling over slmcluui maatregelen en werkgelegenheid. 1996. Een voorbeeld: de programmas van hel Regionaal honds mei betrekking tot de ontwikkeling van de spoorwegen in Italië en Griekenland hebben ge/orgd voor het scheppen of hel behoud van'64. 000 banen. laatste betreft zijn met name de begeleidende maatregelen ter bevordering van de milieubescherming en de instandhouding van het platteland van belang geweest (milieu maatregelen voor de landbouw, bebossing van bouwland). Daarbij gaat het onder meer om extensivering van akkerbouw en veeteelt, biologische landbouw, het fokken van bedreigde rassen, onderhoud van braakliggende grond, langdurige braaklegging en scholing. 38 Bovendien zijn de middelen die beschikbaar zijn gekomen via de communautaire kader programma's voor onderzoek, technologie en ontwikkeling, deels bestemd voor OT&O op milieugebied. De beschikbaarheid van financiering voor milieu-investeringen heeft duidelijk een positief effect gehad op de werkgelegenheid. Veel EU-programma's en -initiatieven hebben daar een rol in gespeeld: het proefproject "Groei en milieu" (met garanties op leningen voor KMO's), het Europees Investeringsfonds (EIF), URBAN, LEADER, het voorgestelde Europese Loan Insurance Scheme for Employment (ELISE), LIFE. Deze en andere ervaringen zullen moeten worden opgenomen in het operationeel vervolg van Agenda 2000 3. 5. 2. De Europese Investeringsbank Naar aanleiding van de fop van Amsterdam heeft de Europese Investeringsbank, die reeds ongeveer een derde van haar middelen in milieuprojecten investeert, plannen om een nog grotere rol te gaan spelen in de ondersteuning van milieuprojecten door • haar activiteiten op het gebied van onderwijs, gezondheid, stedelijk milieubescherming uit te breiden, • haar activiteiten op het gebied van TEN's en KMO's te versterken via een tijdelijke verhoging van het financieringsplafond tot 75% van de kosten van TEN's en milieuprojecten, • een deel van het overschot van 1996 te gebruiken voor financiële instrumenten (inclusief risicokapitaal) voor innovatieve KMO's. leefmilieu en De Commissie hoopt dat deze plannen spoedig door het bestuur van de E1B worden goedgekeurd, zodat de inspanningen ten aanzien van milieuprojecten kunnen worden opgevoerd. 3. 5. 3. Gebruiksrechten ftnancieringsvormen Naarmate de overheidsgelden afkomstig uit de algemene belastingheffing teruglopen, komen er nieuwe rekening brengen van milieuvoorzieningen Hierdoor worden niet alleen de milieu-uitgaven minder afhankelijk van overheidsbudgetten, maar ontstaan er ook mogelijkheden om de algehele economische efficiëntie te vergroten door een meer algemene toepassing van het principe 'de vervuiler betaalt". Tenslotte leveren gebruiksrechten inkomsten op voor publieke of particuliere bedrijven en, in ruimere zin, maken ze financiering via de banken gemakkelijker. stand, zoals het tot in w Werknotities over het (iLB, "Landbouw en milieu", 1997 Het Vierde Kaderprogramma, met een begroting van 12. 1 miljard een, omvatte bijvoorbeeld sub programma's op het gebied van schone en efficiënte technologie, milieu en klimaat, en sociaal- economisch onderzoek, /ie kader (> in bijlage ?. 17 4. Hoe verder - kernactiviteiten De totstandbrenging van een duurzaam Europa vereist nieuwe technologieën en nieuwe investeringen. Daarvoor zullen verschillende beleidsinstrumenten ingezet moeten worden en zullen alle partners moeten meewerken, op EU-, lidstaat-, bedrijfs- en lokaal niveau, inclusief de particuliere sector, overheidsinstanties en NGO's. Initiatieven gericht op betere van gegevensverzameling langetermijnstrategieën van de lidstaten zullen door de Commissie worden ondersteund en gestimuleerd. De Commissie stelt de volgende kernactiviteiten voor: ontwikkeling behoeve -analyse van ten de en 4. 1. "Benchmarking" ten aanzien van milieu en werkgelegenheid De ontwikkeling van "benchmarking" op milieu- en/of werkgelegenheidsgebied per bedrijfstak kan ertoe bijdragen dat investeringen worden omgebogen naar schonere en energiebesparende producten en procédés. De Europese Commissie zal initiatieven ontplooien om te zorgen voor referentiecriteria en om de noodzakelijke informatie te verzamelen in partnerschap met alle relevante betrokkenen, met name de lidstaten en de bedrijfstakken 4. 2. Technologische beoordeling en ontwikkeling ten aanzien van de beste De Commissie zal de bestaande onderzoeksprogramma's beschikbare technologieën verbreden door daarin ook werkgelegenheidseffecten en een meer gedetailleerde beoordeling van energie- en hulpbronnenverbruik op te nemen. Er zullen passende initiatieven worden genomen om te zorgen dat de lijst van sectoren die thans worden beoordeeld, wordt uitgebreid met nieuwe, zich ontwikkelende technologieën 4. 3. Voortbouwen op Agenda 2000 Er moet in nog sterkere mate naar worden gestreefd dat de Europese financiële instrumenten (Structuurfondsen, Cohesiefonds, communautaire initiatieven) tegelijkertijd bijdragen aan economische groei, werkgelegenheid en duurzame ontwikkeling. De voorstellen die in Agenda 2000 worden gedaan zijn een eerste stap in de goede richting. Ze zullen verder ontwikkeld moeten worden via actieve samenwerking met de lidstaten, bijvoorbeeld door de juiste criteria vast te stellen. Regionale/lokale actoren dienen het initiatief te nemen door programma's en projecten met een sterke nadruk op werkgelegenheid en milieu in te dienen, en het welslagen daarvan te garanderen door samenwerkingsverbanden te vormen die niet alleen overheden maar ook alle andere belanghebbende partijen omvatten In dit kader zijn stadsvernieuwings- en plattelandsontwikkelmgsprojecten van speciaal belang. De lidstaten moeten de samenhang tussen stadsontwikkeling, milieubescherming en werk gelegenheid versterken door stadsvernieuwingsplannen te ontwikkelen die zich concentreren op terreinen met een speciaal potentieel voor milieuwerkgelegenheid. Regionale/lokale actoren moeten concrete actie ondernemen om deze plannen binnen een afgesproken termijn uit te voeren De Europese Commissie zal dit ondersteunen in haar vervolg op de Mededeling over stedelijke aangelegenheden en zal er ook bij de voorbereiding van het "Urban Forum" in l(W8 voor zorgen dat die koers wordt ondersteund. In haar voorstel voor Agenda 2000 heeft de Europese Commissie aangegeven dat de herziening van het GLB moet worden voortgezet om te komen tot een beter evenwicht tussen landbouwproductie, milieubescherming en werkgelegenheid. Gehoor geven aan de eisen van het milieu kan voor plattelandsgemeenschappen nieuwe activiteiten opleveren. Verdere stimulering van de productie van kwaliteitsproducten biedt de Europese boeren nieuwe marktperspectieven. agrarische milieumaatregelen zullen in toenemende mate leiden tot nieuwe werkgelegenheid en zullen tegelijkertijd de milieukwaliteit op het platteland verbeteren. landbouwsystemen Alternatieve gerichte en Door de ontwikkeling van nieuwe functies, zoals toerisme en het beheer van natuurlijke hulpbronnen, zullen er nieuwe mogelijkheden ontstaan voor werkgelegenheid op hel platteland. Daarnaast zullen de Structuurfondsen meer in het algemeen bijdragen tot economische diversificatie in daarvoor in aanmerking komende plattelandsgebieden, en mensen nog meer stimuleren om op het platteland te blijven en daarmee de verwaarlozing van het land tegen te gaan. 4. 4. Belasting- en prijsstructuren De tendens naar een steeds grotere belastingdruk op arbeid moet worden omgekeerd, liet voorstel van de Commissie voor een belasting op energieproducten moet worden gezien als een eerste stap op weg naar de integratie van de nieuwe doelstellingen van het Verdrag in hel fiscale beleid. Als onderdeel van haar algemene beleid om een combinatie van kosteneffectieve instrumenten toe te passen in het milieubeleid, zal de Commissie blijven streven naar correctie van de bestaande onevenwichtigheden in het huidige belastingstelsel, en hoge prioriteit toekennen aan het gebruik van marktgerichte instrumenten, inclusief instrumenten van fiscale aard. 4. 5. Onderwijs en scholing op milieugebied Er is grote behoefte aan specifieke beroepskwalificaties voor nieuwe en gewijzigde functies De Commissie is voornemens om met betrekking tot milieuonderwijs en -scholing een specifieke koers te presenteren. De voorbereiding van werknemers op milieuvriendelijkere productiemethoden moet worden bewerkstelligd via een actief arbeidsmarktbeleid dat zich op de totale beroepsbevolking richt en extra nadruk legt op mogelijkheden voor de herintreding van werklozen De lulstaten moeten een dergelijk arbeidsmarktbeleid voeren in het kader van de werkgelegenheids richtsnoeren (ondernemingszin, aanpassingsvermogen, arbeidsinzetbaarheid en gelijke kansen), waarover ze regelmatig verslag moeten uitbrengen. De stand van zaken ten aanzien van maatregelen die zowel het milieu als de werkgelegenheid ten goede komen, zoals belastingheffing en scholing/onderwijs, zal worden opgenomen in het EU-werkgelegenheidsverslag 1998 ()()()()() BIJLAGE l- Milieubedrijven in de EU, 1994 De belangrijkste activiteiten van milieubedrijven zijn: walcr- en afvalwaterzuivering (42% van HU-lolaal); afvalstoffcnbeheer en recycling (29%); terugdringing van luchtverontreiniging (19%): tcnigdringing van geluids- en trillingshinder; sanering van verontreinigde grond en water; milieuonderzoek en -ontwikkeling, en milieudienstverlening en -advies. Zo'n 20 tot 30. 000 bedrijven, van klein tot groot, hebben een miljoen mensen in dienst, terwijl in aanverwante sectoren nog een half miljoen mensen werkzaam is. In 1994 bedroeg de opbrengst 90 miljard ecu (waaronder zowel publieke als particuliere klanten). De groolstc markten voor deze nieuwe activiteiten en arbeidsplaatsen zijn: Duitsland (35% van de totale opbrengst in de EU), gevolgd door Frankrijk (20%), het Verenigd Koninkrijk (12%), Italië (10%), Nederland (X%) en Oostenrijk (4%). Nationaal gezien zijn milieubedrijven het belangrijkst in Oostenrijk (omzet van de bedrijfstak vormt 2,3% van het BBP), Nederland (2,3%), Duitsland (2%), Frankrijk (1,5%) en Zweden (1,5%). Bij een miniere definitie van milieuwerkgelegenheid ligt het totaal eerder in de buurt van 3,5 miljoen banen, dat wil zeggen als hernieuwbare energie, recycling, natuur- en landschapsbcschcrming en milieuvriendelijke renovatie van stedelijke gebieden worden meegeteld. Bronnen: "An estimate of eco-industries in llie lùiropean Union 1994", l-icotec/ BUM1:/ ll'O in opdradii \;in IXi XI en Isurostal, 1997, en litiroslat voorhel liU-werkgelegenheidsvcrslag l'>97 20 BIJLAGE 2- Voorbeelden van "goede praktijken" KADER 1- Afvalminimalisering in de Britse Aire-Caldcr-rcgio Doel van het Aire-Caldcr-projcct was om te laten zien dat kostenbesparingen via afvalminimalisering voor de betrokken bedrijven allerlei voordelen kunnen opleveren. Daarbij gaat het onder meer om verbeterde winstgevendheid, meer concurrentievoordeel, betere naleving van de regelgeving en een vermindering van risico's voor het bedrijf. Airc-Caldcr diende als demonstratieproject voor andere bedrijven en bedrijfstakken in hel Verenigd Koninkrijk De bedoeling was om de resultaten van hel project op grote schaal Ie verspreiden om de voordelen van afvalminimalisering onderde aandacht Ie brengen. Hel programma wilde laten zien dal, hoe klein een bedrijf ook is. er via een fundamenteel andere benadering van vervuilingsbeslrijding blijvende voordelen kunnen worden geboekt. De voornaamste doelstellingen van het project waren: * hel bevorderen van een systematische benadering van afvalminimalisering die voor grote en kleine bedrijven toepasbaar zou zijn zonder hulp van adviseurs of andere instanties: * liet vaststellen en kwantificeren van mogelijkheden en methoden voor afvalminimalisering. Evaluatie win kosten, tcrugvcrdicnpcriodcs en potentiële afvalrcductic; * een verschuiving in de afvalbchecrslnicluur van inzameling en verwijdering naar preventie en minimali sering; * het opzetten van een samenwerkingsverband tussen het bedrijfsleven, regelgevende instanties en subsidie- verstrekkers voor de aanpak van afvalminimalisering. De resultaten: Het programma liep 18 maanden. Aan het einde van die periode waren de resultaten voor de 11 deelnemende bedrijven: 2,5 miljoen ecu jaarlijkse kostenbesparingen via 542 verschillende efficiëntie- verhogende maatregelen. Eenjaar na het einde van het project, in september 1994. waren de besparingen opgelopen tot 4,1 miljoen ecu per jaar via 671 cfficiënlicmaatrcgclcn. Tien procent van de getroffen maatregelen was kostenneutraal, terwijl nog eens 60% een lenigvcrdicnlijd van minder dan I jaar had. De vastgestelde besparingen bedroegen in totaal 0. 3% van de omzet van de deelnemende bedrijven. Mede dooi deze besparingen zijn deze bedrijven concurrerende!' en efficiënter geworden. Daardoor zijn ook tie mogelijkheden voor werkgelegenheid op lange termijn bij deze bedrijven verbeterd. De milieuvoordelen waren eveneens aanzienlijk. In september 1994 was er: * een vermindering van afvalwatcrlozingcn op de riolering met 600. 000 m' per jaar * een vermindering van de lozingen op rivieren met 36. 000 m3 per jaar * een daling met 15% van het waterverbruik. Bron: Ecotec (in opdracht van de Europese Commissie): Encouraging Sustainable Development through Objective 2 Programmes: Guidance for Programme Managers, Final Report. Bnissel \w? KADER 2- Invoering van schonere technologie in een Nederlandse leerlooierij Het bedrijf: Een leerlooierij die leer maakt voor de meubel- en autoindustric. met 107 werknemers en een omzet van 40 miljoen gulden (1993), die wordt geconfronteerd met toenemende concurrentie maar desondanks voor een proactieve benadering van milieukwesties kicsl. De investeringen: Tussen 1985 en 1993 investeerde het bedrijf 5 miljoen gulden in de ontwikkeling en invoering van een nieuwe schone onlharingslechnologie. kosten 1,5 miljoen in 1990-1991, evenveel als hel nettoresultaat van hel bedrijf over 1990. Hel bedrijf ontving een subsidie van WO. 000 gulden uit een Icchnologieprogrnnuua van de overheid De voordelen: * een verbeterde leefomgeving lond hel bedrijf vanwege minder gebruik van chemicaliën vooi tie vernietiging van haren, minder afvalproduclic. betere kwaliteit van hel afvalwater. * bedrijfseconomische effecten: lagere milieukosteu (van 3,5% naar 2% van de omzet), lagere kosicn voor chemicaliën, opbrengsten uit de verkoop van uit de huiden verwijderde haren, een beter imago, minder verzuim, het effectief rendement van de investeringen is berekend op 40%, * werkgelegenheidseffecten: aanstelling van een milicucoördinator, verder een stijging van het vereiste opleidingsniveau van de medewerkers (technici, chemici), minder behoefte aan lager opgeleid personeel (tot 30% minder!). In verband met de verwachte productietoename zijn deze laatslcn niet ontslagen. * sociale effecten: betere luchtkwaliteit voor werknemers en omwonenden. Bron: "Case Study Three: Cleaner Technology", Arthur D. Little in opdracht van de (Jrocp voor Prospectief Onderzoek, Europese Commissie. 1995. KADER 3- Herfabricage van aandrijfassen in Frankrijk Een Franse fabrikant van aandrijfassen voor de autoindustrie breidde zijn bedrijf in 1976 uit met de herfabricage van aandrijfassen. Tegenwoordig zijn er 100 mensen werkzaam (80 fulltime) in dal bedrijfsonderdeel. In 10 jaar steeg de productie van 50. 000 tot meer dan 427. 000 eenheden, en het aantal modellen nam toe van 50 tot 275. In 1996 bedroeg de omzet 18 miljoen ecu. Ter vergelijking: het bedrijf produceert jaarlijks ook 3,5 miljoen nieuwe aandrijfassen. Concurrentiepositie: De hergefabriceerde aandrijfassen zijn van hoge kwaliteit en zijn 50% goedkoper dan de nieuwe. De productiekosten zijn lager dan voor nieuwe aandrijfassen (respectievelijk 18,5 en 38) en de productie is winstgevend. De herfabricage is weliswaar ondergeschikt aan de productie van nieuwe aandrijfassen, maar is goed voor het imago van de onderneming. Milieu: De milieueffecten van herfabricage zijn geringer dan bij de productie van nieuwe aandrijfassen: minder verbruik van grondstoffen en 24% minder energieverbruik. De afvalproductie per eenheid is weliswaar lager, maar de afValverwijderingskosten zijn 6 maal zo hoog als voor nieuwe aandrijfassen en zijn sinds 1994 met een factor 5 gestegen. De verwijderingskosten voor vaste afvalstoffen (metaalafVal, smeermiddelen en schuurafval) zijn per eenheid 26 maal zo hoog. Arbeid: Herfabricage is twee maal zo arbeidsintensief als nieuwe vervaardiging en de arbeidsplaatsen vereisen een hoger opleidingsniveau Resultaten: goed voor concurrentiepositie, werkgelegenheid en milieu, hoewel dit enigszins wordt getemperd door de hogere kosten van afValbehandeling. Bron: "Case Study Six: Effect of Extending Product Service Life on Competitiveness, Employment and Environment", Arthur D. Little in opdracht van de Groep voor Prospectief Onderzoek, Europese Commissie, 1997. KADER 4- Voorbeelden van nieuwe werkgelegenheid via energiebesparing en duurzame energie * Toepassing van 26 BBT's voor energiebesparing en -efficiëntie: netto kosten = 19 miljard ecu voor de EU- 12, resultaat 690. 000 nieuwe banen. (Bron: Ecotec in opdracht van de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden, 1994). * Vervanging van alle enkel-glas-ramen in het totale woningbestand in de EU door hoogwaardige dubbele beglazing. Resultaten: investeringen van 84 miljard ecu (over 10 jaar) en 127. 000 nieuwe banen voor een duur van 10 jaar. (Bron: Industries du Verre en DG XVII- Thermie, 1995). * Invoering van de beste ondersteuningsmaatregelen voor duurzame energie uit de afzonderlijke landen in alle andere EU-staten: extra investeringen van 180 miljard ecu tot 2020 en 500. 000 extra arbeidsplaatsen. (Bron: Teres II/Altener, DG XVII, 1966). * Er zouden circa 3,4 miljoen "baan-jaren" kunnen worden gecreëerd door de installatie van energiezuinige apparatuur en materialen. In de beginfase zal de overgrote meerderheid van de banen zich voordoen in de distributie en installatie (niet in de vervaardiging) van de goederen en de apparatuur. (Bron: Euro ACE). KADER 5- Voorbeelden van geslaagde milieuprojecten in steden * Met nieuwe werklozen: (i) Berlijn, waar een project werd opgezet op het gebied van stedelijke inrichting, stadsvernieuwing, het "groener" maken van de stad, invoering van schone technologie bij KMO's en waterbesparende maatregelen, en (ii) Tampere, Finland, waar jongeren worden ingezet bij allerlei activiteiten: recycling, het opknappen van voertuigen, afvalstoffenbeheer. * Met diverse groepen werklozen: Glasgow, Schotland, waar tijdelijke banen en opleidingsmogelijkheden, deels op milieugebied, worden geschapen om iets te doen aan het sociale probleem van werklozen, zonder dat er daadwerkelijk zicht is op een echte baan. * Met werkloze jongeren: (i) Baix Llobregat, Spanje, waar jongeren werkzaam zijn in het herstel en de bevordering van het artistieke of culturele erfgoed, het herstel van de stedelijke omgeving of het milieu, en (ii) Straatsburg, Frankrijk, waar bedrijven zijn opgezet waar jongeren (met sociale problemen) werkzaam zijn in de inzameling en recycling van huishoudelijke goederen. * Met hoogopgeleide werklozen: Stockholm, Zweden, waar mensen met een milieugerichte opleiding worden geholpen bij het vinden van een baan in het bedrijfsleven. * Met werklozen uit achterstandsgroepen: Graz, Oostenrijk, waar in samenwerking met lokale bedrijven en gemeentelijke afvaldiensten recyclingprojecten zijn opgezet, met een hoge doorstroming naar de reguliere arbeidsmarkt. Bron: "Job Creation in the Environmental Sector", Europese Academie voor het Stadsmilieu, in opdracht van DG V, 1997. 22 KADER 6- Werkgelegenheidseffect van LIFE-Nature-projecten De 63 projecten van LIFE-Nature in 1996 kostten 45 miljoen ecu en leverden ongeveer 500 volledige banen op (verdeeld over 1300 werknemers), waarvan er 300 rechtstreeks het gevolg zijn van EU-subsidies en 200 samenhangen met financiering door de lidstaten. Aangezien de projecten een gemiddelde duur hebben van 3,3 jaar, zijn er met de LIFE-middelen van 1996 ongeveer 1500 volledige banen gecreëerd. De kosten van een volledige baan bedragen voor de EU rond de 30. 000 ecu per jaar. Bron: "Life-Nature 1996 & L'Emploi", Ecosphère in opdracht van DG XI, 1997. 23 B I J L A GE 3- Voorbeelden van acties van de lidstaten KADER 1- Directe en indirecte steun van de lidstaten ten behoeve van milieuwerkgelegenheid - Maatregelen ten aanzien van informatieverstrekking zodat markten beter kunnen functioneren: informatie over beste beschikbare technologieën via databanken, telefonische informatielijnen, handleidingen, fact sheets, beurzen, congressen, info-centra, "observatoires". Ook informatie over exportmarkten, over producten (milieukeurmerken) en over bedrijven (milieu-auditing, richtsnoeren voor milieuverslaglegging). - Vrijwillige overeenkomsten met bepaalde sectoren (producenten van gevaarlijk afval, over recycling van producten), samenwerkingsovereenkomsten tussen verschillende niveaus van openbaar bestuur met betrekking tot milieu-infrastructuren, samenwerking tussen regio's voor de uitwisseling van informatie over milieu projecten, steun aan netwerken/samenwerkingsverbanden/verenigingen van bedrijven. - Financiële steun voor investeringen, bouwactiviteiten of scholing op het gebied van schonere technologie of energiebesparing (vaak via een technologisch steunprogramma en soms via proefprojecten), subsidie voor banenprogramma's op milieugebied (voor natuurbeschermingsprojecten, terugdringing van geluidshinder langs wegen, voor het tijdelijk inhuren van milieu-auditors/-adviseurs, via milieuvriendelijke stadsvernieuwings programma's, enz. ) - Fiscale maatregelen zoals het toestaan van versnelde afschrijving van milieu-investeringen of bouw activiteiten, belastingvoordeel bij rente-inkomsten uit "groene beleggingsfondsen", lager BTW-tarief voor hernieuwbare hulpbronnen. De heffingen op afvalproductie en waterverbruik en de C02/energieheffmg die in diverse EU-lidstaten bestaan, moeten ook worden gezien als stimuleringsmaatregelen om te investeren in schonere productie en energiebesparing. - Ondersteuning van O&O en innovatie. KADER 2- Voorbeelden van arbeidsmarktgerichte acties van de lidstaten - Verbetering van het leefmilieu door subsidies tot 50% van de door particuliere huishoudens of woningbezitters te betalen loonkosten voor onderhoudswerkzaamheden (effect: ongeveer 5000 banen erbij); de vaststelling van een besluit inzake afvalverwijdering en -recycling in 1993, met inbegrip van subsidies voor projecten enz. (Denemarken); - Leerwerkplaatsen (Programa de Escueïas-Taller), een theoretisch-praktisch opleidingsprogramma voor werkloze jongeren, waarbij zowel theorie als stages betrekking hebben op het behoud van het cultureel erfgoed (Spanje); - Financiële steun voor werklozenorganisaties; steeds meer aandacht voor milieuvraagstukken bij alle activiteiten in de samenleving en in bedrijven, gepaard met de ontwikkeling van de noodzakelijke know-how en technologie (Finland); - Woonhuizenprogramma (renovatie); Wet nr. 451/94 introduceerde nieuwe regels voor werk "in het algemeen belang", onder meer op het gebied van cultureel erfgoed, bescherming van het milieu, stadsvernieuwing, en steun aan KMO's (Italië); - Stelsel van stimuleringsmaatregelen voor jonge ondernemers, onder meer voor projecten op milieugebied (Portugal); - Subsidies voor stads- en plattelandsvernieuwing via het "Single Regeneration Budget" (SRB). Partnerschappen in bedrijvenstimuleringsgebieden bevorderen de totstandkoming van nieuwe banen en investeringen via het bruikbaar maken en gebruiken van verlaten en braakliggende terreinen (Verenigd Koninkrijk). - Het scheppen van nieuwe, vaste banen op het gebied van afvalbeheer en milieuadvies (Oostenrijk). 24 ISSN 0254-1513 COM(97) 592 def. DOCUMENTEN NL 14 04 05 Catalogusnummer : CB-CO-97-642-NL-C ISBN 92-78-28051-8 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg


title: VERORDENING (EG) Nr. 2290/97 VAN DE COMMISSIE van 18 november 1997 tot vaststelling van forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijzen van bepaalde soorten groenten en fruit

eurovoc_concepts:
agri-monetary policy
citrus fruit
fruit vegetable
grape
import price
pip fruit


title: Resolução legislativa que contém o parecer do Parlamento Europeu sobre a proposta de recomendação do Conselho sobre a cooperação europeia com vista à garantia da qualidade do ensino superior (COM(97)0159 C4-0263/97 97/0121(SYN))

eurovoc_concepts:
EU programme
European cooperation
education policy
exchange of information
higher education
information network
project evaluation
quality control circle
teaching curriculum

formats: html print


title: Rådets forordning (EF) nr. 2321/97 af 18. november 1997 om ændring af forordning (EØF) nr. 805/68 om den fælles markedsordning for oksekød

eurovoc_concepts:
beef
calf
common organisation of markets
slaughter premium


title: Πρόταση κανονισμού (ΕΚ) του Συμβουλίου περί θεσπίσεως μηχανισμού παρέμβασης της Επιτροπής για την κατάργηση ορισμένων εμποδίων στις συναλλαγές

eurovoc_concepts:
EU action
EU law
free movement of goods
liberalisation of trade
trade restriction

formats: html pdf print

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 18. 11. 1997 COM(97) 619 τελικό 97/0330 (CNS) Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΚ) ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της περί θεσπίσεως μηχανισμού παρέμβασης της Επιτροπής για την κατάργηση ορισμένων εμποδίων στις συναλλαγές (υποβληθείσα από την Επιτροπή) ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΕΝΙΚΑ Πλαίσιο Α/ Οι παραβιάσεις της αργής TTÎC ελεύθεοης κυκλοφοοίας των ειιποοευμάτων 1. Η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων αποτελεί μία από τις θεμελιώδεις αρχές της Ευρωπαϊκής Κοινότητας- αυτή η αρχή εμπεριέχεται στο άρθρο 7Α της Συνθήκης και εξασφαλίζεται κυρίως από την τήρηση εκ μέρους των κρατών μελών των άρθρων 30 έως 36 της συνθήκης ΕΚ. Τόσο οι πολίτες όσο και οι οικονομικοί φορείς αντιλαμβάνονται καθημερινώς τα πλεονεκτήματα που απορρέουν. Αλλά δίνουν επίσης ιδιαίτερη προσοχή στις δυσλειτουργίες που συνεχίζουν να υφίστανται ή ανακύπτουν αιφνίδια. 2. Πράγματι, από διάφορα παραδείγματα προκύπτει ότι η αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων μπορεί να παραβιαστεί κατάφωρα. Αυτές οι παραβιάσεις μπορούν να λάβουν διάφορες μορφές αλλά οι πιο θεαματικές είναι αναμφίβολα η αιφνίδια και αδικαιολόγητη απαγόρευση των εισαγωγών προϊόντων από άλλα κράτη μέλη, η ακινητοποίηση ή ακόμη και η καταστροφή τους. Αυτές οι παραβιάσεις μπορούν να διαταράξουν σε σοβαρό βαθμό την καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και να προκαλέσουν αναμφισβήτητες ζημίες στους οικονομικούς φορείς, πράγμα που επιβάλλει την ταχεία αντιμετώπιση τους. Για να αντιμετωπίσει αυτές τις σοβαρές παραβιάσεις, η Κοινότητα πρέπει να διαθέτει αποτελεσματικά μέσα δράσης, διαφορετικά θα κατηγορηθεί ότι δεν εξασφαλίζει την αποτελεσματική προστασία των δικαιωμάτων των ιδιωτών και ότι ανέχεται τη διακύβεση μιας εκ των θεμελιωδών αρχών της Κοινότητας. Ωστόσο, είναι φανερό ότι τα υφιστάμενα μέσα δράσης δεν επιτρέπουν κατ'ανάγκη την αντιμετώπιση ορισμένων σοβαρών παραβάσεων του κοινοτικού δικαίου με την απαιτούμενη ταχύτητα. Β/ Τα υοιστάιιενα ιχέσα δράσης στο κοινοτικό επίπεδο 3. Τα υφιστάμενα μέσα δράσης για την αντιμετώπιση των παραβάσεων του κοινοτικού δικαίου εντάσσονται σε δύο κατηγορίες: αφενός, οι ιδιώτες μπορούν να επικαλεστούν τα δικαιώματα τους ενώπιον των εθνικών δικαιοδοτικών οργάνων και, αφετέρου, η Επιτροπή και/ή ένα κράτος μέλος έχουν τη δυνατότητα να προσφύγουν στο Δικαστήριο στο πλαίσιο διαδικασίας για τη διαπίστωση παράβασης υποχρεώσεως (άρθρα 169 και 170). Παρά το γεγονός ότι η Επιτροπή ενθαρρύνει τις προσφυγές στα εθνικά δικαιοδοτικά όργανα, διαπιστώνει τον υψηλό αριθμό των καταγγελιών που της υποβάλλονται προκειμένου να κινήσει τη διαδικασία για τη διαπίστωση παράβασης υποχρεώσεως. Οι ιδιώτες συνεχίζουν έτσι να ασκούν το νόμιμο δικαίωμα τους να καταγγέλλουν μια παράβαση του κοινοτικού δικαίου που τους θίγει. Η διαδικασία διαπίστωσης παράβασης περιλαμβάνει δύο στάδια, το ένα προδικαστικό (προειδοποιητική επιστολή και αιτιολογημένη γνώμη) και το άλλο δικαστικό (προσφυγή και διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου). Αυτή η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει μεγάλο χρονικό διάστημα μέχρι την έκδοση της απόφασης του Δικαστηρίου με την οποία διαπιστώνεται η παράβαση. Γ/Το αίττιαα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ααστεονταμ 4. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Αμστερνταμ της 16ης και 17ης Ιουνίου 1997 ζήτησε από την Επιτροπή στο πλαίσιο των συμπερασμάτων του σχετικά με το σχέδιο δράσης υπέρ της εσωτερικής αγοράς «να εξετάσει τα μέσα προκειμένου να διασφαλιστεί κατά τρόπο αποτελεσματικό η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας επιβολής κυρώσεων στα κράτη μέλη». Κάλεσε την Επιτροπή «να υποβάλει για το σκοπό αυτό προτάσεις πριν από την προσεχή του συνεδρίαση τον Δεκέμβριο του 1997». Η παρούσα πρόταση είναι μια απάντηση σ'αυτή την εντολή, αλλά η Επιτροπή μερίμνησε ώστε να μπορεί να προσαρμοστεί, ενδεχομένως, την κατάλληλη στιγμή, στις άλλες ελευθερίες της εσωτερικής αγοράς καθώς και σε άλλους τομείς του κοινοτικού δικαίου. ΙΠβόταση κανονισμού για τη θέσπιση μηχανισμού παρέμβασης της Επιτροπής 5. Ακόμη και αν η επιτάχυνση της εσωτερικής διεκπεραίωσης από την Επιτροπή του προδικαστικού σταδίου του άρθρου 169/ΕΚ αποτελεί μια αξιοσημείωτη βελτίωση ακόμη και σε περίπτωση θέσης σε εφαρμογή του άρθρου 186 της συνθήκης, η προσφυγή για τη διαπίστωση παράβασης παραμένει ατελώς προσαρμοσμένη για την ανάληψη δράσης έναντι ορισμένων σοβαρών παραβιάσεων της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, των οποίων η αντιμετώπιση είναι επείγουσα. Πράγματι, το διάστημα που μεσολαβεί στο πλαίσιο μιας δικαστικής διαδικασίας πριν από την έκδοση της απόφασης με την οποία διαπιστώνεται μια παράβαση είναι μεγάλο (τουλάχιστον 2 χρόνια). Στο μεταξύ, ο οικονομικός φορέας δεν έχει στη διάθεση του καμία πράξη δεσμευτικού χαρακτήρα που να τον βοηθά να διεκδικεί με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα τα δικαιώματα του στο πλαίσιο των μέσων προσφυγής που προβλέπονται από τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή προτείνει λοιπόν την έκδοση κανονισμού για τη θέσπιση ειδικού μηχανισμού παρέμβασης της Επιτροπής έτσι ώστε ορισμένα εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων να μπορούν να αντιμετωπίζονται σε σύντομο χρονικό διάστημα. 6. Σύμφωνα με αυτό το μηχανισμό, η Επιτροπή θα ζητεί, με απόφαση την οποία θα λαμβάνει, από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, να λάβει τα απαιτούμενα μέτρα για να θέσει τέρμα σε μια έκδηλη και κατάφωρη παρεμπόδιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων κατά την έννοια των άρθρων 30 έως 36 της Συνθήκης. Αυτή η εξουσία που παρέχεται στην Επιτροπή θα ασκείται σε ορισμένες μόνο περιπτώσεις για τις οποίες απαιτείται ταχεία δράση. Η θέσπιση ενός τέτοιου μηχανισμού θα παρουσίαζε σαφή πλεονεκτήματα σε σχέση με την υφιστάμενη κατάσταση. Μια απόφαση που εκδίδεται από την Επιτροπή παράγει, στην εσωτερική έννομη τάξη, άμεσες έννομες συνέπειες υπέρ των ιδιωτών. Σε αντίθεση με την αιτιολογημένη γνώμη της διαδικασίας του άρθρου 169/ΕΚ, που αποτελεί ένα μόνο από τα στάδια της διαδικασίας για τη διαπίστωση της παράβασης από το Δικαστήριο, οι ιδιώτες θα μπορούν να επικαλούνται την απόφαση ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων σε σύντομο χρονικό διάστημα και να επιτυγχάνουν, στο πλαίσιο των εθνικών μέσων ένδικης προστασίας, τη λήψη προσωρινών μέτρων, που θα συνοδεύονται από χρηματικές ποινές ή πρόστιμα, για να παρεμποδίζεται η επέκταση ή η επιδείνωση του εμποδίου, να καταργείται η εικαζόμενη παραβίαση και, ενδεχομένως, να επανορθώνεται η ζημία που επήλθε. Η Επιτροπή θεωρεί ότι η απόφαση που θα θεσπίσει θα αποτελεί, ως εκ τούτου, ένα χρήσιμο κείμενο το οποίο θα μπορούν να επικαλούνται οι ιδιώτες στο πλαίσιο της εθνικής έννομης τάξης, προκειμένου να επιβάλλονται αποτελεσματικές και σύμφωνες με την αρχή της αναλογικότητας αποτρεπτικές κυρώσεις. Αυτός ο μηχανισμός θα έχει έτσι το πλεονέκτημα να ενθαρρύνει τους ιδιώτες να προσφεύγουν στα εθνικά δικαστήρια παρέχοντας τους τα μέσα να επιβάλλουν σύντομα και σε εύθετο χρόνο τις απαιτούμενες κυρώσεις. 7. Σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος δεν θα συμμορφώνεται με την απόφαση της Επιτροπής θα μπορούσε να προβλέπεται, μετά την πάροδο της προθεσμίας προς συμμόρφωση με την απόφαση, ένας μηχανισμός κυρώσεων με τη μορφή χρηματικών ποινών που θα καθορίζονται από την Επιτροπή, ακολουθόντας κατ' αυτό τον τρόπο τη δεύτερη πλευρά της Εντολής του Αμστερνταμ. Εντούτοις δε θεωρήθηκε αναγκαίο να ακολουθηθεί από τώρα η κατεύθυνση αυτή δεδομένου ότι ένας μηχανισμός χρηματικών ποινών αυτού του είδους αποτελόντας καινοτομία στο κοινοτικό δίκαιο απαιτεί ιδιαίτερη ανάλυση. 8. Κατά συνέπεια θεωρήθηκε προτιμητέο να ακολουθηθεί η διαδικασία που προβλέπει η συνθήκη σε θέματα κρατικών ενισχύσεων (άρθρο 93), της οποίας η μια όψη είναι μια απόφαση με αποτελέσματα ανάλογα αυτών της απόφασης που προβλέπει η παρούσα πρόταση κανονισμού. Η άλλη όψη προβλέπει μια ταχεία διαδικασία προσφυγής στο Δικαστήριο χωρίς προδικαστική φάση. 9. Με αυτή την οπτική η παρούσα πρόταση στοχεύει, στην υπόθεση που ένα κράτος μέλος δε συμμορφώνεται στην απόφαση της Επιτροπής στην προβλεπόμενη προθεσμία, η τελευταία να μπορεί να προσφεύγει αμέσως στο Δικαστήριο βάσει του άρθρου 169/ΕΚ στο πλαίσιο των βραχύτατων προθεσμιών που θα προβλέπονται από τον κανονισμό. 10. Όταν αποφάσισε να προτείνει τη θέσπιση ενός ειδικού μηχανισμού παρέμβασης, η Επιτροπή έλαβε υπόψη της, εκτός από την εντολή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Άμστερνταμ, τα ακόλουθα στοιχεία: α) Την ιδιαιτερότητα που θα έπρεπε να χαρακτηρίζει τον τομέα που καλύπτεται από τον μηχανισμό παρέμβασης περιορίζοντας τον στις σοβαρές παραβιάσεις στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων στις οποίες θα μπορούσε να παρέμβει η Επιτροπή. β) Τις προσδοκίες των ιδιωτών και ιδίως των οικονομικών φορέων: λαμβανομένης υπόψη της σοβαρότητας των εμποδίων στις σχετικές συναλλαγές, αυτοί οι ιδιώτες υφίστανται πολύ σοβαρές ζημίες πράγμα που επιβάλλει τη λήψη μέτρων τόσο από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα όσο και από τα κράτη μέλη. γ) Το γεγονός ότι το κοινοτικό δίκαιο δεν παρέχει κατάλληλα μέσα για την εξάλειψη ορισμένων κατηγοριών εμποδίων στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων με την απαιτούμενη αποτελεσματικότητα και ταχύτητα. δ) Τη διαφύλαξη της θεσμικής ισορροπίας που θεσπίζεται από τη Συνθήκη. Νομική βάση 11. Η ανάθεση στην Επιτροπή της αρμοδιότητας να θεσπίζει μια απόφαση με την οποία θα ζητείται από ένα κράτος μέλος να λάβει σύντομα τα κατάλληλα μέτρα για να εξαλειφθεί ένα εμπόδιο στις συναλλαγές είναι μια απαραίτητη ενέργεια για να υλοποιηθεί ένας από τους στόχους της Κοινότητας, συγκεκριμένα η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, όπως διατυπώνεται στο άρθρο 7Α της Συνθήκης και, κατά προέκταση, η καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Ωστόσο, οι διαδικασίες που προβλέπονται στα άρθρα 169 και 186 της συνθήκης δεν ενδείκνυνται για τη θεραπεία αυτών τον εμποδίων στον κατάλληλο χρόνο. Επιπλέον, αυτή η ανάθεση δεν εντάσσεται, άμεσα ή έμμεσα, στο πεδίο εφαρμογής της εναρμόνισης, κατά την έννοια του άρθρου 100Α της Συνθήκης. Πράγματι, ο κανονισμός αφορά την ανάληψη δράσης εκ μέρους της Επιτροπής και δεν θέτει υπό αμφισβήτηση τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις των κρατών μελών καθεαυτές. Ως εκ τούτου, δεδομένου ότι η Συνθήκη δεν έχει προβλέψει τις απαιτούμενες εξουσίες για να δοθεί στην Επιτροπή ένα τέτοιο δικαίωμα παρέμβασης, η τελευταία θεωρεί ότι για το σκοπό αυτό μόνο το άρθρο 235 θα αποτελούσε την κατάλληλη νομική βάση. Η πρόταση έχει τη μορφή κανονισμού. 11. ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΜΕ ΒΑΣΗ ΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΚΟΤΗΤΑΣ Ποιοι είναι οι στόχοι που επιδιώκονται με την εν λόγω ενέργεια σε σχέση με τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η Κοινότητα; 12. Στόχοι της ενέργειας είναι να εξασφαλιστεί η ταχεία αποκατάσταση της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων όταν η τελευταία παρεμποδίζεται κατά τρόπο που να διαταράσσεται σε σοβαρό βαθμό η καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Αυτή η δράση εντάσσεται στο πλαίσιο του στρατηγικού στόχου να διασφαλιστούν τα πλεονεκτήματα της εσωτερικής αγοράς καθώς και η συνοχή της. ΣΤΟ πλαίσιο της εν λόγω δράσης η Κοινότητα έχει αποκλειστική ή από κοινού αρμοδιότητα με τα κράτη μέλη; 13. Η εν λόγω ενέργεια εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα της Κοινότητας: πρόκειται για τη διασφάλιση της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων. Τα μέσα της κοινοτικής παρέμβασης είναι ανάλογα με τους επιοιωκώμενους στόχους; 14. Η απάντηση είναι θετική δεδομένου ότι το προτεινόμενο μέσο περιορίζεται στις παραβάσεις που αφορούν την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, που είναι έκδηλες και κατάφορες, κατά την έννοια των άρθρων 30 έως 36/ΕΚ, που διαταράσσουν σοβαρά τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς προκαλώντας σημαντική ζημία στους οικονομικούς φορείς και που απαιτούν άμεση παρέμβαση. Πρόκειται, ως εκ τούτου, για ιδιάζουσες καταστάσεις που πρέπει να αντιμετωπίζονται με ειδικά μέσα δράσης. Η αναλογικότητα του προτεινόμενου μηχανισμού βασίζεται συνεπώς κυρίως στην ταχύτητα και στις έννομες συνέπειες της παρέμβασης της Επιτροπής στις προαναφερόμενες καταστάσεις. III. ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΑΙΑΤΑΞΕΩΝ ΤΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ Άρθρο 1 15. Αυτό το άρθρο ορίζει το πεδίο εφαρμογής του προτεινόμενου κανονισμού κατά τρόπο περιοριστικό. Πρώτον, ο κανονισμός εφαρμόζεται μόνο εφόσον υφίσταται εμπόδιο στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων κατά την έννοια των άρθρων 30 έως 36 της Συνθήκης και τούτο στο πλαίσιο της εφαρμογής του πρωτογενούς και του δευτερογενούς δικαίου. Το εμπόδιο πρέπει να οφείλεται σε μια ενέργεια ή αδράνεια κράτους μέλους. Η αδράνεια είναι ολοφάνερη όταν το κράτος μέλος παραλείπει να λάβει οποιοδήποτε γενικό ή ειδικό μέτρο, απαραίτητο και ανάλογο, ικανό να τερματίσει ενέργειες ιδιωτών. Εξυπακούεται ότι η εκτίμηση των περιπτώσεων αδράνειας δε θα αφορά στην άσκηση θεμελιωδών δικαιωμάτων, αναγνωρισμένων στις εθνικές έννομες τάξεις, όπως το δικαίωμα απεργίας, δικαιώματα που δεν επηρεάζονται από το κοινοτικό δίκαιο. Στην εκτίμηση της, και κατά περίπτωση, η Επιτροπή θα εξετάσει εαν το κράτος μέλος έθεσε σε εφαρμογή τα μέσα που διαθέτει βάσει της έννομης τάξης του και τα οποία επιτρέπουν τη διαφύλαξη της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων χωρίς ωστόσο να διακιβεύουν την άσκηση των σχετικών θεμελιωδών δικαιωμάτων. Πρέπει να πληρούνται σωρευτικά τρεις προϋποθέσεις: • η ύπαρξη μιας σοβαρής διαταραχής στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων· • αυτή η διαταραχή πρέπει να προκαλεί σοβαρή ζημία στους θιγόμενους ιδιώτες· • και τέλος, απαιτείται άμεση παρέμβαση για την αποτροπή κάθε συνέχισης, επέκτασης ή επιδείνωσης της διαταραχής και της ζημίας. 16. Οι πιο αντιπροσωπευτικές περιπτώσεις των εμποδίων που καλύπτονται από τον κανονισμό θα μπορούσαν να είναι οι ιδίως οι εξής: Η αιφνίδια και αδικαιολόγητη απαγόρευση εισαγωγής προϊόντων άλλων κρατών μελών. Τα μέτρα που θεσπίζουν ή θέτουν αιφνίδια εκ νέου σε ισχύ διατυπώσεις κατά την εισαγωγή, όπως για παράδειγμα άδειες ή τεχνικού χαρακτήρα θεωρήσεις. Η καταστροφή σημαντικών ποσοτήτων προϊόντων άλλων κρατών μελών για παράδειγμα, στους δρόμους, στα εμπορικά κέντρα ή στις αποθήκες. Η ακινητοποίηση προϊόντων κατά τρόπο που να μην επιτρέπει την είσοδο τους στο εθνικό έδαφος ή την κυκλοφορία τους στο εν λόγω έδαφος: για παράδειγμα, αποκλεισμός των μέσων μεταφοράς στα σύνορα, στους αυτοκινητοδρόμους, στα λιμάνια ή ακόμη και στα αεροδρόμια. Άρθρο 2 17. Το άρθρο 2 περιγράφει την αρχή του μηχανισμού παρέμβασης της Επιτροπής. Αυτός ο μηχανισμός βασίζεται: α) Στη διαπίστωση από την Επιτροπή της ύπαρξης εμποδίου στις συναλλαγές που πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 1 του σχεδίου κανονισμού. β) Στην έκδοση απόφασης από την Επιτροπή με δεσμευτικές έννομες συνέπειες. γ) Στην υποχρέωση για το κράτος μέλος να λάβει τα κατάλληλα μέτρα μέσα σε προθεσμία που ορίζεται από την Επιτροπή. Το άρθρο 2 προβλέπει την υποχρέωση της Επιτροπής να εκδίδει απόφαση όταν διαπιστώνει την ύπαρξη εμποδίου στις συναλλαγές που πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 1 του σχεδίου κανονισμού. 18. Η απόφαση της Επιτροπή εφαρμόζεται άμεσα στην εθνική έννομη τάξη και παράγει άμεσες νομικές συνέπειες. Οι θιγόμενοι από το εμπόδιο ιδιώτες θα μπορούν να επικαλούνται την απόφαση άμεσα ενώπιον των αρμόδιων εθνικών αρχών, ιδίως των αρμόδιων δικαιοδοτικών οργάνων. Θα μπορούν έτσι να επιτυγχάνουν στο πλαίσιο των εθνικών μέσων ένδικης προστασίας τη λήψη προσωρινών μέτρων συνοδευόμενων ενδεχομένως από χρηματικές ποινές ή πρόστιμα για να παρεμποδίζουν κάθε επέκταση ή επιδείνωση των συνεπειών του εν λόγω εμποδίου, την κατάργηση του ή ακόμη και την αποκατάσταση της ζημίας που υπέστησαν. 19. Δεδομένου ότι πρόκειται για μια απόφαση κατά την έννοια του άρθρου 189/ΕΚ, θα είναι δυνατή η άσκηση προσφυγής ακυρώσεως βάσει του άρθρου 173. Επίσης, δεν θίγονται ουδόλως οι αρμοδιότητες του Δικαστηρίου όπως αυτές ορίζονται από το άρθρο 169· πράγματι, στο πλαίσιο του άρθρου 2 του σχεδίου κανονισμού, η παρέμβο,ση της Επιτροπής αποτελεί έναν μηχανισμό που τίθεται σε εφαρμογή εκτός του πλαισίου της διαδικασίας διαπιστώσεως παραβάσεως που προβλέπεται από το άρθρο 169. ΙΆρθρο 3 20. Το άρθρο 3 περιγράφει τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθεί η Επιτροπή για την έκδοση της απόφασης. Δεν θα θίγονται τα δικαιώματα άμυνας του κράτους μέλους στο βαθμό που η Επιτροπή οφείλει να του δίνει τη δυνατότητα να γνωστοποιεί την άποψη του πριν εκδόσει την απόφαση. Για το σκοπό αυτό πρέπει να χρησιμοποιείται κάθε πρόσφορο μέσο, συμπεριλαμβανομένων διμερών συσκέψεων με την Επιτροπή. Λόγω του επείγοντος χαρακτήρος και της αποτελεσματικότητας που χαρακτηρίζουν το μηχανισμό παρέμβασης που προβλέπεται από το σχέδιο κανονισμού, επιβάλλονται δεσμευτικά χρονικά όρια για την ανάληψη δράσης ή αντίδρασης τόσο στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος όσο και στην Επιτροπή. Αρθρο 4 21. Το άρθρο 4 ορίζει πολύ σύντομες και αυστηρές προθεσμίες ύστερα από τις οποίες εάν το κράτος μέλος δεν συμμορφωθεί με την απόφαση της Επιτροπής εντός της ταχθείσας προθεσμίας η Επιτροπή θα μπορεί να φέρει σύντομα το ζήτημα ενώπιον του Δικαστηρίου. Αυτή η προσφυγή πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται από το άρθρο 169 της Συνθήκης. Άρθρα 5 και 6 22. Το άρθρο 5 ορίζει την υποχρέωση της Επιτροπής να δημοσιεύει την απόφαση την οποία λαμβάνει δυνάμει του άρθρου 2 και να κοινοποιεί το κείμενο στους ενδιαφερόμενους ιδιώτες ύστερα από αίτηση τους. Το άρθρο 6 ορίζει την ημερομηνία έναρξης ισχύος του κανονισμού. Πρόταση ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΥ (ΕΚ) ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της περί θεσπίσεως μηχανισμού παρέμβασης της Επιτροπής για την κατάργηση ορισμένων εμποδίων στις συναλλαγές ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Έχοντας υπόψη τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, και ιδίως το άρθρο 235, την πρόταση της Επιτροπής1, την γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου2, Εκτιμώντας: (1) (2) (3) (4) ότι στο συμπέρασμα του, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Άμστερνταμ της 16ης και 17ης Ιουνίου 1997 ζήτησε από την Επιτροπή «να εξετάσει τα μέσα προκειμένου να διασφαλιστεί κατά τρόπο αποτελεσματικό η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας να επιβάλει κυρώσεις στα κράτη μέλη και να υποβάλει προτάσεις για το σκοπό αυτό" ότι, σύμφωνα με το άρθρο 7Α της Συνθήκης, η εσωτερική αγορά περιλαμβάνει έναν χώρο χωρίς εσωτερικά σύνορα μέσα στον οποίο η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, που αποτελεί ένα από τα θεμέλια της Κοινότητας, πρέπει να διασφαλιστεί σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 30 έως 36 της Συνθήκης" ότι οι παραβιάσεις αυτής της αρχής, όπως περιπτώσεις ακινητοποίησης ή καταστροφής εμπορευμάτων προελεύσεως άλλων κρατών μελών ή ακόμη αιφνίδιες και αδικαιολόγητες απαγορεύσεις των εισαγωγών τους, μπορούν να διαταράξουν σοβαρά την καλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και να προκαλέσουν πολύ σοβαρές ζημίες στους θιγόμενους ιδιώτες· χωρίς οι διαδικασίες που προβλέπονται στα άρθρα 169 και 186 της συνθήκης να μπορούν να θεραπεύσουν την κατάσταση εγκαίρως· ότι οι παραβιάσεις αυτές μπορούν να απορρέουν όχι μόνο από ενέργεια (χλλά και από την αδράνεια κράτους μέλους· ότι αυτό συμβαίνει ιδίως όταν τέτοιες ενέργειες προέρχονται από ιδιώτες και το κράτος μέλος δεν αναλαμβάνει να θέσει σε εφαρμογή όλα τα αναγκαία και ανάλογα μέτρα που διαθέτει επιτρέποντας την εξασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων χωρίς εντούτοις να διακυβεύει την άσκηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων που αναγνωρίζει το εθνικό δίκαιο' (5) (6) (7) (8) (9) ότι, ελλείψει άμεσης παρέμβασης, υπάρχει κίνδυνος να επεκταθούν ή να επιδεινωθούν οι προαναφερόμενες διαταραχές και ζημίες· ότι κατ'αυτόν τον τρόπο θα μπορούσαν να διακοπούν οι εμπορικές συναλλαγές και οι συμβατικές σχέσεις που τις διέπουν ότι, εξάλλου, παρόμοιες καταστάσεις μπορούν να θέσουν υπό αμφισβήτηση τα κεκτημένα και την αξιοπιστία της εσωτερικής αγοράς" ότι το κοινοτικό δίκαιο δεν παρέχει κατάλληλα μέσα για να άρει αυτές τις μορφές εμποδίων με την απαιτούμενη αποτελεσματικότητα και ταχύτητα και ότι οι θιγόμενοι ιδιώτες δεν διαθέτουν κατάλληλο μέσο για να μπορούν να διεκδικούν τη διαφύλαξη των δικαιωμάτων τους" ότι, ως εκ τούτου, η Επιτροπή θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να παρεμβαίνει, με απόφαση, στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος προκειμένου το τελευταίο τις ταχέως των στην προαναφερόμενες εμπορευμάτων και ότι οι ιδιώτες πρέπει να μπορούν να ασκούν τα δικαιώματα τους στο πλαίσιο της εθνικής έννομης τάξης" και αποτελεσματικά ελεύθερη κυκλοφορία να αντιμετωπίζει παραβιάσεις ότι εάν το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος δεν συμμορφώνεται προς την απόφαση της Επιτροπής, η τελευταία θα πρέπει να μπορεί να προσφεύγει ταχέως στο Δικαστήριο βάσει του άρθρου 169 της Συνθήκης· ότι, για το σκοπό αυτό, πρέπει να προβλεφθούν αυστηρές προθεσμίες για την εξώδικη διαδικασία. (10) ότι η συνθήκη δεν προβλέπει για την έκδοση του παρόντα κανονισμού, άλλες εξουσίες από αυτές που προβλέπονται στο άρθρο 235 της Συνθήκης· ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΟΝ ΠΑΡΟΝΤΑ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟ: ΑΡΘΡΟ 1 1. Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται στα έκδηλα, αδιαμφισβήτητα και αδικαιολόγητα εμπόδια στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, κατά την έννοια των άρθρων 30 έως 36 της Συνθήκης, που απορρέουν από ενέργεια ή αδράνεια κράτους μέλους, τα οποία: προκαλούν σοβαρή διαταραχή στην ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων· και προκαλούν σοβαρή ζημία στους θιγόμενους ιδιώτες και· απαιτούν άμεση παρέμβαση για την αποτροπή κάθε συνέχισης, επέκτασης ή επιδείνωσης της διαταραχής και της ζημίας. 10 2. Κατά την έννοια του παρόντος κανονισμού υπάρχει αδράνεια όταν ένα κράτος μέλος, απέναντι σε ενέργειες που προέρχονται από ιδιώτες, δεν αναλαμβάνει να θέσει σε εφαρμογή κάθε αναγκαίο και ανάλογο μέτρο που διαθέτει, επιτρέποντας τη διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων χωρίς εντούτοις να διακυβεύει την άσκηση των θεμελιωδών δικαιωμάτων που καθιερώνει το εθνικό δίκαιο. ΑΡΘΡΡ2 Εάν η Επιτροπή διαπιστώσει την ύπαρξη σε κράτος μέλος εμποδίων κατά την έννοια του άρθρου 1, απευθύνει απόφαση στο εν λόγω κράτος μέλος με την οποία του επιβάλλει να λάβει τα απαιτούμενα μέτρα για την άρση των εμποδίων εντός της προθεσμίας που τάσσει. ΑΡΘΡΟ 3 1. Η Επιτροπή κινεί τη διαδικασία που προβλέπεται από το παρόν άρθρο το αργότερο εντός προθεσμίας πέντε ημερών από την ημερομηνία κατά την οποία έχει στη διάθεση της όλα τα πραγματικά στοιχεία σχετικά με τα εμπόδια. 2. Πριν εκδώσει την απόφαση που προβλέπεται στο άρθρο 2, η Επιτροπή δίνει στο ενδιαφερόμενο κράτος μέλος την ευκαιρία να γνωστοποιήσει την άποψη του εντός προθεσμίας την οποία καθορίζει ανάλογα με τον επείγοντα χαρακτήρα του ζητήματος και η οποία κυμαίνεται μεταξύ τριών και πέντε εργάσιμων ημερών από τη στιγμή που η Επιτροπή απευθύνεται στο ενλόγω κράτος. Η Επιτροπή εκδίδει την απόφαση που προβλέπεται στο άρθρο 2 το 3. συντομότερο δυνατό και το αργότερο δέκα ημέρες μετά την πάροδο της προθεσμίας που προβλέπεται στην παράγραφο 2. ΑΡΘΡΡ 4 1. Αν το κράτος μέλος στο οποίο απευθύνεται η απόφαση δεν συμμορφωθεί με τις διατάξεις της τελευταίας εντός της ταχθείσας προθεσμίας, η Επιτροπή του ζητεί αμέσως να υποβάλει τις παρατηρήσεις του εντός προθεσμίας τριών ημερών. 2. Αν το εμπόδιο παραμένει μετά την πάροδο της προθεσμίας των τριών ημερών που αναφέρεται στην παράγραφο 1, η Επιτροπή διατυπώνει αμέσως αιτιολογημένη γνώμη με την οποία καλεί το κράτος μέλος να συμμορφωθεί εντός τριών ημερών. 3. Μετά την πάροδο αυτής της προθεσμίας που αναφέρεται στην παράγραφο 2, αν το κράτος μέλος δεν έχει συμμορφωθεί με την αιτιολογημένη γνώμη, η Επιτροπή δύναται να προσφύγει στο Δικαστήριο. ΑΡΘΡΡ 5 Η Επιτροπή δημοσιεύει την απόφαση που λαμβάνει δυνάμει του άρθρου 2 στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων και κοινοποιεί αμέσως το κείμενο στους ενδιαφερόμενους που το ζητούν. 11 ΑΡΘΡΡ 6 Ο παρών κανονισμός αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από την δημοσίευση του στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Ο παρών κανονισμός είναι δεσμευτικός ως προς όλα τα μέρη του και ισχύει άμεσα σε κάθε κράτος μέλος. Βρυξέλλες, Για το Συμβούλιο Ο Πρόεδρος 12 ISSN 0254-1483 COM(97) 619 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 02 06 10 01 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-652-GR-C ISBN 92-78-28268-5 Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο /3


title: Vuosikertomus varainhoitovuodelta 1996 ja toimielinten vastaukset Toinen Nide Tarkastuslausumat

eurovoc_concepts:
EU financial instrument
activity report
auditing
budgetary control
financial year
general budget (EU)