title: Parecer da Comissão relativo ao pedido de adesão da Polónia à União Europeia

eurovoc_concepts:
EU relations
Poland
accession to the European Union
convergence criteria
economic analysis
economic situation
political situation


title: Stellungnahme der Kommission zum Antrag der Slowakei auf Beitritt zur Europäischen Union

eurovoc_concepts:
EU relations
Slovakia
accession to the European Union
convergence criteria
economic analysis
economic situation
political situation


title: Advies van de Commissie inzake het verzoek van Roemenië om toetreding tot de Europese Unie

eurovoc_concepts:
EU relations
Romania
accession to the European Union
convergence criteria
economic analysis
economic situation
political situation


title: 98/364/EG: Beschikking van de Commissie van 15 juli 1997 betreffende de aan "Grupo de Empresas Álvarez" (GEA) verleende steun (kennisgeving geschied onder nummer C(1997) 2615) (Slechts de tekst in de Spaanse taal is authentiek) (Voor de EER relevante tekst)

eurovoc_concepts:
Spain
State aid
aid for restructuring
ceramics
glass industry
industrial restructuring

formats: html pdf print

text: L 164/30 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 9. 6. 98 II (Besluiten waarvan de publicatie niet voorwaarde is voor de toepassing) COMMISSIE BESCHIKKING VAN DE COMMISSIE van 15 juli 1997 betreffende de aan „Grupo de Empresas (cid:214)lvarez” (GEA) verleende steun (kennisgeving geschied onder nummer C(1997) 2615) (Slechts de tekst in de Spaanse taal is authentiek) (Voor de EER relevante tekst) (98/364/EG) DE COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEEN- SCHAPPEN, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 93, lid 2, eerste alinea, Gelet op de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, inzonderheid op artikel 62, lid 1, onder a), Na de belanghebbenden overeenkomstig artikel 93 van het Verdrag te hebben aangemaand hun opmerkingen kenbaar te maken, Overwegende hetgeen volgt: I Op 15 november 1995 besloot de Commissie de proce- dure van artikel 92, lid 2, in te leiden ten aanzien van de aan Grupo de Empresas (cid:214)lvarez, hierna „GEA” genoemd, verleende steun. GEA is een onderneming die porse- leinen serviesgoed, keramiek en glaswerk produceert en verkoopt, z¶ produceert ook flessen. GEA is in Spanje een van de belangr¶kste producenten van serviesgoed geworden. De afgelopen v¶f jaar bedroeg haar marktaan- deel gemiddeld 11,6 % op de Spaanse markt en 0,64 % op de communautaire markt. GEA heeft 1 029 werkne- mers in dienst. Z¶ had in 1995 en 1996 een jaaromzet van ongeveer 2,5 miljard ESP. Zij is gevestigd in Vigo, provincie Pontevedra, in het autonome gewest Galici(cid:137). Dit gewest, waarvan de scheepsbouw, de visser¶ en de automobielindustrie economische sectoren z¶n, maakt ten gevolge van de problemen waar deze sectoren mee te kampen hebben, een ernstige belangr¶kste de economische crisis door die met een hoog werkloosheids- percentage gepaard gaat. Het gebied wordt beschouwd als een regio van doelstelling 1 en komt voor regionale steun uit hoofde van artikel 92, lid 3, onder a), in aanmerking. GEA is na Citro(cid:137)n de tweede grootste werkgever in de regio. Tot juni 1991 is GEA eigendom van de Spaanse over- heidsholding INI geweest. Op die datum besloot INI de onderneming te privatiseren. Hiertoe echter diende GEA, die in de voorgaande jaren aanzienl¶ke verliezen had geleden, eerst te worden gesaneerd. Ter delging van de schulden van de onderneming kende INI steun ten belope van 24 miljoen ECU toe. Alhoewel deze steun niet b¶ de Commissie was aangemeld, werd z¶ in 1992 door haar goedgekeurd (steunmaatregel nr. NN 15/92; doc SEC(92) 1655). De goedkeuring werd gerechtvaardigd door de merkbare vermindering van de productiecapaci- teit, de scheiding tussen GEA en INI en het feit dat de onderneming in een van de regio’s is gelegen, welke voor de afw¶king bedoeld in artikel 92, lid 3, onder a), in aanmerking komt. voorwaarde was Na de goedkeuring van deze steunmaatregel, waaraan geen enkele b¶zondere verbonden, verleende INI aan GEA aanvullende steun die noch b¶ de Commissie werd aangemeld noch door deze werd goedge- keurd. De steun omvatte een garantie die in 1992 werd toegekend en waarmee INI dest¶ds een financieel risico ten belope van 1,62 miljard ESP dekte, alsook in 1994 een rechtstreekse subsidie ten bedrage van 983 miljoen ESP, die werd uitgekeerd om zich van de garantie te bevr¶den. De Commissie werd daarnaast in kennis gesteld van het voornemen van de autoriteiten van het autonome gewest 9. 6. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 164/31 Galici(cid:137) een nieuwe garantie ten belope van 2,5 miljard ESP te verstrekken. Aangezien de Commissie ernstige tw¶fel koesterde over de vraag of de betrokken steun, die zonder enige tw¶fel binnen de werkingssfeer van artikel 92, lid 1, viel voor de afw¶king bedoeld in artikel 92, in aanmerking kwam, besloot z¶ de procedure van artikel 93, lid 2, in te leiden ten aanzien van: lid 3, (cid:190) de in 1992 toegekende garantie ten belope van 1,62 miljard ESP, (cid:190) de in 1994 verleende subsidie ten bedrage van 983 miljoen ESP, en (cid:190) de nieuwe garantie ten belope van 2,5 miljard ESP die de regering van het autonome gewest Galici(cid:137) voorne- mens was toe te kennen. II lid 2, B¶ schr¶ven van 26 januari 1997 reageerden de Spaanse autoriteiten op het besluit van de Commissie de proce- dure van artikel 93, in te leiden. Volgens deze autoriteiten z¶n de in 1992 toegekende garantie noch de uitkering van de subsidie in 1994 steun in de zin van artikel 92, lid 1, van het EG-Verdrag of in de zin van artikel 61 van de EER-Overeenkomst. In beide gevallen had INI gehandeld zoals een particuliere investeerder onder de normale voorwaarden van een markteconomie zou doen. 1n 1992 was het risico dat de onderneming failliet zou gaan, zeer gering en de garantie had slechts b¶gedragen tot ondersteuning van haar herstructurerings- proces door middel van financiering van de investeringen. Wat de in 1994 gedane betaling betreft, gaven de Spaanse autoriteiten toe dat de onderneming sinds haar privatise- ring in 1992 een ernstige economische crisis doormaakte die in 1994 nog was verergerd omdat alle inspanningen om haar weer levensvatbaar te maken, waren mislukt. Er waren toen al maatregelen genomen tot herstructurering van de onderneming, met name een eerste, geleidel¶ke vermindering van het personeelsbestand en van de productiecapaciteit. De betaling van 983 miljoen ESP was ter ondersteuning van deze eerste inspanningen bedoeld. Aangezien z¶ niet het verlangde resultaat opleverden, moest een herstructureringsplan worden opgesteld waarin drastische maatregelen werden voorgesteld om weer tot levensvatbaarheid van de onderneming te komen. Zodra dit plan eenmaal was opgesteld, zou het onmiddell¶k b¶ de Commissie worden ingediend zodat deze zich over de inhoud ervan kon uitspreken. Niettemin waren de Spaanse autoriteiten van mening dat de uitkering van 983 miljoen ESP gunstig voor INI uitviel omdat deze ten aanzien van de eventuele betaling van de garantie van 1,62 miljard ESP van iedere verplichting werd ontheven. Wat de garantie van 2,5 miljard ESP betreft, onder- streepten de Spaanse autoriteiten dat het weliswaar niet uitgesloten was dat deze ooit zou worden toegekend, maar dat dit nog niet was geschied en dat, indien de regering van het autonome gewest zou besluiten de garantie te verlenen, de Spaanse autoriteiten tot aanmelding zouden overgaan. III B¶ schr¶ven van 30 juli 1996 deed de Commissie aan de Spaanse autoriteiten de opmerkingen van de belangheb- benden toekomen (vier Spaanse ondernemingen, concur- renten van GEA, en het Verbindingsbureau van de Euro- pese keramiekindustrie), die haar waren toegezonden na de bekendmaking van haar besluit de procedure van artikel 93, lid 2, in te leiden (1). Alle belanghebbenden waren van oordeel dat de aan GEA verleende steun een aanzienl¶ke vervalsing van de concurrentie tot gevolg had, omdat de onderneming hier- door haar producten een lange t¶d tegen kunstmatig laag gehouden pr¶zen kon aanbieden. Daarb¶ wezen z¶ erop dat z¶ zich tegen deze pr¶zen niet konden verdedigen omdat z¶ in het geheel geen staatssteun ontvingen. Ter staving van z¶n argumenten voegde een van de concur- renten b¶ z¶n opmerkingen een exemplaar van de recla- meadvertenties van supermarktketens: hierin werden de producten van GEA tegen werkel¶k zeer lage pr¶zen aangeboden. E(cid:130)n van de concurrenten beweerde dat GEA inmiddels aanvullende steun had ontvangen in de vorm van garan- ties ter dekking van leningen ten belope van 1 miljard ESP. Deze garanties waren niet b¶ de Commissie aange- meld en hadden b¶ de steunmaatregelen ten aanzien waarvan de procedure was ingeleid, moeten worden vermeld. IV B¶ schr¶ven van 15, respectievel¶k 24 oktober 1996 gaven de Spaanse autoriteiten antwoord op de opmer- kingen van de belanghebbenden. Uit die brieven bleek dat de autoriteiten van het autonome gewest Galici(cid:137) reddingssteun in de vorm van garanties ter dekking van kredieten ten belope van 700 miljoen ESP hadden verleend om de onderneming in bedr¶f te houden totdat de Commissie een definitief standpunt zou hebben inge- nomen. Daarnaast was een nieuwe garantie van 350 miljoen ESP toegekend voor de nog uitstaande betalingen in verband met de werknemerslonen. Aanvankel¶k was de duur van deze garanties op zes maanden gesteld welke naderhand tot juni 1997 werd verlengd, aangezien de Commissie nog geen definitieve beslissing had genomen. Deze steun had echter generlei gevolgen voor de markt, omdat h¶ alleen ter dekking van de voor de financiering van de bedr¶fskosten van de onderneming benodigde kredieten had gediend. Volgens de Spaanse autoriteiten berustte die steun op Decreet nr. 309/1995 van 23 november 1995, dat betrekking heeft op de bevordering van de economische ontwikkeling en van de ondernemer- sactiviteiten in het autonome gewest Galici(cid:137). Het decreet was aangemeld b¶ de Commissie die daaraan haar goed- (steunmaatregel nr. N 21/1995, keuring had gehecht Beschikking van de Commissie van 31 december 1995), waaraan z¶ evenwel als voorwaarde had gesteld dat steun aan ondernemingen die wegens de omvang ervan niet aan de criteria voldoen om als KMO’s te worden aangemerkt (zoals het geval was b¶ GEA), afzonderl¶k dient te worden aangemeld. (1) PB C 144 van 16. 5. 1996, blz. 3. L 164/32 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 9. 6. 98 Anderz¶ds herhaalden de Spaanse autoriteiten dat noch de garantie van INI van 1992 noch de in 1994 verstrekte subsidie als steun in de zin van artikel 92, lid 1, van het Verdrag moesten worden beschouwd omdat INI immers had gehandeld zoals een particuliere investeerder zou hebben gedaan. Ook wezen de Spaanse autoriteiten erop dat de garantie ten belope van 2,5 miljard ESP die de Commissie in de procedure had betrokken, nog niet was toegekend. Wat de „dumpingpr¶zen” betreft die door GEA zouden worden gehanteerd, merkten de Spaanse autoriteiten op dat deze haar producten alt¶d tegen pr¶zen verkoopt die met de kostpr¶s in verhouding z¶n. Ter staving van hun bewering legden z¶ kopie(cid:137)n voor van facturen van GEA aan haar klanten bl¶kens welke de pr¶zen hoger liggen dan die van de supermarktketen. Volgens de Spaanse autoriteiten gaat het b¶ de uiterst lage pr¶zen vermoedel¶k om lokaanbiedingen om klanten aan te trekken. Deze afbraakpr¶zen vormden, naar hun mening althans, een „pr¶sdumping”-beleid voerde. bew¶s enkel GEA geen dat V Inmiddels hadden een aantal besprekingen plaatsge- vonden tussen de Commissie en de Spaanse autoriteiten, waarin nieuwe gegevens over de financi(cid:137)le situatie van GEA z¶n verstrekt. Het belangr¶kste oogmerk van deze besprekingen was de Commissie in te lichten over de moeil¶ke economische situatie waarin GEA verkeerde en de plannen van de autonome regering van Galici(cid:137) om de onderneming weer levensvatbaar te maken in de l¶n van het reeds aangekondigde herstructureringsplan. Dit plan, dat begin 1996 was opgesteld na de eerste, vruchteloze, pogingen tot sanering, was in augustus aan de Commissie medegedeeld en in november 1996 respectievel¶k februari 1997 aangevuld. Volgens de door de Spaanse autoriteiten verstrekte gege- vens leed GEA, na de privatisering ervan in 1991, zware verliezen. In november 1996 bedroeg de totale schuld van de onderneming 14 miljard ESP en waren haar eigen middelen geheel opgebruikt. De Spaanse autoriteiten wezen erop dat, ondanks die situatie, de gewestel¶ke auto- riteiten zich gezien de dramatische situatie op de arbeids- markt in Vigo en op sociaal-politieke gronden, genood- zaakt zagen de onderneming, die na Citro(cid:137)n de tweede grootste werkgever in de streek is, overeind te houden. Met het b¶ de Commissie ingediende herstructurerings- plan werd de sanering en, op term¶n, het herstel van de levensvatbaarheid van GEA beoogd. Aangezien alle geleidel¶ke, „zachte”, middelen die tot dusverre daartoe waren aangewend, met inbegrip van de uitkering van 983 miljoen ESP in 1994, niet hadden mogen baten om de onderneming weer levensvatbaar te maken, hield het plan een aantal drastische maatregelen in die als volgt kunnen worden samengevat: 1. Sluiting van twee van de zes bestaande productie- installaties. Verkoop van een winstgevende fabriek waar glazen flessen worden vervaardigd. De drie overige fabrieken zullen onderling onafhankel¶ke eenheden worden. 2. Aanzienl¶ke vermindering van de schulden en de cre(cid:137)- ring van middelen: a) vermindering van de schulden, die thans 14 miljard ESP opschorting belopen waarvan 7 miljard tegen- over de staat, door de procedure van opschorting (surs(cid:130)ance) van betaling waarb¶ de openbare en particuliere crediteuren van 50 % van hun schuld- vordering afstand doen (de Spaanse autoriteiten hebben een door een onafhankel¶ke deskundige opgesteld rapport overgelegd waarin wordt beves- tigd dat het afzien van een vordering van deze omvang in Spanje realistisch is en in dit soort gevallen een courante prakt¶k); b) overbrenging van de van twee overgebleven fabrieken van het stadsgebied van Vigo naar zones daarbuiten. De bedr¶fsinstallaties in de stad zullen worden verkocht voor een pr¶s van, naar schatting, een 5 miljard ESP (in de ramingen van verschei- dene onafhankel¶ke deskundigen die aan de Commissie z¶n voorgelegd, wordt zelfs een bedrag van 5,9 miljard ESP genoemd). Met de onderhande- lingen over de verkoop van de terreinen is reeds een begin gemaakt; c) verkoop van de winstgevende fabriek voor 1 miljard ESP. 3. Drastische inkrimpingen op de volgende gebieden: a) inkrimping van het personeelsbestand met 43 % van 1 029 naar 587 werknemers, waardoor het aandeel van de personeelskosten van 93 % in verhouding tot de omzet in 1995 kan worden terug- gebracht tot 40-45 % in 1997 en 1998; b) vermindering van de productiecapaciteit met 32 % van 23,7 miljoen naar 16,1 miljoen stuks; c) opzetten van een centrale beheerstructuur voor de drie resterende ondernemingen om de kosten op commercieel gebied en op dat van het beheer te beperken; d) extra kostenbesparingen zodra vanaf 1997 in Vigo behalve elektriciteit ook aardgas als energiedrager beschikbaar is (de vervaardiging van serviesgoed is namel¶k zeer energie-intensief). Met behulp van deze maatregelen moet het concern, volgens het plan, in de periode 1997-1998 z¶n resultaten weer in evenwicht kr¶gen en in de daaropvolgende boek- jaren een winstc¶fer van 91 miljoen ESP in 1998 en 200 miljoen ESP in 1999 kunnen behalen. Het verkoopvo- lume zal volgens het plan gel¶k z¶n aan het niveau van vorige jaren waarin slechte resultaten werden behaald (12 miljoen stuks in plaats van 16 miljoen stuks in betere jaren), terwijl de omzet zich rond een gemiddelde van 2,5 miljard ESP zal stabiliseren. De totale kosten van de de herstructurering, b¶komende sociale lasten in verband met de afvloeiing van personeel en de kosten van de overbrenging van de twee fabrieken naar een zone buiten Vigo z¶n begrepen, worden op 3,5 miljard ESP geraamd. Met de opbrengst van de verkoop van de installaties van GEA in Vigo en de kw¶tschelding van schulden zal de onderneming de herstructureringskosten uitsluitend uit eigen middelen kunnen betalen. ontslagpremies, waarin de 9. 6. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 164/33 B¶ schr¶ven van 13 maart 1997 deelden de Spaanse auto- riteiten de Commissie mede dat GEA met acht grote klanten (de namen z¶n vertrouwel¶k) onderhandelde over verschillende contracten waardoor bestellingen op lange term¶n over een periode van ten minste drie jaar en voor een bedrag van in totaal ongeveer 3,5 miljard ESP werden gegarandeerd. Terzelfder t¶d werd de Commissie ervan in kennis gesteld dat GEA aan een belangr¶ke particuliere porseleinfabrikant zal worden verkocht. Hieruit moest bl¶ken dat de particuliere markt vertrouwen had in de toekomst van de onderneming. Uit al deze gegevens kon worden geconcludeerd dat het herstructureringsplan van GEA alsook haar doelstellingen op het gebied van verkoop en omzet realistisch waren. B¶ schr¶ven van 25 april 1997 werd de Commissie mede- gedeeld dat de onderneming had afgezien van de garantie van 2,5 miljard ESP van de autonome regering van Galici(cid:137) die eveneens in het kader van de procedure van artikel 93, lid 2, werd onderzocht. Dit wees erop dat de particuliere banken die mogel¶k nieuwe leningen aan GEA zouden moeten verstrekken, vertrouwen hadden in het vermogen van die onderneming om de herstructurering met succes uit te voeren en opnieuw levensvatbaar te worden. In dezelfde brief werd de Commissie ervan in kennis gesteld dat de autoriteiten van het autonome gewest Galici(cid:137) hadden toegezegd iedere steun die in de toekomst aan GEA mocht worden verleend, afzonderl¶k te zullen aanmelden, a1 zou deze steun in het kader van een alge- mene, steunregeling worden verleend. goedgekeurde, reeds B¶ schr¶ven van 22 mei 1997, tenslotte, deelden de Spaanse autoriteiten de Commissie mede dat de autori- teiten van het autonome gewest de werkingssfeer van de toezegging die z¶ b¶ schr¶ven van 25 april 1997 hadden gedaan, had uitgebreid en zich ertoe hadden verbonden GEA geen verdere financi(cid:137)le steun te verlenen. VI B¶ het onderzoek in het raam van de procedure die door de Commissie overeenkomstig artikel 93, lid 2, was inge- leid, werd de bevinding bevestigd die voor de Commissie reden was geweest om de procedure in te leiden, namel¶k dat de garantie van 1,62 miljard ESP die in 1992 aan GEA werd toegekend en de subsidie van 983 miljoen ESP in 1994 waardoor INI zich van de garantie kon bevr¶den, steunmaatregelen z¶n die de concurrentie vervalsen of dreigen te vervalsen in de zin van artikel 92, lid 1, van het EG-Verdrag en artikel 61, lid 1, van de EER-Overeen- komst. Geen enkele particuliere investeerder zou zonder tegenprestatie aan een onderneming met verliezen als die van GEA een garantie hebben toegekend, zoals INI in 1992 heeft gedaan. Bovendien zou het b¶zonder merk- waardig z¶n wanneer een onderneming van de particu- liere sector in een verlieslatende onderneming investeert die z¶ onlangs heeft afgestoten. Niettemin is t¶dens de procedure ook gebleken dat zowel de garantie als de betaling van de subsidie nauw met elkaar waren verbonden omdat INI zich door deze beta- ling van de in 1992 aangegane verbintenis tot verlening van de garantie kon bevr¶den en zodoende van de beta- ling van een veel hoger bedrag, namel¶k 1,62 miljard ESP. Uit economisch standpunt moet deze gang van zaken als een op zichzelf staand feit worden beschouwd. Ook een particuliere investeerder zou in dezelfde situatie ongetw¶feld het bedrag van 983 miljoen ESP hebben betaald; dit is slechts 60 % van het risico dat INI door zich garant te stellen op zich had genomen. B¶gevolg is de omvang van de aan GEA toegekende steun waarmee b¶ het onderzoek van de garantie die in 1992 werd toege- kend, tot 983 miljoen ESP beperkt, welk bedrag door de garant werkel¶k is betaald. Ook dient ermee rekening te worden gehouden dat de garantie ten belope van 2,5 miljard ESP die de regering van het autonome gewest Galici(cid:137) zou toekennen en die eveneens het voorwerp van de door de Commissie inge- leide procedure was, buiten beschouwing kan bl¶ven omdat z¶ de toekenning ervan heeft ingetrokken. De steun kan de concurrentie vervalsen en het handels- verkeer tussen de lidstaten ongunstig be(cid:139)nvloeden. De in serviesgoed tussen Spanje en de overige handel lidstaten is omvangr¶k. Volgens de gegevens van Eurostat werd in 1993 7 272 ton serviesgoed met een waarde van in totaal 24,5 miljoen ECU door Spanje naar andere lidstaten geleverd en kwam 5 813 ton met een waarde 27,5 miljoen ECU het land binnen. Voor 1994 z¶n deze c¶fers respectievel¶k 7 917 ton (29 miljoen ECU) en 6 577 ton (28,5 miljoen ECU). Van januari tot oktober 1995 werd 8 546 ton serviesgoed ter waarde van 32,6 miljoen ECU uitgevoerd, terw¶l in hetzelfde jaar tussen januari en september 7 844 ton ter waarde van 43,3 miljoen ECU werd ingevoerd. Het marktaandeel van Spanje in het totale intracommunautaire handelsverkeer in serviesgoed is ongeveer 3 %. Alhoewel GEA niet (cid:130)(cid:130)n serviesgoedfabrikanten in de van de Gemeenschap is, is z¶ op deze markt actief. Daarom kan iedere subsidie die aan die onderneming wordt verleend, haar positie op de gemeenschappel¶ke markt versterken ten nadele van concurrenten die in het geheel geen staats- steun ontvangen. belangr¶kste Aangezien de steun buiten een tevoren goedgekeurde regeling werd verleend, moest h¶ overeenkomstig artikel 93, lid 3, van het Verdrag van te voren worden aangemeld. Spanje heeft aan deze verplichting niet voldaan. Formeel gezien is de steun derhalve onrechtmatig verleend. Ten aanzien van de vraag of de steunmaatregel voor de afw¶king zoals bedoeld in artikel 92, leden 2 en 3, van het Verdrag in aanmerking komt, moet erop worden gewezen dat de afw¶kingen in artikel 92, lid 2, op dit geval niet van toepassing z¶n gezien de kenmerken van die steun en het feit dat deze ook niet pretendeert hieraan te voldoen. Wat de afw¶king zoals bedoeld in artikel 92, lid 3, onder a), van het Verdrag betreft, is GEA zeer zeker gevestigd in een streek die ernstig door de werkeloosheid is getroffen en waarin de levensstandaard abnormaal laag is. De steun- maatregelen die bestemd z¶n de ontwikkeling van dergel¶ke streken te bevorderen, kunnen verenigbaar met de gemeenschappel¶ke markt worden verklaard overeen- komstig artikel 92, lid 3, onder a). In het onderhavige geval kon de steun beslist niet b¶dragen aan de economi- sche ontwikkeling van de streek, aangezien h¶ niet zozeer voor investeringen en het scheppen van arbeidsplaatsen werd benut als wel financiering van vruchteloze pogingen om de onderneming de mogel¶kheid te bieden ter L 164/34 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 9. 6. 98 haar activiteiten zonder dat nieuwe herstructureringsmaat- regelen nodig zouden z¶n, voort te zetten. Niettemin laat de afw¶king in artikel 92, lid 3, onder c), van het Verdrag toe de steun als verenigbaar met de te beschouwen omdat deze gemeenschappel¶ke markt spoort met de voor reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeil¶kheden (1). communautaire kaderregeling Aan de aan GEA verleende steun ontbreekt duidel¶k een rechtstreeks verband met het thans voorgelegde herstruc- tureringsplan. Niettemin moet rekening worden gehouden met het feit dat met de inspanningen om de onderneming weer levensvatbaar te maken onmiddell¶k na de privatisering ervan is begonnen en dat de Commissie hieraan in 1992 haar goedkeuring heeft gehecht, en dat het thans voorgestelde drastische plan slechts een gevolg is van de eerder genomen „zachte” maatregelen die niet het verwachte succes hebben gehad. De steun moet dan ook als een onderdeel worden gezien van een proces, waarvan het thans ingediende plan de laatste en tot op heden meest ambitieuze inspanning tot herstel van de levensvatbaarheid van de onderneming is. In dit verband z¶ ook erop gewezen dat de thans voorge- stelde herstructureringsmaatregelen zonder enige verdere overheidsbemoeiing zullen worden uitgevoerd. In het nieuwe herstructureringsplan worden drastische maatregelen ter verlaging van de kosten voorgesteld. Ook voorziet het in een aanzienl¶ke capaciteitsvermindering die, overeenkomstig punt 3. 2. 2. ii) van de kaderregeling, in dit geval noodzakel¶k is, aangezien op de markt voor serviesgoed als gevolg van de aanzienl¶ke daling van het verbruik in 1992 en 1993 en de toenemende import (Panorama van de EU-industrie 1997, punt 9. 20) van over- capaciteit sprake is. De belangr¶kste kostenbesparing zal voortvloeien uit de inkrimping van het personeelsbestand met 43 % (van 1 029 naar 587 werknemers). In verhou- ding tot de totale omzet van de onderneming zullen deze kosten hierdoor nog slechts 45% van haar totale omzet bedragen, hetgeen redel¶k is. Voorts wordt de productie- capaciteit met 32 % verlaagd, namel¶k van 23,7 miljoen stuks naar 16,1 miljoen stuks. Daarnaast heeft de onder- neming gewezen op de mogel¶kheid structurele kosten, zoals energiekosten, terug te dringen. In overeenstem- ming met de vereisten vermeld in punt 3. 2. 2. i) van de communautaire kaderregeling voor reddings- en herstruc- tureringssteun aan ondernemingen in moeil¶kheden zal het herstel van de levensvatbaarheid van de onderneming veeleer van de inspanningen en maatregelen van de onderneming zelf moeten komen dan van externe factoren zoals hogere pr¶zen en een st¶ging van de vraag, waarop de onderneming geen enkele invloed heeft. Door de capaciteitsvermindering gepaard gaande met kostenverlaging zal de onderneming haar rentabiliteit en levensvatbaarheid kunnen herstellen. De ramingen in het herstructureringsplan betreffende de toekomstige ontwik- keling van de omzet z¶n gebaseerd op het gemiddelde van de in de voorgaande jaren verwezenl¶kte omzet en zouden derhalve vr¶ realistisch z¶n. Het feit dat GEA over belangr¶ke contracten aan het onderhandelen is bevestigt deze hypothese. B¶ de prognoses over de st¶ging van de pr¶zen is alleen met de normale inflatiepercentages reke- (1) PB C 368 van 23. 12. 1994, blz. 12. ning gehouden. Ook de ramingen betreffende de vermin- dering van de schuldenlast en het aantrekken van middelen l¶ken tamel¶k realistisch, al z¶n z¶ op externe factoren gebaseerd waarop de onderneming geen enkele invloed heeft. Wat de schuldvermindering door midde1 van de kw¶tschelding van schulden betreft, hebben de Spaanse autoriteiten bew¶zen voorgelegd waaruit bl¶kt dat in soortgel¶ke gevallen crediteuren van tot wel, 50 % van hun vorderingen afstand hebben gedaan. De waarde van het terrein dat het eigendom is van GEA en van de winstgevende fabriek werden geschat en door onaf- hankel¶ke deskundigen bevestigd. Niettemin z¶ erop gewezen dat zowel de kw¶tschelding van de schulden als de verkoop van de terreinen waarover wordt onderhandeld voor het welslagen van de herstructurering voorwaarden sine qua non z¶n. Ook het feit dat de onderneming heeft afgezien van de nieuwe garantie ten belope van 2,5 miljard ESP, omdat z¶ de herstructurering met uit de verkoop van haar percelen en door het uitstel van betaling eigen middelen kon bekostigen, w¶st er onmiskenbaar op dat GEA opnieuw levensvatbaar kan worden. Het afzien van de garantie maakt bovendien ook duidel¶k dat de banken t¶dens de herstructurering geen b¶komende leningen aan GEA behoeven te verstrekken daar z¶ vertrouwen op de maat- regelen die de onderneming zal treffen. Het feit dat een nieuwe particuliere onderneming bereid is het beheer van GEA en, dientengevolge, het ondernemersrisico van GEA op zich te nemen, bevestigt dit standpunt. Wat de evenredigheid van de steun aan de financi(cid:137)le b¶drage van de investeerder betreft, moet worden vastge- steld dat de onderneming al eerder een aanzienl¶ke financi(cid:137)le b¶drage uit eigen middelen heeft geleverd en dit ook in de toekomst zal doen. Zo worden de recht- streekse herstructureringskosten, die op 3,5 miljard ESP worden geraamd, geheel gedekt door de eigen financi(cid:137)le middelen van de onderneming, welke z¶ zal verkr¶gen door de tenuitvoerlegging van het herstructureringsplan (uitstel van betaling leidend tot een aanzienl¶ke vermin- dering van de schulden van het bedr¶f, verkoop van de rendabele fabriek en de bedr¶fsterreinen in Vigo). In vergel¶king met deze financi(cid:137)le b¶drage en met alle overige financi(cid:137)le inspanningen die de onderneming nog zal moeten leveren, is het steunbedrag van 983 miljoen ESP tamel¶k laag. Bovendien moet rekening worden gehouden met de sociale gevolgen en met het feit dat GEA een van de grootste werkgevers is in een gebied met economische achterstand in de zin van artikel 92, lid 3, onder a). GEA is in de regio, na Citro(cid:137)n, de tweede grootste verschaffer van werkgelegenheid in de industrie. Haar verdw¶ning, zou de verdw¶ning van belangr¶ke industri(cid:137)le activiteiten in de streek tot gevolg hebben en zou tot een kettingre- actie leiden, waarb¶ ongetw¶feld talr¶ke toeleveranciers van GEA genoodzaakt zouden z¶n op hun beurt tot slui- ting over te gaan. Om de gevolgen van de instandhouding van de activiteiten van GEA voor de economische ontwik- keling van de streek rond Vigo (cid:190) een streek met ontwik- kelingsachterstand in de zin van artikel 93, lid 3, onder a), (cid:190) te kunnen beoordelen, moet de Commissie daarom ook het behoud van 500 van de oorspronkel¶ke 1 029 directe arbeidsplaatsen in de industrie (cid:190) en de daaruit 9. 6. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 164/35 voortvloeiende koopkracht (cid:190) zonder verdere overheids- subsidies (de Spaanse autoriteiten hebben officieel beves- tigd dat de staat aan GEA geen verdere steun zal verlenen) en het behoud van arbeidsplaatsen in de toeleverings- industrie (cid:190) en de daaruit voortvloeiende koopkracht (cid:190) in haar analyse betrekken. Daarom zou de Commissie, indien GEA daadwerkel¶k failliet zou gaan zich overigens niet verzetten tegen de verlening van nieuwe steun ten behoeve van de inves- teerder die de activa van de onderneming zou overnemen, mits deze steun wordt verleend in het kader van een reeds goedgekeurde steunregeling en het bedrag de maxima die z¶n vastgesteld voor de streek van Vigo welke door de bepalingen van artikel 92, lid 3, onder a), wordt bestreken, niet overschr¶dt. In dit geval zou de nieuwe eigenaar tot 60 % regionale steun voor z¶n investering kunnen kr¶gen. Naar de mening van de autoriteiten van het auto- nome gewest kan deze benadering in het onderhavige geval niet worden gevolgd, niet alleen om politieke of sociale redenen, maar ook omdat de onderneming intussen haar klanten en daarmee iedere kans op herstel van de rentabiliteit zou hebben verloren. De steun, die in totaal 983 miljoen ESP beliep, vergde evenwel slechts 30 % van de totale herstuctureringskosten die op 3,5 miljard ESP z¶n geraamd. In dit geval ligt de steuninten- siteit derhalve ver onder het niveau van de steun die b¶ een nieuwe investering zou worden verleend en z¶n de sociale gevolgen aanzienl¶k geringer. Daarb¶ dient in aanmerking te worden genomen dat het marktaandeel van GEA tamel¶k gering is. De afgelopen v¶f jaar lag dat gemiddeld rond 11,6 % van de Spaanse markt en 0,64 % van de communautaire markt. Er is dan ook geen reden om aan te nemen dat de maatregelen ten behoeve van GEA merkbare gevolgen voor de gemeen- schappel¶ke markt zullen hebben. Voorts dient in aanmerking te worden genomen dat de Spaanse autoriteiten bevestigd hebben dat de regering van het autonome gewest van toekenning van de garantie ten belope van 2,5 miljard ESP heeft afgezien en dat z¶ (cid:190) na hun toezegging van april 1997 dat iedere verdere steun aan GEA afzonderl¶k zou worden aangemeld (cid:190) b¶ schr¶ven van 22 mei 1997 officieel hebben medegedeeld dat van staatswege aan de onderneming geen verdere financi(cid:137)le steun zal worden verleend. Hiermee is gewaar- borgd dat GEA zich op de markt als een particuliere onderneming zal moeten gedragen. Daarom kan in de toekomst iedere concurrentievervalsing ten gevolge van met gefinancierde maatregelen worden uitgesloten. overheidsmiddelen VII De reddingssteun in de vorm van garanties voor de dekking van leningen ten belope van 700 miljoen ESP en van loonkosten ten belope van 350 miljoen ESP, die in afwachting van de afsluiting van de uit hoofde van artikel 93, lid 2, ingeleide procedure in 1995 aan de onderne- ming was toegekend, is eveneens staatssteun in de zin van artikel 92, lid 1. In tegenstelling tot wat de Spaanse autoriteiten denken, moest de steun wel degel¶k worden aangemeld. In de beschikking waarin z¶ aan de rechtsgrondslag voor deze garanties (Decreet nr. 309/95) haar goedkeuring hecht, heeft de Commissie uitdrukkel¶k de verplichting opge- nomen om reddingssteun die aan grote ondernemingen wordt afzonderl¶k aan te melden. Deze verplichting is overigens ook in artikel 8, lid 5, van het decreet zelf opgenomen. verleend, Niettemin kan de steunmaatregel, ondanks het feit dat deze formeel gezien onrechtmatig is, inhoudel¶k worden goedgekeurd omdat h¶ ertoe heeft b¶gedragen de onder- neming, in afwachting van een definitief besluit van de Commissie ter afsluiting van de procedure die z¶ uit hoofde van artikel 93, lid 2, had ingeleid, in stand te houden. De Commissie heeft dergel¶ke reddingssteun ook reeds in andere gevallen (b¶voorbeeld steungeval nr. 540/95, Nino Textile, besluit van 5 oktober 1993, zie brief SG(93) D/16433), van 5 oktober 1993) goedgekeurd, wetende dat de onderneming die het voorwerp van die procedure uitmaakt, zonder staatssteun economisch niet had kunnen overleven en dus zou hebben moeten verklaren in een toestand van te hebben opgehouden te betalen te verkeren nog v(cid:155)(cid:155)rdat de Commissie haar defi- nitief besluit had genomen. Niettemin moet, voordat goedkeuring aan reddingssteun kan worden verleend, aan de voorwaarde worden voldaan dat deze steun strookt met de in de communautaire kaderregeling voor reddings- en herstructureringssteun in aan moeil¶kheden vastgelegde criteria. In dit geval is aan deze voorwaarde voldaan omdat de steun is toegekend in het kader van een reeds goedgekeurde steunregeling die bovendien met de communautaire kaderregeling in over- eenstemming is. De garanties zouden aanvankel¶k (cid:190) geheel in overeenstemming met de kaderregeling (cid:190) een loopt¶d van zes maanden hebben. Omdat de Commissie echter, wegens de complexe aard en de onvolledigheid van het herstructureringsplan, niet binnen deze term¶n tot een definitieve beslissing kon komen, verlengden de Spaanse autoriteiten de loopt¶d ervan tot juni 1997. De Spaanse autoriteiten hebben zich echter uitdrukkel¶k ertoe verbonden ervoor te zorgen dat de loopt¶d van de garanties de duur van de door de Commissie ingeleide procedure niet zal overschr¶den. ondernemingen VIII Gelet op het feit dat GEA door de toepassing van drasti- sche herstructureringsmaatregelen opnieuw levensvatbaar kan worden en dat z¶ in een gebied met een ontwikke- lingsachterstand in de zin van artikel 92, lid 3, onder a), is gevestigd, kunnen zowel de in 1992 toegekende garantie, waarvan GEA zich door de uitkering van een bedrag van 983 miljoen ESP in 1994 had bevr¶d, als de reddingssteun ten belope van 1,050 miljard ESP worden aanvaard uit hoofde van de afw¶king in artikel 92, lid 3, onder c), en in het licht van de communautaire kaderregeling voor reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeil¶kheden. Aangezien echter GEA b¶ haar privati- sering in 1991 steun heeft ontvangen, worden aan deze goedkeuring zeer strenge voorwaarden verbonden. De Spaanse autoriteiten wordt derhalve medegedeeld dat iedere nieuwe steunmaatregel ten behoeve van de onder- neming als onverenigbaar met de gemeenschappel¶ke markt en als inbreuk op de aangegane verbintenissen zal worden beschouwd en gevolgen voor de b¶ deze beschik- king goedgekeurde steun heeft, L 164/36 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 9. 6. 98 HEEFT DE VOLGENDE BESCHIKKING GEGEVEN: Artikel 1 De garantie ten belope van 1,62 miljard ESP die in 1992 werd toegekend en in 1994 door middel van een betaling van een subsidie ten belope van 983 miljoen ESP werd afgelost, alsook de garanties ten belope van 1,05 miljard ESP die in 1996 door de Spaanse autoriteiten aan de Grupo de Empresas (cid:214)lvarez (GEA) werden toegekend, z¶n onrechtmatige steun in de zin van artikel 93, lid 3, van het EG-Verdrag, omdat deze voordat h¶ werd toege- kend, niet b¶ de Commissie is aangemeld. Niettemin z¶n deze steunmaatregelen in overeenstemming met de bepa- lingen in de communautaire kaderregeling voor reddings- in en moeil¶kheden en z¶n z¶ derhalve verenigbaar met de gemeenschappel¶ke markt overeenkomstig artikel 92, lid 3, onder c), van het Verdrag en artikel 61, lid 3, van de EER-Overeenkomst, op voorwaarde dat de Spaanse autori- teiten, overeenkomstig de verbintenis die z¶ terzake in hun brief van 22 mei 1997 aangingen, zich in de toekomst ervan onthouden verdere steun te verlenen en het herstructureringsplan volledig uitvoeren. De Spaanse autoriteiten dienen tot 31 december 2000 de Commissie halfjaarl¶kse verslagen voor te leggen over vorderingen b¶ de uitvoering van het herstructurerings- herstructureringssteun ondernemingen aan en winst- plan waarb¶ z¶ de economische gegevens over GEA (ondernemingsplan, verliesrekening) verstrekken, opdat de Commissie kan nagaan of de in het plan vervatte voornemens worden uitgevoerd en of de Spaanse autoriteiten hun toezegging geen enkele finan- ci(cid:137)le staatssteun meer aan de onderneming te verlenen, nakomen. Deze verslagen moeten uiterl¶k in maart en oktober b¶ de Commissie worden ingediend. Artikel 2 De Spaanse autoriteiten delen binnen twee maanden na de kennisgeving van deze beschikking de Commissie mede welke maatregelen z¶ hebben genomen om aan de beschikking te voldoen. Artikel 3 Deze beschikking is gericht tot het Koninkr¶k Spanje. Gedaan te Brussel, 15 juli 1997. Voor de Commissie Emma BONINO Lid van de Commissie