title: Bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap - Fraudebestrijding - Werkprogramma 1997/1998

text: COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 06. 05. 1997 COM(97) 199 def. BESCHERMING VAN DE FINANCIËLE BELANGEN VAN DE GEMEENSCHAP FRAUDEBESTRIJDING WERKPROGRAMMA 1997 /1998 (door de Commissie ingediend) Inleiding Dit werkprogramma beoogt de aanwezigheid in het veld te versterken, het beleid van partnerschap met de nationale autoriteiten voort te zetten en - met het oog op de onderlinge verenigbaarheid van de nationale rechtsregels en de bevordering van de internationale samenwerking - de wetgeving te verbeteren. De inspanningen zullen zich toespitsen op 6 punten: terug- en navordering van de betrokken bedragen; • opsporing van onregelmatigheden; • • fraudepreventie en fraudebestendigheid van de wetgeving; • administratieve sancties en afschrikking; • één rechtsgebied voor de bescherming van de financiële belangen van de Unie; • voorbereiding van de uitbreiding en betrekkingen met derde landen. Op elk van deze punten zullen de beginselen van SEM 2000 inzake preventie en financiële follow-up in acht worden genomen. Dé nadruk zal worden gelegd op het onderdeel preventie, met name op de kwaliteit en de toepasbaarheid van de wetgevingen en de juiste en homogene toepassing ervan. Op douanegebied zullen de beginselen van het programma Douane 2000 in acht worden genomen. Enkele prioriteiten moeten hier worden genoemd. Er zal voorrang worden gegeven aan de aanbevelingen van het Europees Parlement inzake de verbetering van de samenwerking op het gebied van het douanevervoer, en tevens aan de verbetering van de preferentiële regeling, zodat fraude beter kan worden voorkomen en bestreden. Op het gebied van de indirecte belastingen zal op het niveau van de Unie een nauwere samenwerking met de lidstaten worden ingevoerd om de werking van de BTW- en accijnsstelsels binnen de interne markt te verbeteren. In bepaalde derde landen, met name de nieuwe onafhankelijke staten en de kandidaat lidstaten in Midden- en Oost-Europa, zullen gerichte fraudebestrijdingsmaatregelen worden getroffen, hetgeen van groot belang is voor de voorbereiding op de uitbreiding. Recente verbeteringen op het gebied van de fraudebestrijding: • voorschriften betreffende de melding van fraudes die voortaan voor alle communautaire beleidsterreinen gelden; • een in december 1995 goedgekeurde verordening betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap; • de in november 1996 goedgekeurde verordening betreffende "controles en verificaties ter plaatse "; • een overeenkomst en een protocol betreffende het op elkaar afstemmen van de normen en de verbetering van de samenwerking en de strafrechtelijke bescherming, die in juli 1995 respectievelijk september 1996 werden ondertekend. Deze twee teksten moeten nog door de lidstaten worden geratificeerd en omgezet. Sinds 1994 hebben sommige lidstaten speciale diensten voor de bescherming van de Europese financiën opgericht en hebben andere lidstaten maatregelen genomen om de samenwerking met de Commissie te verbeteren, hetgeen bemoedigend is. Voor het welslagen van het fraudebestrijdingsbeleid is het immers nodig dat de lidstaten voortdurend trachten de nationale maatregelen te verbeteren om de financiële belangen op efficiëntere wijze te beschermen. Enkele aspecten van de op de lidstaten gerichte actie, zoals een nauwe samenwerking en het werken in een netwerk, maken tevens deel uit van het werkprogramma. 1. Verbetering van het opsporingsbeleid, de samenwerking en de info rmatieanaly se. Een doeltreffende bestrijding van fraude ten nadele van de Gemeenschap berust op de operationele werkzaamheden en vergt derhalve een betere beheersing van de frauduleuze handelingen in de praktijk. Het opsporingsbeleid moet worden verscherpt door de onderzoekstechnieken te verbeteren in een wettelijk kader dat met name is versterkt door de goedkeuring van Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/96 van de Raad. Deze verordening is een belangrijke stap in de goede richting voor het werk in de praktijk. In deze verordening zijn de voorwaarden vastgesteld waaronder de Commissie, in beginsel op alle communautaire beleidsterreinen, in nauwe samenwerking met de bevoegde instanties van de lidstaten controles en verificaties ter plaatse uitvoert. Voorts kunnen de lidstaten en de Commissie vanaf 1998 een beroep doen op de verbeterde verordening betreffende de wederzijdse bijstand op douane- en landbouwgebied (Verordening (EG) nr. 515/97)1, die de rechtsgrond vormt voor de totstandbrenging van een databank in het kader van het douane-informatiesysteem. Nu moeten de Commissie en de lidstaten hun inspanningen bundelen en de noodzakelijke middelen bijeenbrengen om dit nieuwe wettelijke kader in praktijk te brengen. Deze instrumenten en die op het gebied van de strafrechtelijke bescherming waaraan de laatste hand wordt gelegd, zullen het reeds mogelijk maken om op gerechtelijk niveau te profiteren van het onderzoekswerk dat is verricht in het kader van het nauwer aangehaalde partnerschap tussen de Commissie en de lidstaten. Op basis van de eerste resultaten kunnen vervolgens de kwalitatieve verbeteringen worden gepland en verwezenlijkt die nodig zijn voor de bescherming van de financiën en de Europese belastingbetaler. De Commissie en de lidstaten moeten alles in het werk stellen om de noodzakelijke voorwaarden voor preventie, opsporing en samenwerking te scheppen, zodat op het niveau van de Unie een gemeenschappelijke aanpak kan worden ontwikkeld. Het door de Commissie ingediende programma voor de invoering van een nieuw gemeenschappelijk BTW-stelsel2 en het verslag over de administratieve samenwerking op het gebied van de indirecte belastingen3, waarin de tekortkomingen en leemten van de huidige voorschriften voor de bestrijding van de grote internationale fraudes op het gebied van belastingen worden gesignaleerd, zullen als raamwerk dienen voor het opstellen van de richtsnoeren voor de maatregelen. Wat betreft de rol van de Commissie zal het accent worden gelegd op de middelen die zijn bestemd voor een betere bestrijding van de grote financiële criminaliteit, de internationale fraude en de ernstigste onregelmatigheden. 1 2 3 PB L 82 van 22. 03. 1997. COM(96) 681 def. : Tweede verslag ingevolge artikel 14 - toepassing van Verordening nr. 218/92 betreffende de administratieve samenwerking op het gebied van de indirecte belastingen (BTW). COM (96) 328 van 22. 07. 1996. Voor de uitvoering van dit eerste pakket maatregelen moeten vele initiatieven worden genomen in alle sectoren waarin de Unie actief is: 1. 1. Doeltreffende tenuitvoerlegging in de praktijk van Verordening nr. 2185/96 betreffende de controles en verificaties ter plaatse door de personeelsleden van de Commissie. Indiening van de praktische uitvoeringsbepalingen van Verordening (Euratom, EG) nr. 2185/964 van de Raad betreffende de controles en verificaties ter plaatse die door de Commissie worden uitgevoerd ter bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen tegen fraudes en andere onregelmatigheden. De eerste evaluatie van de opgedane ervaring met de tenuitvoerlegging van deze verordening zal eind 1998 plaatsvinden. Op dat moment zal de Commissie de mogelijkheid bekijken om dwangsommen of communautaire administratieve sancties op te leggen aan marktdeelnemers die weigeren toegang te geven tot informatie en/of lokalen, met het oog op de aanscherping van deze verordening. 1. 2. Selectieve oprichting van Task Groups in de risicosectoren wanneer sprake is van georganiseerde criminaliteit In navolging van hetgeen in de sectoren olijfolie en sigaretten tot stand is gebracht, zal de Commissie, voor zover hiervoor middelen beschikbaar zijn, nieuwe Task Groups oprichten om de bestrijding van criminele organisaties of netwerken te intensiveren, met name in de sector alcohol. 1. 3. Verbetering van de instrumenten betreffende de samenwerking op het gebied van douane. • Samenwerking tussen de douane-opsporingsdiensten. Met de hulp van de Commissie zullen met het oog op een betere coördinatie door de gespecialiseerde douane-opsporingsdiensten gezamenlijke onderzoeken worden verricht, met name wanneer sprake is van grensoverschrijdende aspecten. De operationele activiteiten zullen beter worden afgestemd (wederzijdse bijstand en, in voorkomend geval, de verordening betreffende controles en verificaties ter plaatse) op de fraudegevoelige sectoren en producten (douanevervoer, preferentiële oorsprong, antidumping, enz. ), zowel wat betreft de onderzoeken in de Gemeenschap als wat betreft de onderzoeken in derde landen. De douanediensten zullen worden aangespoord om op meer doelmatige wijze gebruik te maken van met name de geautomatiseerde instrumenten waarover zij beschikken, zoals het waarschuwingssysteem voor gerichte controles op fraudegevoelige goederen en het Douane informatiesysteem (DIS), waarbij de Commissie technische bijstand en operationele steun kan verlenen. Op het gebied van douanevervoer zal de verbetering van de veiligheid van het goederenverkeer maatregelen vergen om het risico te beperken dat goederen aan de regelingen worden onttrokken, en om het toezicht, de follow-up en de controle van de transacties te vergemakkelijken (zie punt 3. 3). • Oprichting van een communautaire eenheid voor risicoanalyse. De coördinatie van de risicobeheersing zal worden bevorderd door de oprichting van een communautaire eenheid voor risicoanalyse. Met name in de fraudegevoelige textielsector zal deze eenheid gebruik kunnen maken van de reeds verrichte werkzaamheden op het gebied van de verwerking van statistieken (die in de toekomst moeten worden voortgezet) om, aan de hand van een gedetailleerde analyse van het handelsverkeer en de geconstateerde anomalieën, "criteria" PBL292 van 15. 12. 1996. op te stellen waarmee kan worden bepaald welke gevallen moeten worden onderzocht. Meer in het algemeen zal met de richtsnoeren die deze eenheid zal opstellen, tevens de nodige steun kunnen worden verleend aan de Task Groups. • Gebruik van het waarschuwingssysteem ("Early Warning System") op het gebied van de douanevervoerregelingen. Omdat het zijn nut heeft bewezen, zal het gebruik van dit systeem verplicht worden gesteld voor douanevervoertransacties die betrekking hebben op fraudegevoelige producten. Dit verplichte gebruik zal tevens gelden voor de landen die deelnemen aan de gemeenschappelijke regeling inzake douanevervoer (Visegrad et EVA)5. De toekomstige deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling inzake douanevervoer zullen moeten aantonen dat zij in staat zijn de goede werking van de procedures inzake douanevervoer en de bijbehorende instrumenten, waarvan het waarschuwingssysteem een integrerend deel uitmaakt, te waarborgen. Totstandbrenging van een centrale databank - DIS6. • Om te zorgen voor een doelmatiger gebruik van de informatieuitwisseling tussen de lidstaten via een verbeterd AFiS-netwerk1, is in de verordening van de Raad betreffende de wederzijdse bijstand en de Overeenkomst inzake het gebruik van informatica op douanegebied? met name bepaald dat een douane-informatiesysteem (DIS), zal worden ingesteld dat bestaat uit een centrale databank die door de Commissie zal worden beheerd. De totstandbrenging van deze databank zal de lidstaten helpen met name de transacties die in strijd zijn met de douane- en landbouwvoorschriften te voorkomen, te onderzoeken en te vervolgen door de samenwerkings- en controleprocedures van de bevoegde instanties te verbeteren door middel van een snellere verspreiding van de informatie. 1. 4. Uitbreiding van de activiteiten op het gebied van de directe uitgaven, met name wat betreft de grote regionale ontwikkelingsprogramma's. Zie punt 6 over de uitbreiding. 1. 5. Ontwikkeling, met de hulp van de Commissie, van de wederzijdse bijstand en de samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van indirecte belastingen. Op het gebied van de BTW moeten de Commissie en de lidstaten, overeenkomstig de aanbevelingen die worden gedaan in het verslag over de toepassing van Verordening nr. 218/929 betreffende de administratieve samenwerking op het gebied van de indirecte belastingen (BTW)10, grotere inspanningen doen om samenwerkingsacties op het gebied van fraudeonderzoek en -preventie te ontwikkelen. Het gebrek aan informatie op communautair niveau, samen met de beperkingen van het huidige wettelijk kader om ingewikkelde internationale fraudevraagstukken aan te pakken, is een probleem dat moet worden opgelost. De Commissie zal de reeds begonnen analysewerkzaamheden in samenwerking met de lidstaten voortzetten in het subcomité fraudebestrijding van 'het Permanent Comité intake administratieve samenwerking. De Commissie zal de contacten en de samenwerking tussen haar controlediensten en die van de lidstaten blijven stimuleren en ondersteunen. Zij zal in bijzondere gevallen van communautair belang een bijdrage leveren aan de bestrijding van fiscale fraude. De Commissie zal de resultaten van deze samenwerking evalueren en hiermee, in voorkomend geval, rekening houden tijdens een grondig onderzoek van de communautaire regelgeving (Verordening (EEG) nr. 218/92 van de Raad, Richtlijn 77/799/EEG van de Raad en, in voorkomend geval, de verordening betreffende de 5 ' * 9 10 Visegrad : Polen, Tsjechië, Slowakije en Hongarije (zie punt 6. 5); EVA : Zwitserland, Noorwegen en IJsland. Douane-informatiesysteem Antifraud Information System (vroeger: SCENT) PB C 316 van 27. 11. 1995. De Overeenkomst moet nog door de lidstaten worden geratificeerd. PB L 24 van 01. 02. 1992. COM(96)681def. bescherming van de financiële belangen) om de hulpmiddelen en de mechanismen voor de wederzijdse bijstand op het gebied van de indirecte belastingen te verbeteren. Al deze activiteiten zullen bijdragen tot de uitvoering van het FISCALIS-programma11 en het programma voor de tenuivoerlegging van het nieuwe gemeenschappelijke BTW-stelsel12. Op het gebied van accijnzen (met name het vervoer van producten waarop accijnzen worden geheven, zoals tabak en alcohol) zal de Commissie in een groep van hoog niveau samenwerken met de lidstaten om een gemeenschappelijke strategie inzake fraudepreventie en samenwerking uit te werken en verbeteringen voor te stellen, inclusief eventuele wetswijzigingen op nationaal en communautair niveau. 1. 6. Hardere aanpak van de economische criminaliteit. Naast de gebieden waarop eigen middelen of communautaire financieringen in het geding zijn, zal de Commissie alle beschikbare middelen aanwenden om, met name door middel van samenwerking tussen de douaneautoriteiten en de andere bevoegde nationale diensten, de economische criminaliteit ten nadele van de communautaire belangen harder aan te pakken (intellectuele eigendom, namaak, quota, anti-dumping), met name in fraudegevoelige sectoren zoals de textielsector, waar de samenhang en zelfs de geloofwaardigheid van het communautaire handelsbeleid sterk afhankelijk zijn van de uitwerking en tenuitvoerlegging van een doeltreffende fraudebestrijdingsstrategie. Op basis van een evaluatie van de wetgeving op deze gebieden zouden, in voorkomend geval, juridische instrumenten kunnen worden voorgesteld, met name op het gebied van de bestrijding van namaak13, om met hulp van de Commissie verbetering te brengen in: • de wederzijdse informatieverstrekking; • de samenwerking tussen de gespecialiseerde diensten van de lidstaten. De Commissie zou een juridisch instrument kunnen voorstellen waarmee de samenwerking kan worden uitgebreid tot de autoriteiten die belast zijn met de bestrijding van de economische en financiële criminaliteit, teneinde de coördinatie op communautair niveau te verbeteren van alle operationele activiteiten die aan gerechtelijke procedures voorafgaan. Op deze wijze zou dit instrument een bijdrage kunnen leveren aan een hardere aanpak van namaak en piraterij, die steeds grotere vormen aannemen. 1. 7. Verbetering van de uitrusting en hulpmiddelen voor gegevensverwerking; gebruikmaking van de follow-up van de meldingen en ontwikkeling van de risicoanalyse. De informatica-hulpmiddelen moeten algemeen worden gebruikt, zodat de melding van de door de lidstaten ontdekte gevallen en de follow-up van deze gevallen worden vergemakkelijkt. De proefprojecten zullen worden voortgezet en men zal een beroep blijven doen op de risicoanalyse, met name op het terrein waarop de douanediensten actief zijn, om op meer gerichte wijze controles van documenten en/of fysieke controles te kunnen uitvoeren. In alle sectoren, met name op het gebied van het structuurbeleid, zal deze actie vooral gericht zijn op het vergemakkelijken van de primaire controlewerkzaamheden van de nationale autoriteiten, de follow-up van de onderzoeksdossiers, de rationalisatie van de informatieverwerking om tendensen aan het licht te brengen, en op het in kaart brengen en volgen van de ontwikkeling van de sectoren waarin de georganiseerde criminaliteit actiefis. Deze werkzaamheden moeten regelmatig en op basis van een gezamenlijke aanpak worden uitgevoerd in gespecialiseerde en ad hoe-groepen (typologie, profiel van fraudes, fraudegevoelige sectoren, meer gerichte controles, enz. ). De Commissie zal in de gespecialiseerde groepen van het raadgevend comité (forum voor de uitwisseling van ervaringen) de op geavanceerde technologieën gebaseerde opsporingsmethoden bevorderen. Met behulp Van de verwerking van de mededelingen, de resultaten van de COM(97)175 van 23. 04. 1997. -Programma ter verbetering van de werking van de bepalingen inzake de interne markt met betrekking tot indirecte belastingen 12 COM(96)328 van 22. 07. 1996. Met name voor de bescherming van de veiligheid, de gezondheid van de consumenten en de intellectuele eigendom. 5 door het GCO14 uitgevoerde risicoanalyse en de informatie die de werkzaamheden van de Rekenkamer opleveren, zal kunnen worden vastgesteld in welke sectoren met grote waarschijnlijkheid fraudes kunnen worden ontdekt. Samenwerking met het GCO om beter gebruik te kunnen maken van alle relevante informatie, met name voor de verbetering van de methoden voor risicoanalyse. 1. 8. Verbetering van de samenwerking tussen de Commissie en de lidstaten15 in alle stadia van onderzoek en follow-up. Om te zorgen voor een volledige follow-up van de dossiers zal de technische en operationele bijstand van de Commissie zich kunnen uitstrekken tot alle stadia van het administratief onderzoek en de strafvervolging (zie punt 5. 2). Deze bijstand moet met name in geval van grensoverschrijdende illegale handel vervolging en beslaglegging gemakkelijker maken (zie punten 5. 4 en 5. 6). 1. 9. Aanknopen van betrekkingen tussen Uclaf en Europol. Organisatie van regelmatige contacten, met name op het gebied van de analyse van de economische en financiële criminaliteit, en de ontwikkeling hiervan, die de communautaire belangen schaadt. Algemene verspreiding van technische kennis, met name op het gebied van opleiding, informatievergaring en gegevensverwerking en -analyse. 1. 10. Gerichte opleidingsacties, bevordering van de uitwisseling van ambtenaren. Organisatie van gerichte opleidingsacties voor de autoriteiten die belast zijn met de bestrijding van de grote economische en financiële criminaliteit (douane, politie, rechterlijke instanties), alsmede op het gebied van belastingen (Mattheus-Tax16). De uitwisseling van ambtenaren moet, in het kader van de bepalingen inzake samenwerking, meer worden uitgebreid tot ambtenaren van de kandidaat-lidstaten (ziepunt 6. 4). Financiële follow-up van de fraudes en andere onregelmatigheden 2. en invordering van de bedragen. Om de fraudebestrijdingsstrategie aan te vullen heeft de Commissie besloten het financieel beheer te verbeteren. Dank zij de dynamiek van het programma SEM 2000 kon een aantal maatregelen worden genomen ter verbetering van het financieel beheer. Op deze wijze heeft de Commissie aanzienlijke vooruitgang geboekt door nieuwe te ontwikkelen. Deze instrumenten en procedures voor het financieel beheer werkzaamheden moeten worden voortgezet, daarbij moet streng worden toegezien op de tenuitvoerlegging van deze verscherpte bepalingen. De logische voortzetting van deze maatregelen in de praktijk is de terugvordering. Dit is niets anders dan een billijke maatregel om de terugbetaling van het geld van de Europese belastingbetaler te bewerkstelligen. De terugvordering is dus een rechtvaardige maatregel en als zodanig van fundamenteel belang voor de fraudebestrijding. Aan de terugvordering kan tevens het succes van de fraudebestrijding worden afgemeten. Zij ligt geheel in de lijn van de horizontale verordening betreffende de bescherming van de Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek te Ispra. Verordening betreffende de controles en verificaties ter plaatse, Overeenkomst en protocollen aangaande de bescherming van de financiële belangen, DIS-Overeenkomst zie "FISCALIS". * 16 6 financiële belangen van de Gemeenschappen17, waarin een algemeen kader op het niveau van de Unie wordt vastgesteld. 2. 1. Eigen middelen. e Tenuitvoerlegging van de nieuwe bepalingen van Verordening nr. 1552/89, waardoor het mogelijk wordt de invordering door de lidstaten in geval van fraudes en onregelmatigheden te volgen; ® Strengere bepalingen inzake invordering in Verordening nr. 1552/89 (zie punt 3. 5); • Betere onderlinge samenwerking bij de invordering op fiscaal gebied en op het gebied van de eigen middelen18. 2. 2. Landbouw. Invoering van een specifieke boekhouding, de zogenaamde B-boekhouding, voor vastgestelde, maar nog niet geïnde schulden in het kader van het EOGFL -Garantie^; 2. 3. Structuurbeleid. Zorgen voor meer continuïteit in de financiële follow-up (zie punt 3. 6); 2. 4. Directe uitgaven Er moet worden gezorgd voor meer continuïteit in de financiële follow-up van de regionale programma 's voor steunverlening aan bepaalde derde landen, en wel op basis van een duidelijker onderscheid tussen de beheersstructuur en de begunstigden om belangenconflicten en -verstrengeling te voorkomen; een betere algemene evaluatie van de gevolgen van de gedecentraliseerde programma 's; concentratie van de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van projecten met verschillende begunstigden; 2. 5. Evaluatie van de coherentie tussen rechtsstelsels en invorderingsprocedures. De Commissie zal van typische en geselecteerde gevallen een volledige follow-up verrichten vanaf het moment waarop het onderzoek wordt ingesteld tot de definitieve financiële afwikkeling. Door deze gevallen te toetsen aan de analyse van alle verstrekte gegevens zal kunnen worden nagegaan of het noodzakelijk is op het gebied van de wetgeving actie te ondernemen om met name op nationaal en/of communautair niveau mechanismen in te voeren waarmee kan worden voorkomen dat zich teveel omstandigheden voordoen die het ontstaan van insolvabiliteit van begunstigden en belastingplichtigen in de hand werken (verjaringstermijn, voorlopige maatregelen, conservatoire maatregelen, bevoorrechte schuldvordering, mogelijkheden om beroep in te stellen, centralisatie van de dossiers die door verschillende lidstaten worden behandeld, enz. ). 3. Verbetering van wetgeving en preventie. In deze context zal worden onderzocht of de sectorale wetgeving, met name op het gebied van controles, moet worden aangevuld. Tegelijkertijd zal de Commissie de nodige maatregelen treffen om, met name aan de hand van de concrete toepassing ervan, na te gaan of de wetgeving moet worden aangescherpt of vereenvoudigd. 17 18 art. 4 van Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95, PB L 312 van 23 december 1995. Richtlijn 76/308/EEG, PB L 73 van 19 maart 1976. Op het gebied van de eigen middelen bestaat de B-boekhouding sinds 1989. Dit houdt in dat de lidstaten verplicht zijn een boekhouding te voeren van de vastgestelde en geïnde rechten enerzijds en de vastgestelde rechten die nog niet zijn geïnd of die niet worden gedekt door zekerheden anderzijds. Aan de hand van deze specifieke boekhouding kan de Commissie de invordering van ds eigen middelen controleren, met name voor zover die betrekking heeft op de door de lidstaten gemelde fraudes en onregelmatigheden. De invoering van een dergelijk systeem in het kader van het EOGFL wordt voor 1997 verwacht Op basis van in het kader van SEM 2000 vastgestelde richtsnoeren kunnen maatregelen worden getroffen waarmee de wetgeving beter kan worden afgestemd op het risico van fraudes en andere onregelmatigheden. 3. 1. Praktische toepassing van de maatregelen met betrekking tot de evaluatie van de regelgeving. Deze evaluatie zal bestaan uit een onderdeel dat van tevoren plaatsvindt en een systeem van controles achteraf, zowel voor de bestaande wetgeving als voor alle nieuwe juridische instrumenten. In het kader van gemeenschappelijke initiatieven zal de kwaliteit van de regelgeving worden geëvalueerd, waarbij rekening zal worden gehouden met de resultaten van de onderzoeken (zie punt 1. 7), de opmerkingen van de Rekenkamer en de begrotingsautoriteit (kwijting). Hierbij zal tevens bijzondere aandacht worden besteed aan het fraudebestendigheidsaspect bij de ontwikkeling van de wetgevingsteksten, onder meer tijdens de onderhandelingen in de Raad en het Europees Parlement. 3. 2. Voltooiing van de vergelijkende studie over de toepassing van artikel 209A (controles). Op verzoek van de Europese Raad is een aanvullende vragenlijst opgesteld. De aanvullende inlichtingen hebben betrekking op de maatregelen die op nationaal niveau zijn genomen om de verspilling en verduistering van communautaire ontvangsten en uitgaven te bestrijden. Deze gegevens, die voornamelijk betrekking hebben op de door de lidstaten ten uitvoer gelegde controles en administratieve sancties, vormen een aanvulling op het verslag dat aan de Europese Raad van Madrid is voorgelegd. Aan de hand van de resultaten kan een beter inzicht worden verkregen in de situatie in de verschillende lidstaten op het gebied van controles. Op basis hiervan kunnen op communautair niveau maatregelen worden genomen die nodig zijn ter verwezenlijking van de doelstelling om overal in de Gemeenschap een gelijk niveau van bescherming te bewerkstelligen. De resultaten van deze werkzaamheden zullen aan de Raad worden medegedeeld. Een verordening van de Commissie betreffende de financiële controles die de lidstaten dienen uit te voeren op het gebied van de Structuurfondsen, welke is gebaseerd op artikel 23 van Verordening nr. 4253/88, zal voor advies aan de desbetreffende comités worden voorgelegd. 3. 3. Aanscherping van de douanevervoerregelingen Overeenkomstig haar mededeling met betrekking tot een "actieplan voor het douanevervoer in Europa" en de aanbevelingen van de parlementaire enquêtecommissie, zal de Commissie de douanevervoerregelingen grondig herzien. Naast de informatisering die reeds gaande is, zal hierbij de nadruk worden gelegd op de wetgeving en de operationele aspecten van de fraudepreventie en - bestrijding, met name de verbetering van de samenwerking tussen de douanediensten, de uitwerking van een gemeenschappelijke Europese aanpak voor de risicobeheersing op dit gebied en de ontwikkeling van een partnerschap met de marktdeelnemers. De Commissie zal ervoor zorgen dat bij de besprekingen betreffende de uitbreiding (zie punt 1. 3) het cruciale belang van de veiligheid van het communautaire/gemeenschappelijke vervoer wordt erkend. 3. 4. Indiening van een mededeling betreffende de preferentiële overeenkomsten. Bij haar werkzaamheden ter bestrijding van fraude en onregelmatigheden heeft de Commissie vastgesteld dat sinds enige tijd het beginsel van wederzijds vertrouwen, waarop de preferentiële overeenkomsten en de autonome regelingen zijn gegrond, in de praktijk op losse schroeven komt te staan. Derhalve dienen de partners van de Gemeenschap hun verplichtingen en verantwoordelijkheden beter na te komen. Deze toestand en gemeenschappelijke beleidsmaatregelen. De mededinging binnen de gemeenschap heeft eigen • middelen op oneigenlijk betrekking gebruikte heeft hieronder te lijden. Regelingen ten gunste van derde landen bereiken zo hun politieke en economische doelstellingen niet. De Commissie zal een mededeling publiceren over de stand van zaken op het gebied van de preferentiële overeenkomsten. Deze mededeling heeft ten doel enerzijds de marktdeelnemers beter bewust te maken van de risicos die zijn verbonden aan de handel met derde landen in het kader van deze overeenkomsten en anderzijds de aandacht van de landen waarmee preferentiële overeenkomsten zijn gesloten te vestigen op de verplichtingen die hieruit voortvloeien. In deze context kunnen met name de volgende initiatieven worden overwogen: • vereenvoudiging van de communautaire wetgeving; • verbetering van de controleprocedures in de preferentiële overeenkomsten en regelingen (bij overeenkomst vastgestelde en autonome regelingen); • betere instrumenten voor opleiding, informatie en follow-up; • maatregelen ter bewustmaking, met inbegrip van gepaste sancties. 3. 5. Uitwerking van een nieuw voorstel tot wijziging en verbetering van de bepalingen van Verordening (EEG, Euratom) nr. 1552/89 van de Raad betreffende het stelsel van eigen middelen van de Gemeenschappen. Dit voorstel heeft ten doel het in de verordening vastgelegde mechanisme te verbeteren waarbij de Commissie ofwel aan de lidstaten kwijting kan verlenen voor hun beheer van de communautaire eigen middelen, ofwel eventueel hen financieel aansprakelijk kan stellen voor hun gebrek aan ijver bij de invordering van deze schulden. Daartoe wordt overwogen een maximumtermijn vast te stellen voor het mededelen van niet ingevorderde bedragen boven een bepaalde som. 3. 6. Toepassing van de artikelen 23 en 24 van Verordening (EEG) nr. 4253/88 van de Raad. De Commissie is voornemens te verduidelijken wat de respectievelijke verantwoordelijkheden zijn van de lidstaten en hun instanties die bevoegd zijn voor de Structuurfondsen. 4. Het afschrikkingsbeleid versterken: administratieve sancties. Voor een coherent fraudebestrijdingsbeleid is het noodzakelijk een stelsel van effectieve sancties in te stellen om op doelmatige wijze af te schrikken. Om de afschrikking zo homogeen mogelijk te maken moet bij de maatregelen die op dit gebied worden overwogen rekening worden gehouden met de door de Raad beoogde gelijkwaardigheid. Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/9520 betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen is een belangrijke en concrete stap naar de algemene en horizontale aanpak die de Commissie voorstaat. Zij bepaalt nauwkeurig welke categorieën van personen verantwoordelijk kunnen worden gesteld voor daden die de juiste toepassing van de communautaire financiële bepalingen in het gedrang brengen en geeft de communautaire wetgever een algemeen inzake administratieve sancties. Op basis hiervan dienen op alle gebieden initiatieven te worden genomen. Met het oog op een grotere doelmatigheid en homogeniteit van de strafrechtelijke sancties zal tevens de actie ter harmonisering van de nationale strafrechtelijke apparaten worden voortgezet (zie punt 5). referentiekader 4. 1. De vergelijkende studie betreffende de stand van de toepassing van artikel 209A (sancties). 20 PB L312 van 23 december 1995. Met de synthese van de resultaten van de vergelijkende studie (zie punt 3. 2) kan een beter inzicht worden verkregen in de toestand in de verschillende lidstaten wat betreft administratieve sancties. Op basis hiervan kan op communautair niveau worden overwogen welke bepalingen noodzakelijk zijn om de beoogde gelijkwaardige bescherming overal in de Gemeenschap te bereiken. Het resultaat van deze werkzaamheden zal aan de Raad worden toegezonden. 4. 2. Instelling van mechanismen voor administratieve sancties op het gebied van het structuurbeleid op grond van de resultaten van de vergelijkende studie. Op basis van de resultaten van de vergelijkende studie (zie punten 3. 2 en 4. 1) zal de Commissie kunnen overwegen om in het door Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/95 vastgestelde kader mechanismen voor administratieve sancties uit te werken die aangepast zijn aan de bijzondere omstandigheden van het structuurbeleid. 4. 3. Een systeem ontwerpen van communautaire administratieve sancties voor rechtstreekse uitgaven. In het horizontaal juridisch kader van Verordening nr. 2988/95 dient een globale aanpak te worden gevolgd en moeten de desbetreffende programma's op de verschillende betrokken gebieden worden bijgewerkt. 4. 4. De begonnen activiteiten op het gebied van de traditionele eigen middelen voortzetten om een homogeen systeem van administratieve douanesancties in te stellen. De werkzaamheden die werden begonnen naar aanleiding van de studie betreffende douanesancties zullen worden voortgezet. Op grond van de werkzaamheden van de groep douanebeleid zal de Commissie maatregelen uitwerken tot vaststelling van nauwkeurige richtsnoeren in het algemeen kader van Verordening nr. 2988/95. 4. 5. Regelmatig en systematisch voortzetten van de acties op het gebied van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. 5. Naar een Europees rechtsgebied op het terrein van de bescherming van de financiële belangen van de Unie. repressieapparaten worden geharmoniseerd Wegens de bijzondere financiële verantwoordelijkheid van de Gemeenschap moeten de in de nationale Gemeenschap een gelijkwaardig beschermingsniveau te bereiken overeenkomstig de richtsnoeren van de Europese Raad van Madrid van 15 en 16 december 1995. Meer nog dan met het assimilatiebeginsel (artikel 209 A van het EG-Verdrag) kan hiermee het volgende worden bereikt: ten einde overal • homogenere controles en verificaties; • een billijker invordering van ontdoken of onverschuldigde bedragen; • de in alle lidstaten gelijke toepassing van doelmatige, evenredige en afschrikkende communautaire of nationale sancties. De integratiegraad van de interne markt en de bijzondere verantwoordelijkheid van de Gemeenschap voor de bescherming van haar financiële belangen maken het noodzakelijk parallel hiermee een samenhangend en geïntegreerd strafrechtelijk gebied te ontwikkelen 10 zodat de gerechtelijke autoriteiten het hoofd kunnen bieden aan de georganiseerde transnationale criminaliteit. De aanbevelingen in de door het Europees Parlement gevraagde studie betreffende een Europees rechtsgebied ("CORPUS JURIS") kunnen nuttig zijn bij het bepalen van de aanpak in dezen. In het kader van een samenwerking met de gerechtelijke autoriteiten zal de Commissie onderzoeken welke concrete conclusies uit dit initiatief moeten worden getrokken in het licht van haar praktijkervaring inzake fraude21. 5. 1. Voltooiing van het tweede protocol inzake de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen. Het overleg in de Raad over de goedkeuring van dit protocol (morele verantwoordelijkheid van personen, witwassen, bijstand van de Commissie in het kader van strafvervolgingen) zal worden voortgezet met de actieve medewerking van de Commissie ten einde onder het Nederlands voorzitterschap een overeenkomst te bereiken. 5. 2. Instelling van een communautair samenwerkingsverband voor contacten en expertises op strafrechtelijk gebied. Binnen de UCLAF zal een ad-hoc-cel worden ingesteld. Deze cel moet een coördinatie- en bijstandstaak vervullen ten behoeve van administratieve onderzoeksteams en eventueel van de nationale juridische autoriteiten. Zij dient de uitwisseling van gegevens en de contacten met de bevoegde autoriteiten te vergemakkelijken. Deze cel zal de op communautair niveau verworven ervaring inbrengen en bijdragen tot een betere wederzijdse kennis van het recht en de procedures die op nationaal niveau van toepassing zijn. Zij zal tevens deelnemen aan opleidingsacties voor de gerechtelijke autoriteiten. 5. 3. Voltooiing van de Overeenkomst inzake corruptie. Door deze overeenkomst wordt de werkingssfeer van het in september 1996 ondertekende protocol inzake corruptie in verband met de bescherming van de financiële belangen uitgebreid. De werkzaamheden inzake de bepalingen met betrekking tot de bevoegdheid van het Hof van Justitie voor de overeenkomst moeten worden afgerond. In deze tekst zal ermee rekening moeten worden gehouden dat het Hof de rechterlijke controle uitoefent over de gedragingen van communautaire en nationale ambtenaren die niet enkel nadelig kunnen zijn voor de financiële belangen, maar ook voor de communautaire belangen in het algemeen. 5. 4. Evaluatie van de noodzaak om de werkzaamheden in de Raad met betrekking tot sommige punten van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie weer ter hand te nemen. Er dient een richtsnoer te worden gevonden voor de verdere behandeling van bepaalde strafrechtelijke aspecten van de basistekst en het tweede protocol. Het gaat hierbij met name om de wederzijdse erkenning van bewijzen, de rechtstreekse juridische samenwerking, de centralisering van vervolgingen en het frauderegister. De noodzaak hiervan wordt regelmatig aangetoond door het Europees Parlement Het organiseert hoorzittingen waardoor bij het publiek belangstelling voor deze kwesties wordt gewekt. Bij het bepalen van zijn doelstellingen terzake gaat het Parlement uit van de vaststelling dat de instrumenten voor internationale juridische samenwerking niet geschikt zijn voor de bestrijding van de grote instelling van een communautair samenwerkingsverband, dat minstens voor coördinatie, advies en uitwisseling van informatie inzake juridische samenwerking moet zorgen. financiële criminaliteit. Derhalve denkt het Europees Parlement aan de 11 Een derde protocol of een ander geschikt instrument (zie punten 1. 8 en 5. 6) zou deze onderwerpen22 kunnen behandelen, evenals de rechten en verplichtingen bij strafvervolging en inbeslagname op het land en in territoriale en internationale wateren. 5. 5. Follow-up van de ratificatie van verdragen, met name van de Overeenkomst inzake de bescherming van de financiële belangen en de aanvullende protocollen. Voordat zij de door de lidstaten genomen maatregelen beoordeelt, kan de Commissie bijstand verlenen bij de voorbereiding van de besluiten tot omzetting van de Overeenkomst en de aanvullende protocollen, vooral voor het uitbrengen van een strafrechtelijke aanklacht, die aangepast is aan de context van de Unie, de noodzaak tot bestrijding van de transnationale fraude en de verplichting een gelijkwaardig niveau van repressie in de Gemeenschap te bereiken. 5. 6. Betere bestrijding van de grote financiële criminaliteit door een optimale benutting van de internationale verdragen. De bestaande internationale rechtsinstrumenten zullen worden geëvalueerd om hun mogelijkheden ter preventie van illegale handel, vooral op zee, buiten de territoriale wateren23, béter te benutten ten einde strafrechtelijke onderzoeken en vervolgingen doelmatiger te maken (zie punten 1. 8 en 5. 4): 5. 7. Nadere bestudering van thema's met betrekking tot het "CORPUS JURIS"24. Keuze van de nader te bestuderen thema 's: voorbereiding van en nauwkeurig en gericht bestek voor de verzameling van de gegevens die onmisbaar zijn om de stand van zaken op te maken; opstelling van een gemeenschappelijk interpretatieschema voor deze gegevens; vergelijkende analyse van de stand van zaken in de vijftien lidstaten; syntheseverslag ten behoeve van de begrotingsautoriteit (Raad, Europees Parlement); voorstellen van de Commissie aan de Raad. 6. Voorbereiding van de uitbreiding en betrekkingen met derde landen. * Wat de acties ten aanzien van derde landen betreft, zal de nadruk liggen op de ontwikkeling van de betrekkingen met de landen die kandidaat zijn voor toetreding. Deze initiatieven passen in het kader van de nieuwe Phare-richtlijnen in verband met de op toetreding gerichte bijstand25. De voorbereiding van de landen van Midden- en Oost-Europa op de toetreding is iets waaraan zowel door de Gemeenschap als door deze landen zelf wordt gewerkt. De pre- toetredingsstrategie geniet in de Europese Unie grote prioriteit. Met het oog hierop moeten, de communautaire regelgeving en instrumenten op het gebied van de fraudebestrijding verder worden uitgewerkt. Bij de voorbereiding van de landen van 99. • ' Enkele van deze punten zijn opgenomen in de aanbevelingen van de parlementaire onderzoekscommissie betreffende het douanevervoer. Zie bijv. het VN-verdrag van 10. 12. 1982 inzake het zeerecht dat binnenkort door de Europese Gemeenschap zal worden bekrachtigd; de Commissie heeft in dit verband een voorstel voor een besluit betreffende de toepassing van het gemeenschapsrecht buiten de territoriale wateren voorgelegd (COM (97) 37 van 4. 2. 1997). Op verzoek van het Europees Parlement en onder de auspiciën van de Europese Commissie stelden onderzoekers van de * ** Europese juristenvereniging voor de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap een studie op: Naar een Europees rechtsgebied. Corpus Juris houdende strafrechtelijke bepalingen ter bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie. Nieuwe Phare-richtlijnen in verband met de op toetreding gerichte bijstand, ontwerp-mededeling van de heer Van den Broek. 12 Midden- en Oost-Europa op het lidmaatschap zal met name bijstand worden verleend bij de vorming van administratieve en gerechtelijke instanties met een doeltreffende structuur en goed opgeleid personeel, hetgeen een voorwaarde is om de toetreding succesvol te laten verlopen en wederzijds vertrouwen te ontwikkelen. De maatregelen zijn gericht op de ontwikkeling van fraudebestrijdingsdiensten, de opleiding van gespecialiseerd personeel (ambtenaren, inspecteurs, rechterlijke ambtenaren) en de verbetering van de samenwerking. Daarbij zullen in het bijzonder de bepalingen inzake de samenwerking op douanegebied (technische bijstand) die zijn opgenomen in de met deze landen gesloten bilaterale overeenkomsten, ten volle worden gebruikt en indien nodig aangevuld, om: • de informatie-uitwisseling te verbeteren; • de samenwerking op douanegebied te intensiveren; • de politiële en justitiële samenwerking verder te ontwikkelen. In het kader van de tenuitvoerlegging van de grote regionale ontwikkelingsprogramma's (EOF)26 zijn (PHARE, TACIS, MEDA) en het Europees Ontwikkelingsfonds aanzienlijke middelen beschikbaar voor de derde landen. Rekening houdend met de economische en sociale situatie en de capaciteit van de administratieve en gerechtelijke instanties in deze derde landen, moeten specifieke maatregelen worden getroffen om deze uitgaven even goed te beschermen als de uitgaven binnen de Unie. In nauwe samenwerking met de diensten die zijn belast met de programma's waaruit zij worden gefinancierd, zullen de volgende initiatieven worden ontplooid: 6. 1. Binnen Uclaf wordt een gespecialiseerd onderdeel gevormd dat zich bezighoudt fraudebestrijding bij de grote in het kader van de met controles samenwerkingsprogramma' s. Meer bijstand van de Commissie en meer operationele samenwerking. 6. 2. In de betrokken landen worden contactpunten ingesteld (zie punt 1. 3). Aanwijzing van verbindingsambtenaren in bepaalde derde landen die de bevoegde autoriteiten en instellingen rechtstreeks met elkaar in contact brengen; verdere ontwikkeling van de contacten met de delegaties van de Commissie en met de vertegenwoordigers van de lidstaten in deze landen. 6. 3. Uitbreiding van de samenwerking tussen de douane-autoriteiten met het oog op een betere bescherming van de financiële belangen en de fraudebestrijding. De samenwerking op douanegebied zal worden uitgebreid: • • in het kader van de protocollen betreffende de wederzijdse bijstand in de Europa-overeenkomsten; in het kader van de protocollen betreffende de wederzijdse administratieve bijstand van de met derde landen gesloten handelsovereenkomsten; • op basis van de protocollen betreffende de oorsprong van de goederen van deze overeenkomsten en analoge bepalingen van de autonome preferentiële overeenkomsten. Dit soort samenwerking moet worden uitgebreid tot alle diensten die zijn gespecialiseerd in de bestrijding van de financiële criminaliteit in de betrokken landen (zie punt 6. 6). De Commissie zal de mogelijkheden onderzoeken om voor dit doel een netwerk op te zetten voor een structurele geautomatiseerde uitwisseling van gegevens in het kader van deze protocollen. 2 Hieronder vallen tevens de kredieten voor humanitaire hulp (ECHO). 13 6. 4. Opleidingsacties voor de met fraudebestrijding belaste overheidsdiensten (douane, politie, justitie. ) van de kandidaat-lidstaten. , Bevordering van activiteiten inzake de opleiding en de uitwisseling van ambtenaren die zich bezighouden met fraudebestrijding. Hierbij dient rekening te worden gehouden met de mededeling betreffende de nieuwe Phare-richtlijnen in verband met de op toetreding gerichte bijstand ten einde de ambtenaren van deze landen op te leiden voor de overname van het acquis communautaire ("institution building"). Eventueel kan deze opleiding samen met soortgelijke acties van de bevoegde autoriteiten in de lidstaten worden georganiseerd. 6. 5. Technische bijstand voor de kandidaat-lidstaten ten einde hen te helpen bij het opzetten van doelmatige en gepaste administratieve structuren voor dè financiële en juridische bescherming. Door deze bijstand zal de doelstelling kunnen worden verwezenlijkt van een betere verdeling van de financiële verantwoordelijkheid tussen de Gemeenschap en de betrokken derde landen. Deze bijstand zal met name bestaan in technische hulp bij het inschakelen van computers en software die nodig is voor snelle operationele verbindingen in het kader van de wederzijdse bijstand en voor de uitbreiding van het waarschuwingssysteem (Early Warning System) (zie punt 1. 3). Bij deze acties moet ook rekening worden gehouden met de richtsnoeren van bovenvermelde mededeling ten einde de administratieve structuren op te bouwen die onmisbaar zijn bij het overnemen van het acquis ("institution building"). 6. 6. Gelijktijdig met de versterking van het acquis communautaire zal de Commissie initiatieven nemen om de wetgeving van de betrokken derde landen meer in overeenstemming te brengen met de doelstellingen van de juridische bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen (pre-toetredingsfase). In een institutioneel ad-hoc-kader zullen regelmatig besprekingen worden georganiseerd betreffende de situatie van de nationale wetgevingen, de instelling, werking en ervaringen van structuren die belast zijn met de fraudebestrijding in deze landen. Deze contacten kunnen plaatsvinden binnen de in de associatie overeenkomsten bepaalde overlegorganen waarin de lidstaten, de kandidaat-lidstaten en de Commissie zijn vertegenwoordigd (zie informeel Cocolaf-overleg). Met het oog op de onderlinge aanpassing van de wetgevingen en eventueel op grond van Europese overeenkomsten wordt voorgenomen: • het mogelijk te maken de stelsels voor het mededelen van fraudegevallen en onregelmatigheden ten nadele van de communautaire begroting waarop een eerste administratieve of gerechtelijke vaststelling betrekking heeft, uit te breiden tot deze landen (vervroegde toepassing van de verordeningen inzake mededelingen). • bijstand te verlenen in het kader van onderzoeken met betrekking tot onregelmatigheden en fraudegevallen, overeenkomstig de benadering van Verordening nr. 2185/96 van de Raad "controles en verificaties ter plaatse " (eventueel creëren van eert juridische basis in het kader van deze verordening om onderhandelingen mogelijk te maken voor samenwerkingsprotocollen met alle bevoegde autoriteiten van de betrokken derde landen). • te zorgen voor een juridische grondslag voor de administratieve samenwerking en de wederzijdse bijstand tussen de autoriteiten van de betrokken derde landen. De Commissie zal eventueel desbetreffende voorstellen doen. 14 ISSN 0254-1513 COM(97)199def. DOCUMENTEN NL 09 02 10 Catalogusnummer : CB-CO-97-206-NL-C ISBN 92-78-19622-3 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg /f


eurovoc_concepts:
Canada
cooperation agreement (EU)
customs cooperation
customs regulations
exchange of information

text: COMMISSIONE DELLE COMUNITÀ1 EUROPEE Bruxelles, 06. 05. 1997 COM(97) 206 def. 97/ 0133 (ACC) Proposta di DECISIONE DEL CONSIGLIO relativa alla conclusione dell'accordo di cooperazione doganale e di reciproca assistenza in materia doganale tra la Comunità europea e il Canada (presentata dalla Commissione) Relazione Con la decisione del 5 aprile 1993 il Consiglio ha autorizzato la Commissione a negoziare degli accordi di cooperazione doganale con alcuni dei principali partner commerciali della Comunità, in particolare il Canada, e a tal fine ha adottato direttive di negoziato. Vi sono stati diversi incontri con le autorità canadesi, a Bruxelles e a Ottawa. In seguito ai negoziati, il testo dell'accordo è stato siglato il 28 Febbraio 1997. L'accordo viene ora presentato al Consiglio per essere firmato e concluso. La Commissione ritiene che il testo siglato sia conforme alle direttive di negoziato adottate dal Consiglio il 5 aprile 1993. Per consentire di firmare in tempi brevi l'accordo di cooperazione e di reciproca assistenza in materia doganale, la Commissione propone al Consiglio di approvare la proposta di decisione allegata, relativa alla firma e alla conclusione dell'accordo. câ> Proposta di decisione del Consiglio relativa alla conclusione dell'accordo di cooperazione doganale e di reciproca assistenza in materia doganale tra la Comunità europea e il Canada IL CONSIGLIO DELL'UNIONE EUROPEA, visto il trattato che istituisce la Comunità europea, in particolare l'articolo 113, in collegamento con l'articolo 228, paragrafo 2, prima frase, e con l'articolo 228, paragrafo 3, primo comma, vista la proposta della Commissione, considerando che il 5 aprile 1993 il Consiglio ha autorizzato la Commissione a negoziare, in nome della Comunità, degli accordi di cooperazione doganale con alcuni dei principali partner commerciali della Comunità; considerando che è opportuno approvare l'accordo di cooperazione e di reciproca assistenza in materia doganale tra la Comunità europea e il Canada, DECIDE: Articolo 1 L'accordo di cooperazione e di reciproca assistenza in materia doganale tra la Comunità europea e il Canada è approvato in nome della Comunità europea. Il testo dell'accordo è allegato alla presente decisione. Articolo 2 La Commissione, assistita dai rappresentanti degli Stati membri, rappresenterà la Comunità europea in sede di comitato congiunto di cooperazione doganale istituito dall'articolo 20 dell'accordo. Articolo 3 Il presidente del Consiglio è autorizzato a designare le persone abilitate a firmare l'accordo. Articolo 4 Il presidente dd Consiglio procede, in nome della Comunità europea, alla notifica prevista dall'articolo 24 dell'accordo1. Articolo 5 La presenta decisione è pubblicata sulla Gazzetta ufficiale delle Comunità europee. Fatto a Bruxelles, addi Per il Consiglio Il Presidente La data di entrata in vigore dell'accordo sarà pubblicata sulla Gazzetta ufficiale delle Comunità europee a cura del Segretariato generale del Consiglio. 4 ACCORDO DI COOPERAZIONE E DI RECIPROCA ASSISTENZA IN MATERIA DOGANALE TRA LA COMUNITÀ EUROPEA E IL CANADA S H governo del Canada e la Comunità europea, in appresso denominati "Parti contraenti", BASANDOSI sulle relazioni privilegiate stabilite dall'accordo quadro sulla cooperazione economica e commerciale tra le Comunità europee e il Canada, sottoscrìtto a Ottawa il 6 luglio 1976; TENENDO CONTO della dichiarazione del 22 novembre 1990 sulle relazioni CE- Canada; RICONOSCENDO la dichiarazione comune sulle relazioni tra il Canada e l'Unione europea, sottoscrìtta a Ottawa il 17dicembre 1996; CONSIDERANDO che le attività che violano la legislazione doganale ledono gli interessi economici, fiscali, sociali, culturali e commerciali di entrambe le Para* contraenti; RITENENDO che, per raggiungere tale obiettivo, è necessario impegnarsi a sviluppare la cooperazione doganale al massimo livello possibile, tra l'altro in materia di semplificazione e armonizzazione delle procedure doganali; CONSIDERANDO l'importanza di valutare in modo accurato i dazi doganali e gli altri oneri percepiti all'importazione o all'esportazione e di garantire la debita applicazione dei divieti, delle limitazioni e dei controlli; RICONOSCENDO la necessità di una cooperazione internazionale in materia di applicazione ed attuazione delle rispettive normative doganali; PERSUASE che la cooperazione tra le autorità doganali renderà più efficaci gli interventi contro le attività che violano la legislazione doganale; TENENDO CONTO degli strumenti pertinenti del Consiglio di cooperazione doganale, in particolare la raccomandazione sull'assistenza amministrativa reciproca del 5 dicembre 1953; TENENDO CONTO inoltre delle convenzioni internazionali che contengono divieti, restrizioni e misure particolari di controllo concernenti determinate merci; HANNO CONVENUTO quanto segue: G TITOLO I DISPOSIZIONI GENERALI Articolo 1 Definizioni Ai fini del presente accordo si intende per: 1. "autorità doganali": in Canada, i servizi competenti dell'aministrazione fiscale nazionale e, nella Comunità europea, i servizi competenti della Commissione delle Comunità europee e delle autorità doganali degli Stati membri della Comunità europea; 2. "legislazione doganale": per il Canada, le disposizioni legali e normative concernenti l'importazione, l'esportazione e il transito delle merci, nonché qualsiasi altra procedura doganale, comprese le misure di divieto, restrizione e controllo, la cui gestione e applicazione sono specificamente attribuite alle autorità doganali, come pure tutti i regolamenti adottati dalle autorità doganali nell'ambito dei poteri attribuitigli e, per la Comunità europea, le disposizioni adottate dalla Comunità europea che disciplinano l'importazione, l'esportazione e il transito delle merci, nonché qualsiasi altra procedura doganale, comprese le misure di divieto, restrizione e controllo; 3. "operazione che viola la legislazione doganale": tutte le violazioni o i tentativi di violazione della legislazione doganale. 4. "informazioni": tutti i dati, i documenti, le relazioni e loro copie certificate o autenticate, o altre comunicazioni, compresi dati elaborati o analizzati al fine di rivelare un'infrazione alla legislazione doganale; 5. "persona": qualsiasi persona fisica o giuridica; 6. "dati personali": tutte le informazioni relative ad una persona fisica identificata o identificabile 7. "autorità doganale interpellata": l'autorità doganale competente che riceve una domanda di assistenza in materia doganale; 8. "autorità doganale richiedente": l'autorità doganale competente che presenta una domanda di assistenza in materia doganale; ^ TÌTOLO II COOPERAZIONE DOGANALE Articolo 2 Portata della cooperazione 1. Le Parti contraenti si impegnano a sviluppare la cooperazione doganale sulla base più ampia possibile. 2. Ai sensi del presente accordo, la cooperazione doganale copre tutti gli aspetti relativi all'applicazione della legislazione doganale; Articolo 3 Assistenza tecnica n paesi terzi Le Parti contraenti possono, se del caso, scambiare informazioni su azioni intraprese o da intraprendere insieme a paesi terzi in materia di assistenza tecnica nel settore delle dogane, al fine di migliorare tale assistenza. Articolo 4 Semplificazione e armonizzazione Le Parti contraenti convengono di ricercare il massimo livello di semplificazione e armonizzazione delle rispettive procedure doganali, tenendo conto del lavoro svolto dalle organizzazioni internazionali in tale ambito. Le Parti contraenti convengono inoltre di esaminare le modalità di risoluzione di eventuali difficoltà in materia doganale che potessero sorgere tra di esse. Articolo S Scambi di personale Le autorità doganali possono procedere a scambi di personale quando ciò risulti vantaggioso per ambo le parti, per aumentare la comprensione reciproca in materia di tecniche, procedure, e sistemi computerizzati doganali. Articolo 6 Computerizzazione Le Parti contraenti cooperano nella computerizzazione delle procedure e formalità doganali, al fine di facilitare gli scambi commerciali tra di esse. P TITOLO III ASSISTENZA RECIPROCA Articolo 7 Portata dell*assistenza 1. Le autorità doganali si prestano reciproca assistenza, di propria iniziativa o su richiesta, fornendo tutte le opportune informazioni nell'ottica di garantire la corretta applicazione della legislazione doganale, e la prevenzione, investigazione e repressione delle operazioni che violano la legislazione doganale. 2. L'assistenza fornita in applicazione del presente titolo da ciascuna Parte contraente è prestata in conformità delle disposizioni delle rispettive leggi, norme e altri strumenti legali, e nei limiti delle competenze delle rispettive autorità doganali e delle risorse disponibili. 3. H presente titolo si applica esclusivamente all'assistenza reciproca in campo amministrativo tra le Parti contraenti; le disposizioni del presente titolo non conferiscono ad alcun privato il diritto di ottenere informazioni o di ottenere, sopprimere o escludere prove o di impedire l'esecuzione di una domanda. 4. Le disposizioni del presente titolo non pregiudicano l'applicazione delle norme che regolano l'assistenza reciproca in materia penale, né si applicano alle informazioni ottenute nell'ambito di poteri esercitati su richiesta dell'autorità giudiziaria, a meno che tale informazione sia stata preventivamente autorizzata da detta autorità giudiziaria consultata espressamente a tal fine, ed unicamente per casi specifici. Articolo 8 Informazioni su metodi, sviluppi e operazioni 1. Entrambe le autorità doganali comunicano, su richiesta o di propria iniziativa, tutte le informazioni di cui dispongono per quanto concerne: a) nuove tecniche di applicazione delle disposizioni doganali, di provata efficacia; b) nuovi orientamenti, metodi e modalità di violazione della legislazione doganale. 9 2. Su richiesta o di propria iniziativa, le autorità doganali si informano reciprocamente in merito ad operazioni, completate o previste, che costituiscono o possono costituire una violazione della legislazione doganale nel territorio dell'altra Parte contraente. Articolo 9 Assistenza su richiesta 1. Su richiesta, l'autorità interpellata comunica all'autorità richiedente informazioni concementi la legislazione doganale, e le procedure applicabili a tale Parte contraente nell'ambito di richieste che violano detta legislazione. 2. Su domanda dell'autorità richiedente, l'autorità interpellata le comunica: a) se le merci importate nel territorio della Parte contraente richiedente sono state correttamente esportate dal territorio della parte contraente interpellata precisando, se del caso, il regime doganale applicato alle merci; b) se le merci esportate dal territorio della Parte contraente richiedente sono state correttamente importate nel territorio della Parte contraente interpellata precisando, se del caso, il regime doganale applicato alle merci; 3. Su domanda, e conformemente alle disposizioni specifiche dell'artìcolo 13, l'autorità interpellata fornisce informazioni all'autorità richiedente e sottopone a rigorosa sorveglianza: a) b) e) d) le persone fisiche o giurìdiche per le quali l'autorità rìchiedente abbia fondati motivi di ritenere che violino o abbiano violato la normativa doganale; le merci che, durante il trasporto o il magazzinaggio, potrebbero avere formato oggetto, secondo l'autorità richiedente, di operazioni contrarie alla legislazione doganale; i mezzi di trasporto per i quali esistono fondati motivi di ritenere che siano stati o possano essere utilizzati in operazioni contrarie alla legislazione doganale; i locali per i quali, secondo l'autorità richiedente, esistono fondati motivi di ritenere che siano stati o possano essere utilizzati in operazioni contrarie alla legislazione doganale; yo Articolo 10 Assistenza spontanea In casi di particolare gravità, suscettibili di pregiudicare l'economia, la salute pubblica, la pubblica sicurezza o altri interessi essenziali dell'altra Parte contraente, le autorità doganali forniscono, quando possibile, tali informazioni di propria iniziativa. Articolo 11 Forma in cui devono essere comunicate le informazioni 1. 2. 3. 1. 2. L'autorità doganale interpellata comunica le informazioni appropriate all'autorità doganale rìchiedente sotto forma di documenti, copie autenticate di documenti, relazioni o informazioni necessarie all'interpretazione o all'utilizzo di tali informazioni vengono trasmesse allo stesso tempo. loro versioni elettroniche. Tutte le Gli originali dei documenti e degli altri materiali possono essere richiesti soltanto qualora le copie si rivelassero insufficienti. Su specifica richiesta, copie di pratiche, di documenti e di altri materiali vengono debitamente autenticate. Gli originali delle pratiche, dei documenti o di altri materiali trasmessi devono essere restituiti con la massima sollecitudine; i diritti delle Parti contraenti o di eventuali terzi in merito a tali originali rimangono inalterati. Articolo 12 Esperti e testimoni Su richiesta dell'altra Parte contraente, l'autorità doganale di una Parte contraente può autorizzare propri dipendenti a comparire in qualità di esperti o di testimoni in azioni giudiziarie o amministrative nel territorio dell'altra Parte contraente e produrre oggetti, documenti ovvero loro copie autenticate che possano occorrere nel procedimento. Quando compaiono in azioni giudiziarie o amministrative nelle circostanze di cui al paragrafo 1, gli esperti e i testimoni godono della piena protezione prevista dalle leggi della Parte contraente richiedente in materia di testimonianze di natura privilegiata o confidenziale la cui divulgazione può essere soggetta a restrizioni ai sensi di tale legge. h 3. Nella richiesta di comparizione deve essere specificamente indicato su quale argomento e a quale titolo il funzionario sarà interrogato. Articolo 13 Presentazione delle domande 1. Le domande inoltrate conformemente al presente titolo sono presentate per iscrìtto, accompagnate da tutti i documenti ritenuti utili. Qualora l'urgenza della situazione lo richieda, possono essere accettate domande orali le quali, tuttavia, devono essere immediatamente confermate per iscritto. Le domande scrìtte possono essere presentate in una forma elettronica che ne permetta la stampa su carta. 2. Le domande presentate conformemente al paragrafo 1 devono contenere le seguenti informazioni : a) b) e) d) e) f) l'autorità richiedente; la misura richiesta; l'oggetto e il motivo della domanda; le leggi, le norme e gli altri elementi giuridici in questione; informazioni il più possibile esatte e complete sulle persone oggetto di indagine; una sintesi dei fatti e delle indagini già svolte, compresa l'indicazione delle autorità doganali interessate al momento della richiesta; 3. 4. 5. 6. Nel rispondere ad una richiesta, l'autorità interpellata si impegna a seguire una determinata procedura, a meno che tale procedura sia incompatibile con le disposizioni legali e amministrative della Parte contraente interpellata. Le informazioni di cui al presente titolo sono comunicate unicamente a funzionari specificamente designati a tal fine da ciascuna autorità doganale. Le rispettive autorità doganali si scambiano elenchi di funzionari specificamente designati, ai sensi dell'articolo 19, paragrafo 3 del presente accordo. Le domande sono presentate in una delle lingue ufficiali dell'autorità doganale interpellata o in una lingua concordata con detta autorità. Se la domanda non risponde ai requisiti stabiliti, l'autorità interpellata può chiederne la correzione o il completamento. Eventualmente, possono essere prese misure cautelative. /JL Articolo 14 Adempimento delle domande 1. Qualora conformemente alla propria legislazione essa: interpellata non disponga delle l'autorità informazioni richieste, a) b) e) avvia indagini per ottenere tali informazioni, oppure; trasmette senza indugio la richiesta all'ente appropriato, oppure; indica le autorità competenti del caso. 2. Le indagini di cui al paragrafo 1 possono comprendere la verbalizzazione di dichiarazioni di testimoni ed esperti, come pure delle persone dalle quali si chiede l'informazione in relazione ad una violazione della legislazione doganale. Articolo 15 Compiti dei funzionari 1. 2. 3. Su richiesta scritta, previa autorizzazione dell'autorità interpellata, e alle condizioni stabilite da quest'ultima, nell'ambito delle indagini concernenti una funzionari espressamente designati violazione della dall'autorità richiedente possono presenziare alle indagini condotte dall'autorità interpellata nel territorio della Parte contraente interpellata e di pertinenza dell'autorità richiedente. legislazione doganale, Quando funzionari dell'autorità richiedente sono presenti nel territorio dell'altra Parte contraente nelle circostanze descritte nel paragrafo 1 essi devono, in qualsiasi momento, poter dimostrare la propria qualifica. I funzionari debitamente autorizzati di una Parte contraente possono, d'intesa con l'altra Parte contraente e alle condizioni da questa stabilite, ottenere dagli uffici dell'autorità interpellata o di un'altra autorità di cui questa è responsabile, informazioni concernenti le violazioni della legislazione doganale che occorrono all'autorità doganale richiedente ai fini del presente accordo Articolo 16 Riservatezza delle informazioni 1. Tutte le informazioni comunicate sensi del presente titolo sono di natura riservata e soggette al medesimo livello di protezione e confidenzialità previsto per lo stesso tipo di informazioni dalle leggi applicabili nel territorio della Parte contraente che li riceve. 12 2. Le informazioni ottenute possono essere utilizzate solo ai fini del presente titolo e possono essere destinate ad altri scopi da una delle Parti contraenti solo previa autorizzazione scritta dell'autorità doganale che le ha fornite, con tutte le restrizioni stabilite da detta autorità. 3. Il paragrafo 2 non osta all'uso delle informazioni in azioni giudiziarie o amministrative promosse a seguito della mancata osservanza della legislazione doganale. Nei verbali, nelle relazioni e nelle testimonianze, nonché nei procedimenti e nelle azioni penali promossi dinanzi a un tribunale, le Parti contraenti possono utilizzare come elementi di prova le informazioni ottenute e i documenti consultati conformemente alle disposizioni del presente titolo. L'autorità competente che ha fornito le informazioni viene immediatamente avvertita di tale uso. 4. I dati personali possono essere trasmessi solo se la Parte contraente che li riceve s'impegna a tutelarli in misura perlomeno equivalente a quella applicabile a quel caso specifico nella Parte contraente che li fornisce. 5. La divulgazione di informazioni tra autorità doganali di una Parte contraente è limitata ai casi di effettiva necessità. Qualora informazioni debbano essere divulgate ai sensi del informazioni viene la Parte contraente presente paragrafo, preventivamente informata di tale intenzione. fornitrice delle Articolo 17 Deroghe all'obbligo di fornire assistenza 1. Le Parti contraenti possono rifiutarsi o astenersi dal prestare l'assistenza prevista, come pure subordinarla a talune condizioni e requisiti, qualora una delle Parti ritenga che la prestazione dell'assistenza possa pregiudicare la sovranità del Canada o di uno Stato membro della Comunità, o rischi di pregiudicare la sicurezza, l'ordine pubblico o altri interessi essenziali (segnatamente nei casi di cui all'articolo 16, paragrafo 4) o che violi un segreto industriale, commerciale o professionale, oppure che sia incompatibile con l'ordinamento giuridico della Parte contraente interpellata. 2. Quando l'autorità doganale richiedente solleciti un'assistenza che non sarebbe in grado di fornirle se le venisse richiesto dall'autorità doganale dell'altra Parte contraente, fa presente tale circostanza nella sua domanda. Spetta quindi all'autorità doganale interpellata decidere come rispondere a detta domanda. ut 3. L'autorità interpellata può decidere di ritardare l'assistenza se ritiene che tale assistenza possa interferire con un'inchiesta, azione giudiziaria o processo in corso. In tal caso, l'autorità interpellata procede a consultazioni con l'autorità rìchiedente per determinare se l'assistenza possa essere prestata nei termini o alle condizioni auspicate dall'autorità richiedente. 4. Qualora non sia possibile soddisfare una domanda di assistenza, l'autorità doganale richiedente viene avvertita senza indugio e informata dei motivi del rifiuto o del rinvio. Articolo 18 Spese 1. Le Parti contraenti rinunciano reciprocamente a tutte le richieste di rimborso delle spese sostenute in virtù del presente titolo. 2. Qualora il soddisfacimento della domanda comporti spese ragguardevoli e straordinarie le Parti contraenti si consultano per determinare i termini e le condizioni di attuazione della domanda e le modalità di suddivisione delle spese. TITOLO IV DISPOSIZIONI FINALI Articolo 19 Attuazione dell'accordo 1. La gestione del presente accordo è affidata alle autorità doganali del Canada e ai competenti servizi della Commissione delle Comunità europee e, se del caso, alle autorità doganali degli Stati membri della Comunità europea. 2. Le autorità doganali prendono misure affinché i rispettivi funzionari responsabili delle indagini o della repressione delie violazioni della legislazione doganale mantengano tra di loro contatti personali e diretti. 3. Le autorità doganali decidono in merito alle misure pratiche necessarie a facilitare l'applicazione del presente accordo. 4. Le autorità doganali si sforzano di risolvere i problemi o i dubbi che potessero sorgere dall'interpretazione o applicazione del presente accordo. is Articolo 20 Comitato misto di cooperazione doganale 1. 2. E istituito un comitato misto di cooperazione doganale composto da rappresentanti delle autorità doganali delle Parti contraenti. Il comitato si riunisce nel luogo, alla data e con l'ordine del giorno stabiliti di comune accordo. Il comitato misto di cooperazione doganale provvede tra l'altro ad assicurare il buon funzionamento dell'accordo e ad esaminare tutte le questioni relative alla sua applicazione; in tale ambito, il comitato misto di cooperazione doganale: a) b) e) prende le misure necessarie alla cooperazione doganale, in conformità degli obiettivi del presente accordo, e all'ampliamento del presente accordo nella prospettiva di aumentare il livello della cooperazione doganale e di completarlo in specifici settori o campi; scambia opinioni su tutti i punti di comune interesse riguardanti la cooperazione doganale, comprese le misure future e le relative risorse; raccomanda accordo. soluzioni per il raggiungimento degli obiettivi del presente 3. Il comitato misto di cooperazione adotta il proprio regolamento intemo. Articolo 21 Obblighi imposti da altre convenzioni 1. Tenendo conto delle competenze rispettive della Comunità europea e degli Stati membri, le disposizioni del presente accordo: - non pregiudicano gli obblighi delle Parti contraenti derivanti da altri accordi o convenzioni internazionali; - vanno considerate un complemento agli accordi di cooperazione e di reciproca assistenza in materia doganale già conclusi o che potrebbero essere conclusi tra singoli Stati membri dell'Unione europea e il Canada; - non pregiudicano le disposizioni in materia di comunicazione tra i servizi competenti della Commissione e le autorità doganali degli Stati membri di qualsiasi informazione ritenuta necessaria ottenuta nell'ambito del presente accordo, che possa essere di interesse per la Comunità. le 2. Fatto salvo il paragrafo 1, le disposizioni del presente accordo prevalgono su quelle degli accordi bilaterali di cooperazione e reciproca assistenza in materia doganale già conclusi o che potrebbero essere conclusi tra singoli Stati membri dell'Unione europea e il Canada, se le disposizioni di questi ultimi risultassero incompatibili con quelle del presente accordo. 3. Per quanto riguarda le questioni relative all'applicabilità del presente accordo, le Parti contraenti si consultano reciprocamente per trovare una soluzione nell'ambito del comitato misto istituito dall'articolo 20. Articolo 22 Applicazione territoriale II presente accordo si applica ai territori in cui si applica il trattato che istituisce la Comunità europea, alle condizioni ivi stabilite, e al territorio dehCanada, alle condizioni stabilite dalla legislazione canadese. Articolo 23 Sviluppi futuri La Parti contraenti possono, di comune intesa, ampliare il presente accordo, al fine di aumentare il livello della cooperazione doganale, e completarlo, in conformità delle rispettive legislazioni doganali, mediante accordi in settori o campi specifici. Articolo 24 Entrata in vigore e durata 1. Il presente accordo entra in vigore il primo giorno del mese successivo alla data in cui l'avvenuto espletamento delle le parti contraenti si notificano reciprocamente procedure all'uopo necessarie. 2. II presente accordo ha durata illimitata. Tuttavia, ciascuna Parte contraente può denunciare il presente accordo in qualsiasi momento, mediante notifica per via diplomatica. 3. L'accordo cessa di essere in vigore un mese dopo la data della notifica all'altra Parte contraente. Le attività in corso al momento della fine dell'accordo saranno, comunque, completate in conformità delle disposizioni del presente accordo. n IN FEDE di che i sottoscritti, debitamente autorizzati, hanno apposto le loro firme in calce al presente accordo. Fatto a. il II presente accordo è redatto in duplice esemplare in lingua danese, finnica, francese, greca, inglese, italiana, olandese, portoghese, spagnola, svedese e tedesca, tutti i testi facenti ugualmente fede. Per la Comunità europea: Ilsig Ministro de. Presidente in carica del Consiglio dell'Unione europea; Ilsig Membro della Commissione delle Comunità europee; Per il governo del Canada: Il sig Ministro de. ; ÌP ISSN 0254-1505 COM(97) 206 def. DOCUMENTI IT 02 11 N. di catalogo : CB-CO-97-190-IT-C ISBN 92-78-19445-X Ufficio delle pubblicazioni ufficiali delle Comunità europee L-2985 Lussemburgo /°)