title: Verslag van de Commissie aan de Raad, aan het Europees Parlement, aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de regio's over communautaire maatregelen die van invloed zijn op het toerisme (1995-1996)

eurovoc_concepts:
EU action
EU programme
report
tourism policy

text: COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 02. 07. 1997 COM(97) 332 def. VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, AAN HET EUROPEES PARLEMENT, AAN HET ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITE EN AAN HET COMITE VAN DE REGIO'S OVER COMMUNAUTAIRE MAATREGELEN DIE VAN INVLOED ZIJN OP HET TOERISME (1995-1996) INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 1. 1 Door het verslag bestreken gebied 1. 2 Overzicht 2. BEVORDERING VAN MOBILITEIT EN BESCHERMING VAN TOERISTEN 2. 1 Het verbeteren van een vrij reizigersverkeer 2. 2 Waarborben van de bescherming van toeristen in hun hoedanigheid van consument 2. 3 Een betere toegang tot het toerisme voor bepaalde bevolkingsgroepen 2. 4 Het stimuleren van verantwoordelijkheidsgevoel - bestrijding van het kindersekstoerisme 3. VERSTERKING VAN HET CONCURRENTIEVERMOGEN VAN DE EUROPESE TOERISTENINDUSTRIE 3. 1 Bevordering van een gunstig klimaat voor toeristische ondernemingen 3. 2 Het stimuleren van de modernisering in de toeristenindustrie 3. 3 Stimulering van de toeristische ontwikkeling in minder ontwikkelde gebieden 3. 4 Bevordering van de toeristische ontwikkeling in partnerlanden buiten de EU 4. STIMULERING VAN EEN VERANTWOORD GEBRUIK VAN TOERISTISCHE HULPBRONNEN 4. 1 Versterking van een duurzame ontwikkeling van het toerisme 4. 2 Versterking van de band tussen toerisme en cultuur 5. CONCLUSIES BIJLAGEN 1. Het toerisme in de betalingsbalans -1996 2. Aantal bedden in hotels en dergelijke -1996 3. Bezetting van hotels en dergelijke - 1996 4. EU-begrotingskredieten voor het toerisme in de afzonderlijke programmeringsdocumenten en de communautaire bestekken (Structuurfondsen 1994-1999) 1. INLEIDING 1. 1 Door het verslag bestreken gebied Dit verslag, waarin een overzicht wordt gegeven van de in 1995/96 genomen communautaire maatregelen die van invloed zijn op het toerisme, wordt voorgelegd uit hoofde van artikel 5 van Besluit 92/421/EEG van de Raad van 13 juli 1992 betreffende een actieprogramma van de Gemeenschap op het gebied van toerisme 1. De meeste van de in dit verslag beschreven maatregelen maakten deel uit van een van de vele communautaire beleidsmaatregelen en programma's die niet specifiek toeristische doeleinden nastreven, maar die toch een belangrijke invloed hebben op de ontwikkeling van de toeristenindustrie, de belangen van de toeristen en de exploitatie en het behoud van het door het toerisme gebruikte erfgoed. Voor een zo duidelijk mogelijk beeld van de invloed van de maatregelen op de voornaamste componenten van het toerisme - de toeristen, de toeristenindustrie en de toeristische hulpbronnen - volgt de structuur van het verslag deze indeling. Daarbij mag echter niet worden vergeten dat deze componenten alsook de desbetreffende maatregelen onderling rechtstreeks met elkaar in verband staan. Voor de belangrijkste communautaire beleidssectoren die van invloed zijn op het toerisme, worden steeds de vastgelegde doelstellingen, de financiële implicaties, de begunstigden, de meetbare resultaten en de gemaakte vorderingen beschreven. In een werkdocument van de diensten van de Commissie wordt dieper en vollediger op deze aspecten ingegaan. De Commissie heeft de Raad en het Europees Parlement reeds een verslage over de evaluatie van het actieprogramma van de Gemeenschap op het gebied van toerisme (1993-1995) met betrekking tot de in de eerste twee jaar (1993 en 1994) gestarte acties voorgelegd. Vele projecten die in 1995 van start gingen, zullen pas in juni 1997 worden afgerond en een van de belangrijkste proefacties van het programma zal pas in 1998 ten einde lopen. Deze maatregelen zullen dus pas later worden geëvalueerd. Gezien de aard van deze evaluatie wordt in dit verslag niet ingegaan op de financiële en controleaspecten zullen in een met betrekking tot de tenuitvoerlegging van het programma. Deze afzonderlijk verslag van de Commissie aan de Rekenkamer worden behandeld. Ten aanzien van een effectieve beoordeling van het grote aantal acties die in het kader van andere communautaire beleidsmaatregelen en programma's worden uitgevoerd, maar die van invloed zijn op het toerisme (indirecte maatregelen), moeten verscheidene vragen met betrekking tot de methodologie, selectiviteit, kosten-efficiëntie enz. worden beantwoord. Bovendien zouden sommige van de acties die vanuit toeristisch oogpunt moeten worden beoordeeld, b. v. met betrekking tot de structuurfondsen, worden geëvalueerd op basis van de doelstellingen van het betrokken beleid. De betrokken diensten zullen zich ook verder bezighouden met de vraagstukken die zich in dit verband voordoen. Een doeltreffendere coördinatie is daarbij natuurlijk van essentieel belang om de prioriteiten voor de evaluatie van indirecte maatregelen op het gebied van toerisme te beoordelen. 1. 2 Overzicht Het toerisme is een onderwerp dat de meeste Europese burgers, hetzij als gebruikers hetzij als leveranciers van toeristische diensten, aangaat - niet alleen in de lidstaten, maar ook in een groot aantal andere landen. 1 PB nr. L 231 van 13. 8. 1992, blz. 28. 2 COM(96) 166 def. van 30. 4. 1996. een De Europese Unie neemt nog altijd leidinggevende positie op de wereldtoerismemarkt in. In 1996 namen de internationale aankomsten in de EU met 4,2% en de inkomsten uit toerisme met 4,5% toe. Hoewel het marktaandeel van Europa is geslonken - een daling van 7% voor de inkomsten en van 4% voor de aankomsten tussen 1990 en 1996 - blijft het het belangrijkste gebied van herkomst, alsook de belangrijkste bestemming voor het internationaal toerisme, zowel wat het aantal aankomende en vertrekkende toeristen, als wat de inkomsten en internationale handelstransacties betreft. Twaalf van de 40 meest bezochte toeristische bestemmingen in de wereld bevinden zich in de EU en in 1996 waren de EU-lidstaten goed voor 40% van de aankomsten, 38% van de inkomsten en 42% van de uitgaven in het kader van het internationaal toerisme. De toeristische sector biedt rechtstreeks werk aan 9 miljoen mensen, d. w. z. 6% van het totaal aantal arbeidskrachten. Het toerisme heeft ook een aanzienlijk indirect effect op de werkgelegenheid in aanverwante diensten en voorts ligt in sommige economieën die sterk van het toerisme afhankelijk zijn, de bijdrage aan de werkgelegenheid een stuk hoger dan het gemiddelde. Naar schatting zal het aantal banen in de toeristische sector tegen 2010 met circa 2 miljoen zijn toegenomen; dan zal dus 9% van het totaal aantal werknemers op de EU-arbeidsmarkt in deze sector werken. 3 De periode 1995/96 was een belangrijke fase in de toenemende betrokkenheid van de Europese Gemeenschap bij de bevordering van het toerisme, zowel ten aanzien van de directe als van de indirecte communautaire maatregelen die van invloed zijn op het toerisme. De indirecte maatregelen omvatten programma's en beleidsmaatregelen die gevolgen hebben voor het toerisme, maar die niet worden ontwikkeld of uitgevoerd om specifieke doelstellingen op het gebied van het toerisme te verwezenlijken. Directe maatregelen anderzijds hebben een specifiek toeristisch doel en omvatten veelal proef- en verkennende acties waaruit moet blijken wat op grotere schaal haalbaar is. Vanuit institutioneel oogpunt kan de totstandbrenging van een breed overleg op basis van het Groenboek van de Commissie van april 1995 over de rol van de Europese Unie op het gebied van toerisme^, dat in december 1995 met het door de Commissie georganiseerde Europese forum voor toerisme zijn hoogtepunt bereikte, als een belangrijke stap bij de vaststelling van de behoeften en reikwijdte van de communautaire maatregelen worden beschouwd. Het resultaat van dit overleg heeft rechtstreeks bijgedragen tot de werkzaamheden van de intergouvernementele conferentie die evenwel geen beslissing heeft genomen over de vraag of in het nieuwe verdrag een specifiekere verwijzing naar het toerisme zou moeten worden opgenomen. Vanuit operationeel oogpunt werd deze periode gekenmerkt door de beëindiging van verscheidene programma's, de evaluatie van de tenuitvoerlegging hiervan en de uitstippeling en lancering van nieuwe initiatieven en voorstellen, zoals het voorstel van de Commissie betreffende een eerste meerjarenprogramma ter ondersteuning van het Europese toerisme - "Philoxenia" (1997-2000)5. De maatregelen die in de periode 1995/96 door de Europese Gemeenschap op het gebied van het toerisme zijn genomen, geven ook verder de multidisciplinaire en horizontale aard van toeristische activiteiten weer. De aan de Europese Unie op dit gebied toegekende bevoegdheden worden volledig gerespecteerd, zonder dat inbreuk wordt gemaakt op de directe verantwoordelijkheid van de lidstaten op het gebied van toerisme. 3 WTTC, Travel and tourism - Jobs for the millennium, London, 1997. 4 COM(95) 97 def. van 4. 4. 1995. 5 COM(96) 168 def. van 30. 4. 1996 en COM(96) 635 def. van 4. 12. 1996. Deze maatregelen zijn beïnvloed door de specifieke doelstellingen in het communautaire op het gebied van toerisme (1993/95)6, het mandaat van het actieprogramma Raadgevend Comité inzake toerisme? bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten, alsmede door de doelstellingen van andere communautaire beleidsmaatregelen en programma's die voor het toerisme van bijzonder belang zijn (regionaal beleid, programma's op het gebied van milieu, vervoer, consumentenbeleid, onderwijs, opleiding, cultureel beleid enz. ). In 1995/96 werd bij de tenuitvoerlegging van het communautair actieprogramma bijzondere aandacht geschonken aan: • verwerving en verbetering van kennis over het Europees toerisme; • bevordering van grensoverschrijdende samenwerking ter verbetering van de kwaliteit van toeristische diensten; • versterking van de samenwerking en het overleg met de betrokken openbare en particuliere instanties en organisaties en verbetering van de interne coördinatie binnen de Commissie. In deze periode hebben relevante maatregelen die in het kader van andere communautaire programma's en beleidsmaatregelen zijn genomen, er voorts toe bijgedragen dat: • de mobiliteit van de burgers en hun toegang tot het toerisme is verbeterd en de toeristen als consumenten beter zijn beschermd; • het economisch en sociaal klimaat voor de ontwikkeling van toeristische activiteiten is verbeterd; • een gezonde relatie tot stand is gekomen tussen toeristische activiteiten enerzijds en natuurlijke, door de mens voortgebrachte en culturele hulpbronnen anderzijds, met het oog op een evenwichtige en duurzame toeristische ontwikkeling. Alle hoofdcomponenten van het toerisme - de toerist, de toeristenindustrie en de natuurlijke en culturele hulpbronnen - zijn beïnvloed door de maatregelen die op communautair niveau in 1995/96 zijn genomen. Om redenen die op brede schaal zijn uiteengezet^, zijn vele acties die in de eerste fase van het actieprogramma op het gebied van toerisme (1993/95) zijn uitgevoerd, problematisch gebleken. De Commissie voert een volledig onderzoek uit naar alle voltooide acties die in de eerste jaren van het actieprogramma zijn uitgevoerd en zal zo nodig invorderingsopdrachten geven en onregelmatigheden vervolgen. De teleurstellende resultaten van het programma tonen aan dat men zowel ten aanzien van de identificatie van problemen en mogelijkheden voor het toerisme in Europa als ten aanzien van de beschikbaarstelling van waardevolle ervaring en informatie aan de beheerders van andere communautaire beleidsmaatregelen en programma's kansen heeft laten liggen. Niettemin zijn in het kader van het programma, met name in de latere jaren, nuttige projecten van start gegaan en zal de opgedane ervaring van onschatbare waarde zijn bij het beheer van toekomstige acties. 6 PB nr. L 231 van 13. 8. 1992, blz. 28. 7 PB nr. L 384 van 31. 12. 1986, blz. 52. 8 Speciaal verslag van de Rekenkamer nr. 3/96 over het beleid inzake de politiek ten aanzien van het toerisme en de bevordering ervan, vergezeld van de antwoorden van de Commissie, zie PB nr. C 17 van 16. 1. 1997, blz. 1; en COM(96) 166 def. van 30. 4. 1996. 4 2. BEVORDERING VAN MOBILITEIT EN BESCHERMING VAN TOERISTEN Uit recente analyses is gebleken dat de internationale toeristenstromen sneller toenemen dan het binnenlands toerisme. Binnen de Europese Unie is het aantal buitenlandse overnachtingen door niet-ingezetenen met 4,5% toegenomen, terwijl het binnenlands toerisme in de afgelopen twee jaar met 1,9% is gegroeid9. Voor de lidstaten werden in 1996 239 miljoen internationale aankomsten (een wereldmarktaandeel van 40,3%) en - volgens de Wereldorganisatie voor toerisme - inkomsten ter waarde van 165 miljard dollar (een wereldmarktaandeel van 39%) geregistreerd10. De trend in Europa om korter, maar vaker op vakantie te gaan in combinatie met de weer toegenomen belangstelling van toeristen uit de Verenigde Staten en Japan voor verscheidene lidstaten van de EU, dragen bij tot een groei van de Europese toeristenmarkt. Andere factoren die rechtstreeks hiertoe bijdragen zijn de geleidelijke totstandbrenging van de interne markt en tot op zekere hoogte ook de ontwikkeling van het consumentenbeleid, daar deze factoren het vertrouwen van de toerist positief beïnvloeden, waardoor deze zich sneller aan een buitenlandse reis waagt. Ook de geleidelijke liberalisering van het luchtvervoer en de lagere vliegtarieven hebben een gunstige invloed gehad op het langeafstandsverkeer en een aanzienlijke groei van de toeristenstromen in de hand gewerkt, met name van Zuid- naar Noord-Europa en meer in het algemeen van de EU naar andere continenten. Het streven naar meer mobiliteit voor zowel jongeren, ouderen als gehandicapten, heeft er bovendien toe geleid dat bij diensten die verband houden met het toerisme steeds meer aandacht wordt besteed aan hun specifieke behoeften. Bij de bevordering van het toerisme werd op communautair niveau prioritaire aandacht besteed aan de verbetering van regelingen voor een vrij personenverkeer binnen de Unie, de bescherming van de rechten van de consument en de bevordering van de integratie van gehandicapten. De nadruk die op deze aspecten werd gelegd, is er een praktisch voorbeeld van dat de Europese Commissie de burgers een centrale plaats toebedeelt bij de opbouw van Europa. 2. 1 Het verbeteren van een vrij reizigersverkeer Het recht van de EU-burger om zonder beperkingen andere lidstaten te bezoeken, was een van de eerste en meest zichtbare verworvenheden van de Europese Gemeenschap. De afschaffing van grenscontroles tussen de EU-lidstaten, die bij de interne markt centraal staat, is een verdere stap van de Unie in de richting van een grotere mobiliteit van de Europese burgers en geeft hen de vrijheid om zonder belemmeringen door het gehele grondgebied van de Gemeenschap te reizen. De uiteindelijke verwezenlijking van dit principe is evenwel niet zo snel gegaan als waarvan in artikel 7A van het Verdrag wordt uitgegaan. Alleen met betrekking tot de bagage van de reizigers zijn de controles aan de interne grenzen van de EU volledig afgeschaft. Wat de personencontroles betreft, bestaan deze alleen niet meer in die landen die de overeenkomst van Schengen toepassen (België, Duitsland, Spanje, Frankrijk, Luxemburg, Nederland en Portugal). 9 Europese Commissie, Tourism in Europe - Key Figures 1995-96, BOPEG, Luxemburg, 1997. 10 World Tourism Organisation, Regional Report - Europe, Madrid, 1997. Teneinde de totstandbrenging van een "ruimte zonder binnengrenzen" aan te moedigen, waarin de personencontroles aan de binnengrenzen van de Unie zijn afgeschaft en onderdanen van derde landen gemakkelijker een visa kunnen krijgen om op het grondgebied van de Europese Unie te reizen, heeft de Commissie in 1995 twee elkaar aanvullende richtlijnen voorgesteld die naar aanleiding van het advies van het Europees Parlement van oktober 1996 werden gewijzigd11. Vanaf 1996 worden twee verordeningen van de Raad12 ten uitvoer gelegd, die van bijzonder belang zijn voor toeristen uit derde landen, namelijk een verordening betreffende de invoering van een uniform visummodel en een tweede verordening ter bepaling van de derde staten, waarvan de onderdanen bij overschrijding van de buitengrenzen van de lidstaten in het bezit moeten zijn van een visum; deze verordeningen zouden ertoe bij moeten dragen het imago van Europa als één toeristische bestemming te versterken. Daarnaast zal op het niveau van de intergouvernementele samenwerking de overeenkomst van Schengen, die sinds 1995 door zeven Europese landen wordt toegepast (België, Duitsland, Spanje, Frankrijk, Luxemburg, Nederland en Portugal) en die naar verwachting in de loop van 1997 tot drie verdere landen zal worden uitgebreid (Italië, Griekenland en Oostenrijk), aantonen dat de afschaffing van personencontroles aan de binnengrenzen duidelijke voordelen voor de toerist heeft. 2. 2 Waarborgen van de bescherming van toeristen in hun hoedanigheid van consument Maatregelen die in de afgelopen twee jaar zijn genomen, hebben met name het volgende bereikt: - verbetering van de voorlichting aan toeristen, teneinde hen meer bewust te maken van hun rechten overeenkomstig de geldende communautaire wetgeving; - beoordeling van specifieke problemen die als algemeen relevant worden beschouwd en die van invloed zijn op de economische belangen en veiligheid van toeristen; - versterking de instrumenten consumentenbescherming op communautair niveau die ook ten goede komt aan de toerist; verbetering juridische van van ter - vaststelling van een nieuw actieprogramma13 met prioritaire doelstellingen voor het consumentenbeleid in de periode 1996-1998; ook al worden toeristen niet specifiek als prioritaire categorie genoemd, toch zal dit programma ervoor zorgen dat de toeristen in de praktijk beter worden beschermd, daar de acties waarschijnlijk betrekking zullen hebben op onderwerpen die van groot belang voor toeristen zijn. Wat de voorlichting betreft, is in 1996 de laatste hand gelegd aan drie elkaar aanvullende instrumenten. In het kader van het communautaire actieprogramma op het gebied van toerisme werd een elektronische gids betreffende toeristische voorzieningen in Europa onder de vele betrokken verenigingen en ondernemingen verspreid. Naar aanleiding van het initiatief "Europa binnen bereik" in 1996 zal een gebruikersvriendelijke brochure over reizen in een andere lidstaat van de Europese Unie in alle officiële talen beschikbaar 11 COM(95) 346 en COM(95) 347 van 12. 7. 1995, zoals herzien door COM(97) 106 van 20. 3. 1997. 12 PB nr. L 164 van 14. 7. 1995, blz. 1; PB nr. L 234 van 3. 10. 1995, blz. 1. 13 COM(95) 519 van 31. 10. 1995. worden gesteld, teneinde de Europese burgers beter in te lichten over hun rechten op de interne markt. Deze brochure zal in 1997 op ruime schaal worden verspreid. In het kader van het tweede programma betreffende het consumentenbeleid werd een nieuwe uitgave van de Gids voor de Europese consument gepubliceerd waarin een hoofdstuk is gewijd aan de rechten van toeristen; in 1997 zal een bijgewerkte versie van de gids beschikbaar zijn. Met betrekking tot de beoordeling van problemen die voor de toerist van belang zijn, evalueert de Commissie op het ogenblik de resultaten van de studies over de tenuitvoerlegging van de richtlijn pakketreizen, de brandveiligheid in hotels en dergelijke bedrijven en het overboekingsfenomeen in hotels; deze laatste studie maakt deel uit van het actieprogramma op het gebied van toerisme. Relevante wetgeving in het kader van het consumentenbeleid die van belang is voor toeristen omvat bijvoorbeeld maatregelen ter verbetering van de voorlichting bij op afstand gesloten overeenkomsten - nadat eindelijk in 1997 de richtlijn over deze specifieke vorm van handel werd aangenomen14 - en maatregelen ter vereenvoudiging van procedures betreffende de rechtstoegang en de vreedzame schikking van individuele consumentengeschillen. integratie van het Het algemeen streven van de Commissie naar een betere consumentenbeleid in het andere beleid van de Gemeenschap, alsmede de erkenning dat een betere interne coördinatie met betrekking tot communautaire maatregelen die van invloed zijn op het toerisme noodzakelijk is, zouden een bijdrage moeten leveren tot een effectievere bescherming van toeristen in Europa en van Europese toeristen in het buitenland. 2. 3 Een betere toegang tot het toerisme voor bepaalde bevolkingsgroepen Psychologische en lichamelijke belemmeringen die het voor bepaalde personen moeilijker maken om te reizen en op vakantie te gaan, zijn factoren die de volledige integratie en participatie van deze burgers in gevaar kunnen brengen. Gehandicapten en ouderen, die vaak minder mobiel zijn en een groot deel van de bevolking uitmaken in zowel de Europese Unie alsook in derde landen, behoren tot deze categorie. Naar schatting is 10% of meer van de bevolking in de Europese Unie op één of andere wijze gehandicapt15 en commerciële vertegenwoordigt toeristenaccommodatie van 350 miljoen overnachtingen16. Het aandeel van de bevolking dat ouder dan 65 jaar is, neemt snel toe en is vanuit toeristisch oogpunt bijzonder belangrijk, omdat deze bevolkingsgroep het gehele jaar door over vrije tijd beschikt; het aandeel van deze bevolkingsgroep in de totale EU-bevolking bedraagt 16% en zal tot 2000 nog eens met 5% of 61 miljoen toenemen17. potentiële groep vraag deze naar een Gezien deze situatie en het belang van de verschillende segmenten van de toeristische vraag, heeft de Commissie in 1996 een evaluatie van de basisbehoeften en beste praktijken met betrekking tot de productie, marketing en levering van toeristische diensten aan gehandicapten en ouderen afgerond. De gezamenlijke inspanningen van de bevoegde diensten van de Commissie hebben bijgedragen tot de ontwikkeling van de nodige 14 Richtlijn 97/7/EC van het Europees Parlement en de Raad van 20. 1. 1997. 15 Eurostat, Statistics in Focus, Disabled persons: statistical data, 1995/10, Luxemburg. 16 Europese Commissie, Making Europe accessible for tourists with disabilities, BOPEG, Luxemburg, 1996. 17 Eurostat, Jaarboek 1996, BOPEG, Luxemburg, 1996. synergie bij de toepassing van de beschikbare communautaire instrumenten; de directe betrokkenheid van openbare instanties en van de belangrijkste Europese en nationale verenigingen die op deze gebieden actief zijn, heeft tot een versteviging van het samenwerkingsproces op Europees niveau geleid en ervoor gezorgd dat initiatieven elkaar niet overlappen en dat de beste praktijken in het belang van de toeristen worden geïdentificeerd. Tot de voornaamste acties die in het kader van het communautair actieprogramma op het gebied van toerisme zijn afgerond, behoren ook twee gidsen, namelijk één met speciale steunmaatregelen en diensten die in de EU en EVA-landen voor gehandicapte toeristen beschikbaar zijn18 en een ander met goede praktijken voor toeristische ondernemers die rekening willen houden met de basisbehoeften van gehandicapten bij het organiseren en maken van reizen19. Wat de oudere toerist betreft, werden trends, behoeften en gedrag geanalyseerd in een verslag dat met steun van de Commissie werd opgesteld en voor belangstellenden beschikbaar is20. Door de acties die in het kader van het sociaal en vervoerbeleid ten gunste van gehandicapte toeristen zijn uitgevoerd, was het enerzijds mogelijk om meer kennis te vergaren op het gebied van de opleiding van toeristische vakmensen en van specifieke voorzieningen voor gehandicapten in toeristische accommodaties en anderzijds om vorderingen te maken bij de vaststelling van de technische vereisten voor het verbeteren van de toegankelijkheid van verschillende transportmiddelen. Door een grootschalige verspreiding van de resultaten van de uitgevoerde werkzaamheden zal worden bijgedragen tot een groter bewustzijn van de specifieke behoeften van ouderen en gehandicapte toeristen. Een beter besef van deze problemen door de toeristenindustrie en meer aandacht hiervoor op nationaal en lokaal niveau zullen een stap zijn op weg naar gelijke kansen voor deze bevolkingsgroepen die in het verleden zo vaak geen toegang hadden tot toeristische voorzieningen. 2. 4 Het stimuleren van verantwoordelijkheidsgevoel - bestrijding van het kindersekstoerisme In 1996 kwam het probleem van het kindersekstoerisme ineens in de Europese belangstelling te staan, met name bij toeristen en de toeristenindustrie. Daar de Commissie zich bewust was van de vele aspecten van het probleem en van de noodzaak van een gecoördineerde aanpak om dit verschijnsel tegen te gaan, nam zij in november 1996 een mededeling aan over de bestrijding van het kindersekstoerisme21. Deze mededeling vormt een referentiekader voor communautaire maatregelen op dit gebied op middellange en lange termijn, met speciale aandacht voor een beperkt aantal specifieke doelstellingen. De uitgebreide reeks voorstellen voor maatregelen in de mededeling hebben tot doel het seksueel misbruik van kinderen te ontmoedigen en te bestraffen, de stroom van sekstoeristen uit Europa in te dammen, bij te dragen tot een bestrijding van het sekstoerisme in derde landen en lidstaten te stimuleren om gezamenlijk op te treden tegen het kindersekstoerisme. De uiteengezette benadering is gebaseerd op een versterking van 18 Europese Commissie, Travel guides for disabled travellers (verschijnen in 1997). 19 Europese Commissie, Making Europe accessible for tourists with disabilities, BOPEG, Luxemburg, 1996. 20 AIT-FIA, La mobilité et les personnes âgées, Brussel, 1995. 21 COM(96) 547 def. van 27. 11. 1996. 8 de dialoog en samenwerking, waarbij de lidstaten, de toeristenindustrie en de belangrijkste niet-gouvernementele organisaties op dit gebied betrokken moeten zijn. 3. VERSTERKING VAN HET CONCURRENTIEVERMOGEN VAN DE EUROPESE TOERISTENINDUSTRIE De snelle veranderingen in de wereldeconomie en de verdergaande internationalisering van de vraag naar en het aanbod van diensten zijn van grote invloed op met het toerisme verband houdende activiteiten, met name in Europa, dat ook verder de motor is voor het toerisme in de wereld. De leidende rol die het Europees toerisme van oudsher speelt en die voornamelijk is gebaseerd op de verscheidenheid van zijn zakelijke activiteiten en zijn rijkdom aan bezienswaardigheden, kan echter niet meer als vanzelfsprekend worden beschouwd. De steeds fellere concurrentie tussen toeristische bestemmingen, de kansen die door zich uitbreidende segmenten van de vraag worden geboden en de toenemende verwachtingen van de klanten, vormen samen een steeds grotere uitdaging die een aanpassing van de strategieën voor toeristische ontwikkeling vereist met betrekking tot het ontwerp, de productie, de marketing en de levering van toeristische diensten. De doeltreffendheid van deze aanpassingen wordt bepaald door de dynamiek en efficiëntie van de toeristische ondernemingen, alsmede door een grote verscheidenheid van andere activiteiten die direct van invloed zijn op het succes van de toeristenindustrie zonder noodzakelijkerwijze tot deze sector te behoren. Daar het toerisme een belangrijke bijdrage levert aan de EU-economie - 5,5% van het BNP, 6% van de totale werkgelegenheid en circa 33% van het buitenlandse dienstenverkeer - moet voortdurend worden gestreefd naar een verbetering van de voorwaarden voor een gunstig economisch klimaat waarin het Europese toerisme kan gedijen. Bij de communautaire programma's en beleidsmaatregelen werd uitgegaan van vier hoofdaspecten die van centraal belang worden geacht voor een verbetering van het concurrentievermogen en de ontwikkeling van de Europese toeristenindustrie: - eerlijke concurrentie tussen toeristische ondernemingen; - modernisering van de toeristenindustrie en verbetering van de kwaliteit van de en een betere opleiding toeristische dienstverlening door middel van beroepsbekwaamheid van de werknemers; - ontwikkeling van het toerisme in de minder ontwikkelde regio's van de Unie; - bevordering van een op kwaliteit gericht toeristisch beleid in partnerlanden buiten de EU. 3. 1 Bevordering van een gunstig klimaat voor toeristische ondernemingen De doeltreffendheid van het marktmechanisme in de toeristische sector hangt af van de toepassing van de interne markt, de mate waarin het concurrentiebeleid wordt nageleefd en van een beter inzicht in de marktstructuur en -ontwikkeling; meer in het algemeen is ook een "ondernemersvriendelijk" juridisch klimaat van essentieel belang. Door haar structurele kenmerken en demografie is de toeristenindustrie bijzonder gevoelig voor een volledige tenuitvoerlegging van de vereisten van de interne markt en het concurrentiebeleid. De toeristenindustrie omvat een groot aantal verschillende activiteiten en verscheidene uiteenlopende branches; zij omvat zowel een gering aantal zeer grote multinationale ondernemingen als een zeer groot aantal kleine en middelgrote ondernemingen (MKB) en alle onderdelen van de sector moeten bekend zijn met de verschillende segmenten van de zich zeer snel ontwikkelende vraag die door verscheidene externe en onvoorspelbare factoren wordt beïnvloed. De behoefte aan betrouwbare informatie verklaart waarom de Gemeenschap speciale aandacht besteedt aan de ontwikkeling van een Europees statistisch systeem op het gebied van het toerisme; een dergelijk systeem kan ertoe bijdragen dat de besluitvormers hun marktstrategie beter kunnen bepalen en de doeltreffendheid hiervan beter kunnen beoordelen. Het is duidelijk dat het MKB overweegt in het toerisme. In de horeca bijvoorbeeld (hotels, andere accommodatie, restaurants, kantines, catering) die in de EU 1,3 miljoen ondernemingen telt (circa 8,5% van het totaal aantal ondernemingen) en goed is voor 5,2% van het totaal aantal banen en een omzet van 269 miljard ecu, werkt de helft van de 5,3 miljoen werknemers in kleine ondernemingen (1 t/m 9 werknemers), nog eens 15% in eenmansbedrijven en circa 10% in grote ondernemingen (meer dan 250 werknemers)22. In sommige landen spelen grote horecabedrijven een bijzonder grote rol op het gebied van de werkgelegenheid - bijvoorbeeld in Frankrijk en in Finland, waar zij twee respectievelijk drie keer zoveel banen leveren als gemiddeld in de EU; in andere lidstaten (Duitsland, Spanje, Italië) daarentegen ligt het belang van grote ondernemingen onder het EU-gemiddelde. Internationaal gezien is de herstructurering in Europa later op gang gekomen dan in de Verenigde Staten en Japan, waar zij aantoonbaar werd gestimuleerd door een gunstiger ondernemingsklimaat; het belang van kleine ondernemingen voor de werkgelegenheid is in Japan gemiddeld vier keer en in de VS circa drie keer geringer dan in Europa. Een analyse van het aantal nieuw opgerichte bedrijven23, die weliswaar niet alle lidstaten omvat, bevestigt de mogelijkheden en de dynamiek van ondernemingen op het gebied van toerisme: van de één miljoen ondernemingen die in 1992 zijn opgericht, maakt de helft deel uit van de handel en horeca. In landen als Frankrijk en Nederland is het overlevingspercentage voor horecaondernemingen na vijfjaar 42% respectievelijk 68%, wat vrij typisch is voor kleine ondernemingen in het algemeen. Een onlangs uitgevoerde analyse bevestigt dat een volledige toepassing van de communautaire instrumenten een positief effect heeft op het concurrentievermogen van de ondernemingen, de werkgelegenheid en de economie in het algemeen24. Daarentegen heeft een conservatieve benadering, waarbij belemmeringen voor niet-ingezeten ondernemers en niet-gerechtvaardigde protectionistische maatregelen worden gehandhaafd, een remmende werking op nieuwe zakelijke initiatieven en de ondernemingsdynamiek in het algemeen. Naast een verbeterde interne-markt- en concurrentiebeleid zal waarschijnlijk ook de lancering van een reeks communautaire acties ter verbetering van het concurrentievermogen van het Europese bedrijfsleven een positief toepassing van de regels van het 22 European Commission, Enterprises in Europe - Fourth report, BOPEG, Luxemburg, 1996. 23 Ibidem. 24 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over de impact en doeltreffendheid van de interne markt. COM(96) 520 def. van 30. 10. 1996. 10 effect op toeristische ondernemingen hebben. Deze acties omvatten bijvoorbeeld de vereenvoudiging van administratieve procedures en van de wetgeving, regelingen om ondernemingen te helpen optimaal gebruik te maken van de bestaande mogelijkheden, zoals het netwerk van Euro-Info centres en regelingen om de samenwerking tussen ondernemingen en de internationalisering te stimuleren, zoals BC-NET en het BRE. Er wordt steeds meer gebruik gemaakt van deze instrumenten; zo werden alleen al voor de horeca via het BRE-net in 1995-96 575 ondernemingsprofielen ingediend door bedrijven die een partner zochten. De tenuitvoerlegging van het derde meerjarenprogramma voor het MKB25, dat in 1996 werd goedgekeurd en betrekking heeft op de periode 1997-2000, zal verdere kansen bieden aan kleine en middelgrote ondernemingen in de toeristische sector. Het vervoer is een belangrijk beleidsgebied dat van invloed is op de toeristische ontwikkeling en het concurrentievermogen van de toeristische sector. In 1995/96 zijn op communautair niveau aanzienlijke vorderingen gemaakt bij de verwezenlijking van belangrijke doelstellingen op dit gebied. Hoewel de meeste toeristen nog altijd de voorkeur geven aan de auto als hun voornaamste middel van vervoer, is de groeiende betekenis van het luchtvervoer, met name voor reizen naar het buitenland, een rechtstreeks gevolg van de communautaire maatregelen ter liberalisering van het luchtvervoer die op 1 april 1997 de laatste fase zijn ingegaan. De liberalisatie heeft de Europese reiziger reeds verscheidene voordelen geboden, zoals betere verbindingen, meer keuzemogelijkheden en lagere tarieven. Ter illustratie hiervan zij vermeld dat de productiecapaciteit van de communautaire luchtverkeersmarkt (aantal aangeboden stoelen per kilometer) in 1995 370 miljard bedroeg, waarvan meer dan de helft (56%) door chartermaatschappijen werd aangeboden26. Het percentage luchtreizigers dat tegen verlaagd tarief op lijnvluchten vliegt, is van 60,5% in 1985 tot 70,9% in 1995 gestegen; als de chartermarkt wordt meegerekend, dan ligt het percentage tegen verlaagd tarief reizende passagiers op 90% en 95% van de totale markt. De congestie en vertragingen in het luchtverkeer, die in maart 1996 in een witboek aan de orde werden gesteld27, hebben een schadelijk effect op het Europese luchtvervoer en veroorzaken ernstige problemen voor toeristen; de herziening van de bepalingen inzake de gedragscode betreffende elektronische boekingssystemen (Computer Reservation Systems - CRS) zou moeten leiden tot een grotere transparantie en doeltreffendheid van de systemen waarmee de meeste reserveringen voor het luchtvervoer worden gemaakt. De elektronische boekingssystemen spelen een rol van fundamenteel belang in de toeristenindustrie die momenteel een periode van radicale veranderingen doormaakt ten gevolge van diensten en toepassingen op basis van het Internet (b. v. World Wide Web). Naar verwachting zal in 2005 30% van de toeristische informatie en 20% van de handel via het Internet plaatsvinden. De goedkeuring van communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van de transeuropese netwerken en van verschillende maatregelen ter verbetering van de veiligheid in verschillende vervoermiddelen zal een bijdrage leveren tot een veiliger en vollediger vervoerssysteem in Europa en zal veel Europese toeristische bestemmingen binnen bereik van een groter aantal personen brengen. 25 PB nr. L 6 van 10. 1. 1997, blz. 25. 26 Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over de gevolgen van het derde pakket liberaliseringsmaatregelen in het luchtvervoer, COM(96) 514 def. van 23. 10. 1996. 27 COM(95) 318 en het Witboek over het Luchtverkeerbeheer "Openstelling van het Europese luchtruim" van 6. 3. 1996. 11 Gezien de vele grensoverschrijdende handelstransacties en betalingen voor toeristische diensten heeft de toeristenindustrie bijzonder belang bij de vorderingen die bij de voorbereiding van de omschakeling op de Europese munteenheid, de euro, worden gemaakt. De toeristenindustrie en de toeristen zijn een belangrijke doelgroep in de algemene campagne van de Commissie om ondernemingen en burgers meer bewust te maken van de praktische aspecten van de invoering van de euro. Vertegenwoordigers van de belangrijkste sectoren die verband houden met het toerisme, maken deel uit van de ronde tafel die voor de Commissie hiertoe is opgericht. Bovendien zijn er plannen om in 1997 een studie op te zetten over de aspecten hiervan die specifiek verband houden met het toerisme. De afgelopen jaren is er geprobeerd om de statistische informatie met betrekking tot het toerisme te verbeteren, wat leidde tot de goedkeuring van Richtlijn 95/57/EG van de Raad betreffende de toerismestatistiek28. Met financiële steun van de Commissie werd reeds in 1996 met de tenuitvoerlegging van deze richtlijn begonnen. Al in 1996 en 1997 kon de toeristische sector over de eerste resultaten beschikken in de vorm van nieuwe publicaties met belangrijke cijfers over het Europese toerisme. Er wordt ook steun verleend aan derde landen in Midden- en Oost-Europa en in het Middellandse-Zeegebied, waarbij het de bedoeling is dat het Europese systeem tot deze landen wordt uitgebreid. Ook specifieke studies in het kader van het actieprogramma op het gebied van het toerisme, met name met betrekking tot het zaken- en congrestoerisme en het rendementsbeheer in het MKB in de toeristische sector, streefden naar een verbetering van de kennis van het toerisme. In 1996 werd met de verspreiding van de resultaten begonnen, met name in het kader van workshops en conferenties waaraan door vertegenwoordigers van de toeristenindustrie wordt deelgenomen. In het kader van haar toezicht op de verwezenlijking van de interne markt heeft de Commissie zich ook beziggehouden met het probleem van de "toeristengidsen" en "reisleiders". Voorts is aandacht besteed aan de naleving van het recht van vestiging voor hotelhouders, waarbij een met redenen omkleed advies werd gezonden aan een lidstaat waarvan werd aangenomen dat deze in strijd met de voorschriften handelde. Wat het concurrentiebeleid betreft, zijn verscheidene gevallen die betrekking hebben op het toerisme bestudeerd en door de Commissie in het kader van het stelsel voor staatssteun en het beheer van fusies en de overname van ondernemingen, goedgekeurd. Op het gebied van de directe belastingen bestaat behoefte aan grotere transparantie en samenwerking tussen de lidstaten, met name met betrekking tot diensten in verband met het toerisme die dikwijls van land tot land uiteenlopend worden behandeld. De ontwikkeling van een algemeen fiscaal kader dat in het verslag van de Commissie van 1996 over de belastingstelsels in de lidstaten wordt uiteengezet, zou kunnen leiden tot nieuwe ondernemingen en nieuwe banen in de toeristische sector. Wat de indirecte belastingen betreft, maakt de toeristenindustrie zich vooral zorgen over de BTW op diensten in verband met het toerisme en over de toekomst van belastingvrije verkooppunten. Wat de belastingvrije verkoop betreft, die niet verenigbaar is met de beginselen van de interne markt, hebben zowel de Commissie als de Raad bevestigd dat de overgangsperiode in 1999 afloopt, waarmee dan een einde komt aan de concurrentievervalsingen ten nadele van ondernemingen die belaste goederen verkopen en tussen de verschillende takken van vervoer. Wat de BTW betreft, zal de toeristenindustrie in het kader van de follow-up van het programma van de Commissie van 1996 voor een gemeenschappelijk BTW-stelsel en het tijdschema voor de indiening van formele 28 PB nr. L 291 van 6. 12. 1995, blz. 32. 12 voorstellen ter invoering van dit systeem verschillende gelegenheden hebben om haar standpunt duidelijk te maken. Het besluit van de Raad van 1996 over het standaard BTW-tarief zou ertoe moeten bijdragen dat bestaande verschillen met betrekking tot de behandeling van toeristische diensten minder worden. Ondanks de vele vorderingen die zijn gemaakt, is het bedrijfsleven zich nog altijd niet voldoende bewust van de mogelijkheden die op het niveau van de Europese Gemeenschap bestaan en zijn de samenwerking en het overleg tussen alle betrokken partijen op lokaal, regionaal, nationaal en Europees niveau nog altijd ontoereikend. In het voorstel van de Commissie van april 1996 voor een eerste meerjarenprogramma ter ondersteuning van het Europese toerisme "Philoxenia", dat momenteel nog bij de Raad is, wordt een coherent kader geschapen waarbinnen maatregelen kunnen worden genomen om deze situatie te verbeteren. Intussen zal verder worden getracht om een beter klimaat voor het toerisme tot stand te brengen door identificatie van enkele van de belangrijkste problemen en kansen waarvoor de hedendaagse toeristenindustrie zich gesteld zal zien. 3. 2 Het stimuleren van de modernisering in de toeristenindustrie Beter opgeleide arbeidskrachten, betere technieken en een vakkundiger beheer zijn fundamentele vereisten om de modernisering van de toeristenindustrie in Europa te bespoedigen; dit is vooral ook van belang omdat, naar algemeen wordt erkend, het toerisme een van de sectoren is met de beste mogelijkheden voor groei en nieuwe werkgelegenheid29. Terwijl de belangrijkste concurrenten van de EU op het gebied van het toerisme al ver gevorderd zijn met de modernisering, verloopt dit proces in Europa wat trager; vele toeristische ondernemingen - vooral de kleine en middelgrote - worstelen met structurele onvolkomenheden op het gebied van enerzijds onderwijs en beroepsopleiding en anderzijds technologische innovatie. Van activiteiten op toeristisch gebied wordt algemeen aangenomen dat zij een gestage groei en een hoog werkgelegenheidsniveau kunnen genereren, wat door de jarenlange ervaring ook is bevestigd. Dat neemt niet weg dat de vaardigheden van de werknemers dienen te worden verbeterd. In alle lidstaten ligt het opleidingsniveau van werknemers in de horeca aanzienlijk onder het gemiddelde. In 1995 had 54% van de werknemers in deze sector alleen de basisschool doorlopen, terwijl slechts 7% een universitaire of gelijkwaardige opleiding had genoten. De werkloosheid en langdurige werkloosheid voor vrouwen was in deze sector het hoogst (18%) en voor mannen het op één na hoogst (15%)30. De tegenstelling tussen de positieve groeicijfers in deze sector enerzijds en de hoge werkloosheid anderzijds valt wellicht te verklaren uit het grote verloop van werknemers in de horeca. Dat komt mogelijk doordat deze sector door werkzoekenden vaak als een tussenoplossing wordt beschouwd en doordat vele activiteiten op het gebied van het toerisme seizoengebonden zijn. Door zijn structuur was het toerisme een van de eerste sectoren die met verschillende vormen van flexibiliteit op de arbeidsmarkt experimenteerde; niettemin bleek het zeer moeilijk om de onzekerheid op werkgelegenheidsgebied te beperken en om het effect van de seizoensgebondenheid op de loopbaan van werknemers te verkleinen. 29 CSE (96) 6 def. van 27 november 1996, Mededeling van de Commissie aan de Europese Raad "Werk maken van diensten"; WTTC, Travel and Tourism - Jobs for the millennium, Londen 1997. 30 Europese Commissie, Werkgelegenheid in Europa -1996, BOPEG, Luxemburg, 1996. 13 Deze problemen zijn onder de loep genomen door vertegenwoordigers van de werkgevers en werknemers in de horeca. Dat gebeurde zowel in het kader van de sociale dialoog als door middel van verscheidene door toeristische actoren voorgestelde projecten die in 1995 en 1996 in het kader van verbeterde communautaire maatregelen ter stimulering van de werkgelegenheid en de ontwikkeling van de personele middelen door de Commissie werden gesteund. De hoofdgedachte die aan vele van de betrokken projecten ten grondslag ligt is dat een transnationale samenwerking tussen openbare instanties, de toeristenindustrie en de instellingen voor onderwijs en beroepsopleiding tot stand moet worden gebracht. Deze aanpak zou de uitwisseling en ontwikkeling van beste praktijken moeten bevorderen en er daardoor toe moeten bijdragen dat lacunes in kennis en ervaring met betrekking tot verscheidene aspecten van toeristische activiteiten worden aangevuld. De bemoedigende resultaten die zijn geboekt door het toenemend gebruik van Vacatures en werkzoekenden in Europa (EURES) door de toeristensector zijn een voorbeeld van wat op dit gebied mogelijk is. EURES werd door de Commissie in samenwerking met de openbare arbeidsdiensten van de Europese Economische Ruimte opgericht, teneinde de arbeidsmobiliteit tussen de deelnemende landen te verbeteren. Ook de toepassing van technologische ontwikkelingen op toeristische diensten, die van nature informatiegericht zijn, is een belangrijk actiegebied. Hoewel de situatie in Europa aan het verbeteren is, blijft de vooruitgang toch achter bij die op andere belangrijke markten, zoals de Verenigde Staten. De on-line-verkoop van reizen wordt op de VS-markt als een groot succes beschouwd. Deze verkoop vertegenwoordigt daar meer dan de helft van de elektronische handel31 en heeft zijn omzet van 142 miljoen dollar in 1994 tot 600 miljoen dollar in 1996 vergroot, terwijl voor het jaar 2000 een omzet van 3 miljard dollar wordt verwacht32. In de Verenigde Staten vindt meer dan 70% van de hotelreserveringen plaats via een centraal boekingssysteem waarbij het hotel is aangesloten; in Frankrijk daarentegen, dat op dit gebied in Europa vooroploopt, geschiedt slechts 8 tot 10% van het totaal aantal reserveringen in de grootste hotelketens via een internationaal boekingssysteem33. Geïntegreerde reisinformatiesystemen op basis van het Internet waarin zowel informatie over toerisme, cultuur en vrijetijdsbesteding als reis- en vervoersinformatie zijn opgenomen, doen momenteel hun intrede op de markt. Deze open systemen zouden kunnen bijdragen tot een betere aanpak van de mobiliteit en een rationeler gebruik van de toeristische hulpbronnen. Ook in dit verband zullen zich voor de Europese toeristenindustrie en met name voor de kleine en middelgrote ondernemingen nieuwe uitdagingen en kansen voordoen; niet erg centraal gelegen en minder bekende toeristische bestemmingen kunnen nu op een nieuwe bondgenoot rekenen om hun marketing en beheer van toeristische diensten te verbeteren. Als niet spoedig gebruik wordt gemaakt van moderne technologische faciliteiten, zullen Europese ondernemingen de kans voorbij laten gaan om hun markt uit te breiden en zelfs een afbrokkeling van hun marktsegment riskeren. Op verscheidene wetenschappelijke gebieden is nog verder onderzoek noodzakelijk (b. v. veeltaligheid, zoekmethoden, gebruikersinterfaces, bedrijfsprocessen). Het MKB, dat slechts in beperkte mate in staat is om in innovatie te investeren, heeft behoefte aan cursussen, aan ondersteuning bij het aanleren van beste ondernemingspraktijken in de nieuwe elektronische omgeving, aan overdracht van kennis over telematica-mogelijkheden en aan de ontwikkeling van gemeenschappelijke procedures en protocollen. Bij de ontwikkeling van de relevante communautaire programma's wordt door de Commissie hiermee rekening gehouden. 31 Forrester Research consultants. 32 "Les nouvelles technologies", Cahier Espaces nr. 50, blz. 51, Parijs, 1997. 33 Ibidem, blz. 10. 14 Gezien de strategische invloed van nieuwe technologieën op het concurrentievermogen van de Europese toeristenindustrie werd tussen 1994 en 1996 in het kader van het vierde programma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, met name IMPACT II en het telematicaprögramma, circa 31,8 miljoen ecu toegekend voor nieuwe technologische toepassingen voor toeristische diensten. De meeste geselecteerde projecten die in samenwerking met toeristische actoren en gespecialiseerde bedrijven in verscheidene lidstaten werden ontwikkeld, hadden betrekking op de ontwikkeling van informatiehulpmiddelen voor kleine en middelgrote ondernemingen en toeristen die het natuurlijk en cultureel erfgoed en andere toeristische attracties kunnen waarderen en hiervoor reclame kunnen maken en daarmee een duurzaam gebruik van toeristische voorzieningen en natuurlijke hulpbronnen kunnen stimuleren. Het overleg op communautair niveau tussen de sociale partners in de horeca is voortgezet in het kader van het comité van de sociale dialoog, waarbij vooral aandacht is besteed aan problemen in verband met taakprofielen, arbeidsmobiliteit en arbeidsomstandigheden. tenuitvoerlegging van het communautair initiatief "Werkgelegenheid en Bij de ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen" (1994-1999) werd in een van de netwerken voor plaatselijke initiatieven inzake de ontwikkeling van de werkgelegenheid aandacht besteed aan het plattelandstoerisme als mogelijke bron van nieuwe werkgelegenheid. In het kader van Vacatures en werkzoekenden in Europa (EURES) wordt door een net van 450 adviseurs steun en advies verleend aan werknemers over werkaanbiedingen en hun rechten op het gebied van de sociale zekerheid. Het deel van de vacaturegegevensbank dat speciaal is gewijd aan het toerisme en dat deel uitmaakt van het programma is dikwijls gebruikt voor het zoeken van arbeidskrachten voor de horeca en voor gevestigde themaparken. Een ander voorbeeld is het project betreffende seizoenkrachten voor hotels en pensions in Zuid-Beieren en Baden Württemberg; dit project werd gecoördineerd door EURES en het Duitse Bundesanstalt für Arbeit en helpt ieder jaar 260 Ierse werknemers aan een baan. In het kader van de nieuwe communautaire programma's Socrates34 en Leonardo35 werd tijdens de eerste twee jaar van de looptijd van deze programma's steun verleend voor 16 projecten op het gebied van toerisme, catering en hotelbeheer; deze projecten waren gericht op de ontwikkeling van cursussen, de bijscholing van het opleidend personeel en de verbetering van de mobiliteit van studenten. Daarnaast werd steun verleend voor 40 projecten betreffende de analyse en ontwikkeling van methoden en activiteiten inzake de opleiding tot toeristische beroepen, alsmede de uitwisseling van leerlingen. Ook in het kader van ESPRIT III - met betrekking tot de ontwikkeling van geautomatiseerde en multimediahulpmiddelen voor het toerisme - en van verschillende sectoren van het TELEMATICS programma zijn projecten gesteund betreffende de verschaffing van informatie over toeristische faciliteiten en culturele bezienswaardigheden en evenementen. De toeristenindustrie heeft bijzonder belang bij de speciale aandacht die op communautair niveau wordt besteed aan de ontwikkeling van instrumenten voor een effectief toezicht op en de effectieve evaluatie van het arbeidsmarktbeleid en aan het vaststellen van werkgelegenheid en innovatie als de grote prioriteiten voor Europa. De Commissie zal het werk van de sociale partners in het kader van de Europese sociale dialoog steunen in de 34 Besluit 95/819/EG van het Europees Parlement en de Raad, PB nr. L 87 van 20. 4. 1995, blz. 10. 35 Besluit van de Raad 94/819/EG, PB nr. L 304 van 29. 12. 1994, blz. 8. 15 hoop dat meer rekening wordt gehouden met de menselijke factor, die van essentieel belang is voor de ontwikkeling van het toerisme. 3. 3. Stimulering van de toeristische ontwikkeling in minder ontwikkelde gebieden Het besef dat het toerisme een belangrijke bijdrage kan leveren aan de economische groei en werkgelegenheid blijkt uit de toenemende belangstelling van de lidstaten en de Gemeenschap voor een beter gebruik van de mogelijkheden van deze sector in vooral de minder ontwikkelde gebieden. Het is van essentieel belang voor een evenwichtige economische ontwikkeling en voor het stimuleren van de aanpassingen die in de gehele Gemeenschap voor een geslaagde deelname aan de interne markt noodzakelijk zijn, dat de regionale dispariteiten kleiner worden. Het Europees structuurbeleid is hierbij een fundamenteel instrument en het toerisme is een activiteit die in de meeste operationele programma's van de lidstaten een plaats inneemt. Het onderling verband tussen het toerisme en de regionale ontwikkeling blijkt duidelijk uit het aantal maatregelen (ongeveer 300 tot 1996) in het kader van de programma's van de structuurfondsen en communautaire initiatieven, waarin het toerisme specifiek als actiegebied wordt genoemd. De meeste maatregelen hebben betrekking op de infrastructuur, menselijke hulpbronnen en productieve investeringen. De structuurfondsen bevorderen het toerisme ook in ruimere zin. In landelijke gebieden dragen zij bijvoorbeeld bij tot het behoud van het landschap en van plaatselijke culturele tradities en vaardigheden, tot de restauratie van dorpen - factoren die alle van belang zijn om het Europese platteland voor de bezoeker aantrekkelijker te maken - alsmede tot de ontwikkeling van nieuwere vormen van plattelandstoerisme, zoals het "ecotoerisme", "sporttoerisme" enz. De operationele programma's die door de lidstaten en de Commissie samen zijn opgezet, hebben voornamelijk tot doel: • de toeristische accommodatie, voorzieningen en attracties te verbeteren; • ondernemingsinitiatieven in verband met het toerisme te ontwikkelen; • beroepskwalificaties en beheersinstrumenten op het gebied • van het toerisme te verbeteren; • de ontwikkeling van toeristische producten en de markt op dit gebied te stimuleren. Het bedrag dat door de Gemeenschap in het kader van de structuurfondsen beschikbaar is gesteld voor maatregelen op het gebied van het toerisme, kan als volgt worden onderverdeeld (schattingen): • 5. 850 miljoen ecu voor de periode 1994-1999 ten behoeve van regio's met een ontwikkelingsachterstand (doelstelling 1) en dunbevolkte regio's in Noord-Europa (doelstelling 6); • 600 miljoen ecu, hoofdzakelijk voor de periode 1994-1996 ten behoeve van maatregelen in regio's die het meest door de achteruitgang van de industrie zijn getroffen (doelstelling 2); • 800 miljoen ecu voor de periode 1994-1997 ten behoeve van maatregelen in aangewezen landelijke gebieden (doelstelling 5b). De totale inspanning is groter dan de aangegeven bedragen doen veronderstellen, daar maatregelen die in deze fase niet direct als "toeristisch" kunnen worden aangemerkt, niet 16 hierbij zijn inbegrepen. Hetzelfde geldt voor steun aan boeren die diversifiëren en zich ook toeleggen op het toerisme in het kader van doelstelling 5a en meer in het algemeen voor middelen uit openbare en particuliere bronnen die in de meeste gevallen de bijdrage van de Gemeenschap aanvullen. Ook in het kader van de structuurfondsen is steun verleend voor projecten op het gebied van het toerisme, namelijk door de communautaire initiatieven die de Commissie samen met de lidstaten heeft opgezet; hiertoe behoren maatregelen die tot doel hebben de plaatselijke ontwikkeling in bepaalde gebieden van de Gemeenschap, b. v. de plattelandsgebieden in het kader van LEADER II, te stimuleren, het MKB-initiatief alsmede maatregelen ter bevordering van grensoverschrijdende en interregionale samenwerking. De in het kader van de communautaire initiatieven gesteunde projecten op het gebied van het toerisme betreffen: - de plaatselijke ontwikkeling in landelijke gebieden ("LEADER II"); bijna alle 98 programma's die in dit verband tot 1996 waren goedgekeurd, omvatten maatregelen ter bevordering van het toerisme; naar schatting zal ongeveer 40% van de beschikbare middelen (een communautaire bijdrage van 1. 755 miljard ecu voor de periode 1994-1999) worden gebruikt voor maatregelen ter ontwikkeling van het plattelandstoerisme; - de grensoverschrijdende en interregionale samenwerking ("INTERREGII"), b. v. vijf op het toerisme gerichte projecten met betrekking tot met name Duitsland, Denemarken, Luxemburg en Griekenland; hiervoor werd 68,7 miljoen ecu uitgetrokken; - de economieën van afgelegen gebieden waarvan de meeste van het toerisme afhankelijk zijn, met het oog op een betere integratie van deze gebieden in de Unie; er is bijvoorbeeld een project ten behoeve van de Canarische Eilanden waarvoor 29,5 miljoen ecu werd uitgetrokken; - de plaatselijke ontwikkeling in regio's die afhankelijk zijn van de visserij ("PESCA"); in dit verband werd bijgedragen tot de herscholing van werknemers en de diversifiëring/omschakeling van de activiteiten in kustgebieden op andere sectoren, waaronder ook het toerisme. In de periode 1994-99 werd in totaal circa 50 miljoen ecu (EU-bijdrage) toegekend aan projecten op het gebied van het toerisme36. Het Verenigd Koninkrijk en Duitsland hebben elk bijvoorbeeld 5 miljoen ecu toegekend voor toerismeprojecten, terwijl andere landen kunnen profiteren van een algemenere PESCA- maatregel betreffende de "omschakeling op andere activiteiten". In dit kader is steun verleend voor een project voor transnationale samenwerking (het zgn. "sea houses network"), waarbij Portugal, Denemarken, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Italië, Griekenland, Zweden en Spanje betrokken zijn; - alternatieve investeringen en werkgelegenheid in gebieden die getroffen zijn door de besnoeiing van de defensie-uitgaven ("KONVER II"); in dit verband werden zes projecten betreffende het toerisme goedgekeurd die waren ingediend door Duitsland, Frankrijk, Denemarken en België en waarvoor 8,1 miljoen ecu werd uitgetrokken; het aandeel van de beschikbare middelen dat wordt gebruikt voor toerismeprojecten, is bijzonder groot in het Waalse Gewest van België (61%), het Franse Zuid-Normandië (87%) en het Duitse Saarland (62%); 36 In het kader van de 13 programma's betreffende EU-kuststaten. 17 - de economische omschakeling van steenkoolgebieden ("RECHAR II"), waarbij acht door Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk ingediende projecten betreffende het toerisme werden goedgekeurd voor in totaal 15,9 miljoen ecu; alsmede de economische omschakeling van gebieden die door de achteruitgang van de staalindustrie zijn getroffen ("RESIDER II"), waarbij zes van dergelijke projecten voor een bedrag van 6,8 miljoen ecu met betrekking tot Frankrijk, Nederland en verscheidene regio's in Duitsland zijn goedgekeurd; - het vredes- en onderhandelingsproces in Noord-Ierland ("PEACE"), dwz. het speciale steunprogramma dat in 1995 werd goedgekeurd en dat ook een project op het gebied van het toerisme omvat; dit project zal worden uitgevoerd in samenwerking met Ierland en hiervoor is 49,9 miljoen ecu uitgetrokken. In juni 1995 heeft de Commissie een mededeling betreffende "een Europese strategie ter initiatieven voor ontwikkeling en werkgelegenheid"37 stimulering van plaatselijke voorgelegd waarin wordt gewezen op de mogelijkheden die plaatselijke initiatieven bieden om nieuwe banen te scheppen alsmede op de structurele hinderpalen die uit de weg moeten worden geruimd om ontwikkeling hiervan mogelijk te maken. Het toerisme werd aangewezen als één van de zeventien gebieden die mogelijkheden bieden voor het scheppen van nieuwe werkgelegenheid. Vanaf dat ogenblik staat de plaatselijke ontwikkeling van de werkgelegenheid hoog op de agenda van de Gemeenschap en zijn zowel op politiek niveau als in het kader van de communautaire structuurfondsen38 talrijke initiatieven in dit verband genomen. Nadat de voorzitter van de Commissie het initiatief tot een vertrouwenspact had genomen, heeft de top van staatshoofden en regeringsleiders in Florence in juni 1996 positief gereageerd op het voorstel van de Commissie om bij wijze van experiment een zestigtal territoriale werkgelegenheidspacten op te zetten die mede betrekking hebben op het toerisme en die gedeeltelijk zullen worden gefinancierd met de niet-gecommitteerde middelen die in het kader van het structuurbeleid beschikbaar zijn. In het eerste verslag over de economische en sociale samenhang dat in 1996 door de Commissie werd aangenomen39, is een volledige analyse opgenomen van de vorderingen bij het verwezenlijken van economische en sociale samenhang en van de wijze waarop de diverse communautaire instrumenten daartoe hebben bijgedragen. In dit verslag worden voorbeelden gegeven van activiteiten op het gebied van het toerisme die door de Gemeenschap worden gefinancierd. Hoewel het zeker is dat communautaire maatregelen ter stimulering van het toerisme in belangrijke mate tot de economische en sociale samenhang hebben bijgedragen, is het moeilijk om de precieze impact van dergelijke maatregelen vast te stellen. In ieder geval levert het grote problemen op om het precieze effect van structurele beleidsmaatregelen te evalueren, met name als van een relatief kort tijdsbestek wordt uitgegaan. Een evaluatie van het effect van maatregelen op het toerisme is zelfs nog moeilijker, omdat het toerisme een grote verscheidenheid van economische activiteiten omvat die in uiteenlopende mate van belang zijn. in het kader van de Voor een deugdelijke beoordeling van de maatregelen structuurfondsen, die de belangrijkste bron van communautaire steun voor de 37 COM(95) 273 def. van 13. 6. 1995. 38 COM(96) 109 van 20. 3. 1996, structuurmaatregelen van de Gemeenschap en werkgelegenheid. 39 Europese Commissie, Eerste verslag over de economische en sociale samenhang, BOPEG, Luxemburg, 1996. 18 ontwikkeling van het toerisme zijn, is het van essentieel belang de samenwerking met de lidstaten en de interne coördinatie binnen de Commissie te verbeteren. Het is zeker dat nog verdere initiatieven noodzakelijk zijn, zoals door de Commissie werd erkend en door de Rekenkamer in zijn in 1996 goedgekeurd speciaal verslag over het toerisme40, alsmede door het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's in verschillende in 1995 en 1996 aangenomen resoluties en adviezen werd bevestigd. 41 3. 4 Bevordering van de toeristische ontwikkeling in partnerlanden buiten de EU Daar wordt erkend dat het toerisme een belangrijke rol kan spelen bij de economische en sociale ontwikkeling van onze partners en bij de versteviging van de betrekkingen met de lidstaten, is het in de meeste bilaterale en regionale overeenkomsten, alsook in de Overeenkomst van Lomé die nu door in totaal 70 landen uit Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan is ondertekend, één van de gebieden waarop wordt samengewerkt. De Europese Gemeenschap heeft op diverse manieren steun verleend, waarbij in overeenstemming met de door de begunstigde landen vastgestelde en door de Unie goedgekeurde prioriteiten aanzienlijke bedragen zijn toegekend. Er zijn door de Gemeenschap op dit gebied bijvoorbeeld acties gesteund met betrekking tot de uitwisseling van knowhow, de planning van de toeristische ontwikkeling, de verbetering van opleidings- en onderwijssystemen en de ontwikkeling van marketinginstrumenten. In het kader van een intensievere samenwerking met de Europese Unie is speciale aandacht besteed aan de landen van Midden- en Oost-Europa enerzijds en die in het Middellandse-Zeegebied anderzijds. Met betrekking tot de tien geassocieerde landen in Midden-Europa en Cyprus is het een belangrijk doel om de strategie die moet voorbereiden op toetreding tot de Unie vooruit te helpen. In samenwerking met de betrokken nationale autoriteiten evalueert de Commissie de financiële en juridische gevolgen van de communautaire maatregelen op het gebied van toerisme. Bij de bilaterale besprekingen die op het ogenblik met de voor het toerisme bevoegde instanties van deze landen plaatshebben, is hun bijzondere belangstelling voor communautaire maatregelen op het gebied van het toerisme gebleken. Er is ook vooruitgang geboekt bij de tenuitvoerlegging van specifieke toerismeprojecten in het kader van het communautair programma "Phare"; in de periode 1991-1995 zijn in totaal 38,9 miljoen ecu door de EU toegekend. Ook in het kader van het actieprogramma ten behoeve van Rusland van 1995 is steun verleend om de opleiding tot toeristische beroepen en de beheersaspecten hiervan te verbeteren. Na de goedkeuring van de verklaring van Barcelona in december 1995 en de resolutie van de Raad van 13 mei 1996 over de euro-mediterrane samenwerking op het gebied van toerisme, heeft de Commissie zich ingezet voor samenwerking op het gebied van de toerismestatistiek, daar dit een van de prioriteiten is die door de Raad en onze partners zijn vastgesteld. Op de andere twee gebieden, namelijk opleiding en promotie op het gebied van het toerisme, konden nog geen maatregelen worden genomen. In 1997 zal echter worden onderzocht welke elementen deel kunnen uitmaken van een coherent actieprogramma voor samenwerking op het gebied van het toerisme, dat ook opleiding en promotie omvat. De Commissie zal verder bestuderen welke bijdrage het toerisme en 40 PB nr. C 17 van 16. 1. 1997, blz. 1. 41 PB nr. C 347 van 18. 11. 1996, PB nr. C 30 van 30. 1. 1997, PB nr. C 42 van 10. 2. 1997. 19 Europese vakmensen kunnen leveren in het kader van twee van de hoofdgebieden van het euro-mediterraan partnerschap, namelijk op economisch en sociaal gebied en op cultureel gebied, en hiertoe de nodige stimulansen geven, daarbij rekening houdend met het standpunt van het Europees Parlement in zijn resolutie betreffende de follow-up van de conferentie van Barcelona42. Wat de Overeenkomst van Lomé betreft, is het de bedoeling dat eind 1997 de laatste hand wordt gelegd aan een analyse van de bereikte resultaten en van de behoefte aan toekomstige acties, zodat het achtste Europese Ontwikkelingsfonds (EOF) op efficiëntere wijze ten uitvoer kan worden gelegd en een coherentere samenwerkingsstrategie op het gebied van het toerisme kan worden uitgestippeld. Voorts heeft de Commissie er kennis van genomen dat verscheidene landen in Midden- en Zuid-Amerika en in Azië belangstelling hebben voor een betere samenwerking op het gebied van toerisme, waarbij zowel de toeristenindustrie in de EU als die in de begunstigde landen baat kunnen hebben. In overeenstemming met het streven naar een geleidelijke liberalisering van het dienstenverkeer op het gebied van het toerisme is de algemene overeenkomst inzake het dienstenverkeer (GATS), die in 1995 van kracht werd, ook op het toerisme van toepassing. Een groot aantal leden van de Wereldhandelsorganisatie zijn in het kader van deze overeenkomst verplichtingen aangegaan; dit zou kunnen leiden tot nieuwe kansen voor de Europese toeristenindustrie om op een globale markt diensten aan te bieden, om ook buiten Europa een positie op te bouwen en om in andere landen diensten te leveren. Op het ogenblik wordt de tenuitvoerlegging van de GATS op het gebied van het toerisme geëvalueerd en wordt onderzocht welke de gevolgen voor de Europese toeristenindustrie zijn. De specifieke projecten met betrekking tot het toerisme in het kader van Phare hebben een looptijd van verscheidene jaren en betreffen Polen, Hongarije, Estland, Letland, Litouwen, Roemenië en Slovenië; zij hebben met name betrekking op: - het verlenen van technische bijstand met het oog op de totstandbrenging van een juridisch en institutioneel kader voor het toerisme; - de opleiding van vakmensen in de toeristische sector; - de verbetering/oprichting van bureaus voor vreemdelingenverkeer verbetering/ontwikkeling van promotiehulpmiddelen; - kredietfaciliteiten voor ondernemingen die in de toeristensector investeren. en de In 1995 werd in het kader van Phare steun verleend aan projecten voor grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van het toerisme. Deze betroffen onder andere: - de samenwerking tussen de kustregio's van Estland, Letland, Litouwen, Polen, Duitsland, Denemarken, Zweden en Finland (1,4 miljoen ecu); - de samenwerking tussen de grensregio's van Hongarije en Oostenrijk (1,2 miljoen ecu); - de ontwikkeling van een toeristisch grensgebied tussen regio's van Slovenië en Oostenrijk (0,45 miljoen ecu). 42 EP, resolutie over het gemeenschappelijk verslag van het voorzitterschap van de Raad en de Commissie over het Middellandse-Zeebeleid (EP. 257. 133 van 13. 3. 1997). 20 In het kader van het actieprogramma op het gebied van toerisme werd in 1995 steun verleend voor zes aanvullende projecten ter bevordering van de transnationale samenwerking op het gebied van de ontwikkeling van toeristische producten en cultuur, waarbij bepaalde lidstaten van de EU, de LMOE, de Maghreblanden, Cyprus en Malta zijn betrokken en die in 1997 zullen worden afgerond (0,8 miljoen ecu). In het kader van het financieel instrument voor het euro-mediterrane partnerschap ("MEDA"43), zal 2,8 miljoen ecu worden uitgetrokken voor het project inzake samenwerking op het gebied van de toerismestatistiek in de periode 1997-1999. In 1995/96 werd steun verleend voor twee projecten in het kader van het vredesproces in het Midden-Oosten. Deze projecten hebben betrekking op de oprichting van een "universiteit voor toerisme en cultuur voor de vrede", waarbij de Palestijnse Autoriteit, Israël, Marokko, Algerije, Tunesië en Frankrijk zijn betrokken (1,2 miljoen ecu) en op de opening van een filiaal van de "Middle East and Mediterranean Travel Agency and Tourism Association" in Europa (0,2 miljoen ecu). In het kader van de Overeenkomst van Lomé en op basis van middelen die voor het zesde en zevende Europese Ontwikkelingsfonds (EOF) beschikbaar zijn gesteld, zijn in 1995/96 27 projecten op het gebied van het toerisme gefinancierd. Daarmee was in totaal 8,3 miljoen ecu gemoeid, waarmee de totale toewijzing voor programma's op het gebied van het toerisme in de periode 1990-1996 op 69 miljoen ecu uitkomt. De betrokken projecten betreffen diverse steunmaatregelen, zoals marketing van de bestemming, opleiding, toeristische planning en productontwikkeling. Op voorwaarde dat ten volle rekening wordt gehouden met de behoeften van onze partners buiten de EU en met het wederzijds belang van beide partijen, kan de verscheidenheid van communautaire samenwerkingsinstrumenten de besluitvormers helpen om positief te reageren op de kansen en uitdagingen die de ontwikkeling van een toerismemarkt met zich meebrengt. De op groei en werkgelegenheid gerichte doeltreffendheid van deze instrumenten zal afhangen van de wijze waarop de beschikbare middelen worden beheerd, de efficiëntie van de betrokken ondernemingen en de maatregelen die de openbare instanties in de begunstigde landen zullen nemen om een langetermijnstrategie voor een evenwichtige en duurzame toeristische ontwikkeling ten uitvoer te leggen. 4. STIMULERING VAN EEN VERANTWOORD GEBRUIK VAN TOERISTISCHE HULPBRONNEN Meer dan ooit is men zich er thans van bewust dat het belangrijk is om op verantwoordelijke wijze om te gaan met niet-duurzame hulpbronnen en om deze voor de toekomstige generaties te behouden. Uit de resultaten van een in 1996 gehouden Eurobarometerenquête blijkt dat 98% van de Europese bevolking van mening is dat de Unie zich prioritair moet bezighouden met de milieubescherming en de bestrijding van verontreiniging en dat 82% meent dat dit probleem een onmiddellijke aanpak vereist44. Dit milieubewustzijn komt ook tot uiting in de manier waarop vakanties worden gepland; kwaliteit, ook vanuit milieuoogpunt, is steeds meer de factor die de keuze van een toeristische bestemming bepaalt. Alle branches van de toeristenindustrie en de openbare instanties op de voornaamste bestemmingen dienen zich bezig te houden met de 43 Verordening (EG) nr. 1488/96 van de Raad van 23. 7. 1996 (PB nr. L 189 van 30. 7. 1996). 44 Eurobarometer, nr. 43. 1 bis, juni 1996. 21 problemen die voor de hulpbronnen uit toeristische activiteiten voortvloeien; en vanuit positief oogpunt bekeken kan men de vraag stellen welke bijdrage het toerisme kan leveren aan de bescherming van de door de mens voortgebrachte, natuurlijke en culturele rijkdommen. Dit rechtstreekse verband tussen het toerisme en cultureel erfgoed enerzijds en het milieu anderzijds is een algemeen erkend feit. Daar het milieu voor het toerisme van essentieel belang is voor de productie en marketing van vrijetijdsbezigheden, is deze sector ideaal om uit te testen hoe toezicht moet worden gehouden op de toepassing van het beginsel van duurzame ontwikkeling. Het hoofddoel van de communautaire activiteiten op dit gebied is de bevordering van een positieve cyclus die ertoe bijdraagt dat de milieu- economische overwegingen in het toerisme steeds meer in de richting gaan van duurzaamheid op lange termijn. Hoewel delen van de toeristenindustrie en verschillende openbare en particuliere organisaties en personen lof toekomt voor hun inspanningen inzake de planning en het beheer op het gebied van het toerisme, is er ruimte voor gemeenschappelijke acties die de betrokken partijen in staat stellen om systematischer na te gaan welke maatregelen in de verschillende lidstaten en regio's worden toegepast en zo de beste praktijken eruit te halen en te publiceren. Het is tevens van belang dat toeristen en toeristische ondernemingen worden ingelicht over de toestand van het milieu en van culturele bezienswaardigheden op toeristische bestemmingen en dat zij worden aangemoedigd om tot het milieuvriendelijk gebruik van kwetsbare hulpbronnen bij te dragen. 4. 1 Versterking van een duurzame ontwikkeling van het toerisme Verbetering van de kwaliteit van het natuurlijk en door de mens voortgebracht milieu neemt een centrale plaats in bij het succes van toeristische bestemmingen en ondernemingen en is een essentiële voorwaarde voor de totstandbrenging van een duurzame toeristische ontwikkeling. In het kader van de communautaire beleidsmaatregelen en acties ter zake is in 1995/96 ook verder getracht het duurzaamheidsprincipe in strategieën en praktijken voor toeristische ontwikkeling in te bouwen. Er zij in dit verband op gewezen dat het toerisme één van de vijf hoofdsectoren is die door de Commissie werden aangewezen met het oog op de integratie van dit principe in ander beleid. Naar aanleiding van een beoordeling van dit beleid45 heeft men zich bij de communautaire activiteiten vooral gericht op het consolideren van bestaande maatregelen en de invoering van een aantal nieuwe juridische en financiële instrumenten die van bijzonder belang zijn voor de toeristische ontwikkeling. De verlenging van het LIFE-instrument tot en met 1999 heeft de nodige financiële ruimte geschapen om steun te geven voor proefprojecten op het gebied van een duurzame toeristische ontwikkeling. In het kader van het 5e milieuactieprogramma, dat in 1996 werd herzien, is speciale aandacht besteed aan de kustgebieden. Hierbij wordt gestreefd naar een doeltreffender systeem voor een geïntegreerd beheer van gebieden waar de toeristenstromen vaak ernstige problemen veroorzaken, met name als zij in een kort seizoen en een klein gebied zijn geconcentreerd46. Wat de stedelijke gebieden betreft, zijn door een door de Commissie opgerichte groep van deskundigen goede vorderingen gemaakt bij de 45 Zie voortgangsverslag van de Commissie COM(95) 624 def. van 10. 01. 1996. 46 Zie COM(95) 511 van 31. 10. 1995 en de conclusies van de Raad betreffende de geïntegreerde inrichting van de kustgebieden, zoals aangenomen op 18. 12. 1995. 22 uitstippeling van beleidsopties en richtsnoeren voor lokale ontwikkeling; het doel hierbij is om het positief effect van toeristische activiteiten in steden te combineren met de bescherming van de menselijke, culturele en milieurijkdommen aldaar. Andere maatregelen, die meer op wetgevingsgebied liggen, betreffen: - het voorstel voor een wijziging van de richtlijn van de Raad betreffende de milieueffectbeoordeling47 die tevens van toepassing is op toeristische voorzieningen en vakantieoorden; - de opstelling van een lijst van plaatsen van communautair belang en van een Europees netwerk van beschermde gebieden ("Natura 2000") waar een bepaalde vorm van "soft tourism" zou kunnen worden toegestaan en dat zou bijdragen tot de bescherming en het beheer van deze plaatsen. Er zij op gewezen dat de structuurfondsen ook een positieve bijdrage kunnen leveren tot de ontwikkeling van vormen van toerisme die vanuit milieuoogpunt duurzaam zijn, bijvoorbeeld in landelijke gebieden waar een natuurlijk milieu van goede kwaliteit één van de hoofdattracties voor toeristen is; in het kader van programma's uit hoofde van doelstelling 5b) en het communautair initiatief LEADER II worden acties gestimuleerd die het toerisme in landelijke gebieden willen ontwikkelen op basis van een betere kennis over en behoud van het natuurlijk milieu. Bij aanvullende maatregelen die in 1995/96 in het kader van het actieprogramma op het gebied van toerisme ten uitvoer zijn gelegd, lag de nadruk vooral op het vergroten van het bewustzijn van toeristische actoren inzake milieuvraagstukken en op het bevorderen van de verspreiding van beste praktijken die toeristische ontwikkeling combineren met duurzaamheid. In 1995 werd na een wedstrijd waaraan werd deelgenomen door 269 toeristische bestemmingen in de lidstaten van de Europese Economische Regio voor het eerst de "Europese prijs voor toerisme en milieu" uitgereikt. Verscheidene regio's en bestemmingen kregen hierbij erkenning voor hun uitstekende resultaten inzake de planning, ontwikkeling en het beheer van een "duurzaam toerisme". Er bestaat op ruime schaal belangstelling voor een herhaling van dit initiatief, zoals ook wordt bevestigd door de resultaten van de specifieke evaluatie die met betrekking tot iedere fase van de prijs is uitgevoerd. In het kader van het actieprogramma op het gebied van toerisme gingen in 1995 acht demonstratieprojecten van start die vooral gericht zijn op het beheer van verkeer en bezoekers en op de ontwikkeling van een netwerk op het gebied van toerisme en milieu, waarbij de voornaamste actoren op dit gebied zijn betrokken De resultaten hiervan zullen in 1997 beschikbaar zijn. 4. 2 Versterking van de band tussen toerisme en cultuur Het Europees erfgoed, en meer in het algemeen de Europese cultuur, wordt terecht beschouwd als een van de oudste en belangrijkste motors van het toerisme; het draagt ook verder bij tot de aantrekkelijkheid van Europese steden en regio's voor bezoekers uit alle delen van de wereld en vestigt de aandacht op de Europese identiteit. Op basis van een enquête bij de belangrijkste culturele trekpleisters in Europa, werd vastgesteld dat 60% van de geënquêteerde bezoekers van buiten de Europese Unie 47 Gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 25. 7. 1996 betreffende een voorstel voor een richtlijn tot wijziging van Richtlijn 85/337/EEG. 23 kwamen en dat 25% van uit de Unie waren48 De aantrekkingskracht van het erfgoed heeft op verscheidene Europese bestemmingen een belangrijke rol gespeeld bij de expansie van het toerisme en is van invloed geweest op de tenuitvoerlegging van een doeltreffender te doen aan het behoud van de culturele marketingbeleid, zonder afbreuk bezienswaardigheden. De communautaire maatregelen die in 1995/96 overeenkomstig artikel 128 van het Verdrag op het gebied van de cultuur werden genomen, dragen tot dit proces bij49. In afwachting van de goedkeuring van het voorstel van de Commissie voor een meerjarenprogramma met de naam "Raphael"50 werd in 1995/96 steun verleend aan 300 proefprojecten met betrekking tot het behoud van het Europees architectonisch erfgoed. De bijdrage van de Gemeenschap daarbij bedroeg 17,5 miljoen ecu. Wat de hedendaagse cultuur betreft, heeft de Gemeenschap ook verder steun verleend voor de initiatieven "Cultuurstad van Europa" en "Europese cultuurmaand". Voorts is in het kader van het programma Caleidoscoop51 begonnen met een reeks proefprojecten op basis van een transnationale samenwerking op het gebied van de organisatie van culturele evenementen; hierdoor worden meer toeristen aangetrokken. In het kader van het actieprogramma van de Gemeenschap op het gebied van toerisme (1993-1995) wordt speciale aandacht besteed aan technieken voor het bezoekersbeheer (visitor management) bij culturele bezienswaardigheden. De resultaten van projecten waarvoor in voorgaande jaren steun werd verleend, zijn inmiddels verspreid en tijdens specifieke workshops in 1996 besproken. Bij die gelegenheid werd er tengevolge van de samenwerking die tot stand werd gebracht met andere internationale organisaties, zoals de Raad van Europa en Unesco, ook de nadruk op gelegd dat het partnership tussen toeristische ondernemingen en culturele belangen dient te worden versterkt. Het spreekt vanzelf dat een volledige betrokkenheid van de Gemeenschap hierbij alleen maar positief kan zijn. Wat een verantwoordelijker gebruik van energie bij toeristische activiteiten betreft, is in het kader van het communautair energiebeleid steun verleend aan een aantal proefprojecten ter bevordering van het gebruik van duurzame energiebronnen en een efficiënter energieverbruik in toeristische voorzieningen en vakantieoorden52. 5. CONCLUSIES Bij een bestudering van de in 1995/96 genomen communautaire maatregelen die van invloed zijn op het toerisme, blijkt dat verreweg de meeste communautaire programma's en beleidsmaatregelen nu een toerismedimensie hebben of een significant effect hebben op activiteiten die verband houden met het toerisme. Aldus is het communautair beleid direct of indirect van invloed op de burgers van Europa, op openbare instanties op verschillende 48 G. Richards-C. Bonink, Marketing cultural tourism in Europe, in "Journal of vacation marketing", vol. 1, nr. 2, 1995. 49 Voor een beoordeling van alle communautaire maatregelen op het gebied van de cultuur, zie het "Eerste verslag over de inachtneming van de culturele aspecten bij het optreden van de Europese Gemeenschap", COM(96) 160 def. van 17. 4. 1996. 50 COM(95) 110 def. van 29. 3. 1995. 51 Nadat eerst actieprogramma1 s op jaarbasis werden uitgevoerd, hebben het Europees Parlement en de Raad op 29 maart 1996 op voorstel van de Commissie een meerjarenprogramma "Caleidoscoop 2000" goedgekeurd; zie PB nr. L 99 van 20. 4. 1996. 52 Zie met name de communautaire programma's THERMIE (PB nr. L 185 van 17. 7. 1990), SAVE (PB nr. L 307 van 8. 11. 1991) en ALTENER (PB nr. L 235 van 18. 9. 1993). 24 administratieve niveaus, op de Europese ondernemingen en in bepaalde gevallen ook op de toeristische belangen van derde landen. De steeds grotere impact van communautaire maatregelen is er blijk van dat de potentiële bijdrage van het toerisme tot de verwezenlijking van de algemene doelstellingen van de Unie (zoals vastgelegd in artikel 3t van het Verdrag betreffende de Europese Unie), alsmede de toegevoegde waarde van communautaire acties op het gebied van een evenwichtige en duurzame ontwikkeling van het toerisme, steeds meer worden erkend. Hoewel een specifieke juridische basis voor het toerisme in het Verdrag ontbreekt, is de Gemeenschap erin geslaagd om op basis van de algemene bepalingen van het Verdrag en/of de bepalingen inzake de verschillende beleidssectoren, een groot aantal met het toerisme samenhangende maatregelen te nemen. Zoals door de Commissie in haar verslag aan de Raad inzake civiele bescherming, toerisme en energie wordt gesteld, zou de continuïteit en samenhang van de communautaire maatregelen op dit gebied evenwel kunnen worden verbeterd door specifieke bepalingen in het Verdrag op te nemen die dergelijke maatregelen efficiënter en zichtbaarder zouden maken53. Vanuit het oogpunt van het toerisme bekeken, zou het zo belangrijke totaaleffect verder kunnen worden vergroot als bij de uitstippeling en uitvoering van andere communautaire beleidsmaatregelen meer rekening kon worden gehouden met de doelstellingen en instrumenten van maatregelen op het gebied van het toerisme; dit kan in de hand worden gewerkt door een betere coördinatie tussen de diensten van de Commissie en door gemeenschappelijke acties van deze diensten met betrekking tot vraagstukken die centraal staan bij de ontwikkeling van het toeristisch potentieel. Hierdoor zou ook een bijdrage worden geleverd tot de verwezenlijking van de doelstellingen van de Unie. Kort samengevat, een verbetering van de coördinatie tussen en het overleg met lidstaten en organisaties die de verschillende branches van de toeristenindustrie vertegenwoordigen, is van essentieel belang om deze benadering in praktijk te brengen. In dit verband wordt gedaan wat binnen de grenzen van het huidige kader en de huidige middelen met betrekking tot het toerisme mogelijk is. Uitgaande van de ervaringen van de afgelopen jaren, waaronder de conclusies in het verslag van de Rekenkamer en een debat over de evaluatie van het actieprogramma van de Gemeenschap op het gebied van toerisme54, alsmede de conclusies van het uitgebreid overleg naar aanleiding van het Groenboek over de rol van de Unie op het gebied van toerisme, heeft de Commissie in 1995/1996 zeer uitvoerig aandacht besteed aan de vraagstukken die voor de toekomst van het communautair toerismebeleid van beslissend belang zijn. De Gemeenschap zal een kwalitatieve sprong moeten doen bij haar activiteiten op het gebied van toerisme en zoveel mogelijk profijt moeten trekken uit de nieuwe ontwikkelingen en mogelijkheden die met name door de "informatiemaatschappij" worden geboden. Hierdoor zal de toeristenindustrie dynamischer worden en beter in staat zijn nieuwe en betere banen te scheppen. Wat meer fantasie bij de maatregelen op toeristisch gebied, waarbij de nadruk ligt op reële prioriteiten en haalbare doelstellingen, kan ertoe bijdragen dat Europa zijn leidende positie op de internationale toerismemarkt behoudt en kan waarde toevoegen aan de inspanningen 53 Zie SEC(96) 496 def. van 3. 4. 1996, blz. 6. 54 COM(96) 166 def. van 30. 4. 1996. 25 van lidstaten en regio's, die ook verder op dit gebied de grootste bevoegdheid blijven hebben. Het voorstel voor het eerste meerjarenprogramma ter ondersteuning van het Europese toerisme - "Philoxenia" (1997-2000), dat door de Commissie ingediend, zal een deugdelijke basis vormen voor maatregelen ter bevordering van het concurrentievermogen van de toeristenindustrie en ter verbetering van de kwaliteit van het toerisme in Europa. Het voorstel werd op 13 mei 1996 aan de Raad voorgelegd en is het onderwerp van een resolutie van het Europees Parlement55, een advies van het Economisch en Sociaal Comité56 en een advies van het Comité van de Regio's57. De Raad heeft nog geen beslissing over het voorstel genomen. is 55 PB nr. C 347 van 18. 11. 1996. 56 PB nr. C 30 van 30. 1. 1997. 5 7PBnr. C 42 van 10. 2. 1997. 26 BIJLAGEN 2Göt HET TOERISME IN DE BETALINGSBALANS - 1996 BRON :EUROSTAÏ 2} AANTAL BEDDEN IN HOTELS EN DERGELIJKE 1996 A* ") <P T ° V y -0 r±U ii—i y T" 3^ *4 A / O S ^^ 1800000 1600000 - 1400000- 1200000 - 1000000- 800000 600000 400000 200000 0 Vx- ~w D Aantal bedden Bron : EUROSTAT tV /"-o 4 <2> "3 -J 250 500 Kilometers 2S AANTAL TOERISTISCHE OVERNACHTINGEN IN ALLE SOORTEN VAN GEREGISTREERDE TOERISTISCHE ACCOMODATIE 1996 CO HAantal overnach-r tingen door residenten a Aantal overnachtingen door niet- residenten Bron : EUROSTAT t- niet beschikbar 250 500 • £*^~yj ' Kilometers 1°\ Gemeenschapppelijke bijdragen voor het toerisme in de gecombineerde programmeringsdocumenten en de communautaire bestekken IMIIIIIUIIIHIIIHIIIIlllllllllHIllHllllllllimiilHUllllllllllllllllllllllllHIHIIIllllllHHKA 1288 "3156. 1 „ 20 14. 8 16 S M2 J6. 8 MM J68. B 39 42 H 6(1994-1999) • 5b (1994-1997) • 2(1994-1996) bij objectief M 1 (1994- 1999) UK S FIN A NL L 1 F DK B m HUM fflUÜUl 1UÜUM m m J106 1150 1265. 9 J 14. 7 ni S10. 4 unnnnni 37 50 100 150 200 250 300 x. 0 0 0. 0 00 ECU 0 tl]83 WimmïïnmiiiiiiiiiiiiiHMiiiiiiiiiiiiiinnnniïïmTnni a oo EL • 45. 2 E IRL 466 3118. 6 733 1099 fiiiiiiiimiiiiiiiiiiiiiiii|lllllllllllllll|lllllllllllll 657 500 — I— 1000 ,— 1500 x. 0 0 0. 0 00 ECU 1726 2000 Total 11% 8% 8 1% ED 1 (1994-1999) • 2 (1994- 1996) O 5b (1994- 1997) bij objectief 3o Gemeenschapppelijke bijdragen voor het toerisme in de gecombineerde programmeringsdocumenten en de communautaire bestekken (Structuurfondsen 1994 -1999) i \ v >»* * *- ' ° 250 500 '| ( v^-vj Kilometers 3>\ ISSN 0254-1513 COM(97) 332 def. DOCUMENTEN NL 16 01 Catalogusnummer : CB-CO-97-327-NL-C ISBN 92-78-21853-7 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg


title: WRITTEN QUESTION No. 2267/97 by Amedeo AMADEO to the Commission. Information on funds used to develop the north- west region of Italy in 1995-1996 (SUPPLEMENTARY ANSWER)

eurovoc_concepts:
EU financing
Italy
Liguria
Lombardy
Piedmont
Valle d'Aosta
action programme
fund (EU)

formats: html pdf print

text: C 134/2 EN Official Journal of the European Communities 30. 4. 98 Supplementary answer given by Mrs Bonino on behalf of the Commission (7 January 1998) In view of the length of its answer, the Commission is sending it direct to the Honourable Member and to Parliament(cid:146)s Secretariat. (98/C 134/03) WRITTEN QUESTION E-1684/97 by Franz Linser (NI) to the Commission (20 May 1997) Subject: EU contributions/volume of aid In Austria different figures are circulating in the media on the actual contribution made by Austria and the amount it receives from the various aid programmes. 1. What was Austria(cid:146)s contribution as a Member State in 1996? 2. What will the level of contributions be in 1997 and 1998? 3. What was the level of funding planned by the Commission which could in theory have returned to Austria? 4. What was the level of funding approved by the Commission which could in theory have returned to Austria? 5. What funding (broken down by areas of support and budget titles) actually returned to Austria in 1996? 6. What is the difference between the theoretical level of funding, the level of funding approved by the EU and the funding which actually returned to Austria in 1996? 7. What level of funding not taken up by Austria in 1996 can be transferred to 1997 without being lost? 8. What funding not taken up by Austria in 1996 will be lost to Austria? 9. What aid for 1997 has Austria so far applied for? 10. What aid for 1997 (for Austria) has so far been approved by the Commission? Supplementary answer given by Mr Santer on behalf of the Commission (14 November 1997) The Honourable Member is referred to the study on contributions to the Community budget which was transmitted to Parliament on 14 October 1997 (1). (1) SEC(97) 1918. (98/C 134/04) WRITTEN QUESTION E-2267/97 by Amedeo Amadeo (NI) to the Commission (2 July 1997) Subject: Information on funds used to develop the north-west region of Italy in 1995-1996 What funds were allocated by the European Union in 1995 and 1996 to the north-west region of Italy (Lombardy, Piedmont, Liguria and Valle d(cid:146)Aosta) and for what purposes, with particular reference to: 1. European Regional Development Fund; 2. European Agricultural Guidance and Guarantee Fund (EAGGF) › Guidance Section;


title: SCHRIFTLICHE ANFRAGE Nr. 2282/97 von Nel van DIJK an die Kommission. Wettbewerbsverzerrung in den westeuropäischen Häfen

eurovoc_concepts:
State aid
Western Europe
harbour installation
industrial plot
price of land
public financing
rent regulations
restriction on competition

text: C 82/50 DE Amtsblatt der Europa¤ischen Gemeinschaften 17. 3. 98 Antwort von Frau Wulf-Mathies im Namen der Kommission (11. September 1997) Der Jahresbericht des Koha¤sionsfonds fu¤r 1995 wurde am 4. September 1996 vorgelegt. Zwar ist in der Verordnung (EG) Nr. 1164/94 zur Errichtung des Koha¤sionsfonds (1) keine Frist fu¤r die Vorlage des Berichts festgesetzt, doch will die Kommission dafu¤r sorgen, da(cid:223) die Berichte mo¤glichst schnell verfu¤gbar sind. Gleichwohl mu(cid:223) hinreichend Zeit fu¤r die Ausarbeitung der Berichte vorgesehen werden, da diese inhaltlich zahlreichen spezifischen und in der Anlage zu Anhang II der Verordnung aufgefu¤hrten Anforderungen gerecht werden mu¤ssen und die Kommission bestrebt ist, mo¤glichst vollsta¤ndige Angaben zu liefern. Der Jahresbericht entha¤lt alle vero¤ffentlichten Informationen zu den Entscheidungen u¤ber Einzelvorhaben. Daten, die eine vergleichende Untersuchung der Vorhaben ermo¤glichen, stehen nicht immer zur Verfu¤gung. (1) ABl. L 130 vom 25. 5. 1994. (98/C 82/92) SCHRIFTLICHE ANFRAGE E-2282/97 von Nel van Dijk (V) an die Kommission (2. Juli 1997) Betrifft: Wettbewerbsverzerrung in den westeuropa¤ischen Ha¤fen Kann die Kommission besta¤tigen, da(cid:223) sie ein Schreiben der Stiftung Natur und Umwelt erhalten hat, in dem die Praxis der Festsetzung der Grundstu¤ckspreise in den gro(cid:223)en westeuropa¤ischen Ha¤fen angeprangert wird? Ist die Kommission daru¤ber unterrichtet, da(cid:223) der ja¤hrliche Pachtpreis fu¤r bestimmte Grundstu¤cke niedrig gehalten wird, um die Position der Ha¤fen gegenu¤ber konkurrierenden Ha¤fen positiv zu beeinflussen? Ist die Komission daru¤ber unterrichtet, da(cid:223) staatliche Stellen auch in anderer Weise versuchen, die Hafenaktivita¤ten zu begu¤nstigen, beispielsweise im Fall des Chemieunternehmens Arco in Rotterdam,. das auf Kosten der o¤ffentlichen Hand an das Pipelinenetz nach Antwerpen angeschlossen wurde? Ist die Kommission auch der Auffassung, da(cid:223) diese Beihilfema(cid:223)nahmen zu Wettbewerbsverzerrung fu¤hren und gegen Artikel 92 des Vertrags versto(cid:223)en? Antwort von Herrn Kinnock im Namen der Kommission (4. September 1994) Es trifft zu, da(cid:223) die Kommission vor kurzem ein Schreiben der (cid:132)Stichting Natuur en Milieu(cid:147) (Stiftung fu¤r Natur und Umwelt) u¤ber die Ho¤he der Grundstu¤ckspreise in bestimmten Ha¤fen der Gemeinschaft erhalten hat. Niedrige Grundstu¤ckspriese bedeuten nicht unbedingt, da(cid:223) die in dem Schreiben erwa¤hnten Hafenbetreiber staatliche Beihilfen erhalten. Das niedrige Preisniveau kann durchaus auf andere Faktoren, wie z. B. die Nachfrage nach den fraglichen Grundstu¤cken, deren Verwendung oder Eigentu¤mer oder eine Kombination dieser Faktoren zuru¤ckzufu¤hren sein. Daher mu(cid:223) jeder Fall einzeln gepru¤ft werden um festzustellen, ob Beihilfen gewa¤hrt wurden. Die Kommission wird die betroffenen Regierungen auf der Grundlage von Artikel 92 und 93 EG-Vertrag um Auskunft ersuchen. Die Kommission vertritt die Auffassung, da(cid:223) staatliche Beihilfen fu¤r Ha¤fen generell keine Beihilfen nach Ma(cid:223)gabe des Artikels 92 EG-Vertrag sind, solange die Infrastruktur im Interesse der O¤ ffentlichkeit und ohne Diskriminierung allen Nutzern zuga¤nglich ist. Andererseits wu¤rde die Finanzierung eines den gescha¤ftlichen Interessen bestimmter Unternehmen dienenden U¤ berbaus in der Regel den Bestimmungen des Artikels 92 unterliegen. Der Kommission liegen keine Informationen zu dem erwa¤hnten Pipelinenetz und daru¤ber vor, inwieweit dieser Sachverhalt im Zusammenhang mit den verkehrspolitischen Zielen der betroffenen Ha¤fen steht. Sie wird jedoch bei den niederla¤ndischen Beho¤rden Ausku¤nfte zu den vom Herrn Abgeordneten aufgeworfenen Fragen einholen


title: Les demandeurs d'asile en Europe au cours des neuf premiers mois de 1996.

eurovoc_concepts:
admission of aliens
population statistics


title: REGOLAMENTO (CE) N. 1286/97 DELLA COMMISSIONE del 2 luglio 1997 che modifica i prezzi rappresentativi e i dazi addizionali all'importazione per taluni prodotti del settore dello zucchero

eurovoc_concepts:
CCT duties
fruit product
import
raw sugar
representative price
white sugar


title: SKRIFTLIG FORESPØRGSEL nr. 2238/97 af Richard HOWITT til Kommissionen. Fremme af forbindelser mellem traktorfabrikkerne i Minsk i Belarus, og Basildon i Det Forenede Kongerige

eurovoc_concepts:
CIS countries
EU aid
EU programme
Russia
board of management
financial aid
tractor
trade union
type of business

text: C 45/162 DA De Europ(cid:230)iske F(cid:230)llesskabers Tidende 10. 2. 98 (98/C 45/212) SKRIFTLIG FORESP(cid:216)RGSEL E-2238/97 af Richard Howitt (PSE) til Kommissionen (2. juli 1997) Om: Fremme af forbindelser mellem traktorfabrikkerne i Minsk i Belarus, og Basildon i Det Forenede Kongerige Kan Kommissionen give pr(cid:230)cise oplysninger om den stłtte, der eventuelt skal stilles til r(cid:229)dighed gennem EU-bevillinger under TACIS og andre programmer med henblik p(cid:229) at fremme de forbindelser, der er ved at blive etableret mellem fagforeninger og ledelse i traktorfabrikker i min valgkreds og Minsk i Belarus? Kan Kommissionen give n(cid:230)rmere oplysninger om de belłb, der st(cid:229)r til r(cid:229)dighed, og fristerne for de forventede ansłgninger i lłbet af den n(cid:230)ste periode p(cid:229) 1 1/2 (cid:229)r? Kan Kommissionen give n(cid:230)rmere oplysninger om lignende forbindelser, der kan anvendes som model fra andre deltageres side? Svar afgivet p(cid:229) Kommissionens vegne af Hans Van den Broek (16. juli 1997) Der ydes finansieringsstłtte til fagforeningssamarbejde via TACIS-programmet for demokrati, men sj(cid:230)ldent i forbindelse med en bestemt fabrik. I den seneste tid er der givet stłtte til ikke-statslige organisationer til opbygning af fagforeningspolitik. Men det skulle v(cid:230)re muligt at yde bistand til det foresl(cid:229)ede samarbejde i henhold til TACIS-programmet for partnerskab og koordination, hvis Det Forenede Kongerige foresl(cid:229)r projektet til stłtte fra dette program. N(cid:230)ste stłtterunde forventes at blive iv(cid:230)rksat inden (cid:229)rets udgang. (98/C 45/213) SKRIFTLIG FORESP(cid:216)RGSEL E-2246/97 af Kirsi Piha (PPE) til Kommissionen (2. juli 1997) Om: EU(cid:146)s finansielle bistand til Den Demokratiske Republik Congo EU har ydet betydelig finansiel bistand til afhj(cid:230)lpning af den katastrofale situation i Congo. Det skłnnes imidlertid, at en stor del af bistanden er faldet i forkerte h(cid:230)nder. Hvor meget udgłr EU(cid:146)s samlede hidtidige finansielle bistand til Congo? Hvordan agter Kommissionen at sikre, at stłtten til Congo n(cid:229)r frem, og at bistanden kommer ud til dem, der har brug for den? Svar afgivet p(cid:229) Kommissionens vegne af Joa(cid:152)o de Deus Pinheiro (4. august 1997) Den Demokratiske Republik Congo (det tidligere Zaire) har undertegnet Lome·-konventionen. Landet er p(cid:229) dette grundlag omfattet af F(cid:230)llesskabets finansielle og faglige samarbejde via Den Europ(cid:230)iske Udviklingsfond (EUF). P(cid:229)standen om, at bistanden skulle v(cid:230)re faldet i forkerte h(cid:230)nder, er aldrig blevet bevist, hvad ang(cid:229)r F(cid:230)llesskabets samarbejde, som Kommissionens delegation i Kinshasa fłrer nłje tilsyn med. Som fłlge af de hindringer, som Mobutu-styret lagde i vejen for demokratiseringsprocessen, suspenderede F(cid:230)llesskabet og dets medlemsstater den 22. januar 1992 samarbejdsprogrammerne, bortset fra den humanit(cid:230)re bistand. Siden da har Kommissionen begr(cid:230)nset sin indsats til finansiering af humanit(cid:230)re bistandsaktioner og rehabilitering til et samlet belłb p(cid:229) ca. 307 mio. ECU. Disse aktioner er gennemfłrt af organisationer fra civilsamfundet og internationale organisationer uden direkte inddragelse af de p(cid:229) hinanden fłlgende regeringer men med aktiv deltagelse fra modtagernes side


title: INTERROGAZIONE SCRITTA n. 2265/97 dell'on. Amedeo AMADEO alla Commissione. Preferenza per gli imballaggi riutilizzabili nelle legislazioni degli Stati membri

eurovoc_concepts:
Germany
economic consequence
environmental impact
free competition
free movement of goods
infringement of EU law
national implementing measure
packaging
waste recycling

formats: html print