title: Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement - Wetenschappelijk en technologisch onderzoek: een strategisch element voor de samenwerking van de Europese Unie met de ontwikkelingslanden

text: COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 25. 04. 1997 COM(97) 174 def. MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT Wetenschappelipk en technologisch onderzoek: een strategisch element voor de samenwerking van de Europese Unie met de Ontwikkelingslanden 1. DE ONTWIKKELINGSSITUATIE : UITDAGINGEN EN PROBLEMEN 1. 1. Ontzaglijke problemen 1. 2. De situatie van TOO in de ontwikkelingslanden. 2. EEN BLIK OP HET VERLEDEN 2. 1. Aan de kant van Europa 2. 2. Aan de kant van de ontwikkelingslanden 2. 3. Conclusies 4 4 5 7 7 10 11 3. DOEL, BEGINSELEN EN ELEMENTEN VAN EEN ALGEMENE STRATEGIE. 12 3. 1. Algemene beginselen 3. 2. De elementen van de strategie 3. 3. Afbakening van de rol van de verschillende deelnemers 4. UITVOERING: WERKTUIGEN EN WERKGEBIEDEN 4. 1. Twee elkaar aanvullende instrumenten waartussen samenhang moet worden gebracht 4. 2. De actiegebieden 12 13 13 15 15 17 5. COHERENTIE EN COMPLEMENTARITEIT, VERSTERKT DOOR DOELTREF FENDE 19 COÖRDINATIE 5. 1. Coherentie tussen de communautaire beleidsvormen. 5. 2. Complementariteit met de actie van de Lid-Staten 5. 3. Een politieke dialoog over TOO met de regio's van het Zuiden. 19 19 20 Inleiding De Raad "Ontwikkeling" van 1 juni 1995 heeft beklemtoond hoe belangrijk onderzoek is om de ontwikkelingslanden in staat te stellen het hoofd te bieden aan de algemene uitdagingen van de mondialisering van het handelsverkeer, en tegelijk hun eigen ontwikkelingsproblemen aan te pakken. Daarom wekten de Raad en de Lid-Staten de Commissie op voorstellen te doen voor versterking van de Gemeenschapssteun aan de ontwikkelingslanden in de sector Technologisch Onderzoek en Ontwikkeling (TOO). Zijnerzijds hechtte de Raad "Onderzoek" van november 1995 zijn goedkeuring aan de mededeling van de Commissie over de vooruitzichten voor internationale samenwerking in de sector TOO1 en erkende hij de noodzaak van betere coördinatie tussen het beleid voor ontwikkelingssamenwerking en het onderzoeksbeleid. Tevens werd aangekondigd dat er een mededeling zou komen over de specifieke doelstellingen van de wetenschappelijke samenwerking met de ontwikkelingslanden. Deze mededeling is het antwoord op beide verzoeken. Om haar voorstellen te kunnen uitwerken heeft de Commissie een evaluatie gemaakt van haar openbare ontwikkelingshulpacties op het gebied van TOO gemaakt en een algemene strategische discussie gevoerd inzake wetenschap en technologie voor ontwikkeling. Om haar aanpak te bespreken en met die van de Lid-Staten te vergelijken heeft zij op 3 en 4 december 1996 een bijeenkomst georganiseerd met deskundigen van de Lid-Staten op de gebieden ontwikkeling en internationale wetenschappelijke samenwerking. Ook heeft zij rekening gehouden met de voorstellen en aanbevelingen van, enerzijds, het met het Europese Parlement georganiseerde Symposium over internationale samenwerking in TOO op 19 november 1996 en, anderzijds, de Conferentie over "wetenschappelijke partnerschapsrelaties" voor duurzame ontwikkeling, die door het Nederlandse voorzitterschap en de Commissie gezamenlijk is georganiseerd van 11 tot 13 maart 1997 te Leiden (NL). Vooruitzichten voor internationale samenwerking op het gebied van technologisch onderzoek en ontwikkeling, COM(95)489. N. B. De TOO-samenwerking omvat : onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstraties. 3 1. DE ONTWIKKELINGSSITÜATÏE : UITDAGINGEN EN PROBLEMEN De ontwikkelingslanden zijn een heterogene groep van landen met uiteenlopende economische situaties. Zelfs de landen waar de economie in bepaalde sectoren een snelle groei doormaakt kampen nog steeds met problemen van duurzame ontwikkeling en hardnekkige armoede. Deze landen, en met name de minst geavanceerde, staan voor enorme problemen, die ten dele toe te schrijven zijn aan specifieke knelpunten en ten dele aan uitdagingen waar de hele wereld mee worstelt. 1. 1. Ontzaglijke problemen De uitdagingen die de ontwikkelingslanden moeten oppakken zijn drieërlei: De eerste is een kwestie van maatschappelijk bestel heeft hoofdzakelijk te maken met de participatie van de burgermaatschappij aan de beslissingen en keuzen die haar betreffen. De toegang van de burgers tot informatie en kennis is de voorwaarde voor vordering van de democratie en de rechtsstaat, die op zijn beurt onontbeerlijk is voor de opkomst van een moderne economie en samenleving, een van de algemene doelstellingen van het Gemeenschapsbeleid voor ontwikkelingssamenwerking. De tweede uitdaging is de capaciteit van deze landen om de levensomstandigheden van de bevolking te verbeteren qua voeding, gezondheid, huisvesting en onderwijs. De bevrediging van deze elementaire en dus rechtmatige behoeften is voor de hele wereld van belang, want men kan geen vorderingen met het ecologische beheer van onze aarde en evenmin politieke stabiliteit verwachten zolang meer dan de helft van de wereldbevolking een zo hachelijk bestaan leidt dat zij bij het gebruik van de hulpbronnen alleen aan de onmiddellijke toekomst kan denken. Op de grote internationale conferenties, van Rio tot de Wereldvoedseltop, zijn deze problemen op wereldniveau besproken en heeft men voor het aanpakken daarvan politieke richtsnoeren uitgestippeld. In de ogen van de Europese Unie is het antwoord op dit soort problemen armoedebestrijding en steun voor duurzame ontwikkeling. De derde grote uitdaging is de vraag of de ontwikkelingslanden in staat zijn de nieuwe kansen aan te grijpen die ontstaan door de mondialisering van het handelsverkeer en de ontwikkeling van een meer overzichtelijke economische concurrentie, niet alleen in de sector landbouw en agro-industrie, maar ook in de andere handelssectoren. De mondialisering betreft ook technologische kennis en know-how. Voor snelle en betrouwbare toegang tot de diverse bronnen van wetenschappelijke en technische informatie zullen deze landen de nodige investeringen moeten doen om hun technologisch peil in aanzienlijke mate te verhogen. Er wordt nu algemeen erkend dat landen zonder toegang tot kennis en indien ze niet in staat zijn zich de voortdurende ontwikkeling ervan eigen te maken, zullen verliezen in het proces van globalisering2. 1. 2. De situatie van TOO in de ontwikkelingslanden. Voor alle landen is TOO een steeds belangrijker werktuig in hun economische, sociale en culturele ontwikkeling, want deze versterkt de "wetenschappelijke houding" en de "cultuur uan vernieuwing" à\Q samenlevingen nodig hebben om hun mutaties te kunnen begrijpen en beheersen. De economen schatten het comparatieve voordeel van "kennismaatschappijen" steeds hoger en voorspellen dat alle andere samenlevingsvormen snel uitgerangeerd zullen worden. Het merendeel van de ontwikkelingslanden, en vooral de armste, hebben op dit gebied een zo enorme achterstand opgelopen dat hun geleidelijke opneming in de wereld van morgen ondenkbaar is zonder aanzienlijke inspanningen en investeringen in wetenschap en technologie. Er bestaan echter bronnen van wetenschappelijke excellentie waarop men kan steunen. Bovendien zijn de plaatselijke economische krachten zich steeds meer bewust van de eisen van de mondialisering en de noodzaak om via technologische partnerschappen daarbij aan te sluiten. 1. 2. 1. De investering in TOO staat in geen verhouding tot de behoeften De geringe belangstelling, ja zelfs het wantrouwen bij bewindslieden van talrijke ontwikkelingslanden ten aanzien van wetenschap en innovatie, de verplichtingen van de schuld en de eisen van structurele aanpassing, al deze factoren leiden ertoe dat investeringen in TOO helemaal onderaan de prioriteitenlijst staan. In veel landen zijn deze investeringen structureel altijd zwak geweest en soms tijdens het afgelopen decennium nog teruggelopen. De statistieken spreken boekdelen: het deel van het bruto binnenlands produkt dat voor TOO is uitgetrokken varieert van bijna 2,8% (Japan, VSA) tot vrijwel nul in sommige landen van het Zuiden. Het doorsneepercentage in de ontwikkelingslanden (afgezien van de economieën in opkomst) is momenteel 0,5% van het BBP3. De Europese Unie staat op een gemiddelde van 2% en streeft voor haar beoogde conver gentie naar snelle verhoging van de desbetreffende investeringen in de landen met de grootste achterstand op dit gebied. Met betrekking tot menskracht zijn de verschillen nog groter: in de Europese Unie zijn er 40 onderzoekers en onderzoeksingenieurs per tienduizend werkende personen, maar in de ontwikkelingslanden 0,5 (behalve in Azië)4. Bovendien hebben de onderzoekers die in hun land zijn gebleven of teruggekeerd meestal niet de outillage en middelen die nodig zijn om briljant onderzoek te kunnen verrichten. 2 3 4 ISAD, Midrands (Zuid-Afrika), mei 1996. Bronnen: MERIT, EUR, 5897 EN-Verslag en UNESCO, Jaarboek. In India en China is hard gewerkt om mensen op te leiden en bereikt de ratio thans respectievelijk 4 en 6/10. 000. 5 Kader nr. 1: menselijk potentieel voor TOO in verschillende landen. Het aantal onderzoekers en onderzoekingenieurs per 10. 000 man/beroepsbevolking bedroeg in 1991 78 in Japan, 69 in de USA en 40 in de Europese Unie. In India en China ligt het cijfer naar schatting tussen 2 en 6, en in alle ontwikkelingslanden (behalve Azië) is het minder dan 0,5 Bovendien wordt in de ontwikkelingslanden TOO hoofdzakelijk (en in de MOL zelfs uitsluitend) met overheidsgelden gefinancierd en dat komt de doelmatigheid en duurzaamheid niet ten goede, omdat de overheidsmiddelen in het merendeel van deze landen gering en wisselend zijn. In veel ontwikkelingslanden is het onderzoek tot dusverre niet in staat geweest om echt iets bij te dragen aan het begrip en de oplossing van de economische, sociale en politieke problemen, laat staan om te helpen toekomstige moeilijkheden te voorkomen. In dit beeld vol contrasten zijn er evenwel capaciteiten die als gangmakers kunnen dienen voor economische vooruitgang. Bovendien beschikken de partners van de ontwikkelingslanden over comparatieve voordelen die zij kunnen uitspelen. 1. 2. 2. Het potentieel is onvoldoende om de situatie snel recht te zetten Omdat de onderzoekscapaciteit in het Zuiden ontoereikend is om alle problemen aan te pakken, beperkt zij zich tot enkele sectoren (meestal landbouw) en enkele vakken (biologie en fysika). Zelfs in die sectoren en vakken zijn de activiteiten vaak te versplinterd en geïsoleerd om echt effect te kunnen hebben. Sommige landen (India, China, Zuid-Afrika,. ) of regionale groeperingen in Azië en Zuid-Amerika vormen hierop een uitzondering. Wij kunnen hier niet alle zwakten opsommen, maar beperken ons tot de meest opvallende. Allereerst de economische, sociale en politieke wetenschappen: op dit gebied komt men overal onderzoekers tekort, ook in de landen die reeds over een behoorlijk potentieel voor TOO beschikken. Deze lacune beperkt de capaciteit van de ontwikkelingslanden om diagnoses te stellen, toekomstscenario's uit te werken en openbare debatten te organiseren, die onontbeerlijk zijn om participatie en democratie in hun samenleving vorm te geven. Ook de ingenieurswetenschappen zijn opvallend slecht vertegenwoordigd, wat resulteert in een tekort aan ingenieurs en technici en meer algemeen weinig technologisch inzicht, en vandaar duurzame afhankelijkheid van buitenlandse bijstand. Een gepast samenwerkingsaanbod kan helpen om dit gebrek enigszins te ondervangen, zoals sommige onlangs opgezette vormen van bilaterale samenwerking aantonen. Beide hierboven genoemde zwakten houden rechtstreeks verband met de vaak ontstellende toestand op de universiteiten in veel landen van het zuiden. Traditionele kennis werd in de wetenschappelijke benadering verwaarloosd en zelfs geminacht, want vaak ging men ervan uit dat moderne kennis en technologie het traditionele erfgoed moeten vervangen in plaats van aanvullen. Dit is tén dele het resultaat van een samenwerkingsmodel dat voorrang geeft aan "overdracht van wetenschap" in plaats van "steun voor wetenschap". Zelfs in de meeste geavanceerde ontwikkelingslanden is de kloof tussen onderzoeks- en produktiesector zo groot dat de wetenschapsresultaten maar weinig doorwerken in de economie. Ten slotte zijn er maar weinig economische en sociale sectoren waarvoor TOO is verricht om de toekomstige ontwikkeling met een strikte planning te kunnen begeleiden en anticiperen. De ontwikkeling van de steden is een voorbeeld van dit gebrek aan planning. 2. EEN BLIK OP HET VERLEDEN 2. 1. Aan de kant van Europa De Gemeenschap heeft haar acties in de sector TOO uitgevoerd in het kader van de internationale samenwerking van het TOO-kaderprogramma enerzijds en van de openbare ontwikkelingshulp van de Gemeenschap anderzijds, meestal geheel los van elkaar. 2. 1. 1. Een omvangrijke wetenschappelijke samenwerking, die echter beperkt bleef tot bepaalde gebieden. Sinds 1982 loopt de wetenschappelijke samenwerking met de ontwikkelingslanden hoofdzakelijk via programma's (WTO5, en daarna INCO-DC6) die voor al die landen bestemd zijn maar alleen betrekking hébben op ontwikkelingsproblemen die zij allemaal gemeen hebben: duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen, landbouw en gezond heidszorg. 5WTO: Wetenschap en Techniek in dienst van de ontwikkeling. 6INCO-DC: International Cooperation with the Developing Countries 7 KADER 2: MET DE ONTWIKKELINGSLANDEN IN HET GEMEENSCHAPSPROGRAMMA VOOR O&O Enkele statistiekgegevens WETENSCHAPPELIJKE EN TECHNOLOGISCHE SAMENWERKING ___ Bedrag % GPOO Verdeling % Aantal voorstellen Aantal contracten Aantal partners 42 milj. ecu 1,1 Landb. 75 Ge- zond- heids- zorg 25 WT02 (1987-1991) 85 milj. ecu 1,6 Landb. 70 Ge- zond- heids- zorg 30 WT03 (1991-1996) 125 milj. ecu 1,9 INCO-DC (1996-1997) 247 milj. ecu 1,9 Landb. Gezond heids zorg Nat. hulp bron nen Landb. 65 35 30 30 Ge- zond- heids- zorg 30 Andere 10 1940 411 n. d. 2527 339 2030 297 gedeeltelijk(*)(**) 1068 132(**) E. U. 303 Ontw. landen 327 E. U. 787 Ontw. - landen 585 E. U. Ontw. -landen 305(**) 303(**) (*) lste van drie oproepen om voorstellen (**) vóór de goedkeuring bijwerken Tot 1994 werd dit programma voor de AL A-regio's aangevuld met de internationale wetenschappelijke samenwerking (IWS), die ruimte liet voor een meer gedifferentieerde benadering per land met ook andere thema's dan ontwikkeling. Voor de periode 1991- 1994 bedroeg de Gemeenschapsfinanciering voor IWS 103 miljoen ecu. Bij de evaluatie van deze verschillende acties was de uitslag grotendeels positief en werd in het bijzonder gewezen op de pertinente onderwerpen en de ruime deelneming van teamsvan wetenschappers, zowel binnen de Unie als in de ontwikkelingslanden. Vanuit de ontwikkelingslanden gezien hebben deze programma's blijkens de evaluaties een zeer belangrijke rol gespeeld om hun beste onderzoeksteams op deze gebieden in contact te brengen met de internationale wetenschappelijke gemeenschap. Er zijn belangrijke wetenschappelijke resultaten behaald die meestal veel hebben bijgedragen aan het inzicht in en de oplossing van ontwikkelingsproblemen die zich in de betreffende landen en regio's voordoen. Vanuit het gezichtspunt van de Unie kregen de Europese wetenschappers de gelegenheid aan kwesties te werken die spelen in andere biologische en fysieke milieus dan wat zij in Europa tegenkomen en zo hun wetenschappelijke kennis te verruimen. Dit heeft op zijn beurt geleid tot betere kennis van de ontwikkelingsproblemen, wat nodig is om de sectorale beleidsvormen bij te stellen. Deze activiteit werkt dus tot voldoening en beantwoordt bij zowel de Unie als de ontwikkelingslanden aan een behoefte. Toch vertoont zij bepaalde tekortkomingen. De voornaamste is dat een strategisch kader ontbreekt waarin men de ondernomen acties kan plaatsen. Als gevolg daarvan zag men bij de Unie maar weinig synergie tussen de acties voor wetenschappelijke samenwerking en die voor ontwikkelingssamenwerking. In de ontwikkelingslanden kreeg het programma te weinig officiële weerklank en zichtbaarheid, omdat men had nagelaten eerst met de politieke bewindslieden te overleggen over de doelstellingen, de prioriteiten en de criteria voor selectie, toezicht en evaluatie. De andere geconstateerde zwakten zijn: de vaak onevenwichtige taakverdeling binnen het partnerschap, waarbij de partners uit het Zuiden in het nadeel zijn; de samenwerking blijft beperkt tot drie gebieden, hoofdzakelijk omdat de middelen zo beperkt zijn (2% van de communautaire begroting voor onderzoek); het is moeilijk duidelijke geografische prioriteiten te bepalen; onvoldoende deelneming van de particuliere sector (met name de industrie); en er wordt te weinig werk gemaakt van de verspreiding en benutting van de resultaten, ten dele door tekortkomingen in het aanbod en de methodologie van het KPOO. Ook het verdwijnen van de internationale wetenschappelijke samenwerking (IWS) met zijn "flexibele" model, waarbij ook een beurzenprogramma hoorde, versterkt waarschijnlijk de frustratie, in het bijzonder bij de landen in opkomst. Bepaalde specifieke programma's die inmiddels voor deze landen zijn opengesteld (actie 1 van het 5e KPOO) hebben dat verlies niet kunnen goedmaken, want men moet wel constateren dat zelfs de ontwikkelingslanden die technologisch het verst gevorderd zijn er niet echt aan hebben kunnen deelnemen omdat zij op dit soort samenwerking niet goed waren voorbereid. 2. 1. 2. Bij gebrek aan een lange-termijnvisie heeft de openbare ontwikkelingshulp tot dusverre te weinig aandacht geschonken aan TOO. In de openbare ontwikkelingshulp van de Gemeenschap zijn de investeringen voor TOO zeer gering gebleven en lijken de acties op dat gebied veel te gevarieerd en onsamenhangend. Kader 3: enkele gegevens, ontleend aan de inventaris van de TOO-activiteiten in het kader van het EOF Bij de inventaris van de activiteiten van het 6e en 7e EOF kwamen 166 "onderzoeksprojecten" of ontwikkelingsprojecten met een "TOO-element" te voorschijn, waarin het bedrag van het "onderzoekselement" op 120 miljoen ecu wordt geschat. 57 projecten zijn regionaal (R) (50% onderzoek) en 109 nationaal (N) (10% onderzoek) en voor het merendeel ontwikkelingsprojecten met een onderdeel TOO. * Landbouw 21 (R) en 63 (N). * Veeteelt 10 (R) en 9 (N). * Bosbouw 5 (R) en 11 (N). * Milieu/Natuurlijke hulpbronnen 7 (R) en 9 (N) * Visserij 8 (R) en 4 (N). * Voor de andere sectoren (mijnbouw, industrie, gezondheidszorg en institutionele steun) zijn er in totaal 19 projecten. Opvallend is dat in de vervoersector, die nota bene bij de activiteiten van het EOF de eerste plaats inneemt, geen enkel project begeleid wordt met TOO, De voornaamste gevolgtrekkingen zijn: - 80% van de projecten zijn gericht op een "onmiddellijke oplossing" (verbeterde variëteit,. ) en hebben geen onderdeel "verhoging van de plaatselijke onderzoekscapaciteit. " - het merendeel van de projecten doen een beroep op externe "wetenschappelijke kennis" - van de projecten voor landbouwonderzoek wijdt nog geen 5% een onderdeel aan de economische aspecten, De evaluatie van deze acties toont een sterke tendens om genoegen te nemen met "technische", korte-termijnoplossingen voor (zoals een studiebureau doet) zonder de actie met institutioneel onderzoek te begeleiden. Tevens wijst de evaluatie erop dat men bijna altijd een beroep doet op wetenschappelijke en technische bijstand uit het buitenland, zodat plaatselijke onderzoekers geen kans krijgen hun capaciteit op te bouwen. incidentele problemen Ook al heeft het EOF omvangrijke regionale programma's voor landbouwonderzoek gefinancierd en hebben heel interessante universitaire programma's het licht gezien, zoals ALFA voor universitaire samenwerking in Latijns-Amerika en MED-CAMPUS voor het Middellandse-Zeegebied, dit neemt niet weg dat de openbare ontwikkelingshulp de sector TOO niet de aandacht heeft geschonken die deze als strategisch element voor duurzame ontwikkeling verdient. Men heeft voorrang gegeven aan de overdracht van technologie in plaats van steun om ter plaatse aan technische innovatie te werken. Kortom, ondanks enkele op zichzelf staande acties van vaak goed gehalte, vooral voor landbouwonderzoek, blijkt uit de evaluatie van de TOO-projecten dat een overkoepelende strategie ontbreekt. De laatste tijd valt echter een gunstige ontwikkeling waar te nemen, want in het nieuwe Gemeenschapsbeleid voor voedselzekerheid wordt de rol van het onderzoek erkend. 2. 2. Aan de kant van de ontwikkelingslanden Tijdens de drie afgelopen decennia hebben de nieuwe industrielanden in Azië hun TOO- inspanning geregeld verhoogd en tegelijk de financieringsbronnen verbreed, zodat deze sector tegenwoordig ongeveer 1,8% van hun BNP bereikt. Tijdens diezelfde periode is dit percentage in de ontwikkelingslanden als geheel slechts toegenomen van 0,35 tot 0,50% en in een aantal landen van sub-Sahara Afrika zelfs achteruit gegaan. Kader nr. 4: een zeer uiteenlopende ontwikkeling van de situatie in de diverse landengroepen. Gemiddelde jaarlijkse toename van de uitgaven voor TOO in de drie sleutelsectoren tijdens de periode 1983/1990 (bron: MERIT, EUR, 5897) Particuliere sector Openbare onder zoekssector Universitair on derzoek +4,7% +23,6% +3,4% +14,1% +6,1% +13,8% Europese Unie Dynamische Aziatische economieën (DAE) 1 Ontwikkelingslanden -1,5% +1,1% +6,5% Bovenstaande tabel laat zien dat de "Dynamic Asian Economies (DAE)" jarenlang consequent hebben gewerkt aan het opbouwen van de kennis waarop hun technologische ontwikkeling berust. De verschillen geven goed aan dat er twee ontwikkelingsstrategieën bestaan, waarvan de ene gericht is op innovatie en de andere alleen op benutting van het bestaande. 10 De gespecialiseerde onderzoekscentra zagen hun werkkapitaal slinken tot een peil waarop zij eigenlijk niet meer konden functioneren. Sommige nationale centra voor landbouwonderzoek hebben bijvoorbeeld geen eigen lopende begroting afgezien van de buitenlandse bijstand voor projecten, en hun werkperiodes vallen dus samen met de uitvoeringsduur van achtereenvolgende projecten, terwijl de activiteit daartussendoor zo goed als stil ligt. Het meest kritiek is de situatie waarschijnlijk in de universiteiten: zij hebben hun onderzoeksfunctie moeten opgeven en daarmee gaat de kwaliteit van het onderwijs achteruit. Maar tegelijkertijd zetten onderzoekers uit de ontwikkelingslanden hun opleiding voort in de universiteiten van het Noorden, zodat de bestaande kloof nog dieper wordt. Tevens ziet men dat de opkomende burgersamenleving in de ontwikkelingslanden meestal niet wordt geraadpleegd over de prioriteiten voor het onderzoek, een terrein dat zij so wie so als te "academisch" beschouwt en waarvan zij het praktische nut niet inziet. Bovendien draagt de manier waarop de resultaten worden verspreid slechts zeer weinig bij aan de totstandkoming van een nationale technologische cultuur. Niet lang geleden hebben positieve experimenten het licht gezien. Deze zijn vaak geba seerd op regionale samenwerkingsacties, waar bij Zuid-Zuid- en Noord-Zuid- samenwerking worden gecombineerd. Op internationale schaal geldt dit met name voor landbouwonderzoek, waarvoor een algemeen onderzoeksysteem het licht heeft gezien, en voor de regionale samenwerkingsexperimenten die sommige Lid-Staten hebben opgezet. 2. 3. Conclusies De voornaamste lessen die wij uit het verleden kunnen trekken zijn: • voor alle activiteiten geldt dat de politieke zichtbaarheid te zwak was en dat vóór de uitvoering van de actie nauwelijks overleg heeft plaatsgevonden over het beleid in de sector. Aan deze situatie is het ten dele te wijten dat doeltreffende methoden ontbreken om onderzoekers in de ontwikkelingslanden werkelijk bij TOO te betrekken; en het bedrijfsleven • voor de acties in het kader van de openbare ontwikkelingshulp: op enkele zeldzame uitzonderingen na hebben noch de donors noch de betrokken landen zelf duidelijk begrepen wat een belangrijke rol TOO kan spelen voor het ondersteunen van een beleid voor duurzame ontwikkeling en hebben zij er daarom veel te weinig in geïnvesteerd. door de verwaarlozing van de institutionele aspecten hadden de verspreide maatregelen minder effect. • voor de wetenschappelijke samenwerking: hoewel er acties waren van goed niveau, was het reële effect op de ontwikkeling vaak gering vanwege het ontbreken van een passend politiek kader, de onevenwichtige taakverdeling binnen het partnerschap die in het nadeel van 11 het zuiden uitviel, het ontbreken van specifieke regelingen voor benutting van de resultaten en het beperkte aantal onderzoeksgebieden. Voor de nieuwe strategie zal men hieruit lering moeten trekken en een samenhangend algemeen kader uitstippelen om de verschillende elementen aan elkaar te passen en de actie van de deelnemers te coördineren. 3. DOEL, BEGINSELEN EN ELEMENTEN VAN EEN ALGEMENE STRATEGIE. Vanwege hun complexe aard, hun omvang en hun urgentie vragen de ontwikkelingsproblemen om nieuwe oplossingen die alleen met een grote bijdrage van het onderzoek kunnen worden gevonden. Het algemene oogmerk is TOO voor de ontwikkeling in te zetten als strategisch middel om de ontwikkelingslanden te helpen binnen een acceptabele termijn en tegen redelijke kosten de groeiende technologische kloof die hen van de ontwikkelingslanden scheidt en in de wereldwijde concurrentie marginaliseert, te overbruggen. Om dit doel te bereiken moet een echte strategie van steun voor TOO worden uitgestippeld, om de inspanningen van de Europese Unie en de ontwikkelingslanden zelf te kunnen coördoneren. 3. 1. Algemene beginselen De strategie zal op de volgende beginselen moeten berusten : *Het partnerschapsbeginsel moet opnieuw worden bevestigd als leidend principe bij de actie, zowel voor de gezamenlijke bepaling van prioriteiten als voor de uitvoering van de door de Europese Unie gesteunde acties. Deze eis is van bijzonder groot belang bij TOO, waarvoor immers wederzijds langdurige verbintenissen moeten worden aangegaan. * Het beginsel van differentiëring, dat het eerste aanvult, doelt op de verscheidenheid van de behoeften en samenwerkingsmethoden die elk land of regio eigen zijn, afhankelijk van hun economische en sociale situatie en hun cultuur. Het duikt reeds op in het nieuwe beleid voor internationale wetenschappelijke samenwerking7 en vormt een nieuw element in de reflectie over de samenwerking "na Lomé" waartoe het Groenboek de aanzet heeft gegeven. Door de toepassing van dat beginsel zal de TOO-samenwerking naar verwachting doeltreffender worden en aan politieke zichtbaarheid en legitimiteit winnen. Bovendien kan men er dan zeker van zijn dat voor elk van de betrokken instrumenten zorgvuldig [COM(95)489] Vooruitzichten voor internationale samenwerking in technologisch onderzoek en ontwikkeling 12 een specifiek doel wordt uitgestippeld, naast het algemene doel dat voor de gehele TOO- samenwerking geldt. * Het beginsel van een geïntegreerde benadering voor de oplossing van specifieke problemen, waarin aan de verwerving van wetenschappelijke kennis en aan de produktie of overdracht van technologie elk een eigen plaats wordt toegewezen. Voor de toepassing van dit beginsel is het nodig allerlei vakgebieden, alsook actoren uit de burgersamenleving en diverse sociaal-economische groeperingen nauw bij het werk te betrekken. 3. 2. De elementen van de strategie De ontwikkeling van een TOO-beleid berust op de gecoördineerde uitvoering van acties op drie verschillende gebieden. Het eerste is van institutionele aard en betreft de wetten en regelingen die een gunstige omgeving moeten scheppen voor de ontwikkeling van TOO met een breder effect, met name door deelneming van het bedrijfsleven te vergemakkelijken. Dergelijke maatre gelen moeten voorafgaan aan steun van elke andere soort, want zij zijn bepalend voor de doelmatigheid en levensvatbaarheid van verdere acties. Het tweede gebied betreft de ondenoekscapaciteit die nodig is om in de behoeften van de samenleving en haar economie (met name infrastructuur en menskracht) te voorzien. Dit gebied moet nu prioriteit krijgen want het vormt de grondslag voor het partnerschap dat voortaan voor de 'wetenschappelijke en technische bijstand" in de plaats moet komen. Het derde gebied is wetenschappelijke en technologische samenwerking om het contact met de buitenwereld te verzekeren, toegang te krijgen tot externe kennis en het wetenschappelij ke peil te verhogen. De discussie over technologische vernieuwing die thans aan de gang is zal moeten uitmonden in nieuwe methoden die geschikt zijn voor "marktgerichte samenwerking". Deze elementen van de strategie, die nauw met elkaar verweven zijn, moeten onderling worden gecoördineerd. 3. 3. Afbakening van de rol van de verschillende deelnemers In het kader van het partnerschapbeginsel is het absoluut noodzakelijk de rol van de deelnemers op allerlei niveau in de verschillende fasen van de actie nauwkeurig te omschrijven. 3. 3. 1. De overheid in de ontwikkelingslanden. Haar rol bestaat voornamelijk uit het uitstippelen en uitvoeren van een nationaal beleid dat bevorderlijk investeringen (reglementering van is voor de ontwikkeling van technologische de intellectuele eigendomsrechten, de telecommunicatie, enz. ) en de planning en financiering van overheidsacties, bij voorkeur samen met privékredieten wanneer dat op 13 zijn plaats is. De nieuwe reglementen moeten bovendien ruimte laten voor de ontwikkeling van regionale samenwerking. De Europese Unie moet haar standpunt ten aanzien van deze kwesties aanpassen en bepalen welke voorwaarden zij aan haar actie in het kader van de overeenkomst van Lomé of de ALA- en MEDA-verordeningen zou verbinden. De Staten hebben ook een uitvoerende functie op het gebied van TOO. Deze functie is belangrijker in onderontwikkelde landen, want het openbare onderzoek neemt er verhoudingsgewijs een grotere plaats in dan in meer ontwikkelde landen. De overheid zou haar actie moeten concentreren op strategisch onderzoek, opleiding van wetenschappers en versterking van de wisselwerking tussen openbaar/particulier onderzoek en de betrekking met de gebruikers, in kader van nationale programma's met een mobiliserende werking. De gemaakte keuzes moeten consistent zijn met een lange termijn financiële toewijzing. 3. 3. 2. De Europese donors. Uitgaande van deze gemeenschappelijke beginselen moet de Europese Unie met haar partners uit het Zuiden een dialoog aanknopen om het eens te worden over de beginselen en de prioriteiten voor actie. De acties die de Commissie allereerst zou kunnen ondernemen zijn (zie hoofdstuk 4) : • • • • grondslagen leggen of versterken voor een politieke dialoog over TOO, in overleg met de Lid-Staten; steun voor institutionele hervormingen in nationaal en regionaal verband (de samenwerking vergemakkelijken, prioriteiten vaststellen. ); versterking van de wetenschappelijke samenwerking en technologie die vernieuwing in nationaal, regionaal en internationaal verband; meer systematische coördinatie van de standpunten van de Europese Unie op (WGO, UNCTAD, internationale bijeenkomsten over het onderwerp Wereldbank, CGIAR, Globaal Forum voor landbouwonderzoek, enz. ). Om de complementariteit te versterken zouden de Lid-Staten, zoals nu al vaak gebeurt, de voorrang kunnen geven aan bilaterale samenwerkingsacties voor de ontwikkeling van de wetenschappelijke en technologische capaciteit met het oog op wetenschappelijke en technologische behoeften van nationaal belang. 3. 3. 3. De burgersamenleving en de particuliere sector In de ontwikkelingslanden moeten alle actoren van de burgersamenleving en de particuliere sector die kennis en technologie produceren of gebruiken, actief deelnemen aan de bepaling van de prioriteiten en de uitvoering van onderzoeksacties. Tevens moeten zij voortaan een groeiend deel van de financiering van de TOO rechtstreeks of indirect voor hun rekening nemen. Met het oog daarop moeten zij zich organiseren om aan te geven waar hun problemen liggen en waaraan zij behoefte hebben. 14 In Europa moeten openbare en paiticuliere deskundigen worden aangezet tot actie, die leidt tot de totstandkoming van originele wetenschappelijke en technologische partner schapsrelatie op basis van de prioriteiten die de Europese Unie en de landen van het Zuiden samen hebben uitgestippeld. Tevens houdt dit in dat de wetenschappers zich moeten organiseren om hun samenwerkingsaanbod te coördineren. Als voorbeelden van een dergelijke coördinatie noemen wij SHARED voor medisch onderzoek en ECART en NATURA8 voor hoger onderwijs en onderzoek in de landbouw. 4. UITVOERING: WERKTUIGEN EN WERKGEBIEDEN De voorgestelde strategie is wezenlijk verschillend van de eerder gebezigde modellen, want zij berust op het beginsel van "scientific en technical mainstreaming", namelijk de inachtneming van het wetenschappelijke en technologische element bij het onderzoek van de samenwerkingsprogramma's. De stelselmatige toepassing van dit beginsel zal zowel bij de gevers als bij de ontvangers een radicale wijziging in hun houding ten opzichte van TOO teweegbrengen. 4. 1. Twee elkaar aanvullende instrumenten waartussen samenhang moet worden gebracht. Voor haar samenwerking met de ontwikkelingslanden op het gebied van TOO beschikt de Gemeenschap over twee soorten instrumenten: * de acties voor economische en technische samenwerking, die volgens de doelstellingen van het externe beleid worden uitgevoerd met behulp van financiële instrumenten (Overeenkomst van Lomé, de ALA- en MEDA-Verordeningen) die voor elke regio specifiek zijn. * de acties voor internationale wetenschappelijke samenwerking, die beantwoorden aan de doelstellingen van het communautaire onderzoeksbeleid en binnen het TOO- kaderprogramma worden beheerd; Deze acties moeten niet alleen aan de specifieke oogmerken van elk soort instrument beantwoorden, maar ook aan het algemene strategische doel en de algemene beginselen. 4. 1. 1. Een grotere plaats voor TOO in de economische en sociale samenwerking van de Unie TOO moet van nu af aan in de samenwerking van de Europese Unie een veel grotere plaats gaan innemen. Dit zou moeten blijken uit elkaar aanvullende maatregelen van tweeërlei soort : SHARED: Scientists for Health and Research for Development. ECART: European Consortium for Agricultural Research for the Tropics. NATURA: Network of European Agricultural Universities and scientific complexes Related with Agricultural development. 15 * substantiële financiële steun voor versterking van de instellingen en de capaciteit in de onderzoeksector. Daarbij hoort ook het herstel van de universtiteiten in hun functie. * volgens het "mainstream-beginsel" zou men door een TOO-onderdeel in de concentratiesectoren van de programmering op te nemen misschien wel 3 à 5 % van de kredieten aan wetenschappelijke en technologische steunacties kunnen besteden. Voor de landen van het Zuiden geeft de aankondiging van deze doelstellingen een duidelijk signaal waarmee om een dialoog over TOO op gang kan komen. De acties voor versterking van de TOO-capaciteit zullen verschillend uitvallen al naarge lang de regio of het land waarvoor ze bestemd zijn. Op dit gebied zal bij de Gemeenschap de belangstelling in het bijzonder uitgaan naar alle acties van regionale aard, waarvoor zij over geschikte financiële instrumenten en onbetwiste ervaring beschikt. Tevens valt te voorzien dat bij het politieke overleg met elk van de betrokken regio's verschillende prioriteiten uit de bus zullen komen, afhankelijk van het ontwikkelingspeil van de betrokken landen en de oogmerken van de Europese Unie, ook al zijn bepaalde onderwerpen duidelijk voor alle landen van belang. 4. 1. 2. De W&T-samenwerking met de ontwikkelingslanden versterken en verbreden. De W&T-samenwerking met de ontwikkelingslanden valt onder het internationale beleid voor wetenschappelijke samenwerkings en moet daarom voldoen aan het beginsel van wederzijds belang. Bovendien heeft zij ook ten doel de ontwikkelingssamenwerking en de economische samenwerking met deze landen te ondersteunen. Met het oog daarop moet zij een integrerend deel vormen van de nieuwe strategie. Het vijfde kaderprogramma, dat momenteel in voorbereiding is, moet gericht zijn op een specifiek thema dat verband houdt met de ontwikkelingsproblematiek. Het zal wetenschappers uit de EU en de ontwikkelingslanden in staat stellen samen aan echte onderzoeksacties te werken en jonge onderzoekers door middel van een adequaat beurzenprogramma kans geven daaraan deel te nemen. Bij de opstelling van het kaderprogramma moet men rekening houden met de lessen uit het verleden en de doelstellingen en beginselen van de nieuwe algemene strategie. Het zal daarmee de politieke legitimiteit en zichtbaarheid verkrijgen die tot dusverre ontbraken. De versterking van het institutionele kader en de onderzoekscapaciteit in het zuiden zullen bevorderlijk zijn voor een meer evenwichtig en duurzaam partnerschap. Door de invoering van overleg met de overheid en de burgersamenleving zal men de regionale prioriteiten beter kunnen bepalen en de onderzoeksresultaten effectiever benutten. Als aanvulling op de thema-benadering die voor alle ontwikkelingslanden geldt is in de samenwerking behoefte aan meer flexibiliteit, om rekening te kunnen houden met specifieke behoeften van bepaalde landen of regio's. Met het oog daarop moeten vooral voor landen in opkomst bijzondere maatregelen worden uitgestippeld om hun 16 deelneming aan de verticale thema-programma's van het vijfde kaderprogramma9 voor te bereiden en te begeleiden. De toewijzing voor WNT-samenwerking met de ontwikkelingslanden moet voldoende groot zijn om deze tweezijdige aanpak in de praktijk te kunnen brengen en worden afgestemd op de andere instrumenten die voor deze algemene strategie worden ingezet. 4. 2. De actiegebieden De toepassing van het partnerschapsbeginsel zal tot gevolg hebben dat de actiegebieden door de Unie en haar partners gezamenlijk worden vastgesteld, met inachtneming van de culturele verschillen. Dit betekent dat de Europese Unie haar prioriteiten duidelijk moet bepalen voordat zij een werkelijke dialoog met haar partners aangaat. Bij de bepaling van haar prioriteiten zou de Unie de volgende criteria moeten hanteren: • • • • • De politieke en culturele doelstellingen die voorrang moeten krijgen, zoals de oogmerken van het Verdrag van de Unie inzake ontwikkelingssamenwerking. De kans op een effect op de duurzame ontwikkeling en/of de integratie in de wereldeconomie. Aanwezigheid wetenschappelijke samenwerking op peil kan worden gehouden of uitgebreid. van Europese wetenschappelijke kennis die door mogelijkheden Commerciële ondersteund (communicatietechnologie, bepaalde gebieden waarop industrieën elkaar kunnen aanvullen. ) en versterking van de positie van het bedrijfsleven op groeiende en scherp concurrerende markten. worden moeten die Fysische, biologische of sociale situaties waartoe men absoluut toegang moet krijgen voor de vordering van de wetenschap ten bate van Europa zelf. Aan de hand van deze uitgangspunten zal men prioriteiten kunnen kiezen om de uitdagingen te lijf te gaan. Zonder volledig te zijn kunnen wij hier sommige prioriteiten in de voornaamste sectoren van de ontwikkelingssamenwerking noemen die aan deze criteria voldoen, waarvan de uitvoering betrekking heeft op één of beide Gemeenschaps instrumenten. • Beheer van de natuurlijke hulpbronnen en landbouw, visserij en agro-industrie. In deze twee domeinen bestaan reeds partnerschappen, die kunnen worden versterkt. Het gaat hier om twee hoogst belangrijke vraagstukken: duurzame ontwikkeling en voedselzekerheid. Aanpassing aan de plaatselijke/regionale vraag (in de steden) en aan de internationale markt moet een hoofddoel zijn van de gekozen acties, die allereerst op het volgende zouden kunnen worden gericht: 9 [COM 96(344)] "Bevordering van samenwerking op het gehied van TOO met de economieën in opkomst. " Mededeling voor het Middellandse-Zeegebied in voorbereiding. 17 - Op het institutionele vlak, steun voor (sub)regionale samenwerkingsregelingen systeem van die worden opgezet landbouwonderzoek voor de ontwikkeling10. in het kader van het algemene - Bij de actie, voorrang voor steun aan regionale programma's. - Bij de WNT-samenwerking, sterke concentratie op onderwerpen waarvan werkelijk effect verwacht kan worden en die aantrekkelijk zijn voor de particuliere sector. De geiondheidnorg is een sector die steeds meer hulp ontvangt. Het biomedisch onderzoek, waaraan nog steeds dringend behoefte is (nog geen 2% van het onderzoek heeft betrekking op tropische ziekten!) zou moeten worden aangevuld met hernieuwde inspanning op het gebied van de openbare gezondheidszorg. De kwesties inzake "demografie en bevolking", die samenhangen met de problemen van stadsplanning en ruimtelijke ordening, verdienen een plaats die zij in het verleden niet hebben gekregen. Het energievraagstuk is vanuit het oogpunt van duurzame ontwikkeling van cruciaal belang en moet in de ontwikkelingssamenwerking naar behoren aan bod komen. "Informatie en communicatie" blijken vandaag onontbeerlijk als steun voor ieder ontwikkelingsbeleid11 en staan in de TOO centraal, omdat hiermee de onderzoekers via netwerken met elkaar in verbinding kunnen staan en de over de hele wereld verspreide onderzoeksteams niet meer elk voor zich hoeven te werken. Voor de technologische samenwerking zal worden uitgegaan van de voorstellen die zijn vervat in de ontwerp-mededeling over "de informatiemaat schappij en ontwikkeling". • • • • Samenwerking (voorafgaand aan concurrentie) op andere technologische en pre- industriële gebieden (inclusief communicatie- en informatietechnologie en energie) moet op basis van het wederzijds belang worden aangepakt. In haar samenwerkingsaanbod moet de Gemeenschap rekening houden met de belangen van de Europese industrie en deze tot deelneming aanmoedigen, vooral in landen of regio's met een sterke economische groei. Dit aanbod moet een behoorlijk evenwicht tot stand brengen tussen doelmatigheid en zichtbaarheid, met regelingen die daarop zijn afgestemd. Bij prioritaire acties die alle sectoren doorkruisen moet de Gemeenschap steun verlenen aan onderzoeksinstituten en voor scholing van onderzoekers ter plaatse. Tevens moet zij de universiteit weer herstellen in haar functie van instelling waar kennis wordt geproduceerd en overgedragen, met name in de minst geavanceerde landen, waar de situatie op dit gebied ontstellend is. Het opbouwen van langdurige, contractuele banden 10 11 De nationale landbouwonderzoeksystemen hebben zich aaneengesloten tot regionale fora (FARA voor sub-Sahara Afrika, LAC voor Latijns-Amerika en het Caribische gebied, APAARI voor Azië-Stille-Oceaan en AARINENA voor Noord-Afrika en het Midden oosten. Twee fora (LAC en FARA) steunen op subregionale bonden; CORAF, ASARECA en SACCAR in Afrika en de PROCCI's in Latijns-Amerika. Zie COM "informatiemaatschappij en" in voorbereiding. 18 tussen universiteiten van Europa en van het zuiden en hun economische partners enerzijds en maatregelen voor versterking van de banden tussen universiteiten van het zuiden anderzijds, al deze acties zijn voor de EU van groot politiek belang om de culturele banden met de landen van het zuiden uit te breiden, ook al zal men in dat geval de stages in Europa voor doctorandi en onderzoekers in opleiding in aantal en duur moeten beperken. Tevens kan dat helpen om doctorandi en onderzoekers die in het buitenland in opleiding zijn in hun land van herkomst te houden ofte herintegreren. 5. COHERENTIE EN COMPLEMENTARITEIT, VERSTERKT DOOR DOELTREFFENDE COÖRDINATIE Bij de uitvoering van de voorgestelde strategie moet men zich houden aan de richtsnoeren van het Verdrag van de Unie inzake coherentie en complementariteit. 5. 1. Coherentie tussen de communautaire beleidsvormen. Met zijn gemeenschappelijke algemene doel en elkaar aanvullende acties die gebaseerd zijn op met de landen overeengekomen prioriteiten verschaft de voorgestelde strategie een kader voor coherentie tussen het externe beleid en het onderzoeksbeleid met de ontwikkelingslanden. Wanneer men deze strategie in de praktijk gaat brengen zal voortdurende coördinatie tussen de diensten noodzakelijk zijn. Bij de uitvoering van het 4e Kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling en de voorbereiding van het 5e Kaderprogramma heeft de Commissie reeds iets dergelijks georganiseerd in de vorm van overleg tussen de diensten die zich bezighouden met de internationale actie. Deze initiatieven moeten echter verruimd en meer systematisch opgezet worden. Om echt doeltreffend te zijn zou de interne coördinatie versterkt en waarschijnlijk op meer institutionele leest geschoeid moeten worden op basis van een duidelijk omschreven mandaat. Zij zou daarbij kunnen steunen op een "bureau voor wetenschappelijke prospectie", dat nog moet worden opgericht. In het hoofdkantoor van de Commissie zal versterking van de bevoegdheden op het gebied van TOO de coördinatie ten goede komen. 5. 2. Complementariteit met de actie van de Lid-Staten De strategie berust op de complementariteit tussen acties van de Commissie en van de Lid-Staten, zowel in internationaal verband als in verband met de ontwikkelingslanden. Daarvoor is het noodzakelijk dat ook de Lid-Staten de onderlinge samenhang tussen hun diverse TOO-acties in de ontwikkelingslanden versterken. ' Dat zal de zichtbaarheid en doeltreffendheid van de Europese Unie ten goede komen. 19 Zo is het Europese initiatief voor landbouwonderzoek voor ontwikkeling (EIARD)12 een coördinatieregeling die onder meer tot resultaat heeft gehad dat de bijdrage van de Unie aan de CGIAR (40% van de jaarlijkse begroting, Commissie + Lid-Staten) zichtbaar is geworden en dat Europa de plaats krijgt die het toekomt. Deze coördinatieregeling moet geconsolideerd worden. Ook voor andere gebieden - zoals gezondheidszorg - moeten er dergelijke regelingen komen om de standpunten van de EU op internationaal niveau te coördineren. Om de complementariteit tussen de landen van het Zuiden te verbeteren moet men om te beginnen elkaar meer overzichtelijke en systematische informatie verstrekken. De INCO-POL-studie13 is daarvan een voorbeeld. De Commissie stelt voor dit soort coördinatie op te zetten in enkele, door de Raad als strategisch beschouwde regio's. 5. 3. Een politieke dialoog over TOO met de regio's van het Zuiden. Voor deze geïntegreerde en totale aanpak moet, in coördinatie met de Lid-Staten, een politieke dialoog met de ontwikkelingslanden worden gevoerd om een regionaal en nationaal actiekader op te zetten dat moet passen binnen de externe betrekkingen van de Unie in het algemeen. De Commissie is voornemens bij te dragen aan de invoering van deze politieke dialoog die een gemeenschappelijk kader voor de communautaire TOO-activiteiten moet uitstippelen, alsook een actieplan voor versterking van de complementariteit met de Lid- Staten. Het Euro-mediterraanse partnerschapsmodel voor wetenschap kan voor andere derde wereldregio's als referentie dienen, een leerzame ervaring die zijn beperkingen heeft. 12 Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Parlement over het Europese initiatief 13 voor landbouwonderzoek voor de ontwikkeling, in voorbereiding. INCO-POL: door de Commissie gefinancierde studie om, in overleg met de Lid-Staten, op regionale basis de inventaris op te maken van steunacties voor onderzoek van de Lid- Staten. 20 Conclusies Met het oog op de complexe, omvangrijke en urgente problemen in de derde wereld wijst de Commissie erop dat TOO steeds vaker een strategische rol moet spelen ter ondersteuning van duurzame ontwikkeling en voor de verwezenlijking van de oogmerken van de communautaire ontwikkelingssamenwerking. Het verleden leert ons dat alleen een totale aanpak, gebaseerd op een programma van steun aan de wetenschap, borg staat voor een coherente en doeltreffende uitvoering van het ontwikkelings- en onderzoeksbeleid. De Commissie is van mening dat de opstelling van het 5e Kaderprogramma en de door het Groenboek geëntameerde discussie over de toekomstige samenwerking met de ACS- landen twee goede aanleidingen vormen om deze constatering in daden om te zetten. Zij stelt voor in de sectorprogramma's voortaan een vaste plaats in te ruimen voor TOO. Zij onderstreept de noodzaak om in het internationale samenwerkingsprogramma van het 5e OO-Kaderprogramma de wetenschappelijke en technische samenwerkingsactiviteiten voor ontwikkeling specifiek te consolideren als vast onderdeel van deze strategie. Tevens onderstreept zij dat het van belang is maatregelen te nemen om de landen met een "economie in opkomst" beter toegang te geven tot het kaderprogramma en vormen van wetenschappelijke en technologische samenwerking op te zetten om het Europese bedrijfsleven gemakkelijker sterk groeiende afzetmarkten. te verschaffen tot deze toegang Ten slotte stelt de Commissie voor om, in coördinatie met de Lid-Staten, de politieke dialoog in deze strategische sector te versterken, ten einde met de betrokken landen en regio's een echt partnerschap aan te gaan. 21 ISSN 0254-1513 COM(97) 174 def. DOCUMENTEN NL il 15 Catalogusnummer : CB-CO-97-163-NL-C ISBN 92-78-18773-9 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg Z <?


title: KOMISSION ASETUS (EY) N:o 739/97, annettu 25 päivänä huhtikuuta 1997, tukien määristä yhteisöstä peräisin olevien viljatuotteiden toimittamiseksi Ranskan merentakaisiin departementteihin annetun asetuksen (ETY) N:o 391/92 muuttamisesta

eurovoc_concepts:
EU aid
EU production
cereals
supply


title: KOMMISSIONENS FÖRORDNING (EG) nr 760/97 av den 25 april 1997 om fastställande av schablonvärden vid import för bestämning av ingångspriset för vissa frukter och grönsaker

eurovoc_concepts:
citrus fruit
fruit vegetable
import price


title: Regulamentul (CE) nr. 748/97 al Comisiei din 25 aprilie 1997 de modificare a anexelor I și II la Regulamentul (CEE) nr. 2377/90 al Consiliului de instituire a unei proceduri comunitare pentru stabilirea limitelor maxime de reziduuri de medicamente de uz veterinar în alimentele de origine animală

eurovoc_concepts:
animal product
food inspection
health control
veterinary drug
veterinary medicinal product
waste

formats: pdf print xhtml

text: 03/vol. 21 RO Jurnalul Oficial al Uniunii Europene 131 31997R0748 L 110/21 JURNALUL OFICIAL AL COMUNITĂȚILOR EUROPENE 26. 4. 1997 REGULAMENTUL (CE) NR. 748/97 AL COMISIEI din 25 aprilie 1997 de modificare a anexelor I ș(cid:13)i II la Regulamentul (CEE) nr. 2377/90 al Consiliului de instituire a unei proceduri comunitare pentru stabilirea limitelor maxime de reziduuri de medicamente de uz veterinar în alimentele de origine animală COMISIA COMUNITĂȚILOR EUROPENE, cauză este important, de asemenea, să fie stabilite valori limită pentru țesuturile musculare sau adipoase; având în vedere Tratatul de instituire a Comunității Europene, având în vedere Regulamentul (CEE) nr. 2377/90 al Consiliului din 26 iunie 1990 de instituire a unei proceduri comunitare pen- tru stabilirea limitelor maxime de reziduuri de medicamente de uz veterinar în alimentele de origine animală (1), modificat ultima dată de Regulamentul (CE) nr. 716/97 (2) al Comisiei, în special articolele 6, 7 ș(cid:13)i 8, întrucât, în conformitate cu Regulamentul (CEE) nr. 2377/90, este necesar ca limitele maxime de reziduuri de medicamente de uz veterinar să fie stabilite progresiv pentru toate substanțele farma- cologic active utilizate în Comunitate în medicamentele de uz veterinar care urmează să fie administrate animalelor de la care se obțin produse alimentare; întrucât limitele maxime de reziduuri nu pot fi stabilite decât după examinarea de către Comitetul pentru medicamentele de uz vete- rinar a tuturor informațiilor pertinente privind securitatea rezidu- urilor substanței în cauză pentru consumatorul de alimente de origine animală ș(cid:13)i impactul reziduurilor asupra prelucrării la scară industrială a produselor alimentare; întrucât este necesar ca, în momentul stabilirii limitelor maxime pentru reziduurile de medicamente de uz veterinar prezente în ali- mentele de origine animală, să se determine speciile de animale la care aceste reziduuri pot fi prezente, nivelurile autorizate pentru fiecare dintre tipurile de carne obținută de la animalul tratat (pro- duse de analizat) ș(cid:13)i natura reziduului pertinent pentru controlul reziduurilor (tip de reziduu); întrucât, în cazul medicamentelor de uz veterinar ce urmează a fi administrate păsărilor ouătoare, animalelor cu lapte sau albinelor, este de asemenea necesar să fie stabilite valorile limită pentru ouă, lapte sau miere; întrucât este necesar ca moxidectina să fie inserată în anexa I la Regulamentul (CEE) nr. 2377/90; întrucât este necesar ca isoxsuprina ș(cid:13)i praziquantelul să fie inse- rate în anexa II la Regulamentul (CEE) nr. 2377/90; întrucât este necesar să fie prevăzut un termen de 60 de zile îna- inte de intrarea în vigoare a prezentului regulament pentru a per- mite statelor membre să procedeze, în conformitate cu dispozițiile prezentului regulament, la toate adaptările necesare în cazul auto- rizațiilor de punere în circulație a medicamentelor de uz veterinar în cauză acordate în temeiul Directivei 81/851/CEE (3) a Consi- liului, modificată ultima dată de Directiva 93/40/CEE (4); întrucât măsurile prevăzute în prezentul regulament sunt con- forme cu avizul Comitetului permanent pentru medicamentele de uz veterinar, ADOPTĂ PREZENTUL REGULAMENT: Articolul 1 Anexele I ș(cid:13)i II la Regulamentul (CEE) nr. 2377/90 se modifică în conformitate cu anexa la prezentul regulament. întrucât, conform legislației comunitare în materie, pentru controlul reziduurilor este necesar să fie stabilite limite maxime ale reziduurilor pentru produsele de analizat, ș(cid:13)i anume ficatul sau rinichii; întrucât ficatul ș(cid:13)i rinichii sunt adesea extraș(cid:13)i din carcasele care fac obiectul unor schimburi internaționale ș(cid:13)i din această Articolul 2 Prezentul regulament intră în vigoare în a ș(cid:13)aizecea zi de la data publicării în Jurnalul Oficial al Comunităților Europene. (1) (2) JO L 224, 18. 8. 1990, p. 1. JO L 106, 24. 4. 1997, p. 10. (3) (4) JO L 317, 6. 11. 1981, p. 1. JO L 214, 24. 8. 1993, p. 31. 132 RO Jurnalul Oficial al Uniunii Europene 03/vol. 21 Prezentul regulament este obligatoriu în toate elementele sale ș(cid:13)i se aplică direct în toate statele membre. Adoptat la Bruxelles, 25 aprilie 1997. Pentru Comisie Martin BANGEMANN Membru al Comisiei 03/vol. 21 RO Jurnalul Oficial al Uniunii Europene 133 i i ț i z o p s i d e t l A t a z i l a n a e d e s u d o r P ” i h c i n i r , i h c s, u M e m i s ă r G t a c i F R M L g k / g µ 0 0 5 g k / g µ 0 0 1 g k / g µ 0 5 e l a m n a i e d i i c e p S u u d i z e r e d i p T ) e ( ă v i t c a l c i g o o c a m r a f ) e ( ă ț n a t s b u S e n i t c e m r e v A. e n i v o , e n i v o B ă n i t c e d i x o M ă n i t c e d i x o M. 5 1 3 2 „. 1 3 2. a v i t c e r i D e d e t a z i r o t u a e c i t u e p a r e t e l i i ț a c i d n i u c i a m u N e i ț a t c a l u c r o l i o a i ț p e c x e u C i u u l i l i s n o C a ) * ( E C / 2 2 / 6 9 e e d i v c e , e n i v o B e n i v O ă n i r p u s x o s I. 9 7 2 „. l e t n a u q i z a r P. 0 8 2. i i ț i z o p s i d e t l A e l a m n a i e d i i c e p S ) e ( ă v i t c a l c i g o o c a m r a f ) e ( ă ț n a t s b u S : ă z a e m r u m u c ă p u d ă c i f i d o m e s I I a x e n A. B i c i n a g r o i s, u p m o C. 2 Ă X E N A r o l i ț i z a r a p o t c e i s, - o d n e a r p u s a e n u i ț c a u c e t n e m a c i d e M. 3 2 : ă z a e m r u m u c ă p u d ă c i f i d o m e s 0 9 / 7 7 3 2. r n ) E E C ( l u t n e m a l u g e R : ă z a e m r u m u c ă p u d ă c i f i d o m e s I a x e n A. A i r a t i z a r a p i t n a i ț n e g A. 2 ” 3. p , 6 9 9 1 5 3 2. , 5 2 1 L O J ) * (


title: REGOLAMENTO (CE) N. 745/97 DELLA COMMISSIONE del 25 aprile 1997 relativo alla fornitura di zucchero bianco a titolo di aiuto alimentare

eurovoc_concepts:
Madagascar
Peru
award of contract
food aid
white sugar


title: KOMISSION ASETUS (EY) N:o 747/97, annettu 25 päivänä huhtikuuta 1997, perustamissopimuksen liitteeseen II kuulumattomina tavaroina vietäviin tiettyihin maitotuotteisiin sovellettavien tukien määrien vahvistamisesta

eurovoc_concepts:
butter
export refund
powdered milk


title: VERORDNUNG (EG) Nr. 744/97 DER KOMMISSION vom 25. April 1997 zur Festsetzung der Ausfuhrerstattungen für Reis und Bruchreis

eurovoc_concepts:
export refund
rice
third country


title: COMMISSION REGULATION (EC) No 740/97 of 25 April 1997 amending Regulation (EEC) No 1832/92 setting the amounts of aid for the supply of cereals products from the Community to the Canary Islands

eurovoc_concepts:
Canary Islands
EU aid
EU production
cereals
supply


title: KOMISSION ASETUS (EY) N:o 743/97, annettu 25 päivänä huhtikuuta 1997, tukien määristä yhteisöstä peräisin olevien riisialan tuotteiden toimittamiseksi Azoreille ja Madeiraan

eurovoc_concepts:
Azores
EU aid
EU production
Madeira
rice
supply


title: COMMISSION REGULATION (EC) No 758/97 of 25 April 1997 determining the extent to which applications lodged in April 1997 for licences for certain eggs and poultrymeat products under the regime provided for by the Interim Agreements concluded by the Community with the Republic of Poland, the Republic of Hungary, the Czech Republic, the Slovak Republic, Romania and Bulgaria can be accepted

eurovoc_concepts:
Central and Eastern Europe
egg
import licence
import policy
poultrymeat
quantitative restriction


title: ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΚ) αριθ. 754/97 ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 25ης Απριλίου 1997 για καθορισμό ορίων εντός των οποίων δύνανται να γίνουν αποδεκτές οι αιτήσεις που υποβλήθηκαν τον Απρίλιο 1997 για άδειες εισαγωγής για ορισμένα προϊόντα του τομέα του χοιρείου κρέατος βάσει του καθεστώτος που προβλέπεται από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 774/94 του Συμβουλίου για το άνοιγμα και τον τρόπο διαχείρισης ορισμένων κοινοτικών δασμολογικών ποσοστώσεων για το χοίρειο κρέας, και για ορισμένα άλλα γεωργικά προϊόντα

eurovoc_concepts:
agricultural product
import licence
meat product
pigmeat
tariff quota
veterinary legislation


title: REGULAMENTO (CE) Nº 747/97 DA COMISSÃO de 25 de Abril de 1997 que fixa as taxas das restituições aplicáveis a certos lacticínios, exportados sob a forma de mercadorias não abrangidas pelo anexo II do Tratado


title: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 749/97 z dnia 25 kwietnia 1997 r. zmieniające załączniki I, II i III do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2377/90 ustanawiającego wspólnotową procedurę określania maksymalnych limitów pozostałości weterynaryjnych produktów leczniczych w środkach spożywczych pochodzenia zwierzęcego

formats: html pdf print

text: 54 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 03/t. 21 31997R0749 L 110/24 DZIENNIK URZĘDOWY WSPÓLNOT EUROPEJSKICH 26. 4. 1997 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (WE) NR 749/97 z dnia 25 kwietnia 1997 r. zmieniające załączniki I, II i III do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2377/90 ustanawiającego wspól- notową procedurę określania maksymalnych limitów pozostałości weterynaryjnych produktów leczniczych w środkach spożywczych pochodzenia zwierzęcego KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH, uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, uwzględniając rozporządzenie Rady (EWG) nr 2377/90 z dnia 26 czerwca 1990 r. ustanawiające wspólnotową procedurę określania maksymalnych limitów pozostałości weterynaryj- nych produktów leczniczych w środkach spożywczych pocho- dzenia zwierzęcego (1), ostatnio zmienione rozporządzeniem Komisji (WE) nr 748/97 (2), w szczególności jego art. 6, 7 i 8, a także mając na uwadze, co następuje: zgodnie z rozporządzeniem (EWG) 2377/90 maksymalne limity pozostałości muszą być ustanawiane stopniowo dla wszystkich substancji farmakologicznie czynnych, stosowanych w weterynaryjnych produktach leczniczych we Wspólnocie, przeznaczonych do podawania zwierzętom służącym do produkcji żywności; maksymalne limity pozostałości powinny zostać określone wyłącznie po analizie, przeprowadzanej w ramach Komitetu ds. Weterynaryjnych Produktów Leczniczych, wszelkich istotnych informacji dotyczących bezpieczeństwa tych pozostałości dla konsumentów środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego oraz wpływu tych pozostałości na przebieg procesów prze- twórstwa przemysłowego środków spożywczych; przy ustanawianiu maksymalnych limitów pozostałości wetery- naryjnych produktów leczniczych w środkach spożywczych pochodzenia zwierzęcego należy określić gatunki zwierząt mogących wykazywać obecność pozostałości; limity tych pozostałości w tkankach mięsnych uzyskiwanych ze zwierząt leczonych (tkanka docelowa) oraz charakter pozostałości właściwej do kontroli pozostałości (pozostałość znacznikowa); zgodnie z przepisami odpowiedniego ustawodawstwa wspólno- towego, maksymalny limit pozostałości do celów kontroli powinien być zazwyczaj ustanawiany dla tkanek docelowych wątroby lub nerek; niemniej jednak, ponieważ wątroba i nerki są często usuwane z tusz będących przedmiotem handlu międzynarodowego, należy także ustanowić maksymalne limity pozostałości dla tkanki mięśniowej i tłuszczowej; w załączniku I do rozporządzenia (EWG) nr 2377/90 należy dodać difloksacynę i wedaprofen; w załączniku II do rozporządzenia (EWG) nr 2377/90 należy dodać tiomersal i timerfonat; w celu umożliwienia zakończenia badań naukowych, w załączniku III do rozporządzenia (EWG) nr 2377/90 należy dodać kwas klawulonowy; w celu umożliwienia zakończenia badań naukowych należy przedłużyć tymczasowy okres obowiązywania maksymalnych limitów pozostałości dla deksametazonu, uprzednio określo- nych w załączniku III do rozporządzenia (EWG) 2377/90; w celu uwzględnienia przepisów niniejszego rozporządzenia, przed jego wejściem w życie należy przewidzieć sześćdziesię- ciodniowy okres, aby umożliwić Państwom Członkowskim przyjęcie wszelkich dostosowań, które mogą okazać się niezbędne w związku z dopuszczeniem do obrotu określonych weterynaryjnych produktów leczniczych, przyznanych zgodnie z dyrektywą Rady 81/851/EWG (3), ostatnio zmienioną dyrektywą 93/40/EWG (4); środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Stałego Komitetu ds. Weterynaryjnych Produktów Lecz- niczych, PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: Artykuł 1 W załącznikach I, II i III do rozporządzenia (EWG) nr 2377/90 wprowadza się zmiany określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia. należy ustanowić maksymalne limity pozostałości weterynaryj- nych produktów leczniczych przeznaczonych dla niosek, zwierząt mlecznych lub pszczół miodnych w odniesieniu do jaj, mleka i miodu; Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie sześćdziesiątego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich. Artykuł 2 (1) Dz. U. L 224 z 18. 8. 1990, str. 1. (2) Dz. U. L 110 z 26. 4. 1997, str. 21. (3) Dz. U. L 317 z 6. 11. 1981, str. 1. (4) Dz. U. L 214 z 24. 8. 1993, str. 31. 03/t. 21 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 55 Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości Państwach Członkowskich. i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Sporządzono w Brukseli, dnia 25 kwietnia 1997 r. W imieniu Komisji Martin BANGEMANN Członek Komisji W załącznikach do rozporządzenia (EWG) nr 2377/90 wprowadza się następujące zmiany: A. W załączniku I wprowadza się następujące zmiany: ZAŁĄCZNIK 1. Środki przeciwzakaźne 1. 2. Antybiotyki 1. 2. 3. Chinolony Substancja(-e) farmakologicznie czynna(-e) Pozostałość znacznikowa Gatunki zwierząt „1. 2. 3. 3. Difloksacyna Difloksacyna Kury, indyki 4. Środki przeciwzapalne 4. 1. Niesteroidowe środki przeciwzapalne 4. 1. 1. Pochodne kwasu arylpropionowego Substancja(-e) farmakologicznie czynna(-e) Pozostałość znacznikowa Gatunki zwierząt „4. 1. 1. 1. Wedaprofen Wedaprofen Koniowate Tkanka docelowa Inne przepisy Maksymalny limit pozostałości 1 900 µg/kg Wątroba 600 µg/kg Nerki 300 µg/kg Mięśnie 400 µg/kg Skóra/tłuszcz” Tkanka docelowa Inne przepisy Maksymalny limit pozostałości 1 000 µg/kg Nerki 100 µg/kg Wątroba 50 µg/kg Mięśnie 20 µg/kg Tłuszcz” B. W załączniku II wprowadza się następujące zmiany: 2. Związki organiczne Substancja(-e) farmakologicznie czynna(-e) Gatunki zwierząt Inne przepisy „2. 82. Tiomersal Wszystkie gatunki zwierząt służących do produkcji żywności 2. 83. Timerfonat Wszystkie gatunki zwierząt służących do produkcji żywności Wyłącznie do stosowania jako środek konserwujący w szcze- pionkach o dozach wielokrotnych, w stężeniu nieprzekra- czającym 0,02 % Wyłącznie do stosowania jako środek konserwujący w szcze- pionkach o dozach wielokrotnych, w stężeniu nieprzekra- czającym 0,02 %” 5 6 P L D z i e n n i k U r z ę d o w y U n i i E u r o p e j s k i e j 0 3 / t. 2 1 C. W załączniku III wprowadza się następujące zmiany: 1. Środki przeciwzakaźne 1. 2. Antybiotyki 1. 2. 10. Inhibitory betalaktamazy Substancja(-e) farmakologicznie czynna(-e) Pozostałość znacznikowa Gatunki zwierząt Maksymalny limit pozostałości Tkanka docelowa, Inne przepisy „1. 2. 10. 1. Kwas klawulanowy Kwas klawulanowy Bydło, owce, świnie 200 µg/kg Mięśnie, wątroba, nerki, tłuszcz Bydło, owce 200 µg/kg Mleko” 4. Kortykoidy 4. 1. Glukokortykoidy Maksymalny wprowadzony dnia 1. 7. 1999 r. limit pozostałości do tymczasowo Substancja(-e) farmakologicznie czynna(-e) Pozostałość znaczniko-wa Gatunki zwierząt Maksymalny limit pozostałości Tkanka docelowa Inne przepisy „4. 1. 1. Deksametazon Deksameta-zon Bydło, świnie, koniowate Bydło 2,5 µg/kg 0,5 µg/kg 0,3 µg/kg Wątroba Mięśnie, nerki Mleko” Maksymalny wprowadzony dnia 1. 7. 1997 r. limit pozostałości do tymczasowo 0 3 / t. 2 1 P L D z i e n n i k U r z ę d o w y U n i i E u r o p e j s k i e j 5 7