title: Προστασία των οικονομικών συμφεροντων της κοινότητας - Καταπολέμηση της απάτης - Ετήσια έκθεση 1996

eurovoc_concepts:
Community budget
EU control
fraud
fraud against the EU
sanction (EU)

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ TÛN ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 06. 05. 1997 COM(97)200 τελικό ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΗΤΑΣ Καταπολέμηση της απάτης ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ 1996 (υποβλεθείσα από την Επιτροπή) ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΑΡΙΘΜΩΝ ΚΛΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΑΣΙΝΗΣ ΤΗΛΕΦΩΝΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΑΝΑ ΚΡΑΤΟΣ ΜΕΛΟΣ Deutschland Ôsterreich Belgique/België Danmaik Espafia Suomi/Finland France 0130820595 06605845 080012426 80018495 900993295 0800112595 0800917295 Ελλάδα Ireland Italia Luxembourg Nederland Portugal United Kingdom Sverige 008003212595 1800553295 167878495 08003595 060224595 0505329595 0800963595 020791695 ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1. Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ, ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ 1. 1 Τα επιτόπια αποτελέσματα: αποτελεσματικότερος εντοπισμός της απάτης 1. 1. 1 Η οργάνωση της επιχειρησιακής αποστολής της Επιτροπής 1. 1. 2 Τα μέσα συνδρομής και προσανατολισμού των επιτόπιων δραστηριοτήτων για την καταπολέμηση της απάτης 1. 1. 3 Η επιτόπια δικαστική συνεργασία 1. 2 Εξέλιξη της οικονομικής παρακολούθησης: αποτελεσματικότερη προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων 1. 3 Η βελτίωση της κοινοτικής νομοθεσίας: αποτελεσματικότερη προσαρμογή της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων και του νομοθετικού πλαισίου, με στόχο την αποτελεσματικότερη πρόληψη 1. 4 Η ενίσχυση των κυρώσεων: αποτελεσματικότερη αποτροπή 2. ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΕΙΣ 2. 1 Η κατάσταση το 1996 2. 2 Οι τάσεις 2. 2. 1 Οι παραδοσιακοί ίδιοι πόροι 2. 2. 2 Οι δαπάνες 2. 3 Οι πηγές πληροφόρησης 2. 4 Αναλύσεις κατά τομείς 2. 4. 1 Οι παραδοσιακοί ίδιοι πόροι 2. 4. 1. 1 Ο τομέας της διαμετακόμισης 2. 4. 1. 2 Τα προτιμησιακά καθεστώτα 2. 4. 2 Οι δαπάνες 2. 4. 2. 1 Το ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων 2. 4. 2. 2 Οι διαρθρωτικές ενέργειες 2. 4. 2. 3 Οι άμεσες δαπάνες 2. 5 Η είσπραξη 2. 5. 1 Τομέας των παραδοσιακών ιδίων πόρων 2. 5. 2 Τομέας του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων 2. 5. 3 Τομέας των διαρθρωτικών ενεργειών 3. ΟΙ ΕΡΕΥΝΕΣ 3. 1 Οργανωμένες διεθνικές απάτες μεγάλης κλίμακας , 3. 2 Μεγάλες απάτες στον τομέα των εμπορικών πολιτικών (βιομηχανικά προϊόντα, προϊόντα αλιείας και κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα) 3. 3 Γεωργικός τομέας: απάτες στα κράτη μέλη 1 5 6 6 7 8 9 11 12 13 13 14 14 14 15 15 15 15 16 16 16 17 18 19 19 19 20 20 23 , 29* 32 3. 4 Απάτες στον τομέα των διαρθρωτικών πολιτικών 3. 5 Απάτες στον τομέα των άμεσων δαπανών 4. ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 4. 1 Οργάνωση των κρατών μελών για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων 4. 2 Πολιτική κατάρτισης 5. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ/ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΑΝΑ ΤΟΜΕΑ 5. 1 Τομέας των ιδίων πόρων 5. 2 Γεωργικός τομέας 5. 3 Καθεστώτα διαμετακόμισης και τελωνειακές πρωτοβουλίες 5. 3. 1 Τα καθεστώτα διαμετακόμισης 5. 3. 1. 1 Η πορεία της ανακοίνωσης της Επιτροπής της 29ης Μαρτίου 1995 5. 3. 1. 2 Η προσωρινή Κοινοβουλίου επιτροπή έρευνας του Ευρωπαϊκού 5. 3. 2 Το πρόγραμμα "Τελωνείο 2000" 5. 3. 3 Τα προτιμησιακά καθεστώτα 5. 4 Ο τομέας των άμεσων δαπανών 5. 5 Αμοιβαία διοικητική συνδρομή και τεχνική συνδρομή 5. 5. 1 Στα πλαίσια της Κοινότητας 5. 5. 2 Μεταξύ της Κοινότητας και των τρίτων χωρών 6. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ / ΟΡΙΖΟΝΤΙΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ 6. 1 Ο κανονισμός για τους επιτόπιους ελέγχους και επαληθεύσεις 6. 1. 1 Το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού 6. 1. 2 Η διεξαγωγή των ελέγχων 6. 1. 3 Τα αποτελέσματα των ελέγχων 6. 2 Δραστηριότητες στο πλαίσιο του τίτλου VI της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση 6. 2. 1 Πρώτο πρωτόκολλο για τη διαφθορά των υπαλλήλων 6. 2. 2 Το πρωτόκολλο σχετικά με την ποινική προστασία των οικονομικών συμφερόντων ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ 33 35 37 38 38 39 40 41 41 41 41 43 44 44 44 45 45 45 46 47 47 48 49 49 49 50 52 61 ΕΙΣΑΓΩΓΗ Η έβδομη ετήσια έκθεση της Επιτροπής για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων και την καταπολέμηση της απάτης προβαίνει σε απολογισμό όλων των δράσεων που έχουν αρχίσει στους τομείς αυτούς. Η εν λόγω έκθεση για το 1996 υπενθυμίζει εν συντομία ολόκληρη την πορεία που ακολουθήθηκε από την εκπόνηση κατά το 1994 της νέας στρατηγικής της Επιτροπής και επισημαίνει τις προοπτικές και τις προτεραιότητες που πρέπει να καθορισθούν για το μέλλον. Τόσο σε επιχειρησιακό όσο και σε νομοθετικό επίπεδο έχουν καταγραφεί σημαντικά αποτελέσματα. Ο ετήσιος προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για το 1996 ανέρχεται σε 82 δισ. ECU. Χρηματοδοτείται από ίδιους πόρους της Κοινότητας, μεταξύ των οποίων κυρίως από τον ΦΠΑ (39,8 δισ. ECU, 49% των συνολικών δημοσιονομικών πόρων), καθώς και από δασμούς και γεωργικές εισφορές (13,6 δισ. ECU, 18% των πόρων του προϋπολογισμού) οι οποίοι εισπράττονται από τα εμπορεύματα που εισέρχονται στην Κοινότητα με προέλευση τρίτων χωρών. Η δομή των δαπανών του προϋπολογισμού χαρακτηρίζεται στο μεγαλύτερο τμήμα της από πιστώσεις που προορίζονται για τη στήριξη των κοινοτικών πολιτικών. Ποσοστό μικρότερο από το ήμισυ των δαπανών προορίζονται για τον γεωργικό τομέα, το 1/3 αφιερώνεται σε διαρθρωτικές πολιτικές και το 15% περίπου των δαπανών, το οποίο διαχειρίζεται άμεσα η Επιτροπή, αφιερώνεται στην έρευνα και την ανάπτυξη, στην προστασία των καταναλωτών, στο περιβάλλον και στις ενισχύσεις τρίτων χωρών. Στον τομέα των παραδοσιακών ιδίων πόρων (δασμοί και γεωργικές εισφορές), η επίπτωση των παρατυπιών ανέρχεται σε 5,8% (787 εκατ. ECU) του ποσού των εσόδων που εισπράχθηκαν κατά το 1996 από τα κράτη μέλη για λογαριασμό της Κοινότητας. Οι αντίστοιχες περιπτώσεις ανέρχονται σε 2000 περίπου. Το ποσό αυτό είναι αυξημένο σε σύγκριση με το 1995 κατά το οποίο δεν ξεπερνούσε τα 3,6%. Σε ό,τι αφορά τις δαπάνες για τις οποίες διαμεσολαβούν τα κράτη μέλη (δηλαδή άνω του 80% των δαπανών του κοινοτικού προϋπολογισμού, στις οποίες περιλαμβάνονται η κοινή γεωργική πολιτική και οι διαρθρωτικές δράσεις), η συνολική επίπτωση των παρατυπιών ανέρχεται σε 0,7% (498 εκατ. ECU) του συνόλου των χορηγουμένων χρηματοδοτήσεων, ή περίπου 2. 400 περιπτώσεις. Και σε αυτή την περίπτωση διαπιστώνεται μια μικρή αύξηση σε σχέση με το 1995 (0,6%) σε ό,τι αφορά τις δαπάνες τις οποίες διαχειρίζεται άμεσα η Επιτροπή (περίπου 15% του προϋπολογισμού), η επίπτωση δε αυτή ανέρχεται στο 0,1% (16 εκατ. ECU) του συνόλου των χρηματοδοτήσεων, σε σύγκριση με το 0,3% για το 1995. Ο συνολικός όγκος των παρατυπιών που έχουν διαπιστωθεί από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή το 1996 ανέρχεται σε 1,3 δισ. ECU (παρατυπίες που θίγουν τα έσοδα και τις δαπάνες). Σε ό,τι αφορά το 1995 το αντίστοιχο ποσό έφθανε το 1,1 δισ. ECU. Φαίνεται ότι στον τομέα της γεωργίας, η εξέλιξη των κοινοτικών πολιτικών προς την κατεύθυνση της διεύρυνσης των ενισχύσεων που καταβάλλονται άμεσα στους γεωργούς μεταφράζεται σε αύξηση των περιπτώσεων που διαπιστώνονται και σε σχετική στασιμότητα των ποσών που κοινοποιούνται. Αξιοσημείωτη είναι η εξέλιξη των διαρθρωτικών πολιτικών. Το 1996, η δημιουργία πρακτικών τρόπων κοινοποίησης από τα κράτη μέλη πληροφοριών σχετικά με τις παρατυπίες και τις απάτες οδήγησε, σε σχέση με το 1995, όχι μόνο σε αισθητή αύξηση των δραστηριοτήτων της Επιτροπής και του αριθμού των υποθέσεων, αλλά κυρίως σε τετραπλασιασμό των σχετικών ποσών. Εξάλλου, για τις διαρθρωτικές δράσεις, οι υπεξαιρέσεις επιδοτήσεων δεν αφορούν μόνο την κοινοτική συνεισφορά, αλλά θέτουν σε κίνδυνο και την εθνική συγχρηματοδότηση, και ένεκα τούτου, έχουν επίπτωση και στους προϋπολογισμούς των κρατών μελών. Στον τομέα των ιδίων πόρων επίσης, η επίπτωση των απατών δεν είναι ουδέτερη για τον ευρωπαίο φορολογούμενο. Και αυτό λόγω του ότι το διαφυγόν κέρδος πρέπει να αντισταθμισθεί με τον τέταρτο πόρο1, ο οποίος βασίζεται στο ΑΕΠ των κρατών μελών και καταβάλλεται από τους φορολογούμενους. Οι απάτες που βλάπτουν τα οικονομικά της Κοινότητας έχουν επίσης άμεση επίπτωση στα εθνικά οικονομικά συμφέροντα. Σε ό,τι αφορά το λαθρεμπόριο τσιγάρων π. χ. η συνολική επίπτωση κατά το 1996, σε ό,τι ειδικότερα αφορά την καταστρατήγηση του καθεστώτος διαμετακόμισης, ανέρχεται σε 800 εκατ. ECU (τελωνειακοί δασμοί, ειδικοί φόροι κατανάλωσης, ΦΠΑ) εκ των οποίων των 25% αποτελούν δασμούς υπέρ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Το μεγαλύτερο τμήμα του ποσοστού αυτού (75%) βαρύνει τους εθνικούς προϋπολογισμούς. Σε ό,τι αφορά τα οινοπνευματώδη ποτά, η καταστρατήγηση των συστημάτων ειδικών φόρων κατανάλωσης, στο πλαίσιο του ενδοκοινοτικού λαθρεμπορίου (εξαφάνιση φορτίων), προκαλεί σημαντική απώλεια φορολογικών εσόδων εις βάρος των εθνικών συμφερόντων (το 1996 ανέρχονται σε 450 εκατ. ECU). Για τις δύο αυτές περιπτώσεις λαθρεμπορίου το ποσό υπερβαίνει συνολικά το 1 δισ. ECU, το οποίο και αποτελεί, σε οικονομικούς όρους, το ισοδύναμο των κοινοτικών απατών που έχουν διαπιστωθεί από τα κράτη μέλη και κοινοποιηθεί στην Επιτροπή το 1995. Η ερμηνεία των αριθμών αυτών ωστόσο, θα πρέπει να γίνει με σύνεση. Οι διακυμάνσεις που καταγράφονται μπορεί να προέρχονται τόσο από τη βελτίωση του ποσοστού ανίχνευσης παρατυπιών όσο και από μια αύξηση των παράνομων συμπεριφορών ή από την ένταση των δραστηριοτήτων κατά της απάτης σε ορισμένους τομείς στόχους, ή ακόμα από την παρουσία, για το υπό συζήτηση οικονομικό έτος, εντυπωσιακών περιπτώσεων. Σε ένα μικρό αριθμό περιπτώσεων (2 έως 3%) αντιστοιχούν οι πλέον σημαντικές υποθέσεις και η πλειοψηφία των διακυβευόμενων ποσών (άνω των 2/3). Το φαινόμενο αυτό είναι χαρακτηριστικό της ύπαρξης του καλά οργανωμένου εγκλήματος μεγάλης κλίμακας. Είναι σαφές ότι γίνεται υπεξαίρεση των κοινοτικών ενισχύσεων προς όφελος λαθρεμπόρων, χωρίς να επωφελούνται οι σχετικοί οικονομικοί τομείς. Επίσης, οι εμπορικές πολιτικές της Ένωσης και των κρατών μελών υπονομεύονται από το μέγεθος του λαθρεμπορίου που θίγει τα συμφέροντα του κοινοτικού προϋπολογισμού και των εθνικών προϋπολογισμών. Τα στοιχεία που κοινοποιούνται από τα κράτη μέλη, όσο αξιόπιστα και αν είναι, αντανακλούν τα αποτελέσματα των ελέγχων που πραγματοποιούνται, δεν μπορούν όμως από μόνα τους να ερμηνεύσουν την κατάσταση που επικρατεί σχετικά με την απάτη. Ο τρόπος με τον οποίο οι εγκληματικές οργανώσεις κατανέμουν τις δραστηριότητες τους καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την σφαιρική κατανόηση των δόλιων συμπεριφορών. Ο σύνθετος χαρακτήρας των πράξεων, στις οποίες συνυπάρχουν νόμιμες και υπόγειες δραστηριότητες, σπάνια αφήνει να διαφανεί η εγκληματική διάρθρωση, η οποία δίνει εντολές, στο σύνολο της. 1 Υπενθύμιση: οι άλλοι τρεις πόροι του προϋπολογισμού είναι οι γεωργικές εισφορές, οι δασμοί (που αποτελούν τους παραδοσιακούς ιδίους πόρους) και ο ΦΠΑ. Το έγκλημα μεγάλης κλίμακας αψηφά τα σύνορα, διοργανώνει διασυνδέσεις, "στήνει" οικονομικές πράξεις, πολλαπλασιάζει τα πλεονεκτήματα ενώ ταυτόχρονα θολώνει τα νερά, με τη χρησιμοποίηση ειδικότερα διαφόρων επιχειρήσεων που υπάρχουν στην αγορά (επιχειρηματίες προσωρινής αποθήκευσης εμπορευμάτων, μεταποιητές. , μεταφορείς, έμποροι). Εφαρμόζει την πρακτική του ξεπλύματος του προϊόντος των δραστηριοτήτων του, όπως πράττουν ακριβώς τα cartels των ναρκωτικών, μέσω εταιρειών "βιτρινών" που χρησιμοποιούν τραπεζικά δίκτυα τα οποία είναι διασκορπισμένα σε πολυάριθμες κεφαλαιαγορές, τόσο στο εσωτερικό όσο και έξω από την Κοινότητα. Η χρησιμοποίηση τέτοιων μεθόδων επιτρέπει τη δημιουργία μιας σειράς εμποδίων που καθιστούν σχεδόν αδύνατη την επιτυχία του έργου του ελεγκτή και του εθνικού δικαστή. Σε ό,τι αφορά την καταπολέμηση των διεθνικών απατών, η παρέμβαση σε κοινοτικό επίπεδο βρίσκεται σε καλύτερη θέση σε ό,τι αφορά τη συγκέντρωση πληροφοριών και την πραγματοποίηση των αναγκαίων επιχειρήσεων. Η συγκρότηση των "task-groups" σε τομείς που είναι περισσότερο ευάλωτοι στην απάτη, με τα "σημεία επαφής" στα κράτη μέλη, διαμορφώνει μια σφαιρική στρατηγική προσέγγιση καταπολέμησης της απάτης και επιτρέπει την καλύτερη κατανόηση της απειλής που αντιπροσωπεύει το οργανωμένο έγκλημα. Η προνομιακή πρόσβαση στις πληροφορίες, η συγκέντρωση αρμοδιοτήτων και η οργάνωση είναι απαραίτητες για την καταπολέμηση των πρακτικών του οργανωμένου οικονομικού εγκλήματος. εστιασμένων δράσεων επιτόπου Έτσι, το οργανωμένο έγκλημα απαιτεί την κινητοποίηση μέσων δράσης στο κατάλληλο επίπεδο για την προστασία του ευρωπαίου φορολογούμενου, των επαγγελματιών, των φορέων στους οποίους απευθύνονται οι πολιτικές, και των παραληπτών των κοινοτικών πόρων. Οι πρόοδοι που έχουν πραγματοποιηθεί, τόσο σε νομοθετικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο γνώσης του φαινομένου, θα επιτρέψουν στο μέλλον την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας του αγώνα κατά της απάτης. Στο πλαίσιο της συνολικής αυτής προβληματικής, είναι σαφές ότι ενώ θα πρέπει να δοθεί πραγματικά έμφαση στην επιχειρησιακή καταπολέμηση, η δράση της πρόληψης παραμένει βασικό σημείο της προστασίας των δημόσιων οικονομικών. Αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων2. Το κοινό νομικό πλαίσιο για την προστασία των κοινοτικών οικονομικών συμφερόντων βασίζεται κυρίως: • στον οριζόντιο κανονισμό σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων που αφορά τους ελέγχους, τα μέτρα και τις διοικητικές κυρώσεις, και που εγκρίθηκε στις 18 Δεκεμβρίου 1995, • στον κανονισμό σχετικά με τους επιτόπιους ελέγχους και επαληθεύσεις στα κράτη μέλη εκ μέρους υπαλλήλων της Επιτροπής για τη διερεί)νηση απατών και παρατυπιών, ο οποίος εγκρίθηκε στις 11 Νοεμβρίου 1996, • στη σύμβαση σχετικά με την ποινική προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων, που υπογράφθηκε στις 26 Ιουλίου 1995 και στο πρώτο πρωτόκολλο της σχετικά με την καταπολέμηση της διαφθοράς, που υπογράφθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 1996. Τα σχετικά κείμενα για να ισχύσουν πρέπει να επικυρωθούν από τα εθνικά κοινοβούλια και να μεταφερθούν πραγματικά στις εθνικές νομοθεσίες. Μαζί με το πρόγραμμα SEM 2000 (βλ. κεφάλαιο 1, από τη σελ. 9) του οποίου οι προσανατολισμοί αποβλέπουν σαφώς στην ενίσχυση της πτυχής της πρόληψης, στον τελωνειακό τομέα π. χ. , η πρόληψη αποτελεί επίσης μια προτεραιότητα του προγράμματος "τελωνεία 2000" που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Βλ. κεφάλαιο 5. 3. 2. σελ. 44. Ο οριζόντιος κανονισμός καθορίζει με ευρύ τρόπο την έννοια της παρατυπίας. Η έννοια αυτή καλύπτει τόσο την απλή παράλειψη, από λάθος ή αμέλεια, που μπορεί να πλήξει τον προϋπολογισμό των Κοινοτήτων όσο και τις σκόπιμες ή συνειδητές συμπεριφορές οι οποίες, από πλευράς τους, ανταποκρίνονται στην πιο περιοριστική έννοια της απάτης όπως καθορίζεται στην ποινική σύμβαση. Οι έρευνες που παρουσιάζονται στην έκθεση αυτή αναφέρονται σε φακέλους στους οποίους εμπλέκεται η Επιτροπή. Οι φάκελοι αυτοί αφορούν μόνο παρατυπίες που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε κοινοτικό επίπεδο, των οποίων δεν έχει ακόμα καταδειχθεί σε κάθε περίπτωση ο σκόπιμος ή συνειδητός χαρακτήρας. Οι παρατυπίες αυτές δεν μπορούν συνεπώς να θεωρηθούν ως περιπτώσεις απάτης με την ποινική έννοια του όρου. Το ίδιο ισχύει για τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στο στατιστικό τμήμα της έκθεσης. Τα αποτελέσματα που απορρέουν από το έργο των κοινοτικών ομάδων, επιτόπου, (ιδίως των task-groups) ωφελούν τόσο τα κοινοτικά όσο και τα εθνικά οικονομικά. Κατά το 1996 έχουν γίνει τουλάχιστον 4000 κλήσεις στο πράσινο τηλέφωνο, μεταξύ των οποίων 42 οδήγησαν στην έναρξη ερευνών. Υπενθυμίζεται ότι η καταπολέμηση της απάτης εντάσσεται κατά κύριο λόγο στην ευθύνη των κρατών μελών που είναι τα μόνα τα οποία, μέσω των διαφόρων οικονομικών αστυνομικών υπηρεσιών, διαθέτουν τα μέσα που είναι αναγκαία για την καταπολέμηση της απάτης. Είναι ωστόσο αναγκαίο να ασκεί πλήρως η Επιτροπή τον ρόλο του συντονισμού και της παρέμβασης επιτόπου, στους τομείς εκείνους που είναι σε θέση να έχει αποτελεσματική συνδρομή, ειδικότερα όταν πρόκειται για διεθνικές απάτες και για απάτες του οικονομικού εγκλήματος μεγάλης κλίμακας. Η έντονη προσπάθεια που καταβάλλεται στον τομέα της είσπραξης των ποσών που αποτέλεσαν αντικείμενο απάτης, ιδιαίτερα στον τομέα του ΕΓΤΠΕ - τμήμα εγγυήσεων, επιτρέπει την άμβλυνση των ζημιών εις βάρος του κοινοτικού προϋπολογισμού. Στις περιπτώσεις που κοινοποίησαν τα κράτη μέλη πριν από το 1993 έγινε η εξόφληση του 1/3 των ποσών. Ωστόσο, πολλά πρέπει να γίνουν ακόμα με συνεργασία κρατών μελών και Επιτροπής, για την περαιτέρω βελτίωση της κατάστασης των εισπράξεων. Πρέπει να γίνει σαφές ότι οι παρατυπίες και οι απάτες που πλήττουν τον κοινοτικό προϋπολογισμό δεν έχουν ως οριστικό αποτέλεσμα την απώλεια ποσών για τον φορολογούμενο, στον βαθμό που βελτιώνεται η ανίχνευση των περιπτώσεων και τίθενται με ουσιαστικό τρόπο σε κίνηση οι διαδικασίες είσπραξης. 1. Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ, ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ Η υλοποίηση της ενιαίας αγοράς και η εφαρμογή της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση οδήγησαν την Επιτροπή στο σχεδιασμό μιας νέας στρατηγικής για την καταπολέμηση της απάτης3, που εγκρίθηκε το 1994. Μετά από τρία χρόνια εφαρμογής, και δεδομένου ότι η διακυβερνητική διάσκεψη, που προβλέπεται να τελειώσει με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Άμστερνταμ (Ιούνιος 1997), περιλαμβάνει την καταπολέμηση της απάτης στην ημερήσια διάταξη της, θεωρήθηκε σκόπιμος ένας απολογισμός, ώστε η προσπάθεια να επικεντρωθεί στα εξής ουσιώδη ζητήματα: * * * * αποτελεσματικότερος εντοπισμός της απάτης και καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος μεγάλης κλίμακας- αποτελεσματικότερη προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων και των ευρωπαίων φορολογούμενων- καλύτερη προσαρμογή του νομοθετικού πλαισίου για την καταπολέμηση της απάτης και του οικονομικού εγκλήματος μεγάλης κλίμακας- καλύτερη εξασφάλιση αποτελεσματικών αποτρεπτικών μέτρων και ισοδύναμη επιβολή του νόμου. Τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί ήδη πρέπει να καταστούν επωφελή για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της προσεχούς χιλιετίας, ιδίως με την προοπτική της διεύρυνσης της Ένωσης. Αυτές οι προκλήσεις αποτελούν τους στόχους οι οποίοι εντάσσονται στη λογική των τεσσάρων βασικών στρατηγικών προσανατολισμών που επελέγησαν το 1994. Αυτοί είναι: * * * * η επιτόπια παρουσία- η ενίσχυση της συνεργασίας με τα κράτη μέλη- η βελτίωση της κοινοτικής νομοθεσίας- η σύγκλιση των συστημάτων επιβολής του νόμου στα κράτη μέλη. Η επιτόπια εμπειρία επέτρεψε τον εντοπισμό ολοένα και περισσότερων σημαντικών περιπτώσεων, ιδίως στους ευάλωτους από την απάτη τομείς. Η κατάσταση επιτόπου πρέπει να βελτιωθεί, τόσο στο κοινοτικό όσο και στο εθνικό επίπεδο. Πρέπει επίσης να ενισχυθεί η επιστροφή των ποσών που έχουν εισπραχθεί δολίως ή έχουν εκτραπεί από τον προορισμό τους, καθώς και η οικονομική παρακολούθηση των περιπτώσεων απάτης. Η ποιότητα των νομοθεσιών της Κοινότητας, τα κατασταλτικά μέτρα που επιβάλλονται με στόχο τη διοικητική και ποινική τιμωρία των ενόχων απάτης, πρέπει να επεκταθούν σε όλους τους τομείς. Η επιτυχία της στρατηγικής αυτής βασίζεται επίσης σε μια σημαντική προσπάθεια όσον αφορά την πρόληψη. Η Επιτροπή εισήγαγε νέες εσωτερικές διαδικασίες4 που αποσκοπούν στην εξασφάλιση της στεγανότητας των κειμένων ως προς την απάτη, καθ' όλη τη διάρκεια της νομοθετικής διαδικασίας και της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων. Μια τέτοια πορεία όσον αφορά την πρόληψη δεν μπορεί να είναι παραγωγική, παρά μόνον εφόσον τα ίδια τα κράτη μέλη δεσμευθούν προς την κατεύθυνση αυτή. Όλα αυτά τα καθήκοντα εντάσσονται εξάλλου απόλυτα στην ενέργεια SEM 20005, η οποία έγκειται ιδίως στη βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης των δαπανών της Ένωσης. Τα αποτελέσματα που σημειώθηκαν από το 1994 φανέρωσαν τη σκοπιμότητα της ολοκληρωμένης προσέγγισης του φαινομένου της κοινοτικής απάτης. 3 4 Εγγρ· COM(94)92 τελικό. Έγγρ. SEC(96) 1802. "Sound and Efficient Management" (αιγιής και αποτελεσματική διαχείριση). Η προσέγγιση αυτή αποτελεί το στρατηγικό μοντέλο αναφοράς για την καταπολέμηση του εγκλήματος μεγάλης κλίμακας στο επίπεδο της Ένωσης, συμπεριλαμβάνοντας όλα τα στοιχεία μιας σφαιρικής προσέγγισης (επιτόπια παρουσία, βελτίωση της "πληροφορίας" και της ανάλυσης, ενίσχυση της εταιρικής σχέσης και της συνεργασίας μεταξύ όλων των παραγόντων, ενίσχυση του κοινοτικού νομικού πλαισίου, προσέγγιση των ποινικών νομοθεσιών). Αυτή η κοινοτική προσέγγιση αντικατοπτρίζεται σε ένα έργο που διεξάγεται από κοινού, τόσο με τις δικαστικές αρχές τις ειδικευμένες στην καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος όσο και με τις παραδοσιακές υπηρεσίες επιβολής του νόμου σε οικονομικά ζητήματα (αστυνομία, χωροφυλακή, τελωνεία, εφορία, οικονομικός έλεγχος, κ. λ. π. ). Μιαν ανάλογη σφαιρική στρατηγική συνιστά εξάλλου το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δουβλίνου για την καλύτερη, γενικότερα, καταπολέμηση όλων των μορφών οργανωμένου εγκλήματος. 1. 1 Τα επιτόπια αποτελέσματα: αποτελεσματικότερος εντοπισμός της απάτης 1. 1. 1 Η οργάνωση της επιχειρησιακής αποστολής της Επιτροπής Η UCLAF είναι η επιχειρησιακή υπηρεσία της Επιτροπής για την καταπολέμηση της απάτης. Έχοντας συσταθεί το 1988, αυτή η κεντρική δομή για την καταπολέμηση της απάτης αναπτύχθηκε από το 1994 γύρω από τη σύγχρονη στρατηγική για την καταπολέμηση της απάτης και αποτέλεσε το αντικείμενο διαρθρωτικών ενισχύσεων που συγκεκριμενοποιήθηκαν με τη χορήγηση συμπληρωματικών μέσων το 1995. Έτσι, το 1996 οργανώθηκαν πάνω από 300 αποστολές έρευνας. Η σφαιρική προσέγγιση οδήγησε την Επιτροπή να οργανώσει την κεντρική δομή της, θεμελιώνοντας την στην πολυκλαδικότητα της πραγματογνωμοσύνης (δημοσιονομική, αστυνομική, τελωνειακή, δικαστική, φορολογική, κ. τ. λ. ). Η προσαρμογή της εσωτερικής οργάνωσης των υπηρεσιών της Επιτροπής διευκόλυνε την υλοποίηση των φιλόδοξων στόχων σε πολλούς κλάδους, τόσο στο νομοθετικό όσο και στο επιχειρησιακό πεδίο6. Η αποτελεσματική προστασία του χρήματος του ευρωπαίου φορολογούμενου περνάει μέσα από τη γνώση της επιτόπιας πραγματικότητας και από την ακριβή ανάλυση του περίπλοκου και ιδιαιτέρως ανησυχητικού φαινομένου της απάτης, καθώς και της ευρύτητας του στο επίπεδο της Ένωσης. Ακριβώς αυτή η σαφής γνώση του πεδίου αυτού και των κινδύνων επιτρέπει τη συστηματική προσαρμογή της αντεπίθεσης των κοινοτικών οργάνων στην απειλή. Ο νέος κανονισμός που αφορά τους επιτόπιους ελέγχους και εξακριβώσεις των υπαλλήλων της Επιτροπής7, θα επιτρέψει την απόκτηση αυτής της γνώσης του πεδίου σε βάθος, σε όλους τους τομείς δραστηριότητας της Ένωσης. Έχοντας τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 1997, περιλαμβάνει ένα συγκεκριμένο στόχο: την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας και την αναζήτηση των παρατυπιών. Επιτρέπει στην Επιτροπή, για πρώτη φορά, να παρέμβει με τους ίδιους όρους, τόσο στον τομέα των εσόδων όσο και στον τομέα των δαπανών. Ο κανονισμός προσδίδει συγκεκριμένο περιεχόμενο στην εταιρική σχέση με τα κράτη μέλη, διευκρινίζοντας τους όρους με τους οποίους η Επιτροπή εξουσιοδοτείται να παρέμβει, τηρώντας την αρχή της επικουρικότητας. Η Επιτροπή μπορεί να προβαίνει σε επιτόπιους ελέγχους για να ερευνήσει: * τις σοβαρές ή διακρατικές παρατυπίες, ή τις περιπτώσεις κατά τις οποίες εμπλέκονται δίκτυα οργανωμένου εγκλήματος που δρουν σε πολλά κράτη μέλη- Βλ. τις ετήσιες εκθέσεις "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1994 και 1995. 7 Βλ. κεφ. 6. 1. , σελ 47. * * τις παρατυπίες στις περιπτώσεις που η κατάσταση σε ένα κράτος μέλος απαιτεί την ενίσχυση των ελέγχων, με στόχο την εξασφάλιση της αποτελεσματικής προστασίας των οικονομικών συμφερόντων και ένα ισόρροπο επίπεδο προστασίας εντός της Κοινότητας- είτε μετά από αίτηση ενός κράτους μέλους. Ο κανονισμός ορίζει επίσης: * * * * τους όρους πρόσβασης στην πληροφόρηση, στην τεκμηρίωση, καθώς και στις εκτάσεις, στα κτίρια, στα μέσα μεταφοράς των οικονομικών παραγόντων και σε άλλους χώρους επαγγελματικής χρήσης- την υποχρέωση των οικονομικών αυτών παραγόντων να διευκολύνουν την άσκηση των ελέγχων εκ μέρους της Επιτροπής- τους όρους της συνεργασίας με τις εθνικές αρχές- την υποχρέωση των εθνικών αρχών να παρέχουν όλη την απαιτούμενη βοήθεια, εάν χρειάζεται. Τέλος, ο κανονισμός καθορίζει επίσης ένα στενό δεσμό μεταξύ του επιτόπιου διοικητικού ελέγχου και της ποινικής αντιμετώπισης της απάτης, κατά την έννοια ότι αναγνωρίζει στις διαπιστώσεις των υπαλλήλων της UCLAF την αξία αποδεικτικού στοιχείου ενώπιον της δικαστικής εξουσίας. Αυτός ο νέος κανονισμός, σύμφωνος με τη στρατηγική για την καταπολέμηση της απάτης την οποία προωθεί η Επιτροπή από το 1994, της αποδίδει νέες αρμοδιότητες με την άσκηση μιας συνεχούς παρακολούθησης και συνδρομής προς τις εθνικές αρχές οι οποίες είναι επιφορτισμένες με την ποινική δίωξη. 1. 1. 2 Τα μέσα συνδρομής και προσανατολισμού για την καταπολέμηση της απάτης των επιτόπιων δραστηριοτήτων Ο διακρατικός και καλά οργανωμένος χαρακτήρας της κοινοτικής απάτης μεγάλης κλίμακας8 προϋποθέτει τη σύσταση ομάδων παρέμβασης επιτόπου, οι οποίες να είναι πολυκλαδικές και διεθνικές. Αυτές οι ομάδες ειδικών καθηκόντων, δυνάμεις ενίσχυσης και παρέμβασης που έχουν δημιουργηθεί με στόχο τη συγκέντρωση των ερευνών σε τομείς ιδιαίτερα ευάλωτους από την απάτη, αναπτύχθηκαν με την προοπτική αυτή. Οργανώνονται, μεταξύ των αρχών των κρατών μελών και της Επιτροπής, σε ιδιαίτερα ευέλικτες ομάδες, γύρω από σημεία επαφής, για να αντιμετωπίσουν την απειλή την οποία συνιστούν οι εγκληματικές οργανώσεις. Το έργο αυτών των ομάδων θα πρέπει όλο και περισσότερο και όλο και καλύτερα να εκμεταλλεύεται τις πληροφορίες τις οποίες διαθέτει η Επιτροπή, βασιζόμενο στην προσαρμοσμένη στο επίπεδο της Ένωσης επιχειρησιακή κινητικότητα, που θα συνενώνει για να. καταπολεμήσει των διαφόρων κρατών μελών τους αποτελεσματικά τους κινδύνους τους οποίους ενέχει η ανάπτυξη του οργανωμένου εγκλήματος στον κόσμο. εμπειρογνώμονες Τα κράτη μέλη από πλευράς τους έχουν αναλάβει ήδη ορισμένες πρωτοβουλίες που στοχεύουν στη δημιουργία ειδικών υπηρεσιών για την καταπολέμηση της απάτης εις βάρος του κοινοτικού προϋπολογισμού (π. χ. περιπτώσεις της Ιταλίας και της Γαλλίας), ή στην ανάπτ\)ξη προνομιακών σχέσεων με την Επιτροπή στον τομέα αυτόν (περίπτωση του Βελγίου και ιδίως της Ισπανίας9). Η εταιρική σχέση έχει καθιερωθεί και μεταξύ της Επιτροπής και των υπολοίπων φορέων. Χωρίς να αναφερθούμε στο σημαντικό ρόλο της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό Αρχής (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Συμβούλιο), η Επιτροπή (UCLAF) συνήψε ειδική συμφωνία με το Ελεγκτικό Συνέδριο, που οδήγησε ήδη την Επιτροπή να ξεκινήσει έρευνες για την καταπολέμηση της απάτης βάσει πληροφοριών τις οποίες παρέσχε το Ελεγκτικό Συνέδριο. 8 Βλ. κεφ. 3. 1. , από τη σελ 23. Βλ. την ετήσια έκθεση "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1995, σελ. 47 και 48. Εννοείται ότι είναι απαραίτητη η ενίσχυση της δράσης επιτόπου. Πρέπει να διαμορφωθούν ορισμένα τεχνικά και επιχειρησιακά μέσα ("Intelligence") για να κατανοηθεί καλύτερα το φαινόμενο του οικονομικού εγκλήματος και για να βελτιωθεί ο εντοπισμός των παρατυπιών και των περιπτώσεων απάτης. Τα μέσα αυτά οργανώνονται από την Επιτροπή και προβλέπεται να αναπτυχθούν και να βρίσκονται μόνιμα στη διάθεση των ομάδων ερευνητών της UCLAF και των εθνικών αρχών. Είναι η πρώτη φορά που μια τέτοια πανοπλία μέσων μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Όλοι οι κλάδοι καλύπτονται από κανονιστικές διατάξεις που καθορίζουν τις υποχρεώσεις των κρατών μελών και της Επιτροπής όσον αφορά την κοινοποίηση των περιπτώσεων απάτης και των παρατυπιών1 0. Αυτό το σύνολο αμοιβαίας πληροφόρησης εξασφαλίζει τη σκόπιμη και αναγκαία διαφάνεια για την οικονομική, διοικητική και δικαστική παρακολούθηση των υποθέσεων. Βοηθά επίσης στη διεξαγωγή των επιτόπιων ερευνών. Η συγκέντρωση των πληροφοριών αυτών θα επιτρέψει τη συστηματική ανάλυση του φαινομένου της απάτης, των μετατοπίσεων της, των εξελίξεων της και των κινδύνων τους οποίους διατρέχουν τα δημόσια οικονομικά της Ευρώπης, τόσο στο επίπεδο των κρατών μελών, όσο και στο κοινοτικό επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή στοχεύει στην καθιέρωση, με την επιστημονική ενίσχυση του Κοινού Κέντρου Ερευνών της, ενός πραγματικού κέντρου συγκέντρωσης πληροφοριών για την εκμετάλλευση της πληροφορίας και την ανάλυση των δεδομένων11. Προτίθεται επίσης να καθιερώσει ιδιαίτερους δεσμούς μεταξύ της UCLAF και της Ευρωπόλ12. Έχουν ληφθεί μέτρα που ανάγονται κυρίως στον τελωνειακό τομέα και στοχεύουν ιδίως στη δημιουργία ενός συστήματος ανταλλαγής πληροφοριών. * * * Το "σύστημα προκαταρκτικής πληροφόρησης", το οποίο λειτουργεί μεταξύ των τελωνείων αναχώρησης και προορισμού των "ευαίσθητων" εμπορευμάτων (πράξεις τελωνειακής διαμετακόμισης13) · Το σύστημα πληροφορικής για την ανταλλαγή τελωνειακών πληροφοριών μεταξύ των υπηρεσιών έρευνας των κρατών μελών14- Επίσης, η εισαγωγή ρητρών για την καταπολέμηση της απάτης στις νέες συμφωνίες σύνδεσης που συνάπτονται με τις τρίτες χώρες (πρότυπο πρωτόκολλο όσον αφορά την τελωνειακή συνεργασία15), ιδίως με τις υποψήφιες προς ένταξη χώρες, δεδομένης της ανάπτυξης της απάτης και της εμπλοκής διεθνών δικτύων οργανωμένου εγκλήματος, που συχνά έχουν έδρα εκτός των συνόρων της Κοινότητας. 1. 1. 3 Η επιτόπια δικαστική συνεργασία Η απάτη είναι συχνά διακρατική. Αυτό προκαλεί κατακερματισμό των διώξεων και των αποδεικτικών στοιχείων, καθώς υπάρχουν 15 εθνικές διαδικασίες, ενώ οι ίδιοι οι δράστες απάτης είναι σε θέση να ενεργούν σε πραγματικό χρόνο, στηριζόμενοι σε διεθνή δίκτυα εγκλήματος, και χρησιμοποιώντας την τεχνολογική ανάπτυξη των τομέων της πληροφορικής και της τηλεματικής. Υπό αυτές τις συνθήκες, δεν είναι πλέον δυνατόν να 10 Κανονισμός (EOK, Ευρατόμ) 1552/89 του Συμβουλίου όσον αφορά τους παραδοσιακούς ιδίους πόρους (ΕΕ L 155 της 7. 6. 1989)· κανονισμός (Ε0Κ)595/91 του Συμβουλίου όσον αφορά το ΕΓΤΠΕ-τμήμα Εγγυήσεων (ΕΕ L 67 της 14. 3. 1991)· κανονισμός (EOK) 4253/88 του Συμβουλίου όσον αφορά τις διαρθρωτικές πολιτικές (ΕΕ L 374 της 31. 12. 1988) και κανονισμός (ΕΚ) 1681/94 της Επιτροπής (ΕΕ L178 της 12. 7. 1994) περί του αναλυτικού καθορισμού των λεπτομερειών των κοινοποιήσεων· κανονισμός (ΕΚ) 1164/94 του Συμβουλίου (άρθρο 12) περί της ιδρύσεως του Ταμείου Συνοχής (ΕΕ L 130 της 25. 5. 1994) και κανονισμός (ΕΚ) 1831/94 της Επιτροπής (ΕΕ L 191 της 27. 7. 1994) περί του αναλυτικού καθορισμού των λεπτομερειών των κοινοποιήσεων· κανονισμός (EOK) 1468/81 του Συμβουλίου όσον αφορά τις λεπτομέρειες κοινοποίησης πληροφοριών σχετικών με τον τελωνειακό και τον γεωργικό τομέα, στο πλαίσιο της αμοιβαίας συνδρομής (ΕΕ L 144 της 2. 6. 1981). ' * Οπως υποστηρίζει εξάλλου το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις συστάσεις της επιτροπής του προσωρινής έρευνας όσον αφορά τα καθεστώτα διαμετακόμισης ("Τελική έκθεση και συστάσεις", έγγρ. ΕΚ 220 895/οριοτ. ), Βλ. και το κεφάλαιο 5. 3. 1. 2. , σελ 43. 1* Σύμβαση της 26. 7. 1995 για τη δημιουργία ευρωπαϊκής αστυνομικής υπηρεσίας, ΕΕ C 316 της 27. 11. 1995. 13 Βλ. κεφ. 2. 4. 1. 1. , σελ 15. " Σύστημα SCENT, βλ. κεφ. 5. 5. 1. όσον αφορά την αμοιβαία διοικητική συνδρομή, σελ 45. *5 Πρωτόκολλο για την αμοιβαία διοικητική συνδρομή σε τελωνειακά θέματα. θ περιοριζόμαστε στους όρους των ισχυουσών διαδικασιών. Η συνδρομή της Επιτροπής, με τους εμπειρογνώμονες σε ποινικά θέματα τους οποίους διαθέτει, οι ανταλλαγές πληροφοριών μεταξύ των εξουσιοδοτημένων υπηρεσιών της και των δικαστικών αρχών των κρατών μελών αποτελούν το διάγραμμα μιας λύσης η οποία, στις υποθέσεις αυτές, πρέπει αναγκαστικά να περάσει μέσα από το συντονισμό στο επίπεδο της Ένωσης (κοινό πεδίο ποινικοποίησης). Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο από πλευράς του, μέσω του προέδρου του Klaus Hansen, με την ευκαιρία της διακοινοβουλευτικής συνόδου σχετικά με την καταπολέμηση της απάτης, που οργανώθηκε με πρωτοβουλία της επιτροπής δημοσιονομικού ελέγχου του Κοινοβουλίου στις 23 και 24 Απριλίου 1996, προώθησε την ιδέα ενός ευρωπαϊκού δικαστικού χώρου, με σαφείς και καθορισμένους στόχους, χώρου ο οποίος να αναλάβει την ιδιαίτερη ευθύνη των κοινοτικών οργάνων όσον αφορά την προστασία των χρημάτων του ευρωπαίου φορολογούμενου. Στο πλαίσιο αυτό, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή μια μελέτη για την υλοποίηση ενός Corpus Juris το οποίο θα περιλάμβανε ποινικές διατάξεις για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης16. Σε αυτή τη βάση, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρόβλεψε τη διοργάνωση, για το πρώτο εξάμηνο του 1997, μιας σειράς πρωτοβουλιών ώστε να ξεκινήσει μια μεγάλη συζήτηση για το ζήτημα "προς έναν ευρωπαϊκό δικαστικό χώρο"17. 1. 2 Εξέλιξη προστασία των ευρωπαίων φορολογουμένων οικονομικής της παρακολούθησης: αποτελεσματικότερη Η κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ των διαφόρων διαχειριστών και διατακτών στην Επιτροπή, καθώς και η απουσία ενιαίου νομικού πλαισίου όσον αφορά τις κοινοποιήσεις των εθνικών αρχών, έθεσαν το πρόβλημα της υλοποίησης ενός συστηματικού και αποτελεσματικού οικονομικού ελέγχου στο κοινοτικό επίπεδο. Η θέσπιση νέων κανονισμών όσον αφορά την κοινοποίηση και την εφαρμογή των συστάσεων της ομάδας προσωπικών αντιπροσώπων (GRP)18, στο πλαίσιο της εφαρμογής του SEM 2000, θα επιτρέψουν τη βελτίωση της διαφάνειας και τον αποτελεσματικότερο συντονισμό του συνόλου των φορέων που είναι επιφορτισμένοι με την ανάκτηση του χρήματος που έχει εκτραπεί από τον προορισμό του. Αυτή η αμοιβαία υποχρέωση, μεταξύ των κρατών μελών και της Επιτροπής, όσον αφορά τη διαφάνεια, αναμένεται να επιτρέψει τόσο στα κράτη μέλη όσο και στην Επιτροπή την αποτελεσματικότερη εξασφάλιση της δικής τους οικονομικής αρμοδιότητας, στον τομέα των παραδοσιακών ιδίων πόρων αλλά και στους τομείς των δαπανών. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα είναι έτσι καλύτερα σε θέση να εξασφαλίσουν την τακτική παρακολούθηση των καθορισμένων υποχρεώσεων, ώστε να προσδιορίσουν τις αρμοδιότητες τους στον οικονομικό τομέα και, ενδεχομένως, να προβλέψουν τις νομοθετικές πρωτοβουλίες οι οποίες πρέπει να αναληφθούν για την αποτελεσματική και περισσότερο ομοιογενή είσπραξη των αχρεωστήτως καταβληθέντων ή των διαφυγόντων ποσών. 1 " Τα συμπεράσματα της μελέτης αυτής διαβιβάσθηκαν στην Επιτροπή από μια επιστημονική ομάδα υψηλού επιπέδου. 17 18 Η υπόθεση αυτή προβλέπεται και από μια ομάδα επτά ευρωπαίων δικαστών, που γνωρίζουν σε βάθος τα ζητήματα τα οποία συνδέονται με την καταπολέμηση του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος. Η επιχειρηματολογία των δικαστών αυτών στοχεύει στο να αποδείξει τη συνολική ακαταλληλότητα των ισχυόντων μέσων (ειδικότερα της ποινικής αλληλοβοήθειας) απέναντι στην απειλή (βλ. "La justice ou le Chaos. L' appel de Genève", βιβλίο συνεντεύξεων, του Denis Robert, εκδ. Stock, Οκτώβριος 1996). H Επιτροπή πρότεινε τη σύγκληση της ομάδας προσωπικών αντιπροσώπων (GRP) των κρατών μελών, πρωτοβουλία η οποία υποστηρίχθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Μαδρίτης το Δεκέμβριο 1995. Τα κράτη μέλη έδειξαν ότι είναι έτοιμα να αναλάβουν τις ευθύνες τους στην προσπάθεια αυτή, που έχει ως στόχο τη δημοσιονομική διαχείριση της Ένωσης στις διάφορες συνιστώσες της. Πολλοί εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου συμμετείχαν επίσης σε ορισμένες πλευρές του προβληματισμού. Η ομάδα αυτή, της οποίας η αποστολή είναι συμβουλευτική και είναι εξουσιοδοτημένη με τη διατύπωση συστάσεων, συνήλθε έξ^ φορές το 1996 και το Δεκέμβριο του 1£96 υπέβαλε τα πρώτα συμπεράσματα της στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δουβλίνο^, που τα ενέκρινε σχεδόν στο σύνολο τους. Οι συστάσεις που αφορούν νομοθετικές διατάξεις που το 1997 θα αποτελέσουν αντικείμενο διαβούλευσης των επιτροπών των διαρθρωτικών ταμείων (όπου συμμετέχουν οι αντιπροσωπείες των κρατών μελών και της Επιτροπής). "~~ 9 Η είσπραξη αποτελεί μια θεμελιώδη υποχρέωση, είναι η λογική και απαραίτητη συνέχεια του επιτόπιου έργου το οποίο κατέληξε στον εντοπισμό μιας παρατυπίας ή μιας περίπτωσης απάτης. Είναι επίσης μία από τις παραμέτρους επιτυχίας της προσπάθειας για την καταπολέμηση της απάτης. Αντιπροσωπεύει ένα απλό μέτρο επανόρθωσης. Πράγματι, θα ήταν ακατανόητο για τον ευρωπαίο φορολογούμενο οι ένοχοι απάτης να διατηρούν τους καρπούς των διαφυγόντων ή αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, ενώ το δημόσιο χρήμα έχει υποστεί ζημία. Στο εξής, σε όλους τους κλάδους, τα κράτη μέλη υποχρεούνται ταυτόχρονα να κοινοποιούν τις παρατυπίες τις οποίες εντοπίζουν, αλλά και τις διατάξεις μέσω των οποίων εξασφαλίζεται ότι αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους για την είσπραξη. * Στον τομέα των ιδίων πόρων Η τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) 1552/89 του Συμβουλίου περιλαμβάνει τη μόνιμη ενημέρωση της κατάστασης των εισπράξεων που πραγματοποιούνται από τα κράτη μέλη στις περιπτώσεις απάτης και παρατυπιών. Η Επιτροπή19 προβλέπεται στο εξής να είναι σε θέση να γνωρίζει μονίμως την κατάσταση της είσπραξης των διαφυγόντων πόρων της, και να συνιστά τα μέτρα τα οποία, κατά την άποψη της, είναι κατάλληλα για τη διόρθωση των ανεπαρκών εθνικών ενεργειών. Επιπροσθέτως, προτίθεται να προτείνει ορισμένες τροπολογίες στον κανονισμό (ΕΟΚ, Ευρατόμ) 1552/89 του Συμβουλίου, προκειμένου να αποσαφηνιστούν οι διατάξεις που αφορούν την είσπραξη και τις αρμοδιότητες των κρατών μελών. Εξάλλου, η Επιτροπή καθιέρωσε ένα σύστημα παρακολούθησης μέσω της χρήσης δειγμάτων από ορισμένες περιπτώσεις απάτης και παρατυπιών στον τομέα των παραδοσιακών ιδίων πόρων που διακυβεύουν ιδιαιτέρως μεγάλα ποσά20 τα οποία, συνολικά, αντιπροσωπεύουν πάνω από τα τρία τέταρτα των διακυβευόμενων ποσών στις περιπτώσεις που έχουν κοινοποιηθεί από τα κράτη μέλη δυνάμει του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) 1552/89 του Συμβουλίου21. * Στον τομέα του El Ί11Ε- Τμήμα Εγγυήσεων Η διαδικασία εκκαθάρισης των λογαριασμών ενισχύθηκε και έγινε διαφανέστερη, έπειτα από μία αποσαφήνιση των εσωτερικών μηχανισμών. Έτσι, εξασφαλίζεται καλύτερα ότι όντως υλοποιήθηκαν οι ενέργειες που χρηματοδοτούνται από τα ταμεία, καθώς και η κανονικότητα της εκτέλεσης. Τα διακυβευόμενα ποσά στις περιπτώσεις απάτης ή παρατυπίας υπολογίζονται προσεκτικά και παρακολουθούνται καλύτερα. Ως εκ τούτου, η διαδικασία εκκαθάρισης ωθεί στην προσαρμογή των εθνικών μηχανισμών ελέγχου, έτσι ώστε να εξασφαλίζεται και η αποτελεσματικότερη πρόληψη. Εξάλλου, η Επιτροπή έχει προβλέψει την καθιέρωση ειδικών λογιστικών βιβλίων στο γεωργικό τομέα, κατά το πρότυπο των ισχυόντων στον τομέα των παραδοσιακών ιδίων πόρων όσον αφορά τα δικαιώματα προς είσπραξη. * Στον τομέα των διαρθρωτικών ενεργειών Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη επιδόθηκαν σε αναλυτικές εργασίες για να διαλύσουν κάποια σύγχυση ή ορισμένες αποκλίσεις κατά την ερμηνεία των κριτηρίων καταλογισμού των δαπανών στα προγράμματα κοινοτικής χρηματοδότησης. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 4253/88 του Συμβουλίου, καθορίζεται σαφώς η υποχρέωση των κρατών μελών τόσο να κοινοποιούν τις περιπτώσεις παρατυπίας όσο και να εισπράττουν τα διακυβευόμενα ποσά Μένει εντούτοις να διευκρινιστούν οι όροι υπό τους οποίους τα κράτη μέλη, έχοντας ικανοποιήσει αυτές τις θεμελιώδεις υποχρεώσεις, μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα ανακτηθέντα ποσά, επαναδιαθέτοντάς τα σε άλλα σχέδια, όπου δεν έχουν διαπραχθεί παρατυπίες. Κατά τον ίδιο τρόπο, στάθηκε απολύτως απαραίτητο να διευκρινιστούν και να γίνουν περισσότερο γνωστές οι αρμοδιότητες και οι υποχρεώσεις των κρατών μελών, καθ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας διάθεσης, διαχείρισης και ελέγχου των διαρθρωτικών ταμείων, υπενθυμίζοντας ότι η κυριότερη αρμοδιότητα όσον αφορά τους ελέγχους εναπόκειται στο εθνικό επίπεδο. Κυρίως με αυτό το στόχο η Επιτροπή αποφάσισε να ετοιμάσει έναν κανονισμό που θα εφαρμοστεί δυνάμει του 19 20 Που επεδίωκε αυτή τη βελτίωση του περιεχομένου των κοινοποιήσεων των κρατών μελών από τις 11. 12,1992, ημερομηνία κατάθεσης της πρότασης κειμένου. Μέθοδος παρακολούθησης μέσω δειγμάτων (δείγμα "Β1994"), βλ. ετήσια έκθεση "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1994, σελ. 71 κ. εξ. Βλ. επίσης το κεφάλαιο 2. 5. 1, σελ 19. 21 Βλ. κεφ. 5. 1. , σελ 40. 10 άρθρου 23 παράγρ 1 του κανονισμού (ΕΟΚ) 4253/88 του Συμβουλίου, όσον αφορά τους όρους ελέγχου που πρέπει να διεξάγουν τα κράτη μέλη. Μένει επίσης να εξετασθεί το ερώτημα ποια μέτρα θα έπρεπε να θεσπισθούν κατά οιουδήποτε κράτους μέλους το οποίο δεν θα πληρούσε τις υποχρεώσεις του (στην ίδια κατεύθυνση του αιτήματος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Μαδρίτης του Δεκεμβρίου 1995 που αποσκοπεί στο να επεκτείνει την αρχή της εκκαθάρισης σε άλλους κλάδους, σύμφωνα με το παράδειγμα των όσων ισχύουν στο γεωργικό τομέα). Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή θα διευκρινίσει τους όρους υπό τους οποίους προτίθεται να πραγματοποιήσει τις καθαρές διορθώσεις, ενδεχομένως εφάπαξ, εφαρμόζοντας πλήρως για το σκοπό αυτό τις δυνατότητες τις οποίες προσφέρουν τα άρθρα 23 και 24 του κανονισμού (ΕΟΚ) 4253/88 του Συμβουλίου. Το αποτέλεσμα αυτών των διαφόρων μέτρων θα φανερωθεί με το πέρασμα του χρόνου. Μία πρόσθετη δυσκολία έγκειται εντούτοις στο γεγονός ότι οι διάφορες ενέργειες είσπραξης που διεξάγονται από τα κράτη μέλη μπορούν να τεθούν σε κίνδυνο εξαιτίας της πολλαπλότητας και της ποικιλομορφίας των προσφυγών, καθώς και εξαιτίας της βραδύτητας των διοικητικών και δικαστικών διαδικασιών. Η εφαρμογή των αποφάσεων που στοχεύουν στην πραγματική είσπραξη των οφειλόμενων ποσών αποτελεί ακόμη λεπτότερη υπόθεση στην περίπτωση πράξεων διασυνοριακού χαρακτήρα. Αυτά τα επανορθωτικά μέτρα δεν έχουν το αποτρεπτικό αποτέλεσμα των κυρώσεων. Εξάλλου, χρειάζεται η καλύτερη αξιολόγηση της νομοθεσίας, ώστε να βελτιωθεί αυτή στις πλευρές της που την καθιστούν "ευάλωτη" από την απάτη, και να ενισχυθεί ταυτόχρονα η είσπραξη καθώς και το πλαίσιο επιβολής του νόμου. 1. 3 Η βελτίωση της κοινοτικής νομοθεσίας: αποτελεσματικότερη προσαρμογή της διαδικασίας λήψεως αποφάσεων και του νομοθετικού πλαισίου, με στόχο την αποτελεσματικότερη πρόληψη Με τη θέσπιση ομοιογενέστερων μέσων ελέγχου και κυρώσεων, θεωρείται σημαντικό να βελτιωθεί προκαταβολικά η δημοσιονομική διαχείριση και η ανθεκτικότητα των κειμένων ως προς την απάτη, προς την κατεύθυνση των πεδίων προβληματισμού τα οποία προκύπτουν από τη συγκριτική ανάλυση των εθνικών διατάξεων που έχουν θεσπισθεί για την εφαρμογή του άρθου 209Α ΕΚ, η οποία υπεβλήθη στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Μαδρίτης το 199522. • Αυτή η συγκριτική ανάλυση υπογράμμισε ότι η καταπολέμηση της απάτης πρέπει να συνοδεύεται από ένα σκέλος αποτελεσματικής πρόληψης. Στο πλαίσιο του προγράμματος SEM 2000, η Επιτροπή ενέκρινε το 1996 νέα εσωτερικά μέτρα, με στόχο να ασκήσει ευρύτερη "εποπτεία" ως προς τη διαπερατότητα των νομοθετικών κειμένων και των αποφάσεων που άμεσα ή έμμεσα έχουν δημοσιονομικές επιπτώσεις. Το αδιαπέραστο των κειμένων ως προς την απάτη πρέπει να εφαρμοστεί στα ισχύοντα κείμενα, όσο και τις νέες προτάσεις23. Η ομάδα προσωπικών αντιπροσώπων επέμεινε στο γεγονός ότι οι προσπάθειες αυτές θα ήταν μάταιες χωρίς την αυξημένη επαγρύπνηση εκ μέρους του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, επ' ευκαιρία των διαφόρων σταδίων λήψεως αποφάσεων της νομοθετικής διαδικασίας. Οι τροπολογίες που θα μπορούσαν να εξασθενήσουν ή να εισαγάγουν στοιχεία τα οποία θα μπορούσαν να αφήσουν εμμέσως το περιθώριο για παρατυπίες ή απάτες, όπως για παράδειγμα κατά την επεξεργασία τελικών συμβιβασμών, πρέπει να αποφευχθούν. Η Επιτροπή επισήμανε ότι θα θέτει τη μέριμνα αυτή μεταξύ των σημαντικότερων πολιτικών προτεραιοτήτων της πριν από την τελική έκδοση ενός νομικού κειμένου. 11 Εγγρ. COM(95)556 τελικό. Βλ. ετήσια έκθεση "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1995, σελ. 36 κ. εξ. 23 Καθιέρωση ενός ελέγχου εχ των προτέρων για την εξέταση των κειμένων πριν από την υποβολή τους orjb Συμβούλιο και οργάνωση ενός ελέγχου εκ των υστέρων για τα ήδη ισχύοντα κείμενα, για τα οποία θα έχει διαπιστωθεί ότι είναι ιδιαίτερα ευάλωτα από την απάτη. 11 • Η πορεία που έχει ως στόχο να απλουστεύσει και να καταστήσει διαφανέστερες τις διαδικασίες λήψεως αποφάσεων, παρακολούθησης, διαχείρισης και πληρωμής προς τους δικαιούχους συμβάλλει στη μείωση των πιθανών πηγών της κακής χρήσης των κεφαλαίων, της αδιαφάνειας και της ύπαρξης παρατυπιών που θα μπορούσαν να προκύψουν. Στις προσπάθειες αυτές θα συμμετέχουν επίσης και τα κράτη μέλη. Ορισμένες άλλες συστάσεις της ομάδας προσωπικών αντιπροσώπων έχουν επίσης αντίκτυπο στην πρόληψη των παρατυπιών και της απάτης. Πρόκειται π. χ. για: τη βελτίωση της διαχείρισης των πολιτικών της Ένωσης ως τέτοιων, ειδικότερα εκείνων των οποίων η &α#είριση έχει ανατεθεί στα κράτη μέλη- τη συνέχιση των προσπαθειών που έχουν επιτρέψει τη βελτίωση των δραστηριοτήτων ελέγχου (δημοσιονομικού ελέγχου) οι οποίες διεξάγονται από την Επιτροπή, από το Ελεγκτικό Συνέδριο και από τα Κράτη μέλη. • Ειδικότερα, στον τελωνειακό τομέα, το πρόγραμμα Τελωνείο 2000 συμβάλλει στη διεξαγωγή ενεργειών που στοχεύουν να θέσουν τέλος στις υπάρχουσες ανεπάρκειες κατά τη διαχείριση της τελωνειακής ένωσης. Οι ενέργειες αυτές έγκεινται: στη βελτίωση της δυνατότητας εφαρμογής και της ορθής εφαρμογής της νομοθεσίας- στην ανάπτυξη ισχυρών δεσμών με τρίτες χώρες, ως απαραίτητο στοιχείο της τελωνειακής πολιτικής 1. 4 Η ενίσχυση των κυρώσεων: αποτελεσματικότερη αποτροπή Σε καμιά περίπτωση η απόδοση των ποσών δεν έχει το χαρακτήρα κύρωσης. Απλώς αποκαθιστά την ακριβοδικία απέναντι στον φορολογούμενο, επιφορτίζοντας με το οικονομικό βάρος της απάτης και των παρατυπιών τους ενόχους οικονομικούς παράγοντες. Αυτά τα μέτρα επανόρθωσης δεν έχουν χαρακτήρα τιμωρίας, πρέπει να συνοδεύονται από κατασταλτικές κυρώσεις, διοικητικές ή ποινικές, των οποίων το αποτρεπτικό αποτέλεσμα είναι πλέον σαφές. Για να προχωρήσουμε προς το στόχο μιας ισοδύναμης, παντού μέσα στην Κοινότητα, προστασίας των κοινοτικών οικονομικών και να αποφύγουμε τη διαμόρφωση ζωνών ελάχιστης επιβολής του νόμου, πρέπει να φθάσουμε, όσον αφορά τις κυρώσεις, σε ένα συγκρίσιμο επίπεδο, παντού μέσα στην Ένωση. Ο κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ) 2988/95 του Συμβουλίου όσον αφορά την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων έχει προβλέψει ένα ενιαίο πλαίσιο για την επιβολή κοινοτικών διοικητικών κυρώσεων, που απηχεί τη δράση η οποία συνεχίστηκε στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής. Στον τελωνειακό τομέα, η τρέχουσα μελέτη της κατάστασης θα καταλήξει σε ένα ομοιογενέστερο σύστημα τελωνειακών διοικητικών κυρώσεων. Τα αποτελέσματα των συμπληρωματικών εργασιών όσον αφορά την κατάσταση εφαρμογής του άρθρου 209Α ΕΚ θα επιτρέψουν τον εμπλουτισμό της συγκριτικής ανάλυσης που έχει ζητήσει το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τον προσανατολισμό των πρωτοβουλιών της Επιτροπής σε όλους τους τομείς των δαπανών24. Πλάι σε αυτό το πεδίο των διοικητικών κυρώσεων, η αποτίμηση της συμβατότητας των εθνικών ποινικών κυρώσεων επέτρεψε στην Επιτροπή να διαπιστώσει την έκταση των αποκλίσεων. Η Επιτροπή πρότεινε πρωτοβουλίες στο πλαίσιο του τίτλου VI της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση για την προσέγγιση των ποινικών μηχανισμών των κρατών μελών. II υπογραφή της σύμβασης για την ποινική προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων το 1995 και η υπογραφή του πρώτου πρωτοκόλλου της σύμβασης, σχετικά με τη δωροδοκία, το 1996, αποτελούν σημαντική πρόοδο. Τα μέσα αυτά προβλέπουν την 24 Βλ. υποσημείωση αριθ. 22, σελ. 11. 12 ποινικοποίηση της απάτης εις βάρος του προϋπολογισμού της Ένωσης, παντού στην Κοινότητα. Για να έχει όμως νόημα αυτή η πρόοδος, τα μέσα αυτά μένει ακόμη να επικυρωθούν από τα εθνικά κοινοβούλια. Αυτό, μαζί με την καθιέρωση μιας κοινής και αποτελεσματικής ποινικοποίησης της απάτης, θα διευκολύνει την καθιέρωση της αποτελεσματικής δικαστικής συνεργασίας και την εφαρμογή ποινικών κυρώσεων ισοδύναμων μεταξύ των κρατών μελών. Σε αυτή τη βάση και δυνάμει του κανονισμού επιτόπιων ελέγχων και εξακριβώσεων (αποδεικτική δύναμη των διαπιστώσεων της Επιτροπής στο ποινικό δικαστήριο), το συμπληρωματικό πρωτόκολλο της σύμβασης για την ποινική προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων25, το οποίο τελεί υπό διαπραγμάτευση, θα παράσχει ένα νομικό πλαίσιο στη συνδρομή της Επιτροπής όσον αφορά την ισοδύναμη ποινική αντιμετώπιση των υποθέσεων, παντού μέσα στην Κοινότητα. 2. ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΑΥΣΕΙΣ26 Στόχος του κεφαλαίου αυτού είναι να παρουσιάσει μία λεπτομερή ανάλυση των στοιχείων που έχει στην κατοχή της η Επιτροπή, η οποία επιτρέπει να επισημανθούν συγκεκριμένα στοιχεία προκειμένου να εκτιμηθεί το εύρος του φαινομένου και να συναχθούν συμπεράσματα για τις μελλοντικές ενέργειες. 2. 1 Η κατάσταση το 1996 Στον τομέα των παραδοσιακών ιδίων πόρων, ο αριθμός των περιπτώσεων παρατυπιών και απάτης που επισημάνθηκαν το 1996 μειώθηκε σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ αυξήθηκε η δημοσιονομική επίπτωση τους. Το 1996, διαπιστώθηκαν από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή περίπου 2. 060 περιπτώσεις παρατυπιών ή απάτης που αντιστοιχούσαν σε 787 εκατ. ECU (πίνακας 1). Τα αριθμητικά αυτά στοιχεία βασίζονται στα αποτελέσματα των ερευνών που διεξήγε η UCLAF σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, στις ανακοινώσεις των κρατών μελών που πραγματοποιήθηκαν κατά το πρώτο εξάμηνο του 1996 καθώς και σε παρέκταση των ανακοινώσεων αυτών για το δεύτερο εξάμηνο του 1996. Πράγματι, σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1552/89 του Συμβουλίου, που ίσχυε το 1996, τα κράτη μέλη ανακοίνωναν τις επισημανθείσες περιπτώσεις δύο μόνο φορές το χρόνο. Από το 1997, μετά την τροποποίηση του εν λόγω κανονισμού27 επιβάλλεται στα κράτη μέλη η υποχρέωση να ανακοινώνουν ανά τρίμηνο (περιπτώσεις που ανακαλύπτονται και ενημέρωση με νέα στοιχεία), γεγονός που θα επιτρέψει στο μέλλον την άσκηση αποτελεσματικότερης παρακολούθησης και την κοινοποίηση των αριθμητικών στοιχείων που αφορούν ένα ολόκληρο έτος. Στον τομέα των δαπανών του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων, τόσο ο αριθμός των περιπτώσεων που έχουν ανιχνευθεί από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή όσο και η επίπτωση τους στον προϋπολογισμό αυξήθηκε σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Το 1996, επισημάνθηκαν περισσότερες ,από 2100 περιπτώσεις και η δημοσιονομική τους επίπτωση ανερχόταν σε 346 εκατ. ECU (πίνακας 2). , ^ Στον τομέα των δαπανών για τις διαρθρωτικές ενέργειες, η αύξηση σε σχέση με το έτος 1995 είναι ακόμη σημαντικότερη. Το 1996, τα κράτη μέλη και η Επιτροπή ανίχνευσαν 385 περιπτώσεις των οποίων η δημοσιονομική επίπτωση ανήλθε σε 152 εκατ. ECU (πίνακας 3). 25 Βλ. κεφ. 6. 2. 2. , σελ 50. 2° Όλοι οι πίνακες και οι γραφικές παραστάσεις βρίσκονται στο παράρτημα. 27 Βλέπε το κεφάλαιο 5. 1 σελίδα 40. 13 Τέλος, στον τομέα των άμεσων δαπανών28, η Επιτροπή επεσήμανε 42 περιπτώσεις που αντιστοιχούν σε 16 εκατ. ECU (πίνακας 4). 2. 2 Οι τάσεις 2. 2. 1 Οι παραδοσιακοί ίδιοι πόροι Εάν συγκριθεί η κατάσταση του 1996 με τις αντίστοιχες των προηγουμένων ετών, διαπιστώνεται ότι ο αριθμός των περιπτώσεων που ανιχνεύθηκαν παρουσιάζει ελαφρά μείωση σε σχέση με τα έτη 1994 και 1995, ενώ η δημοσιονομική επίπτωση των εν λόγω περιπτώσεων συνεχίζει να αυξάνεται. Η μέση δημοσιονομική επίπτωση των περιπτώσεων που ανακοινώθηκαν από τα κράτη μέλη (περίπου 140. 000 ECU το 1996 έναντι 130. 000 ECU το 1995) που είναι κατ'αρχάς υπεύθυνα για τη συγκέντρωση των παραδοσιακών ιδίων πόρων, είναι και πάλι σαφώς χαμηλότερη εκείνων που διεκπεραιώθηκαν από την Επιτροπή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, των οποίων η επίπτωση από 1,6 εκατ. ECU το 1995 ανήλθε σε 2,3 εκατ. ECU το 1996. Αυτό αντικατοπτρίζει τη συγκέντρωση των προσπαθειών της Επιτροπής στις μεγάλες κατηγορίες οργανωμένου εγκλήματος που περιλαμβάνουν τα διασυνοριακά δίκτυα που διαφεύγουν τη φορολογία για τα "ευαίσθητα" κυρίως προϊόντα, εκείνα δηλαδή που υπόκεινται σε υψηλούς δασμούς και φόρους, όπως τα τσιγάρα. Εάν ληφθούν υπόψη και τα ποσά που διαφεύγουν στις χρηματοοικονομικές ροές, (πίνακας 5), η επίπτωση είναι πολύ μεγαλύτερη όσον αφορά τους παραδοσιακούς ιδίους πόρους (που αντιπροσωπεύουν περίπου το 17% του συνόλου των πόρων του προϋπολογισμού) σε σχέση με τις δαπάνες για τις "διαρθρωτικές ενέργειες και ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων" (που αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 80% του συνόλου των δαπανών του προϋπολογισμού). 2. 2. 2 Οι δαπάνες Στον τομέα των δαπανών του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων, ο αριθμός των περιπτώσεων που ανιχνεύθηκαν αυξήθηκε σημαντικά, ενώ η συνολική δημοσιονομική επίπτωση τους παρέμεινε κάτω από το επίπεδο του 1994, παρόλο που αυξήθηκε σε σχέση με το 1995. Αυτό επιβεβαιώνει ότι τα συστήματα επισήμανσης των κρατών μελών καθίστανται όλο και πιο αποδοτικά, ενώ παράλληλα αντικατοπτρίζει τα αποτελέσματα των μέτρων που λήφθηκαν στα πλαίσια της μεταρρύθμισης της κοινής γεωργικής πολιτικής. Αφετέρου, η εξέλιξη αυτή αποδεικνύει ότι ένας περιορισμένος αριθμός ιδιαίτερα σημαντικών περιπτώσεων (όπως το 1994 στον τομέα των δημητριακών) μπορεί να επηρεάσει τα εν λόγω αριθμητικά στοιχεία με καθοριστικό τρόπο. Η πιο σημαντική αύξηση του αριθμού των περιπτώσεων που ανακοινώθηκαν από τα κράτη μέλη (+50%) καθώς και της συνολικής δημοσιονομικής επίπτωσης (που υπερδιπλασιάστηκε σε σχέση με το 1995) παρατηρείται στον τομέα των διαρθρωτικών ενεργειών. Πρέπει να υπενθυμιστεί σχετικά ότι το σύστημα ανακοίνωσης έχει τεθεί σε ισχύ από το 1994 και ότι από το ίδιο έτος κατέστη δυνατόν να ξεκινήσουν οι επιτόπιες επιχειρησιακές δραστηριότητες της αρμόδιας υπηρεσίας της Επιτροπής. 28 Οι "άμεσες δαπάνες" είναι δαπάνες από τις οποίες επωφελούνται οι δικαιούχοι υπό μορφή συμβάσεων τις οποίες διαχειρίζεται και ελέγχει άμεσα η Επιτροπή (παράδειγμα: οι τομείς της έρευνας, της ενέργειας, του περιβάλλοντος. ), χωρίς αυτό να συνεπάγεται κανονιστικές υποχρεώσεις εκ μέρους των κρατών μελών. 14 2. 3 Οι πηγές πληροφόρησης Οι επίσημες ανακοινώσεις των κρατών μελών, βάσει των τομεακών κανονισμών, παραμένουν μια σημαντική πηγή πληροφόρησης σχετικά με τις περιπτώσεις παρατυπιών και απάτης. Το 1996, ανακοινώθηκαν 1950 περιπτώσεις παρατυπιών στον τομέα των παραδοσιακών ιδίων πόρων και 2241 περιπτώσεις στους τομείς των έμμεσων δαπανών (ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων και διαρθρωτικές ενέργειες). Οι ανακοινώσεις των κρατών μελών καλύπτουν το ήμισυ μόνο της συνολικής δημοσιονομικής επίπτωσης των περιπτώσεων παρατυπιών και απάτης που επισημάνθηκαν το 1996. Αυτό υποδηλώνει ότι οι σημαντικές περιπτώσεις και ιδίως αυτές που έχουν σχέση με το οργανωμένο έγκλημα, ξεπερνούν το πλαίσιο δράσης ενός κράτους μέλους και η Επιτροπή είναι συχνά η μόνη αρχή που μπορεί να προσδιορίσει και να καθορίσει τις επιπτώσεις τους καθώς και να συντονίσει τις έρευνες για αντίστοιχες περίπλοκες διασυνοριακές περιπτώσεις. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 745/96 της Επιτροπής σχετικά με τους όρους εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1469/95 του Συμβουλίου που θεσπίζει τον "μαύρο κατάλογο", τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 1996. Ο αριθμός των ανακοινώσεων προς την Επιτροπή στα πλαίσια του έτους 1996 ήταν λοιπόν πολύ περιορισμένος. Ο κανονισμός αυτός αναμένεται να έχει πλήρη αποτελέσματα από το 1997, δηλαδή μετά από την έγκριση των τεχνικών όρων εφαρμογής του, μετά την προσαρμογή των δομών στα κράτη μέλη και τη θέση σε εφαρμογή ενός μηχανοργανωμένου συστήματος καταχώρησης και επεξεργασίας των δεδομένων από την Επιτροπή. Το "Πράσινο Τηλέφωνο" απετέλεσε και πάλι μια ενδιαφέρουσα συμπληρωματική πηγή πληροφοριών. Ο αριθμός των κλήσεων που καταχωρήθηκαν το 1996 ανέρχεται στο ίδιο σχεδόν επίπεδο με το 1995 (περίπου 4000 κλήσεις). Σαράντα δύο κλήσεις οδήγησαν σε διεξοδικές έρευνες, κυρίως στους τομείς των παραδοσιακών ιδίων πόρων και των διαρθρωτικών ενεργειών. 2. 4 Αναλύσεις κατά τομείς 2. 4. 1 Οι παραδοσιακοί ίδιοι πόροι 2. 4. 1. 1 Ο τομέας της διαμετακόμισης Η Επιτροπή είχε επιστήσει επανειλημμένα την προσοχή στην ανησυχητική κατάσταση που επικρατεί στο καθεστώς της διαμετακόμισης29. Το 1996, το εν λόγω καθεστώς αποτέλεσε το αντικείμενο της πρώτης ερευνητικής επιτροπής που συγκροτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο βάσει του άρθρου 138Γ της συνθήκης ΕΚ30, και παράλληλα αναδείχθηκε σε κύριο τομέα δραστηριότητας για την Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Εξάλλου η θέση σε εφαρμογή ενός μηχανοργανωμένου συστήματος προηγούμενης πληροφόρησης (Early Warning System), στα τέλη του Μαΐου 1996, το οποίο αφορά τα "ευαίσθητα προϊόντα"31, καθιστά δυνατή την καλύτερη παρακολούθηση των συναλλαγών και την ταχύτερη επιτόπια παρέμβαση. Η ανταλλαγή πληροφοριών για τις συναλλαγές διαμετακόμισης που αφορούν προϊόντα του είδους αυτού αυξήθηκε με θεαματικό τρόπο. Από τη θέση σε εφαρμογή του νέου μέσου πληροφόρησης, ανταλλάχθηκαν ουσιαστικά 30. 000 90, •" Βλέπε ετήσια έκθεση "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1995, σελίδα 83-84. 30 Βλέπε το κεφάλαιο 5. 3. 1. 2, σελίδα 43. Βλέπε επίσης την ετήσια έκθεση "Καταπολέμηση της απάτης για το 1995. σελίδα 32. -11 Προϊόντα στα οποία επιβάλλεται ο μεγαλύτερος φόρος κατά την εισαγωγή τους στην Κοινότητα ή τα οποία έχουν ως συνέπεια ιδιαίτερα υψηλές επιστροφές κατά την εξαγωγή προς τρίτες χώρες. 15 μηνύματα, που αφορούν ατομικές αποστολές. Τα μηνύματα αυτά επιτρέπουν την έγκαιρη παρακολούθηση των συναλλαγών στις οποίες έχει ενδεχομένως σημειωθεί απάτη και ορισμένα από αυτά συνέβαλαν, το 1996, στην εξάρθρωση δικτύων που ευθύνονται για τη μη εφαρμογή του καθεστώτος διαμετακόμισης σε ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα. Ο αποτελεσματικότερος έλεγχος από τα κράτη μέλη της διακίνησης των λεγομένων "ευαίσθητων" προϊόντων, που καλύπτονται από έγγραφα ΤΙ, και η ενίσχυση των διατάξεων που αφορούν τις εγγυήσεις για τα εν λόγω προϊόντα είχαν θετικές επιπτώσεις όσον αφορά την πρόληψη των απατών στον τομέα της διαμετακόμισης. Η Επιτροπή, η οποία είχε διενεργήσει το 1994 και 1995 επιτόπιους ελέγχους, σύμφωνα με το άρθρο 18 παρ. 2 και 3 του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1552/89 του Συμβουλίου, κάλεσε τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν για τις απαραίτητες διευθετήσεις. Αυτή η ενέργεια ελέγχου συνεχίσθηκε το 1996. Ο αριθμός των περιπτώσεων μη εφαρμογής του καθεστώτος που ανακοινώθηκαν από τα κράτη μέλη το 1996, μειώθηκε αισθητά σε σχέση με αντίστοιχα στοιχεία της περιόδου 1990-1995. Αντίθετα, διαπιστώνεται ότι σήμερα όλο και περισσότερες αποστολές εμπορευμάτων αποτελούν το αντικείμενο ψευδούς δήλωσης εισαγομένου στη Κοινότητα είδους. 2. 4. 1. 2 Τα προτιμησιακά καθεστώτα Το 1996, οι επιχειρησιακές δραστηριότητες και αναλύσεις επικεντρώθηκαν σε μια άλλη ομάδα παρατυπιών και απατών. Πρόκειται για παρατυπίες και απάτες που θίγουν τα δημοσιονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και βλάπτουν την εμπορική της πολιτική. Οι περισσότερες των περιπτώσεων, εκτός αυτών που αφορούν το καθεστώς διαμετακόμισης οι οποίες αντιμετωπίζονται από την Επιτροπή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και έχουν επιπτώσεις στους παραδοσιακούς ιδίους πόρους, ανήκουν στην εν λόγω κατηγορία. Η συνολική δημοσιονομική επίπτωση των περιπτώσεων αυτών, που ανακαλύφθηκαν το 1996, είναι της τάξης των 220 εκατ. ECU, ποσό που έχει περιληφθεί στο αντίστοιχο των απατών που αφορούν τον τομέα των εσόδων. Οι σχετικοί οικονομικοί τομείς είναι ευαίσθητοι και ιδίως, τα υφαντουργικά, τα αλιευτικά και τα ηλεκτρονικά προϊόντα. Επιβάλλεται η εξής διαπίστωση: τα πιστοποιητικά που χορηγούνται από τις αρχές των χωρών που είναι δικαιούχοι των εν λόγω καθεστώτων αποδεικνύονται συχνά εκ των υστέρων μη έγκυρα λόγω παραλείψεων των οργανισμών που τα εκδίδουν στις τρίτες χώρες ή επειδή αυτοί οι οργανισμοί εξαπατήθηκαν από τους εξαγωγείς τους. Η Επιτροπή ξεκίνησε λοιπόν εργασίες που αποβλέπουν στον σαφέστερο προσδιορισμό των υποχρεώσεων, αφενός, του κοινοτικού εισαγωγέα που υποβάλλει πιστοποιητικό για να επωφεληθεί προτιμησιακού δασμολογικού καθεστώτος και, αφετέρου, του οργανισμού έκδοσης στις τρίτες χώρες32. 2. 4. 2 Οι δαπάνες 2. 4. 2. 1 Το ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων Οι περιπτώσεις παρατυπιών που έχουν ανακοινωθεί από τα κράτη μέλη στον εν λόγω τομέα αντιπροσωπεύουν το 96% όλων των περιπτώσεων που έχουν ανιχνευθεί. Η επίπτωση τους αντιστοιχεί σε 60% περίπου της συνολικής δημοσιονομικής επίπτωσης των περιπτώσεων που έχουν ανιχνευθεί από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή. Οι έρευνες που έχουν διεξαχθεί από την Επιτροπή σε συνεργασία με τις εθνικές αρχές αφορούν συχνά περίπλοκες υποθέσεις στις οποίες 32 Βλέπε το κεφάλαιο 5. 3. 3, σελίδα 44. 16 εμπλέκονται εγκληματικές οργανώσεις που αναπτύσσουν δραστηριότητα σε πολλά κράτη μέλη, οπότε η δημοσιονομική επίπτωση των απατών που διαπιστώνονται στα πλαίσια των ερευνών αυτών δεν μπορεί να αποδοθεί σε ένα μόνο κράτος μέλος. Πρέπει λοιπόν να είναι κανείς προσεκτικός όσον αφορά την ερμηνεία και την ανάλυση των αριθμητικών στοιχείων που αφορούν το μέγεθος της απάτης που έχει διαπιστωθεί στο κάθε κράτος μέλος ξεχωριστά (βλέπε τον πίνακα 6 για την κατανομή των περιπτώσεων που έχουν ανακοινωθεί κατά κράτος μέλος). Οι δαπάνες του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων παρόλο που παρέμειναν σχετικά σταθερές κατά τα τελευταία αυτά έτη, σημείωσαν αξιοσημείωτη εξέλιξη όσον αφορά την κατανομή κατά τομέα ή κατά κράτος μέλος. Η εξέλιξη αυτή αντικατοπτρίζει επίσης την επίπτωση της μεταρρύθμισης της ΚΓΠ και μια τάση να ευνοηθεί η άμεση ενίσχυση προς τους γεωργούς σε σχέση με τις εξελίξεις στην παγκόσμια αγορά. Παρουσίασε λοιπόν ενδιαφέρον η σύγκριση της εξέλιξης αυτής των δαπανών με την εξέλιξη των παρατυπιών που διαπιστώθηκαν. Το τμήμα των δαπανών του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων που μπορούν να ταξινομηθούν ως "ενίσχυση των αγορών"33 μειώθηκε από 44% το 1992 σε 22% το 1996, το τμήμα των δαπανών για τις "επιστροφές κατά την εξαγωγή" μειώθηκε επίσης, από 27% το 1992 σε 13% το 1996, ενώ το τμήμα των δαπανών για τις "ενισχύσεις προς τους γεωργούς"34 αυξήθηκε από 29% το 1992 σε 57% το 1996. Η επίπτωση των παρατυπιών είναι σημαντικά μεγαλύτερη όσον αφορά τις δαπάνες για τις "επιστροφές κατά την εξαγωγή" (οι περιπτώσεις παρατυπιών που ανακοινώθηκαν από τα κράτη μέλη αντιπροσωπεύουν το 0,8% των δαπανών του είδους αυτού ή, εάν περιληφθούν οι έρευνες της Επιτροπής, το 2%) και τις δαπάνες για την "στήριξη των αγορών" (οι περιπτώσεις που ανακοινώθηκαν από τα κράτη μέλη αντιπροσωπεύουν το 1,5% ή, εάν περιληφθούν οι έρευνες της Επιτροπής, το 2,2%) απ' ό,τι για τις "ενισχύσεις προς τους γεωργούς" (0,05% των δαπανών του είδους αυτού). Οι απάτες που έχουν διαπραχθεί από τους γεωργούς, ενώ είναι σχετικά πολυάριθμες (722) εκ των 1. 944 περιπτώσεων που κοινοποιήθηκαν στο τομέα του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων του 1996), έχουν σχετικά περιορισμένη δημοσιονομική επίπτωση (κατά μέσο όρο 15. 000 ECU έναντι 90. 000 ECU σε περιπτώσεις σχετικές με επιστροφές κατά την εξαγωγή και 220. 000 ECU κατά μέσο όρο για τα μέτρα στήριξης των αγορών). Το 1996, οι τομείς που επλήγησαν περισσότερο από παρατυπίες, όσον αφορά τα ποσά, ήταν οι τομείς των σιτηρών, του βοείου κρέατος, των ελαιούχων προϊόντων (ελαιόλαδο), των οπωροκηπευτικών καθώς και του γάλακτος , και των γαλακτοκομικών προϊόντων, (βλέπε πίνακες 6 και 7). Με εξαίρεση τον τομέα των οπωροκηπευτικών, η κατάσταση αυτή επιβεβαιώνει τις διαπιστώσεις που έγιναν για την περίοδο από το 1992 έως το 1996 και συνδυάζεται με σχετικά υψηλό ποσοστό δαπανών του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων στους εν λόγω τομείς. Ωστόσο, από τη σύγκριση μεταξύ των δαπανών του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων στους τέσσερις τομείς που επλήγησαν περισσότερο, κατανεμημένες κατά κράτος μέλος και των παρατυπιών που ανακοινώθηκαν προκύπτει ότι οι επιπτώσεις των τελευταίων ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τα έτη. 2. 4. 2. 2 Οι διαρθρωτικές ενέργειες Το 1996, ο αριθμός των περιπτώσεων παρατυπίας καθώς και τα σχετικά ποσά που ανακοινώθηκαν από τα κράτη μέλη παρουσίασε σαφή αύξηση σε σχέση με τα 33 Κυρίως τα μέτρα παρέμβασης και οι διάφορες πριμοδοτήσεις. 34 Κυρίως οι πριμοδοτήσεις για την παραγωγή και οι πριμοδοτήσεις για την οριστική παύση της. 17 προηγούμενα έτη. Η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στην προοδευτική εφαρμογή από τα κράτη μέλη των κανονιστικών ρυθμίσεων του εν λόγω τομέα, παρόλο που ορισμένα από αυτά εκπληρώνουν εν μέρει μόνο τις υποχρεώσεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία. Υπενθυμίζεται ότι οι περιπτώσεις που ανακοινώθηκαν ως παρατυπία δεν αφορούν οπωσδήποτε περιπτώσεις απάτης για τις οποίες ο χαρακτήρας της εκ προθέσεως συμπεριφοράς δεν έχει ακόμη αποδειχθεί. Ο αριθμός των ερευνών που διεξήχθησαν από την Επιτροπή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη είναι ελαφρά χαμηλότερος από τον αντίστοιχο του έτους 1995 (88 περιπτώσεις έναντι 112) αλλά αντιστοιχεί σε τετραπλάσιο ποσό (88 εκατ. ECU έναντι 23). Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει την ισχυροποίηση των συστημάτων που τέθηκαν σε εφαρμογή από τα κράτη μέλη και την επικέντρωση των ερευνών της Επιτροπής στις σημαντικότερες περιπτώσεις. Διαπιστώνεται η αριθμητική υπεροχή των περιπτώσεων που ανακοινώθηκαν και αφορούν με το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και μια μεγαλύτερη δημοσιονομική επίπτωση, σε αξία, για τις περιπτώσεις που ανακοινώθηκαν όσον αφορά το Περιφερειακό Ταμείο (ΕΤΠΑ). Το είδος της παρατυπίας που απαντάται συχνότερα, στο 50% των περιπτώσεων, αφορά τις δαπάνες για τις οποίες υποβάλλονται παράτυπα έγγραφα ή δεν έχουν υποβληθεί δικαιολογητικά στοιχεία. Από τις υπόλοιπες περιπτώσεις παρατυπίας, το 11% αφορά τη μη τήρηση άλλων κανονιστικών ή συμβατών όρων, το 10% την ελλιπή υλοποίηση της σχεδιασμένης δράσης, οι δε άλλες αφορούν άλλες παρατυπίες όπως η μη σύμφωνη υλοποίηση της δράσης ή η μη υλοποίηση της. Όλες οι παρατυπίες αυτές, οι οποίες συχνά δεν αφορούν υλικές παροχές, δεν πρέπει να θεωρούνται ως μικρότερης σημασίας καθόσον συχνά καλύπτουν κάποιο φαινόμενο μεγαλύτερων διαστάσεων. Οι συνήθεις έλεγχοι των εγγράφων ή οι επιτόπιοι έλεγχοι, με δειγματοληψία, που πραγματοποιούνται από τις αρμόδιες υπηρεσίες των κρατών μελών αποτελούν πράγματι αποτελεσματικό μέσο ανίχνευσης και πρόληψης των παρατυπιών (85% των περιπτώσεων που ανακοινώθηκαν). 2. 4. 2. 3 Οι άμεσες δαπάνες Πραγματοποιήθηκαν έρευνες σε όλους τους τομείς των πολιτικών της Επιτροπής που τίθενται σε εφαρμογή υπό το καθεστώς αυτό των άμεσων δαπανών: πολιτιστικός και οπτικοακουστικός τομέας, ενέργεια, έρευνα, περιβάλλον, εσωτερική αγορά, βιομηχανία, τουρισμός, εξωτερικές ενέργειες συνεργασίας με τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης (PHARE), με τα ανεξάρτητα κράτη της πρώην Σοβιετικής Ένωσης (TACIS), με τις μεσογειακές χώρες (MED) και με τις χώρες της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας καθώς και το ΕΤΑ. Σε ορισμένους από τους τομείς αυτούς, η Επιτροπή εκμεταλλεύθηκε, όσον αφορά την καταπολέμηση της απάτης, τις σχετικές με τη δημοσιονομική διαχείριση πληροφορίες που συγκέντρωσε το Ελεγκτικό Συνέδριο κατά τη διάρκεια των εξωτερικών του ελέγχων. Οι μηχανισμοί απάτης και παρατυπιών που επισημάνθηκαν καλύπτουν ευρύ φάσμα (υπεξαιρέσεις, κατακυρώσεις συμβάσεων ή επιδοτήσεων υπό αμφίβολες συνθήκες ευνοιοκρατίας, μη πραγματοποίηση συγχρηματοδότησεων, προφανείς υπερτιμολογήσεις, εφαρμογή πρακτικών κατά τις οποίες όλοι οι παρεμβαίνοντες συμμετείχαν στη διαχείριση των συμβάσεων ή των προγραμμάτων). Στους τομείς αυτούς όπου η διαχείριση των χρηματοδοτήσεων γίνεται αποκλειστικά από την Επιτροπή, οι διαπιστώσεις που έγιναν οδήγησαν σε πολλές περιπτώσεις στην προσφυγή στις εθνικές ποινικές δικαστικές αρχές. 18 2. 5 Η είσπραξη 2. 5. 1 Τομέας των παραδοσιακών ιδίων πόρων Η Επιτροπή έχει ήδη εκφράσει την ανησυχία της για την μη ικανοποιητική κατάσταση της είσπραξης στον εν λόγω τομέα. Η κατάσταση αυτή δεν βελτιώθηκε το 1996. Ωστόσο, από το 1997, οι πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί και κατά πρώτο λόγο η τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1552/89 του Συμβουλίου και η θέσπιση οργανωμένου συστήματος για την διαβίβαση των ανακοινώσεων στην Επιτροπή35, αναμένεται να παράγουν αποτελέσματα και να επιτρέψουν την καλύτερη δημοσιονομική παρακολούθηση. Παρόλο που τα κράτη μέλη είναι υποχρεωμένα να ανακοινώνουν στην Επιτροπή τις περιπτώσεις παρατυπιών που έχουν ανακαλυφθεί και υπερβαίνουν το όριο των 10. 000 ECU36 και να εγγράφουν τα υπολειπόμενα προς είσπραξη ποσά στην ξεχωριστή λογιστική που αναφέρεται στο άρθρο 6 του ανωτέρω κανονισμού, η Επιτροπή διεπίστωσε σε όλα ουσιαστικά τα κράτη μέλη, σημαντικές και ανεξήγητες διαφορές μεταξύ των ποσών που έχουν ανακοινωθεί ως παράτυπα και του ετήσιου ανακεφαλαιωτικού λογαριασμού των βεβαιωθέντων δασμών37. Η Επιτροπή δεν διαθέτει λοιπόν επί του παρόντος πλήρη και αξιόπιστα στοιχεία όσον αφορά την είσπραξη των σχετικών ποσών για τις περιπτώσεις παρατυπιών που έχουν ανακοινωθεί από τα κράτη μέλη για το έτος 1996. Η κατάσταση αυτή πρέπει να βελτιωθεί σημαντικά με την εφαρμογή των νέων διατάξεων του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1552/89 του Συμβουλίου, που προβλέπουν την τριμηνιαία ενημέρωση της κατάστασης είσπραξης. Το ίδιο ισχύει και για τα προηγούμενα έτη. Ωστόσο, η παρακολούθηση με δειγματοληπτικό έλεγχο που εφαρμόζει η Επιτροπή σε θέματα είσπραξης των παραδοσιακών ιδίων πόρων παρέχει μια ενδεικτική εικόνα της κατάστασης είσπραξης. Οι περιπτώσεις παρατυπιών που επιλέχθηκαν στο πλαίσιο του δείγματος Β1994 (που έχουν όλες μεγάλη δημοσιονομική επίπτωση και αφορούν πολλά κράτη μέλη) μπορούν να θεωρηθούν ως αντιπροσωπευτικές των δυσχερειών που αντιμετωπίστηκαν όσον αφορά την είσπραξη. Σε συνολικό ποσό 124 εκατ. ECU, που αφορούν οι εν λόγω περιπτώσεις που ανακοινώθηκαν στα πλαίσια της αμοιβαίας βοήθειας38 μέχρι το 1993, τα 2,6 εκατ. ECU (δηλ. 2%) έχουν επιστραφεί στον κοινοτικό προϋπολογισμό· για ποσά ύψους 3,7 εκατ. ECU (3%) είχαν ξεκινήσει οι δικαστικές διαδικασίες ενώ οι υπόχρεοι είχαν προσφύγει κατά της γνώμης σχετικά με την πληρωμή· για ποσά 70,5 εκατ. ECU (57%) η είσπραξη αναμενόταν. Τέλος, για το υπολειπόμενο 38% η Επιτροπή με βάση τις πληροφορίες που διαθέτει δεν δύναται να λάβει θέση. 2. 5. 2 Τομέας του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων Στον τομέα των δαπανών του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων, η είσπραξη των σχετικών ποσών βελτιώθηκε σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Μετά από αίτημα της Επιτροπής, τα κράτη μέλη επανεξέτασαν συστηματικά τη δημοσιονομική κατάσταση των περιπτώσεων που είχαν κοινοποιηθεί πριν το 1993 και για τις οποίες μπορούσαν να αξιολογηθούν οι δυνατότητες είσπραξης. Μετά από την εν λόγω "εκκαθάριση", διαπιστώθηκε ότι το 29% των αρχικά κοινοποιηθέντων ποσών Ι 35 Βλέπε το σημείο 2. 4. 1. 1, σελίδα 15. 36 Άρθρο 6§4 του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1552/89 του Συμβουλίου. 37 Αρθρο 7 του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1552/89 του Συμβουλίου. 38 Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1468/81 του Συμβουλίου. 19 είτε ανακτήθηκαν είτε δεν ήταν δυνατόν να εισπραχθούν είτε επιβάρυναν τα κράτη μέλη, ενώ υπολειπόταν προς είσπραξη ποσό 549 εκατ. ECU από 1588 εκκρεμούσες ακόμη περιπτώσεις. Σε 400 περιπτώσεις έχουν ξεκινήσει δικαστικές διαδικασίες που αφορούν ποσό 264 εκατ. ECU, δηλ. το 34% του αρχικού κοινοποιηθέντος ποσού (πίνακας 8). Για τα υπόλοιπα 257 εκατ. ECU πρέπει να ληφθεί απόφαση εάν θα καλυφθούν από τον κοινοτικό προϋπολογισμό ή από το κράτος μέλος. Προκειμένου να βελτιωθεί η διαφάνεια όσον αφορά τα υπολειπόμενα προς είσπραξη ποσά σε περιπτώσεις παρατυπιών, η Επιτροπή εξετάζει τη δυνατότητα να θεσπίσει στα πλαίσια του ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων χωριστή λογιστική, αντίστοιχη με αυτή που ισχύει στον τομέα των παραδοσιακών ιδίων πόρων. Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται άμεσα στο στόχο της εκκαθάρισης των λογαριασμών, και αφορά κυρίως το ξεκαθάρισμα των λογαριασμών για τους οργανισμούς πληρωτές. Η πρωτοβουλία αυτή θα επιτρέψει στην Επιτροπή και στο Ελεγκτικό Συνέδριο να πραγματοποιούν αποτελεσματικότερους ελέγχους. 2. 5. 3 Τομέας των διαρθρωτικών ενεργειών Στον τομέα των δαπανών για τις διαρθρωτικές ενέργειες, η κατάσταση όσον αφορά την είσπραξη είναι διαφορετική. Το άρθρο 23 του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88 του Συμβουλίου υποχρεώνει τα κράτη μέλη σε ανάκτηση των ποσών των σχετικών με την παρατυπία. Τα ποσά αυτά μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν από τα κράτη μέλη, υπό την επιφύλαξη της εφαρμογής της διαδικασίας που περιγράφεται στο άρθρο 24 του ίδιου κανονισμού, για τη χρηματοδότηση άλλων σχεδίων που δεν έχουν επιβαρυνθεί με παρατυπίες και πληρούν τα κριτήρια που ορίζει το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης (ΚΠΣ). Ο εν λόγω επαναπρογραμματισμός είναι ωστόσο δυνατός μόνο εάν το κράτος μέλος προβεί στην κοινοποίηση της περίπτωσης παρατυπίας, υπό τους όρους που προσδιορίζονται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1681/94 της Επιτροπής. Στα τέλη του 1996, επί συνολικού αρχικά κοινοποιηθέντος ποσού ανερχομένου σε 113 εκατ. ECU, είχαν εισπραχθεί 23 εκατ. ECU (βλ. πίνακα 9). Για ποσό που υπερβαίνει τα 13 εκατ. ECU, είχαν ξεκινήσει δικαστικές διαδικασίες39. 3. ΟΙ ΕΡΕΥΝΕΣ Τα αριθμητικά στοιχεία που αναφέρονται στις διαπραχθείσες παρατυπίες και που αποτελούν αντικείμενο διερεύνησης από την Επιτροπή αντανακλούν την ένταση της δράσης που αναπτύσσεται επιτόπου. Η δράση αυτή είναι συνέπεια της ενίσχυσης της συνεργασίας της Επιτροπής με τις αρχές των κρατών μελών. Η επιτόπου καταπολέμηση της απάτης, που αποτελεί πρωταρχικό στόχο της στρατηγικής κατά της απάτης, εντείνεται. Είτε στην επιτόπου καταπολέμηση της απάτης είτε, στη συνέχεια, σε διοικητικό και δικαστικό επίπεδο, καθίσταται αναγκαία η πλήρης, ειλικρινής και στενή συνεργασία μεταξύ των εξειδικευμένων υπηρεσιών των κρατών μελών και της υπηρεσίας της Επιτροπής που είναι αρμόδια για την καταπολέμηση της απάτης. Οι επιχειρησιακές δραστηριότητες της Επιτροπής εστιάζονται στις μεγάλες οργανωμένες χαρακτηριστικά παραδείγματα παρουσιάζονται στο πρώτο τμήμα του κεφαλαίου αυτού. διεθνείς απάτες. Ορισμένα Ήδη το 1995, η Επιτροπή επεσήμανε την ύπαρξη δικτύων οργανωμένου εγκλήματος στον τομέα των ευρωπαϊκών πολιτικών40. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του •an Πληροφορίες κοινοποιηθείσες από τα κράτη μέλη. Βλέπε ετήσια έκθεση "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1995, σελ. 20 έως 22 και από τη σελίδα 50. 20 Δουβλίνου του Δεκεμβρίου 1996 τόνισε την απόλυτη αποφασιστικότητα του για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και την ανάγκη να υπάρξει μια συντονισμένη και συνεπής προσέγγιση στο επίπεδο της Ένωσης41. Η δράση της Επιτροπής στον τομέα της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων απέδειξε την καταλληλότητα της προσέγγισης αυτής. Λιγότερες από του 5% του συνόλου των περιπτώσεων που έχουν αποκαλυφθεί έχουν αντιμετωπισθεί από την Επιτροπή σε στενή συνεργασία με τις ανακριτικές υπηρεσίες των κρατών μελών. Αφορούν πάνω από το μισό των διακυβευόμενων ποσών, σε όλους τους τομείς από κοινού (έσοδα και δαπάνες). Ο τομέας των παραδοσιακών ιδίων πόρων είναι εκείνος στον οποίο η παρέμβαση της Επιτροπής αποδείχθηκε εξαιρετικά αποτελεσματική και "αποδοτική". Η εμπολοκή εγκληματικών οργανώσεων στις οργανωμένες απάτες στους τομείς των τσιγάρων, των οινοπνευματωδών ποτών, του αγροεπισιτιστικού τομέα, που αποτελούν προνομιούχο χώρο για το οργανωμένο έγκλημα, το οποίο χρησιμοποιεί τα διεθνή δίκτυα του για την διοργάνωση παράνομων επιχειρήσεων και στη συνέχεια για το ξέπλυμα του προϊόντος της απάτης, αποδεικνύεται στο εξής με βεβαιότητα. Το οργανωμένο οικονομικό έγκλημα, υπερβαίνει γενικά το εθνικό πλαίσιο και εμφανίζεται συχνά στις διεθνείς συναλλαγές. Η δραστηριότητα του είναι γενικά πολύ καλά καλυμμένη με τη χρησιμοποίηση των παραδοσιακών εμπορικών δομών και την ενσωμάτωση του στα συνηθισμένα εμπορικά οικονομικά κυκλώματα, διευκολύνεται δε από μια αλυσίδα ενδιαμέσων λιγότερο ή περισσότερο εικονικών. , Το οργανωμένο έγκλημα διεισδύει στους πλέον ευαίσθητους τομείς, δηλαδή στους τομείς στους οποίους οι έλεγχοι πραγματοποιούνται με μεγάλη δυσκολία, στους οποίους τα προσδοκώμενα κέρδη είναι πολύ υψηλά και οι κίνδυνοι μικροί. Η "επιχειρησιακή" απάντηση σ ' αυτή τη μορφή οργανωμένου εγκλήματος απαιτεί μεγάλη εξειδίκευση. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η UCLAF, από κοινού με τις ανακριτικές υπηρεσίες των κρατών μελών, δημιούργησε task-groups ή "δυνάμεις επέμβασης" για την πλέον συγκεκριμένη καταπολέμηση των φαινομένων αυτών. Έτσι, εκτός από την task force "τσιγάρα", η οποία λειτουργεί από το 199442 για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου τσιγάρων που διεξάγεται από οργανωμένες συμορίες, δημιουργήθηκαν ακόμα δύο task forces στον τομέα του ελαιολάδου και στον τομέα των αλκοολούχων ποτών, σύμφωνα με το πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής. Πράγματι, για το ελαιόλαδο η εμπειρία των τελευταίων ετών απέδειξε ότι οι τομείς αυτοί ήταν εξαιρετικά ευάλωτοι στην απάτη, οργανωμένη ή όχι, κάτω από όλες τις μορφές της43, απάτες οι οποίες τις περισσότερες φορές διαπράττονται από διεθνείς εγκληματικές οργανώσεις, με τη χρησιμοποίηση ενός συστήματος διαδοχικής επανατιμολόγησης μέσω πολλών εταιρειών - βιτρινών, πράγμα που επιπλέον δημιουργεί μεγάλη φοροαποφυγή. Για τα αλκοολούχα ποτά διαπιστώθηκε επίσης, επιτόπου, ότι τα δίκτυα αυτά, τα οποία συχνά είναι διασυνοριακά 41 Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνεται η απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δουβλίνου του Δεκεμβρίου 1996 να δημιουργήσει μια ομάδα υψηλού επιπέδου στην οποία θα ανατεθεί η εκπόνηση ενός προγράμματος γενικής δράσης στο θέμα της καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος, 42 Βλ. επίσης ετήσια έκθεση "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1995, σημείο 1. 14, σ. 61. 43 Λαθραία εισαγωγή, ψευδής δήλωση ποσοτήτων, εισαγωγή με πλαστά πιστοποιητικά T2L "πιστοποιητικά που βεβαιούν το κοινοτικό καθεστώς ενός προϊόντος", εισαγωγή φουντουκέλαιου με διάφορες ονομασίες το οποίο αργότερα αναμειγνύεται με ελαιόλαδο (πράγμα που επιτρέπει μεγάλη αύξηση του όγκου του ελαιολάδου και την αδικαιολόγητη είσπραξη επιστροφών ή ενισχύσεων στην κατανάλωση), απάτη κατά τη διάρκεια πράξεων ενεργητικής τελειοποίησης αδικαιολόγητη είσπραξη επιστροφών (για λάδια που δεν εγκαταλείπουν το κοινοτικό έδαφος ή που έχουν επανεισαχθεί, για σπορέλαια που έχουν εξαχθεί ως ελαιόλαδο, για γλυκασμένα ελαιόλαδα), βοήθεια στη κατανάλωση ζγια πλασματικές πωλήσεις και συσκευασίες, για γλυκασμένα ελαιόλαδα, για ελαιόλαδα που έχουν ήδη τύχει αυτής της ενίσχυσης). 21 βρίσκονται στα χέρια του μεγάλου εγκλήματος. Η δημιουργία μιας ειδικής Task group κατέστη συνεπώς αναγκαία. Στις εν λόγω task groups, συμμετέχουν η Επιτροπή και οι άμεσα υπεύθυνες υπηρεσίες των κρατών μελών στους διαφόρους τομείς. Αυτές συγκεντρώνουν πληροφορίες, ειδικότερα σε ότι αφορά τα οργανωμένα δίκτυα, με τρόπο ώστε οι άμεσα εμπλεκόμενες επιχειρησιακές υπηρεσίες των κρατών μελών να μπορούν να έχουν πρόσβαση και να συντονίζουν έτσι καλύτερα το σύνολο των δράσεων. Στόχους αποτελούν επίσης η τελειοποίηση των ελέγχων για την εξουδετέρωση των εγκληματικών οργανώσεων, η διαφάλιση του καλύτερου συντονισμού των ερευνών που ξεκίνησαν με πρωτοβουλία ενός ή περισσοτέρων κρατών μελών ή της Επιτροπής. Γενικά, οι ανταλλαγές πληροφοριών, στο πλαίσιο αυτό επιτρέπουν την προώθηση των διεξαγόμενων ερευνών και κυρίως την ευαισθητοποίηση των εθνικών διοικήσεων που είναι υπεύθυνες για τους ελέγχους. Σε ιδιαίτερους τομείς, όπως είναι των τσιγάρων και των οινοπνευματωδών ποτών, οι διαπραττόμενες απάτες δεν πλήττουν μόνο τα οικονομικά συμφέροντα των Κοινοτήτων, αλλά επίσης τα εθνικά οικονομικά συμφέροντα σε ότι αφορά τους διαφυγόντες ειδικούς φόρους κατανάλωσης και ΦΠΑ. Υπάρχουν εξάλλου δόλιες μεθοδεύσεις που αποβλέπουν αποκλειστικά στο σύστημα ΦΠΑ, με την έκδοση πλαστών δηλώσεων εισαγωγής και εξαγωγής, και με την καταστρατήγιση του ενδοκοινοτικού συστήματος ΦΠΑ μέσω της δημιουργίας εταιρειών "μαϊμούδων", οι οποίες εξαφανίζονται αμέσως μετά την πραγματοποίηση των συναλλαγών και "γραμματοκυβωτίων", οι οποίες υφίστανται μόνο μέσω μιας εταιρειών πλασματικής διεύθυνσης. Οι μεθοδεύσεις αυτές επιτρέπουν την αγορά εμπορευμάτων χωρίς ΦΠΑ και την επαναπώληση με ΦΠΑ, χωρίς να πραγματοποιείται η επιστροφή των εισπραχθέντων κατά την επαναπώληση φόρων. Στο δεύτερο τμήμα του κεφαλαίου παρουσιάζονται υποθέσεις απατών που οργανώθηκαν στο πλαίσιο της εξωτερικής εμπορικής πολιτικής της Ένωσης. Μεγάλος αριθμός προτιμησιακών συμφωνιών έχουν συναφθεί από την Ένωση με τρίτες χώρες για ορισμένα προϊόντα που πληρούν ειδικές προϋποθέσεις (ειδικότερα κατασκευής και διάθεσης στο εμπόριο) Τέτοιες συμφωνίες ή διευθετήσεις είναι εκτεθειμένες λόγω της φύσης τους σε απάτες. Είτε πρόκειται για μη τήρηση ορισμένων κανόνων με βάση τους οποίους τα προϊόντα μπορούν να τύχουν προτιμησιακού καθεστώτος, είτε για την ακατάλληλη εφαρμογή του προτιμησιακού καθεστώτος σε προϊόντα που δεν κατάγονται από τρίτες υπογράφουσες χώρες, η εμπειρία απέδειξε ότι οι εξαγωγείς και εισαγωγείς μπορούν να εμπλακούν, ενεργώς ή όχι, εν πλήρη γνώση ή τυχαίως, σε ενέργειες στόχος των οποίων είναι η αποφυγή της πληρωμής των κανονικά οφειλομένων δασμών, ή η παράκαμψη άλλων μέτρων εμπορικής πολιτικής. Επίσης, οι δημόσιες υπηρεσίες των ενδιαφερομένων τρίτων χωρών θα μπορούσαν να εμπλακούν στις καταχρήσεις αυτές απλώς λόγω μη τήρησης των υποχρεώσεων τους. Η τάση αυτή επιβεβαιώθηκε εξάλλου κατά το 1996. Στο τρίτο τμήμα, αναφέρονται δύο παραδείγματα περιπτώσεων εθνικών ερευνών στον τομέα της χρηματοδότησης της ΚΓΠ (Κοινή Γεωργική Πολιτική). Πρόκειται για δύο περιπτώσεις στις οποίες εμπλέκεται ένα μόνο κράτος μέλος, στις οποίες διακυβεύονται σημαντικά ποσά και οι οποίες αναδεικνύουν εξαιρετικά προωθημένες πρακτικές, οι οποίες όμως δεν προκύπτουν από ενέργειες διεθνών δικτύων. Η ύπαρξη τέτοιων πρακτικών αναδεικνύει την ανάγκη να συνεχιστεί η βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της αξιοπιστίας και των συστημάτων ελέγχου σε εθνικό επίπεδο. Τέλος, τα δύο τελευταία τμήματα του κεφαλαίου αφιερώνονται σε διαρθρωτικές δράσεις και στον τομέα των άμεσων δαπανών. Αυτοί οι δύο τομείς 22 αντιπροσωπεύουν το 50% του κοινοτικού προϋπολογισμού. Οι κίνδυνοι των παρατυπιών και απατών που συναντώνται στους δύο αυτούς τομείς είναι εξαιρετικά διαφορετικοί: κίνδυνοι στο στάδιο της επιλογής των δικαιούχων των σχεδίων (ευνοιοκρατία, πελατειακή σχέση, διαφθορά, εκτροπές), στο στάδιο της σύναψης δημοσίων συμβάσεων, στο στάδιο της εκτέλεσης των έργων ή των παροχών υπηρεσιών (συμπεριλαμβανομένης της ολικής ή μερικής εκτέλεσης, ειδικότερα στον τομέα των άυλων παροχών), στο στάδιο της τιμολόγησης ή των σχεδίων χρηματοδότησης. Σε όλους αυτούς τομείς, αποτελεί γεγονός ότι η επιτυχία και η ολοκλήρωση των ερευνών δεν μπορούν να επιτευχθούν χωρίς την πλήρη συνεργασία με το σύνολο των εθνικών αρχών, συμπεριλαμβανομένων και των δικαστικών, οι οποίες είναι οι μόνες που έχουν την αρμοδιότητα για την δίωξη και την επιβολή ποινικών κυρώσεων στους δράστες. Στην περίπτωση της διεθνικής απάτης, η δημιουργία, στους κόλπους της UCLAF μιας διάρθρωσης για επαφές σε ποινικά θέματα, που θα αποτελείται από εμπειρογνώμονες στον τομέα αυτό, η οποία θα διαθέτει την ικανότητα για παροχή βοήθειας και συμβουλών και θα διασφαλίζει το συντονισμό των υποθέσεων σε συνεργασία με τις αρμόδιες εθνικές δικαστικές αρχές, αποτελεί για το μέλλον ένα ουσιαστικό στοιχείο του κοινοτικού μηχανισμού καταπολέμησης του μεγάλου οργανωμένου εγκλήματος44. 3. 1 Οργανωμένες διεθνικές απάτες μεγάλης κλίμακας 3. 1. 1. Διεθνές λαθρεμπόριο σιναοέτων και οινοπνευματωδών ποτών Το έτος 1996 διαπιστώθηκε ότι το λαθρεμπόριο τσιγάρων, που κυκλοφορούν παρανόμως στην επικράτεια της Κοινότητας, αποτέλεσε προνομιούχο στόχο των διεθνών εγκληματικών οργανώσεων. Κατά τη διάρκεια του έτους αυτού, περίπου 800 εκατ. ECU45 διέφυγαν στο πλαίσιο των τελωνειακών δασμών, του ΦΠΑ και των ειδικών φόρων κατανάλωσης, (εκ των οποίων 200 εκατ. ECU εις βάρος του κοινοτικού προϋπολογισμού). Αν και ορισμένα κράτη μέλη (Ιταλία, Ισπανία, Γερμανία,) αποτέλεσαν τις κύριες αγορές, το φαινόμενο επεκτείνεται σε όλη την επικράτεια της Κοινότητας και πλήττει όχι μόνο τα οικονομικά συμφέροντα, με την κύρια οικονομική επίπτωση να επιβαρύνει τα κράτη μέλη, αλλά επίσης και την εισαγωγές αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι παράνομες αυτές διοργανώνονται από εγκληματικά δίκτυα, εξαιρετικά διαρθρωμένα, τα οποία χρησιμοποιούν τα μεγάλα λιμάνια της Κοινότητας μέσω των οποίων διέρχονται τεράστιες ποσότητες τσιγάρων και τα οποία υπολογίζουν στην ευρύτητα των συναλλαγών για να καλύψουν τις παράνομες δραστηριότητες τους. Οι δόλιες αυτές πράξεις πραγματοποιούνται τόσο με ψευδείς δηλώσεις ονοματολογίας46 όσο και με την αναφορά ψευδών τελικών προορισμών εκτός ΕΟΚ. Από τις πληροφορίες που διαθέτει η Επιτροπή αποδεικνύεται ότι οι εγκληματικές οργανώσεις βρίσκονται πίσω από την ανάπτυξη πολλών παράνομων πράξεων που αφορούν τσιγάρα τα οποία εισέρχονται στην Κοινότητα, κυρίως μέσω των λιμένων της βόρειας Ευρώπης (αλλά επίσης και από τα χερσαία σύνορα με τις χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης, καθώς και με την Ελβετία), και διατίθενται στην Ευρωπαϊκή αγορά, ειδικότερα δε στη Νότια Ευρώπη. Τα εν λόγω εγκληματικά ικανότητα δίκτυα διαθέτουν μια εντυπωσιακή ευκολία οργάνωσης και 44 Βλέπε κεφάλαιο 1. 1. 3, σ 9. Η Επιτροπή δεν μπορεί να επιβεβαιώσει ούτε να αρνηθεί αυτό τον αριθμό που είναι εξαιρετικά υψηλότερος και που αναφέρεται από τους επαγγελματίες του τομέα του καπνού. 46 Από έρευνα απεκαλύφθη ότι εμπορευματοκιβώτια που εξαφανίστηκαν, τα οποία υποτίθεται ότι περιείχαν παιχνίδια, ήταν γεμάτα τσιγάρα. 23 κινητοποίησης σημαντικών μέσων και πόρων, καθώς και μια οργάνωση που αγκαλιάζει την επικράτεια πολλών κρατών εντός και εκτός της Κοινότητας. Μεταξύ των χαρακτηριστικών των οργανώσεων αυτών, οι εσωτερικές δομές των οποίων είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπισθούν, θα πρέπει να αναφερθεί η χρησιμοποίηση, για τη διάπραξη δολίων πράξεων (και συγκεκριμένα για το ξέπλυμα κεφαλαίων), πολλών εταιρειών των οποίων η έδρα βρίσκεται κυρίως στην Ελβετία, στο Λιχενστάιν, στην Κύπρο, στην Καραϊβική, ή στην επικράτεια πολλών ευρωπαϊκών κρατών με ειδικό καθεστώς. Οι οργανώσεις που εμπλέκονται στις απάτες αυτές είναι, γενικά, τυπικά εγκατεστημένες εκτός Κοινότητας, διαθέτουν όμως στο εσωτερικό της Ένωσης αλυσίδα συνεργαζομένων εταιρειών και εταιρειών - βιτρινών, που χρησιμοποιούν ένα δίκτυο τελωνειακών και φορολογικών αποθηκών. Οι αποθήκες αυτές διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο για τη διάπραξη της απάτης, ορισμένες φορές απλώς με την εναποθήκευση εμπορευμάτων έως ότου μία τελωνειακή υπηρεσία παύει να διενεργεί εποπτεία, αλλά και άλλες φορές μέσω άλλων, πλέον "ενεργητικών" συμπεριφορών, μεταξύ των οποίων, η αλλαγή, η παραποίηση, και η εξάλειψη των σημάτων στις συσκευασίες. Ο βαθμός τελειοποίησης των απατών επισημάνθηκε από την επιτροπή έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το σύστημα κοινοτικής διαμετακόμισης47 Μετά την εφαρμογή του συστήματος προηγούμενης προειδοποίησης48 και την έναρξη ισχύος, την 1η Φεβρουαρίου 1996, της απαγόρευσης χρησιμοποίησης της γενικής εγγύησης 100% που καλύπτει την οδική μεταφορά ορισμένων ευαίσθητων εμπορευμάτων, μεταξύ των οποίων τα τσιγάρα, οι δράστες εστράφησαν προς άλλους μηχανισμούς για την διοργάνωση του λαθρεμπορίου. Έκτοτε, τα τσιγάρα αποστέλλονται συστηματικά, από τις τελωνειακές αποθήκες που βρίσκονται στα λιμάνια των χωρών Μπενελούξ, υπό καθεστώς κοινοτικής διαμετακόμισης. Τα τσιγάρα φορτώνονται στα λιμάνια αυτά σε πλοία για εξαγωγή με προορισμό τη Δυτική Αφρική. Δεν έφθασαν ποτέ στην Αφρικανική Ήπειρο γιατί εκφορτώθηκαν στα διεθνή ύδατα, στα ανοιχτά των ισπανικών και πορτογαλικών ακτών, σε ειδικά προσαρμοσμένα πλοία μεγάλης ταχύτητας, προκειμένου να εισαχθούν λαθραίως και να διατεθούν στην αγορά αυτών των κρατών μελών. • Προκειμένου να αντιμετωπισθούν πρακτικές αυτού του είδους, η Επιτροπή "τσιγάρα", μία επιχείρηση με την επωνυμία διοργάνωσε, με την task group "Operation Colombus", με τη συμμετοχή όλων των κρατών μελών που αντιμετωπίζουν αυτό το πρόβλημα της λαθρεμπορίας. Κατά τη διάρκεια του 1996, διαπιστώθηκε ότι 20 περίπου φορτία λαθραίων τσιγάρων φορτώθηκαν στις χώρες Μπενελούξ με προορισμό την Αφρική (ψευδής προορισμός). Τα πλοία περιείχαν άνω των 220. 000 χαρτοκιβωτίων (περισσότερα από 2,2 δισεκατ. τσιγάρα), που προορίζονταν για την μαύρη αγορά της Ισπανίας. Η ζημία εκτιμάται, για το 1996 σε 175 εκατ. ECU από τελωνειακούς δασμούς, από ΦΠΑ και από ειδικούς φόρους κατανάλωσης που διέφυγαν. Η επιχείρηση Colombus συνεχίστηκε, σε στενή συνεργασία με τις αρμόδιες εθνικές αρχές49, και οδήγησε τον Ιανουάριο του 1997 στην κατάσχεση, για πρώτη φορά, πολλών πλοίων στα ανοιχτά της θάλασσας από τις ισπανικές αρχές σε συνεργασία με τις γαλλικές και βελγικές αρχές. Μια άλλη σημαντική οδός μέσω της οποίας τα εγκληματικά δίκτυα διοργανώνουν λαθρεμπόριο τσιγάρων με προορισμό την ιταλική αγορά είχε ως κέντρο την της Γιουγκοσλαβίας. Οι διαρθρώσεις που Ομοσπονδιακή Δημοκρατία 47 Βλέπε κεφάλαιο 5. 3. 1. 2, σ 43. 48 Βλέπε κεφάλαιο 2. 4. 1. 1, σ 15. 9 Ειδικότερα με την ισπανική SVA ("Scrvicio de Vigilancia Aduancra" υπηρεσία τελωνειακής επιθεώρησης) και με την γαλλική DNED (Direction Nationale des Enquêtes Douanières). 24 χρησιμοποιήθηκαν για την είσοδο των τσιγάρων στην κοινοτική επικράτεια είχαν ήδη δημιουργηθεί και λειτουργούσαν κατά τη διάρκεια εφαρμογής των διεθνών κυρώσεων. Η Επιτροπή και τα κυρίως ενδιαφερόμενα κράτη μέλη διοργάνωσαν μια κοινοτική αποστολή στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας για να εξακριβώσουν τον τελικό προορισμό άνω των 200 αποστολών σιγαρέτων, τα περισσότερα των οποίων απεστάλησαν από εγκεκριμένες τελωνειακές αποθήκες στην Κοινότητα και την Ελβετία, υπό καθεστώς διαμετακόμισης, με προορισμό την Σερβία και του Μαυροβούνιο. Στο πλαίσιο των ελέγχων που πραγματοποιούνται, σε στενή συνεργασία με τις τοπικές αρχές, διαπιστώθηκε ότι περίπου 335. 000 χαρτοκιβώτια (δηλαδή άνω των 3,3 δισ. μονάδων) επανεισήχθησαν λαθραίως στην κοινοτική επικράτεια εντός περιόδου μικρότερης των έξι μηνών, με αποτέλεσμα μια φοροδιαφυγή περίπου 330 εκατ. ECU σε δασμούς, ειδικούς φόρους κατανάλωσης και ΦΠΑ. Από τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν πιστοποιείται ότι τα τσιγάρα αυτά απεστάλησαν υπό τελωνειακό έλεγχο από ή μέσω κοινοτικού εδάφους, προς μια τρίτη χώρα, με μόνο στόχο την επανεισαγωγή τους, από τις χώρες αυτές, στην κοινοτική επικράτεια προκειμένου να διατεθούν στην συνέχεια λαθραίως στην εσωτερική αγορά. • Η Επιτροπή ενημερώθηκε επανειλημμένως από τα κράτη μέλη για έξαρση του λαθρεμπορίου στον τομέα των οινοπνευματωδών. Μπορεί να πρόκειται αφενός για εικονικές εξαγωγές αιθυλικής αλκοόλης ή οινοπνευματωδών ποτών με δηλωμένο προορισμό χώρες της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης (PECO) και, αφετέρου, για ψευδείς δηλώσεις ειδών κατά την εισαγωγή στην Κοινότητα. Τα φαινόμενα αυτά αφορούν τα περισσότερα κράτη μέλη καθώς και πολλές γειτονικές προς την Κοινότητα χώρες. Έχουν επίπτωση τόσο στους ιδίους πόρους όσο και στους πόρους των κρατών μελών. Η δημοσιονομική επίπτωση είναι σημαντική και αφορά κυρίως εθνικούς ειδικούς φόρους κατανάλωσης: ένα φορτίο οινοπνευματωδών ισοδυναμεί με 500. 000 ECU ειδικών φόρων κατανάλωσης. 3. 1. 2. Απάτες ΦΠΑ εταιρεία αγόρασε ανταλλακτικά • Σε μια περίπτωση που αφορούσε τα περισσότερα κράτη μέλη (Δανία, Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες, Ηνωμένο Βασίλειο, Πορτογαλία, Ισπανία), συγκεκριμένη ηλεκτρονικών υπολογιστών, υπό το σύστημα του ενδοκοινοτικού ΦΠΑ, από επιχείρηση εγκατεστημένη σε ένα άλλο κράτος μέλος, ενώ η παράδοση των προϊόντων έγινε χωρίς ΦΠΑ. Ο αγοραστής δεν δήλωσε αυτή την αγορά στο κράτος μέλος στο οποίο βρίσκεται, και συνεπώς δεν πλήρωσε τον οφειλόμενο ΦΠΑ. Με τη σειρά του, παρέδωσε τα προϊόντα αυτά σε μια άλλη εταιρεία στο ίδιο κράτος μέλος, εκδίδοντας τιμολόγιο στο οποίο συνυπολογίστηκε και ο ΦΠΑ. Εισέπραξε τον ΦΠΑ που κατέβαλε ο αγοραστής του και εξαφανίστηκε, ενώ ο τελικός αγοραστής είχε δικαίωμα να εισπράξει κανονικά, σύμφωνα με τους κανόνες του συστήματος το ποσό του καταβληθέντος φόρου. Ενώ οι διαδοχικές αυτές πωλήσεις υπόκεινται πραγματικά σε ΦΠΑ, συνέπεια της απάτης αυτής είναι να μη εισπραχθεί κανένα καθαρό ποσό από τα εθνικά ταμεία. Για ένα μόνο κράτος τα ποσά του ΦΠΑ που διακυβεύονται ανέρχονται περίπου σε 100 και 150 εκατ. ECU (εκ των οποίων τμήμα ανήκει στον κοινοτικό προϋπολογισμό στο πλαίσιο του ίδιου πόρου ΦΠΑ). • Μία άλλη περίπτωση αφορά εισαγωγές αργύρου στην Κοινότητα, από την Ελβετία, με διαδοχικές παραδόσεις στην κοινοτική επικράτεια και με εικονικές ίδιες, εξαγωγικές διασαφήσεις. Οι συνέπειες της απάτης αυτής είναι οι συγκεκριμένα η μη πληρωμή στις εθνικές αρχές του ΦΠΑ, ο οποίος οφείλεται με 25 βάση τις διαδοχικές και εικονικές πωλήσεις και αγορές που τιμολογήθηκαν και εισπράχθηκαν από εταιρείες "γραμματοκιβώτια" (οι οποίες πολύ γρήγορα έκαναν φτερά). Η συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής και των κρατών μελών (Ηνωμένο Βασίλειο, Ιταλία, Γερμανία, Γαλλία, Ιρλανδία, Ισπανία, Αυστρία, Βέλγιο, Κάτω Χώρες), πραγματοποιήθηκε, στο στάδιο αυτό, σε ότι αφορά την κατάσχεση ορισμένων παραδόσεων και την καταδίκη ενός εκ των δραστών της απάτης αυτής σε ποινή φυλακίσεως. Το ποσό του σχετικού ΦΠΑ ανέρχεται σε περίπου 60 εκατ. ECU. 3. 1. 3. ΕΕαγωγή ελαιολάδου και ελέγχους Στα τέλη του 1995 αποκαλύφθηκαν σημαντικές εξαγωγές ελαιολάδου με προορισμό. ). Μετά από διάφορες (ΗΠΑ, Καναδάς, Νότιος Αφρική χώρες εμπεριστατωμένους τα εμπορευματοκιβώτια είχαν αποσταλεί από την Ελλάδα, μέσω Βελγίου και Ηνωμένου Βασιλείου. Βέλγοι και βρετανοί έμποροι σε στενή συνεργασία με τους αποστολείς στην Ελλάδα εισέπραταν τις επιστροφές κατά την εξαγωγή. Στην πραγματικότητα, προκειμένου να παραπλανηθούν οι ελεγκτές, μόνο μία ή δύο σειρές χαρτοκιβωτίων πραγματικού ελαιολάδου ήταν τοποθετημένα στην είσοδο του εμπορευματοκιβωτίου, ενώ τα υπόλοιπα χαρτοκιβώτια ήταν γεμάτα από διάφορα σπορέλαια τα οποία βέβαια δεν τυγχάνουν επιστροφών. διαπιστώθηκε ότι επαληθεύσεις, βρετανικής πλευράς, διαπιστώθηκε απάτη σε Από 30 εμπορευματοκιβώτια, με χρηματική επίπτωση που εκτιμάται σε 400. 000 ECU. Από τις έρευνες που έγιναν έως σήμερα στο Βέλγιο αποδείχθηκε ο δόλιος χαρακτήρας των πρακτικών αυτών σε ότι αφορά μια εικοσάδα εμπορευματοκιβωτίων με προορισμό τις ΗΠΑ και τη Ρωσία, χρηματικής επίπτωσης 180. 000 ECU. Διεξάγονται ήδη δικαστικές διώξεις στο Βέλγιο και το Ηνωμένο Βασίλειο και οι έρευνες συνεχίζονται για την εξάρθρωση της εγκληματικής οργάνωσης που δραστηριοποιείται σε διάφορα κράτη μέλη με μόνο στόχο την είσπραξη εξαγωγικών επιστροφών. ότι αφορά Αυτός ο τύπος της οργανωμένης διεθνικής απάτης υπογραμμίζει για μια ακόμη φορά την ανάγκη να πραγματοποιούνται τακτικά, κατά τις εξαγωγικές και εισαγωγικές πράξεις, επιλεκτικοί και εμπεριστατωμένοι υλικοί έλεγχοι. Εκτός από την απλή επαλήθευση του βάρους και της ποσότητας των εμπορευμάτων, είναι αναγκαία η λήψη δειγμάτων απευθείας από το εσωτερικό των εμπορευματοκιβωτίων και η διεξαγωγή, εάν χρειασθεί, αναλύσεων σε εξειδικευμένα εργαστήρια, ειδικότερα σε ότι αφορά την πυκνότητα του εμπορεύματος. 3. 1. 4. Ε£ανωνή βοείου κρέατος ποος τη Βουλγαρία με υποκατάσταση εντοσθίων Οι εν εξελίξει ανακρίσεις οι οποίες διεξάγονται από τις αρμόδιες τελωνειακές αρχές του Βελγίου και αφορούν την παράνομη χρησιμοποίηση ορμονών, αποκάλυψαν ότι η ίδια εγκληματική οργάνωση βρισκόταν πίσω από το κύκλωμα εισαγωγών και εξαγωγών βοείου κρέατος (υποκατάσταση κατά τη διαμετακόμιση προϊόντων υψηλής ποιότητας με συνηθισμένα προϊόντα ή ακόμα και μη βρώσιμα). Το εν λόγω βόειο κρέας και τα εντόσθια προέρχονταν από μη εγκεκριμένους οργανισμούς (Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδάς, Αυστραλία και Κίνα). Κατά την άφιξη τους στην Κοινότητα 50, το κρέας και τα εντόσθια αποτέλεσαν αντικείμενο τελωνειακής εναποθήκευσης ενόψει εξαγωγής προς τη Βουλγαρία υπό καθεστώς TIR51 ή υπό την κάλυψη του εγγράφου ΤΙ (κοινοτική διαμετακόμιση). 50 51 Η Επιτροπή πραγματοποιεί επιτόπιους ελέγχους και χορηγεί εγκρίσεις σε εξαγωγικούς οργανισμούς κρέατος σε τρίτες χώρες, με προορισμό την Κοινότητα. Πιστοποιητικά υγειονομικής κατάστασης θα πρέπει να συνοδεύουν κάθε αποστολή κρέατος με προορισμό την Κοινότητα και θα πρέπει να αναφέρουν τον τελικό παραλήπτη. Καθεστώς διεθνούς οδικής μεταφοράς, που καθορίζεται από τη σύμβαση ΉΙΐ. του 1975. 26 Πράγματι, ο πελάτης στη Βουλγαρία, τελικός παραλήπτης των αποστολών, ζήτησε εντόσθια κατώτερης ποιότητας και όχι εμπόρευμα "καλής ποιότητας" (κρέατα και εντόσθια προς βρώσιν). Τα κρέατα και τα εντόσθια από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά και την Αυστραλία, μετά την παράνομη είσοδο τους στην κοινοτική επικράτεια, υποκαταστάθηκαν από εντόσθια σαφώς κατώτερης ποιότητας, και διατέθηκαν παρανόμως στην εσωτερική αγορά, διαφεύγοντας του τελωνειακού ελέγχου. Η βελγική δικαιοσύνη έθεσε σε κίνηση δικαστική έρευνα για διαφθορά κατά υπαλλήλου των τελωνείων για τον οποίον υπάρχει η υποψία ότι διευκόλυνε αυτήν την παρανομία. Τον Μάιο του 1996, μια κοινοτική αποστολή που διοργανώθηκε από την UCLAF πραγματοποιήθηκε στη Βουλγαρία προκειμένου να διαπιστωθεί η φύση των διασαφησθέντων εμπορευμάτων κατά την εισαγωγή στις τελωνειακές υπηρεσίες της Σόφιας. Ανακρίθηκαν επίσης οι υπεύθυνοι των βουλγαρικών εταιρειών που ήταν οι μόνοι ικανοί να παράσχουν λεπτομερή στοιχεία για τον αριθμό των εμπλεκομένων προσώπων και για τα διακυβευόμενα ποσά. Τα αποτέλεσμα της αποστολής αυτής, τα οποία υπήρξαν καρποφόρα, κοινοποιήθηκαν στις αρμόδιες τελωνειακές αρχές του Βελγίου, οι οποίες προχώρησαν στις αναγκαίες έρευνες προκειμένου να γίνουν γνωστές οι ακριβείς συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε η υποκατάσταση. Επιπλέον, αποκαλύφθηκε ότι το εν λόγω βόειο κρέας καλής ποιότητας, αφού πέρασε σε κοινοτικό καθεστώς, πωλήθηκε σε γαλλική εταιρεία και αποτέλεσε αντικείμενο εξαγωγικής διασάφησης με είσπραξη των επιστροφών (τρίτη χώρα προορισμού ήταν η Ρωσία). Το κρέας αυτό, με τη σειρά του, αποτέλεσε αντικείμενο υποκατάστασης και, βεβαίως, οι επιστροφές επισπράχθηκαν αχρεωστήτως. Οι δικαστικές έρευνες στο Βέλγιο βρίσκονται εν εξελίξει. Οι πρακτικές αυτές έχουν δύο συνέπειες διαφορετικού χαρακτήρα. Η πρώτη είναι οικονομικής τάξης, δεδομένου ότι οι γεωργικές εισφορές πρέπει να εισπραχθούν (άνω του 1 εκατ. ECU) και να επανεισπραχθούν οι επιστροφές. Η δεύτερη είναι υγειονομικής τάξης, δεδομένου ότι τα εισαχθέντα εντόσθια τα οποία προέρχονται από μη εγκεκριμένους εξαγωγικούς οργανισμούς τρίτων χωρών περιέχουν τα περισσότερα ορμόνες απαγορευμένες στην Ευρώπη. 3. 1. 5. Απόσυρση κρέατος από το καθεστώς κοινοτικής διαμετακόμισης Ένα οργανωμένο εκγληματικό δίκτυο καταστρατήγησε διάφορα τελωνειακά καθεστώτα προκειμένου να επωφεληθεί αδικαιολογήτως με πολλά πλεονεκτήματα. • Μετά από ανακοίνωση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η Επιτροπή ενημερώθηκε για το γεγονός ότι κρέας πουλερικών από την Κίνα, τη Βραζιλία και την Ταύλάνδη εισήλθε στη Γερμανία υπό το καθεστώς της κοινοτικής διαμετακόμισης. Τα έγγραφα διαμετακόμισης (ΤΙ) ανέφεραν ως τελικό προορισμό το Μαρόκο και την Ισπανία, γραφεία προορισμού δε το Irun και Las Palmas (Κανάριοι Νήσοι). Στην πραγματικότητα, οι περισσότερες αποστολές είχαν εξέλθει του καθεστώτος διαμετακόμισης στη Γερμανία και παραδόθηκαν στους γερμανούς παραλήπτες αφού προηγουμένως τα τελωνειακά έγγραφα εκκαθαρίστηκαν ψευδώς με πλαστές σφραγίδες και με τη βοήθεια των τελωνείων Irun και Las Palmas. Ένα άλλο τμήμα των εμπορευμάτων που εξήχθησαν από το καθεστώς πωλήθηκε σε ισπανικές εταιρείες. Μετά από αίτηση αμοιβαίας συνδρομής που υπέβαλε το γερμανικό τελωνείο στις Κάτω Χώρες, οι ολλανδικές τελωνειακές υπηρεσίες διαπίστωσαν, ότι σε αυτό το κράτος μέλος, ακόμα άλλες 18 αποστολές κρέατος πουλερικών εξήλθαν του καθεστώτος διαμετακόμισης με βάση την ίδια τεχνική, με τη χρησιμοποίηση πλαστών σφραγίδων από την Algeciras, Irun και Las Palmas. Το κρέας πουλερικών διατέθηκε παρανόμως στη γερμανική, ολανδική και ισπανική αγορά. Η συνολική επίπτωση της απάτης αυτής εκτιμάται σε 6 εκατ. ECU. 27 Αυτή η τελειοποιημένη διεθνής απάτη διοργανώθηκε από εγκληματικά δίκτυα με χρησιμοποίηση εταιρειών που είναι εγκατεστημένες στις Αζόρες, την Ελβετία και το Γιβραλτάρ. • Ένας άλλος φάκελος αφορά το κοινοτικό βόειο κρέας το οποίο δηλώθηκε κατά την εξαγωγή για εφοδιασμό52, όπως και βόειο κρέας προέλευσης τρίτων χωρών, σε τελωνειακή αποθήκη της Κοινότητας, απαλλαγμένο δασμών, το οποίο προορίζεται επίσης για εφοδιασμό. Από την έρευνα αποδείχθηκε ότι το κρέας που προέρχεται από εταιρείες εγκατεστημένες στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Δανία και τη Γερμανία, αγοράστηκε από μια ισπανική εταιρεία για να πωληθεί, υποτίθεται, σε προμηθευτές εγκατεστημένου στις Κάτω Χώρες. Τα έγγραφα μέσω διαμεσολαβητή διαμετακόμισης, που συνόδευαν τα εμπορεύματα και που επέτρεπαν σε αυτά να κυκλοφορούν είχαν εκκαθαριστεί με τη βοήθεια πλαστών σφραγίδων των ισπανικών τελωνείων. Το κρέας είχε οπωσδήποτε πωληθεί στην εσωτερική αγορά. Η οικονομική επίπτωση των αποστολών που διαπιστώθηκε ότι είναι παράνομες μπορεί να εκτιμηθεί σε ποσό άνω του 1 εκατ. ECU σε διαφυγόντες ιδίους πόρους (καθεστώς κοινοτικής διαμετακόμισης που εφαρμόζεται στα εμπορεύματα προέλευσης και προορισμού τρίτων χωρών). Για τα κοινοτικά κρέατα που βρίσκονται σε καθεστώς παρέμβασης, τα κράτη μέλη κρατούν ποσό περίπου 5 εκατ. ECU από εγγυήσεις που καταβλήθηκαν στο πλαίσιο του καθεστώτος αυτού, ποσό που θα πρέπει να ανακτηθεί από τους επιχειρηματίες, οι οποίοι είναι υπεύθυνοι της απάτης. 3. 1. 6. Πλασματικές εξάγωνες οίνου προς τρίτες χώρες53 Οι έρευνες, κατά οργάνωσης τύπου μαφίας που είναι εξειδικευμένη σε δόλιες εξαγωγές οίνου προς τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, συνεχίστηκαν το 1996, με στενή συνεργασία της Guardia di Finanza και οδήγησαν στην εξάρθρωση της. Κατά τη διάρκεια μιας αποστολής στη Ρουμανία διαπιστώθηκε ότι δύο πλοία, με φορτίο ιταλικού οίνου εξαγομένου προς αυτή την τρίτη χώρα, προχώρησαν σε λαθραία εκφόρτωση στο ρουμανικό λιμάνι της Costanza. Εξάλλου, ψευδή έγγραφα που πιστοποιούν τη διάθεση του εμπορεύματος αυτού στη ρουμανική επικράτεια παρουσιάστηκαν στον ρουμανικό οργανισμό πληρωμών για την καταβολή επιστροφών κατά την εξαγωγή. Κατά των εξαγωγικών αυτών εταιρειών κινήθηκαν διαδικασίες ανάκτησης των καταβληθέντων ποσών (περίπου 1 εκατ. ECU), όπως επίσης και δικαστικές διώξεις. Κατά την αποστολή που διεξήχθη στην Σλοβενία, διαπιστώθηκε ότι περίπου 1,2 εκατ. ECU καταβλήθηκαν αχρεωστήτως σε μια ιταλική εταιρεία ενώ ο οίνος είχε εισαχθεί μόνον προσωρινώς στην Σλοβενία, υπό καθεστώς που επιτρέπει την εισαγωγή εμπορευμάτων χωρίς τελωνειακούς δασμούς στη χώρα αυτή, υπό την προϋπόθεση ότι το εμπόρευμα θα επανεξαχθεί εντός προθεσμίας ενός έτους. Ο εν λόγω οίνος εξήχθη εκ νέου προς άλλες τρίτες χώρες υπό την προϋπόθεση αυτή, ενώ πλαστά έγγραφα παρουσιάστηκαν στην Ιταλία για να επιτευχθεί η πληρωμή των επιστροφών, οι οποίες όμως θα έπρεπε να καταβληθούν μόνον εάν το εμπόρευμα διατίθετο στη χώρα προορισμού, δηλαδή τη Σλοβενία. Διευθυντικό στέλεχος μιας απ' αυτές τις εταιρείες προφυλακίστηκε. Οι ποινικές παραβάσεις περί εκδόσεως πλαστών εγγράφων και απάτης εις βάρος του κοινοτικού προϋπολογισμού έγιναν δεκτές από την εισαγγελία, η οποία ανέφερε S2 Αυτό το βόειο κρέας βρισκόταν υπό καθεστώς "παρέμβασης" και διατέθηκε με μειωμένη τιμή για εξαγωγή (ή, εν προκειμένω, προορίζεται για εφοδιασμό πράγμα που εξομοιώνεται με εξαγωγή). 53 Βλέπε ετήσια έκθεση "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1995 σ. 59 (σημείο 1. 11). 28 στην UCLAF ότι εκδόθηκε μια νέα εντολή σύλληψης εναντίον ενός άλλου υπευθύνου, διευθυντικού στελέχους μιας εξαγωγικής εταιρείας. 3. 2 Μεγάλες απάτες στον τομέα των εμπορικών πολιτικών (βιομηχανικά προϊόντα, προϊόντα αλιείας και κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα) 3. 2. 1. Βιομπνανικά προϊόντα: εισαγωγή από τις Φιλιππίνες δεκτών μέσω δορυφόρου Μετά από ενημέρωση των γερμανικών αρχών για τους κινδύνους ψευδούς δήλωσης προτιμησιακής καταγωγής για την εισαγωγή δεκτών μέσω δορυφόρου προελεύσεως Φιλιππίνων, τα άλλα κράτη μέλη κλήθηκαν να αρχίσουν έρευνες για τις πράξεις αυτές. Από τα πρώτα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν καταδείχθηκε ότι, αφενός, οι εισαχθείσες ποσότητες βρίσκονταν σε συνεχή αύξηση και, αφετέρου, ορισμένα τμήματα των συσκευών αυτών, που είναι καθοριστικός παράγοντας για την παροχή προτιμησιακής μεταχείρισης, ενδέχεται να μην είχαν κατασκευαστεί στις Φιλιππίνες, όπως ισχυρίζονται οι επιχειρηματίες. Από τις επιτόπιες έρευνες διαπιστώθηκε ότι άνω των 460. 000 δεκτών, των οποίων η εμπορική αξία εκτιμάται σε 28 εκατ. ECU (3 εκατ. ECU τελωνειακών δασμών θα πρέπει να εισπραχθούν από τους εισαγωγείς) εξήχθησαν προς διάφορα κράτη μέλη στο πλαίσιο του ΣΓΠ, χωρίς να πληρούνται τα κριτήρια που αφορούν το σύστημα προτιμήσεων. Διαπιστώθηκε επίσης ότι τουλάχιστον ορισμένοι από τους εισαγωγείς γνώριζαν, πριν από την εισαγωγή, ότι τα τελικά προϊόντα δεν ήταν επιλέξιμα για προτιμησιακή μεταχείριση. Επιπλέον, αποδείχθηκε ότι οι αρχές των Φιλιππίνων δεν εξεπλήρωσαν τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο της διοικητικής συνεργασίας, ούτε πριν από την επιτόπια παρέμβαση της κοινοτικής αποστολής ούτε κατά τη διάρκεια αυτής της παρέμβασης και με τον τρόπο αυτό εμπόδισαν την παύση των δόλιων δραστηριοτήτων. Σημαντικός αριθμός απατών που διαπράττονται με στόχο την αποφυγή καταβολής κανονικώς οφειλομένων δασμών, καθώς και δασμών αντιντάμπιγκ, μέσω της παράτυπης χορήγησης πιστοποιητικών προτιμησιακής καταγωγής (έντυπο Α) δεν κατέστη δυνατό να επιλυθούν κατά το 1996. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ορισμένες τρίτες χώρες εξαγωγής αρνήθηκαν να δεχθούν αποστολές διοικητικής συνεργασίας που έπρεπε να μεταβούν επί τόπου προκειμένου να προβούν σε έρευνα. Επισημαίνεται ότι, στο πλαίσιο του ΣΓΠ, η Επιτροπή διαθέτει ένα σημαντικό όπλο προκειμένου να αντιδράσει σε συμπεριφορές άρνησης συνεργασίας εκ μέρους ορισμένων τρίτων χωρών. Μπορεί, πράγματι, να θέσει σε κίνηση έρευνα για τον πλήρη ή μερικό αποκλεισμό από το ΣΓΠ των χωρών που δεν εκπληρούν τις υποχρεώσεις τους σε θέματα διοικητικής συνεργασίας. Η έρευνα αυτή, ωστόσο, μπορεί να αρχίσει μόνο μετά από καταγγελία από κράτος μέλος ή τρίτο πρόσωπα 3. 2. 2. Αλιευτικά προϊόντα • Κονσέρβες τόνου που εισήχθησαν από την Κόστα Ρίκα Μία εξέταση των δραστηριοτήτων της βιομηχανίας τόνου στην κεντρική Αμερική, που διεξήχθη από την Επιτροπή, ανέδειξε την σοβαρή αντίθεση μεταξύ των μειωμένων αλιευτικών δυνατοτήτων των τοπικών στόλων και του όγκου των εισαγωγών στην Κοινότητα κονσερβών τόνου προέλευσης Κόστα Ρίκα. Κατόπιν συμφωνίας με τις αρχές της χώρας αυτής, μια αποστολή διοικητικής συνεργασίας αποτελούμενη από αντιπροσώπους της UCLAF και των ενδιαφερομένων κρατών μελών (Ιταλία και Πορτογαλία), μετέβη επιτόπου προκειμένου να εξακριβώσει την καταγωγή των προϊόντων αυτών. Οι σχετικές έρευνες αφορούσαν άνω των 10. 000 τόνων του προϊόντος εμπορικής αξίας 28 εκατ. ECU. Το ποσό των διαφυγόντων δασμών, δηλ. 7 εκατ. ECU, εισπράττεται, από τους κοινοτικούς εισαγωγείς. Οι τοπικές αρχές συνεργάστηκαν για την σωστή διεξαγωγή των πράξεων. Οι σοβαρότερες αμφιβολίες αφορούσαν την εθνικότητα των αλιευτικών πλοίων που χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή εκείνων των κονσερβών τόνου που 29 απετέλεσαν αντικείμενο της έρευνας. Πολύ γρήγορα φάνηκε ότι η Κόστα Ρίκα δεν διέθετε η ίδια επαρκή παραγωγική ικανότητα εμπορικής αλιείας. Στις περισσότερες από τις κοινές έρευνες αποδείχθηκε ότι οι τόνοι που εκφορτώθηκαν στη Κόστα Ρίκα αλιεύθηκαν στην πραγματικότητα από πλοία άλλων εθνικοτήτων. Τα αλιεύματα αυτά χρησιμοποιήθηκαν για την παραγωγή των ανωτέρω κονσερβών, διαπιστώθηκε δε ότι δεν είναι επιλέξιμες για προτιμησιακή μεταχείριση. Πολλές εκατοντάδες πιστοποιητικών "εντύπου Α", που εκδόθηκαν από τις τοπικές αρχές παρουσιάστηκαν στην επικράτεια της Κοινότητας (στην Ιταλία, στην Πορτογαλία και την Ισπανία) προκειμένου να παρασχεθεί το καθεστώς εισαγωγής με ατέλεια φόρων για τα προϊόντα αυτά. Η Κόστα Ρίκα αναγνώρισε την ακυρότητα τους. • Κονσέρβες τόνου που εισάγονται από τη Τουρκία Έχει συναφθεί διμερής συμφωνία μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας που επιτρέπει την εισαγωγή στην κοινοτική επικράτεια κονσερβών τόνου χωρίς τελωνειακούς δασμούς υπό την σαφή προϋπόθεση ότι τα εν λόγω προϊόντα σέβονται ορισμένα κριτήρια, ειδικότερα σε ό,τι αφορά την καταγωγή των ιχθύων που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή κονσερβών. Κατά τον Ιούνιο του 1996, εκπρόσωποι της Επιτροπής, συνοδευόμενοι από αντιπροσωπείες των κρατών μελών (ολλανδική, γερμανική, ιταλική και βρετανική τελωνειακή υπηρεσία) μετέβησαν στην Τουρκία στο πλαίσιο αποστολής διοικητικής συνεργασίας προκειμένου εκατοντάδων πιστοποιητικών προτιμησιακής καταγωγής που εκδόθηκαν από τις τουρκικές αρχές για την εξαγωγή των προϊόντων αυτών. Από τις έρευνες που έγιναν φάνηκε ότι αφενός, τα αλιεύματα τόνου του τουρκικού στόλου ήταν ασήμαντα και, αφετέρου, τα είδη τόνου που εισήχθησαν σε μεγάλες ποσότητες στην Τουρκία ήταν προφανές ότι προορίζονταν για την κατασκευή κονσερβών. η αυθεντικότητα πολλών εξακριβωθεί να Με βάση τις έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στην Τουρκία, η αποστολή διεπίστωσε ότι οι κονσέρβες που εξήχθησαν στην Κοινότητα κατασκευάστηκαν με βάση τόνους που δεν έχουν προτιμησιακή καταγωγή και στους οποίους ορισμένες φορές προστέθηκαν ασήμαντες ποσότητες τόνου καταγωγής Τουρκίας, κατά την εξαγωγή των τελικών προϊόντων. Οι εξαγωγείς κατόρθωσαν να λάβουν από τις τουρκικές αρχές, βάσει ανακριβών δηλώσεων σε ότι αφορά την καταγωγή (τουρκική ή κοινοτική) των πρώτων υλών, πιστοποιητικά ATR 1 που επιτρέπουν την ατελή εισαγωγή στην Κοινότητα. Η αποστολή διαπίστωσε επίσης ότι πολλοί εισαγωγείς γνώριζαν ότι οι κονσέρβες δεν μπορούσαν να τύχουν ατέλειας δασμών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μερικοί από τους εισαγωγείς αυτούς έλαβαν ενεργό μέρος στην οργάνωση της απάτης παρέχοντας οι ίδιοι στα τουρκικά εργοστάσια κονσερβοποιίας τόνους στους οποίους δεν είχε δοθεί ιδιότητα προϊόντος καταγωγής. Η ποσότητα των εμπορευμάτων αυτών εκτιμάται σε περίπου 23. 000 τόνους. Τελωνειακοί δασμοί περίπου 18 εκατ. ECU θα πρέπει να εισπραχθούν από εισαγωγείς εγκατεστημένους στο Βέλγιο, στη Γερμανία, στην Ιταλία, στις Κάτω Χώρες και στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου και διατέθηκαν τα εμπορεύματα. 3. 2. 3. Κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα • Κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα από την Καμπότζη Τον Μάρτιο του 1996, μια κοινοτική αποστολή διοικητικής συνεργασίας, σε συνεργασία με τια αρχές της Καμπότζης, εντόπισε περίπου 1. 500 πλαστά πιστοποιητικά προτιμησιακής καταγωγής (τύπου Α). Τα πιστοποιητικά αυτά αφορούσαν πάνω από 23 εκατομμύρια τεμαχίων ρουχισμού που είχαν εισαχθεί ατελώς στην Κοινότητα, την περίοδο 1992-1996. Επιπλέον, άλλα 1. 700 πιστοποιητικά καταγωγής (τύπου Α), που αφορούσαν άνω των 16 εκατομμυρίων 30 τεμαχίων ρουχισμού, εκδόθηκαν παρατύπως από τις αρχές της Καμπότζης για αποστολές κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων που δεν πληρούσαν τα κριτήρια του ΣΓΠ, λόγω του γεγονότος ότι τα νήματα και τα υφάσματα που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή τους δεν ήταν καταγωγής της χώρας αυτής. Στην πραγματικότητα τα εν λόγω βασικά υλικά εισήχθησαν στην Καμπότζη από άλλες χώρες της Ασίας. Οι διακυβευόμενοι δασμοί είναι της τάξης των 15 εκατ. ECU. • Κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα από το Μπαγκλαντές Μια αποστολή διοικητικής συνεργασίας (Επιτροπή/7 κράτη μέλη) μετέβη στο Μπαγκλαντές το Νοέμβριο και το Δεκέμβριο του 1996, λόγω των δυσχερειών που αντιμετώπιζε η τοπική διοίκηση στην εφαρμογή του συστήματος ΣΓΠ. Οι δυσκολίες αυτές δεν είναι νέες. Αυτή τη φορά, πολλές εκατοντάδες υπόπτων πιστοποιητικών (τύπου Α) που συνόδευαν αποστολές κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων που είχαν εισαχθεί στην Κοινότητα, αναγνωρίστηκαν ως πλαστά από τις αρχές του Μπαγκλαντές. τους κανόνες του ΣΓΠ σχετικά Περίπου 14. 000 άλλα πιστοποιητικά, που συγκεντρώθηκαν από τις διοικήσεις των εμπεριστατωμένων ενδιαφερομένων κρατών μελών αποτέλεσαν αντικείμενο ελέγχων σε ότι αφορά, αφενός, την αυθεντικότητα τους, αλλά και σε ότι αφορά τη συμμόρφωση τους προς με τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα. Τα συμπεράσματα των αποστολών, που πραγματοποιήθηκαν με τις αρμόδιες τοπικές αρχές, απέδειξαν ότι οι δυσχέρειες και τα προβλήματα που αφορούν την αυθεντικότητα των πιστοποιητικών που εξέδωσαν οι αρχές του Μπαγκλαντές ελαχιστοποιήθηκαν σαφώς. Βρίσκονται ήδη εν εξελίξει και άλλες έρευνες σε εξήντα κατασκευαστές κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων στο Μπαγκλαντές, από τις οποίες διαπιστώθηκε ήδη ότι το μεγαλύτερο μέρος των εν λόγω πιστοποιητικών εκδόθηκαν από τη διοίκηση βάσει λανθασμένων πληροφοριών που παρασχέθηκαν από τους εξαγωγείς. Διαπιστώθηκε ότι στα προϊόντα αυτά δεν μπορούσε να αποδοθεί ο χαρακτηρισμός των προϊόντων καταγωγής, σύμφωνα με του κανόνες του ΣΓΜ. Οι αρχές του Μπαγκλαντές αποδέχθηκαν το αληθές των συμπερασμάτων των κοινοτικών αποστολών. Παρ' όλο αυτά ελάχιστη διάθεση έδειξαν να λάβουν τα αναγκαία μέτρα. Οι διακυβευόμενοι ίδιοι πόροι ανέρχονται έως τώρα σε περίπου 60 εκατ. ECU και ενδέχεται να φθάσουν τα 100 εκατ. ECU. Ακολουθώντας το παράδειγμα άλλων λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών, όπως το Λάος, η Καμπότζη, το Νεπάλ και οι Μαλβίδες, το Μπαγκαλντές υπέβαλε αίτηση για την εφαρμογή παρεκκλίσεων από τον κανόνα καταγωγής στο πλαίσιο του ΣΓΠ. Οι έρευνες για τις απάτες και τις παρατυπίες αυτές μπορεί ορισμένες φορές να είναι εξαιρετικά μακροχρόνιες και σύνθετες. Επιπλέον, ο όγκος των πληροφοριών και των εγγράφων που είναι αναγκαίος για την ακριβή διαπίσπωση των γεγονότων βρίσκεται διασκορπισμένος σε γεωγραφικά μήκη και πλάτη εξαιρετικά απομακρυσμένα από την επικράτεια της Κοινότητας. Η εφαρμογή των εμπορικών προτιμησιακών καθεστώτων από ορισμένες τρίτες χώρες και από τους εξαγωγείς τους δεν πραγματοποιείται χωρίς δυσκολίες. Για το λόγο αυτό διοργανώνεται κάθε έτος ένα συνεχώς αυξανόμενος αριθμός αποστολών διοικητικής συνεργασίας- το ίδιο γίνεται και για το 1996, οι δε αποστολές αυτές αφορούν στην πλειοψηφία τους τις χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας. Ωστόσο, οι περισσότερες περιπτώσεις μη τήρησης των κανόνων καταγωγής που έχουν διαπιστωθεί αφορούν τις λιγότερο προηγμένες χώρες, οι οποίες αντιμετωπίζουν μεγάλες δυσκολίες, λαμβανομένων υπόψη των βιομηχανικών δυνατοτήτων τους, στην τήρηση των κανόνων αυτών και, έτσι, στερούνται στην πράξη του οφέλους του ΣΓΠ, ειδικότερα στον κλωστοϋφαντουργικό τομέα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο υποβάλλουν αιτήσεις παρέκκλισης. 31 3. 3 Γεωργικός τομέας: απάτες στα κράτη μέλη 3. 3. 1. Ελαιόλαδο/Απάτη στο πλαίσιο της ενίσνυσης στην κατανάλωση Μετά από έλεγχο που πραγματοποίησε η ελληνική Τελωνειακή Διεύθυνση Ελέγχου Οικονομικού Εγκλήματος, διαπιστώθηκε ότι μια επιχείρηση κατασκευής πεντάλιτρων μεταλλικών δοχείων, για την συσκευασία ελαιόλαδου, εξέδωσε μαζικά πλαστά τιμολόγια για τους πελάτες της. Ως αντίτιμο η επιχείρηση αυτή ελάμβανε 10% του τιμολογηθέντος ποσού και το σύνολο του ποσού του ΦΠΑ. Με τον τρόπο αυτό 10,5 εκατομμύρια δοχεία τιμολογήθηκαν ψευδώς για 26 επιχειρήσεις συσκευασίας ελαιολάδου κατά την περίοδο 1992-1994. Τα τιμολόγια αγοράς για τη συσκευασία του ελαιολάδου αποτελούν, μαζί με το τιμολόγιο αγοράς του ελαιόλαδου, δύο έγγραφα που είναι αναγκαία για να δοθεί ενίσχυση στην κατανάλωση. Με τον τρόπο αυτό οι εν λόγω επιχειρήσεις εισέπραξαν συνολικό ποσό περίπου 21 εκατ. ECU για ελαιόλαδο το οποίο δεν είχαν ποτέ συσκευάσει. Οι δικαστικές διώξεις βρίσκονται εν εξελίξει. 3. 3. 2. Ποονρηματοδότηση εξαγωγικών επιστροφών σιμιγδαλιού σκληρού σίτου στην Ισπανία Μετά από ελέγχους που έγιναν στην Ισπανία σε επιχειρήσεις που έλαβαν, το 1995, προχρηματοδοτήσεις επιστροφών για εξαγωγές σιμιγδαλιού σκληρού σίτου, διαπιστώθηκαν απάτες σε ότι αφορά τις ποσότητες του δηλωθέντος προϊόντος54. Έχουν ελεγχθεί τα λογιστικά βιβλία όλων των ισπανικών επιχειρήσεων που επωφελήθηκαν από αυτή την προχρηματοδότηση κατά τα έτη 1993 και 1994. Από τα αποτελέσματα των ελέγχων αυτών διαπιστώθηκε ότι οι δόλιες συμπεριφορές που εξακριβώθηκαν κατά το 1995 είχαν και προηγούμενο. Οι ανακρίσεις που έγιναν στη συνέχεια επέτρεψαν την διαπίστωση ότι τα ποσά που είχαν αχρεωστήτως εισπραχθεί από ένα ισπανικό όμιλο έφθαναν σε περίπου 26,5 εκατ. ECU. Η απάτη συνίσταται στη δήλωση των αποθεμάτων εισόδου σε αποθήκη για την προχρηματοδότηση των επιστροφών (προκειμένου να γίνει μεταποίηση σε σιμιγδάλι πριν από την οριστική εξαγωγή) για ποσότητες πολύ υψηλότερες από εκείνες που πραγματικά βρέθηκαν στην αποθήκη την ημέρα της δήλωσης. Δεν κατέστη δυνατό να πραγματοποιηθούν οι υλικοί έλεγχοι των εμπορευμάτων δεδομένου ότι πέρασαν πολλά έτη από τότε που έγιναν τα πραγματικά περιστατικά. Η διαπίστωση της απάτης κατέση δυνατή από την εξέταση των εγγράφων που αφορούν τις αγορές, τις μεταφορές, την αποθήκευση και την μεταποίηση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο δηλωθείς σίτος υπό τελωνειακό έλεγχο δεν αποτέλεσε αντικείμενο αγοράς από τους προμηθευτές. Επιπλέον, ορισμένες δηλώσεις, οι οποίες έγιναν αποδεκτές από τον ισπανικό οργανισμό πληρωμών, ήταν σαφώς ατελείς σε ότι αφορά τα στοιχεία σχετικά με τα κέντρα εναποθήκευσης. Τέλος, η μεθόδευση αυτή, η οποία στηρίχθηκε σε ψευδείς δηλώσεις επέτρεψε στον εν λόγω ισπανικό όμιλο να λάβει χρηματοδοτήσεις που του επέτρεψαν, στη συνέχεια να προβεί στην αγορά πρώτων υλών που χρησιμοποιήθηκαν για την πραγματοποίηση των εξαγωγικών πράξεων. 54 Βλέπε ετήσια έκθεση "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1995, σελίδες 72 (σημείο 3. 6). 32 3. 4 Απάτες στον τομέα των διαρθρωτικών πολιτικών 3. 4. 1. Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ) • Δράσεις επαγγελματικής κατάρτισης στην Ισπανία/Τεχνητή διόγκωση του κόστους Το 1996, περιήλθαν σε γνώση της Επιτροπής περιπτώσεις εικαζομένων απατών στο πλαίσιο των δράσεων επαγγελματικής κατάρτισης που συγχρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ, με διαχείριση του ΙΝΕΜ55. Οι διαπιστώσεις που απορρέουν από τους ελέγχους των εθνικών αρχών56, τους οποίους ζήτησε η Επιτροπή, αποδεικνύουν διάφορες παρατυπίες, όπως η ατελής υλοποίηση της δράσης, η εμφάνιση μη δικαιολογημένων δαπανών, εικονικών δαπανών, υπερχρηματοδότησης, η ύπαρξη ατελούς ή λανθασμένης λογιστικής. Έχουν ήδη κινηθεί πολλές διαδικασίες είσπραξης. Η εισαγγγελία διέταξε δικαστική έρευνα σχετικά με τις περιπτώσεις απάτης που ανιχνεύθηκαν στην ισπανική πρωτεύουσα. Συμπληρωματικοί έλεγχοι που ζήτησε η Επιτροπή από τις εθνικές αρχές να πραγματοποιηθούν σε άλλες ισπανικές περιοχές θα επιτρέψουν να εκτιμηθεί η έκταση των διαπραχθεισών παρατυπιών. • Δράσεις επαγγελματικής κατάρτισης στην Ιταλία/Εταιρεία βιτρίνα Μία δικαστική έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Ιταλία σχετικά με τις δράσεις επαγγελματικής κατάρτισης που χρηματοδοτούνται από το ΕΚΤ για τα έτη 1990- 1993, οδήγησε στην προσωρινή κράτηση δύο περιφερειακών υπαλλήλων που κατηγορούνται για τα αδικήματα της κατάχρησης και της απόπειρας κατάχρησης. Η έρευνα κατέδειξε την κρυφή καταβολή χρηματικών ποσών στους δύο υπαλλήλους ως αμοιβή για την υποχωρητικότητα τους στο πλαίσιο της άσκησης των καθηκόντων τους. Σύμφωνα με τα πρώτα αποτελέσματα της έρευνας, οι μηχανισμοί βασίζονταν στην δημιουργία ad hoc εταιρειών συμβούλων, με τις οποίες συνδέονταν ένας από τους δύο περιφερειακούς υπαλλήλους και στις οποίες ήταν "υποχρεωμένοι" να προσφεύγουν οι επιχειρηματίες για την εκπόνηση του προγράμματος δαπανών προκειμένου να αποφύγουν περαιτέρω ενοχλήσεις κατά τη διάρκεια των ελέγχων που πραγματοποιούσε ο άλλος εμπλεκόμενος περιφερειακός υπάλληλος. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα αύξηση των εξόδων που υποβαλλοντο στην περιφερειακή Διοίκηση, δεδομένου ότι οι προμήθειες που καταβάλλονταν στους δύο υπαλλήλους μετακυλίονταν στα τιμολόγια που εξέδιδαν οι εταιρείες "βιτρίνες" για "παρασχεθείσες υπηρεσίες" στους επιχειρηματίες. Η Επιτροπή έλαβε τα αναγκαία μέτρα προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της, δηλαδή την αναστολή των πληρωμών στην αντίστοιχη περιοχή. • Δράση κατάρτισης στο Ηνωμένο Βασίλειο/Εικονικές δαπάνες Από την εξέταση των ετήσιων λογαριασμών ενός ιδρύματος κατάρτισης στο Λονδίνο αποδείχθηκε ότι οι αιτήσεις χρηματοδότησης που υποβλήθηκαν περιελάμβαναν ποσό πολύ υψηλότερο από τις δαπάνες που πιστοποίησαν οι ορκωτοί λογιστές για την κατάρτιση του ετήσιου ισολογισμού. Η διαφορά που ανερχόταν σε πάνω από 1,3 εκατ. ECU για τα έτη 1989 έως 1994 (ποσό ΕΚΤ: περίπου 570. 000 ECU), ήταν αποτέλεσμα εικονικών δαπανών. Λόγω του εύρους "Institute National de Empleo". 5 Οι εθνικές εκθέσεις ελέγχου κοινοποιήθηκαν στην Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 23 παρ. 1 του κανονισμού 4253/88 του Οι εθνικές εκί Συμβουλίου. 33 της χρηματοδότησης αυτού του τύπου, εξετάστηκε το σύνολο των αιτήσεων που υποβλήθηκαν για την περίοδο αυτή. Διαπιστώθηκε ότι οι περισσότερες δαπάνες που είχαν καταλογιστεί ήταν αδικαιολόγητες ελλείψει αποδεικτικών στοιχείων. Η Επιτροπή εξετάζει, από κοινού με το Ηνωμένο Βασίλειο57, τις οικονομικές επιπτώσεις αυτής της περίπτωσης. 3. 4. 2. Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ)/Υπε£αίοεση πόρων (ποόνοαμμα RENEVAL-Γαλλία)58 Μετά την αποκάλυψη το 1995 πράξεων διαφθοράς οι χρηματοδοτήσεις που προορίζονται για την μετατροπή ναυπηγοεπισκευαστικών ζωνών της περιοχής Provence-Alpes-Côte d'Azur αποτέλεσαν αντικείμενο, το 1996, νέων δικαστικών διώξεων εναντίον μελών αντιπροσωπευτικών σωμάτων. Εξάλλου, η επιτόπια εξέταση διοικητικών φακέλων του συνόλου των προγραμματισθεισών πράξεων απέδειξε μία γενικευμένη απουσία παρακολούθησης των κανόνων που εφαρμόζονται στις δημόσιες προμήθειες, είτε από άγνοια (για μια συνολική δημόσια χρηματοδότηση 4,1 εκατ. ECU), αμέλεια ή σκοπιμότητα (για ένα συνολικό ποσό χρηματοδοτούμενων δράσεων που ανέρχεται σε πάνω από 14 εκατ. ECU). Οι σχετικές διαπιστώσεις οδήγησαν τις υπηρεσίες της Επιτροπής να αναλάβουν μια συστηματική προσέγγιση των διοικητικών και δικαστικών διαδικασιών που βρίσκονται εν εξελίξει, με στόχο τον καθορισμό, μετά την παραλαβή της τελικής έκθεσης εκτέλεσης του προγράμματος, των μέτρων που πρέπει να ληφθούν σε νομικό και δημοσιονομικό επίπεδο σε συνάρτηση με τις επιπλέον δαπάνες. 3. 4. 3. Αλιευτική πολιτική Με τις αποφάσεις της 13. 7. 1992 και 5. 7. 1993, η Επιτροπή χορήγησε κοινοτική ενίσχυση 5,9 εκατ. ECU για 3 σχέδια σύστασης εταιρειών (μικτές εταιρείες59) από έναν εφοπλιστή της γαλλικής αλιείας, με τη συμμετοχή εταίρων εγκατεστημένων σε τρίτη χώρα και με την οποία η Κοινότητα διατηρεί καλές σχέσεις, με την προοπτική ενός κατά προτεραιότητα εφοδιασμού της κοινοτικής αγοράς. Τις αποφάσεις αυτές ακολούθησε, από τη στιγμή που συνεστήθησαν οι δύο αυτές μικτές εταιρείες το 1993 και 1994, καταβολή προκαταβολής που αντιστοιχεί στο 80% των κοινοτικών χρηματοδοτήσεων (δηλ. περίπου 4,8 εκατ. ECU), που χορηγήθηκαν για συμπλήρωση εθνικών ενισχύσεων, οι οποίες είχαν προηγουμένως καταβληθεί πλήρως (δηλ. περίπου 1,2. εκατ. ECU). Η αίτηση εκκαθάρισης του υπολοίπου της συμμετοχής της Κοινότητας (20%), που έγινε με βάση έκθεση δραστηριοτήτων, οδήγησε στην έναρξη ενός ελέγχου σχετικά με τις λεπτομέρειες χρησιμοποίησης των ήδη εισπραχθεισών επιδοτήσεων, ενώ ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε απευθείας στον εφοπλιστή. Διαπιστώθηκε ότι τρία από τα πέντε αλιευτικά σκάφη, τα οποία προορίζονται για πολυετή εκμετάλλευση εκτός των κοινοτικών υδάτων (τα αλιεύματα έπρεπε να διατεθούν στην κοινοτική αγορά) Επωλήθηκαν το 1996 και, ένα από αυτά, πριν από την πραγματική έξοδο από τον γαλλικό λιμένα. Η διαπίστωση αυτή οδήγησε στη λήψη των επιβαλλομένων μέτρων ανάκτησης. Μία πρώτη διαδικασία κινήθηκε από την Επιτροπή το Δεκέμβριο του 1996, για ποσό 2,6 εκατ. ECU, σε ότι αφορά την εταιρεία που είναι ιδιοκτήτης των δύο σκαφών. 57 Πλαίσιο του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 4253/88 του Συμβουλίου (άρθρο 24). 58 Βλέπε ετήσια έκθεση "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1995, σελίδα 77 (σημείο 4. 2. 1 ). Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 4028/86 του Συμβουλίου σχετικά με κοινοτικές δράσεις βελτίωσης και προσαρμογής διαρθρώσεων του τομέα της αλιείας και υδατοκαλλιέργειας (ΕΕ L 376 της 31. 12. 1986), άρθρο 21 και κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 1955/88 της Επιτροπής περί λεπτομερειών εφαρμογής του προηγούμενου κανονισμού σε ότι αφορά τις δράσεις συνεργασίας στον τομέα των προσωρινών ενώσεων επιχειρήσεων (ΕΕ L 171 της 4. 7. 1988). 34 3. 5 Απάτες στον τομέα των άμεσων δαπανών 3. 5. 1. Η έρευνα • Υδροηλεκτρική ενέργεια στην Ιρλανδία/Ψευδή αιτιολογικά στοιχεία Μια πρώτη σύμβαση σχετικά με ένα πρόγραμμα έρευνας για την υδροηλεκτρική ενέργεια έχει συναφθεί μεταξύ της Επιτροπής και μιας ιρλανδικής εταιρείας τον Μάϊο του 1991. Ακολούθησαν δύο άλλες συμβάσεις. Τα συνολικά ποσά ανέρχονται σε 9,2 εκατ. ECU, με κοινοτική συμβολή 3,9 εκατ. ECU. Επιτόπιοι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν από την Επιτροπή τον Μάϊο και τον Ιούνιο του 1996 στην έδρα της εταιρείας στο Δουβλίνο, και σε έναν υπεργολάβο στη Σουηδία και κατέδειξαν ότι η εταιρεία διόγκωσε τεχνητά τις αιτήσεις χρηματοδότησης με τη βοήθεια ψευδών αιτιολογικών εγγράφων. Η κατάσταση είναι σοβαρή. Η εταιρεία δε διαθέτει καμμιά αρμοδιότητα, ούτε και έχει ασχοληθεί κατά το παρελθόν με τον τομέα της επιστημονικής έρευνας. Η αρχική της υποψηφιότητα βασίστηκε σε ισολογισμό μιας άλλης εταιρείας. Η εθνική νομοθεσία δεν έχει τηρηθεί, η λογιστική που παρουσιάστηκε ήταν παράτυπη, και τα γεγονότα αυτά οδήγησαν την Επιτροπή να προσφύγει στις ιρλανδικές δικαστικές αρχές. • Σχέδιο "Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας" στη Γερμανία/Υπεξαίρεση ενισχύσεων Το 1995, η Επιτροπή άρχισε έρευνες σχετικά με τα προγράμματα έρευνας JOULE Ι και II/APAS-RENA60. Ένας από τους ελέγχους που πραγματοποιήθηκε στη Γερμανία, απέδειξε ότι μια γερμανική εταιρεία είχε εμπλακεί σε μια σειρά συμβάσεων έρευνας και, στο πλαίσιο αυτό, εισέπραξε σημαντικά ποσά από την Επιτροπή. Στη συνέχεια κήρυξε πτώχευση και συνεπώς δεν μπόρεσε να τηρήσει τις συμβατικές υποχρεώσεις της. Έχουν αποκαλυφθεί οι εξής παρατυπίες: ψευδείς δηλώσεις δαπανών, διογκωμένες με το μισθολογικό κόστος και παροχές εξωτερικών υπηρεσιών που δεν έχουν ποτέ πραγματοποιηθεί· η είσπραξη ποσών από την Επιτροπή βάσει ψευδών δηλώσεων κόστους ή είσπραξη ποσών ως προκαταβολών που χρησιμοποιήθηκαν για την εξόφληση οφειλών που δεν είχαν καμμιά σχέση με την έρευνα· είσπραξη προκαταβολών για συντονιστικές εργασίες οι οποίες ποτέ δεν είχαν καταβληθεί στους άλλους συμβαλλομένους. Οι αρμόδιες δικαστικές αρχές της Γερμανίας είχαν στο μεταξύ θέσει σε κίνηση διώξεις κατά των υπευθύνων της εταιρείας για παραβιάσεις πτώχευσης και για υπεξαίρεση επιδοτήσεων. Εκδόθηκαν εντολές είσπραξης που αντιστοιχούν σε πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν στην εταιρεία, περίπου 2,1 εκατ. ECU. Ελλείψει επαρκών στοιχείων ενεργητικού, η είσπραξη των ποσών είναι αβέβαια, ωστόσο η διαδικασία που βρίσκεται εν εξελίξει θα πρέπει να οδηγήσει σε μερική εξόφληση από την προσωπική περιουσία του δράσΐου. Βλέπε ετήσια έκθεση "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1995, σελίδα 78 (σημείο 5. 1. 2). 35 3. 5. 2. Εξωτερικές δράσεις • Ανθρωπιστικές επιχειρήσεις στην πρώην Γιουγκοσλαβία Πραγματοποιήθηκε έλεγχος σε μια μη κυβερνητική γαλλική οργάνωση, με την οποία έγιναν 7 συμβάσεις ανθρωπιστικής επιχείρησης στην πρώην Γιουγκοσλαβία συνολικού ποσού 1,2 εκατ. ECU. AHO τα επτά αυτά συμβόλαια τρία αφορούν το οικονομικό έτος 1993 και τέσσερα το οικονομικό έτος 1994. Διαπιστώθηκε η παντελής έλλειψη λογιστικής και δικαιολογητικών εγγράφων, καθώς και υπεξαιρέσεις πόρων από μέρους του διευθυντή-ταμία. Οι διαδικασίες είσπραξης των ποσών άρχισαν αμέσως. Από έρευνες των γαλλικών δικαστικών αρχών αποδείχθηκε η ύπαρξη μιας προκαταρκτικής έρευνας με βάση πληροφορίες σχετικά με την ύποπτη διαχείριση της ΜΚΟ και για την εντιμότητα του ταμία. Τα συμπεράσματα που εξήγαγε η UCLAF, σε συνεργασία με τις γαλλικές υπηρεσίες δικαστικής αστυνομίας, οδήγησαν στη διαβίβαση, τον Ιούνιο του 1996, των φακέλων ελέγχου και διαχείρισης στο αρμόδιο δικαστήριο για τις ποινικές διώξεις. • Προγράμματα αποκεντρωμένης συνεργασίας στη Μεσόγειο (1992-1995)61 Κατά τη διάρκεια ελέγχων που πραγματοποίησε το Ελεγκτικό Συνέδριο, διαπιστώθηκαν σοβαρές παρατυπίες που αφορούν τη διαχείριση του συνόλου των προγραμμάτων αποκεντρωμένης συνεργασίας στη Μεσόγειο. Οι κυριότερες παρατυπίες που διαπιστώθηκαν στο πλαίσιο των δικτύων είναι η έλλειψη λογιστικών βιβλίων και/ή δικαιολογητικών εγγράφων. Το Συνέδριο διαπίστωσε επίσης ότι η Επιτροπή ανέθεσε, χωρίς προκήρυξη για υποβολή προσφορών, τη διαχείριση των προγραμμάτων σε έναν οργανισμό εκτός Κοινότητας. Από τις εργασίες του Συνεδρίου στον οργανισμό αυτό αποδείχθηκε η ύπαρξη σύγκρουσης συμφερόντων. Πράγματι, δύο από τα τέσσερα μέλη του διοικητικού συμβουλίου του οργανισμού αυτού διηύθυναν επίσης γραφεία τεχνικής αρωγής επιφορτισμένα με την παρακολούθηση προγραμμάτων. Τα γραφεία αυτά προετοίμαζαν φακέλους για την επιτροπή προεπιλογής των προτάσεων, υπό την προεδρία της Επιτροπής, και επηρέαζαν άμεσα με τον τρόπο αυτό την ανάθεση των συμβάσεων τεχνικής αρωγής. Δύο γραφεία τεχνικής αρωγής είχαν αναλάβει, σύμφωνα με τη διαδικασία αυτή, συμβάσεις για την εκτέλεση σχεδίων που ανέρχονταν στα ποσά των 270. 000 και 405. 000 ECU, χωρίς διαδικασία διαγωνισμού ή επιλογής. Με βάση προκαταρκτική έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η Επιτροπή προέβη στην άμεση δέσμευση (από τον Οκτώβριο του 1995) των προγραμμάτων αποκεντρωμένης συνεργασίας που εφαρμόζονται στη Μεσόγεια 'Ελαβε, εξάλλου, τα εξής μέτρα: εκκαθάριση όλων των σχετικών συμβάσεων με τα διάφορα εμπλεκόμενα γραφεία τεχνικής αρωγής- διεξαγωγή τριών ελέγχων από τον Δημοσιονομικό Έλεγχο (ΓΑ XX)· έκδοση των προτεινόμενων στις εκθέσεις του Δημοσιονομικού Ελεγκτού εντολών είσπραξης διεξαγωγής ερευνών και την UCCIAF- έναρξη γενικού δημοσιονομικού ελέγχου των δικτύων· επαναπροσδιορισμός του συστήματος διαχείρισης για το μέλλον (αποφάσεις της Επιτροπής τον Ιουλίου 1996 και Ιανουαρίου 1997). 3. 5. 3. Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ)ΖΑπόπειοα υπεξαίρεσης πόρων Σημαντικές χρηματοδοτικές ενισχύσεις τέθηκαν στη διάθεση του Καμερούν στο πλαίσιο του προγράμματος της χώρας αυτής για την διαρθρωτική προσαρμογή. Οι χρηματοδοτήσεις αυτές οδήγησαν στο άνοιγμα τραπεζικών λογαριασμών στην κεντρική διοίκηση της τράπεζας των κρατών της Κεντρικής Αφρικής και σε ορισμένο αριθμό εμπορικών τραπεζών. Αυτοί οι τραπεζικοί λογαριασμοί λειτουργούν με βάση την αρχή της συνδιαχείρισης. Η εκκίνηση των πράξεων είναι 61 Προγράμματα που διευκολύνουν τη δημιουργία δικτύων, στους χρηματοδοτούμενους τομείς, μεταξύ εταίρων της Μεσογείου. 36 δυνατό να γίνει βάσει διπλής υπογραφής, της υπογραφής του προϊσταμένου της αντιπροπωπείας της Επιτροπής και εκείνης του υπουργού οικονομίας και οικονομικών, του εθνικού διατάκτη του ΕΤΑ ή εξουσιοδοτημένου εκπροσώπου του, εν προκειμένω του γενικού διευθυντή της Caisse Autonome d* Amortissement. Δόθηκαν εντολές μεταφοράς συνολικού ποσού 4,16 εκατ. ECU με βάση πλαστογραφημένες υπογραφές. Οι δικαστικές αρχές της χώρας προέβησαν στη σύλληψη οκτώ προσώπων. Η τραπεζική επαγρύπνηση και η ταχύτατη δράση των υπαλλήλων της αντιπροσωπείας της Επιτροπής είχαν ως αποτέλεσμα να αποφευχθεί η πραγματοποίηση της ζημίας με δέσμευση των πληρωμών. Τα συμπεράσματα που εξήχθησαν επιτόπου, μετά από αποστολή της Επιτροπής, οδήγησαν στην έγκριση των μέτρων εκείνων που είναι αναγκαία για τη διασφάλιση των διαδικασιών. 4. ΕΤΑΙΡΙΚΗ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ Η πολιτική καταπολέμησης του οικονομικού εγκλήματος οδήγησε την Επιτροπή στην ανάπτυξη επαφών με τις αρχές και τις εξειδικευμένες εθνικές υπηρεσίες στην καταπολέμηση του οικονομικού εγκλήματος. Αυτός ο νέος τύπος προνομιακής σχέσης οδήγησε επίσης ορισμένα κράτη μέλη στην ανάληψη σημαντικών πρωτοβουλιών, οι οποίες ειδικότερα αποβλέπουν στην προστασία των Η Επιτροπή καταβάλλει οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων. προσπάθειες να αναδείξει τις πρωτοβουλίες εκείνες που είναι οι σημαντικότερες και οι πλέον χαρακτηριστικές, γιατί αυτές συγκεκριμενοποιούν την σφαιρική και ολοκληρωμένη προσέγγιση των φαινομένων απάτης και οικονομικού εγκλήματος που στρέφονται κατά των συμφερόντων των ευρωπαίων φορολογουμένων. Εξάλλου, οι ενέργειες κατάρτισης του συνόλου των εθνικών υπηρεσιών καταπολέμησης της απάτης συνεχίζονται (επιθεωρητές, αλλά επίσης δικαστικοί, υπάλληλοι της εισαγγελικής αρχής και δικαστές). Ο διάλογος με τα κράτη μέλη δεν περιορίζεται σε δράσεις αυτού του τύπου, αλλά είναι διαρκής, είτε μέσω διμερών συναντήσεων με τις αρμόδιες αρχές, είτε στο θεσμικό πλαίσιο που, συγκεκριμένα, αντιπροσωπεύει η συμβουλευτική επιτροπή για τον συντονισμό των δράσεων στον τομέα αυτό (COCOLAE), όπως επίσης σε ότι αφορά ειδικότερα τα θέματα έμμεσης φορολογίας (ΦΠΑ), η υποεπιτροπή κατά της απάτης (SCAF), της οποίας άρχισε η δραστηριότητα με πρωτοβουλία της Επιτροπής. Η εν λόγω επιτροπή, της οποίας την προεδρία έχουν από κοινού η UCLAF και η ΓΔ XXI, ανασυγκροτήθηκε τον Μάϊο του 1996 προκειμένου να διευρύνει τη δραστηριότητα της. Κύριο έργο της είναι η συγκέντρωση, η εξέταση και η αξιολόγηση της πείρας των κρατών μελών σε ό,τι αφορά τις νέες τάσεις σε θέματα φοροδιαφυγής και η πρόταση κατάλληλων μέτρων. Ασχολείται επίσης με την απάτη που θα μπορούσε να παρουσιάσει ενδιαφέρον~σε κοιγοτικό επίπεδο και στηρίζει την αποτελεσματικότερη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, ειδικότερα, σε περιπτώσεις διεθνικών απατών62. Το κυριότερο σημείο που περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα αυτής της υποεπιτροπής είναι η διεύρυνση των μέσων δημιουργίας μιας τυπολογίας της απάτης στον τομέα του ΦΠΑ. Για το σκοπό αυτό θα αναλυθούν, το 1997, 500 περιπτώσεις. 37 4. 1 Οργάνωση των κρατών μελών για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων Στη Γαλλία δημιουργήθηκε μία υπηρεσία συντονισμού για την καταπολέμηση της απάτης εις βάρος των κοινοτικών πόρων (ICLAF). Η εν λόγω υψηλού επιπέδου υπηρεσία θα πρέπει να συντονίζει τις διάφορες διοικήσεις στις οποίες έχει ανατεθεί σε εθνικό επίπεδο ο διοικητικός έλεγχος των κοινοτικών πόρων. Αποτελεί για την Επιτροπή έναν προνομιούχο συνομιλητή. Τα γαλλικά τελωνεία και η δικαστική αστυνομία οργανώνονται για να ανταποκριθούν καλύτερα στην πολιτική επιλογή για την αυξημένη ποινικοποίηση του μεγάλου οικονομικού εγκλήματος. Π Κεντρική Διεύθυνση Δικαστικής Αστυνομίας δημιούργησε, μια δικαστική αστυνομική ομάδα "κοινοτική απάτη", η οποία αποτελείται από υπαλλήλους εξειδικευμένους σε θέματα καταπολέμησης του κοινομικού εγκλήματος και η οποία θα ασχοληθεί με τα δίκτυα κοινοτικής απάτης και θα συγκεντρώνει εθνικές πληροφορίες που θα αφορούν την δικαστική διεκπεραίωση των υποθέσεων αυτών63. Η Γενική Διεύθυνση Τελωνείων και Έμμεσων Φόρων πρότεινε, από πλευράς της, τη σύσταση ενός σώματος "τελωνειακών δικαστών". Το σχέδιο αυτό, το οποίο έχει ειδικότερα ως στόχο την κοινοτική απάτη, εντάσσεται στο πλαίσιο του προβληματισμού συγκριτικής ανάλυσης, που αναπτύσσει η Επιτροπή για τα μέτρα που λαμβάνουν τα κράτη μέλη σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 209Α ΕΚ64. Η Ιρλανδία, από πλευράς της, ανήγγειλε την δημιουργία ενός ειδικού γραφείου καταπολέμησης του οργανωμένου οικονομικού εγκλήματος65. Η επιχειρησιακή αυτή μονάδα θα αποτελείται από υπαλλήλου που προέρχονται από τις υπηρεσίες της αστυνομίας, των τελωνείων και της φορολογίας. Στην Ιταλία, εκτός από τη δημιουργία στους κόλπους της ενός ειδικού πυρήνα για την καταστολή της απάτης εις βάρος των Κοινοτήτων, η οικονομική αστυνομία (Guardia di Finanza) συνέχισε και ενέτεινε τη συνεργασία της με την Επιτροπή με στόχο την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ένωσης. Στις 4 Οκτωβρίου 1996 στη Ρώμη υπογράφηκε ένα τεχνικό πρωτόκολλο συμφωνίας μεταξύ της γενικής διοίκησης της Guardia di Finanza και της UCLAF προκειμένου να συγκεκριμενοποιηθούν, για πρώτη φορά σε επίσημη πράξη, οι πολύ στενές επιχειρησιακές σχέσεις που έχουν αναπτυχθεί μεταξύ των δύο οργανισμών. Στη Γερμανία, το υπουργείο Δικαιοσύνης ενημέρωσσε επισήμως τις δικαστικές αρχές των Lander, με επιστολή της 21ης Ιουνίου 1996, για τη δυνατότητα συνεργασίας με την Επιτροπή στο πλαίσιο του άρθρου 209Α ΕΚ. Τέλος, και άλλα κράτη μέλη μελετούν τη δημιουργία ή την προσαρμογή των δομών για την ενίσχυση της ικανότητας τους στην καταπολέμηση της απάτης και του μεγάλου οργανωμένου οικονομικού εγκλήματος που πλήττουν τα οικονομικά συμφέροντα των κοινοτήτων. 4. 2 Πολιτική κατάρτισης Μεγάλος αριθμός δράσεων κατάρτισης γενικού χαρακτήρα διοργανώθηκαν κατά το παρελθόν με στόχο ειδικότερα την ευαισθητοποίηση των εθνικών αρχών ως προς τις ευθύνες τους σε θέματα πρόληψης και καταστολής της απάτης που 3 Η δημιουργία αυτής της επιχειρησιακής ομάδας καταδεικνύει την ανάγκη να σταθεροποιηθεί η συνεργασία και η ανταλλαγή πληροφοριών με την UCLAF, πριν από την κυρίως ειπείν δικαστική δράση. 64 Βλ. υποσημείωση 22, σελ. 11. 65 Criminal Assets Bureau (CBA). 38 διαπράττεται εις βάρος του κοινοτικού προϋπολογισμού. Αυτή η γενική, βασική πληροφόρηση πραγματοποιήθηκε σε όλα τα κράτη μέλη. Έκτοτε, η Επιτροπή έδωσε μεγαλύτερη έμφαση στη διοργάνωση περισσότερο συγκεκριμένων δράσεων κατάρτισης, οι οποίες απευθύνονται σε υπηρεσίες που είναι εξειδικευμένες στη διαχείριση και τον έλεγχο των κοινοτικών πόρων που διέρχονται από τις εθνικές διοικήσεις, καθώς και στις δικαστικές αρχές (δικαστές, εισαγγελείς, δικαστική αστυνομία), των οποίων η συνεργασία είναι αναγκαία για την διασφάλιση της επιτυχίας, επιτόπου, στην καταπολέμηση της απάτης66. Προκειμένου να διευρύνει τις δυνατότητες δράσης κατάρτισης, η Επιτροπή (UCLAF) προσπαθεί να επεκτείνει τις προσπάθειες της με τη χορήγηση οικονομικών ενισχύσεων στα κράτη μέλη (μετά από αίτημα τους) βάσει ενός προγράμματος που θα πρέπει να συμβάλλει στην βελτίωση της εξειδίκευσης των εθνικών υπαλλήλων που είναι επιφορτισμένοι με την καταπολέμηση της απάτης. Τα κράτη μέλη, μαζί με την Επιτροπή, πραγματοποίησαν το 1996 τις παρακάτω δράσεις67, οι οποίες γενικά είχαν διάρκεια 2 ημερών68: ΧΩΡΕΣ ΙΡΛΑΝΔΙΑ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ ΑΥΣΤΡΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΘΕΜΑΤΑ Επιθεωρητές τελωνείων Ελεγκτές τελωνείων Επιθεωρητές και διοικητικοί Γεωργικές απάτες Λαθρεμπόριο σιγαρέττων Παρατυπίες / Ταμείο Συνοχής Εισαγγελείς και δικαστικοί Φορολογική αστυνομία Επιθεωρητές και διοικητικοί Τελωνειακές υπηρεσίες, εισαγγελείς και αστυνομικές Παρατυπίες / Ε. Κ. Τ. Απάτη εις βάρος του προϋπολο γισμού ΕΚ Παρατυπίες / Ταμείο Συνοχής Μύηση στην προβληματική των κοινοτικών απατών Επιθεωρητές και διοικητικοί Παρατυπίες / Ταμείο Συνοχής ΗΝΩΜΕΝΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ Επιθεωρητές τελωνείων Απάτη στον φορολογικό τομέα ΓΑΛΛΙΑ ΠΟΛΩΝΙΑ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΣΟΥΗΔΙΑ Επιθεωρητές τελωνείων Δικαστική αστυνομία Εισαγγελείς, νομία, επιθεωρητές τελωνείων δικαστικοί, αστυ Απάτες στο κόμισης Οικονομικό έγκλημα καθεστώς διαμετα Κοινοτική απάτη και συνεργασία Αστυνομικοί επιθεωρητές Κοινοτική απάτη και συνεργασία Επιθεωρητές και διοικητικοί Παρατυπίες / Ταμείο Συνοχής 5. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ/ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΑΝΑ ΤΟΜΕΑ ΤΩΝ Το παρόν κεφάλαιο είναι αφιερωμένο στις ουσιαστικές εξελίξεις της τομεακής νομοθεσίας που έχουν θετικά αποτελέσματα στον τομέα της καταπολέμησης της απάτης, καθώς και στην ανάπτυξη δραστηριότητας για την καταπολέμηση της 66 67 68 Οι αιτούσες υπηρεσίες, στα νέα κράτη μέλη και σε κάθε τρίτη χώρα που είναι υποψήφια για την ένταξη, επωφελήθηκαν με τον τρόπο αυτό από μία σχετική προτεραιότητα στο πλαίσιο του προγράμματος εργασίας της Επιτροπής. Ο πίνακας αυτός δεν περιλαμβάνει τις δράσεις κατάρτισης ή τα σεμινάρια που διοργανώθηκαν στις Βρυξέλλες. Στον τομέα των τελωνείων και της έμμεσης φορολογίας, η Επιτροπή διοργάνωσε επίσης πολλά σεμινάρια πληροφόρησης σχετικά με τους προτιμησιακούς κανόνες καταγωγής στις τρίτες χώρες (Καμπότζη και Λάος μεταξύ άλλων), χωρών που τυγχάνουν κοινοτικών δασμολογικών προτιμήσεων, κυρίως των χωρών που τυγχάνουν γενικευμένων προτιμήσεων (SPG). 39 απάτης σε άλλους τομείς, όπως ο ΦΠΑ, τα καθεστώτα διαμετακόμισης και τα προτιμησιακά καθεστώτα. ' Οσον αφορά τις τροποποιήσεις της κοινοτικής νομοθεσίας, πρόκειται κυρίως για την ενίσχυση του κανονισμού (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1552/89, στον τομέα των ιδίων πόρων, και, στον γεωργικό τομέα, για την εφαρμογή του κανονισμού "Μαύρη λίστα". ' Οσον αφορά τα καθεστώτα τελωνειακής διαμετακόμισης, τα μέτρα που εγκρίθηκαν εντάσσονται στο σχέδιο μεταρρύθμισης που ανακοινώθηκε το 199569. ' Ολες αυτές οι διατάξεις αποτελούν μέρος μιας σειράς μέτρων που περιγράφονται στο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για την καταπολέμηση της απάτης. 5. 1 Τομέας των ιδίων πόρων των παραδοσιακών ιδίων πόρων71 ο ακριβές περιεχόμενο • Στις 8 Ιουλίου 1996, το Συμβούλιο εξέδωσε τον κανονισμό (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 1355/9670 που τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΟΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1552/89 για την εφαρμογή της απόφασης 88/376/ΕΟΚ, Ευρατόμ, για το σύστημα των ιδίων πόρων των Κοινοτήτων. Σκοπός αυτής της τροποποίησης είναι, κυρίως, να βελτιώσει τη γνωστοποίηση στην Επιτροπή στοιχείων σχετικών με τις περιπτώσεις απάτης και παρατυπιών που ανακαλύπτονται και διαπιστώνονται από τα κράτη μέλη στον των τομέα γνωστοποιήσεων προβλέπεται πλέον στον ίδιο τον κανονισμό, καθώς και η ενημέρωση των γνωστοποιούμενων στοιχείων. Η δημοσιονομική παρακολούθηση των περιπτώσεων απάτης και παρατυπίας από τις υπηρεσίες της Επιτροπής θα διευκολύνεται κατ' αυτό τον τρόπο με τη χρησιμοποίηση λεπτομερέστερων και τακτικότερων πληροφοριών, και θα ευθυγραμμιστεί με τον έλεγχο που ασκείται σήμερα στον τομέα των δαπανών με βάση τους ισχύοντες κανονισμούς72. Με βάση αυτές τις ανακοινώσεις, η Επιτροπή πρέπει να καταρτίζει μια συνοπτική ετήσια έκθεση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, στην οποία θα αναφέρονται οι πληροφορίες που αφορούν τις περιπτώσεις απάτης και παρατυπίας και οι έλεγχοι που έχουν διενεργήσει οι ειδικές υπηρεσίες των κρατών μελών. • Η Επιτροπή (UCLAF) ενέτεινε, κατά τη διάρκεια του 1996, τις δραστηριότητες συντονισμού των ενεργειών που έχουν αναληφθεί στον τομέα του ΦΠΑ με πρωτοβουλία των κρατών μελών. Επήλθαν βελτιώσεις στο σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών του φορολογικού SCENT73· επίσης έχουν αναληφθεί πρωτοβουλίες στήριξης και ενίσχυσης από την UCLAF για διάφορες διεθνικές επιχειρησιακές ενέργειες για την καταπολέμηση της απάτης. Ωστόσο, από νομικής πλευράς, υπάρχουν διάφορες ερμηνείες σύμφωνα με τα κράτη μέλη, όσον αφορά τη δυνατότητα εφαρμογής αυτών των ενεργειών συστηματικά. Επίσης, αποδείχθηκε ότι σε κοινοτικό επίπεδο, όπου οι εμπορικές συναλλαγές αποτελούνται από διεθνικά συστατικά στοιχεία, υπάρχουν γκρίζες ζώνες που έχουν ως αποτέλεσμα να μην μπορούν οι διοικήσεις να ασκήσουν προσφυγή, ούτε και κανένα νόμιμο ένδικο μέσο. Μελλοντικά πρέπει να υπάρχει ενιαίος κεντρικός συντονισμός, όπως δείχνει η εμπειρία στον τομέα των ελέγχων και των εξακριβώσεων, όχι μόνο στον τομέα του ΦΠΑ αλλά και στον τομέα των παραδοσιακών ιδίων πόρων, για τους 69 Ανακοίνωση της Επιτροπής της 29. 3. 1995 για την "απάτη κατά τη διαδικασία διαμετακόμισης, προβλεπόμενες λύσεις και προοπτικές για το μέλλον", έγγρ. COM(95) 108 τελικό. 70 71 72 73 EEL 175 της 13. 7. 1996. Βλέπε την ετήσια έκθεση "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1995, σελίδα 23 και για το 1994, σελίδα 9. Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 595/91 του Συμβουλίου (ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων), κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1681/94 της Επιτροπής (διαρθρωτικά ταμεία) και κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1831/94 της Επιτροπής (Ταμείο Συνοχής). Σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών σχετικά με την έμμεση φορολογία μέσω του δικτύου SCENT, βλέπε κεφάλαιο 5. 5. 1 σελίδα 45. 40 οποίους η Επιτροπή έχει διοικητική αρμοδιότητα. Πρέπει να γίνουν ακόμη πολλά στον τομέα αυτό που αποτελεί μείζονα πηγή εσόδων για τα κράτη μέλη, και του αντιπροσωπεύει προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή περίπου 45 δισ. ECU, τα οποία καταβάλλονται ετησίως από τα εθνικά ταμεία στον κοινοτικό προϋπολογισμό. επίσης περίπου το ήμισυ ετήσιων εσόδων των 5. 2 Γεωργικός τομέας ' Οπως είχε ήδη αναγγείλει η Επιτροπή στο πρόγραμμα εργασίας της, εξέδωσε τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 745/96 της Επιτροπής74 περί των λεπτομερειών εφαρμογής του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1469/95 του Συμβουλίου75 ("Μαύρη λίστα") σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν έναντι ορισμένων δικαιούχων συναλλαγών που χρηματοδοτούνται από το ΕΓΤΠΕ, Τμήμα Εγγυήσεων. Είναι η πρώτη φορά που κείμενο του κοινοτικού δικαίου προβλέπει την κατάρτιση καταλόγου μη αξιόπιστων φορέων, ο οποίος διατίθεται προς χρήση των αρμόδιων εθνικών αρχών οι οποίοι, κατ' αυτό τον τρόπο, θα μπορούν να λάβουν τα ανάλογα προληπτικά μέτρα. Η εφαρμογή αυτού του κανονισμού ευρίσκεται σε αρχικό στάδιο. Τα κράτη μέλη όρισαν για το σκοπό αυτό μία αρχή, η οποία θα λαμβάνει και θα διαβιβάζει στην Επιτροπή τις πληροφορίες (μέσω του δικτύου SCENT). Η Επιτροπή συγκεντρώνει τις γνωστοποιήσεις και εξασφαλίζει την αμοιβαία πληροφόρηση των εθνικών αρχών στα πλαίσια των διατάξεων σχετικά με την προστασία των δεδομένων. Η ταχύτητα και η ποιότητα αυτών των ανταλλαγών είναι πρωταρχικής σημασίας, δεδομένου ότι οι εν λόγω φορείς μπορεί να μεταφέρουν την εγκατάσταση τους από ένα κράτος μέλος σε άλλο, μόλις αντιληφθούν ότι έχουν αρχίσει διοικητικές διώξεις. 5. 3 Καθεστώτα διαμετακόμισης και τελωνειακές πρωτοβουλίες 5. 3. 1 Τα καθεστώτα διαμετακόμισης16 5. 3. 1. 1 Η πορεία της ανακοίνωσης της Επιτροπής της 29ης Μαρτίου 1995 Η ενίσχυση των συναλλαγών και η εξάλειψη των εσωτερικών συνόρων δημιούργησαν την ανάγκη θέσπισης καθεστώτων κυκλοφορίας των εμπορευμάτων επί του κοινοτικού εδάφους προσαρμοσμένων σε αυτή τη νέα κατάσταση. Οι δυσχέρειες προέρχονται από τη συνύπαρξη μιας δυναμικής που συνδέεται με την ολοκληρωμένη εσωτερική αγορά και τους εθνικούς ελέγχους, που πρέπει να αποτελούν το κύριο όπλο. Είναι γεγονός ότι, λόγω των περιστάσεων αυτών, οι απάτες στο πλαίσιο των καθεστώτων διαμετακόμισης, οι οποίες εξάλλου δεν αφορούν μόνο τα κοινοτικά συμφέροντα, μπόρεσαν να αναπτυχθούν ακόμη περισσότερο. Μετά την ανακοίνωση της της 29ης Μαρτίου 1995, η οποία τόνισε την ανάπτυξη της απάτης στα καθεστώτα διαμετακόμισης, η Επιτροπή εξέδωσε, στις 3 Απριλίου 1996, ανακοίνωση σχετικά με τα επείγοντα μέτρα που ελήφθησαν ή που απομένει να ληφθούν77, και δημιούργησε μια task force για τη διαμετακόμιση. Στις 9 Οκτωβρίου 1996, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση σχετικά με "το μέλλον των 74 EEL 102της 25. 4. 1996. 75 EEL 145 της 29. 6. 1995. 76 Βλέπε τις ετήσιες εκθέσεις "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1994, σελίδα 15 και για το 1995, σελίδα 26. 7 ' Εγγρ. SEC(96) 290 τελικό "Ενέργειες της Επιτροπής για την καταπολέμηση της απάτης κατά τη διαμετακόμιση" 41 καθεστώτων διαμετακόμισης"78, η οποία αναλύει σε βάθος όλο το σύστημα και το πλαίσιο του και αξιολογεί την κάθε πρόταση για βελτίωση ή μεταρρύθμιση του συστήματος. Σ' αυτή τη βάση πραγματοποιήθηκαν επί έξι μήνες εντατικές διαβουλεύσεις με τους διάφορους ενδιαφερόμενους φορείς (εθνικές αρχές, συμπεριλαμβανομένων των χωρών που συμμετέχουν στο καθεστώς κοινής διαμετακόμισης79, επαγγελματικές ενώσεις αντιπροσωπευτικές των οικονομικών παραγόντων), οι οποίες κορυφώνονται με τη διάσκεψη Έυρωδιαμετακόμιση 1997" τον Φεβρουάριο του 1997 στις Βρυξέλλες. Οι πληροφορίες που έδωσαν τα κράτη μέλη που είναι υπεύθυνα για τον έλεγχο του συστήματος και οι μόνοι κάτοχοι πληροφοριών σχετικά με τη διαχείριση του αποδεικνύουν ότι τα καθεστώτα κοινοτικής διαμετακόμισης και κοινής διαμετακόμισης αφορούν περίπου 18 εκατομμύρια πράξεις ανά έτος, που συνεπάγονται φόρους 450 δισ. ECU· και όλα αυτά, στα πλαίσια συστήματος που λειτουργεί σχεδόν εξ ολοκλήρου με το χέρι. Ο στόχος που προτιμούν οι διαπράττοντες απάτη εξακολουθεί να είναι τα προϊόντα που χαρακτηρίζονται ως ευαίσθητα, τα οποία υπόκεινται σε εθνικούς ειδικούς φόρους κατανάλωσης, όπως τα τσιγάρα, τα αλκοολούχα ποτά και άλλα ευαίσθητα γεωργικά προϊόντα. Η πρόκληση παραμένει ίδια: να διασφαλιστεί ότι τα προϊόντα έφθασαν πράγματι στο δηλωθέντα προορισμό και ότι τηρήθηκαν ορθά όλες οι τελωνειακές και φορολογικές διατάξεις. Το ετήσιο ποσό της απάτης εις βάρος του κοινοτικού προϋπολογισμού στα πλαίσια του καθεστώτος διαμετακόμισης υπολογίζεται τουλάχιστον σε 200 εκατ. ECU, ενώ τα ποσά που διαφεύγουν από τους εθνικούς φόρους είναι ακόμη μεγαλύτερα80. Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν το 1995 στα πλαίσια της ανακοίνωσης της Επιτροπής υπέστησαν αυτό το έτος τις επόμενες εξελίξεις: • την έκδοση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 482/96 της Επιτροπής51 που επιτρέπει τον καθορισμό υποχρεωτικής πορείας, την απαγόρευση αλλαγής του τελωνείου προορισμού, τα κριτήρια πρόσβασης στη συνολική εγγύηση, την προσωρινή απαγόρευση της προσφυγής στη συνολική εγγύηση για ορισμένα προϊόντα και τις ειδικές υποχρεώσεις όσον αφορά τη μεταφορά των ευαίσθητων προϊόντων- • την έκδοση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2153/96 του Συμβουλίου82 που καθορίζει το ύψος της συνολικής εγγύησης σε 100% εκ τός συγκεκριμένων περιπτώσεων33. Το σχέδιο μηχανοργάνωσης του καθεστώτος διαμετακόμισης84 συνεχίζει να κινητοποιεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη της ' Ενωσης, τις χώρες ΕΖΕΣ καθώς και τις χώρες VISEGRAD85, εταίρους κοινής διαμετακόμισης. 78 79 KO 81 82 83 Εγγρ. COM(96) 477 τελικό. Για να συντονίσει τις εργασίες της διυπηρεσιακής ομάδας, η γενική διεύθυνση τελωνείων και έμμεσης φορολογίας δημιούργησε μία ειδική task force έργο της οποίας είναι να μελετήσει όλα τα καθεστώτα κυκλοφορίας των εμπορευμάτων, όπως η κοινοτική διαμετακόμιση, προκειμένου να καταρτίσει προτάσεις γενικής μεταρρύθμισης. Το κοινό καθεστώς διαμετακόμισης αποτελεί το ίδιο επέκταση του καθεστώτος κοινοτικής διαμετακόμισης οτις χώρες της ευρωπαϊκής ζώνης ελεύΟερίον συναλλαγών (ΚΖΕΣ), Ισλανδία, Νορβηγία, Ελβετία και Λιχτενστάιν. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκτιμά την ετήσια ζημία όσον αφορά τον ΦΠΛ σε περίπου 700 εκατ. ECU. ΕΕ L 70 της 20. 3. 1996. Ο κανονισμός αυτός τροποποιεί τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2454/93 της Επιτροπής (ΕΕ L 253 της 11. 10. 1993) για τον καθορισμό ορισμένων διατάξεων εφαρμογής του κοινοτικού τελωνειακού κώδικα (ΚΤΚ). EEL289 της 12111996. Η έναρξη ισχύος, κατά τη διάρκεια του έτους, της απαγόρευσης της προσφυγής στη συνολική εγγύηση για τα τσιγάρα και τα αλκοολούχα ποτά, που μεταφέρονται οδικώς, επέβαλε την αλλαγή του χρησιμοποιούμενου μεταφορικού μέσου για τη μεταφορά των εν λόγω προϊόντων, υπέρ των αεροπορικών και θαλάσσιων μεταφορών. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η απαγόρευση της προσφυγής στη συνολική εγγύηση δεν είναι υποχρεωτική όταν τα εμπορεύματα μεταφέρονται δια θαλάσσης ή αεροπορικώς. Βλέπε την ετήσια έκθεση "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1995, σελίδα 28. DC OJ Πολωνία, Ουγγαρία, Σλοβακία και Τσεχία. 42 Το μηχανοργανωμένο σύστημα ευρίσκεται σε στάδιο ώστε να λειτουργήσει το 1998. Υπενθυμίζεται ότι μόνο η αποτελεσματική διάθεση ανθρώπινου δυναμικού (ομάδων υπεύθυνων για τα εθνικά προγράμματα) και δημοσιονομικών πόρων θα επιτρέψει στο σύστημα να αρχίσει να λειτουργεί εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών. Το σχέδιο μηχανοργάνωσης διαιρείται σε τρία στάδια. Το πρώτο, το οποίο πρόκειται να ολοκληρωθεί στο τέλος του πρώτου τριμήνου του 1997, αφορά τον καθορισμό των τεχνικών και λειτουργικών λεπτομερειών του συστήματος. Το δεύτερο (Δεκέμβριος 1996 - Ιούνιος 1998) αφορά την κατασκευή αυτού καθαυτού του εγκαταστάσεις πληροφορικής και συνδέσεις). Η λειτουργία του θα αρχίσει σε περιορισμένο αριθμό τελωνείων, παράλληλα με το παρόν σύστημα σε χαρτί, για περίοδο τεσσάρων έως έξι μηνών. Τέλος, κατά το τρίτο στάδιο (από τον Ιούνιο 1998) θα αναπτυχθεί το δίκτυο και η υποδομή μέχρις ότου καλυφθούν πλήρως όλα τα τελωνεία που είναι αρμόδια για τη διαμετακόμιση86. υποχρεώσεων, συστήματος (συγγραφή λογισμικά, 5. 3. 1. 2 Η προσωρινή επιτροπή έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Το 1996, η Επιτροπή εξασφάλισε στενή και ενεργό συνεργασία με την προσωρινή επιτροπή έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου87. Η συμμετοχή αυτή στις εργασίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου έλαβε τη μορφή πολλών προφορικών παρουσιάσεων και γραπτών συνεισφορών. Η οριστική έκθεση της επιτροπής έρευνας θα δημοσιευθεί κατά το δεύτερο τρίμηνο του 199788. Η επιτροπή έρευνας πραγματοποίησε ακρόαση των υπευθύνων των κρατών μελών στα τελωνεία για να αποσαφηνίσει ορισμένες πτυχές και μηχανισμούς των απατών που ανακαλύφθηκαν στα πλαίσια της εφαρμογής των καθεστώτων διαμετακόμισης (κοινού, κοινοτικού και TIR). Εκτός από το γεγονός ότι η κρίση που σημειώνεται σε αυτά τα καθεστώτα θέτει σε κίνδυνο την αξιοπιστία της εσωτερικής αγοράς και των τελωνειακών διοικήσεων, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, μέσω αυτών των ακροάσεων, απέδειξε την ανάγκη να καθοριστεί ένας κοινός δικαστικός χώρος89, ιδίως σε περίπτωση σοβαρής απάτης στην οποία ενέχονται δίκτυα οργανωμένου εγκλήματος. Πράγματι, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η δικαστική συνεργασία υπάρχει πράγματι στη θεωρία, αλλά καθόλου στην πράξη λόγω του ότι οι υπηρεσίες είναι πολύ διαφορετικές μεταξύ των κρατών μελών. ' Ενα μεγάλο πρόβλημα, το οποίο αντιμετωπίζεται στο θέμα αυτό, είναι η έλλειψη προτύπων απόδειξης, που έχει ως αποτέλεσμα να μη δέχονται όλα τα κράτη μέλη τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί σε άλλο κράτος μέλος. Οι εργασίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου απέδειξαν σημαντικές διαφορές μεταξύ του ισχύοντος διοικητικού και δικαστικού συστήματος στα κράτη μέλη. Τις διαφορές αυτές εκμεταλλεύονται τα μεγάλα δίκτυα εγκληματικότητας, τα οποία εφευρίσκουν ολοένα και πιο πολύπλοκα συστήματα απάτης, μέσω πλασματικών εταιρειών, και τα οποία διαθέτουν την "πανοπλία" τέλειου πλαστογράφου (ψευδείς δηλώσεις, ψευδή έγγραφα, ψευδείς σφραγίδες. ). II Επιτροπή, από την πλευρά της, συνεχίζει τις έρευνες της και τον Μάιο του 1997 θα υποβάλει μια τελική έκθεση η οποία θα περιλαμβάνει ανακοίνωση για τη γενική 0£ 87 go Η μετάβαση θα πραγματοποιηθεί καταρχάς με χώρες "πιλότους", και εν συνεχεία θα επεκταθεί σε όλες τις άλλες χώρες. Επιτροπή έρευνας που συνεστήθη με απόφαση της 13. 12. 1995. Βλέπε την ετήσια έκθεση "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1995. σελίδα 32. Τα θέματα ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για την επιτροπή έρευνας είναι η επέκταση του κοινού καθεστώτος διαμετακόμισης στις χώρες VISEGRAD (από την 1η Ιουλίου 1996), η είσπραξη των δασμών, συμπεριλαμβανομένου του ακανθώδους θέματος της οικονομικής ευθύνης των φορέων που έχουν εγγυηθεί, και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν σε περίπτωση διαμετακόμισης δια θαλάσσης. 89 Βλέπε κεφάλαιο 1. 1. 3, σελίδα 9. 43 μεταρρύθμιση των καθεστώτων διαμετακόμισης και σχέδιο δράσης με τα απαραίτητα μέτρα για την αντιμετώπιση των αδυναμιών που έχουν εντοπισθεί. Αυτή η έκθεση λαμβάνει υπόψη τις συστάσεις της προσωρινής επιτροπής έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. 5. 3. 2 Τοπρόγραμμα "Τελωνείο2000" Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο εξέδωσαν, στις 19 Δεκεμβρίου 1996, πρόγραμμα δράσης για τα τελωνεία στην Κοινότητα ("Τελωνείο 2000")90, το οποίο αναπτύσσει και διευρύνει την πιλοτική δράση που άρχισε το 199491. Το πρόγραμμα αυτό το οποίο, στο άρθρο 8, αναφέρεται ειδικά στην καταπολέμηση της απάτης, έχει ως στόχο να βελτιώσει, με την ενίσχυση της διαφάνειας της τελωνειακής δράσης και με τη συνεργασία μεταξύ των τελωνειακών υπηρεσιών των κρατών μελών, τη γενική αποτελεσματικότητα της τελωνειακής δράσης και την εναρμόνιση των ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα της Κοινότητας. Πράγματι επί του παρόντος οι όροι ελέγχου και εφαρμογής της ρύθμισης διαφέρουν από το ένα τελωνείο στο άλλο μέσα στην Κοινότητα για την εισαγωγή ίδιων προϊόντων, τα οποία μεταφέρονται με το ίδιο μεταφορικό μέσο. Επίσης, οι παραβάσεις δεν υπόκεινται σε ισοδύναμες κυρώσεις στα διάφορα κράτη μέλη. Οι κατευθύνσεις του προγράμματος "Τελωνείο 2000" πρέπει να εναρμονίσουν αυτά τα θέματα, καθώς και τις μεθόδους εργασίας και ελέγχου των τελωνειακών της ' Ενωσης. 5. 3. 3 Τα προτιμησιακά καθεστώτα Η Επιτροπή ενίσχυσε τη ρύθμιση σχετικά με τη διοικητική συνεργασία μεταξύ των δικαιούχων χωρών του συστήματος γενικευμένων προτιμήσεων (ΣΓΠ), που αποτελεί αυτόνομο κοινοτικό καθεστώς, και της Κοινότητας ως παρέχουσας προτιμήσεις92. Οι νέες διατάξεις, οι οποίες άρχισαν να εφαρμόζονται την 1η Ιανουαρίου 1997, διευκρινίζουν τις λεπτομέρειες συμμετοχής της Κοινότητας στις έρευνες που διενεργούν οι αρμόδιες αρχές των δικαιούχων χωρών, με σκοπό τη λήψη πληροφοριών σχετικά με την πραγματική καταγωγή των προϊόντων που εξάγονται με βάση πιστοποιητικά καταγωγής (ΣΓΠ). ' Οσον αφορά το πρακτικό μέρος, η Επιτροπή εφάρμοσε ένα σύστημα πληροφορικής για τη διαβίβαση των ιχνών των σφραγίδων που χρησιμοποιούνται για την επικύρωση των πιστοποιητικών καταγωγής, προς τις τελωνειακές υπηρεσίες των κρατών μελών. Η διαβίβαση αυτή μέσω της πληροφορικής, επειδή επιτρέπει μεγαλύτερη ταχύτητα στην κυκλοφορία της πληροφορίας και επειδή διευκολύνει την ανάγνωση των υποδειγμάτων των σφραγίδων, αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την ανάπτυξη της αποτελεσματικότητας του ελέγχου των πιστοποιητικών καταγωγής και της κυκλοφορίας των εμπορευμάτων. Τέλος, όπως ακριβώς έκανε στον τομέα της διαμετακόμισης, η Επιτροπή ανέλαβε να καταρτίσει ανακοίνωση προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την ανησυχητική κατάσταση στον τομέα της εφαρμογής των προτιμησιακών καθεστώτων. 5. 4 Ο τομέας των αμέσων δαπανών Στις αρχές του 1996 η Επιτροπή δημιούργησε μία διυπηρεσιακή ομάδα, προκειμένου να αποσαφηνίσει τα προβλήματα που συνδέονται με την οικονομική συμμετοχή της Κοινότητας στις ενέργειες "έρευνας, ανάπτυξης και τεχνολογίας" (EAT), ενόψει της κατάρτισης του πέμπτου προγράμματος πλαισίου που θα 90 91 92 Απόφαση αριθ. 210/97/ΕΚ. ΕΕ L 33 της 4. 2. 1997. Βλέπε την ετήσια έκθεση "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1995, σελίδα 29. Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 12/97 της Επιτροπής της 18ης Δεκεμβρίου 1996 (ΕΕ L 9 της 13. 1. 1997), για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2454/93 της Επιτροπής (ΚΤΚ), και ιδίως τα άρθρα 93,93α και 94. 44 καλύπτει την περίοδο από το 199993. Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται πλήρως στα πλαίσια της στρατηγικής της Επιτροπής για την καταπολέμηση της απάτης, σκοπός της οποίας είναι να βελτιωθούν οι κοινοτικές διατάξεις οικονομικού χαρακτήρα. Σκοπός των εργασιών αυτής της ομάδας είναι η εξεύρεση λύσεων για τα προβλήματα που συνδέονται με το κόστος, τον έλεγχο και τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παρατυπιών στον τομέα της EAT. Στο νέο πρόγραμμα πλαίσιο η Επιτροπή προβλέπει να προτείνει η οικονομική συνεισφορά της στις δραστηριότητες έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης να χορηγείται με βάση ένα νομικό καθεστώς που αναφέρεται στους κοινοτικούς κανόνες. Επομένως, σε περίπτωση παρατυπιών θα μπορούν να εφαρμόζονται ενδεχομένως διοικητικές κυρώσεις. Το νομικό μέσο πρέπει όχι μόνο να καθορίζει τις λεπτομέρειες εκτέλεσης των ενταλμάτων είσπραξης, καθώς και τις αρμοδιότητες ελέγχου έναντι των δικαιούχων και των τρίτων, αλλά και τις κοινοτικές κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παρατυπιών. Ο τομέας της EAT, λόγω της σημασίας του στον προϋπολογισμό, θα τυγχάνει επομένως ισοδύναμου επιπέδου προστασίας με αυτό που ισχύει για τις έμμεσες δαπάνες, τις οποίες διαχειρίζονται τα κράτη μέλη. Ταυτόχρονα πρέπει να αποτελεί παράδειγμα για την κατάρτιση επιπέδου προστασίας ίδιου τύπου για τους άλλους τομείς άμεσων δαπανών. 5. 5 Αμοιβαία διοικητική συνδρομή και τεχνική συνδρομή 5. 5. 1 Στα πλαίσια της Κοινότητας Η πρόταση κανονισμού του Συμβουλίου για την αμοιβαία συνδρομή στον τελωνειακό και γεωργικό τομέα, την οποία κατέθεσε η Επιτροπή το 199294, βρισκόταν ακόμα στο στάδιο της μελέτης στο Συμβούλιο και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατά το τέλος του 199695. Ο νέος αυτός κανονισμός θα παράσχει, μεταξύ άλλων, μία νομική βάση για την κατάρτιση μιας βάσης δεδομένων SID, η οποία θα τροφοδοτείται με τις πληροφορίες που ανταλλάσσονται από τα κράτη μέλη μέσω του δικτύου SCENT96. 5. 5. 2 Μεταξύ της Κοινότητας και των τρίτων χωρών Στα πλαίσια των σχέσεων της με ορισμένες τρίτες χώρες (ΣΓΠ, ΑΚΕ, χώρες εταίροι στις συμφωνίες για τον κλωστοϋφαντουργικό τομέα), η Κοινότητα παρέχει τεχνική βοήθεια σκοπός της οποίας είναι να βοηθήσει τις αρμόδιες αρχές αυτών των χωρών στην εφαρμογή των διατάξεων των συμφωνιών και των εμπορικών καθεστώτων97. Η Κοινότητα πρέπει επίσης να μεριμνά για την ενίσχυση της εφαρμογής αυτών των καθεστώτων κατά την είσοδο στο έδαφος της. Από το 1991, η Επιτροπή διοργανώνει επίσης, στα πλαίσια των προγραμμάτων PHARE και TACIS, ειδικές αποστολές τεχνικής βοήθειας και κατάρτισης, κυρίως μέσω του Eurodouane (συνένωση στην οποία μετέχουν τα 15 κράτη μέλη της ' Ενωσης καθώς και οι χώρες ΕΖΕΣ). Οι ενέργειες αυτές καλύπτουν όλες τις 3 II ομάδα συνέταξε μία προσωρινή έκθεση, η δε τελική έκθεση αναμένεται εντός του 1997. H έκθεση αυτή θα υποβληθεί για έγκριση στην Επιτροπή ως σώμα και θα ενταχθεί στο σχέδιο πρότασης του πέμπτου προγράμματος πλαισίου. 94 Βλέπε τις ετήσιες εκθέσεις "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1994, σελίδα 13 και για το 1995, σελίδα 30. Ελλείψει συναίνεσης μεταξύ των οργάνων σχετικά με τη νομική βάση, το Συμβούλιο άρχισε τη διαδικασία που προβλέπεται για την εφαρμογή του κανονισμού, ο οποίος τελικά εκδόθηκε στις 13. 3. 1997 [κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 515/97 του Συμβουλίου, ΕΕ L 82 της 22. 3. 1997], 96 97 "System for a Customs Enforcement Network", ενότητα προγράμματος της πληροφορικής του SID (Σύστημα τελωνειακής πληροφόρησης). Η Επιτροπή παρέσχε επίσης τεχνική βοήθεια στις κινεζικές αρχές που είναι αρμόδιες για την εφαρμογή της διμερούς συμφωνίας στον κλωστοϋφαντουργικό τομέα σχετικά με την κατάταξη των εν λόγω προϊόντων (ο οποίος θέτει τους όρους για την εφαρμογή ποσοτικών περιορισμών). 45 τελωνειακές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων ενεργειών στον τομέα της καταπολέμησης της απάτης98. Τέλος, συμφωνίες που περιλαμβάνουν διατάξεις σχετικές με την αμοιβαία διοικητική συνδρομή στον τελωνειακό τομέα έχουν συναφθεί ή πρόκειται να συναφθούν με πενήντα περίπου τρίτες χώρες. Οι διατάξεις αυτές παρέχουν μία βάση για τη λήψη πληροφοριών και αποδεικτικών εγγράφων όσον αφορά συναλλαγές των οποίων αμφισβητείται η κανονικότητα. Πρόκειται για στοιχεία που δεν είναι διαθέσιμα στην Κοινότητα, και τα οποία είναι απαραίτητα για να αποδειχθεί η απάτη. Επίσης, τα στοιχεία αυτά μπορεί να είναι πληροφορίες για τα πρόσωπα που είναι υπεύθυνα για την οργάνωση των εμπορικών συναλλαγών που προκάλεσαν, στη συνέχεια, παρατυπίες μέσα στην Κοινότητα. Το 1996, άρχισαν να ισχύουν διάφορες συμφωνίες99· επίσης μονογράφησαν συμφωνίες τελωνειακής συνεργασίας και αμοιβαίας συνδρομής100 και υπεγράφησαν συμφωνίες που περιέχουν πρωτόκολλο σχετικά με την αμοιβαία διοικητική συνδρομή101. Εξάλλου, το Συμβούλιο εξέδωσε οδηγίες για τη διαπραγμάτευση συμφωνιών σχετικών με την αμοιβαία διοικητική συνδρομή, ή που περιλαμβάνουν πρωτόκολλο για το θέμα αυτό, με αρκετές χώρες102. Το 1997 πρέπει να αναληφθούν πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της συνεργασίας, ειδικά στον τομέα της προστασίας των οικονομικών συμφερόντων, με ορισμένες τρίτες χώρες, ιδίως ενόψει της διεύρυνσης. 6. ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ/ΟΡΙΖΟΝΤΙΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ Μετά τις προόδους που σημειώθηκαν στον τομέα της οριζόντιας νομοθεσίας103, και στο πλαίσιο της στρατηγικής κατά της απάτης, η Επιτροπή συνέχισε τις εργασίες της για την ενίσχυση της προστασίας των κοινοτικών συμφερόντων υλοποιώντας την έννοια της επιχειρησιακής εταιρικής σχέσης με τα κράτη μέλη. Ο κανονισμός για τους επιτόπιους ελέγχους και επαληθεύσεις από τους υπαλλήλους της Επιτροπής, ο οποίος εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 11 Νοεμβρίου 1996, ανταποκρίνεται σε αυτό το στόχο και σε αυτές τις απαιτήσεις104. Η δυναμική που δημιουργήθηκε με τη θέσπιση του κανονισμού σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων105 επέτρεψε ήδη στον 98 Εξοπλισμός για την ανίχνευση και τον τελωνειακό έλεγχο (κυρίως έλεγχο των προδρόμων) έχει επίσης δοθεί στις χώρες PHARE, προκειμένου να ενισχυθούν οι δυνατότητες εφαρμογής της δικής τους τελωνειακής νομοθεσίας. Βλέπε την ετήσια έκθεση "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1995, σελίδα 30. 99 Η τελωνειακή ένωση με την Τουρκία, ενδιάμεσες συμφωνίες με το Ισραήλ, την Ουκρανία, τη Ρωσία, τη Μολδαβία. 1 00 Με τη Νότια Κορέα και τις Ηνωμένες Πολιτείες. 1 01 Με την Αρμενία, το Αζερμπαϊτζάν, τη Λευκορωσία, τη Γεωργία, το Κιργιζιστάν, το Μαρόκο, το Ουζμπεκιστάν, τη Σλοβενία και τις νήσους Φερόε. 1 02 Ελβετία, Αλβανία και Αλγερία. Εκτός από αυτές τις χώρες, οι διαπραγματεύσεις που αποσκοπούν στη σύναψη συμφωνίας που θα περιλαμβάνει τέτοιες διατάξεις συνεχίζονται με τη Νότια Αφρική, τον Καναδά, την Αίγυπτο, την Ιορδανία και τον Λίβανο, ενώ έχουν προσωρινά ανασταλεί με το Μεξικό και ξανάρχισαν με την Ιαπωνία και το Χογκ- Κογκ, Οι διαδικασίες κύρωσης συνεχίζονται για τη συμφωνία που υπεγράφη το 1995 με το Μαρόκο και την Τυνησία, ενώ απομένει να συμπληρωθοίΝ οι συμφωνίες που υπεγράφησαν με τις χώρες Μερκοσούρ (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη, Ουρουγουάη) και με τη Χιλή. Τέλος, η Επιτροπή ζήτησε εντολή για τη διεξαγωγή διαπραγματεύσεων για συμφωνία "ευρωμεσογειακού" τύπου με τη Συρία. 1 03 Βλέπε ετήσια έκθεση "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1995, κεφάλαιο 1 αρχής γενομένης από τη σελίδα 10. 1 04 Ο κανονισμός για τους επιτόπιους ελέγχους και επαληθεύσεις εντάσσεται στο πλαίσιο που καθορίζει το άρθρο 10 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου. 1 °5 Κανονισμός (ΕΚ, Ευρατόμ), αριθ. 2988/95 του Συμβουλίου (ΕΕ L 312 της 23. 12. 1995). 46 κοινοτικό νομοθέτη να επιδιώξει στον γεωργικό τομέα την καθιέρωση διοικητικών κυρώσεων106. Η πρωτοβουλία αυτή καθιστά συγκεκριμένη τη δυνατότητα για τη θέσπιση διοικητικών κυρώσεων προκειμένου να προστατευθεί ο κοινοτικός προϋπολογισμός, σε αρμονία με τους προσανατολισμούς που καθορίζονται από τον κανονισμό που έχει γενικό χαρακτήρα. Επίσης, η σύμβαση που υπογράφτηκε στις 26 Ιουλίου 1995 στο πλαίσιο του τίτλου VI της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση έδωσε το πράσινο φως για την προσέγγιση των εθνικών νομικών μέσων, σε ότι αφορά την ποινική προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων. Οι εργασίες που πραγματοποιήθηκαν το 1996 ολοκλήρωσαν αυτό το αρχικό μέσο, ειδικότερα με την υπογραφή ενός πρωτοκόλλου της σύμβασης, σχετικά με τη διαφθορά των υπαλλήλων. Ωστόσο το Συμβούλιο δεν κατέστη δυνατόν να εγκρίνει ένα άλλο πρωτόκολλο, συμπληρωματικό της σύμβασης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Δουβλίνου του Δεκεμβρίου 1996 επεσήμανε ωστόσο την αποφασιστηκότητά του και την καταπολέμηση του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος, ειδικότερα για την ενίσχυση της δράσης που αποβλέπει στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων. Επιβεβαίωσε σχετικά τη μεγάλη σημασία της σύμβασης για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων και των συμπληρωματικών πρωτοκόλλων που αποβλέπουν στη συμπλήρωση της. Προέτρεψε δε τα κράτη μέλη να επικυρώσουν το ταχύτερο δυνατό τα ήδη εγκριθέντα κείμενα. 6. 1 Ο κανονισμός για τους επιτόπιους ελέγχους και επαληθεύσεις Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Μαδρίτης ζήτησε την έγκριση του εν λόγω κανονισμού που αφορά τους ελέγχους και επαληθεύσεις που πραγματοποιούνται επιτόπου από την Επιτροπή για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων έναντι της απάτης και των λοιπών παρατυπιών107, πριν από το τέλος Ιουνίου 1996. Επί του κειμένου αυτού επετεύχθη συναίνεση στο Συμβούλιο Οικονομίας και Οικονομικών της 3ης Ιουνίου 1996, και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την πρόταση κανονισμού της 24ης Ιουνίου 1996, μετά από μια νέα αίτηση του Συμβουλίου108. Ο κανονισμός αυτός αποτελεί μια σημαντική πρόοδο για την καταπολέμηση της απάτης και αποτελεί, επίσης, ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης των μέσων που διαθέτει η Επιτροπή για την πρόληψη και καταπολέμηση του μεγάλου οικονομικού εγκλήματος. 6. 1. 1 Το πεδίο εφαρμογής τον κανονισμού Ο κανονισμός προορίζεται να εφαρμοστεί σε όλους τους τομείς δραστηριοτήτων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Οι διατάξεις θα επιτρέψουν στην Επιτροπή να διαθέτει μια νέα και αυτόνομη νομική βάση για την πραγματοποίηση των ειδικών ελέγχων "καταπολέμηση της απάτης", προκειμένου να διερευνηθούν άμεσα οι παρατυπίες στους οικονομικούς φορείς. Ο εν λόγω νομικός μηχανισμός συμπληρώνει τις υφιστάμενες βάσεις, οι οποίες προβλέπονται 'από τις τομεακές ρυθμίσεις, με σκοπό την οργάνωση "παραδοσιακών" ελέγχων για την καλή εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου. Το πλαίσιο στο οποίο βασίζονται οι παρεμβάσεις της Επιτροπής καθορίζεται με συγκεκριμέχο τρόπο, χωρίς να θίγεται η ευθύνη των κρατών μελών η οποία, σε θέματα προστασίας των οικονομικών συμφερόντων, εξακολουθεί να έχει 1 06 Πρόκειται, μεταξύ άλλων, για τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 887/96 της Επιτροπής (ΕΕ L 119 της 16. 5. 1996) σχετικά με τις ( » λεπτομέρειες εφαρμογής του καθεστώτος ενίσχυσης στην κατανάλωση για το ελαιόλαδο. 1 07 Κανονισμός (Ευρατόμ, ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου, ΕΕ L 292 της 15. 11. 1996. 1 08 Οι διαδοχικές γνώμες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την πρόταση κανονισμού δημοσιεύθηκαν στην ΕΕ C 166 της 10. 6. 1996 και ΕΕ C 347 της 18. 11. 1996. 47 πρωταρχική σημασία. Η διεξαγωγή των επιτόπιων ελέγχων, βάσει του κανονισμού αυτού, εξυπηρετεί έναν επακριβώς καθορισμένο στόχο ο οποίος συνίσταται στη των διερεύνηση απατών ή παρατυπιών στους Κοινοτήτων109. Με τη λογική της επικουρικότητας, η Επιτροπή μπορεί να πραγματοποιεί επιτόπιους ελέγχους στις περιπτώσεις που αυτή εκτιμά ότι η συμμετοχή της είναι αποδοτικότερη, δηλαδή στις περιπτώσεις σοβαρών, διεθνικών, σύνθετων και προωθημένων παρατυπιών, καθώς και σε ειδικότερες περιπτώσεις στις οποίες, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Μαδρίτης, είναι απαραίτητη η διασφάλιση ενός "επιπέδου προστασίας" των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων "ισοδυνάμου" σε όλα τα κράτη μέλη. τομείς δραστηριότητας 6. 1. 2 Η διεξαγωγή των ελέγχων Οι επιτόπιοι έλεγχοι και επαληθεύσεις πραγματοποιούνται όταν υπάρχουν υποψίες110 ότι έχουν διαπραχθεί παρατυπίες. Οι σχετικές έρευνες, για τις οποίες την πρωτοβουλία έχει η Επιτροπή, αποβλέπουν στην συγκέντρωση των απαραίτητων καθοριστικών στοιχείων για την δίωξη των παρατυπιών. Για να διασφαλισθεί η έννοια της εταιρικής σχέσης και για να υπάρξει η απαραίτητη ελέγχου που ενίσχυση και συνεργασία, ακόμα και στις περιπτώσεις πραγματοποιείται επειγόντως, το κείμενο προβλέπει ρητώς αφενός μια προηγούμενη πληροφόρηση από την Επιτροπή προς όλα τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και, αφετέρου, τη συμμετοχή των εθνικών αρχών σε ελέγχους που προετοιμάζει και πραγματοποιεί η Επιτροπή. Πράγματι, χωρίς στενή και ειλικρινή συνεργασία, υπό το πνεύμα του άρθρου 5 και του άρθρου 209 Α ΕΚ, δεν είναι δυνατό κανένα αποτελεσματικό έργο. Ο κανονισμός καθορίζει το καθεστώς των ελεγκτών της Επιτροπής που είναι ικανοί να πραγματοποιήσουν και να συμμετάσχουν στους ελέγχους. Προβλέπει, επίσης, τη δυνατότητα προσφυγής, κατά περίπτωση, στην τεχνική αρωγή εξειδικευμένων εταιρειών. Εκτός από τους ελέγχους οικονομικών φορέων που είναι δικαιούχοι ή οφειλέτες στο γενικό προϋπολογισμό (δαπάνες και έσοδα), το κείμενο προβλέπει επίσης ότι μπορούν να διεξάγονται έλεγχοι, εάν αυτό καθίσταται αναγκαίο, και σε άλλους εμπλεκόμενους φορείς (προμηθευτές, μεταφορείς, ασφαλιστές. ), και αυτό προκειμένου να μην παραμεληθεί τίποτα στη φάση της συγκέντρωσης των κατάλληλων πληροφοριών που αφορούν τα γεγονότα στα οποία αναφέρεται ο έλεγχος111. Με τον τρόπο αυτό διευκολύνεται η διερεύνηση αποφαστικών στοιχείων. Στο πλαίσιο αυτό, οι ελεγκτές της Επιτροπής έχουν πρόσβαση σε όλες τις πληροφορίες και την τεκμηρίωση που αφορούν τις σχετικές πράξεις, υπό τους ίδιους όρους που ισχύουν και για τους εθνικούς ελεγκτές. Έχουν επίσης τη δυνατότητα να πραγματοποιούν δειγματοληψία. Ο κανονισμός επιτρέπει επίσης στους υπαλλήλους της Επιτροπής, οι οποίοι είναι δεόντως εξουσιοδοτημένοι και εντεταλμένοι, να μπορούν να χρησιμοποιούν τους χώρους εκείνους που είναι αναγκαίοι για την διεξαγωγή του έργου τους με τους όρους που ισχύουν και για τους εθνικούς ελεγκτές. Εάν καταστεί αναγκαίο, μπορούν να ζητήσουν τη βοήθεια του κράτους μέλους προκειμένου να καταστεί δυνατή η εκπλήρωση της αποστολής του επιτόπιου ελέγχου και επαλήθευσης. Εκτός από το φόρο προστιθεμένης αξίας (ΦΠΑ) και του τομείς που δεν έχουν οικονομικές επιπτώσεις στον προϋπολογισμό της Ένωσης. Η αρχική πρόταση της Επιτροπής περιελάμβανε τον ΦΠΑ στον τομέα εφαρμογής του κανονισμού. 1 10 Αρθρο 5 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2185/96 του Συμβουλίου. Οι πληροφορίες που συγκεντρώνει η Επιτροπή καλύπτονται από το επαγγελματικό απόρρητο και από τους κανόνες προστασίας των στοιχείων προσωπικού χαρακτήρα. 48 6. 1. 3 Τα αποτελέσματα των ελέγχων Η Επιτροπή υποχρεούται να ενημερώνει τα κράτη μέλη για τα αποτελέσματα των επιτόπιων ελέγχων και επαληθεύσεων. Το βασικό και καινοτόμο στοιχείο συνίσταται στην αποδοχή των εκθέσεων που καταρτίζουν οι ελεγκτές της Επιτροπής, βάσει πληροφοριών που συγκεντρώνουν κατά τη διάρκεια του επιτόπιου ελέγχου, ως αποδεικτικού στοιχείου στις διοικητικές και δικαστικές διαδικασίες του ενδιαφερομένου κράτους μέλους. Ο νομοθέτης προέβλεψε ότι οι εκθέσεις που καταρτίζουν οι ελεγκτές της Επιτροπής έχουν την ίδια αποδεικτική αξία με τις εκθέσεις των εθνικών ελεγκτών. Το έργο των ελεγκτών της Επιτροπής θα διευκολύνει στην ανάκτηση των διακυβευόμενων ποσών και στις ποινικές διώξεις με την εφαρμογή "αποτελεσματικών, αναλογικών και αποτρεπτικών" κυρώσεων εις βάρος των δραστών112. 6. 2 Δραστηριότητες στο πλαίσιο του τίτλου VI της συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση Κατά το 1995 είχε αναληφθεί η υποχρέωση για την ολοκλήρωση της σύμβασης σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας. Σε ημερήσια διάταξη ευρίσκοντο δύο σχέδια πρωτοκόλλου της σύμβασης αυτής. Το πρώτο πρωτόκολλο αφορά τη διαφθορά που πλήττει ή μπορεί να πλήξει τα οικονομικά συμφέροντα των οικονομικών Κοινοτήτων. Το δεύτερο σχέδιο πρωτοκόλλου αφορά ειδικούς κανόνες για τη δικαστική συνεργασία και την πραγματοποίηση συντονισμένων ανακρίσεων σε περίπτωση πολυεθνικής απάτης. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της Μαδρίτης του Δεκεμβρίου 1995 ζήτησε εξάλλου να ολοκληρωθούν οι εργασίες αυτές που αποβλέπουν στην ολοκλήρωση της σύμβασης, τόσο στον τομέα των διώξεων σε περίπτωση διαφθοράς υπαλλήλων (εθνικών και κοινοτικών) όσο και στον τομέα της δικαστικής συνεργασίας. 6. 2. 1 Πρώτο πρωτόκολλο για τη διαφθορά των υπαλλήλων Η δύναμη διαφθοράς του οργανωμένου εγκλήματος μπορεί να ασκηθεί και σε περιπτώσεις απατών που θίγουν τα οικονομικά συμφέροντα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Οι πράξεις αυτές παρουσιάζουν συχνά διεθνικό χαρακτήρα, πράγμα που μπορεί να συνεπάγεται τη διώξη παραβάσεων που αφορούν εθνικούς ή κοινοτικούς υπαλλήλους. Αυτό το πρώτο πρωτόκολλο της σύμβασης για την καταπολέμηση πράξεων διαφθοράς που πλήττουν τα οικονομικά συμφέροντα των Κοινοτήτων, που πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία της ισπανικής προεδρίας του Συμβουλίου, σε στενή συνεργασία με την Επιτροπή, υπεγράφη από τους Υπουργούς Δικαιοσύνης των κρατών μελών στις 27 Σεπτεμβρίου 1996113. Αφορά επίσης τις παραβάσεις που διαπράττονται από, ή εναντίον, μελών της Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Δικαστηρίου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, στο βαθμό που προβλέπει την εξομοίωση των προσωπικοτήτων αυτών με τους υπουργούς των κυβερνήσων των κρατών μελών, με τους εκλεγμένους σε κοινοβουλευτικές συνελεύσεις, καθώς και με τα μέλη των ανωτάτων δικαστηρίων και των εθνικών Ελεγκτικών Συνεδρίων. Ωστόσο, η διαφθορά μπορεί να ασκηθεί και σε τομείς δραστηριότητας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων που δεν έχουν σαφή άμεση σχέση με την κυρίως ειπείν απάτη. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο μετά την πραγματοποίηση του 1 2 Βλέπε απόφαση της 21ης Σεπτεμβρίου 1989, υπόθεση 68/88. 1 13 EEC313της25. 10. 1996. 49 πρωτοκόλλου αυτού κατά τη διάρκεια της ισπανικής προεδρίας του Συμβουλίου, η ιταλική προεδρία επέκτεινε το μηχανισμό αυτό, στο πλαίσιο μιας σύμβασης, στο σύνολο των πράξεων διαφθοράς. Θα πρέπει να εξευρεθεί συμφωνία επί ενός κειμένου το οποίο θα υπερβαίνει την απλή προστασία των οικονομικών συμφερόντων και θα έχει ως στόχο την γενική καταπολέμηση της διαφθοράς. Επισημαίνεται η υπογραφή, στις 29 Νοεμβρίου 1996, κατά τη σύνοδο του Συμβουλίου Υπουργών Δικαιοσύνης, ενός πρωτοκόλλου που καθορίζει το ρόλο του Δικαστηρίου σε θέματα προστασίας των οικονομικών συμφερόντων και στο πλαίσιο του τελωνειακού συστήματος πληροφόρησης114. Με το κείμενο αυτό τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να εισαγάγουν στο εσωτερικό τους δίκαιο την προδικαστική προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, σύμφωνα με τις λεπτομέρειες της επιλογής τους, σχετικά με την ερμηνεία της εν λόγω σύμβασης. Αυτό το θέμα της ερμηνείας με προδικαστική προσφυγή στο Δικαστήριο είναι το μόνο θέμα που παραμένει εκκρεμές για τη σύμβαση περί διαφθοράς. 6. 2. 2 Το πρωτόκολλο σχετικά με την ποινική προστασία των οικονομικών συμφερόντων Πρόταση δευτέρου πρωτοκόλλου της σύμβασης σχετικά με την προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων υποβλήθηκε στο Συμβούλιο από την Επιτροπή στις 19 Ιανουαρίου 1996115. Περιλαμβάνει ορισμένα στοιχεία της ποινικής προστασίας που δεν είχαν περιληφθεί κατά την σύνταξη της σύμβασης, για να μπορέσει η προεδρία να ολοκληρώσει εντός των προθεσμιών που έταξε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Αρχική φιλοδοξία της πρότασης της Επιτροπής ήταν να ανταποκριθεί στις υφισταμένες πραγματικές δυσκολίες, ειδικότερα σε ό,τι αφορά τα ευαίσθητα θέματα της ποινικής ευθύνης των νομικών προσώπων, του ξεπλύματος προϊόντων απάτης που διαπράττεται εις βάρος του προϋπολογισμού των Κοινοτήτων, της αμοιβαίας αναγνώρισης των αποδεικτικών στοιχείων, της δικαστικής συνεργασίας και του συστήματος συγκέντρωσης των διώξεων116. Κατά την Επιτροπή τα θέματα αυτά θα πρέπει να αντιμετωπισθούν οπωσδήποτε προκειμένου να ολοκληρωθεί το φάσμα των μέτρων για την πλήρη προστασία των οικονομικών συμφερόντων των Κοινοτήτων. Με την ολοκλήρωση της σύμβασης, το πρωτόκολλο αυτό θα πρέπει να αποτελέσει, από κοινού με τον κανονισμό περί επιτόπιων ελέγχων και επαληθεύσεων, ένα συνεκτικό σύνολο, το οποίο ειδικότερα θα δημιουργεί διασυνδέσεις μεταξύ των αποτελεσμάτων των διοικητικών ελέγχων και των ποινικών διώξεων. Δεδομένης της δυσκολίας που παρουσιάζουν οι συζητήσεις των θεμάτων αυτών, δεν είναι δυνατόν να διατηρηθούν οι αρχικές φιλοδοξίες του πρωτοκόλλου που προτείνει η Επιτροπή. Ωστόσο, ορισμένος αριθμός στοιχείων όπως είναι η ευθύνη των νομικών προσώπων, το ξέπλυμα και η αρωγή της Επιτροπής στο πλαίσιο των ανακρίσεων που διεξάγονται από τις εθνικές δικαστικές αρχές στους τομείς της καταπολέμησης της απάτης, του ξεπλύματος και της διαφθοράς, διατηρήθηκαν προκειμένου να μπορέσει το Συμβούλιο να ολοκληρώσει το θέμα πριν το τέλος της ολλανδικής προεδρίας το 1997. Τα αποσυρθέντα στοιχεία του αρχικού σχεδίου παραμένουν προς εξέταση από το Συμβούλιο και θα πρέπει, κατά την Επιτροπή, να 1 Στο πλαίσιο του SID, το Δικαστήριο αποφάσισε, μετά από προδικαστικό ερώτημα, σχετικά με την ερμηνεία της σύμβασης για την χρησιμοποίηση της πληροφορικής στον τελωνειακό τομέα. Ένα άλλο πρωτόκολλο, το οποίο εκπονήθηκε με πρότυπο το πρωτόκολλο που αφορά την προστασία των οικονομικών συμφερόντων, σχετικά με την προδικαστική ερμηνεία από το Δικαστήριο της σύμβασης που αφορά τη δημιουργία της ευρωπαϊκής αστυνομικής υπηρεσίας (Europol) υπεγράφη στις 23. 7. 1996 (ΕΕ C 299 της 9. 10. 1996. 1 15 Έγγρ. COM(95) 693 τελικό, ΕΕ C 83 της 20. 3. 1996. 1 Βλέπε ετήσια έκθεση "Καταπολέμηση της απάτης" για το 1995 σελ. 18 και 19. 50 αποτελέσουν αντικείμενο ενός νέου πρωτοκόλλου προκειμένου να δοθεί συνέχεια στην πρόσκληση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Μαδρίτης, το οποίο ζήτησε ρητώς να συνεχισθούν οι εργασίες αυτές προκειμένου να ολοκληρωθεί η σύμβαση, με στόχο συγκεκριμένα τη δημιουργία μέσων δικαστικής συνεργασίας που θα είναι κατάλληλα για την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρώπης. 51 ΠΙΝΑΚΑΣ 1 ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΙ ΙΔΙΟΙ ΠΟΡΟΙ 1993 -1996 ΠΑΡΑΤΥΠΙΕΣ που κοινοποιήθηκαν επισήμως* από τα ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΕΡΕΥΝΕΣ που διενήργησε η ΕΠΙΤΡΟΠΗ από κοινού με τα ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ (*) κανονισμός (ΕΟΚ) 1552/89 ; συμπεριλαμβάνεται εκτίμηση για το δεύτερο εξάμηνο 1996 52 ΕΓΤΠΕ-ΤΜΗΜΑ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΠΙΝΑΚΑΣ 2 1993-1996 ΠΑΡΑΤΥΠΙΕΣ που κοινοποιήθηκαν επισήμως* από τα ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΕΡΕΥΝΕΣ που διενήργησε η ΕΠΙΤΡΟΠΗ από κοινού με τα ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ 1993 Ι 1994 | 1995 Ι 1996 Ι 1993 1994 1995 1996 ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 1. 944 \ 2. 000 1. 800 1. 800 1. 700 1. 600 1. 500 1. 400 1. 300 1. 200 1. 100 1. 000 900 800 700 800 500 400 300 200 100 75 50 25 ΕάΙύΙύίύίύίύίύίιίύΙ^^ 99 72 26 (*) βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) 595/97 53 ΠΙΝΑΚΑΣ 3 ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ 1993 -1996 ΠΑΡΑΤΥΠΙΕΣ που κοινοποίησαν επισήμως* τα ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΕΡΕΥΝΕΣ που διενήργησε η ΕΠΙΤΡΟΠΗ από κοινού με τα ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 1994 1 1995 | 1996 ΠΟΣΑ σε ΕΚΑΤ. ECU Τφ&ρ 1994 1995 Ι 1996 | 88 Ι 85 85 75 65 55 45 35 25 15 5 16 (*) βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) 1681/94 και 1831/94 (εκτός των περιπτώσεων του τετάρτου τριμήνου 1996 για την Ιταλία και τις Κάτω Χώρες ) 54 ΠΙΝΑΚΑΣ 4 ΑΜΕΣΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ 1993 -1996 ΕΡΕΥΝΕΣ της ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ με την βοήθεια των υπηρεσιών των κρατών μελών ΑΡΙΘΜΟΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ 55 ΠΙΝΑΚΑΣ 5 ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΕΠΙΠΤΩΣΗ των ΠΑΡΑΤΥΠΙΩΝ που έχουν κοινοποιηθεί το 1996 σε σχέση με τον ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟ 1996 Pv%j^ll1'hl^^^^l^JTi#m^TP·*» · fap^É^ \ÊW Παρατυπίες που κοινοποίησαν τα κράτη μέλη 320 εκατ. ECU 2,36% Παρατυπίες που αποκάλυψε η Επιτροπή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη 467 εκατ. ECU 3,44% Συνολική επίπτωση των παρατυπιών 787 εκατ. ECU 5,80% Δαπάνε a των διαρθρωτικών 24. 320 εκατ. ECU a m a a n a a s B a a aa Παρατυπίες που κοινοποίησαν τα κράτη μέλη 64 εκατ. ECU 0,26% Παρατυπίες που αποκάλυψε η Επιτροπή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη 88 εκατ. ECU 0,36% Συνολική επίπτωση των παρατυπιών 152 εκατ. ECU 0,62% ••' " ^ ' W U l ^ ,1^1 1 11 wmmmmmmmmm στον γεωργικό τομέα. 0*1 St'?? ήμα Εγγυήσεων 1996 42. 799 εκατ. ECU Παρατυπίες που κοινοποίησαν τα κράτη μέλη 204 εκατ. ECU 0,48% Παρατυπίες που αποκάλυψε η Επιτροπή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη 142 εκατ. ECU 0,33% Συνολική επίπτωση των παρατυπιών 345 εκατ. ECU 0,80% Γενική παρατήρηση : Οι αποκαλυφθείσες και κοινοποιηθείσες περιπτώσεις παρατυπιών κατά το 1996 αφορούν, πολλές φορές, προηγούμενα οικονομικά έτη. 56 ΕΓΤΓΊΕ - ΤΜΗΜΑ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΣΥΝΟΛΟ ΠΑΡΑΤΥΠΙΩΝ ΠΟΥ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΤΟ 1996 ΠΙΝΑΚΑΣ 6 1 Κανονισμός (ΕΟΚ) 595/91 ΑΡίΘΜΟΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΩΝ Π Ο ΣΑ σε E CU (Δεκέμβριος 1996 ) ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΕΚΛΕΙΣΑΝ ΕΚΚΡΕΜΟΥΝ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΑΝΑΚΤΗΘΗΚΑΝ ΠΡΟΣ ΑΝΑΚΤΗΣΗ "Ni ΒΕΛΠΟ ΔΑΝΙΑ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΙΣΠΑΝΙΑ ΓΑΛΛΙΑ ΙΡΛΑΝΔΙΑ ΙΤΑΛΙΑ ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ ΑΥΣΤΡΙΑ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ ΦΙΝΛΑΝΔΙΑ ΣΟΥΗΔΙΑ ΗΝΩΜ. ΒΑΣΙΛΕΙΟ 40 479 196 122 76 30 476 128 14 53 5 58 245 10 32 218 176 11 21 23 102 69 14 6 5 57 135 12 8 261 20 111 55 7 374 59 0 47 0 1 110 2. 439. 279 553,498 25,504. 762 1. 361. 106 16. 487. 337 5. 096. 471 7. 383. 760 123. 503. 793 10. 130. 519 0 7. 045. 267 106. 969 21. 390 4. 157. 736 20. 803 516. 270 4. 247. 835 56. 403 203. 633 340. 798 6. 579. 153 1. 548. 069 1. 103. 747 0 106. 328 106. 969 12. 506 1. 561. 884 2. 418. 476 37. 228 21. 256. 927 1. 304. 703 16. 283. 704 4. 755. 673 804. 607 121. 955. 724 9. 026. 772 0 6. 938. 939 0 8. 884 2. 595. 852 ΣΥΝΟΛΟ 1. 944 879 1-065 203. 791. 887 16. 404. 398 187. 387. 489 ΣΗΜ. : Το Λουξεμβούργο δήλωσε ότι δεν διαπιστώθηκε καμία παρατυπία άνω των 4. 000 ECU. κανονισμός (ΕΟΚ) 595/91 ΕΓΤΠΕ - ΤΜΗΜΑ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ΠΑΡΑΤΥΠΙΕΣ ΠΟΥ ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΤΟ 1996 - ΚΑΤΑ ΤΟΜΕΙΣ - ΠΙΝΑΚΑΣ 7 TOMeAZ w n r m f U A t n g r m M i r m i i im K M S T KA WTTAIUI •ETASaOCOWKEZ "BTI nwrr. noiA A Β DK mm. nozA '. •-, A 8 DE amor. noxA A B AAAOt rEQPTTKOI TOMHZ 1 16 0 ••. • * • ' • "• f 5 10 0 10 noiA FR nou A B •BWT A m B BK nozA A « AYTA KAi nOYAEPKA fVOiOMTAAAIEIAZ EUKEZ EMOXYZEIX EnEITOYXAZ AMATKHX ATOnPOBEK) KPEAZ AiAAOPOiTOMElZ XDtPBOKPEAX ZAXAPH KAI IZOrAYKOZH EMZXYZEIX IE rECPTBCA BAH A1ATP04HX nPOTEMOYXA IVOiONTA EKTOI I1APAPTHMATOX « AAAA METPA ETmE-TMHHA E m m Z E ON nPOiOMTA TOY AOnEAOOMKOV TOMEA OnOPOKHnEYTIKA KAflNOZ BOEJO KPEAZ r AAA KAI rAAAKTOKOMKA npOjOWTA AJTIAPEZOYZIEZ 1 1 3 1 5 7 1 2 32 32 301 0 301 0 0 1. 507 152 o 431 ! 0 1. 507 147 0 431 3 1 1 9 3 7 3 IVNOAO TQM£4Z 22 IT. rem. 2. 439I 2. 418 no ΙΑ A Β 40 NL mmi. EL „». HOIA A B ES a. 1 12 0 2 190 190 2 6 2 13 10 4 50 T29 11 106 0 106 0 0 830 672 62 1. 716 1. 597 127 102 62 1. 255 1. 253 T 5 5 1 43 43 18 35 868 C 824 0 127 81 2 52 479 OS now. 12. 732 11. 726 5. 631 71 2. 034 4. 953 26 1. 602 25. 505 21,255 I7C iZA A B 138 1 196 PO mum. 83 203 83 203 1. 361 1. 305 m OIA A B 21 98 18 120 13 9 47 212 553 7 0 0 0 2 9 9 0 37 noi A A ::. ;* HOaaZHATKA AMTHTAeMGETKA nOZA KACZZTIKA •VTA KAI META=OZKOM«CEI AAAOI rEnPfTKOI T O M 3I AYTA KAI nOYAEPIKA nPOKJNTAAAJBAZ EUKEZ EKCEXYZEIZ EnEiroYIAI A M A T K HZ AITOnPOBElO KPEAZ AIAOOPOITOMEIZ KOPEK) KPEAZ ZAXAPH KAI IZOrAYKOZH E H O X r i Ea IE rEOPTKA E1AH AIATPOMO rjPOTEiNOYXA nPOtOMTA EKTOZ nAPAPTHMATOZ • AAAA METPA ETTnE-THHHA OTVMZECN nPCiOHTA TOY AWIEAOOINIKOY TOMEA OnOPOKHnEYTlKA KAnNOZ BOEJO KPEAZ rAAA KAI rAAAKTOKOMKA npOjOWTA AinAPEZOYZlEZ ZTTHPAKAIOPYZA Τ 0 0 1 5 0 1 22 22 1 31 4 6 7 2 1 652 4. 077 3. 666 8. 860 11 652 4. 086 4. 400 8. 860 19. 720 18. 963 25 2 ^ 48 28. 259 55. 254 25 2. 248 28. 211 55. 254 8 39 17 0 540 25 128 0 203 7 35 780 754 29 7 63 0 0 1 1 38 1. 096 4. 462 1. 096 12 4. 126 2. 996 2. 768 4 230 33 10 89 f 8 85 15 0 0 0 0 0 0 3 4 19 19 3. 013 3. 013 11 2 2. 915 2. 915 162 162 3 3 26 40 59 814 40 59 708 XYNOAO 4 76 123. 504 1 2 1. 9 56 128 10. 131 9. 027 14 0 0 53 7. 044 6. 938 ΣΗΜ. : To Λουξεμβούργο δήλωσε ότι δεν διαπιστώθηκε καμιά παρατυπία ovw rwv 4. 000 ECU. 1 3 1 5 IT 6 4 1 1 2 3 6 6 2 1 23 7 117 2. 289 983 921 17 4. 351 9 4 147 4 147 12 54 59 113 43 169 347 12 5 7 92 0 97 270 25 1. 575 816 3. 621 72 15 1. 831 1. 702 1. 831 1. 675 11 2 718 718 83 0 ? 615 615 A = Zt/voAiKd SqAtttBtvmxrt B = YndAomo npo^avtusntat} \ 2 2 1 4 10 5 17 38 1 8 10 23 1 10 29 7 126 2. 303 1. 033 1. 059 5. 856 25 1. 575 816 3. 647 0 122 $U MtffW- 16. 486 14. 729 n< }ZA A B 78 SV terra. 5 1 5. 096 4. 755 no ZA 30 UK 7. 383 805 nou A B /KWf. A , -. ':" : • : ' : ,• ncpurr. XYN0A0 EOK A 0 13 0 0 4 33 16 44 513 281 4 3 49 59 274 134 248 122 877 767 438 468 83 0 0 0 41 0 0 8 1 0 2 0 58 24 107 0 0 9 0 0 36 44 473 1. 076 329 672 9 2 11 11 22 9 245 4. 158 2. 585 1. 944 $ 1 10 10 1 2 66 35 31 31 4 28 125 478 78 89 126 231 217 252 | : ϊ ! β 0 0 38 120 147 190 286 238 420 415 3. 013 3. 197 3. 634 5. 800 7. 599 14. 548 18. 988 18. 816 14. 769 32. 000 tWhr 185. 819 6 12 100 125 147 190 529 581 1. 230 1. 249 3. 013 3. 276 4. 859 6. 470 8. 543 16. 199 19. 745 19. 966 22. 833 32. 119 §2. 603 203. 789 ΠΙΝΑΚΑΣ 8 ΕΓΤΠΕ « ΤΜΗΜΑ ΕΓΓΥΗΣΕΩΝ ; Κατάσταση ΕΙΣΠΡΑΞΗ για ΠΑΡΑΤΥΠ1ΕΣ που ιϋΒΐΐ^ΐΐΟΐήθηκαν ΠΡΙΝ από TOJJJ3I- Κανονισμός (ΕΟΚ) 595/91 • • H M É M M Ï TI ÉM Hi III f i ll •••ι« Ί ΊΜ • • • It ^ - * ^^ *•*• •• -fini - F H I I I H I I I I H J U MI «•••ΙΙΜΤΜ ill σύνολο σύνολο nepirmùfSfejv που περιπτώσεων έχουν κοινοποιηθεί εις βάρος * ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσεων εις βάρος* κράτους μέλους ττρος ανάκτηση κινήθηκε δικαστική διαδικασία αίτηση κράτους μέλους: εις βάρος ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγνήο*οκ ΥΠΟΛΟΙΠΟ J -f 5-6-7 Γ 24 3 76 38 40 48 3 637 25 8 13 ΒΕΛΓΙΟ ΔΑΝΙΑ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΙΣΠΑΝΙΑ ΓΑΛΛΙΑ ΙΡΛΑΝΔΙΑ ΙΤΑΛΙΑ ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ ΗΝΩΜ. ΒΑΣΙΛΕΙΟ imom 116 300 1. 434 155 409 1. 753 92 204 884 149 1. 146 662 80 1,345 6. 878 M 54 141 765 114 271 624 66 1. 158 7 8Β 94 40 1 2 66 s - ft·: 32 19 220 38 63 77 32: 874 ιίϊΟ 2 2 1 14 104 "m$£m 1508 17 2 7 92 23 18 15 237 1 1 4 6 S 52 0 0 11 14 0 9 5 87 400 193 975 100% 0% IEZZZÎËH fTZZZjss^LJTlIII 13% σύνολο περιπτώσεων που έχουν κοινοποιηθεί σύνολο εις βάρος περιπτώσεων ανάκτησης ποσών ί/ΤΠκΓ- Τμημ-3 Εγγυήσεων ε>ς βάρος" κράτους μέλους npoq ανάκτηση κινήθηκε δικαστική διαδικασία αίτηση κράτους μέλους: εις βάρος ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΕΓΤΠΕ-Τμήμα Εγγυήσιων 1 2 3 4 5 »f 1-2-3-4 > 6 7 β •» ( S-S-7. I Π Ο ΙΑ Χ 1 0 00 ECU {&z«ep0f>HXitm> ΒΕΛΠΟ ΔΑΝΙΑ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΙΣΠΑΝΙΑ ΓΑΛΛΙΑ ΙΡΛΑΝΔΙΑ ΙΤΑΛΙΑ ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ ΗΝΩΜ. ΒΑΣΙΛΕΙΟ ;;:::: 1&462 '. 22. 053 IS 1. 260 1. 849 5. 437 33. 699 13. 590 462,689 31. 940 4. 856 34. 432 3. J20 B. B0Q 39,245 1. 078 1. 625 19. 643 5. 195 21. 709 18. 208 742 14,125 6. 300 1347 53. 2,95 1,109 17 3S 2 28. 207 13 23 224 1. 459 ; i 5,442 12,104 30,513 771 3. 812 12,934 3,355 440. 980 13,472 4-114 16,042 2. 071 10. 711 12. 937 999 1. 281 10. 368 706 7. 176 2. 727 225. 841 1. 295 184 23 0 949 4. 688 0 162 3. 596 6. 160 2. 372 112 7. 208 771 3. 106 4. 809 940 215. 139 12. 015 334 9. 859 ΣΥΝΟΛΟ 777. 268 133Μ92 :$4. $ιο 100%. 17% -5% 29. 928. ,™„,. ™»-™,>. 548. 539 _ „ ρ _ ^ , » ^ »» ____η 2Β3. 671 28. 203 256. 665 * μη εισπρακτέα: επίσημη απόφα&η s ro πλαίσιο της εκααβάβΐ&ί}": Λογαριασμών: κανονισμοί; (ΕΟΚ} 722)170 59 ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ 1994-1996 ΠΙΝΑΚΑΣ 9 30KCK40 τρίμηνο 1994 Βέλγιο Δανία Γερμανία Ελλάδα Ισπανία Γαλλία Ιρλανδία Ιταλία Λουξεμβούργο Κάτω Χώρες Πορτογαλία Ηνωμ. Βασίλειο Σύνολο 1994 Έτος 1995 Βέλγιο Δανία Γερμανία Ελλάδα Ισπανία Γαλλία Ιρλανδία Ιταλία Λουξεμβούργο Κάτω Χώρες Πορτογαλία Ηνωμ. Βασίλειο ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΟΚ) 1681/94 Apie. nepimiîio Σύνολο δηλωθ. ποσών Ι Σύν. ανακτηβ. ποσών Υπόλοιπο ΠΟΣΑ σε ECU 1 6 41 10 2 10 0 0 8 1 «JB» 8. 717 157. 949 2. 909. 579 389. 284 82. 798 1. 454. 432 0 0 0 16. 164 844. 441 12. 137 72. 148 0 0 0 8. 717 141. 785 2. 065. 138 377. 147 10. 650 1. 454. 432 0 0 429. 782 237. 548 192. 234 81. 884 81. 884 5. 514. 425 1482. 438 4. 331. 987 0 Αριβ. Πίριπτώσ! Σύνολο 3ηλωβ. ποσών Ιύν. ανακτηβ. ποσών Υπόλοιπο 0 21 58 46 0 0 5 0 13 44 7 12. 438. 851 2. 517. 817 19. 700. 341 0 0 4. 583. 426 0 0 0 242. 872 12. 195. 979 1. 495. 098 7. 931. 171 1. 022. 719 11. 769. 170 0 0 0 0 0 0 0 4. 583. 426 0 0 2. 573. 264 279. 364 2. 293. 900 1. 759. 366 561. 822 ^fH&j^5fe|i?^^,327 1. 197. 544 33,092. 738 Αριβ. Πίριπτώσ! Έτος Αυστρία Βέλγιο Δανία Γερμανία Ελλάδα Ισπανία Φινλανδία Γαλλία Ιρλανδία Ιταλία Λουξεμβούργο Κάτω Χώρες Πορτογαλία Σουηδία Ηνωμ. Βασίλειο Σύνολο 1996 297 0 6 1 52 23 34 0 30 9 42 0 0 87 7 6 Σύνολο ΐγγράψΜ ΙΑριβ ntpimuiol •mrrmimrfrmiTH* Ζύνολο δηλίιΐβ. ποσών Ιύν. ανακτηβ. ποσών Υπόλοιπο 0 264. 580 104. 936 14. 935. 572 1. 701. 942 3. 182. 165 0 1. 271. 486 97. 921 0 59. 715 0 921. 992 529. 944 767. 561 0 226. 806 93. 971 0 204. 865 104. 936 14. 013. 580 1. 171. 998 2. 414. 604 0 1. 044. 680 3. 950 24. 405. 863 6. 525. 728 17. 880. 135 0 0 0 0 0 0 10. 779. 078 20. 869 7. 112. 658 63. 877. 070 925. 102 20. 869 9. 853. 976 0 1. 334. 152 5. 778. 506 Î. 840 Χυν οηλωβ. ποσών I Xuv ανακτηβ ποσών Ι Υπόλοιπο ιι 111 Hwwwwwwwwwtwwwwwwwwrwwwwww mrm-mm. ufii ι ΜΙ HZM400Q #$$Μ5 $$1 (Εκτος των περιπτώσεων του 4ου τριμήνου 1996 σε ό,τι αφορά Ιταλία και Κάτω Χώρες) ( - ) δεν έχει ληφθεί καμία ανακοίνωση (0) ανακοίνωση που δηλώνει απουσία περιπτώσεων ή μη εκτίμηση του ποσού 60 ΛΕΞΙΛΟΓΙΟ Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα Ευρωπαϊκή Κοινότητα (ονομασία χρησιμοποιούμενη μετά την έναρξη ισχύος της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση) Πρόγραμμα της Επιτροπής για τη βελτίωση, με την προοπτική του 2000, της διαχείρισης των κοινοτικών πιστώσεων (Sound and Efficient Management - Υγιής και αποτελεσματική διαχείριση) (Unité de) Coordination de la Lutte AntiFraude - Διοικητική Μονάδα Συντονισμού της Καταπολέμησης της Απάτης (Διεύθυνση που εμφαίνεται στο οργανόγραμμα της Γενικής Γραμματείας της Επιτροπής) Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (ΕΕ L: σειρά L, ΕΕ C, σειρά C) Transport International Routier - Διεθνής οδική μεταφορά ΕΟΚ : ΕΚ : SEM 2000 : UCLAF : ΕΕ : TIR : COCOLAF: Συμβουλευτική Επιτροπή στον τομέα του συντονισμού της καταπολέμησης της απάτης SCAF: Υποεπιτροπή κατά της απάτης στον τομέα της έμμεσης φορολογίας SCENT : System for a Customs Enforcement NeTwork - Δίκτυο για την ενίσχυση τελωνειακών συστημάτων SID: EWS: Syst0me d'Information Douanier - Σύστημα τελωνειακής πληροφόρησης Early Warning System - Σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης ΦΠΑ : Φόρος Προστιθεμένης Αξίας ΣΓΠ : ΕΚΤ : Σύστημα Γενικευμένων Προτιμήσεων Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο ΕΤΠΑ : Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης ΚΠΣ : ΕΤΑ : ΚΓΠ : ΕΓΤΠΕ : GRP : Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης Κοινή Γεωργική Πολιτική Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Προσανατολιμού και Εγγυήσεων (τμήμα εγγυήσε(ι>ν: ΗΓΠΙΙΐ- Εγγυήσεις,:τμήμα προσανατολισμού: ΕΓΤΠΕ-Προσανατολισμός) Groupe des Reprisentants Personnels - Ομάδα προσωπικών αντιπροσώπων (πλαίσιο του προγράμματος SEM 2000) DAC : Dispositions d'Application du Code des douanes communautaire - Διατάξεις εφαρμογής του κοινοτικού Τελωνειακού Κώδικα EAT : Έρευνα, Ανάπτυξη και Τεχνολογίες PHARE : TACIS : Πρόγραμμα βοήθειας για την οικονομική ανασυγκρότηση των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης Πρόγραμμα συνδρομής για την εξυγίανση και την οικονομική ανόρθωση στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη και στη Μογγολία ΕΚΑΧ : Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα ΜΚΟ : Μη Κυβερνητικός Οργανισμός ΛΠΧ : ' Λιγότερο προηγμένες χώρες 61 ISSN 0254-1483 COM(97) 200 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 09 08 10 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-207-GR-C ISBN 92-78-19629-0 Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο