title: Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών - Κοινοτική στρατηγική για την προώθηση της συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρισμού (CHP) και την άρση των εμποδίων στην ανάπτυξή της

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 15. 10. 1997 COM(97) 514 τελικό ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ Κοινοτική στρατηγική για την προώθηση της συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρισμού (CHP) και την άρση των εμποδίων στην ανάπτυξη *ης Περιεχόμενα 1. 2. 3. 4. Λόγοι που υπαγορεύουν την κατάστρωση κοινοτικής στρατηγικής με αντικείμενο τη συνδυασμένη παραγαιγή θερμόττριας και ηλεκτρισμού Υφιστάμενα κοινοτικά μέτρα υποστήριξης της CHP Εμπόδια στην ανάπτυξη της CHP και στην τηλεθέρμανση και τηλεψύξη (DH&C) Ευρωπαϊκή στρατηγική CHP 4. 1 4. 2 4. 3 Στόχοι της στρατηγικής CHP και περιβάλλον Αυξημένο μερίδιο χρηματοδότησης της CHP από τα προγράμματα τηςΕΕ Αυτοδεσμευτικές τεχνολογίας 4. 5 Ανταλλαγή πληροφοριών και συνεργασία μεταξύ τατν κρατών μελών 4. 6 Παρακολούθηση της επίδρασης που έχει η απελευθέρωση των τη βιομηχανία, προμήθειες συμφωνίες με 4. 4 ευρωπαϊκών ενεργειακών αγορών στην CHP/DH Ενσωμάταχτη του εξωτερικού κόστους στις τιμές της ενέργειας Χρηματοπισταπικοί μηχανισμοί 4. 7 4. 8 5. 6. Συμπεράσματα Παραπομπές Παράρτημα 1. Γενικές αρχές της CHP 1. 1 Περιγραφή της CHP 1. 1. 1 CHP για βιομηχανική χρήση 1. 1. 2 CHP για τηλεθέρμανση 1. 1. 3 Οικιακή και εμπορική χρήση Οικονομικές διαστάσεις της CHP 1. 2 2. Η CHP στα κράτη μέλη της ΕΕ 1. 1. 2. 3. που Λόγοι στρατηγικής με αντικείμενο θερμότητας και ηλεκτρισμού (CHP)1 υπαγορεύουν την κατάστρωση κοινοτικής τη συνδυασμένη παραγωγή Στη Λευκή Βίβλο με τίτλο "Ενεργειακή πολιτική για την Ευρωπαϊκή Ένωση"2, η Επιτροπή δεσμεύθηκε να παρουσιάσει στρατηγική που να προσφέρει εναρμονισμένη φιλοσοφία προώθησης της συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρισμού (CHP) στην Ευραιπαϊκή Ένωση. Με την πρωτοβουλία αυτή θα κατοχυρωθεί η αναγκαία συνεργασία μεταξύ της Κοινότητας, των κρατών μελών της, τατν επιχειρήσεατν κοινής (λ)ψέλειας και των καταναλαπών ηλεκτρισμού και θερμότητας, αχιτε να διευκολυνθεί η άρση των εμποδίων στην ανάπτυξη της ιδέας (χυτής, που είναι φιλική για το περιβάλλον και εξοικονομεί ενέργεια. Η πλανητική αλλαγή του κλίματος συνιστά για όλους μας μείζονα πρόκληση. Για την προετοιμασία της τρίτης διάσκεψης των συμβαλλομένων μερών στη σύμβαση πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών με αντικείμενο την αλλαγή του κλίματος, που θα πραγματοποιηθεί στο Κιότο τον Δεκέμβριο 1997, το Συμβούλιο ενέκρινε διαπραγματευτική θέση για τις βιομηχανικές χώρες, στοχεύοντας στην κατά 15% περιστολή των εκπομπών των κυριότερων αερίων θερμοκηπίου έως το έτος 2010, και τουλάχιστον κατά 7,5% έως το έτος 2005, έναντι των επιπέδων του 1990. Οι επικρατούσες σήμερα τάσεις στις εκπομπές αερίατν θερμοκηπίου, με βάση τις σήμερα ασκούμενες πολιτικές και μέτρα, οδηγούν σε αύξηση των εκπομπών C02 κατά 8% περίπου έως το έτος 2010, πράγμα που σημαίνει ότι πιθανότατα να απαιτηθεί μείωση κατά 23% σε πραγματικούς όρους, θα απαιτηθεί να καταβληθεί μείζων προσπάθεια σε ορισμένους τομείς άσκησης πολιτικής, και ιδιαίτερα όσον αφορά την παραγωγή και χρήση της ενέργειας, όπως περιγράφεται αδρά στην πρόσφατη ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με • την αλλαγή του κλίματος - ευρωπαϊκές θέσεις για τη Διάσκεψη του Κιότο. 3 Επειδή η αποδοτική χρήση της ενέργειας μειώνει την εκπομπή ρύπων (C02, S02, Ν20 κλπ. ) στην ατμόσφαιρα, ομολογείται ότι η αποδοτική χρήση αποτελεί τον μοναδικό σπουδαιότερο στόχο πολιτικής για την επίτευξη του δηλωμένου ευρωπαϊκού στόχου της σταθεροποίησης των εκπομπών C02. Η CHP συγκαταλέγεται στις ελάχιστες τεχνολογίες που μπορεί να συμβάλουν σε αξιόλογο βαθμό, στο βραχυπρόθεσμο ή μεσοπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα, στο ζήτημα της ενεργειακής απόδοσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση4, και που μπορούν να συνεισφέρουν θετικά στις περιβαλλοντικές πολιτικές της ΕΕ. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, και σε σύγκριση με τη χωριστή παραγωγή θερμότητας και ηλεκτρισμού, η εξοικονομούμενη ποσότητα C02 από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας ενός MWh με τεχνική CHP κυμαίνεται από 132 kg έως 909 kg, υπολογίζεται δε εύλογος μέσος όρος 500 kg λιγότερου C02 ανά MWh. Τούτο ωστόσο δεν σημαίνει ότι η ανάπτυξη της CHP 1 Ο όρος συνδυασμένη παραγωγή θερμότητας και ηλεκτρισμού χρησιμοποιείται εναλλακτικώς προς τον όρο συμπαραγωγή. 2 Λευκή Βίβλος με αντικείμενο την ενέργεια COM(95) 682 τελικό, της 13. 12. 1995. 3 COM(97) 481 τελικό, της 1. 10. 1997. 4 Η πιθανή χρήση βιομάζας ως πρωτογενούς πηγής καυσίμων καθιστά ακόμη φιλικότερα για το περιβάλλον τα συστήματα CHP. Η χρήση φυσικού αερίου ως καυσίμου τροφοδοσίας, αντί για άνθρακα ή πετρέλαιο, έχει επίσης θετικό αντίκτυπο για το περιβάλλον. αποτελεί την πανάκεια για τα προβλήματα ενεργειακής διαχείρισης και προστασίας του περιβάλλοντος που αντιμετωπίζουμε. Διάφορες μελέτες5,6 εκτιμούν το μέγιστο τεχνικώς εφικτό δυναμικό ηλεκτροπαραγωγής με CHP στην ΕΕ των 15 χωρών σε 900-1000 TWh ετησίως, το οποίο ισοδυναμεί προς το τετραπλάσιο σχεδόν της ποσότητας ηλεκτρικής ενέργειας που παράχθηκε με CHP το 1994, και αντιπροσωπεύει ποσοστό 40% της συνολικής ετήσιας ηλεκτροπαραγωγής στην Κοινότητα το 1994. Χονδρικές εκτιμήσεις δείχνουν ότι η πλήρης εκμετάλλευση του ανωτέρω δυναμικού, με την αντικατάσταση ταχν υπάρχοντα™ σταθμών ηλεκτροπαραγωγής και σταθματν παραγ(Α>γής θερμότητας, θα μπορούσε να μειώσει τις εκπομπές C02 κατά 300 Mt ανά έτος, ή ποσοστό 9% της συνολικής ποσότητας των 3457 Mt της ΕΕ των 15 χωρών κατά το έτος 2010 (σενάριο συμβατικής λογικής)7. Παρά τις ανωτέρω δυνατότητες, η διείσδυση της CHP στην ΕΕ (εκφραζόμενη ως κλάσμα της ηλεκτροπαραγωγής με CHP από ιδιωτικές και δημόσιες επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, προς τη συνολική ηλεκτροπαραγωγή) μειώθηκε κατά το χρονικό διάστημα 1974-1990. Η ηλεκτροπαραγωγή από σταθμούς CHP στην Ευρωπαϊκή Ένωση προκαλεί απογοήτευση και ποικίλλει σημαντικά από ένα κράτος μέλος στο άλλο, με ποσοστά 1% έως 40%. Μόλις κατά τα τελευταία έτη ανεστράφησαν οι αρνητικές αυτές τάσεις. Εκατοστιαίο ποσοστό συμμετοχής της CI IP στη συνολική ακαθάριστη ηλκκτροπαραγ<ι>γή στην ΚΚ FIN SWE AUS EU Νέες πρωτοβουλίες της ΕΕ διαμορφώνουν τώρα τη μελλοντική διάρθρωση και λειτουργία του ευρωπαϊκού ενεργειακού κλάδου. Το μεταβαλλόμενο αυτό νομικό πλαίσιο δημιουργεί νέα κατάσταση για την CHP, με ελαττωμένη σταθερότητα τιμών και αυξημένες περιβαλλοντικές ανησυχίες. Στο νέο αυτό πλαίσιο για την ενεργειακή βιομηχανία αναμένεται ότι η CHP δεν θα διαδραματίζει απλώς περιθωριακό ρόλο, και έχει ζωτική σημασία οι καταβαλλόμενες προσπάθειες για την προώθηση της CHP να εναρμονίζονται με το νέο βιομηχανικό δυναμισμό. Η Επιτροπή συμμερίζεται πλήρως τη γνώμη του Συμβουλίου8 ότι θα πρέπει να προωθηθεί η συνδυασμένη παραγωγή θερμότητας και ηλεκτρισμού ως μέτρο "για την προστασία του εξάρτησης υπό περιβάλλοντος και τη μείωση της ενεργειακής 5 DEA Sigurd Lauge Petersen, 2. 6. 1997. 6 Κανονιστικές ρυθμίσεις και εξοικονόμηση ενέργειας: η περίπτωση της συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρισμού στην ΕΕ. Κατάσταση και προοπτικές. Chris Hendriks και συνεργάτες. Φεβρουάριος 1995. 7 Ευρωπαϊκή ενέργεια έως το έτος 2020. Θεώρηση με σενάρια. Ευρωπαϊκή Επιτροπή, άνοιξη 1996. 8 Ψήφισμα του Συμβουλίου σχετικά με την Πράσινη Βίβλο για ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ΕΕ αριθ. C 327 της 7. 12. 1995. 3 ικανοποιητικούς οικονομικούς όρους". Συμμερίζεται επίσης την άποψη του Κοινοβουλίου9 "να δημοσιεύσει το συντομότερο δυνατό την ανακοίνωση της με αντικείμενο την CHP. να ενθαρρύνει τη χρήση της CHP στα κράτη μέλη και να εξαλείψει τα υφιστάμενα εμπόδια. ". 6. Η παρούσα ανακοίνωση αποσκοπεί στο να προτείνει στρατηγική, στο πλαίσιο της ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ, που θα διευκολύνει την ανάπτυξη της CHP στην Ευρώπη και τη διείσδυση της στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά ως σύστημα παραγωγής θερμότητας και ισχύος που εξοικονομεί ενέργεια και είναι φιλικό για το περιβάλλον. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η στρατηγική αυτή οφείλει να βασίζεται σε κατάλληλο συνδυασμό αμοιβαίως ενισχυόμενων μέτρων τόσο σε επίπεδο Κοινότητας όσο και στο αντίστοιχο των κρατών μελών. Η στρατηγική πρέπει επίσης να είναι εναρμονισμένη και να λαμβάνει υπόψη τις διάφορες κοινοτικές πολιτικές που δυνητικώς θα επηρεαστούν. 2. Υφιστάμενα κοινοτικά μέτρα υποστήριξης της CHP Νομοθετικά 7. 8. Η Κοινότητα προωθεί την ιδέα της CHP μετά το 1974, οπότε συγκροτήθηκε ομάδα εμπειρογνωμόνων της βιομηχανίας για να διερευνήσει τις δυνατότητες βελτίωσης του βαθμού απόδοσης της ενεργειακής μετατροπής στους θερμικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής. Κατόπιν εισηγήσεως της ανωτέρω ομάδας, στις 25 Οκτωβρίου 1977 εκδόθηκε σύσταση του Συμβουλίου (77/714/ΕΟΚ) με την οποία καλούνται τα κράτη μέλη να συγκροτήσουν συμβουλευτικά όργανα ή επιτροπές με τους εξής στόχους: α) να γνωμοδοτούν για τα πάσης φύσεως μέτρα που πιθανώς οδηγήσουν σε αυξημένο βαθμό απόδοσης κατά την παροχή ισχύος και θερμότητας, β) να εντοπίσουν και εξαλείψουν τα μη τεχνικής φύσης εμπόδια στην ανάπτυξη της CHP, και γ) να ενθαρρύνουν την CHP και συστήματα μεταφοράς θερμότητας. Όλες σχεδόν οι χώρες συγκρότησαν τέτοια συμβουλευτικά όργανα, που κατέβαλαν προσπάθεια να προωθήσουν την ιδέα της CHP υπό τις δύσκολες συνθήκες μιας μη απελευθερωμένης ενεργειακής αγοράς, σε περίοδο χαμηλών τιμών ηλεκτρισμού και λιγότερα*ν περιβαλλοντικών ανησυχιών. Μια δεύτερη σύσταση του Συμβουλίου (88/611/ΕΟΚ) του Νοεμβρίου 1988 ασχολείτο με την προώθηση της συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας και αυτοπαραγωγών ηλεκτρισμού, που κατά βάση χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές, απορριμματικά καύσιμα και CHP. Η συνεργασία αυτή αποσκοπεί κυρίως στην άρση των νομικών και διοικητικών εμποδίων, εισάγοντας τις εξής αρχές από τις οποίες θα εμφορείται η πολιτική: • υποχρέωση των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας να αγοράζουν τις πλεονάζουσες ποσότητες ηλεκτρισμού από τους αυτοπαραγωγούς, • δίκαιες διαδικασίες αδειοδότησης για σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής ανήκοντες σε ιδιωτικούς φορείς, Έκθεση με αντικείμενο τη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής σχετικά με ενεργειακή πολιτική: ΡΕ 217. 771/τελικό. • καταβολή αμοιβής εκ μέρους των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας σύμχρωνα με την αρχή της αποφυγής δαπανών, δηλαδή δαπανών καυσίμου και εγκαταστημένης ισχύος, και • μεταχείριση άνευ διακρίσεων όσον αφορά τον ηλεκτρισμό που παρέχεται στο δημόσιο δίκτυο. Τον Ιούλιο του 1992, η Επιτροπή διαβίβασε έκθεση στο Συμβούλιο10 σχετικά με την επιτελεσθείσα πρόοδο ως προς την ανωτέρω σύσταση. Το γενικό συμπέρασμα ήταν ότι η συνεργασία μεταξύ αυτοπαραγωγών και επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας είχε βελτιωθεί σε σημαντικό βαθμό, αλλά παρέμεναν ακόμη περιορισμοί που πρέπει να αρθούν προκειμένου να αξιοποιηθεί το δυναμικό της CHP. Η σχέση μεταξύ αυτοπαραγωγών και επιχειρήσεων ηλεκτρισμού, και η απουσία προόδου στην επίτευξη της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρισμού θεωρούνταν ως τα βασικά εμπόδια για την ανάπτυξη της CHP. 9. Η συνθήκη για τον ενεργειακό χάρτη αντιπροσωπεύει πλαίσιο για την ενεργειακή συνεργασία και το εμπόριο μεταξύ των μερών που την έχουν προσυπογράψει. Η συνθήκη αυτή πραγματεύεται ορισμένα ζητήματα, μεταξύ άλλων τη διαμετακόμιση ποσοτήτατν ενέργειας, την ενεργειακή απόδοση και τις ξένες επενδύσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις. Το πρωτόκολλο για τον ενεργειακό βαθμό απόδοσης, όταν υλοποιηθεί από όλους τους εταίρους, θα αντιπροσωπεύει ένα αξιόλογο νέο πλαίσιο για την CHP στις χώρες που θα το έχουν προσυπογράψει. Στο πρωτόκολλο αναφέρονται ρητώς η υποστήριξη της προώθησης της CHP και μέτρα για την αύξηση του βαθμού απόδοσης στην τηλεθέρμανση. 10. Η οδηγία που αφορά την απελευθέρωση της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρισμού11 προσφέρει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να δίνουν προτεραιότητα σε σταθμούς CHP όταν ο φορέας εκμετάλλευσης του ηλεκτρικού συστήματος κατανέμει το φορτίο από εγκαταστάσεις ηλεκτροπαραγωγής. Η νέα οδηγία που αφορά "κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά φυσικού αερίου", που τώρα συζητείται στους κόλπους του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αναμένεται να αυξήσει τη δυνατότητα διάθεσης αερίου σε ανταγωνιστικότερες τιμές και να συμβάλει τοιουτοτρόπως στην οικονομική βιωσιμότητα των σταθμών CHP που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο ως καύσιμο. 11. Η Επιτροπή ενέκρινε στις 12 Μαρτίου 1997 νέα πρόταση για οδηγία του "Αναδιάρθρωση του κοινοτικού πλαισίου Συμβουλίου, με φορολόγησης ενεργειακών προϊόντατν"12, όπου προσφέρεται η δυνατότητα στα κράτη μέλη να παραχωρούν φορολογικά προνόμια στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στη θερμότητα από συμπαραγωγή. τίτλο Τεχνολογικά: 12. Η εξοικονόμηση ενέργειας εντασσόταν στα πλέον επίλεκτα πεδία των προγραμμάτων έρευνας και επίδειξης που ανέλαβε η Κοινότητα μετά το 1974. Αρκετές δραστηριότητες που αφορούσαν την CHP υποστηρίχθηκαν από τα JOULE και THERMIE, επειδή τα τελευταία αυτά αποτελούσαν τη 10 SEC(92) 1411 τελικό, της 22ας Ιουλίου 1992. 11 Οδηγία 96/92/ΕΚ, ΕΕ αριθ. L 27, της 30. 1. 1997. 12 COM(97) 30 τελικό. συνιστώσα έρευνας και ανάπτυξης του προγράμματος για τις μη πυρηνικές μορφές ενέργειας, που υπαγόταν στο τέταρτο πρόγραμμα-πλαίσιο. Η θέρμανση και ψύξη αστικών περιοχών, η μεταφορά θερμότητας, η αποθήκευση της και η τηλεθέρμανση αποτελούσαν πεδία προτεραιότητας που υποστήριξαν τα ανωτέρω προγράμματα. Για παράδειγμα, με το πρόγραμμα THERMIE υποστηρίχθηκαν, στο βιομηχανικό και τριτογενή τομέα, 37 έργα επίδειξης στα οποία δόθηκαν περίπου 27 εκατ. ECU στο χρονικό διάστημα 1990-1995. Στους κόλπους του προγράμματος THERMIE υποστηρίχθηκαν επίσης δραστηριότητες διάδοσης και προώθησης. Σε αυτές περιλαμ]βανονται η δημοσίευση μεγάλα>ν φυλλαδίατν και εκθέσεων, εκπόνηση μελετών με θέμα τις εκπομπές ΝΟΧ, η συνεργασία με τρίτες χώρες και εκδηλώσεις προώθησης. Μη τεχνολογικά: 13. Το πρόγραμμα SAVE στοχεύει στην προώθηση του ενεργειακού βαθμού απόδοσης μέσω μέτρων άσκησης πολιτικής, πιλοτικών δράσεων υποστήριξης των υποδομών ενεργειακής απόδοσης των κρατών μελών, και ενός προγράμματος περιεκτικής ενημέρωσης. Στους κόλπους του προγράμματος SAVE Ι δόθηκε υποστήριξη σε δώδεκα έργα CHP. Τα έργα συνίσταντο κατά βάση σε μελέτες των διαφόρων εμποδίων που ορθώνονται στην υλοποίηση της CHP. Στόχος τους ήταν ο εντοπισμός και η διάδοση πρακτικών τρόπων υπερπήδησης μη τεχνικών εμποδίων στην αποδοτική λειτουργία της αγοράς. To SAVE έδωσε επίσης υποστήριξη, μέσω της EUROSTAT, στη συγκέντρωση συνεπών στατιστικών στοιχείων σχετικά με την ανάπτυξη της CHP στα 15 κράτη μέλη. 14. Η ενέργεια και το περιβάλλον υπήρξαν τομείς προτεραιότητας για τα προγράμματα PHARE και TACIS, τα οποία επίσης υποστηρίζουν δραστηριότητες προώθησης του ενεργειακού βαθμού απόδοσης και της CHP στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη. Με βάση το πρόγραμμα PHARE έχει δοθεί υποστήριξη στη βελτίωση υφισταμένων συστημάτων τηλεθέρμανσης στις πόλεις των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. To TACIS χειρίζεται ευρύ φάσμα ενεργειακών έργων στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη, στα οποία δόθηκε υποστήριξη ύψους 228 εκατ. ECU στο χρονικό διάστημα 1991-1995. Στους κόλπους του προγράμματος αυτού αποδίδεται προτεραιότητα σε μεθόδους εξοικονόμησης ενέργειας και στη συνεργασία με τους δήμους για την αξιολόγηση συστημάτων τηλεθέρμανσης. 15. Το πρόγραμμα SYNERGY χρηματοδότησε δράσεις προώθησης της CHP σε τέσσερις χώρες της Λατινικής Αμερικής. Στο πλαίσιο της οικονομικής συνεργασίας με την Ασία, δρομολογήθηκε έργο για την προώθηση της παραγωγής ισχύος και θέρμανσης βιομηχανικών χρήσεων από βιομάζα ή υπολείμματα. η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων χρηματοδότησε αρκετά έργα προώθησης της CHP στην ΕΕ και στις ΧΚΑΕ. Στο διάστημα 1992-1996, η Τράπεζα ενέκρινε μεμονωμένα δάνεια που αφορούσαν σταθμούς CHP για ποσό ύψους 1195 εκατ. ECU. Επιπλέον, 16. Όλα τα ανωτέρω μέτρα έδρασαν συμπληρωματικώς προς τις εθνικές πολιτικές προώθησης της CHP. Στο επισυναπτόμενο παράρτημα δίνεται περιγραφή της CHP και της εξέλιξης της στην Ευρώπη. 3. 17. Εμπόδια στην ανάπτυξη της CHP και στην τηλεθέρμανση και τηλεψύξη Ανασκόπηση των εμποδίων στην ανάπτυξη της CHP στα κράτη μέλη της ΕΕ διενεργήθηκε από την Cogen Europe και το πρόγραμμα SAVE το 199513. Στο παρόν τμήμα του κειμένου δίνονται περιληπτικώς τα χαρακτηριστικότερα σημεία της ανωτέρω έκθεσης και των υπολοίπων εργασιών που έχουν εκπονηθεί επί του θέματος. Από την εξέταση ταιν συνθηκών που επηρεάζουν την εξέλιξη της CHP σε έκαστο κράτος μέλος, καθίσταται προφανής η υψηλή ετερογένεια της εξέλιξης αυτής. Από μία οικονομία στην άλλη διαφέρουν τα εμπόδια. Αυτά εξαρτώνται από τη διάρθραχτη του ενεργειακού συστήματος, τη φύση της ζήτησης για θερμότητα και ηλεκτρισμό κλπ. Ως εκ τούτου, οι κυβερνήσεις των κρατών μελών έχουν μορφώσει πολύ διαφορετικές φιλοσοφίες για την άσκηση πολιτικής. 18. Ο προεξάρχων παράγων σε όλες τις περιπτώσεις είναι η εθνική πολιτική για την CHP. Οι περιπτώσεις της Δανίας, της Φινλανδίας και των Κάτω Χωρών δείχνουν ότι επίμονες πρωτοβουλίες συντονισμένης πολιτικής μπορούν να σημειώσουν επιτυχία στην υπερπήδηση των εμποδίων που αναστέλλουν την άνδρωση της CHP και να προσφέρουν πλαίσιο που ευνοεί την ανάπτυξη της. 19. εκμετάλλευσης 'Ενας ανεξάρτητος φορέας Ακόμη μεγαλύτερη σημασία έχει η σχέση των σταθμών CHP με την αγορά ηλεκτρισμού. σταθμού συμπαραγωγής επικοινωνεί με το δίκτυο ηλεκτρισμού κατά τρεις τρόπους. Κατά πρώτον, αγοράζει ηλεκτρισμό από το δίκτυο για να καλύψει την αιχμή των φορτίων του ισχύος ή για να υποκαταστήσει, με την αγορά ηλεκτρισμού, αυτοπαραγόμενες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, όταν η επιλογή τον συμφέρει στη διάρκεια ιδιαίτερατν χρονικών περιόδων. Κατά δεύτερο, πωλεί στο δίκτυο την πλεονάζουσα ηλεκτροπαραγωγή του. Κατά τρίτο, λαμβάνει εφεδρική ισχύ από το δίκτυο, όταν ο σταθμός του έχει τεθεί εκτός λειτουργίας. Στις περισσότερες χώρες οι συναλλαγές αυτές δεν υπόκεινται σε ρυθμίσεις κατά τρόπο που να εγγυάται στους ανεξάρτητους παραγωγούς την άνευ διακρίσεων πρόσβαση στο ηλεκτρικό δίκτυο. Ως προς το πρώτο θέμα, σε πολλές περιοχές έχει καθιερωθεί ικανοποιητική πρακτική με την εφαρμογή, στους φορείς εκμετάλλευσης σταθμών συμπαραγωγής, των όρων γενικού τιμολογίου για τις ώρες αιχμής και την πρόσθετη κατανάλωση ηλεκτρισμού. Η αποζημίωση για τον ηλεκτρισμό που πωλείται προς το δίκτυο παραμένει κρίσιμο σημείο, μολονότι τυγχάνει ευρείας αποδοχής η αρχή των "αποφευγόμενων δαπανών". Για τους ανεξάρτητους σταθμούς CHP παραμένει ως μείζον πρόβλημα η παροχή εφεδρικής ισχύος από το ηλεκτρικό δίκτυο. Ιδιαίτερο παράγοντα αποθάρρυνσης των βιομηχανικών και εμπορικών κύκλων να επενδύουν στην CHP αποτελούν οι βεβαρημένες πληρωμές για εφεδρική ισχύ. 20. Η κατάταξη των διαφόρων τύπων εμποδίων και η εκτίμηση των επιπτώσεων τους επηρεάζεται ασφαλώς από υποκειμενικά κριτήρια. 'Εχουν καθοριστεί τρεις γενικές κατηγορίες εμποδίων, οι εξής: 13 Εμπόδια στην ανάπτυξη της συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρισμού στην Ευρώπη, Cogen Europe. Μάιος 1995. Ανασκόπηση της ευρωπαϊκής συμπαραγωγής. Μάιος 1997. Οικονομικά εμπόδια Αυτά περιλαμβάνουν, για παράδειγμα, παράλογα χαμηλές τιμές αποζημίωσης για εξαγόμενο ηλεκτρισμό από συμπαραγωγή, υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας από το δίκτυο σε περίπτωση μη διαθεσιμότητας του σταθμού CHP, έλλειψη διάθεσης φυσικού αερίου σε ανταγωνιστικές τιμές, υψηλές τιμές για καύσιμα τροφοδοσίας (π. χ. φυσικό αέριο), βραχυπρόθεσμα συμβόλαια και αστάθμητες τιμές ενέργειας, κατά συνέπεια δυσκολίες στη χρηματοδότηση συστημάτων CHP και δικτύων τηλεθέρμανσης, έλλειψη σχετικών μηχανισμών της αγοράς για την ενσωμάτωση του εξωτερικού περιβαλλοντικού κόστους στις τιμές της ενέργειας· Κανονιστικά εμπόδια Αυτά περιλαμβάνουν κανονισμούς για τις εκπομπές και το χωροταξικό προγραμματισμό, γραφειοκρατικές χρονοβόρες ή δαπανηρές διαδικασίες έκδοσης αδειών λειτουργίας κλπ. Θεσμικά εμπόδια Αυτά περιλαμβάνουν τη στάση που τηρούν οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας ακ; προς τη σύνδεση του σταθμού CHP, καθυστερήσεις και έλλειψη διαφάνειας στην απόκτηση αδειών κλπ. Ελάχιστες είναι οι χώρες όπου υπάρχει παντελώς ελεύθερη πρόσβαση στο ηλεκτρικό δίκτυο· σε ορισμένες πάλι, η πρόσβαση αν και δυνατή είναι περιορισμένη και στοιχίζει πολύ. Συμπερασματικώς, φαίνεται ότι πολλά από τα σοβαρά εμπόδια που ορθώνονται στην ανάπτυξη της CHP στην Ευρώπη εκπηγάζουν από τη σχέση μεταξύ φορέων εκμετάλλευσης σταθμών συμπαραγωγής και επιχειρήσεων ηλεκτροπαραγωγής. Καίριοι παράγοντες που εμποδίζουν τη διείσδυση της CHP, ακόμη και σε μία εν μέρει απελευθερωμένη ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, είναι τα εμπόδια στην ελεύθερη πρόσβαση στο ηλεκτρικό δίκτυο, η ανεπαρκής αποζημίωση για πωλήσεις πλεονάζουσας ισχύος προς το ηλεκτρικό δίκτυο και τα υψηλά τιμολόγια χρέωσης της εφεδρικής και συμπληρωματικής παροχής ηλεκτρισμού. 21. Μπορούν να διενεργηθούν συγκρίσεις μεταξύ των καταστάσεων που επικρατούν στα διάφορα κράτη μέλη. Φαίνεται ότι η κατάσταση στη Γαλλία και στην Ιταλία επηρεάζεται έντονα από την κυριαρχία των υφιστάμενων επιχειρήσεων ηλεκτρισμού στις αντίστοιχες αγορές. Βεβαίως η δύναμη αυτή στην αγορά θα μπορούσε να τιθασευθεί υπέρ της CHP, σε περίπτωση που μεταβαλλόταν η κατάσταση από πλευράς κανονιστικών ρυθμίσεων. Υπό τις σημερινές συνθήκες, η δύναμη στην αγορά ενεργεί ως φραγμός για νεοεισερχόμενους, στρεβλώνοντας τις οικονομικές παραμέτρους κατά τρόπο που να παρουσιάζεται η CHP ως μη ελκυστική από οικονομικής σκοπιάς. Η κατάσταση αυτή αποτελεί τον αντίποδα εκείνης του Ηνωμένου Βασιλείου, όπου έχει σχεδόν ολοκληρωθεί η απελευθέρωση της αγοράς και πολλοί από τους ανωτέρω τεχνητούς φραγμούς είτε έχουν υπερπηδηθεί είτε κατασταλεί. Σε γενικές γραμμές, το ΗΒ είχε επιδόσεις κάτω του μέσου όρου στην ανάπτυξη της CHP, μολονότι κατά τα τελευταία έτη οι τάσεις άλλαξαν σημαντικά και διογκώθηκε η αγορά. Αυτό αποδίδεται στην απελευθέρωση και στη βαθμιαία άρση των εμποδίων στην αγορά. ΕΪπειδή οι φόροι καυσίμων σε μεγάλο βαθμό δεν αντανακλούν το περιβαλλοντικό κόστος της ενεργειακής παραγωγής, η CHP δεν ευνοείται. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η διάρθρωση των ίδιων των φόρων αποβαίνει εις βάρος της CHP. Για παράδειγμα, στη Φινλανδία και στη Σουηδία η θερμότητα από CHP φορολογείται, ενώ δεν γίνεται το ίδιο με την απόβλητη θερμότητα από τα συστήματα συμβατικής τεχνολογίας. Αλλες διαφορές στη διείσδυση της. CHP σχετίζονται με τα ποσοστά χρησιμοποίησης των διαφορετικών ειόίίχν καυσίμων, επειδή όμως όλοι οι τρόποι ηλεκτροπαραγωγής δεν δημιουργούν CO2, ποικίλλει στα διάφορα κράτη μέλη η επίδραση που έχει ο χαμηλός βαθμός διείσδυσης της CHP στις εκπομπές αερίων προκαλούντων φαινόμενο θερμοκηπίου. Η Σουηδία και η Γαλλία αποτελούν παραδείγματα όπου η δυναμικότητα των πυρηνικών και υδροηλεκτρικών μονάδων δεν αφήνει πολλά περιθώρια για την ανάπτυξη της CHP. Στις περιπτώσεις της Ελλάδας και της Πορτογαλίας, ο περιορισμένος βαθμός διάθεσης φυσικού αερίου, που επί του παρόντος αποτελεί το προτιμώμενο καύσιμο για CHP, δημιουργεί δυσκολίες για τη διείσδυση της CHP, μολονότι η τελευταία μπορεί επίσης να αναπτυχθεί σε σταθμούς που καίνε πετρέλαιο ή στερεά καύσιμα. Ιδιαίτερα εμπόδια στην τηλεθέρμανση και τηλεψνξη (DH&C) 22. Τα ανωτέρω εξετασθέντα εμπόδια επηρεάζουν την ανάπτυξη της CHP. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένα ιδιαίτερα εμπόδια που επηρεάζουν τα συστήματα τηλεθέρμανσης (DH). Το πρώτο είναι οικονομικής φύσεως. Λόγω των αποστάσεων στις οποίες πρέπει να μεταφέρεται η θερμότητα, το κόστος εγκατάστασης εκτεταμένου δικτύου DH είναι σημαντικώς υψηλότερο από το κόστος εγκατάστασης ενός συστήματος CHP. Τούτο πιθανώς να σημαίνει ότι ο χρόνος αποπληρωμής για το δίκτυο DH μπορεί να υπερβαίνει τη δεκαετία. Κατά την επιχειρησιακή διάρκεια ζωής του, το δίκτυο DH χρειάζεται σταθερή αγορά για την παραγόμενη θερμότητα, οφείλει να διασφαλίσει καύσιμο τροφοδοσίας σε ανταγωνιστικές τιμές και να είναι προετοιμασμένο να αντιπαραβληθεί, ως προς την τιμή και το βαθμό διάθεσης, με ανταγωνιστικές πηγές θερμότητας. Οι πολύ ανταγωνιστικές συνθήκες στα δίκτυα διανομής αερίου μπορούν επίσης να ενεργήσουν ως αντικίνητρο για επενδύσεις σε συστήματα τηλεθέρμανσης. 23. Οι εκδηλούμενες τάσεις στην ενεργειακή κατανάλωση δείχνουν αυξημένη χρήση ηλεκτρισμού και στάσιμη αγορά για θέρμανση. Η αύξηση της ηλεκτρικής κατανάλωσης οφείλεται στην αυξημένη χρήση οικιακών συσκευών, στον τεχνικό εξοπλισμό τεχνολογίας πληροφοριών και την αυτοματοποίηση των βιομηχανικών διεργασιών, ενώ τα βελτιωμένα κτιριοδομικά πρότυπα και η μόνωση οδηγούν σε στασιμότητα ζήτησης για θέρμανση. Υπό τις συνθήκες αυτές, τα υπάρχοντα δίκτυα DH συναντούν όλο και περισσότερες δυσκολίες στην ανάπτυξη τους. Πιθανώς να χρειαστούν νέοι σταθμοί CHP με μικρότερους λόγους θερμότητας προς ισχύ. Φαίνεται ότι η μελλοντική εξέλιξη της DH έγκειται στην εύλογη επέκταση υφισταμένων δικτύων και σε μικρότερης κλίμακας συστήματα, όπου είναι περιορισμένες οι αποστάσεις στις οποίες μεταφέρεται η θερμότητα, θα είναι βεβαίως αναγκαία η αριστοποίηση των εγκαταστάσεων αυτών για τη ζήτηση θερμότητας. Μία άλλη εξέλιξη πιθανώς να αφορά μικρά συστήματα με ισχύ ελάχιστα μόνο MWe, τα οποία ενδεχομένως να διασυνδεθούν σταδιακώς καθώς θα αυξάνεται το θερμικό φορτίο. 24. Καίρια παράμετρο για την ανάπτυξη συστημάτων DH&C, που αλληλοσυμπληρώνονται, αποτελούν οι τοπικές κλιματικές συνθήκες· μακρύτερες περίοδοι θέρμανσης/ψύξης επιβραχύνουν το χρονικό διάστημα απόσβεσης. Η τεχνολογία της τηλεψύξης είναι μάλλον νέα στην Ευρώπη και δεν συμφέρει ακόμη επαρκώς για να εισέλθει ευρέως στην αγορά. Τα «βαρύνονται με υψηλές μεγάλης κλίμακας συστήματα τηλεψύξης κεφαλαιουχικές δαπάνες για υποδομή μετάδοσης ενέργειας. Ο βαθμός απόδοσης των υπαρχουσών τεχνολογιών και το υψηλό κόστος επενδύσεων αποτελούν περιοριστικούς παράγοντες για την ανάπτυξη, σήμερα, της ιδέας των συστημάτων DH&C. 4. Ευρωπαϊκή στρατηγική θερμότητας και ηλεκτρισμού για τη συνδυασμένη παραγωγή 25. Η Λευκή Βίβλος για την ενέργεια, που εκδόθηκε το 1995, δίνει σε αδρές γραμμές τρεις κεντρικές αρχές συγκρότησης εναρμονισμένου πλαισίου για την πραγμάτωση κοινοτικής ενεργειακής πολιτικής: ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών της αυξανόμενης παγκοσμιοποίησης των αγορών, προστασία του περιβάλλοντος και ασφάλεια στρατηγικές αυτές προκλήσεις επαναδιακηρύχθηκαν στην πλέον πρόσφατη ανακοίναχτη με τίτλο "Συνολική εικόνα της ενεργειακής πολιτικής και των σχετικών δράσεων"14. εφοδιασμού. Οι επιχειρήσεων πρίσμα υπό του το 26. Φαίνεται καθαρά τι δυναμικό έχει η CHP για να συμβάλει σοβαρά, και με συμφέρον κόστος, και στις τρεις ανωτέρα) αρχές άσκησης ενεργειακής πολιτικής. Η CHP, ως ιδέα για την εξοικονόμηση ενέργειας, αυξάνει την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, δεν βλάπτει το περιβάλλον και συμβάλλει στη διαφύλαξη των ενεργειακών μας προμηθειών. Ως εκ τούτου, μια στρατηγική για την προώθηση της CHP αντιπροσωπεύει ενίσχυση της κοινοτικής ενεργειακής πολιτικής. Ουσιαστικής σημασίας είναι η συμβολή των εθνικών ενεργειακών πολιτικών στους κοινοτικούς ενεργειακούς στόχους. Η πρόταση της Κοινότητας για στρατηγική προώθησης της CHP προσανατολίζει τις ανωτέρω πολιτικές, ενώ παράλληλα διασφαλίζει ότι οι συνθήκες στην αγορά, τις οποίες συνεπάγονται οι προτάσεις για την κοινοτική εσωτερική αγορά, συμβιβάζονται με την εφαρμογή νέων ενεργειακών επιλογών. Αξίζει να αναφερθεί ότι τα συστήματα CHP συμβάλλουν επίσης στην ανταγωνιστικότητα των βιομηχανικών και εμπορικών κλάδων, και συγχρόνως δημιουργούν θέσεις εργασίας. 15 16 Μία ανάλυση των επιδράσεων στην απασχόληση λόγω της διείσδυσης της CHP στο σύστημα ηλεκτροπαραγωγής τατν Κάτω Χωρών, με βάση δύο σενάρια για το σύστημα ηλεκτροπαραγατγής, δείχνει ότι ποσοστό διείσδυσης της CHP ύψους 44% (σε σύγκριση με 12% στην περίπταχτη αναφοράς) θα ηύξανε κατά 19% το καθαρό ύψος απασχόλησης για την κατασκευή των μονάδων, και κατά 22% την ετήσια απασχόληση για την εκμετάλλευση και συντήρηση τους. 27. Ένα από τα γνωρίσματα της ανάπτυξης μιας βιώσιμης ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ, σε κλίμα εντεινόμενης ανταγωνιστικότητας, είναι η αύξουσα σημασία της αποκεντρωμένης ή τοπικώς συγκεντρωμένης ηλεκτροπαραγωγής. Η τάση αυτή θα οδηγήσει σε νέες τεχνολογικές καινοτομίες και αλλαγές στις δομές της ηλεκτροβιομηχανίας, και θα αποφέρει μικρότερης κλίμακας ηλεκτροπαραγωγή, συχνά στο σημείο χρήσης. Μια εναρμονισμένη κοινοτική ενεργειακή πολιτική πρέπει να λάβει υπόψη τις ανωτέρω τάσεις, εξασφαλίζοντας την πλήρη εκμετάλλευση της 14 COM(97) 167 τελικό, της 23. 4. 1997. 15 CHP: Ο αντίκτυπος στην απασχόληση. CHPA. Ίδρυμα νέων οικονομικών. Οκτώβριος 1995. 16 Απασχόληση και βελτίωση του ενεργειακού βαθμού απόδοσης. Περιπτωσιολογική μελέτη για την CHP στις Κάτω Χώρες. 10 CHP και των ανανείίχιιμα/ν πηγα/ν ενέργειας, όπως αναφέρεται στην Πράσινη Βίβλο της Επιτροπής με τίτλο "Ενέργεια για το μέλλον: ανανεώσιμες πηγές ενέργειας"17. 28. Η στρατηγική αυτή στοχεύει στον καθορισμό τα>ν κυριότερατν δράσεων και πολιτικών που απαιτούνται σε επίπεδο ΕΕ για να κατοχυρωθεί η πλήρης άντληση των οφελών που μπορεί να αποφέρει η CHP από πλευράς ενέργειας, οικονομικώς συμφέρουσας βελτίωσης του εξοικονόμησης περιβάλλοντος και αειφόρου αναπτύξεως. Με βάση την ανάλυση που διενεργήθηκε στο πρώτο μέρος της παρούσας ανακοίνωσης, η Επιτροπή πιστεύει ότι μια συνολική κοινοτική στρατηγική για την προώθηση της CHP θα πρέπει να βασίζεται στα εξής στοιχεία: 4. 1 Στόχοι της στρατηγικής 29. Το 1994, η ηλεκτροπαραγωγή από σταθμούς CHP ανήλθε σε 204 TWh18 (ποσοστό 9% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής το 1994). Με 29 GWe νέα εγκατεστημένη δυναμικότητα CHP (σενάριο συμβατικής λογικής) ή 48 GWe (σενάριο πριν από τη Λιάσκεψη στο Κιότο) στο διάστημα 1994-20ΙΟ'9, η παραγωγή από σταθμούς CHP θα μπορούσε να φθάσει σε ποσοστό 11% ή 14%20, της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής το έτος 2010. Η αναμενόμενη αυτή αύξηση πρέπει να επιτευχθεί και αν είναι δυνατό να ξεπεραστεί. Για να επιτευχθούν αξιόλογα αποτελέσματα απαιτείται να καταβληθούν επίπονες προσπάθειες. Σύμφωνα με τις διενεργηθείσες αναλύσεις, είναι ρεαλιστικώς επιτεύξιμος ο διπλασιασμός του σημερινού μεριδίου της CHP από 9% σε 18% της συνολικής ακαθάριστης ηλεκτροπαραγωγής στην Κοινότητα έως το έτος 2010. Τούτο συνεπάγεται διπλασιασμό της υπάρχουσας εγκατεστημένης ηλεκτρικής ισχύος μονάδων CHP, και αύξηση κατά 30% του ετήσιου συντελεστή φορτίου, και θα απαιτούσε να άρουν τα κράτη μέλη τα διάφορα εμπόδια που αναστέλλουν τη μεγαλύτερη διείσδυση της CHP στα ενεργειακά τους συστήματα. Σοβαρά θα ήσαν τα περιβαλλοντικά οφέλη. Χονδρική εκτίμηση δείχνει ότι σε περίπτωση επίτευξης του διπλασιασμ,ού του μεριδίου της CHP, με την έννοια της αντικατάστασης τατν υπαρχόντων σταθμαιν παραγωγής ηλεκτρισμού και παραγωγής θερμότητας, θα μείωνε τις εκπομπές CCh κατά 150 Mt ανά έτος, ή ποσοστό περίπου 4% των συνολικών εκπομπών C02 της ΕΕ το έτος 20ΙΟ21. Ορισμένοι κύκλοι της βιομηχανίας θεωρούν ότι θα πρέπει να γίνει ακόμη του δυναμικού ανάπτυξης της CHP, και ευρύτερη εκμετάλλευση ισχυρίζονται ότι υπάρχει δυνατότητα για μερίδιο έως και 30% της CHP στην ακαθάριστη ηλεκτροπαραγωγή έως το έτος 20ΙΟ22. Ωστόσο, η Επιτροπή πιστεύει ότι θα ήταν ρεαλιστικότερο να στοχεύουμε τουλάχιστον για το διπλασιασμό του σημερινού 9% μεριδίου της CHP έως το έτος 2010. 17 COM(97) 576 τελικό της 20 11. 1996. 18 EUROSTAT, βλ. παράρτημα. 19 Ευρωπαϊκή ενέργεια έως το έτος 2020. θεώρηαη με αενάρια. Ευροιπαϊκή Επιτροπή, άνοιξη 1996. 20 Με την παραδοχή συντελεστή μέσου φορτίου 3. 500 ώρες. 21 Εκπομπές: 3. 457 Mt το έτος 2010, σύμφωνα με το σενάριο συμβατικής λογικής. 22 "Προγράμματα και προοπτικές για τον ευρωπαϊκό κλάδο ηλεκτρισμού", UNIPEDE 1996. 11 30. Η σημασία των στόχων πολιτικής έγκειται στο να δίνουν σαφές μήνυμα σε όλους τους παράγοντες της αγοράς για το πόσο σπουδαία θεωρεί μια ιδιαίτερη πρωτοβουλία η Κοινότητα. Πλέον της συνολικής κοινοτικής στρατηγικής και των σχετικών στόχα)ν, έχει σημασία για τα κράτη μέλη να αναπτύξουν τις δικές τους εθνικές στρατηγικές και στόχους. Η Επιτροπή ομολογεί ότι η ανάπτυξη της CHP στα κράτη μέλη υπήρξε πολύ ετερογενής, και εκτιμά ότι οι εθνικοί στόχοι για την CHP θα εξαρτώνταν από τις επικρατούσες σε εθνικό πλαίσιο περιστάσεις και απαιτήσεις. Ενώ η Κοινότητα μπορεί να διαδραματίσει χρήσιμο ρόλο υποστήριξης και συντονισμού για την προώθηση της CHP, τα κράτη μέλη πρέπει να αποτελέσουν την κυριότερη εστία τα>ν προσπαθειών. Μερικά κράτη μέλη έχουν ήδη τάξει ειδικούς στόχους για την CHP, και η Επιτροπή υπογραμμίζει την ανάγκη να το πράξουν και τα υπόλοιπα κράτη μέλη. Έτσι θα καταστεί δυνατή η προαναφερθείσα. επίτευξη της αναγκαίας σοβαρής αύξησης της CHP σε κοινοτικό επίπεδο. Η ανάπτυξη της CHP στις Κάτω Χώρες, τη Δανία και τη Φινλανδία (βλ. παράρτημα) δείχνει ότι συνεπείς στρατηγικές και στόχοι μπορούν να αποδώσουν εκτεταμένη διείσδυση της CHP στις ενεργειακές αγορές. 31. Η καθιέρωση εθνικών στόχων απαιτεί ενισχυμένη συνεργασία και τη χρήση κοινής μεθοδολογίας, για τα οποία η Επιτροπή θα προσφέρει την αναγκαία καθοδήγηση. Οι στόχοι αυτοί θα πρέπει να εκφράζονται ως ποσότητες ηλεκτροπαραγωγής σε εθνικό πλαίσιο, και να υποβάλλονται σε τακτά διαστήματα στην Επιτροπή εκθέσεις της επιτελεσθείσας προόδου σε εθνικό επίπεδο. Θα πρέπει να διενεργείται ετήσια παρακολούθηση της συνολικής εξέλιξης της διείσδυσης της CHP σε ευραιπαϊκό επίπεδο. Μεταξύ άλλων ωφελειών, τούτο θα επιτρέψει στην Επιτροπή να ποσοτικοποιεί καλύτερα την επίτευξη των στόχων περιστολής/σταθεροποίησης των εκπομπών C02. 4. 2 CHP και περιβάλλον 32. Τα παγκόσμια περιβαλλοντικά προβλήματα που προέρχονται από την αυξανόμενη παγκοσμίως ενεργειακή ζήτηση πρέπει να εξετάζονται υπό το πρίσμα μιας όλο και περισσότερο διεθνοποιούμενης οικονομίας. Η CHP αποτελεί φιλική για το περιβάλλον ιδέα ενεργειακής παραγωγής με δυνατότητες να συμβάλει σοβαρά και κατά οικονομικώς συμφέροντα τρόπο στους στόχους της κοινοτικής πολιτικής για την ασφάλεια του εφοδιασμού και την ανταγωνιστικότητα. Η συνεργεία μεταξύ της συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρισμού και των δικτύων τηλεθέρμανσης ή τηλεψύξης θα πρέπει να τύχει καλύτερης εκμετάλλευσης, και η χρήση βιομάζας στην CHP, όπως δείχνει η εμπειρία της Φινλανδίας και της Δανίας, θα μπορούσαν να αποτελέσουν παράγοντα αύξησης της διείσδυσης της φιλικής για το περιβάλλον επιλογής αυτής. Η CHP θα συνιστά σημαντικό στοιχείο των κοινοτικών πολιτικών περιστολής του C02 και προτεραιότητα, όπως αναφέρεται στην κοινή θέση του Συμβουλίου23 σχετικά με το ευρωπαϊκό κοινοτικό πρόγραμμα "Στόχος η αειφορία". Οι δραστηριότητες του πέμπτου περιβαλλοντικού προγράμματος θα πρέπει επίσης να εξακολουθήσουν να προωθούν την CHP ως τεχνολογία περιστολής του C02 μέσω φορολογικών 23 Κοινή θέση (ΕΚ) αριθ. 20/97 εκδοθείσα από το Συμβούλιο στις 17 Απριλίου 1997. ΕΕ αριθ. C 157, της 24/5/1997, σ. 12. 12 κινήτρων, ενσωμάτωσης του εξαπερικού κόστους και τατν οψελ(όν (ττΐ|ν τιμή της ενέργειας, και του καθορισμού προτύπα/ν εκπο|,ιπής για εγκαταστάσεις καύσης. 4. 3 Αυξημένο μερίδιο χρηματοδότησης της CHP από τα προγράμματα της ΕΕ 33. 34. Ενώ ομολογείται ότι εναπόκειται στα κράτη μέλη να αναλάβουν τις κυριότερες χρηματοδοτικές προσπάθειες, είναι βασικής σημασίας ο επαναπροσανατολισμός των προγραμμάτων της ΕΕ που δίνουν έμφαση στην CHP, δεδομένων των περιορισμένων εναλλακτικών δυνατοτήτων που έχει η Κοινότητα για τη σύντομη μείωση των εκπομπών C02. Η CHP έχει αποδείξει ότι παρουσιάζει πλεονεκτήματα στην περιοχή αυτή, ειδικώς όταν χρησιμοποιούνται ως καύσιμα τροφοδοσίας βιομάζα και οργανικά απόβλητα. Υφίστανται εξοικονόμησης ενέργειας και περιστολής της εκπομπής C02, μέσω ανάπτυξης της CHP σε τρίτες χώρες. επίσης μεγάλες δυνατότητες JOULE-THERMIE: Ενώ οι τεχνολογίες της CHP και DH&C έχουν σε γενικές γραμμές φθάσει σε αρκετά ώριμο στάδιο εξέλιξης, και χρησιμοποιούνται ευρέως υπό συνθήκες ανταποκρινόμενες πλήρως στη φιλοσοφία οικονομίας της αγοράς, εξακολουθεί να υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω τεχνολογική ανάπτυξη τους. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει αναγνωρίσει το γεγονός και ζήτησε από την Επιτροπή να ενθαρρύνει την "ευρύτερη εφαρμογή της τεχνολογίας CHP". 24 Οι εξελίξεις αυτές περιλαμβάνουν βελτιώσεις της αποτελεσματικότητας συγκριτικώς προς το κόστος, προσαρμογή σε νέους τύπους εφαρμογής, ενοποίηση επεξεργασίας μη συμβατικών καυσίμων (ανανεώσιμες πηγές, εξαεριωμένος άνθρακας, αέριο από χώρους ταφής απορριμμάτων, απόβλητα. ) και βελτιώσεις στα συστήματα καύσης ώστε να πληρούν αυστηρότερα πρότυπα για τις εκπομπές. Εάν δεν υπάρξει τέτοια εξέλιξη, η χρήση της CHP δεν έχει δυνατότητα να επεκταθεί και να προσαρμοστεί στη συνεχώς μεταβαλλόμενη ενεργειακή αγορά. Ιδιαίτερη υποστήριξη αξίζει να δοθεί στη βιομάζα ως καύσιμο για συστήματα CHP/DH. Τούτο ισχύει επίσης στη χρήση νέων κύκλων άνθρακα, και για τις τεχνολογίες άντλησης ενέργειας από τα απόβλητα. Στους κόλπους της παραγωγής CHP, οι βραχυπρόθεσμοι στόχοι ανάπτυξης εστιάζονται στη βελτίωση των επιδόσεων και στη μείωση των δαπανών εξοπλισμού, μέσω της ανάπτυξης καλύτερων υλικών και βιομηχανικών διεργασιών, καθώς και στη βελτίωση των συστημάτων ελέγχου και παρακολούθησης. Παρά το γεγονός ότι έχουν αναπτυχθεί επαρκώς οι άριστες πρακτικές στο σχεδιασμό και την εκμετάλλευση συστημάτων CHP, οι γνώσεις και η εμπειρία δεν είναι τόσο ευρέως διαθέσιμες, όσο θα μπορούσε ή θα έπρεπε να είναι. 35. Στο πλαίσιο των προπαρασκευαστικών εργασιών για το 5ο πρόγραμμα- πλαίσιο, στους εξακριβωμένους25 καίριους τομείς για τεχνολογική ανάπτυξη CHP περιλαμβάνονται: 24 Έκθεση με αντικείμενο τη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής σχετικά με ενεργειακή πολιτική: ΡΕ 217. 771/τελικό. 25 Βελτίωση της διείσδυσης νέων ενεργειακών τεχνολογιών στην αγορά: προοπτικές για προανταγωνιστική υποστήριξη, ΓΔ XVII. Οκτώβριος 1996. Henrik Lund. Σύνδεσμος δανικών βιομηχανιών. 13 • Ενεργειακή μετατροπή με υψηλότερο βαθμό απόδοσης, που οδηγεί σε μεγαλύτερη εξοικονόμηση ενέργειας· • παρακολούθηση, έλεγχος και αριστοποίηση δικτύων DH· • αυξημένη αξιοπιστία, που οδηγεί σε μεια>μένες δαπάνες συντήρησης· • τεχνολογίες χαμηλότερα^ εκπομπαιν, ιδιαίτερα για την περιστολή τατν εκπομπών NOx από αεριοστροβίλους και παλινδρομικές μηχανές· • οικονομικώς συμφέροντα μινι-συστήματα CHP, ισχύος μικρότερης από 30 kWe· και μικρο-συστήματα CHP, ακόμη μικρότερης ισχύος, έως και 0,5 kWe· • υλικά και κατασκευαστικές διαδικασίες για λέβητες CHP, καθώς και χαμηλού κόστους υλικά σωληναχιεαιν· • χαμηλού κόστους προκατασκευασμένα δομικά μέρη για συστήματα DH χαμηλής θερμοκρασίας· • CHP για χρήση στις βιομηχανίες υψηλάτν θερμοκρασκί*ν· • CHP με τη χρήση ανανεώσιμα^ καυσίμων, π. χ. βιομάζας, καυσίμων LHV (χαμηλής θερμογόνου δύναμης) και μικτών καυσίμων· • εναλλακτικές κινητήριες δυνάμεις, π. χ. μηχανές Stirling, στοιχεία καυσίμου· • λύσεις του περιβαλλοντικού προβλήματος που προκαλεί η τεχνολογία του ομαλού ύδατος Στον τομέα της τηλεψύξης, θα πρέπει να δοθεί υποστήριξη στην ανάπτυξη τεχνολογιών που μπορεί να οδηγήσουν σε μεγαλύτερες διαφορές θερμοκρασίας στον κεντρικό σταθμό παραγωγής και τα συστήματα μεταφοράς, καθώς και στην ανάπτυξη ψυκτών απορρόφησης που λειτουργούν με κύκλο θερμότητας· με τις τεχνολογίες αυτές θα βελτιωθούν τα οικονομικά δεδομένα και το ετήσιο φορτίο των συστημάτων DC. Επιπλέον, θα πρέπει επίσης να δοθεί ώθηση στην έρευνα με αντικείμενο την ανάπτυξη μεθόδων και μέσων που βοηθούν την καταστολή των μη τεχνικής φύσης εμποδίων στην υλοποίηση οικολογικώς αποδοτικών τεχνολογκί/ν και, γενικότερα, της αειφόρου αναπτύξεαχ;. Η πρόταση της Επιτροπής για το 5ο πρόγραμμα-πλαίσιο περιέχει στόχους που αφήνουν πεδίο για προηγμένη τεχνολογική ανάπτυξη της CHP, και η Επιτροπή θα ενισχύσει την υποστήριξη της προς τη διάδοση εμπειρογνωμοσύνης για την άριστη πρακτική, μέσω των ενδεδειγμένων διαύλων και προγραμμάτων. 36. SAVE Π xat ALTENER: Τα υφιστάμενα προγράμματα SAVE Π και ALTENER έχουν σχεδιαστεί για την εξεύρεση λύσεων ώστε να υπερπηδηθούν τα μη τεχνικής φύσεως εμπόδια που περιορίζουν τη χρήση τεχνολογιών υψηλής ενεργειακής απόδοσης και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Τα προγράμματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εργαλεία για τη διευκόλυνση της διείσδυσης της CHP στην ευρωπαϊκή αγορά. Το SAVE Π θα αυξήσει την υποστήριξη που παρέχει σε δράσεις προα)θησης της CHP και, ειδικότερα, σε δράσεις οι οποίες: • βελτιώνουν την επίγνωση χρηματοπισταπικίίαν λύσεων και εμπλοκή εταιρείας ενεργειακών υπηρεσιών (ESCO)26 (π. χ. χρηματοδότηση έργων CHP από τρίτα μέρη)· 26 Ομοίως. 14 37. • χαρτογραφούν τη ζήτηση για ενεργειακές υπηρεσίες που θα μπορούσαν να καλυφθούν από CHP· • προσδιορίζουν το δυναμικό για CHP με βάση οικονομικά, ενεργειακά και περιβαλλοντικά κριτήρια· • διερευνούν περαιτέρω τα εμπόδια ανάπτυξης της CHP και DH&C στη νέα ενεργειακή αγορά και βρίσκουν απελευθερωμένη τρόπους να υπερπηδηθούν, λαμβάνοντας υπόψη τους κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες, τις επιπτώσεις στο περιβάλλον και την ασφάλεια του εφοδιασμού- • δίνουν πληροφορίες για την CHP και την DH&C. Οι διεθνείς ενώσεις θα μπορούσαν να διαδραματίσουν μείζονα ρόλο στο πεδίο αυτό· • θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη διείσδυση που θα έχουν στην αγορά συστήματα ψύξης που χρησιμοποιούν μηχανές τροφοδοτούμενες από τηλεθέρμανση. Το πρόγραμμα ALTENER θα εξακολουθήσει να προωθεί τη διείσδυση στην αγορά λεβήτων με καύση βιομάζας, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων CHP/DH&C. στη υποστήριξη τη Μογγολία. Προσφέρουν PHARE, TACIS. Svnerev xat ΜΕΡΑ: τα προγράμματα PHARE και TACIS της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελούν ευρωπαϊκές πραποβουλίες για τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, τα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη διαδικασία και μετασχηματισμού των ανωτέρω χωρών σε οικονομίες της αγοράς και για την ενδυνάμωση της δημοκρατίας. Η ενέργεια αποτελεί μία από τις κυριότερες προτεραιότητες του προγράμματος TACIS, συχνά δε παρέχεται υποστήριξη σε έργα CHP, ειδικώς σε συνάφεια με τα υφιστάμενα δίκτυα τηλεθέρμανσης με βάση CHP. Το πρόγραμμα SYNERGY καλύπτει την ανάγκη για διεθνή συνεργασία στον ενεργειακό τομέα, και χρηματοδοτεί δράσεις προώθησης της CHP στη Λατινική Αμερική και στην Ασία. Το πρόγραμμα αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει σπουδαίο μέσο προώθησης των εφαρμογών CHP σε ευρύ φάσμα τρίτων χωρών. 'Οπως αναφέρθηκε στις οδηγίες για τα ενδεικτικά προγράμματα που αφορούν τα χρηματοδοτικά και τεχνικά μέσα στο πλαίσιο της Ευρωμεσογειακής εταιρικής συνεργασίας (MEDA), η ενέργεια και το περιβάλλον αποτελούν τομείς όπου θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή. Η προώθηση της CHP μέσω παροχής τεχνικής αρωγής και εκπόνησης προπαρασκευαστικών μελετών σχετικών με την τηλεψύξη αντιπροσωπεύει περιβαλλοντική και οικονομική πρόκληση για τις χώρες της περιοχής. Στη συνεργασία ΑΚΕ-ΕΚ δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στον ενεργειακό προγραμματισμό, σε εργασίες για την εξοικονόμηση και την αποδοτική χρήση της ενέργειας, στην αναγνώριση του ενεργειακού δυναμικού και την ενδεδειγμένη προώθηση νέων και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας υπό οικονομικώς και τεχνικώς αποδεκτούς όρους (άρθρο 105 της σύμβασης ΛΟΜΕIV). Η προώθηση της CHP θα μπορούσε να αποτελέσει ένα στοιχείο στη στρατηγική ενεργειακής ανάπτυξης των ανωτέρω χωρών. Στο πλαίσιο της συνολικής στρατηγικής για το άνοιγμα της αγοράς στην CHP, η Επιτροπή θα εντείνει τις δράσεις για CHP και DH&C στους κόλπους όλων των ανωτέρω προγραμμάτων. 38. Αιαοθοωτιχά ταμεία: Μπορεί να χορηγηθεί κοινοτική υποστήριξη για την ανάπτυξη συστημάτων υψηλής ενεργειακής απόδοσης σε λιγότερο 15 ευνοημένες ευρωπαϊκές περιφέρειες (κυρίας περιφέρειες του στόχου 1). Για παράδειγμα, στην Ελλάδα η CHP εντάσσεται στις προτεραιότητες του επιχειρησιακού προγράμματος ενέργειας. Η Επιτροπή θα ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αποδώσουν προτεραιότητα στην ανάπτυξη της CHP στους κόλπους των εθνικών ενεργειακών προγραμμάτων που χρηματοδοτούνται από τα ανωτέρω ταμεία. 4. 4 Αντοδεσμεντικές συμφωνίες με τη βιομηχανία, προμήθειες τεχνολογίας 39. Η πρόταση της Επιτροπής για την ανασκόπηση του πέμπτου περιβαλλοντικού προγράμματος δράσης (μείζον σχέδιο δράσης με στόχο την επιτάχυνση της διαδικασίας βελτίωσης του περιβάλλοντος στην Ένωση), που εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 24 Ιανουαρίου 1996, αναφέρει ότι θα πρέπει να δοθεί ειδική προσοχή σε συμφωνίες με τη βιομηχανία, ώστε να διευρυνθεί το φάσμα των μηχανισμών, πράγμα που υπογραμμίζεται στην ανακοίνωση της Επιτροπής με αντικείμενο τις περιβαλλοντικές συμφωνίες27. 40. Θα μπορούσε να διενεργηθεί διαπραγμάτευση συμφατνιάτν που περιέχουν συγκεκριμένους στόχους για το βαθμό απόδοσης, με όσους βιομηχανικούς κλάδους παρουσιάζουν υψηλό δυναμικό για εξοικονόμηση ενέργειας με τη χρήση CHP. Είναι βασικής σημασίας να συμπράξουν οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας στις ανωτέρω συμφωνίες, επειδή μπορούν να ασκήσουν μεγάλη επίδραση στην CHP με το να τιμολογούν την απορροφώμενη ή μεταφερόμενη μέσω του δικτύου ηλεκτρική ενέργεια, και με το να αποφαίνονται κατά πόσο υπάρχει συμμόρφωση της CHP προς τις τεχνικές απαιτήσεις για τη σύνδεση με το δίκτυο. 41. Προκειμένου να αναβαθμιστεί η ιδέα της CHP, η Επιτροπή θα ενθαρρύνει επίσης την ανάπτυξη καινοτόμων και οικονομικών συστημάτων CHP μέσω των ούτω αποκαλούμενων μηχανισμών προμήθειας τεχνολογίας. Η ιδέα σημαίνει να συγκεντρωθεί ομάδα αγοραστών, να εντοπιστούν δυνητικές βελτιώσεις ενός προϊόντος ή βιομηχανικής διεργασίας και να εκδοθεί προδιαγραφή. Οι κατασκευαστές είναι έπειτα ελεύθεροι να αποστείλουν προσφορές, οι οποίες αξιολογούνται, και εκείνος που επιλέγεται έχει εξασφαλισμένη μια ορισμένη αρχική παραγγελία. Οι διαδικασίες αυτές έχουν χρησιμοποιηθεί επιτυχώς από τα κράτη μέλη και διευκόλυναν τη διείσδυση καινοτόμων τεχνολογιών στην αγορά. 42. Θα καθοριστούν ενότητες CHP ευρείας εφαρμογής, και θα μπορούσε να προκηρυχθεί διαγωνισμός στον οποίο τα ενδιαφερόμενα μέρη θα προσφέρουν χαμηλής τιμής και καινοτόμες τεχνολογικές λύσεις CHP, οι οποίες ίσως να προσήλκυαν μεγάλη ομάδα αγοραστών, π. χ. βιομηχανίες, νοσοκομεία, μεγάλα διοικητικά κτίρια κλπ. 4. 5 Ανταλλαγή πληροφοριών και συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών 43. Στο ψήφισμα του Συμβουλίου της 8ης Ιουλίου 199628 με αντικείμενο τη Λευκή Βίβλο για την ενέργεια, ζητήθηκε από την Επιτροπή να εγκαταστήσει διαδικασία συνεργασίας μεταξύ της Κοινότητας και τατν κρατών μελάχν 27 COM(96) 561, της 27. 11. 1996. 28 ΕΕ αριθ. C 224, της 1. 8. 1996. 16 44. 45. ώστε να διασφαλιστεί η συμβατότητα των ασκούμενων κοινοτικών και εθνικών πολιτικών προς τις αντίστοιχες από κοινού συμφωνημένες ενεργειακές πολιτικές. Ανταποκρινόμενη προς το ανωτέρω ψήφισμα, η Επιτροπή ενέκρινε στις 4 Οκτωβρίου 1996 πρόταση για απόφαση του Συμβουλίου όσον αφορά τη διοργάνωση συνεργασίας γύρω από συμφωνημένους κοινοτικούς ενεργειακούς στόχους29. Στο σχέδιο απόφασης αναγνωρίζεται ότι η προώθηση της ορθολογικής και αποδοτικής χρήσης των ενεργειακών πόρων εντάσσεται στους ανωτέρω στόχους. Κατά την άποψη της Επιτροπής, η ανωτέρω προτεινόμενη απόφαση του Συμβουλίου θα διαμορφώσει πλαίσιο που θα διευκολύνει τη συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειρίας μεταξύ των κρατών μελών σχετικά με την CHP. Μία ομάδα εμπειρογνωμόνων, ενεργώντας ως συμβουλευτική επιτροπή, θα μπορούσε να εξασφαλίσει τη μόνιμη συνεργασία μεταξύ των εθνικών αρχατν και της Επιτροπής, καθώς και την ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά μ*: πολιτικές και μέτρα που αφορούν την CHP και την DH στην Ευρώπη. Στο πλαίσιο τατν υφισταμένων προγραμμάτατν της ΕΕ θα αναληφθούν εστιασμένες δράσεις ενημέρωσης σε συγκεκριμένους βιομηχανικούς και τριτογενείς κλάδους (νοσοκομεία, αθλητικά κέντρα κλπ. ). 4. 6 Παρακολούθηση της επίδρασης που έχει η απελευθέρωση των ευρωπαϊκών ενεργειακών αγορών στην CHP/DH 46. Η απελευθέρωση των ενεργειακών αγορών συγκαταλέγεται στους της Επιτροπής. Η ενεργειακής πολιτικής κυριότερους στόχους απελευθέρωση αυτή θα εισάγει το στοιχείο του ανταγωνισμού στην παροχή ενέργειας, αυξάνοντας τη διαφάνεια στις τιμές, βελτιώνοντας την πρόσβαση στα δίκτυα ηλεκτρισμού και αερίου, και προα)θώντας την εμπλοκή των επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας και των εταιρειών ενεργειακών υπηρεσιών (ESCO) στην CHP. Μολονότι πιθανώς να είναι θετικός για την CHP ο συνολικός αντίκτυπος που θα έχει η απελευθέρωση, η έκταση του θα διαφέρει ανάλογα με τις εφαρμογές της CHP30. Οι μειώσεις τιμών που πιθανώς να επιφέρει η απελευθέρωση συνιστούν ευκαιρία και παράλληλα απειλή για την CHP. Μπορεί τα καύσιμα τροφοδοσίας να διατίθενται σε χαμηλότερη τιμή, αλλά ο παραγόμενος από CHP ηλεκτρισμός θα οφείλει να ανταγωνίζεται τις μειωμένες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας των επιχειρήσεων κονής ωφέλειας. Ένα από τα κυριότερα παραμένοντα εμπόδια στην ανάπτυξη της CHP στις απελευθερωμένες αγορές είναι η αδυναμία των ενεργειακών τιμών να αντανακλούν το κόστος εξωτερικών επιβαρύνσεων λόγω ζημίας του περιβάλλοντος. των Ως εκ τούτου, έχει βασική σημασία να παρακολουθείται η επίδραση και να γίνεται εκτίμηση των επιπτώσεων τις οποίες έχουν στα συστήματα CHP και DH οι νέοι κανόνες που διέπουν την ενεργειακή αγορά, και να προτείνονται αν είναι ανάγκη ενδεδειγμένα μέτρα πρόληψης των αρνητικών επιδράσεων. 29 COM(96) 431 τελικό, ΕΕ αριθ. C 27, της 28. 1. 1997. 30 Εκτίμηση των επιπτώσεων που θα έχει η απελευθέρωση των ευρωπαϊκών ενεργειακών αγορο/ν στην CHP, στον ενεργειακό βαθμό απόδοσης και στο περιβάλλον. ILEX Ass. & Ramboll. Δεκέμβριος 1996. 17 Υπό το πνεύμα αυτό θα μπορούσαν να διαδραματίσουν χρήσιμο ρόλο οι εθνικές επιτροπές CHP που δημιουργήθηκαν με βάση τη σύσταση του Συμβουλίου αριθ. 77/714/ΕΟΚ. 47. Η παρακολούθηση ταχν κοινοτικών επιτευγμάτων για αύξηση του μεριδίου της CHP στην αγορά, όπαχ; συνιστάται στην παρούσα στρατηγική, συνεπάγεται τη συγκέντρωση ετήσια™ στατιστικών στοιχείων. Η Επιτροπή θα απαιτήσει από τα κράτη μέλη να εξακολουθήσουν να διαβιβάζουν ετήσια στατιστικά στοιχεία και θα διασφαλίσει, μέσω της EUROSTAT, τη χρησιμοποίηση κοινής στατιστικής βάσης για την υπόψη έρευνα. 4. 7 Ενσωμάτωση του εξωτερικού κόστους στις τιμές της ενέργειας 48. 'Οπως ήδη αναφέρθηκε, η χρήση μηχανισμάιν της αγοράς για την υλοποίηση περιβαλλοντικών στόχων θα απαιτήσει τη χρήση μεθοδολογιών με τις οποίες ενσωματώνεται στην τιμή της ενεργειακής παροχής το κόστος από τη ζημία του περιβάλλοντος. Στο πλαίσιο του πέμπτου περιβαλλοντικού προγράμματος δράσης31, η ενσωμάτωση του εξωτερικού κόστους και των οφελών στον ενεργειακό τομέα, μέσω φορολογικών κινήτρων, αποτελεί καίρια προτεραιότητα για την ένταξη του περιβάλλοντος στους υπόλοιπους τομείς άσκησης πολιτικής. Οι ενεργειακοί φόροι θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως ερέθισμα για την ενδυνάμωση της ήδη υφισταμένης ανταγωνιστικότητας της CHP στο πεδίο της παραγωγής ηλεκτρισμού και θερμότητας. Η Επιτροπή στις προτάσεις της για την αναδιάρθρωση του πλαισίου φορολόγησης των ενεργειακών προϊόντων32 συνεκτίμησε τα οφέλη που αποφέρει η CHP στην ενέργεια και το περιβάλλον, και πρότεινε φορολογικές απαλλαγές. θα πρέπει επίσης να γίνει σκέψη για περαιτέρω υποστήριξη σταθμών CHP με τη χρήση βιομάζας ως καυσίμου τροφοδοσίας. Έχει αναφερθεί ότι η ενσωμάτωση του εξωτερικού κόστους στις τιμές της ενέργειας προσφέρει αποτελεσματικό μέσο αντανάκλασης τα>ν περιβαλλοντικών προκλήσεων στην εσωτερική αγορά, χωρίς να θίγονται οι κανόνες της Συνθήκης που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις. Η CHP αποτελεί μέσο για τη βελτίωση του ενεργειακού βαθμού απόδοσης και για την περιστολή της εκπομπής ρύπων, και τοιουτοτρόπως η αρχή της ενσωμάτωσης του κόστους θα μπορούσε να τονώσει τη χρήση τεχνολογιών CHP. Η επιβολή, στις επιχειρήσεις διανομής ηλεκτρισμού, υποχρέωσης αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας που παράγουν σταθμοί CHP αποτελεί ιδέα που θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο των πρόσθετων απαιτούμενων μέτρων για την περιστολή των εκπομπών CO2 έως το έτος 2010. Η Επιτροπή θα εξετάσει περαιτέρω τρόπους με τους οποίους μπορεί να ενσωματώσει στη φορολογική ενεργειακά και περιβαλλοντικά οφέλη της CHP. της πολιτική τα 4. 8 Χρηματοπιστωτικοί μηχανισμοί 49. Η χρηματοδότηση από τρίτα μέρη ανίχπτύχθηκε για να βοηθεί τις εταιρείες να πραγματοποιούν επενδύσεις χα\)ίς να επηρεάζεται ο ισολογισμός τους. 'Οποιος χρησιμοποιεί μια αποδοτική και φιλική για το περιβάλλον ιδέα όπως η CHP δεν χρηματοδοτεί την αρχική διάταξη. Αντίθετα αποζημιώνει 31 COM(95) 647 τελικό, ΕΕ αριθ. C 140, της 14. 5. 1996. 32 COM(97) 30 τελικό, ΕΕ αριθ. C 139, της 6. 5. 1997. 18 τον προμηθευτή τεχνολογίας, διενεργώντας πληρωμές σχετιζόμενες με τις επιδόσεις της εγκατεστημένης τεχνολογίας. Άλλες μορφές χρηματοδότησης από τρίτους περιλαμβάνουν συμβάσεις ενεργειακών υπηρεσιών που παρέχουν αντίστοιχες εταιρείες (ESCO) ή επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας που μέσω της CHP μπορούν να προσφέρουν νέες υπηρεσίες στους πελάτες τους. Υπάρχει δυνατότητα μεγάλης ποικιλίας διακανονισμών. Με βάση τις συμβάσεις αυτές, ο πάροχος ενεργειακών υπηρεσιών, που μπορεί να αντιστοιχεί σε ενεργειακή επιχείρηση κοινής ωφέλειας, συμφωνεί με το χρήστη για τις επιτόπιες ανάγκες θέρμανσης, φωτισμού, παροχής ισχύος κλπ. Ο ανάδοχος είναι υπεύθυνος για την εξεύρεση της πλέον οικονομικής μεθόδου παροχής των ανωτέρω υπηρεσιών, που συχνά συνεπάγεται την εγκατάσταση σταθμού συμπαραγωγής. Οι επενδύσεις αυτές διενεργούνται και τελούν υπό τη διαχείριση της ESCO, η οποία τις καλύπτει με όσα χρεώνει για τις παρεχόμενες ενεργειακές υπηρεσίες. Η απόδοση της συμπαραγωγής σημαίνει ότι η ανωτέρω επιβάρυνση είναι χαμηλότερη από τις προηγουμένως καταλογισθείσες δαπάνες κάλυψης των επιτόπιων ενεργειακών αναγκών. Στο σενάριο αυτό επαχρελούνται όλες οι πλευρές της οικονομικής συναλλαγής. Διάφορα κοινοτικά προγράμματα μπορούν να προωθήσουν το χρηματοπιστωτικό αυτό σύστημα με την τόνωση δραστηριοτήτων και το συντονισμό των ενδιαφερομένων μερών. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ETE) στο χρονικό διάστημα 1992-1996 υπεστήριξε έργα CHP με δάνεια συμποσούμενα σε 1 195 εκατ. ECU. Η προσπάθεια αυτή είναι σοβαρή, και η ETE θα πρέπει να αυξήσει την υποστήριξη της προς έργα CHP στο βιομηχανικό και τον τριτογενή τομέα. 5. Συμπεράσματα 50. Η Επιτροπή είναι της γνώμης ότι θα πρέπει να αυξηθεί σοβαρά το μερίδιο της CHP στην ενεργειακή παραγωγή της ΕΕ, ώστε η τελευταία να επιτύχει το στόχο βελτίωσης του ενεργειακού βαθμού απόδοσης στο πλαίσιο της ασκούμενης ενεργειακής πολιτικής, και τον περιβαλλοντικό στόχο της περιστολής των εκπομπών αερίων προκαλούντων φαινόμενο θερμοκηπίου. Η εισηγούμενη στην παρούσα ανακοίναχιη στρατηγική είναι βασικής σημασίας προκειμένου η Κοινότητα να αυξήσει σε μεγάλο βαθμό τη συνολική ακαθάριστη ηλεκτροπαραγωγή της από CHP, διπλασιάζοντας τουλάχιστον το σημερινό μερίδιο έως το έτος 2010, και προκειμένου να επιδείξει σοβαρότητα και να προωθήσει συστήματα συνδυασμένης παραγωγής θερμότητας και ηλεκτρισμού (CHP) και τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης (DH&C). Ενώ υπάρχει έδαφος για να αναπτυχθεί δράση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, την μείζονα ευθύνη προώθησης της CHP πρέπει να επωμιστούν ta κράτη μέλη. Ως εκ τούτου, η Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να αξιολογήσουν πολιτικές για την άρση των εμποδίων στη διείσδυση της CHP, και να βασίσουν στην εν λόγω αξιολόγηση τις εθνικές τους στρατηγικές και στόχους προώθησης της CHP, σε πλαίσιο συντονισμένης κοινοτικής στρατηγικής. Η παρούσα ανακοίνωση ανταποκρίνεται στο αίτημα του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη λήψη κοινοτικών μέτρων προώθησης της CHP, η οποία, όπως αναγνώρισε το Συμβούλιο, "προστατεύει το περιβάλλον και μειώνει την ενεργειακή εξάρτηση, υπό ικανοποιητικούς οικονομικούς όρους". Με βάση τις αντιδράσεις που εκδήλαχταν τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά όργανα ως προς την προτεινόμενη στρατηγική, και λαμβάνοντας υπόψη την τελική έκβαση των διαπραγματεύσεων στο Κιότο, η Ευρωπαϊκή 19 Επιτροπή θα εξετάσει τον καλύτερο τρόπο εισήγησης και υλοποίησης προγράμματος δράσης για την προώθηση της CHP. 51. Η Επιτροπή καλεί το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών: • να εξετάσουν τις προτάσεις που περιέχονται στην παρούσα ανακοίνωση και να διατυπώσουν περαιτέρα) υποδείξεις για δράσεις τόσο σε κοινοτικό όσο και σε επίπεδο κρατών μελ(όν· • να επιβεβαιώσουν τη γενική στρατηγική που προτείνεται στο ανωτέρω κεφάλαιο 4, και να προωθήσουν την ανάπτυξη στρατηγικών σε εθνικό επίπεδο· • να συνεργαστούν με την Επιτροπή στην υλοποίηση μελλοντικών δράσεων 6. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. προώθησης της CHP. Παραπομπές Πρακτικά των συνεδρίων Cogen Europe τατν ετάτν 1994, 1995 και 1996. Στρατηγική προώθησης της συμπαραγωγής και της τηλεθέρμανσης Έκθεση Cogen Europe, Νοέμβριος 1996 Έγγραφο ανάπτυξης θέσεων της Euroheat and Power με τίτλο "Σχόλια και προτάσεις για στρατηγική της ΕΕ στο πεδίο της CHP/DH". Δεκέμβριος 1996. Σεμινάριο Euroheat and Power. 2. 10. 1996, Βρυξέλλες. Εξοικονόμηση ενέργειας με την CHP: Εφικτή, αλλά όχι προφανής. Α. Martens. VITO Σεπτέμβριος 1996. EURELECTRIC. Έγγραφο γενικών θέσεων σχετικά με τη συμπαραγωγή. Φεβρουάριος 1997. Προγράμματα CHP. Μέρος της μελλοντικής στρατηγικής της ΕΕ σχετικά με το κλίμα. Ture Hammar. DEA. Φεβρουάριος 1997. Στρατηγική του Ηνωμένου Βασιλείου για την CHP. Ιούνιος 1996. Αποκεντρωμένη ηλεκτροπαραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και με συμπαραγωγή. Ινστιτούτο ενεργειακής οικονομίας και πολιτικής. Ιούλιος 1995. 10. Η CHP στις χώρες μέλη της ΔΟΕ. ΔΟΕ. Οκτώβριος 1994. 11. Φυλλάδια και εκθέσεις του προγράμματος THERMIE • Συμπαραγωγή για τη θέρμανση και ψύξη σε νοσοκομεία. Ιούλιος 1995. • Συμπαραγωγή μικρής κλίμακας σε κτίρια πλην κατοικίας. Ιούνιος 1992. • Συμπαραγωγή στον τομέα των γεωργικών τροφίμων. Δεκέμβριος 1994. • Ανασκόπηση τεχνικού εξοπλισμού συμπαραγωγής και επιλεγμένων εγκαταστάσεων στην Ευρώπη. Δεκέμβριος 1993. 20 12. ·. Συμπαραγωγή για βιομηχανικές χρήσεις στην Ευρώπη. Μάιος 1992. ESAP, CETA Ινστιτούτο, Οδηγός συμπαραγωγής CENERG, Φεβρουάριος Πρόγραμμα SAVE Βαλλονικό 1997. Φραγμοί στην ανάπτυξη της CHP. COGENEUROPE. Μάιος Ανασκόπηση Μάιος 1997. 1995. 21 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1. Γενικές αρχές της CHP 1. 1 Περιγραφή της CHP Η CHP συνεπάγεται την ταυτόχρονη παραγωγή θερμικής και ηλεκτρικής ενέργειας από την ίδια πρωτογενή πηγή καυσίμου. Για μία δεδομένη εφαρμογή, τούτο επιτυγχάνεται μέσω κάποιας από πλήθος διαφορετικών τεχνολογιών ηλεκτροπαραγωγής στις οποίες η θερμότητα εν μέρει εκτρέπεται μέσω της διεργασίας ηλεκτροπαραγωγής, και χρησιμοποιείται για την ικανοποίηση θερμικών απαιτήσεων. Από θερμοδυναμικής σκοπιάς, η CHP προσφέρει πλεονεκτήματα ως προς το βαθμό απόδοσης, σε σχέση με τις διαθέσιμες εναλλακτικές επιλογές. Το κέρδος σε βαθμό απόδοσης που αντιπροσωπεύει η GHP πιθανώς να είναι σοβαρό, κυμαίνεται όμως ανάλογα με την τεχνολογία και την πηγή καυσίμου που χρησιμοποιούν και υποκαθιστούν τα συστήματα CHP. Ένας σταθμός CHP υψηλής απόδοσης μπορεί να μετατρέπει σε χρήσιμη ενέργεια ποσοστό περίπου 85% έως 90% του ενεργειακού περιεχομένου του καυσίμου. Μολονότι θα απωλεσθεί μικρό τμήμα της θερμότητας προτού αυτή να φθάσει στους καταναλωτές, ο συνολικός βαθμός απόδοσης θα εξακολουθεί να κινείται στην περιοχή του 80% ή και περισσότερο. Τα συμβατικά συστήματα ηλεκτροπαραγωγής τυπικώς μετατρέπουν ποσοστό 30% έως 40%, ενώ τα νέα συστήματα αεριοστροβίλων συνδυασμένου κύκλου είναι ικανά να φθάνουν έως και 55%. Σε περίπτωση που η ζήτηση θερμότητας καλύπτεται από σταθμούς θερμοπαραγωγής με βαθμό απόδοσης 90%, ο συνολικός βαθμός απόδοσης για χωριστή παραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας ανέρχεται έως και 70%. Η ανάπτυξη της CHP/DH προσφέρει υψηλούς συντελεστές ενεργειακής μετατροπής και χαμηλότερες εκπομπές C02, που αποτελεί το σπουδαιότερο αέριο· θερμοκηπίου. Μια άλλη ευκαιρία που προσφέρει η CHP είναι η ανάπτυξη αποκεντρωμένων μορφών ηλεκτροπαραγωγής με υψηλό βαθμό απόδοσης και αποφυγή των απωλειών μεταφοράς. Εν ολίγοις, η αριστοποιημένη CHP/DH αποτελεί φιλική για το περιβάλλον μέθοδο ενεργειακής παραγωγής, η οποία μειώνει τις ανάγκες καυσίμου και αυξάνει τον ανταγωνισμό στο χώρο της παραγωγής, και για το λόγο αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μέσο προώθησης της απελευθέρωσης των ενεργειακών αγορών. 1. 1. 1 CHP για βιομηχανική χρήση Ή CHP αποτελεί τεχνική που χρησιμοποιείται από τη βιομηχανία εδώ και περισσότερο από 50 έτη. Είναι αναγκαίο για το χρήστη να έχει μέση ή υψηλή ζήτηση θερμικής ενέργειας (ατμός, θερμό νερό, θερμά αέρια, ψύξη κλπ. ) επί μακρές χρονικές περιόδους (άνω των 5 000 ωρών/έτος). Η βιομηχανία ηλεκτροπαραγωγής, η μεταποιητική βιομηχανία (χημική, χαρτοβιομηχανία, χαλυβουργία, ειδών κεραμικής, κινητήρων, τροφίμων, κλωστοϋφαντουργία, ξυλείας, πλίνθων και πυρίμαχων κλπ. ) και ο κλάδος υπηρεσιών (νοσοκομεία, αθλητικά κέντρα, ξενοδοχεία) αποτελούν τομείς όπου τα συστήματα CHP προσφέρονται ως επιλογή για τους επενδυτές. Οι εγκαταστάσεις CHP για βιομηχανική χρήση μπορεί να λειτουργούν επί 8 000 και πλέον ώρες ετησίως. Ως εκ τούτου, στις βιομηχανικές χώρες το diA δυναμικό θερμικών αναγκών στη βιομηχανία είναι αρκετά υψηλό ώστε να δίνεται η δυνατότητα στην CHP να καλύψει αξιόλογο τμήμα της ζήτησης ηλεκτρικού φορτίου βάσης. 1. 1. 2 CHP για τηλεθέρμανση και τηλεψύξη (DH&C) εξακολουθούν Τηλεθέρμανση ή τηλεψύξη σημαίνει κεντρική παραγωγή, από την οποία διανέμεται θερμική ενέργεια. Η θερμότητα παράγεται σε θερμικούς σταθμούς, και κυκλοφορεί με δίκτυο σωληνώσείσν προς τους χρήστες, υπό μορφή ατμού ή θερμού ύδατος. Το σύστημα DH&C μπορεί να θεωρηθεί ως άθροισμα των μονάδων παραγωγής και του δικτύου διανομής/επιστροφής. Ο συνηθέστερος ανταγωνιστής της DH είναι τα μεμονωμένα συστήματα θέρμανσης. Μεγάλο πλήθος συστημάτων DH να τροφοδοτούνται από λέβητες που παράγουν αποκλειστικώς θερμότητα. Η DH έχει καταστεί όμως μείζατν εφαρμογή της CHP, και στις σκανδιναβικές χώρες, στη Γερμανία και στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη έχουν αναπτυχθεί εκτεταμένα μεγάλα συστήματα. Τα συστήματα αυτά τις περισσότερες φορές ανήκουν στις δημοτικές αρχές, οι οποίες και τα εκμεταλλεύονται, με δυνατότητα τροφοδοσίας από σταθμούς αποτέφρωσης απορριμμάτων και άλλα μέσα, συμπεριλαμβανομένων αντλιών θερμότητας με γεωθερμική πηγή θέρμανσης. Επιπλέον, η τηλεψύξη προσφέρει αξιόλογο δυναμικό ανάπτυξης στην Ευρώπη. Με τις επιτελεσθείσες πρόσφατα εξελίξεις στην τεχνολογία κινητήρων και αεριοστροβίλαχν, υπάρχουν πλέον μεγάλες δυνατότητες ανάπτυξης συστημάτων DH/CHP περισσότερο τοπικού χαρακτήρα -των οποίων οι διαστάσεις ανταποκρίνονται στη ζήτηση θερμότητας- που εξυπηρετούν μικρότερα δίκτυα διανομής θερμότητας. Ο βαθμός διείσδυσης της CHP στην DH διαφέρει μεταξύ των κρατών μελών, κινούμενος από 22% στη Γαλλία έως 92% στις Κάτω Χώρες33 (ποσοστό τοις εκατό των συστημάτων DH που λειτουργούν με CHP). Σε αρκετά κράτη μέλη, η κατανάλωση ηλεκτρισμού για ψύξη με κύκλο συμπίεσης μπορεί να φθάσει έως και 50% της συνολικής ηλεκτρικής κατανάλωσης το θέρος. Η συνύπαρξη συστημάτατν τηλεψύξης και τηλεθέρμανσης μπορεί να επιτύχει αξιόλογη μείωση του κόστους μ£ τη μετατροπή μέρους της κατανάλωσης ηλεκτρισμού σε κατανάλωση θερμότητας, και με την αύξηση του χρόνου λειτουργίας των συστημάτων CHP/DH. 1. 1. 3 Οικιακή και εμπορική χρήση Τα υπόψη συστήματα CHP χρησιμοποιούνται σε ξενοδοχεία, αθλητικά και ψυχαγωγικά κέντρα, νοσοκομεία και συγκροτήματα κατοικιών. Οι μονάδες είναι μικρότερες και περιλαμβάνουν πετρελαιοκινητήρα, που έχει υποστεί μετατροπή για να λειτουργεί με φυσικό αέριο, γεννήτρια και σύστημα ανάκτησης θερμότητας, που γενικώς στεγάζονται σε κτιριοκιβώτιο. Οι πετρελαιοκινητήρες μπορούν επίσης να χρησιμοποιούν εναλλακτικώς δύο καύσιμα, Η ανάκτηση θερμότητας γίνεται μέσω των κυκλωμάτων ψύξης του κινητήρα και της εξάτμισης του. Για να διασφαλίζεται υψηλή διαθεσιμότητα ηλεκτρισμού, πρέπει να γίνεται ταυτόχρονη χρήση των μονάδων θερμότητας ή αποθήκευσης θερμότητας. Μια μέθοδος για την αύξηση της χρήσης της ανακτώμενης θερμότητας είναι η παραγωγή ψύξης με τη χρήση ψυκτών κύκλου απορρόφησης. Τούτο επιτρέπει στο σύστημα CHP να λειτουργεί 33 Η CHP στα κράτη μέλη της ΔΟΕ. Παρίσι. Οκτώβριος 1994. #3 κατά τους θερινούς μήνες, όταν η χαμηλότερη ζήτηση θέρμανσης θα μείατνε αλλιώς το χρόνο λειτουργίας του συστήματος. Σε μεγαλύτερα συγκροτήματα κτιρίων χρησιμοποιούνται αεριοστρόβιλοι και μεγαλύτερες παλινδρομικές μηχανές, όπως στη βιομηχανία. 1. 2 Οικονομικές διαστάσεις της CHP Ο χρήστης της ενέργειας την θέλει να είναι φθηνή. Ως εκ τούτου, η CHP θα προοδεύσει μόνο εφόσον προσφέρει οικονομικά οφέλη σε σύγκριση με τη χωριστή παραγωγή θερμότητας και ηλεκτρισμού. Οι παράμετροι που επηρεάζουν τα οικονομικά δεδομένα των έργων CHP κατανέμονται ως επί το πλείστον σε τρεις αλληλοσυνδεόμενες ομάδες: συντελεστές φορτίου, χαρακτηριστικά σταθμού και όροι συναλλαγών με τις εξωτερικές ενεργειακές αγορές. Τα οφέλη από ένα σταθμό CHP μεγιστοποιούνται όταν οι διαστάσεις του ανταποκρίνονται στη ζήτηση θερμότητας. Ως εκ τούτου, απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη της CHP αποτελούν τα κατάλληλα και διαθέσιμα φορτία θέρμανσης και ψύξης. Οι καμπύλες ζήτησης θερμότητας και ηλεκτρισμού, και οι ετήσιες ώρες λειτουργίας οριοθετούν τις τεχνικές και οικονομικές συνθήκες για τις τεχνολογικές επιλογές. Ο τύπος της τεχνολογίας, η κλίμακα του σταθμού και ο τύπος της κινητήριας δύναμης, όλα εξαρτώνται από τα φορτία που πρέπει κανείς να καλύψει. Τα χαρακτηριστικά του σταθμού, όπως το κόστος κεφαλαιουχικών επενόύσεατν, οι δαπάνες λειτουργίας και συντήρησης, οι βαθμοί απόδοσης κλπ. επηρεάζουν βεβαίως την κερδοφορία των έργων CHP. Η ιδιαιτερότητα όμως των έργων CHP έγκειται στην αλληλοσύνδεση με τις ενεργειακές αγορές. Από το ένα μέρος, η αγορά ορυκτών καυσίμων διαμορφώνει τις συνθήκες τιμής για την κινητήρια δύναμη (φυσικό αέριο, πετρέλαιο ή άνθρακας στο πλείστο των σταθμών CHP), όπου η εισροή ενέργειας αποτελεί μείζονα συντελεστή κόστους για όλους τους σταθμούς CHOP. Από το άλλο μέρος, ένα από τα στοιχεία εξόδου των σταθμών CHP, δηλαδή η θερμότητα ή ο ατμός, ανταγωνίζεται με μονάδες αποκλειστικής παραγωγής θερμότητας ή ατμού, που επίσης χρησιμοποιούν ορυκτά καύσιμα. Ενώ η CHP προσφέρει αδιαμφισβήτητη, οικονομικώς συμφέρουσα ενεργειακή επιλογή υπό τις ορθές περιστάσεις, οι απαιτήσεις επένδυσης σε συστήματα CHP μπορεί να συνιστούν προκλήσεις. Η εξασφάλιση χρηματοδότησης για μια εγκατάσταση CHP αποτελεί εμπόδιο που οφείλουν να αντιμεταχπίσουν πολλοί δυνητικοί χρήστες. Ορισμένοι από αυτούς είναι επίσης απρόθυμοι να επενδύσουν τα δικά τους κεφάλαια, ή να δανεισθούν χρήματα για να επενδύσουν σε ενεργειακή παραγωγή, επειδή σπάνια η τελευταία αποτελεί τον πυρήνα των συνήθων δραστηριοτήτων τους. Για τις επενδύσεις CHP στη βιομηχανία και στον τριτογενή τομέα μπορούν να χρησιμοποιηθούν χρηματοπιστωτικοί μηχανισμοί όπως η χρηματοδότηση από τρίτα μέρη (TPF). 2. Η CHP στα κράτη μέλη της ΕΕ Επειδή η ηλεκτροβιομηχανία παρουσιάζει γεωγραφικώς διεσπαρμένη και καθέτως κατατμημένη δομή, η αυτοπαραγωγη ηλεκτρισμού από τη βιομηχανία ευνοήθηκε στο παρελθόν, αλλά κυρίως χαλάρωσαν οι δραστηριότητες των επιχειρήσεων διανομής θερμότητας και ηλεκτρισμού, όπως έγινε στη Γερμανία. Η ανάπτυξη της CHP στη χώρα αυτή, όπου διαδραματίζει σοβαρό ρόλο, βασίστηκε στα υφιστάμενα δίκτυα των τοπικών επιχειρήσεων διανομής θερμότητας και ηλεκτρισμού, στα οποία δόΟτρα: iii υποστήριξη μετά την πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970. Στη Δανία, όπου επίσης υπάρχουν δημοτικά δίκτυα διανομής θερμότητας, η CHP αναπτύχθηκε από τους ιθύνοντες των ανωτέρω δικτύων, με την υποστήριξη τοπικών επιχειρήσεων διανομής, και στην περίπτωση των μεγάλων πόλεων από τοπικούς παραγα>γούς-οιανομείς συνδεόμενους με τους δήμους. Στις Κάτω Χώρες, όπου παρουσιάζουν λιγότερη ανάπτυξη τα δίκτυα θερμότητας, οι επιχειρήσεις διανομής αερίου και ηλεκτρισμού ανέπτυξαν βιομηχανικές μονάδες CHP, λόγω κέρδους από την εξοικονόμηση αερίου. Από την άλλη πλευρά, στις ενεργειακές αγορές με μονοπώλια ηλεκτρισμού, όπως στη Γαλλία, στο Βέλγιο, στην Ελλάδα και στην Ιρλανδία, είναι λιγότερο αναπτυγμένη η αυτοπαραγωγη και η CHP. Η τήρηση χωριστών λογαριασμών για τους τομείς παραγωγής, μεταφοράς και διανομής σε ένα ηλεκτρικό σύστημα πιθανώς να διευκολύνει την ανάπτυξη της CHP και να προσφέρει ευκαιρίες στα ενδιαφερόμενα μέρη να επιζητήσουν ευκαιρίες αποκόμισης κερδών, όπως διαπιστώνεται σήμερα στο Ηνα)μένο Βασίλειο. Στα 15 κράτη μέλη της ΕΕ διαφέρουν πολύ οι περιστάσεις για την ανάπτυξη της CHP. Όχι μόνο υπάρχουν σημαντικές διαφορές κλίματος και πυκνότητας πληθυσμού, αλλά επίσης διαφέρουν αρκετά και άλλοι παράγοντες, όπως οι τιμές και η διαθεσιμότητα των καυσίμων, η ανταγωνιστικότητα της ηλεκτρικής ενέργειας που παρέχεται στο δίκτυο, η βιομηχανική δομή και οι περιβαλλοντικοί προβληματισμοί. Σπουδαίο επίσης ρόλο διαδραματίζουν ιδιαίτεροι παράγοντες, όπα)ς η ύπαρξη εκτεταμένων πόρων φυσικού αερίου στις Κάτω Χώρες και τα δίκτυα διανομής θερμότητας στη Δανία. Στον κατωτέρω πίνακα παρουσιάζεται η σημερινή κατάσταση της ανάπτυξης της CHP στις 15 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης: IV 0?Γ Συνολική ακαθάριστη εγκατεστημένη ηλεκτρική ισχύς (MW) και συνολική ακαθάριστη ηλεκτροπαραγωγή (GWh) τα 1994 στην ΚΚ-15. ΙΙηγή: EUROSTAT % απο τα οποί^ με CHP Συνολική ακαθάριστη ηλεκτροπαραγοχγή σε GWh % ^ από τα οποία με CHP Χώρες Βέλγιο Δανία Γερμανία Ελλάδα Ισπανία Γαλλία Ιρλανδία Ιταλία Κάτω Χώρες Πορτογαλία Ην. Βασίλειο Φινλανδία Σουηδία Αυστρία Συνολική ακαθάριστη εγκατεστημένη ηλεκτρική ισχύς σε MW 14899 10604 114811 9545 44489 107232 4039 64163 18348 8833 69019 14143 35914 16032 1805 7496 26184 182 1533 3222 58 6328 6148 892 3042 4085 2808 3247 ΕΕ-15 532559 67030 ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ Στόχοι, σε εθνικό επίπεδο (MWe έτος 2000) το 100034 2222 8(ΜΧ) 5(ΧΧ) 12 71 23 2 3 3 1 10 34 10 4 29 8 20 13 72236 40096 528229 38936 161775 476337 15147 231498 79677 31380 325379 65546 142850 54645 7645 15724 47750 845 8537 9492 192 26477 31543 3112 11996 20312 9257 11722 11 39 9 2 5 2 1 11 40 10 4 31 6 21 2263191 204604 9 1. 2. 3. Τα στοιχεία για την Ελλάδα και την Ιρλανδία είναι προσωρινά και αφορούν το έτος 1993. Στη Γερμανία, για μονάδες που λειτουργούν καθαρώς ως CHP όχι καθ'όλη τη διάρκεια του έτους, καταγράφεται μεν η συνολική εγκατεστημένη ισχύς, αλλά μόνο η ηλεκτροπαραγωγή στη διάρκεια της καθαρώς CHP λειτουργίας περιλαμβάνεται στην αριθμητική τιμή τΐιχν 47 750 GWh για το 1994. Έτσι εξηγείται η μεγάλη διαφορά που υπάρχει μεταξύ του ποσοστού 9% για την ηλεκτροπαραγωγή και του 23% για την εγκατεστημένη ισχύ. Στη Δανία, στην εγκατεστημένη ισχύ έχοιιν συνυπολογισθεί οι μ,ονάδες CHP που λειτουργούν με συμπαραγωγή όχι ολόκληρο το έτος. Ωστόσο, μόνο το τμήμα της ηλεκτροπαραγωγής (δηλαδή με συμπαραγωγή) κατά την αντίστοιχη χρονική περίοδο περιλαμβάνεται στην αριθμητική τιμή τ<ιχν 15 724 GWh για την ηλεκτροπαραγωγή. Η συνολική ηλεκτροπαραγωγή από μονάδες CHP ανήλθε σε 32 734 GWh. 34 Το επενδυτικό πρόγραμμα για τον βελγικό τομέα ηλεκτρικής ενέργειας προβλέπει νέους σταθμούς CHP ισχύος 1000 MWe πριν από το έτος 2005. 2G ISSN 0254-1483 COM(97) 514 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 02 10 12 15 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-544-GR-C ISBN 92-78-26020-7 Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο η


title: COMMISSION REGULATION (EC) No 2015/97 of 15 October 1997 fixing the import duties in the rice sector

eurovoc_concepts:
CCT duties
customs duties
import
import policy
rice


title: VERORDENING (EG) Nr. 2010/97 VAN DE COMMISSIE van 15 oktober 1997 tot wijziging van de restituties bij uitvoer van witte en ruwe suiker in onveranderde vorm

eurovoc_concepts:
export refund
raw sugar
sugar product
white sugar


title: Règlement (CE) n° 2021/97 de la Commission du 15 octobre 1997 déterminant les quantités attribuées aux importateurs au titre des contingents quantitatifs communautaires applicables en 1998 à l'égard de certains produits originaires de la République populaire de Chine

eurovoc_concepts:
China
footwear industry
household article
import licence
quantitative restriction
toy industry

formats: html pdfa1b print