title: Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στην Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των περιφερειών - «Η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών βιομηχανιών τεχνολογιών των πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ)»

eurovoc_concepts:
action programme
competitiveness
information technology
international competition
market

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 16. 04. 1997 COM(97) 152 τελικό ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ «Η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών βιομηχανιών τεχνολογιών των πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ)» ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ 1. Εισαγωγή 2. Οι βιομηχανίες ΤΠΕ: παγκόσμιες δομές, ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης 2. 1 Διάρθρωση της αγοράς 2. 2 Ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών βιομηχανιών ΤΠΕ 3. Κυριότερες προκλήσεις για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες ΤΠΕ Βελτίωση της αφομοίωσης από την αγορά Μετασχηματισμός βιομηχανικών δομών Ανάπτυξη ταχέως αυξανόμενων εταιρειών Πραγμάτωση ευρωπαϊκής αριστείας στο λογισμικό Βελτιστοποίηση της ανάπτυξης και διάδοσης της τεχνολογίας Αξιοποίηση του δυναμικού για αύξηση της απασχόλησης 4. Τομείς προτεραιότητας για πρωτοβουλίες άσκησης πολιτικής 4. 1. Υπό εξέλιξη πρωτοβουλίες άσκησης πολιτικής που απαιτείται να πραγματοποιηθούν επειγόντως 4. 2. Νέοι τομείς στους οποίους απαιτείται να δοθεί προσοχή ανταγωνισμού Βελτίωση του παγκόσμιου Επιτάχυνση της αφομοίωσης ΤΠΕ και προώθηση της εγρήγορσης Δημιουργία νέων αγορών μέσω έγκαιρων προτύπων Αξιοποίηση του δυναμικού της διεύρυνσης Προαγωγή της βιομηχανικής συνεργασίας Διευκόλυνση της ανάδειξης MME Εστίαση στην απασχόληση: δεξιότητες, εκπαίδευση και κατάρτιση Προώθηση της σύγκρισης επιδόσεων 5. Συμπέρασμα Παράρτημα 1 -Ψήφισμα του Συμβουλίου της 18. 11. 1991 και συνέχειες που δίνονται σ'αυτό Παράρτημα 2 - Στατιστικοί πίνακες / £λ 1. Εισαγωγή Οι βιομηχανίες τεχνολογιών των πληροφοριών και επικό ινών ιών (ΤΠΕ) (σχήμα 1) (αποτελούν αποφασιστικής σημασίας συνιστοΉια της ευρωπαϊκής οικονομίας και αντιπροσωπεύουν: • μείζον και αυξανόμενο τμήμα της βιομηχανικής δραστηριότητας • ένα από τους καίριους παράγοντες της μελλοντικής ανταγωνιστικότητας των κάθε είδους βιομηχανικών διεργασιών, προϊόντων και υπηρεσιών • τη βάση για την αναδυόμενη τον 21ο αιώνα Κοινωνία των Πληροφοριών Είναι βασικής σημασίας να διαθέτει η Ευρώπη ανταγωνιστικό και δυναμικό κλάδο ΤΠΕ, ώστε να: • αποφύγει την υπέρμετρη εξάρτηση σε νευραλγικής σημασίας τεχνολογίες • συμμετάσχει στις διογκούμενες παγκόσμιες αγορές • συμβάλλει στη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης • ευρίσκεται στην πρώτη γραμμή της μελλοντικής καινοτομίας Η Ευρώπη δεν αντέχει να χάσει την ευκαιρία. Αναφαίνονται ανησυχητικά σημεία, όπως: • βραδύτητα ανάπτυξης της αγοράς • συρρίικνωση σχετικών μεριδίων των ευρωπαίων παραγωγών • άνιση ανταπόκριση στις εξελίξεις της αγοράς και της τεχνολογίας Απαιτείται επειγόντο>ς να αναληφθεί δράση από όλους τους πρωταγωνιστές (βιομηχανία, κράτη μέλη, Επιτροπή) για δυναμική πορεία και διασφάλιση τοποθέτησης των ευρωπαϊκών βιομηχανιών ΤΠΕ στην πρώτη γραμμή της αγοράς και της τεχνολογικής εξέλιξης. Πολλές από τις δράσεις αυτές έχουν ήδη δρομολογηθεί, οπότε τώρα πλέον χρειάζεται αποτελεσματική και επείγουσα πραγμάτωση, ενώ άλλες δράσεις χρειάζονται ανάπτυξη. Η ολλανδική κυβέρνηση και το προσφάτοος συνελθόν άτυπο Συμβούλιο Βιομηχανίας εγκαινίασαν το σχετικό διάλογο. Η παρούσα ανακοίνωση αποτελεί την πρώτη εισήγηση από την Επιτροπή, με την οποία προσαρμόζεται η ανάλυση στα σύγχρονα δεδομένα και εντοπίζονται οι κυριότερες προκλήσεις και οι τομείς στους οποίους πρέπει να δοθεί προσοχή. Κατά τους ερχόμενους μήνες θα πρέπει να επιδιωχθεί τριμερής εργασία για μετάβαση προς τη θέσπιση προτεραιοτήτων και την υλοποίηση. Για τους σκοπούς της παρούσας ανακοίνωσης, ορίζεται ότι η βιομηχανία ΤΠΕ περιλαμβάνει: ηλεκτρονικά είδη κατανάλωσης, υπολογιστές και εξοπλισμό γραφείου, τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό, δομοστοιχεία, λογισμικό (είτε ως δομοστοιχείο, είτε ως προϊόν, ή ως υπηρεσίες συνδεδεμένες με την παροχή λογισμικού). Λοιποί κλάδοι, όπως οι φορείς ραδιοτηλεοπτικών εκπομπών και οι βιομηχανίες περιεχομένου, που είθισται να συμπεριλαμβάνονται στον ορισμό των βιομηχανιών ΤΠΕ, δεν καλύπτονται εν προκειμένω. 2. Οι βιομηχανίες ΤΠΕ: παγκόσμιες δομές, ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης 2. 1 Αιάρθρωση της αγοράς Κατά τα τελευταία 5 έως 10 έτη, η τεχνολογική, οικονομική και κοινωνική πρόοδος έχει μετασχηματίσει τις επίμαχες βιομηχανίες και τις αγορές τους (το οποίο συχνά χαρακτηρίζεται ως "σύγκλιση"). Η αγορά έχει τρία βασικά σκέλη: τις υποδομές, τα εμπορικά συστήματα, και τους καταναλωτές. Τα διάφορα χαρακτηριστικά των αγορών αυτών επιβάλλουν διαφορετικές δομές και τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων που είναι οι προμηθευτές τους (σχήμα 1), ενώ συνεπάγονται διαφορετικό νομοθετικό και παρεμβατικό ενδιαφέρον (άσκηση πολιτικής) για τις δημόσιες αρχές. - 1 -t Η υποδομή, που περιλαμβάνει μεγάλης κλίμακας συστήματα με μακρείς κύκλους ζωής προϊόντων και σχετικώς χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, επηρεάζεται από τη συρρίκνωση δραστηριοτήτων και την άρση των κανονιστικών ρυθμίσεων. Μολονότι οι παραδοσιακοί, προσδεδεμένοι στην Ευρώπη, προμηθευτές κατέχουν ισχυρές ανταγωνιστικές θέσεις σε ορισμένους τομείς όπως οι τηλεπικοινωνίες, υφίστανται τεράστιες πιέσεις για προσαρμογή τους στη σταδιακή απελευθέρωση και άρση των κανονιστικών ρυθμίσεων στο χώρο τους. Οι βιομηχανικές και εμπορικές αγορές προσελκύουν πολυάριθμους νεοεισερχόμενους, στρεφόμενους σε επίλεκτους τομείς της αγοράς, οι οποίοι συχνά αναπτύσσονται σε πολύ μεγάλα τμήματα της. Οι παραγωγοί τείνουν να είναι προσανατολισμένοι προς την τεχνολογία και έχουν μεγάλο βαθμό εξάρτησης από επιχειρηματικό κεφάλαιο, στα αρχικά στάδια λειτουργίας τους. Σε γενικές γραμμές, η αμερικανική βιομηχανία κατέχει ισχυρότατες θέσεις στις αγορές αυτές. Οι καταναλωτικές αγορές απαιτούν συνεχή καινοτομία και αξιοπιστία προϊόντων, υφίστανται δε μόνιμη υποχώρηση τιμών. Τα καταναλωτικά προϊόντα σε όλο και μεγαλύτερο βαθμό πιέζουν τις βιομηχανίες ΤΠΕ για ανάπτυξη τεχνολογίας. Τα χαρακτηριστικά αυτά ωθούν τη βιομηχανική συγκέντρωση σε βαθμό ώστε οι παγκόσμιες αγορές να κυριαρχούνται από μικρό αριθμό αναγνωρισμένων εμπορικών επωνυμιών, υποστηριζόμενων από πολύπλοκες δυναμικές παγκόσμιες παραγωγικές δομές. Εξέχουσα θέση κατέχουν οι ιάπωνες, και πιο πρόσφατα οι κορεάτες, κατασκευαστές, μολονότι σημαντική είναι και η παρουσία του ευρωπαϊκού δικτύου παραγωγών. Καθώς τα σχετιζόμενα με τους πρσωπικούς υπολογιστές προϊόντα επεκτείνονται στις αγορές καταναλωτικών αγαθών, ιδιαίτερο βάρος αποκτούν οι αμερικανοί παραγωγοί. Η αυξανόμενη παγκοσμιοποίηση των αγορών αυτών οδήγησε τη βιομηχανία να επεκτείνει τις μεταποιητικές της δραστηριότητες, επιδιώκοντας τις πλέον οικονομικά αποδοτικές δομές με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα γνήσια παγκόσμιο δίκτυο. Είναι γεγονός ότι η σχετική απουσία εμπορικών φραγμών και ο καθολικός χαρακτήρας της ζήτησης της αγοράς για προϊόντα ΤΠΕ αποτελούν τον παράγοντα στον οποίο οφείλεται η απόκτηση του απαραίτητου όγκου για επίτευξη οικονομιών κλίμακας, που ωθούν την εξέλιξη αυτή. Στην Ευρώπη, όπως και σε άλλα μέρη, μεγάλο μέρος της δραστηριότητας στη μεταποιητική βιομηχανία αναπτύσσεται από πολυεθνικές εταιρείες με συμμετοχή αμερικανικών, ιαπωνικών ή κορεατικών κεφαλαίων. Η επικρατούσα στις βιομηχανίες ΤΠΕ κατάσταση ως προς την απασχόληση είναι το αποτέλεσμα δύο αντιτιθέμενων ρευμάτων (βλέπε σχήμα 2): αφενός η επενέργεια της μεγάλης ανόδου της παραγωγικότητας στις μεθόδους βιομηχανικής κατασκευής και σε ορισμένες περιπτώσεις η μετακίνηση παραγωγικών μονάδων σε άλλο τόπο προκάλεσαν σοβαρή περιστολή σε τομείς όπως τα ηλεκτρονικά ήδη κατανάλωσης, οι υπολογιστές και ο τερματικός εξοπλισμός. Από την άλλη πλευρά, η θεαματική ανάπτυξη του λογισμικού και των υπηρεσιών αύξησε την απασχόληση. Σαν καθαρό αποτέλεσμα έχουμε ισόρροπη κατάσταση συνολικώς συγκρατημένης μακροχρόνιας ανάπτυξης, που απαιτεί όμως σοβαρές αλλαγές στη σύνθεση των δεξιοτήτων. Κατά την τελευταία δεκαετία, οι θέσεις εργασίας κινήθηκαν από τη βιομηχανική κατασκευή προς την Ε&Α και τις πωλήσεις/προώθηση στην αγορά, καθώς και από χειρόνακτες και υπαλλήλους γραφείου σε ασκούντες πνευματική εργασία. ' 1 Απασχόληση στον κλάόο ΤΠΕ - Μελέτη του ΒΙΡΕ για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής - ΓΔ III - Ιούλιος 1996 - 2- 2. 2 Ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών βιομηχανιών ΤΠΕ Οι κλάδοι ΤΠΕ συνιστούν σημαντικό και αυξανόμενο ποσοστό της μεταποιητικής βιομηχανίας στην Ευρώπη (βλ. σχήμα 3. 1): 8,3% του κύκλου εργασιών (από 4,3% το 1981), 6,5% της απασχόλησης, 7,8% της παραγωγής, 9,1% της συνολικής ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας (από 6,1% το 1991). Σε όλες τις παραπάνω κατηγορίες, εκτός από την απασχόληση, οι βιομηχανίες ΤΠΕ έχουν μεγαλύτερη συμμετοχή απ'ό,τι η χημική βιομηχανία ή η αυτοκινητοβιομηχανία (βλ. σχήμα 3. 2). Το σχετικό μερίδιο των ΤΠΕ θα μεγαλώσει στο μέλλον, καθώς θα εδραιώνεται η Κοινωνία των Πληροφοριών υφ'όλες τις μορφές της. Στα ανωτέρω αριθμητικά μεγέθη δεν υπολογίζονται οι κλάδοι παροχής (περιλαμβανομένου του λογισμικού) όπου, όσον αφορά τις ΤΠΕ, υπηρεσιών παρουσιάζεται σημαντική αύξηση στην απασχόληση. Ο ρυθμός ανάπτυξης της αγοράς είναι της τάξης του 7%, τάση που αναμένεται να συνεχισθεί στον ίδιο βαθμό κατά τα αμέσως επόμενα έτη (βλ. σχήμα 4). Πρόκειται για εντυπωσιακό μέγεθος, λαμβάνοντας υπόψη την εν γένει φθίνουσα τάση των τιμών μονάδας - εντυπωσιακή για ορισμένα προϊόντα - καθώς και ότι κάθε νέα γενεά προϊόντων έχει σημαντικά βελτιωμένες επιδόσεις. Παρά τη θετική αυτή μακρο-οικονομική εικόνα, υπάρχουν λόγοι σοβαρής ανησυχίας. είναι κατά των ΗΠΑ και των αναπτυσσομένων σύστημα Μολονότι φαίνονται υψηλοί, οι ρυθμοί αυτοί ανάπτυξης χαμηλότεροι από τους αντίστοιχους ασιατικών οικονομιών. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι από το 1990 και μετά το μερίδιο της ευρωπαϊκής βιομηχανίας στις παγκόσμιες αγορές ΤΙ Ι υποχώρησε από 35% σε 28% (βλ. σχήμα 5). Κατά την ίδια περίοδο, η αμερικανική αγορά ΤΠ αυξήθηκε, ξεκινώντας από παρόμοιο επίπεδο, τόσο ώστε το 1996 να αντιπροσωπεύει ποσοστό περίπου 41% της παγκόσμιας αγοράς. Οι δαπάνες ΤΠ στην Ευρο')πη ανέρχονται σε 4,5% του ΑΕΠ, έναντι 5,7% στις ΗΠΑ. Η κατά κεφαλή δαπάνη ΤΠ στην Ευρώπη είναι 797 ECU, σε σύγκριση με 1 285 ECU στις ΗΠΑ (βλ. σχήμα 6). Μέσα στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση παρατηρούνται μεγάλες διαφορές μεταξύ των κρατών μελών, με χαμηλότερες εν γένει δαπάνες ΤΠ στις χώρες της περιφέρειας και του ευρωπαϊκού νότου. Επιπλέον, με εξαίρεση τον τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό, επιδεινώνεται το εμπορικό ισοζύγιο στους περισσότερους βιομηχανικούς κλάδους ΤΠΕ (βλ. σχήμα 7). Οι εισαγωγές έχουν πενταπλασιαστεί μετά το 1980, φθάνοντας σε ύψος 143 δις ECU το 1995, και αντιπροσωπεύουν σήμερα περίπου 50% της κατανάλωσης σε ορισμένους τομείς (εξοπλισμός γραφείου και υπολογιστές, ηλεκτρονικά είδη κατανάλωσης) - για λόγους σύγκρισης αναφέρεται ποσοστό περίπου 11% και 17% αντίστοιχα στη χημική βιομηχανία και στην αυτοκινητοβιομηχανία. Η επιτυχία στις ΤΠΕ οφείλεται κυρίως στο συνδυασμό της πρόσβασης σε έρευνα αρίστου επιπέδου και της δυνατότητας διάθεσης επιχειρηματικού κεφαλαίου στα αρχικά στάδια ανάπτυξης, και στην έντονη εστίαση, μετά την παγίωση τους, στις αγορές. Τούτο συνέβη χαρακτηριστικά στην περίπτοοση των πακέτων λογισμικού, όπου οι προμηθευτές από τις ΗΠΑ κατέλαβαν ηγετική θέση. Στο πεδίο αυτό οι ευρωπαϊκές επιτυχίες περιορίζονται σε επίλεκτες εφαρμογές, ιδίως σε τομείς όπου κατέστη δυνατό να επιτευχθεί αριστεία εφαρμογών με βάση την εμπειρία από πρωτοπόρους χρήστες, π. χ σε πακέτα λογισμικού τεχνικών λύσεων ή σχεδίασης. Στους ημιαγωγούς, οι ευρωπαίοι κατασκευαστές μπόρεσαν, μέσω διεθνών στρατηγικών συμμαχιών και σημαντικών προσπαθειών Ε&Α, ιδίως στο πλαίσιο των προγραμμάτων JESSI και Esprit, να διατηρήσουν την ανταγωνιστική τους θέση, γεγονός που εξασφαλίζει τεχνολογίες ευρωπαϊκή παραγωγική βάση, πρόσβαση σε καίριες μεταποίησης και δυνατότητα παροχής αποφασιστικής σημασίας υποστήριξης στις κατάντη βιομηχανίες χρηστών. -3 Ο τομέας της ηλεκτρονικής συναρμολόγησης, τόσο για ηλεκτρονικά είδη κατανάλωσης όσο και για υπολογιστές, παρουσιάζει για την Ευρώπη, ως περιοχή παραγωγής, τα μεγαλύτερα μειονεκτήματα, σε μεγάλο βαθμό λόγω του υψηλού κόστους εργασίας. Το μειονέκτημα αυτό οδήγησε σε πολύπλοκους συνδυασμόΓις μετακίνησης" uov μονάδων παραγωγής στην Ασία και, πρόσφατα, σε χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, καθώς και στην εγκατάσταση ορισμένων λειτουργιών βιομηχανικής παραγωγής εγγύς των αγορών προορισμού. Στον τομέα του τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού, η παγκόσμια διάρθρωση των πρωταγωνιστών καθώς και οι συνεχείς προσπάθειες στο πεδίο της τεχνολογίας εξασφάλισαν ηγετική θέση στην Ευρώπη, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την επιτυχία του GSM. Η ίδια η σημασία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού δείχνει την ανάγκη κατάλληλης αντιμετώπισης της εξελισσόμενης τεχνολογικής επανάστασης. 3. Κυριότερες προκλήσεις για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες ΤΠΕ Βελτίωση της αφομοίωσης από την αγορά: Οι ευρωπαϊκές αγορές υστερούν έναντι των αγορών λοιπών περιοχών σε δύο σημεία. Πρώτον, η εμπορική αγορά είναι λιγότερο μελλοντοστρεφής· πάμπολλες εταιρείες αντιλαμβάνονται τις επενδύσεις σε ΤΠΕ κυρίως ως στοιχείο κόστους, που πρέπει να περιορίζεται όταν υποχωρεί η εμπιστοσύνη στις επιχειρήσεις. Η συμβολή των ΤΠΕ στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, την απλούστευση των επιχειρηματικών διαδικασιών και την επίτευξη καινοτομίας είτε υποτιμάται είτε αγνοείται. Κατά δεύτερον, η αφομοίωση ΤΠΕ από τους μεμονωμένους καταναλωτές εξελίσσεται με αργό ρυθμό. Πλην ορισμένων εξαιρέσεων, ιδίως στις Σκανδιναβικές χώρες, ο αριθμός των χρηστών Internet είναι συγκριτικά χαμηλός στην Ευρώπη (βλ. σχήμα 8). Κατά τρίτον, οι δημόσιες διοικήσεις επέδειξαν βραδύτητα στην καινοτόμο χρήση ΤΠΕ, πράγμα πολύ σημαντικό στην εκπαίδευση, που επηρεάζει όμως και πολλούς άλλους τομείς όπου έχει ιδιαίτερο βάρος η ενδεχόμενη άνοδος στην απόδοση και στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Τέλος, ο άνισος ρυθμός απελευθέρωσης των τηλεπικοινωνιών στην Ένωση πιθανώς να υπήρξε ο σοβαρότερος μοναδικός ανασταλτικός παράγοντας. Οι διαρθρωτικές αυτές καθυστερήσεις αντιστοιχούν σε σοβαρά μειονεκτήματα για την ευρωπαϊκή βιομηχανία ΤΠ, τόσο στο πλαίσιο της πορείας προς την Κοινωνία των Πληροφοριών, όσο και στην ανάπτυξη πολιτικών βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας. Οι προμηθευτές οφείλουν να εργασθούν σκληρότερα στην αναζήτηση μέσων με τα οποία θα πείσουν την αγορά για τα οφέλη των ΤΠΕ, και στην τόνωση μιας επιταχυνόμενης αφομοίωσης τους. Η ύπαρξη ανοικτής και λειτουργούσας ενιαίας αγοράς είναι ουσιαστικής σημασίας για τη διάδοση των προϊόντων ΤΠΕ και την ανάπτυξη συναφών υπηρεσιών. Παραμένουν ακόμη αποκλίνοντα πρότυπα και κανονισμοί, επιβάλλοντας φραγμούς στην επέκταση των βιομηχανιών ΤΠΕ. Η πραγμάτευση των θεμάτων αυτών γίνεται σε άλλα πλαίσια^, αλλά είναι απαραίτητη η επίλυση τους προκειμένου να αξιοποιηθούν οι πλήρεις δυνατότητες της ευρωπαϊκής αγοράς. Μετασχηματισμός βιομηχανικών δομών: Οι βιομηχανίες ΤΠΕ παρουσίασαν αργό ρυθμό αναδιάρθρωσης ώστε να ανταποκριθούν στις νέες προκλήσεις. Δεν συμβάδισαν με την τάση για έξωθεν πορισμό, ανάπτυξη δικτύων ανταγωνιστικών προμηθευτών δομοστοιχείων και διακρατικών δικτύων παραγωγής, που αποτελεί εξέχον χαρακτηριστικό των παραγωγών από τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία ευκαιρίες που καθώς και των ασιατικών δικτύων προμηθευτών τους3. Οι ευρωπαϊκές COM(96) 359, της 24. 7. 1996 - Ανακοίνωση της Επιτροπής «Τυποποίηση και παγκόσμια Κοινωνία τοιν Πληροφοριών: Ευρωπαϊκή προσέγγιση». «Wintelism and the Changing Terms of Global Competition», καθηγητές M. Borrus και J. Zysman, Πανεπιστήμιο Καλιφόρνιας, 1997. παρουσιάζουν οι οικονομίες των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης καθώς και η ενδεχόμενη ένταξη τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να εκ μέρους της βιομηχανίας - και να αποτελέσουν αντικείμενο εκμετάλλευσης διευκολυνθούν από τις δημόσιες αρχές - με σκοπό να καταστεί δυνατή η αναδιάρθρωση. Είναι ουσιαστικής σημασίας η βιομηχανική συνεργασία στις παγκόσμιες αγορές προκειμένου όχι μόνο να συμμετάσχουμε στην κατάρτιση προτύπων και να εξασφαλίσουμε την παρουσία μας στην αγορά, αλλά και για να κατοχυρώσουμε την πρόσβαση σε καίριες τεχνολογίες και δομοστοιχεία και να αποφύγουμε την υπέρμετρη εξάρτηση. εταιρειών: Η Ευρώπη δε επέτυχε επίσης να Ανάπτυξη ταχέως αυξανόμενων καλλιεργήσει το είδος αυτό δυναμικής ανάπτυξης νεοεισερχομένων που αποτελεί χαρακτηριστικό της βιομηχανίας των ΗΠΑ. Πρέπει να βελτιωθούν οι όροι που αφορούν τις MME και τις νεοϊδρυόμενες επιχειρήσεις· ο ρόλος τους είναι αποφασιστικής σημασίας στην καθιέρωση νέας τεχνολογίας, στην υποστήριξη βελτιωμένης ανταγωνιστικότητας σε μεγάλες επιχειρήσεις και, πράγμα σημαντικότερο, στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Η βιομηχανική αναδιάρθρωση σημαίνει αναπόφευκτα αλλαγές στην απασχόληση, που μπορούν να διευκολυνθούν με μέσα δημιουργίας μιας ευέλικτης, εκπαιδευμένης εργατικής δύναμης. Προκειμένου να παραμείνει ανταγωνιστική η παραγωγή ΤΠΕ στην Ευρώπη οφείλει και ο κλάδος να δεσμευθεί για συνεχή αναβάθμιση των δεξιοτήτων του. ευρωπαϊκά προϊόντα βιομηχανικής παραγωγής πρέπει Πραγμάτωση ευρωπαϊκής αριστείας στο λογισμικό: Καμία αναδιάρθρωση δεν μπορεί να μεταβάλει το γεγονός ότι η Ευρώπη αποτελεί περιοχή υψηλού κόστους για τη μεταποίηση. Τα να ανταγωνίζονται στις παγκόσμιες αγορές στο επίπεδο του σχεδιασμού και της ποιότητας, σε ορισμένες δε περιπτώσεις ανταγωνίζονται επιτυχώς, λόγου χάρη στα κινητά τηλέφωνα GSM και στην ψηφιακή δορυφορική τηλεόραση. Πρέπει να γίνει ιδιαίτερη αναφορά στο σημαντικό ρόλο του λογισμικού, ιδίως του ενσωματωμένου, για την επίτευξη της ανταγωνιστικότητας και την παροχή προστιθέμενης αξίας. Ο τομέας του εμπορεύσιμου λογισμικού αντιμετωπίζεται σχετικά καλά, συμπεριλαμβανομένων των πακέτων λογισμικού, του κατά παραγγελία λογισμικού και των υπηρεσιών. Αυτό όμως αντιστοιχεί σε τμήμα μόνο της συνολικής βιομηχανικής δραστηριότητας: κάθε σημαντικός κατασκευαστής έχει ορισμένο βαθμό ίδιας δραστηριότητας λογισμικού ανάπτυξης, προσαρμογής, εξυπηρέτησης και συντήρησης. Πράγματι, για πολλές επιχειρήσεις ο πυρήνας του ανταγωνισμού εκφράζεται στο λογισμικό. Μεγάλο μέρος από το προϊόν των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών είναι λογισμικό· το λογισμικό συνιστά ήδη σημαντικό μέρος της αξίας του σύγχρονου αεροσκάφους και αυξημένο μερίδιο των λειτουργικών χαρακτηριστικών που καθιστούν διάφορα βιομηχανικά προϊόντα ανταγωνιστικά στην αγορά. Έχει ήδη καθυστερήσει η εδραίωση της κατάλληλης αντίληψης σχετικά με τη συμβολή του στοιχείου αυτού στην οικονομική δραστηριότητα για την ανταγωνιστικότητα, την προστιθέμενη αξία και την απασχόληση. με κατάλληλη αντίληψη των δομών και των οικονομικών μεγεθών της Μόνο βιομηχανίας αυτής μπορεί να αναπτυχθεί πολιτική σε εταιρικό ή κυβερνητικό επίπεδο για την αξιοποίηση του οφέλους που παρέχει το λογισμικό. Καθίσταται όλο και σημαντικότερο των Πληροφοριών θα απαιτήσει να καταβληθεί μαζική προσπάθεια ανάπτυξης λογισμικού και παραγωγής περιεχομένου. Ο γλωσσικός κατακερματισμός της ευρωπαϊκής αγοράς λογισμικού αποτελεί πρόσθετη πρόκληση, αλλά και ευκαιρία για ιδιαίτερες ευρωπαϊκές λύσεις: μεγάλο μέρος των δαπανών ανάπτυξης και προώθησης στη αγορά εξαρτάται από το πλήθος των γλωσσικών εκδόσεων του προϊόντος, ενώ το μέγεθος της γλωσσικής αγοράς όπου πρώτα εισάγεται το προϊόν αποτελεί, σοβαρό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα επειδή η ανάπτυξη μυριάδων εφαρμογών της Κοινωνίας Βελτιστοποίηση της ανάπτυξης και διάδοσης της τεχνολογίας: Οι βιομηχανίες ΤΠΕ χρειάζεται να παραμείνουν στην πρωτοπορία των τεχνολογικών εξελίξεων. Οι δαπάνες Ε&Α δεν αυξάνονται μόνο ως αποτέλεσμα βραχύτερων κύκλων ζωής του προϊόντος, - 5- αλλά επιπλέον, η αλληλεπίδραση στη διαδικασία καινοτομίας επιβάλλει στη βιομηχανία να αντιδρά περισσότερο συντονισμένα προς τις απαιτήσεις τ(ον πελατών. Εξάλλου, για να επωφεληθεί η βιομηχανία ΤΠΕ από τις επενδύσεις σε Ε&Α θα πρέπει οι τεχνολογίες να διαδίδονται κατά το δυνατόν εγκαίρως και ευρύτερα. Δεν πρόκειται για αυτόματη διαδικασία: απαιτούνται σημαντικές προσπάθειες νπον τεχνολογιών από όλες τις κατηγορίες των χρηστών: βιομηχανία, υπηρεσίες (ιδιωτικές και δημόσιες) καθώς και ιδιώτες. την αφομούοαη για εργασίας. Στην Αξιοποίηση του δυναμικού για αύξηση της απασχόλησης: Η διαδεδομένη χρήση των ΤΠΕ θα έχει βαθύ αντίκτυπο στις ποσοτικές και ποιοτικές πλευρές της απασχόλησης. Σε πρόσφατα εκπονηθείσα μελέτη4 εντοπίζονται τρία είδη επενέργειας των ΤΠΕ στην απασχόληση: άμεσες επιδράσεις στις ΤΠΕ και στους συναφείς κλάδους· έμμεσες επιδράσεις σε άλλους κλάδους της οικονομίας, όπως αυξήσεις παραγωγικότητας και μεταβολές των παραγωγικών δομών· και άλλες επενέργειες για τις οποίες λειτουργεί ως έναυσμα η αυξημένη "εμπορευσιμότητα" των υπηρεσιών και παρεπόμενες μεταβολές της διεθνούς κατανομής της των μακροχρόνιων επιπτώσεων για την Ευρώπη, σε διάστημα δέκα ετών, που κινούνται μεταξύ απα')λειας τριών εκατομμυρίων θέσεων εργασίας (αρνητική υποθετική εξέλιξη) και κέρδους έξι εκατομμυρίων πρόσθετων θέσεων (στη θετική υποθετική εξέλιξη της εσπευσμένης διάδοσης ΤΠΕ). Σαφώς όμως φαίνεται η θετική τάση των άμεσων επιδράσεων επί των θέσεων εργασίας στις βιομηχανίες ΤΠΕ. Η εμπειρία των ΗΠΑ, όπου άρχισε ενωρίτερα η αναδιάρθρωση των βιομηχανιών ΤΠΕ, δείχνει ότι στο διάστημα μεταξύ 1988 και 1995 δημιουργήθηκαν πάν<ο από 150 000 θέσεις εργασίας στον τομέα των προσωπικονν υπολογιστών και μόνο (για παράδειγμα μία αμερικανική εταιρεία που ξεκίνησε το 1985 έφθασε το 1995 σε κύκλο εργασιών ύψους σχεδόν 6 δις $, με 15 000 εργαζόμενους. Η Ένωση οφείλει να ενθαρρύνει την ανάπτυξη τέτοκον εταιρειών με χρηματοδότηση από δυναμικές πανευρωπαϊκές παράλληλες αγορές κεφαλαίων. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες ΤΠ θα δημιουργήσουν τις υψηλής ποιοτικής στάθμης θέσεις εργασίας του μέλλοντος. ίδια μελέτη γίνεται εκτίμηση 4. Τομείς προτεραιότητας για πρωτοβουλίες άσκησης πολιτικής Τα αποτελέσματα ευρύτερων διαβουλεύσεων με τη βιομηχανία και τα κράτη μέλη, καθώς και οι συστάσεις από διάφορα συμβουλευτικά σώματα και σχετικές μελέτες παρουσιάζουν αξοσημείωτη συνέπεια. Μπορούν να υπαχθούν σε δύο κατηγορίες. Στην πρώτη περιλαμβάνονται οι συστάσεις, όπως η απελευθέρωση των τηλεπικοινωνίας, που αποτελούν ήδη αντικείμενο δράσης ή προβληματισμού στην Επιτροπή και στις εθνικές διοικήσεις. Οι συστάσεις αυτές συνοψίζονται στο παρόν με σκοπό να υπογραμμισθεί η σημασία της άσκησης σειράς καίριων πολιτικών για την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας. Εντοπίζεται και δεύτερη δέσμη θεμάτων που αφορούν ειδικότερα τις βιομηχανίες ΤΠΕ ή τα οποία πιθανώς να αποκτήσουν βάρος σε μια μελλοντική εξέταση προτεραιοτήτων. Η πραγμάτευση των θεμάτων αυτών γίνεται στο δεύτερο μέρος. 4 Ινστιτούτο οικονομικών ερευνών IFO. Μόναχο, 1996 4. 1. Υπό εξέλιξη πρωτοβουλίες άσκησης πολιτικής που απαιτείται να πραγματοποιηθούν επειγόντως Η θέσπιση, τον Νοέμβριο του 1996, περιεκτικού σχεδίου δράσης για την Κοινωνία των Πληροφοριών^ συνέβαλε στο λεπτομερέστερο προσδιορισμό των προτεραιοτήτων της Επιτροπής. Το σχέδιο αυτό δράσης καλύπτει την ανάγκη για ταχεία πρόοδο και δίνει την αίσθηση του επείγοντος στην πολιτική δέσμευση της ΕΕ ως προς την ενεργό πραγμάτωση της ΚτΠ. Έχουν ταχθεί οι εξής προτεραιότητες: • Η ενεργός υλοποίηση, από όλα τα κράτη μέλη πριν από την 1. 1. 1998, της των τηλεπικοινωνιακών αγορών είναι ξωτικής σημασίας. Η απελευθέρωσης Επιτροπή είναι πεπεισμένη ότι θα πραγματοποιηθούν οι αναληφθείσες δεσμεύσεις, θα παρακολουθεί δε με προσοχή την εξέλιξη του νομοθετικού πλαισίου στα κράτη μέλη. • Το ηλεκτρονικό εμπόριο αποτελεί την πρώτη πρακτική υλοποίηση της ΚτΠ, την πρώτη "μαζική εφαρμογή" του μέλλοντος. Στην ανακοίνωση με τίτλο "Οι υπηρεσίες συντείνουν στην απασχόληση"6 αναγγέλθηκε ευρωπαϊκή πρωτοβουλία με αντικείμενο το ηλεκτρονικό εμπόριο. Για να δρομολογήσει την πρωτοβουλία αυτή, η Επιτροπή ενέκρινε πλαίσιο ανακοίνωσης προς το Συμβούλιο, όπου παρατίθενται καίριοι τομείς προτεραιότητας επί των οποίων πρέπει να ληφθούν αποφάσεις. • Η ενίσχυση και αποδοχή διεθνώς συμφωνημένων αρχών και κανόνων που καλύπτουν θέματα ανταγωνισμού, δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, ιδιωτικής ζωής και ατομικών δικακομάτων, ασφάλειας πληροφοριών, διαλειτουργικότητας και προτύπων. • Χρειάζεται να καθιερωθούν ή να επεκταθούν δράσεις αφομοίωσης και πρωτοβουλίες εγρήγορσης, για να ενθαρρύνουν την ευρωπαϊκή βιομηχανία και κοινωνία να κάνει αυξημένη χρήση των ΤΠΕ. • Δορυφορικά ευρυζωνικά συστήματα επικοινωνιών: το σχέδιο δράσης που υπέβαλε η Επιτροπή ασχολείται με τις κανονιστικές προσαρμογές και τις δράσεις Ε&Α που χρειάζονται για τη διασφάλιση της ευρωπαϊκής παρουσίας σε διεθνές επίπεδο. • Στον τομέα των μεταφορών, αναφαίνονται νέες εφαρμογές στα διευρωπαϊκά δίκτυα (ΔΕΔ), νέα συστήματα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας και πολυάριθμες εφαρμογές για καταναλωτές, οι οποίες θα προσφέρουν διευρυνόμενες αγορές για την ευρωπαϊκή βιομηχανία ΤΠΕ. Καταρτίζονται σχέδια δράσης για νοήμονα μεταφορικά συστήματα (ITS) και συστήματα εντοπισμού και πλοήγησης (GNSS). • Το πρόγραμμα πλαίσιο Ε&Α είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τη βέλτιστη χρήση, σε κοινοτική κλίμακα, των υψηλών επενδύσεων σε Ε&Α που απαιτούνται για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας. Το 5ο πρόγραμμα, η έναρξη του οποίου προβλέπεται για το 1998, θα εστιασθεί ιδιαίτερα στη συμμετοχή χρηστών σε δραστηριότητες Ε&Α, που είναι βασικής σημασίας για να κατοχυρώνεται ότι οι δράσεις καλύπτουν πραγματικές ανάγκες και ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της αγοράς. Παράλληλα, η υποστήριξη της ανάπτυξης καίριονν τεχνολογιών θα ενταχθεί 5 COM(96) 607 της 27. 11. 1996 - Ανακοίνίοση της Επιτροπής, «Η Ευρ<όπη στην πρίοτοπορία της παγκόσμιας Κοινίονίας τα)ν Πληροφοριών: Κυλιόμενο Σχέδιο Δράσης». 6 CSE(96)6 της 27ης Νοεμβρίου 1996 - "Οι υπηρεσίες συντείνουν στην απασχόληση", ανακοίνωση προς το ΕυραΜταϊκό Συμβούλιο. -7 σε ενιαίο πρόγραμμα, και θα διαρθρωθεί σε τέσσερις περιοχές: υπηρεσίες για τους πολίτες, ηλεκτρονικό εμπόριο, περιεχόμενο πολυμέσων και καίριες τεχνολογίες. Θα βελτιωθούν επίσης η ανταπόκριση και η ευελιξία. Η εκπαίδευση και η κατάρτιση είναι αποφασιστικής σημασίας ώστε να παράσχουν στους υπαλλήλους τις απαραίτητες δεξιότητες και ευελιξία για τη χρήση των νέων τεχνολογιών. Η εκπαιδευτική υποδομή θα πρέπει να αναβαθμισθεί εξοπλίζοντας τα σχολεία και πολιτιστικά ιδρύματα με ΤΠΕ, διαθέτοντας πρόσβαση δικτύου γι'αυτά (ιδίως Internet). Τούτο θα πρέπει να συνοδεύεται με βελτιωμένη κατάρτιση των διδασκόντων σε εφαρμογές ΤΠΕ. Η Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, θα τονώσει δράσεις σε εθνικό επίπεδο που θα προσφέρουν σε ευρωπαίους πολίτες την ενδεδειγμένη κατάρτιση για την Κοινωνία των Πληροφοριών. Στο σχέδιο δράσης «η μάθηση στην Κοινωνία των Πληροφοριών» που εγκρίθηκε από την Επιτροπή τον Δεκέμβριο 1996, θα συσπειρωθούν οι σημαντικότεροι παράγοντες ώστε να παρέχεται βελτιωμένη πρόσβαση σε δεξιότητες που θα απαιτηθούν στο μέλλον. Η υλοποίηση του σχεδίου δράσης συμβαδίζει με τις εργασίες που έχει αναλάβει η ομάδα ειδικού έργου «Εκπαιδευτικό λογισμικό και πολυμέσα», μεταξύ άλλων με κοινή προκήρυξη πολλών υπηρεσιών της Επιτροπής, διευκολύνοντας τοιουτοτρόπως την πρόσβαση σε κοινοτική υποστήριξη στον εν λόγω τομέα. Τα μέτρα θα επαναληφθούν το επόμενο έτος. Το γλωσσικό, ιδιαίτερα σημαντικό θέμα στην Ευρώπη για το λογισμικό, αντιμετωπίζεται στα προγράμματα για την Κοινωνία των Πληροφοριών και τη γλοοσσική τεχνολογία^. 4. 2. Νέοι τομείς στους οποίους απαιτείται να δοθεί προσοχή Η δράση στους επίμαχους τομείς θα πρέπει να στοχεύει είτε στη βελτίωση των συνθηκών από πλευράς προσφοράς, όπως σύγκριση επιδόσεων και κατάρτιση, είτε στο άνοιγμα από πλευράς ζήτησης, π. χ. πρόσβαση στην αγορά ή μέτρα αφομοίωσης. Βελτίωση του παγκόσμιου ανταγωνισμού: Η θετική κατάληξη της συμφωνίας για την τεχνολογία των πληροφοριών (ΙΤΑ) στη Διάσκεψη του ΠΟΕ στη Σιγκαπούρη τον Δεκέμβριο του 1996 και η συμφωνία για τις τηλεπικοινωνίες στο πλαίσιο του ΠΟΕ εφέτος τον Φεβρουάριο αποτελούν πολύ σημαντικά βήματα προς την κατεύθυνση αυτή. Η κατάργηση των δασμών σε όλα τα προϊόντα ΤΠ έως το έτος 2000 επιταχύνει τη διαδικασία που άρχισε κατά τον τελευταίο γύρο των διαπραγματεύσεων της GATT. Η συμφωνία ΙΤΑ οφείλει να υλοποιηθεί αμέσως, ενώ ταυτόχρονα θα επιβληθεί ο μηχανισμός ανασκόπησης για την επέκταση των καλυπτόμενων προϊόντων. Θα πρέπει να αναληφθούν δράσεις για να επεκταθούν οι καλυπτόμενες χώρες σε εκείνες που δεν συμμετέχουν στον ΠΟΕ (κυρίως στη Νότιο Αμερική), ενώ θα απαιτείται από τις υποψήφιες για ένταξη στον ΠΟΕ χώρες η συμμετοχή στην ΙΤΑ, ιδίως για την Κίνα και τη Ρωσσία. Με την άρση των δασμών ως συνέπεια της ΙΤΑ, η προσοχή θα μετατοπισθεί στην εξάλειψη των μη δασμολογικών φραγμών στους κυριότερους εμπορικούς μας εταίρους, ιδίως με την επιδίωξη σύναψης συμφωνιών αμοιβαίας αναγνώρισης (MRA) και στη μεγαλύτερη της συμμόρφωσης. Πρώτη προτεραιότητα θα είναι να στηριχθούμε στο έργο που έχει επιτελεσθεί στο πλαίσιο του διατλαντικού επιχειρηματικού διαλόγου (TABD) για τη συνομολόγηση MRA με τις ΗΠΑ, διερευνώντας ειδικότερα τις δυνατότητες να εναρμόνιση προτύπων και διαδικασιών εκτίμησης 7 COM(96) 456 της 2. 10. 96. Πολυετές πρόγραμμα για την πολυγλωσσία στην Κοινωνία των Πληροφοριών. Έγκριση από το Συμβούλιο στις 8. 10. 1996. επιχειρησιακές επεκταθεί η αρχή της δήλωσης συμμόρφωσης των κατασκευαστών. Παράλληλα, θα αναπτυχθούν διατλαντικής προποβουλίας για τις μικρές επιχειρήσεις (TASBI). Τα ανοπέρω καθώς και άλλα μέσα άσκησης εμπορικής πολιτικής θα εφαρμοσθούν κατά σύντονο τρόπο κατοχυρώνοντας τη λειτουργία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας υπό άριστες συνθήκες τόσο μέσα στην Ένωση, όσο και στις παγκόσμιες αγορές. δραστηριότητες στο πλαίσιο της Επιτάχυνση της αφομοίωσης ΤΠΕ και προώθηση της εγρήγορσης: Οι δημόσιες διοικήσεις έχουν τη δυνατότητα και οφείλουν να πράξουν περισσότερα για να τονώσουν την αφομοίωση των ΤΠΕ, τόσο στο εσωτερικό των υπηρεσιών τους, όσο και στο ευρύτερο κοινό. Κατά πρώτο, οι εκπαιδευτικές αρχές οφείλουν να βελτιώσουν την παροχή ΤΠΕ στα σχολεία ώστε να προετοιμάσουν το έδαφος για την Κοινωνία των Πληροφοριών. Επιπλέον, οφείλουν να ανταποκριθούν στο δημόσιο αίτημα για καλύτερες, οικονομικώς αποδοτικότερες υπηρεσίες. Σε ευρύτερο πάλι πλαίσιο, η διεύρυνση των ασκούμενων σε εθνικό και κοινοτικό επίπεδο πολιτικών σε πολλούς τομείς θα επωφελείτο κατά πολύ από τη μεγαλύτερη καινοτόμο χρήση, σε συντομότερο διάστημα, μέσων που προσφέρουν οι ΤΠΕ. Για παράδειγμα, στο σχήμα 6 δείχνεται η σχετική έλλειψη επενδύσεων ΤΠ στα κράτη μέλη του ευρωπαϊκού Νότου και της ισχυρότατο εργαλείο για την περιφέρειας, παρά το γεγονός ότι η ΤΠ αποτελεί προώθηση της συνοχής, με τη σύνδεση περιφερειών και την εξάλειψη των φραγμών. Ορισμένα κράτη μέλη ευρίσκονται σήμερα σε στάδιο καθιέρωσης καινοτόμων φορολογικών και λοιπών κινήτρων με στόχο την επιτάχυνση της αφομοίωσης ΤΠΕ στην οικία, στο σχολείο και στην επιχείρηση. Οι μηχανισμοί αυτοί σηματοδοτούν τις εξελίξεις και θα πρέπει να γίνουν αντικείμενο μίμησης και να επεκταθούν όσο γίνεται ευρύτερα σε όλη την Ένωση. Δημιουργία νέων αγορών μέσω έγκαιρων προτύπων: Η δημιουργία και χρήση προτύπων έχει καταστεί ένας από τους καίριους στρατηγικούς μοχλούς που χρησιμοποιεί η βιομηχανία για την ανάπτυξη νέων αγορών. Ιδιαίτερα οι καταναλωτικές αγορές εξαρτώνται από την αποκατάσταση εμπιστοσύνης του αγοραστή προς τα προϊόντα, εξ ού και η σημασία της καλλιέργειας συνεργασίας μεταξύ προμηθευτών για την υποστήριξη καθολικώς τηρούμενων προτύπων. Προκειμένου να αποκομίσουν τα οφέλη από τη συνεργασία αυτή, οι παραγωγοί οφείλουν να κάνουν εισηγήσεις, υπό μορφή τεχνολογιών, προτύπων ή αγορών, και να έχουν ενεργό παρουσία στη διεθνή διαδικασία κατάστρωσης προτύπων, προκειμένου να μην υστερούν τεχνολογικώς και εμπορικώς. Χρειάζεται να αποδοθεί προσοχή επίσης στην κανονιστική πλευρά της τυποποίησης, ώστε να απλουστευθούν και επισπευσθούν οι διαδικασίες (π. χ. δήλωση συμμόρφωσης των κατασκευαστών) για να μην εμποδίζεται η προα')θηση νέων προϊόντων στην αγορά. Τα πρότυπα ΤΠΕ είναι εν γένει παγκόσμιου χαρακτήρα, συχνά όμως παρατηρείται πολλαπλά πρότυπα, με βάση περιφερειακές ιδιαιτερότητες, να ανταγωνίζονται μεταξύ τους για να γίνουν αποδεκτά από την αγορά. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες θα πρέπει συνεπώς όχι μόνο να συμμετέχουν στην τυποποίηση τεχνικών προδιαγραφών μέσω διεθνών ομίλων, αλλά θα πρέπει επίσης, κατά το δυνατό, να χρησιμοποιούν ευρωπαϊκά υποδείγματα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει τη δημιουργία μίας ευέλικτης και ανοικτής δομής συναντήσεων εργασίας που θα παρέχει τη δυνατότητα σε ευρωπαϊκές εταιρείες να συμμετέχουν στη διεθνή διαδικασία τυποποίησης ΤΠΕ. θα πρέπει να αποτελούν το έναυσμα για τη δημιουργία διεθνώς αναγνωρισμένων προτύπων χρησιμοποιώντας ευρωπαϊκές ιδιαιτερότητες. Προς τούτο απαιτούνται συμφωνίες στρατηγικού επιπέδου μεταξύ των κυριότερων παραγόντων επί των βασικών απαιτήσεων χρήστη**. Η μεταφορά των απαιτήσεων του χρήστη στις τεχνικές προδιαγραφές απαιτεί την ανάπτυξη εκ μέρους της βιομηχανίας, σε στενή Παράδειγμα συμφωνιών αυτού του τύπου είναι η κοινή δήλωση προθέσεων για «Ανοικτή πρόσβαση στο ηλεκτρονικό εμπόριο για τις ευρωπαϊκές MME». 9- συνεργασία με ευρο)παϊκούς οργανισμούς τυποποίησης, ρεαλιστικών και ευέλικτων ευέλικτων μηχανισμών. Η Ευροχπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει διαδικασιών τυποποίησης, κατευθυνόμενων από τη βιομηχανία, για την ανάπτυξη - πέραν της θέσπισης επίσημα)ν ευρα)παϊκών προτύπων - τεχνικών προδιαγραΐ[)ών για φορείς εκμετάλλευσης στην ευρωπαϊκή αγορά. Για την εξασφάλιση συνέπειας και βέλτιστης χρήσης των ευρωπαϊκών πόρων τυποποίησης, θα πρέπει να εξετασθεί επειγόντως μονοαπευθυντικό καθεστώς «ενιαίας θυρίδας» υπό την αιγίδα των ευρωπαϊκών οργανισμών τυποποίησης. τη δημιουργία Αξιοποίηση του δυναμικού της διεύρυνσης: Η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσφέρει στην ευρωπαϊκή βιομηχανία ΤΠΕ μια αναπεπταμένη και αυξανόμενη εσωτερική αγορά, βελτιωμένες οικονομίες κλίμακας, καθώς επίσης και νέους τόπους ανάπτυξης για την εγκατάσταση λειτουργιών που είναι ευαίσθητες από άποψη κόστους. Παρέχεται εν προκειμένω στην ευρωπαϊκή βιομηχανία ΤΠΕ η ευκαιρία για αναδιάταξη των δομών εφοδιασμού της παραγωγής, κατά παρεμφερή τρόπο με τους παραγωγούς των ΗΠΑ και της Ασίας, οξύνοντας έτσι την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα της. Μεγάλο μέρος του κλάδου ευρίσκεται σε διαδικασία διαμόρφωσης διαφόρων ειδών συνεργασίας στις χώρες αυτές, οι οποίες προσφέρουν επίσης διαθεσιμότητα δεξιοτήτων και ανταγωνιστικές συνθήκες βιομηχανικής παραγωγής. Οι ευρωπαίοι παραγωγοί ανακαλούν τις δραστηριότητες τους από τις χώρες της Άπω Ανατολής (όστε να εκμεταλλευθούν τους συχνά καλύτερους αυτούς όρους, αφήνοντας τις εκεί μονάδες τους να συγκεντρωθούν στις αναπτυσσόμενες και όλο και πλέον ανοικτές εκεί τοπικές αγορές, θα δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στη διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ των βιομηχανιών της ΕΕ και των ΧΚΑΕ. Τούτο πραγματοποιείται ήδη στη βιομηχανία ηλεκτρονικών καταναλωτικών ειδών. Η Επιτροπή υποστηρίζει εν λόγω πρωτοβουλία και την επέκταση και διεύρυνση της σε λοιπούς κλάδους των βιομηχανιών ΤΠΕ. Μεταξύ των δράσεων που προτείνονται από τη βιομηχανία περιλαμβάνονται φορείς σύγκρισης επιδόσεων, διασκέψεις προμηθευτών, κατάρτιση στο εσωτερικό της παραγωγικής μονάδας, και εργαστήρια ποιότητας. Η Επιτροπή είναι επίσης έτοιμη να υποστηρίξει την καθιέρωση ή την ισχυροποίηση της ενεργού εκπροσώπησης του κλάδου στις ΧΚΑΚ. Η στρατηγική προένταξης προσφέρει στέρεο πλαίσιο για την επικράτηση συνθηκών τίμιου ανταγωνισμού και για τη διαμόρφωση ισότιμου στίβου προς όφελος της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. την Προαγωγή της βιομηχανικής συνεργασίας: Έχει δρομολογηθεί ή προταθεί πληθώρα άλλων πρωτοβουλιών βιομηχανικής συνεργασίας, ιδίως στα Νέα Ανεξάρτητα Κράτη, στη Μεσόγειο, στη Νότιο Αμερική και στην Ασία. Έχουν επίσης προταθεί διάφορες δραστηριότητες προώθησης των εξαγωγών. Στο βαθμό που τούτο ενδιαφέρει βιομηχανίες ΤΠΕ και ιδιαίτερα τις MME, πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για την ανύψωση του επιπέδου εγρήγορσης της βιομηχανίας σχετικά με τις προσφερόμενες ευκαιρίες καθώς και για την υποβοήθηση της κατά τον καθορισμό των προτεραιοτήτων, ανάλογα με τις εκάστοτε περιστάσεις. Επιπλέον, οι διασυνοριακές δραστηριότητες βιομηχανικής συνεργασίας θα μπορούσαν να επωφεληθούν σε μεγάλο βαθμό από τον αυξημένο συντονισμό με τα υφιστάμενα προγράμματα των κρατών μελών. Διευκόλυνση της ανάδειξης MME: 9θι μικρομεσαίες επιχειρήσεις (MME) αποτελούν παράγοντα αποφασιστικής σημασίας για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και καίριο στοιχείο της βιομηχανίας ΤΠΕ (ιδίως στους τομείς του λογισμικού και του περιεχομένου πολυμέσων), επειδή συχνά διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και στη δημιουργία καινοτόμων προϊόντων. Η ευρωπαϊκή ίδρυση νέων βιομηχανία υστερεί πολύ έναντι εκείνης των ΗΠΑ ως προς την Ειδικά χαρακτηριστικά των MME αντιμετωπίζονται στο «Σχέόιο δράσης για την καινοτομία στην Ευρώπη» που ενέκρινε η Επιτροπή στις 20. 11. 1996, COM(96) 589. -10- επιχειρήσεων υψηλής τεχνολολογίας ΤΠ. Πρόκειται για σοβαρό μειονέκτημα, όπως προκύπτει από το ότι πολλές από τις σημερινές ηγέτιδες στις ΤΠΕ επιχειρήσεις των ΗΠΑ ήσαν πριν από 20 το πολύ έτη MME. Οι πρωτοβουλίες άσκησης πολιτικής με στόχο τη διαμόρφοχτη ευνοϊκών συνθηκών για την καλλιέργεια και χρηματοδότηση καινοτόμων νέων επιχειρήσεων έχει ύψιστη σημασία. Κατά τις προποβουλίες άσκησης πολιτικής θα πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στην παροχή επιχειρηματικού κεφαλαίου και να επιδιώκεται συνεργασία με χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ώστε να αναπτύσσονται μηχανισμοί όπως η «βαθμολόγηση» της τεχνολογίας. Θα πρέπει επίσης να συνεχιστούν οι προσπάθειες για περιστολή των γραφειοκρατικών διαδικασιών που συχνά αποτελεί κύρια πηγή αποθάρρυνσης. Ειδικότερα το περιβάλλον που πλαισιώνει να αποτελέσει αντικείμενο ανάλυσης την έναρξη νέων επιχειρήσεων θα πρέπει επιδόσεων, συγκρίνοντας την επικρατούσα κατάσταση στην Ευρώπη και σε άλλες περιοχές, συγκεκριμένα στις ΗΠΑ (Silicon Valley). Τα ανωτέρω προβλήματα ήσαν από μακρού εμφανή, η κατάσταση όμως παραμένει κρίσιμη. Απαιτείται επειγόντως να αναπτύξουν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη ταχεία και αποτελεσματική δράση. Η Επιτροπή προτίθεται επίσης να χρησιμοποιήσει το έργο της Ομάδας G7 «Παγκόσμια αγορά για ΜΜΕ»1^, ως βάση για την ενθάρρυνση ανταλλαγής εμπειριών σε παγκόσμιο επίπεδο και για τη διευκόλυνση άλλων μορφών συνεργασίας. Εστίαση στην απασχόληση: δεξιότητες, εκπαίδευση και κατάρτιση: Όπως επισημάνθηκε ανωτέρω, η ευρωπαϊκή βιομηχανία ΤΠΕ οφείλει να υποβάλλεται σε συνεχή αναδιάρθρα)ση προκειμένου να παραμείνει ανταγωνιστική, αναβαθμίζοντας τα προϊόντα και τις διαδικασίες της για την απόδοση αυξημένης προστιθέμενης αξίας, ενώ παράλληλα μετακινεί σε άλλο τόπο τις λιγότερο επικερδείς και ευπαθείς από πλευράς κόστους εργασίες της. Στον πυρήνα της διαδικασίας αυτής ευρίσκεται η αναβάθμιση των δεξιοτήτων. Η υλοποίηση ενός μηχανισμού για "πρότυπα δεξιοτήτων" θα μας βοηθούσε σε μεγάλο βαθμό να εκπληρώσουμε το στόχο αυτό. Η καθιέρωση χαρακτηριστικών τύπων δεξιοτήτων, συνδεόμενων με τις κυριότερες δραστηριότητες, στην κλίμακα ολόκληρου του κλάδου, προσφέρει μέτρο σύγκρισης για τη συγκρότηση ενός ικανού εργατικού δυναμικού, τη βελτίωση των επιδόσεων και τον ορισμό προγραμμάτων κατάρτισης. Τα πρότυπα αυτά θα συμβάλουν επίσης στην καλύτερη λειτουργία των αγορών εργασίας, αποτελώντας σαφή βάση για αντιστοίχιση των αναγκών των εργοδοτών προς τις προσφερόμενες δεξιότητες. Επιπλέον, τα πρότυπα προσφέρουν αφενός πρακτική βάση για τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ της βιομηχανίας και των σχολείων και ιδρυμάτων ανώτατης εκπαίδευσης, και αφετέρου δέσμη κριτηρίων που βοηθεί τις εκπαιδευτικές αρχές των κρατών μελών στις προσπάθειες τους να προσαρμόσουν τη διδακτέα ύλη στην ψηφιακή οικονομία του 21ου αιαΥνα. για ισχυρό εργαλείο Προώθηση της σύγκρισης επιδόσεων: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί τη σύγκριση επιδόσεων ως αποτελεσματικό και της ανταγωνιστικότητας, προτίθεται δε να προωθήσει τη χρήση του στις επιχειρήσεις, ιδίως στις MME. Εξαιτίας της οικονομικής της σημασίας και του παγκόσμιου χαρακτήρα της, η βιομηχανία ΤΠΕ συγκαταλέγεται στις πρώτες που θα επιλεγούν για την εφαρμογή της σύγκρισης επιδόσεων, η δε ολλανδική κυβέρνηση εκπόνησε μελέτη σύγκρισης επιδόσεων του κλάδου. Η Επιτροπή σκοπεύει να προωθήσει τη σύγκριση επιδόσεων σε τομεακό επίπεδο και επίπεδο πλαισίου επικρατουσών συνθηκών. Η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας στο σύνολο της επωφελείται από βελτιώσεις στη βιομηχανία ΤΠΕ. Η συστηματική ανασκόπηση των βιομηχανικών επιδόσεων, ο εντοπισμός σχετικών αδυναμιών και η υιοθέτηση διορθωτικών μέτρων συμβάλλουν στην πρόοδο. Η Επιτροπή θα επανεξετάσει τις σημερινές της πηγές πληροφόρησης για τη βελτίωση 10 Έργο που δρομολογήθηκε στην υπουργική διάσκεψη της ομάδας G 7, το Φεβρουάριο 1995 στις Βρυξέλλες. 11 - να εξακριβώσει κατά πόσο είναι οι ενδεδειγμένες για να δίνουν κατάλληλους δείκτες σύγκρισης επιδόσεων και, αν είναι ανάγκη, θα προβεί σε αναθεώρηση τους. Θα συνεργαστεί στενά με τα κράτη μέλη και τον κλάδο για να προσδιορίσει το κρίσιμο πλαίσιο συνθηκών για τη βιομηχανία, και για να εντοπίσει τις βέλτιστες πρακτικές. Στα θέματα που έχουν ήδη στο παρόν εντοπιστεί προς εξέταση περιλαμβάνονται η ίδρυση νέων MME και το ενσωματωμένο λογισμικό. 5. Συμπέρασμα Στην παρούσα ανακοίνωση εντοπίζονται ορισμένοι τομείς καίριας σημασίας για την ανάπτυξη δράσης. Όσο περισσότερο καθυστερεί η μεταφορά τους στην πράξη τόσο δυσκολότερο θα είναι για την ευρωπαϊκή βιομηχανία ΤΠΕ να διατηρήσει την ηγετική της θέση. Η απελευθέρωση των τηλεπικοινωνιών είναι αποφασιστικής σημασίας, υπάρχει όμως ανάγκη και για άλλες ενέργειες, όπως περιγράφεται ανωτέρω. Η Επιτροπή έχει την πρόθεση να δώσει συνέχεια στην παρούσα ανακοίνωση συνεργαζόμενη με τα κράτη μέλη και τον κλάδο για να αναπτύξει ειδικές δράσεις ανταποκρινόμενες στους υπόψη καίριους τομείς, να καταρτίσει πρόγραμμα εργασίας για την εκτέλεση τους από όλα τα οικεία μέρη (Επιτροπή, κράτη μέλη, βιομηχανία) και να συγκροτήσει μηχανισμό για την ανασκόπηση της προόδου κατά τακτά διαστήματα. 12 Παράρτημα 1 Ψήφισμα του Συμβουλίου της 18. 11. 1991 και η συνέχεια Έπειτα από το ψήφισμα του 1991η, η δρομολόγηση του 4ου προγράμματος πλαισίου για Ε&Α αντιμετώπισε επιτυχούς τις βιομηχανικές απαιτήσεις για Ε&Α στις ΤΠΕ. Οι ανάγκες χρηστών και αγοράς κατεύθυναν τα σχετικά προγράμματα Ε&Α (Esprit, ACTS και Telematics), ενώ οι τεχνολογίες που αναπτύχθηκαν στη συνέχεια τους έχουν άμεσες επιπτώσεις στην αγορά. Δύο καίρια σημεία στη δράση του προγράμματος ήταν η βέλτιστη χρήση των αποτελεσμάτων και η ενεργός διεθνής συνεργασία. Η προσοχή επικεντρώθηκε στις MME. Ενισχύθηκε η συνεργεία με το πρόγραμμα Eureka. Όπως εξηγείται στο ψήφισμα του 1991, το πολυμερές πλαίσιο αποτελεί τη βάση επί της οποίας θα πρέπει να επιδιωχθεί η πρόσβαση στις αγορές. Η μέθοδος αυτή ακολουθήθηκε στην GATT όπου, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων του" Γύρου της Ουρουγουάης, επετεύχθησαν σημαντικές μειώσεις δασμών. Έπειτα από τις διαπραγματεύσεις αυτές ακολούθησε η συμφωνία περί τεχνολογίας πληροφοριών (ΙΤΑ), η οποία θα οδηγήσει στην εξάλειψη των δασμών για τα περισσότερα προϊόντα ΤΠ έως το έτος 2000. Ανάλογης σημασίας είναι και η επιτυχία από τη σύναψη της συμφωνίας για τον ΠΟΕ, το Φεβρουάριο του 1997, που άνοιξε τις αγορές τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών σε παγκόσμια κλίμακα. Η πολυμερής προσέγγιση δεν αποκλείει κατά περίπτωση διμερείς Οράσεις. Έχουν πραγματοποιηθεί συχνά επαφές με τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία για διαμαρτυρία έναντι διμερών συμφωνιών που προβαίνουν σε διακρίσεις εις βάρος της EÉ (π. χ. ο διακανονισμός μεταξύ ΗΠΑ και Ιαπωνίας για τους ημιαγωγούς). «συγκεντρωτικό σημείο πληροφοριών» με σκοπό Καθιερώθηκε τη συλλογή πληροφοριών και αναλύσεων όσον αφορά την πρόσβαση σε αγορές καθώς και ανταγωνιστικές πρακτικές στις κύριες εκβιομηχανισμένες χώρες. Εκδόθηκε έκθεση^ που διαλαμβάνει πρακτικές οι οποίες αντιβαίνουν στον ανταγωνισμό, στρεβλώσεις στις δημόσιες συμβάσεις, την κρατική βοήθεια, συμπεριλαμβάνοντας παραδείγματα από πρακτικές διακρίσεων και διαρθρωτικά εμπόδια. Αναλήφθηκε σειρά πρωτοβουλιών βιομηχανικής συνεργασίας. Σημαντικό παράδειγμα είναι η βιομηχανία εξαρτημάτων και δομοστοιχείων που προμηθεύει παραγωγούς ηλεκτρονικών καταναλωτικών αγαθών, των οποίων οι πρακτικές παραγωγής συγκρίθηκαν με τις αντίστοιχες παρεμφερών εταιρειών. Τούτο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο συλλογικού έργου μέτρησης συγκριτικών επιδόσεων που διοργανώθηκε από κοινού από τις βιομηχανίες ηλεκτρονικών καταναλωτικών αγαθών της Ευρώπης και της Ιαπωνίας, με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του ΜΓΠ. Προέκυψαν πολλές χρήσιμες συστάσεις, ενώ δόθηκε σε προμηθευτές και χρήστες η δυνατότητα να αντιληφθούν καλύτερα τις εκατέρωθεν απαιτήσεις, με αποτέλεσμα βελτιωμένες επιδόσεις και αύξηση του κύκλου εργασιών. Το πρόγραμμα στρέφεται τώρα προς τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης. ιαπωνικών 1 ! ψήφισμα του Συμβουλίου της 18ης Νοεμβρίου 1991 σχετικά με την ηλεκτρονική, και τις τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών. 12 Έκθεση που υποβλήθηκε στις 11 Μαρτίου 1994 στους Γενικούς Διευθυντές Βομηχανίας. - 1 3- ΧΘΕΣ ΣΗΜΕΡΑ { διασκέδαση κατάρτιση / εκπαίδευση ν ηλεκτρονικό εμπόριο επικοινωνία Υπηρεσίες (κοινωνία των πληροφοριών) Αγορές \ t / λοιπά εξοπλισμός μεταφοράς εξοπλισμός μεταποίησης /Α\ Μ 3. τ: ο -£ Σχήμα 2 Απασχόληση στις βιομηχανίες ΤΠΕ στην ΕΕ (σε χιλιάδες εργαζόμενους) 1980 1990 1994 Υπολογιστές Δομοστοιχεία Ηλεκτρονικά είδη καταναλ Τηλεπικοινωνιακός εξοπλι Λογισμικό και υπηρεσίες 242 258 230 493 270 284 243 181 392 612 175 224 110 361 732 Σύνολο Πηγή: ΒΙΡΕ 1493 1712 1602 Page 1 /*> 0. 14 0. 12 0. 1 0. 08 0. G6 fi. 04 σ > Ό Χ C 3. Ο αϊ. is £Γ 5 c ο Βιομηχανία ΤΠ της ΕΕ (12) ως % του συνόλου της μεταποιητικής βιομηχανίας (81-90-94) Σχήμα 3. 1 fi 1981 390 Σχήμα 3. 2 ΕΕ (12): Σύγκριση κυρίων δεικτών για το 1995 (ως % του συνόλου της μεταποιητικής βιομηχανίας) 12. 2% lUXnguKC Αριθ. απασχολουμένω ν Κύκλος εργασιών σε τιμές 1991 Παραγωγή εκτός ΦΠΑ σε τιμές 1990 Ακαθ. προστιθ. αξία σε τιμές 1990 Δείκτες /(* Ανάπτυξη αγοράς ΤΠΕ, CGAR 1996-98 Σχήμα 4. 1 Σύνολο αγοράς ΤΠΕ Τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες Τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός Υπηρεσίες Προϊόντα λογισμικού Φυσ. εξοπλ. επικοινωνιών δεδομένων Εξοπλισμός γραφείου Φυσ. εξοπλ. υπολογιστών Πηγή ΕΙΤΟ 97 Δυτικοευρωπαϊκή αγορά τεχνολογιών πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ), 1996, σε δις ECU** 10% Σχήμα 4. 2 Αξια 1996 148 58 % των ΤΠΕ Σύνολο ΤΠ 47. 1 Φυσ. εξοπλ. Η/Υ και επικ. δεδομένων 18. 4 Εξοπλισμός γραφείου 2. 5 9. 9 Λογισμικό Υπηρεσίες 11. 6 4. 7 εξοπλ. Σύνολο τηλεπικοινωνιών 52. 9 Τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός 9. 1 Τηλεπικοινωνιακές υπηρεσίες 43. 8 Σύνολο ΤΠΕ 100 Σημ. : *Στη Δυτική Ευρώπη περιλαμβάνονται οι 15 χώρες της ΕΕ, η Ελβετία και η Νορβηγία ** τα ποσά έχουν στρογγυλευθεί στο πλησιέστερο δις ECU σε σταθερές τιμές συναλλάγματος 1996. Λόγω της στρογγυλοποίησης ενδέχεται να αποκλίνουν τα σύνολα ποσών και ποσοστών. 31 37 15 167 29 138 315 Πηγή: ΕΙΤΟ 97 Δυτικοευρωπαϊκή αγορά τεχνολογιών των πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ) ανά προϊόν 1996 Σχήμα 4. 3 Συνολική αξία = 315 δις ECU Εξοπλισμός γραφείου 3% Τηλεπικοι νωνιακός εξοπλισμός 9% Πηγή: ΕΙΤΟ 97 Διατήρηση και συντήρηση φυσ. εξοπλισμού 5% /? Παγκόσμια αγορά ΤΠ ανά περιφέρεια: ποσοστιαία κατανομή βάσει μεγέθους αγοράς 1995-1997. Δις ECU Σχήμα 5. 1 1996 Μέγεθος 154 225 92 16 57 544 1995 % 29. 4 41 16. 9 2. 7 10 100 1996 % 28. 3 41. 4 16. 8 2. 9 10. 5 100 1997 % 27. 5 41. 8 16. 6 11. 1 100 ' Στην Ευρώπη περιλαμβάνεται η Δυτική και η Ανατολική Ευρώπη * «4 Τίγρεις» = Χονγκ Κονγκ, Ν. Κορέα, Σιγκαπούρη, Ταϊβάν '·· ΥΠ = Υπόλοιπο του πλανήτη Ευρώπη* ΗΠΑ Ιαπωνία «4 Τίγρεις»* ΥΠ' Σύνολο Σημ. : Πηγή: ΕΙΤΟ 97 Παγκόσμια αγορά ΤΠ ανά περιφέρεια, 1996 Σχήμα 5. 2 Συ νολ. μέγεθος = 544 δις ECU Υπόλοιπο του πλανήτη 17% «4 Τίγρεις» 3% Πηγή: ΕΙΤΟ 97 ie ΤΠ/ΑΕΠ και ΤΠ κατά κεφαλήν: Δυτ Ευρώπη, ΗΠΑ και Ιαπωνία, 1985 ΤΠ/ΑΕΠ % ΤΠ κατά κεφαλήν, σε ECU Σχήμα 6 1. 1 1. 63 0. 62 2. 4 2. 86 2. 9 2. 5 • 2. 71 2. 31 2. 25 2. 76 3. 67 HMHHHMHBBaHHKU 672 763 630 I 648 521 426 453 396 698 88 217 50 131 214 Δυτική Ευρώπη Πηγή: ΕΙΤΟ 97 -+- -- 1 2. 55 2. 05 2. 07 2. 01 Η 2. 04 - - f- • ·- - - - l ·- 200 400 600 800 1000 Σχήμα 7 Ιαπωνία ΗΠΑ Ελβετία Σουηδία Πορτογαλία Νορβηγία Κάτω Χώρες Ιρλανδία Ελλάδα Φινλανδία Δανία Βέλγιο/Λουξ. Αυστρία Ισπανία Ιταλία ΗΒ Γαλλία Γερμανία ΕΕ ΕΕ 12: Εμπορικό ισοζύγιο για τη βιομηχανία ΤΠ, τη χημική και την αυτοκινητοβιομηχανία ϋ UI Αυτοκινητοβιομηχανία ΤΠ Ηλ. καταναλ. αγαθά Τηλεπ. εξοπλισμός Μηχανές γραφείου/υπολογιστές Χημ. βιομηχανία D 1995 • 1990 • 1985 • 1980 30000 -20000 -10000 0 10000 20000 30000 Κλάδοι π α Διείσδυση εξυπηρετητών Internet ανά 1. 000 άτομα, Ιούλιος 1996 Σχήμα 8 Πηγή: ΕΙΤΟ 97 / Network Wizards, http://www. nw. com και Analysys !®Series1 old ISSN 0254-1483 COM(97) 152 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 15 16 08 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-97-157-GR-C ISBN 92-78-18703-8 Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουξεμβούργο oil