title: VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE BEGROTINGS AUTORITEIT OVER DE STAND VAN DE ALGEMENEBEGROTINGSGARANTIES PER 30 JUNI 1996

eurovoc_concepts:
Community loan
EU financial instrument
budgetary reserve (EU)
credit guarantee
general budget (EU)

text: COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 12. 12. 1996 COM(96)631 dcf. VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE BEGROTINGS AUTORITEIT OVER DE STAND VAN DE ALGEMENE- BEGROTINGSGARANTIES ÊER 30 JUNI 1996 - A - V E R S L AG O V ER DE S T A ND V AN DE A L G E M E N E - B E G R O T I N G S G A R A N T I ES PER 30 JUNI 1996 Dit verslag heeft betrekking op de stand van de algemene-begrotingsgaranties op de datum van indiening van het verslag. Het is opgesteld naar aanleiding van de verklaring van de Commissie bij de goedkeuring van GAB nr. 1/91, waarin zij toezegde "tweemaal per jaar aan de Begrotingsautoriteit verslag uit te brengen over de situatie in verband met de begrotingsgaranties en de overeenkomstige risico's". Dit verslag wordt ingediend overeenkomstig het bepaalde in art. 134 (g) van het Financieel Reglement van toepassing op de algemen begroting der Europese Gemeenschappen. De Commissie heeft reeds tien van dergelijke verslagen bij de Begrotingsautoriteit ingediend. Dit verslag bestaat uit twee delen: 1. Gebeurtenissen sedert het vorige verslag, situatie inzake risico's en toepassing van de begrotingsgarantie. 2. Evaluatie van de potentiële risico's : economische en financiële toestand in de derde landen waarop de voornaamste leningsoperaties betrekking hebben. - y\ ou - INHOUD DEEL ÉÉN: GEBEURTENISSEN SEDERT HET VERSLAG VAN 31. 12. 95, ONTWIKKELING VAN DE SITUATIE INZAKE RISICO'S EN TOEPASSING VAN DE BEGROTINGSGARANTIE L INLEIDING: AARD VAN DE BETROKKEN OPERATIES I. A. OPERATIES MET EEN MACRO-ECONOMISCH DOEL I. B. OPERATIES MET EEN MICRO-ECONOMISCH DOEL 1 kr 1 &- 1 Ik- 1 Çr El GEBEURTENISSEN SEDERT HET VERSLAG VAN 31. 12. 95 1 £r II. A. AANVULLENDE MACROFINANCIËLE BIJSTAND AAN MOLDAVIË 2 II. B. MACROFINANCIËLE BIJSTAND AAN DE SLOWAAKSE REPUBLIEK 2 BOL DE SITUATIE INZAKE DE RISICO'S 3 m. A. UITSTAAND BEDRAG OP DE DATUM VAN INDIENING VAN HET VERSLAG III. B. MAXIMAAL JAARLIJKS RISICO VOOR DE GEMEENSCHAPSBEGROTING: UITBETALINGEN OP DE DATUM VAN 4 INDIENING VAN HET VERSLAG 5 III. C. THEORETISCH MAXIMAAL JAARLIJKS RISICO VOOR DE GEMEENSCHAPSBEGROTING IV. TOEPASSING VAN DE BEGROTINGSGARANTIE IV. A. LENINGEN VAN DE EUROPESE INVESTERINGSBANK AAN DERDE LANDEN IV. B. LENINGSOPERATIES OF LENINGSGARANTIES TEN BEHOEVE VAN DERDE LANDEN V. ANALYSE VAN HET THEORETISCHE VERMOGEN VAN DE GEMEENSCHAP OM LENINGEN EN GARANTIES TE VERSTREKKEN TEN BEHOEVE VAN DERDE LANDEN VL RELATIEVE SOLIDITEIT VAN HET GARANTIEFONDS 9 9 9 11 12 DEEL TWEE: BEOORDELING VAN DE POTENTIËLE RISICO'S: ECONOMISCHE EN FINANCIËLE SITUATIE VAN DE DERDE LANDEN DIE DE GROOTSTE LENINGEN HEBBEN ONTVANGEN L INLEIDING EL MIDDEN- EN OOSTEUROPESE LANDEN HL DE NIEUWE ONAFHANKELIJKE STATEN IV. LANDEN IN HET MIDDELLANDSE-ZEEGEBIED BIJLAGE L VERKLARENDE OPMERKINGEN OVER DE SITUATIE INZAKE DOOR DE COMMUNAUTAIRE BEGROTING GEDEKTE RISICO'S I. A. TABELLEN 1 TOT 3 I. B. LENINGSOPERATIES MET BEGROTINGSGARANTIE I. C. WIJZE VAN BETALING VAN DE BEGROTINGSGARANTIE 14 15 18 22 24 24 25 38 H. METHODOLOGISCHE OPMERKINGEN OVER DE ANALYSE VAN HET VERMOGEN VAN DE GEMEENSCHAP OM IN DE PERIODE 1996-1999 AAN DERDE LANDEN LENINGEN TE VERSTREKKEN VOLGENS HET MECHANISME VAN HET GARANTIEFONDS II. A. RESERVE VOOR GARANTIES OP LENINGEN AAN EN IN DERDE LANDEN (1) II. B. BEREKENING VAN DE VOORZIENING VAN HET GARANTIEFONDS (2) U. C. VOORZIENING VAN HET FONDS IN GEVAL VAN GEDEELTELIJKE GARANTIE 40 40 40 41 II. D. VOORZIENING VAN HET GARANTIEFONDS (3) II. E. RUIMTE IN DE RESERVE VOOR GARANTIES (4) II. F. RESIDUELE LENINGSCAPACITEIT (5) HL TABELLEN VAN DE LANDENRISICO-INDICATOREN 41 42 42 43 DEEL ÉÉN GEBEURTENISSEN SEDERT HET VERSLAG VAN 31. 12. 95, ONTWIKKELING VAN DE SITUATIE INZAKE RISICO'S EN TOEPASSING VAN DE BEGROTINGSGARANTIE I. INLEIDING: AARD VAN DE BETROKKEN OPERATIES De door de Gemeenschapsbegroting gedekte risico's betreffen uiteenlopende lenings- en garantie-operaties die in twee categorieën kunnen worden ondergebracht: leningen met macro-economisch doel en leningen met micro-economisch doel. LA. Operaties met een macro-economisch doel Deze operaties omvatten in de eerste plaats betalingsbalansleningen die bestemd zijn voor Lid-Staten of derde landen, en waaraan precieze economische voorwaarden en verbintenissen worden gekoppeld. Tot deze categorie behoort ook de lening van 1. 250 miljoen ecu voor het financieren van de invoer van landbouwprodukten en levensmiddelen in de voormalige Sovjet-Unie, want het met deze operatie samenhangende risico wordt grotendeels bepaald door de macro-economische en politieke ontwikkeling van de begunstigde landen. I. B. Operaties met een micro-economisch doel Dit zijn leningen voor de financiering van projecten die over een lange periode moeten worden afgelost met de verwachte opbrengst van de projecten, en die doorgaans worden toegekend aan ondernemingen, financiële instellingen of derde landen, en die niet alleen door de garantie van de Gemeenschap maar ook door de gebruikelijke bankgaranties worden gedekt. Het betreft hier de Euratom- en NCI-leningen in de Lid-Staten en de leningen van Euratom en EIB buiten de Gemeenschap (Middellandse-Zeegebied, Midden- en Oost-Europa, bepaalde derde landen - ontwikkelingslanden in Latijns-Amerika en Azië, en Zuid-Afrika). H. GEBEURTENISSEN SEDERT HET VERSLAG VAN 31. 12. 95 De voornaamste gebeurtenissen in de loop van het eerste halfjaar van 1996 waren de volgende: II. A. Aanvullende macrofinanciële bijstand aan Moldavië1 Moldavië heeft in 1994 aanzienlijke vooruitgang bij de financiële stabilisering en de hervormingen geboekt en heeft ruimschoots voldaan aan de prestatiecriteria die werden vastgesteld in het kader van het eerste IMF-programma. In juni 1994 had de Raad er aldus toe besloten aan Moldavië macrofinanciële bijstand voor een maximumbedrag van 45 miljoen ecu 1 Besluit van de Raad 96/242/EG van 25 maart 1996 tot toekenning van aanvullende macrofinanciële bijstand aan Moldavië. toe te kennen ter ondersteuning van het stabilisatie- en hervormingenprogramma van het land (zie ÏÏ. C2). Het nieuwe programma van de Moldavische autoriteiten, dat ondersteund wordt door een nieuw bevestigingsakkoord van het IMF, bestrijkt het tijdvak maart 95 - maart 96, en is bedoeld voor het consolideren van de op stabilisatiegebied geboekte vooruitgang en het intensiveren van de structurele hervormingen. Dit programma vereist een nieuwe aanvullende financiering van ongeveer 50 miljoen EU-dollars. internationale gemeenschap belope van ten de Li deze context heeft de Raad besloten (Besluit 96/242/EG) Moldavië aanvullende bijstand toe te kennen voor een maximumbedrag van 15 miljoen ecu in de vorm van een lening ter ondersteuning van de betalingsbalans. De Commissie werd namens de Gemeenschap gemachtigd om een lening voor een overeenkomstig bedrag voor een maximumduur van 10 jaar op te nemen, waarbij de opbrengst van deze lening in één enkele tranche aan Moldavië diende te worden uitbetaald. De lening was op de datum van indiening van het verslag nog niet uitbetaald. O. B. Macrofinanciële bijstand aan de Slowaakse Republiek2 In het kader van financiële bijstand aan de Slowaakse Republiek werd de Commissie namens de Gemeenschap bij besluit van de Raad 94/93 9/EG van 22 december 1994 ertoe gemachtigd een lening in twee tranches ten belope van 130 miljoen ecu voor een maximumduur van zeven jaar op te nemen, waarbij de opbrengst van deze lening tegen dezelfde voorwaarden aan Slowakije diende te worden uitbetaald. Als gevolg van de verbetering van de macro-economische situatie en in het bijzonder de staat van de betalingsbalans en de deviezenvoorraad van de Slowaakse Republiek alsook de toegang van dit land tot de internationale markten van privé-kapitaal, hebben de Slowaakse autoriteiten in april 1995, aangekondigd dat zij op de door het IMF in de context van het bevestigingsakkoord toegekende bijstand geen beroep meer zouden doen om de betalingsbalans te ondersteunen. In deze omstandigheden heeft de Commissie, nu de garantieovereenkomst van het IMF afoopt en de Slowaakse autoriteiten het niet eens kunnen worden over de economische beleidsmaatregelen die vergezeld zullen moeten gaan van de toepassing van de leningsfaciliteit van de EU, bij de Raad een voorstel ingediend waarin de voor de Europese Gemeenschap nodige conclusies werden getrokken en dat erop was gericht het besluit van 22. 12. 94 te annuleren. Dit besluit werd bij besluit van de Raad van 25 juli 1996 ingetrokken. l H. DE SITUATIE INZAKE DE RISICO'S De risico's voor de Gemeenschapsbegroting kunnen aan de hand van twee criteria worden beoordeeld: 2 Besluit van de Raad van 25 juli 1996 tot intrekking van Besluit 94/939/EG van toekenning van macrofinanciële bijstand aan de Slowaakse 22 december 1994 tot Republiek. - het vaak door de banken gehanteerde criterium van de totale, op een bepaalde datum uitstaande hoofdsom van de betrokken operaties; - het meer specifiek budgettaire criterium van het maximale risico van uitbetaling voor de Gemeenschapsbegroting van elk jaar. Dit laatste criterium werd zelf op twee wijzen toegepast: - alleen op de uitbetalingen tot en met de datum van de indiening van het verslag, wat het minimumrisico voor de Gemeenschap vormt bij afwezigheid van vervroegde aflossingen. De betrokken situatie is beschreven in de hierna volgende tabel 2; - in prospectieve zin, op alle operaties ten aanzien waarvan de Raad een besluit heeft genomen of de Commissie een voorstel heeft ingediend, ten einde de weerslag ervan op de toekomstige begrotingen te ramen, hetgeen het maximumrisico voor de Gemeenschap vormt in de veronderstelling dat de voorstellen van de Commissie zouden worden aanvaard. De betrokken situatie wordt beschreven in de hierna volgende tabel 3. In dit laatste geval is het mogelijk een orde van grootte van de ontwikkeling van de met de lopende voorstellen samenhangende risico's te geven. Uiteraard dient hierbij evenwel een aantal veronderstellingen te worden gemaakt over de data van uitbetaling en de aflossingsvoorwaarden, waarvan de bijzonderheden in de bijlage zijn opgenomen, alsook over de rentevoeten3 en de wisselkoersen4. De uitkomsten zijn weergegeven in de tabellen 1 tot en met 3, waarin ten aanzien van het risico onderscheid is gemaakt naar landen in en landen buiten de Gemeenschap. Voorts kan worden opgemerkt dat de in de tabellen genoemde totale bedragen risico's van uiteenlopende aard dekken: lening aan één enkel land wanneer het gaat om macrofinanciële bijstand, leningen voor projecten die door de leningnemers worden gegarandeerd in het geval van NCI- of EIB-leningen bij voorbeeld. In de volgende analyse wordt onderscheid gemaakt tussen het totale risico, het risico op operaties in de Lid-Staten en het risico op operaties in derde landen. m. A. Uitstaand bedrag op de datum van indiening van het verslag De situatie van het uitstaand bedrag is beschreven in tabel 1. Het totale risico beloopt 11. 705 miljoen ecu op de datum van de indiening van het verslag, tegenover 13. 114 miljoen ecu op 31 december 1995, wat neerkomt op een daling met 1. 409 miljoen ecu5. 3 De toegepaste hypothese is die van een gemiddelde rentevoet van 10 %. * Voor leningen in andere valuta's dan de ecu zijn de toegepaste wisselkoersen die van 30 juni 1996. 5 Een gedeelte van de evolutie van het uitstaande bedrag in de loop van het voorbije halfjaar kan worden verklaard door de wisselkoersschommelingen voor de leningen in andere valuta's dan de ecu. De onderstaande tabel bevat de operaties die van invloed zijn geweest op de ontwikkeling van het uitstaande bedrag in het tijdvak van 1 januari tot op de datum van indiening van het verslag. Uitstaand bedrag op 31. 12. 95 Aflossingen van de leningen Griekenland Italië Euratom NCI Hongarije Ex-USSR EIB Schommeling van de wisselkoers van de overige valuta's ten opzichte van de ecu Uitbetalingen van de leningen Ex-USSR EIB Uitstaand bedrag op 30. 06. 96 | 13. 114 500 500 32 179 260 204 121 20 1 406 11. 705 Het uitstaande bedrag in hoofdsom van de operaties ten gunste van de Lid-Staten beloopt 5. 985 miljoen ecu op de datum van indiening van het verslag, hetgeen 17,6 % minder is dan op 31 december 1995. Deze vermindering is vooral toe te schrijven aan de aflossing van een bedrag van 1. 000 miljoen ecu van de betalingsbalansleningen van Griekenland (500 miljoen ecu) en Italië (500 miljoen ecu). Bij de overige operaties betreffende de Lid-Staten blijft het uitstaande bedrag onveranderd. Wat de risico's met betrekking tot derde landen betreft, bedroeg het uitstaande bedrag in hoofdsom op de datum van indiening van het verslag 5. 720 miljoen ecu, een vermindering met 2,2 % ten opzichte van 31 december 1995. IILB. Maximaal jaarlijks risico voor de Gemeenschapsbegroting: uitbetalingen op de datum van indiening van het verslag De situatie is weergegeven in tabel 2. Het totaal risico, dat in 1996 3. 149 miljoen ecu beloopt, stijgt geregeld en zal in 2000 ongeveer 3. 500 miljoen ecu bereiken, terwijl zich in 1999 een bijzondere situatie zal voordoen als gevolg van het ontbreken van vervaldagen voor aflossingen van de hoofdsom voor de betalingsbalansleningen aan de Lid-Staten en het aflopen van de aflossingen van de hoofdsom in 1998 van de leningen aan Hongarije, de Tsjechische en de Slowaakse Republiek en de lening van 290 miljoen ecu aan Bulgarije. Het bedrag dat met de operaties betreffende de Lid-Staten samenhangt, beloopt 2. 068 miljoen ecu voor 1996. Dit cijfer volgt het tempo van de aflossingen van de hoofdsom (om de 2 jaar) van de betalingsbalansleningen aan Griekenland en Italië. Voor de even jaren tot 2000 is het maximale risico dus hoger, waarbij het in 2000 2. 793 miljoen ecu zal bedragen. Het risico betreffende derde landen beloopt in 1996 1. 081 miljoen ecu. Vervolgens zal zich in 1997 een stijging tot 1. 617 miljoen ecu voordoen gezien de vervaldagen met betrekking tot de volgende hoofdsommen: - 80 miljoen ecu voor Hongarije, - 127 miljoen ecu voor de Tsjechische Republiek, - 63 miljoen ecu voor de Slowaakse Republiek, - 140 miljoen ecu voor Bulgarije, - 250 miljoen ecu voor Algerije, - lóOmiljoen ecu voor Israël, - 143 miljoen ecu voor de Republieken van de voormalige Sovjet-Unie. III. C. Theoretisch maximaal jaarlijks risico voor de Gemeenschapsbegroting De situatie is weergegeven in tabel 3. Dit risico, dat in 1996 3. 490 miljoen ecu beloopt, stijgt geregeld tot in het jaar 2000 (met uitzondering van 1999: 2. 255 miljoen ecu). De evolutie van het maximale risico betreffende de Lid-Staten is zeer goed vergelijkbaar met die van tabel 2 tot in het jaar 2. 000, wanneer het risico 3. 188 miljoen ecu zal bereiken, waarvan het 2. 370 miljoen ecu in 2002 en 2. 197 miljoen ecu in 2003 zal belopen. Het risico betreffende derde landen stijgt van 1. 253 miljoen ecu in 1996 tot 1. 930 miljoen ecu in 1997. Ten opzichte van tabel 2 kan een toeneming van het risico worden vastgesteld vanaf 1999, in welk jaar de eerste aflossingen zouden moeten plaatsvinden van de leningen die zijn voorgesteld voor Turkije, Kroatië en de VJRM. - 6- TABËL1 UITSTAANDE BEDRAGEN IN HOOFDSOM VAN DE GARANTIES INZAKE DE TOEGESTANE OPERATIES (in miljoen ecu) Betrokken operaties LID-STATEN A. Betalingsbalans 1. Griekenland 2. Italië B. Andere 3. Euratom 4. NCI en NCI aardbevingen 5. EIB Middellandse-Zeegebied Spanje, Griekenland, Portugal TOTAAL LID-STATEN DERDE LANDEN A. Financiële bijstand 1. Hongarije 2. Tsjechische Republiek 3. Slowaakse Republiek 4. Bulgarije 5. Roemenië 6. Algerije 7. Israël 8. Baltische Staten 9. Moldavië 10. Oekraine 11. W«t-Rusland 12. Ex-USSR B. Andere 13. EIB Midellandse-Zeegebied 14. EIBLMOEI 15. EIB LMOE II 16. EIBONTW-ALA 17. EIB Zuid-Afrika Toegestane maximum bedragen Uitstaande bedragen in hoofdsom per 31. 12. 95 Uitstaande bedragen in hoofdsom per 30. 06. 96 Nog uit te betalen 30. 06. 96 2200 8000 14000 4000 6830 1500 26330 1050 250 125 400 580 600 160 220 60 285 55 1250 6362 1700 3000 750 300 1000 4045 720 1113 385 7263 440 250 125 360 510 500 160 135 45 85 30 347 1782 837 96 149 1200 4000 0 0 500 3512 695 932 346 5985 5200 180 250 125 360 510 500 160 135 45 85 30 143 1981 884 141 191 260 0 0 40 70 100 0 85 15 200 25 0 3112 733 2865 548 300 TOTAAL DERDE LANDEN 17147 5851 5720 8353 TOTAAL-GENERAAL 43477 13114 11705 13553 1) Geen enkele uitbetaling is gepland 2) De derde en de vierde tranche waren op 30. 06. 96 nog niet uitbetaald omdat de Italiaanse regering hierom niet had verzocht. BIJLAGE BIJ TABEL 1 STAND VAN DE EIB-OPERATES OP 30. 06. 96 Operaties Lijn toegestane opgenomen leningen Geopende kredieten - annuleringen Uitbetaald oorspronkelijk bedrag Uitstaande bedragen op 30. 06. 96 EIB - Middellandse-Zeegebied Spanje, Griekenland, Portugal Derde landen EIB Midd. -Zeegebicd LMOEI LMOE II ONTW-ALA Zuid-Afrika 1500 6362 1700 3000 750 300 1465 5128 1647 1999 647 101 1572 2984 914 141 191 346 1981 884 141 191 N. B. : Het feit dat het uitbetaalde oorspronkelijke bedrag soms meer bedraagt dan het bedrag van de toegestane opgenomen leningen, is het gevolg van de wisselkoersschommelingen van de ecu - >- TA§P-3 MAXIMAAL JAARLIJKS RISICO VOOR DE GEMEENSCHAPSBEGROTING (Raming in miljoen ecu gebaseerd op de per 30 juni 1996 uitbetaalde leningen) 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 TOTAL LID-STATEN HOOFDSOM A. Betalingsbalans 1. Griekenland 2. Italie B. Structurele leningen 3. Euratom 4. NCI en NCI aardbevingen 5. EIB Midd. -Zeegebied Oude Protocollen - E, GR, P 500 500 153 306 73 453 541 70 500 997 2514 56 50 45 Subtotaal hoofdsom 1533 1064 1738 107 2613 92 INTERESTEN A. Betalingsbalans 1. Griekenland 2. Italie B. Structurele leningen 3. Euratom 4. NCI en NCI aardbevingen 5. EIB Midd. -Zeegebied Oude Protocollen - E, GR, P Subtotaal interesten 95 255 48 213 48 213 158 158 33 535 26 398 20 311 15 189 1 10 11 180 14 23 23 21 21 1000 4012 728 1092 359 7190 190 998 113 216 123 1640 TOTAAL LID-STATEN 2068 1462 2049 296 2793 106 30 27 8830 DERDE LANDEN HOOFDSOM A. Financiële bijstand 6 Hongarije 7. Tsjechische Republiek 8. Slowaakse Republiek 9. Bulgarije 10. Roemenie 11. Israel 12. Algerije 13. Ex-USSR 14. Baltische Staten 15. Moldavië 16. Oekraïne 17. Wit-Rusland B. Garanties 18. EIB Middellandse-Zeegebied 19. EIB LMOE I en II 20. EIB ONTW-ALA Subtotaal hoofdsom INTERESTEN A. Financiële bijstand 6. Hongarije 7. Tsjechische Republiek 8. Slowaakse Republiek 9. Bulgarije 10. Roemenie 11. Israël 12 Algerije 13. Ex-USSR 14. Baltische Staten 15. Moldavie 16. Oekraïne 17. Wit-Rusland B. Garanties 18. EIB Middellandse-Zeegebied 19. EIB LMOE I en II 20. EIB LMOE ONTW -ALA Subtotaal interesten 260 204 134 30 80 127 63 140 160 250 143 141 46 15 100 123 62 150 185 190 80 110 5 161 67 19 172 88 20 166 96 22 70 55 150 100 9 17 6 156 97 22 25 9 17 6 151 96 23 9 17 6 151 90 8 440 250 125 360 510 160 500 347 135 32 51 18 1233 611 128 628 1165 867 470 479 528 483 281 4901 26 25 13 36 51 16 50 14 14 5 9 3 123 63 6 453 18 25 13 36 51 16 50 7 14 5 9 3 130 67 452 10 12 6 22 51 25 14 5 9 3 120 64 9 348 7 33 25 14 5 9 3 108 59 8 269 7 6 25 3 4 9 3 85 46 7 10 3 3 7 2 73 39 6 2 5 2 63 33 5 54 62 32 115 210 32 210 21 73 32 63 22 797 424 57 231 193 149 110 2203 TOTAAL DERDE LANDEN 1081 1617 1215 738 710 720 631 390 7103 TOTAAL-GENERAAL 3149 3079 3264 1034 3503 827 661 417 15934 (waarvan Oost-Europa ) (waarvan overige derde landen) 751 330 771 882 333 406 332 394 316 275 445 268 364 164 226 3986 3117 _ *- TA6E13 THEORETISCH MAXIMAAL JAARLIJKS RISICO VOOR DE GEMEENSCHAPSBEGROTING (Raming in miljoen ecu gebaseerd op de door de Commissie uitbetaalde, besloten en voorgestelde operaties) 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 TOTAAL LID-STATEN HOOFDSOM A. Betalingsbalans 1. Griekenland 2. Italië B. Structurele leningen 3. Euratom en NCI 4. EIB E, GR, P 500 500 459 73 994 70 500 997 184 56 2514 54 45 57 50 2000 2000 23 21 1000 8012 1819 359 Subtotaal hoofdsom 1532 1064 1738 107 2613 92 2023 2021 11190 INTERESTEN A. Betalingsbalans 1. Griekenland 2. Italië B. Structurele leningen 3. Euratom en NCI 4. EIB E, GR, P Subtotaal interesten 95 425 152 33 705 48 553 111 26 738 48 638 30 20 553 553 340 340 170 15 15 11 11 2 5 2 3 190 3571 330 122 736 583 575 354 347 175 4213 TOTAAL LID-STATEN 2237 1802 2474 690 3188 446 2370 2197 15402 100 123 62 150 185 260 204 80 127 63 140 160 250 143 190 80 55 70 260 80 70 150 100 100 DERDE LANDEN HOOFDSOM A. Financiële bijstand 5. Hongarije 6. Tsjechische Republiek 7. Slowaakse Republiek 8. Bulgarije 9. Roemenië 10. Israël 11. Algerije 12. Ex-USSR 13. Baltische Staten 14. Moldavië 15. Oekraïne 16. Wit-Rusland 17. Euratom LMOE B. Garanties 18. EIB Middellandse-Zeegebied 19. EIB LMOE I en II 20. EIBONTW-ALA 21. EIB ZUID-AFRIKA 134 30 141 46 15 161 67 19 Subtotaal hoofdsom 628 1165 867 INTERESTEN A. Financiële bijstand 5. Hongarije 6. Tsjechische Republiek 7. Slowaakse Republiek 8. Bulgarije 9. Roemenië 10. Israël 11. Algerije 12. Ex-USSR 13. Baltische Staten 14. Moldavië 15. Oekraïne 16. Wit-Rusland 17. Euratom LMOE B. Garanties 18. EIB Middellandse-Zeegebied 19. EIB LMOE I en II 20. EIBONTW-ALA 21. EIB ZUID-AFRIKA Subtotaal interesten 57 25 20 40 55 16 55 14 18 5 19 5 1 166 112 15 1 625 44 25 26 44 58 16 60 7 22 6 29 8 6 213 170 28 4 765 36 12 20 30 58 35 22 6 29 8 17 274 249 47 9 851 700 250 125 440 580 160 600 347 220 38 111 28 24 2054 1527 352 55 25 12 37 11 7 392 363 85 17 85 12 57 11 16 431 377 96 21 1103 1616 7611 26 13 8 13 20 11 5 27 7 88 409 337 88 26 26 8 7 10 11 3 23 6 94 383 301 45 24 267 62 118 175 263 32 285 21 139 43 211 55 366 2597 2227 467 127 110 5 260 213 44 5 717 26 13 15 21 35 22 6 29 8 54 394 368 85 22 9 17 6 1 318 288 64 10 934 26 13 15 13 35 11 6 29 8 72 411 362 90 25 216 143 29 2 580 26 14 15 40 35 22 6 29 8 34 345 328 69 16 985 1097 1114 1077 941 7454 TOTAAL DERDE LANDEN 1253 1930 1718 1565 1814 2048 2180 2557 15065 TOTAAL-GENERAAL 3490 3731 4192 2255 5002 2494 4550 4753 30468 (waarvan Oost-Europa ) (waarvan overige derde landen) 864 389 1043 887 1173 545 853 712 969 845 944 1103 1043 1137 1447 1110 8336 6729 - 9- IV. TOEPASSING VAN DE BEGROTINGSGARANTIE IV. A. Leningen van de Europese Investeringsbank aan derde landen Op 7 maart 1996 heeft de EIB een beroep op de begrotingsgarantie gedaan voor leningen aan republieken van het voormalige Joegoslavië (Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, VJRM, Bosnië-Herzegovina en Servië) voor een bedrag van 6,4 miljoen ecu. De betaling aan de EIB heeft op 11 juni 1996 plaatsgevonden. Op 2 juli 1996 heeft de EIB nogmaals een beroep gedaan op de begrotingsgarantie voor leningen aan republieken van het voormalige Joegoslavië (VJRM en Servië) voor een bedrag van ongeveer 8,9 miljoen ecu. De betaling aan de EIB heeft op 4 oktober 1996 plaatsgevonden. Op de verslagdatum beliepen de door de Gemeenschap betaalde vorderingen die door de in gebreke gebleven debiteuren nog niet waren terugbetaald, 72,4 miljoen ecu. Deze vorderingen betreffen alle republieken van ex-Joegoslavië, behalve Slovenië en Kroatië, die hun aflossingsverplichtingen zijn nagekomen. De nog niet afgeloste 72,4 miljoen ecu is voor 28,6 miljoen in de begroting opgenomen voor wanbetalingen die van vóór 1994 dateren, terwijl voor 45,9 miljoen een beroep is gedaan op het Garantiefonds: 5,3 miljoen op 11 januari 1995, 14,3 miljoen ecu op 30 januari 1995, 6,08 miljoen op 24 mei 1995, 8,6 miljoen op 11 oktober 1995, 5,2 miljoen op 26 januari 1996 en 6,4 miljoen op 11 juni 1996. De Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (VJRM) heeft van zijn achterstand 2,1 miljoen betaald. IV. B. Leningsoperaties of leningsgaranties ten behoeve van derde landen IV. B. l. Gebruik van kasmiddelen De Commissie verricht betalingen uit haar kasmiddelen, hetgeen is toegestaan bij artikel 12 van Verordening nr. 1552/89 van de Raad van 29 mei 1989 houdende toepassing van Besluit 88/376/EEG, Euratom betreffende het stelsel van eigen middelen van de Gemeenschappen. Door deze procedure vermijdt de Commissie vertragingen bij de dienst van de opgenomen leningen en de betaling van bijkomende kosten wanneer een debiteur van een verstrekte lening te laat betaalt. 1KB. 2. Gebruik van het Garantiefonds Wanneer de begunstigde van een door de Gemeenschap verstrekte of gegarandeerde lening in gebreke van betaling blijft, wordt binnen drie maanden een beroep gedaan op het Garantiefonds. Rente wegens vertraging tussen de datum van terbeschikkingstelling van de kasmiddelen en de datum van interventie van het Fonds wordt uit het Garantiefonds terug in de kas gestort. - 1 0- In de laatste zes maanden is op het Garantiefonds een beroep gedaan voor de volgende landen: Land Datum Bedrag (hoofdsom en rente) Georgië (lening van 10 miljoen ecu) Georgië (lening van 40 miljoen ecu) Armenië (lening van 20 miljoen ecu) Totaal 15. 4. 1996 15. 4. 1996 15. 4. 1996 10. 106. 572,43 1. 050. 469,67 19. 604. 806,06 30. 761. 848,16 1KB. 3. Laattijdige aflossingen Het volgende land heeft tijdens de verslagperiode laattijdige aflossingen verricht nadat een beroep was gedaan op het Garantiefonds. Het betrokken bedrag is terug in het Fonds gestort overeenkomstig artikel 2 van Verordening (EG, Euratom) nr. 2728/94 van de Raad van 31 oktober 1994 tot instelling van het Garantiefonds. Land Turkmenistan (lening van 45 miljoen ecu) Datum 7. 5. 1996 Bedrag (hoofdsom en rente) 15. 279. 824,71 ÎK. B. 4. Uitstaande aflossingen op de verslagdatum Aan het einde van de periode moesten nog de volgende betalingen worden verricht: Land Bedrag (hoofdsom en rente) Tadzjikistan Georgië Armenië Turkmenistan6 Totaal 63. 181. 389,89 92. 463. 958,04 57. 601. 313,20 30. 570. 321,40 243. 816. 982,53 6 Er hebben sedert 30 juni 1996 twee aflossingen plaatsgehad voor een totaal bedrag van 22,8 miljoen ecu. - Il V. A N A L Y SE V AN H ET T H E O R E T I S C HE V E R M O G EN V AN DE G E M E E N S C H AP OM LENINGEN EN GARANTIES TE VERSTREKKEN TEN BEHOEVE VAN DERDE LANDEN Door het mechanisme van het Fonds en de reserve voor garanties wordt in de praktijk het vermogen van de Gemeenschap om leningen of garanties op leningen aan derde landen te verstrekken beperkt : de kredieten die beschikbaar zijn om de verplichte voorziening aan te leggen bij een nieuw leningsbesluit (of een jaartranche in het geval van garanties voor meerjarige leningen) worden beperkt door het bedrag dat in de financiële vooruitzichten als reserve voor garanties is opgenomen7. Op een bepaald ogenblik is de leningscapaciteit de tegenwaarde in termen van leningen van de in de reserve voor garanties overblijvende ruimte. Deze ruimte is gelijk aan het verschil tussen de reserve en het geraamde bedrag van de voorziening van het Garantiefonds op grond van reeds goedgekeurde of voorbereide operaties. In tabel 4 wordt de capaciteit van de Gemeenschap om leningen aan derde landen te verstrekken voor de periode 1996-1999 geraamd met inaanmerkingneming van het mechanisme van het Garantiefonds. De berekeningsmethode en de verwijzingen naar de regelgeving worden meer uitvoerig beschreven in de bijlage bij dit verslag. Volgens de door de Raad goedgekeurde besluiten8 en de voorgestelde of nog in voorbereiding zijnde besluiten9 (zie tabel 4) zal het gebruik van de reserve voor garanties in 1996 306 miljoen ecu bedragen, hetgeen een ruimte in de reserve voor garanties laat van 20 miljoen ecu eind 1996. Het Garantiefonds kan in dit geval bij de sluiting van het begrotingsjaar 1996 620 miljoen ecu bereiken onder de volgende veronderstellingen: - geen nieuwe wanbetalingen die de interventie van het Fonds vergen; - geen laattijdige aflossingen door in gebreke gebleven landen. Rekening houdend met de invloed op de reserve voor garanties van de voorziening van het Fonds voor de leningen die al zijn goedgekeurd en de leningen die zijn voorgesteld of in voorbereiding zijn voor de periode 1997-1999, varieert de leningscapaciteit per jaar: - van 1,8 tot 2 miljard ecu voor leningen waarop de totale begrotingsgarantie wordt verleend; - van 2,4 tot 2,7 miljard ecu voor leningen die tot 75 % worden gegarandeerd (hetgeen het geval is met de leningen van de EIB in de landen aan de Middellandse Zee). 7 In de financiële vooruitzichten is 300 miljoen ecu tegen de prijzen van 1992 opgenomen. 8 Bij overahrijving nr. 5/96 heeft de begrotingsautoriteit 191,8 miljoen ecu uit de reserve voor garanties toegewezen aan het Garantiefonds. 9 De invloed op de reserve voor garanties van de leningsvoorstellen en de leningen die de Commissie in voorbereiding heeft voor 1996, bedraagt 114 miljoen ecu. 12- VI. RELATIEVE SOLIDITEIT VAN HET GARANTIEFONDS De verhouding tussen de geraamde stand van het Fonds eind 1996 en het maximale jaarlijkse risico (zijnde het totale bedrag van de aflossingen en rentebetalingen) voor 1997 bedraagt 32% (zie tabel 3). Op dezelfde datum zal het Fonds 7,5 % bedragen van het totale buiten de Gemeenschap uitstaande bedrag van de gegarandeerde leningen. De verhouding tussen het bedrag van het Fonds eind 1996 en de aflossingen in 1997 door begunstigde landen die in het verleden wanbetalers waren, is 11 op 1. TABEL 4 THEORETISCH VERMOGEN VAN DE GEMEENSCHAP OM IN DE PERIODE 1996-1999 LENINGEN EN GARANTIES TE VERSTREKKEN TEN BEHOEVE VAN DERDE LANDEN overeenkomstig het mechanisme van het Garantiefondsf) tn miljoen ecu 19961997 1998 1999] Reserve voor garanties op leningen aan en in derde landen(1) 326 329 337 346 Gegevens voor de berekening van de voorziening van het Garantiefbnds(2) - EIB-leningen - Middellandse Zee (a) - Midden- en Oost-Europa (b) - Latijns-Amerika en Azië (c) - Zuid-Afrika (d) - Totaal EIB-leningen 201 1114 521 120 f956 281,75 195,5 150 55 336,75 195,5 150 - Euratom-leningen (e) 0 200 200 150 - Macro-financiële bijstand (f) 1 6 5 - 1 30 Voorziening van het Garantiefonds(3) 306 eo 57 44 Ruimte in de reserve voor garanties(4) 20 269 280 303 Residuele leningscapaciteit (betalingsbalansleningen, EIB-leningen en Euratom-leningen)(5) -Minimum indien volledig gebruikt met 100 %-üarantie 134 1794 1865 2017 (b. v. betalingsbalansleningen) - Maximum indien volledig gebruikt voor EIB-leningen 179 2393 2486 2689 (garantie van 75 %). (*) Technische hypothese dat het streefbedrag wordt bereikt na 1999. Voorbeeld: ais het Fonds zijn streefbedrag bereikt op 1 januari 1999, wordt, na het heronderzoek als bedoeld in artikel 4 van de verordening tot instelling van het Fonds, het voorzieningspercentage teruggebracht tot 10 %, zodat de leningscapaciteit van de Unie wordt verhoogd met 1. 143 miljoen ecu per jaar voor de leningen met 100 %-garantte en 1. 524 miljoen voor de leningen met 75 %-gararttie. Kenmerken van de leningen die in de periode 1996-1999 tot voorziening van het Fonds leiden: -EIB a. Middellandse Zee - goedgekeurde leningen : 1994-1996:115 miljoen ecu op grond van het vierde financieel protocol met Syrië 1995-1998:80 miljoen ecu op grond van het vierde financieel protocol met Malta en Cyprus. - voorgestelde of voorbereide leningen : 1996-2000: 750 miljoen ecu op grond van de financiële samenwerking met Turkije en 230 miljoen ecu op grond van de financiële samenwerking met Kroatië. 1997-2000:150 miljoen ecu op grond van de financiële samenwerking met de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (VJRM) b. Midden- en Oost-Eruopa : - goedgekeurde leningen : 1994-1996:3. 000 miljoen ecu c. Latijns-Amerika en Azië : - goedgekeurde leningen : 1993-1996: 750 miljoen ecu • voorgestelde of voorbereide leningen : 1996:410 miljoen ecu d. Zuid-Afrika : keurde leningen : midden 1995-mkJden 1997:300 miljoen ecu e. - Euratom - goedgekeurde leningen : 1994-1999:1. 100 miljoen ecu f. - Financiële bijstand - goedgekeurde leningen : 1996:15 miljoen ecu aan Moldavië; 20 miljoen ecu aan Wit-Rusland, geannuleerd; 1997 :130 miljoen ecu aan Slowakije, geannuleerd - voorgestelde of voorbereide leningen : 1996:170 miljoen ecu aan de republieken Georgië, Armenië en Tadzjikistan - 1 4- DEEL TWEE BEOORDELING VAN DE POTENTIËLE RISICO'S: ECONOMISCHE EN FINANCIËLE SITUATIE VAN DE DERDE LANDEN DIE DE GROOTSTE LENINGEN HEBBEN ONTVANGEN l. INLEIDING De in de voorafgaande delen genoemde bedragen verschaffen informatie over de kwantitatieve aspecten van de risico's voor de algemene begroting. Deze gegevens moeten echter worden gewogen met de kwalitatieve aspecten van dit risico, die worden bepaald door de aard van de operaties en de hoedanigheid van de kredietnemers. In het volgende deel worden de recente gebeurtenissen besproken die een invloed kunnen hebben op het landenrisico van de portefeuille. De in dit hoofdstuk opgenomen evaluatie van de landenrisico's verschilt enigszins van die in vorige verslagen. In dit verslag wordt sterker de nadruk gelegd op recente ontwikkelingen die van direct belang zijn voor de risico-evaluatie voor de respectieve landen. Er wordt derhalve minder plaats ingeruimd voor de meer algemene beschrijving van de economische ontwikkelingen in de landen in kwestie, waardoor de tekst belangrijk kan worden ingekort. Met hetzelfde doel voor ogen worden sommige landen - waar het algemene risiconiveau laag en de recente ontwikkelingen niet significant worden geacht - slechts beknopt behandeld, terwijl landen waar het financiële risico voor de EU groot is en/of een belangrijke wijziging (verslechtering of verbetering) in de risico-evaluatie heeft plaatsgevonden, grondiger worden geanalyseerd. Als belangrijke aanvulling op de tekst worden uitvoerige indicatoren van het landenrisico voor alle betrokken landen in Midden- en Oost-Europa, de NOS en de landen in het Middellandse- Zeegebied verstrekt in de vorm van een tabel per land die een volledige bladzijde in beslag neemt. Opgemerkt zij dat de evaluatie niet handelt over het EU-risico in andere dan de vermelde regio's, vooral omdat dit risico (met name garanties van door de EIB verstrekte leningen) slechts een fractie van het totale risico vormt (minder dan 3%) en ook goed over de verschillende landen is gespreid. In het algemeen wijzen de ontwikkelingen sinds het laatste verslag erop dat het totale EU-risico in de betrokken regio's (MOEL, NOS, Mid. ) marginaal is gedaald. De stijgingen in de MOEL en het Middellandse-Zeegebied worden meer dan gecompenseerd door de daling voor de NOS. De ontwikkeling van het aan de drie regio's verbonden risico loopt evenwel uiteen. In Midden- en Oost-Europa zijn de risiconiveaus over het algemeen lager, zij het met enkele belangrijke uitzonderingen. De huidige onzekerheid met betrekking tot de toekomstige ontwikkelingen in Bulgarije schijnt bijzonder zorgwekkend, maar de ontwikkelingen in Roemenië en Slovakije dienen ook op de voet te worden gevolgd, hoewel de situatie daar iets minder reden tot bezorgdheid geeft. - 1 5- In de NOS blijven de landen in het Verre Oosten in het algemeen een aanzienlijk risico vertegenwoordigen, met uitzondering van Oezbekistan. De situatie is ook kwetsbaar in het gebied van de Kaukasus, terwijl Wit-Rusland, Moldavië en Oekraïne het marginaal beter maken. In het Middellandse-Zeegebied tenslotte staat Algerije er momenteel het slechts voor. n. MIDDEN-EN OOSTEUROPESE LANDEN Bulgarije Bulgarije verkeert in een ernstige economische en financiële crisis. De structurele hervormingen blijven slechts traag vorderen, vooral waar het gaat om de sluiting van grote verliesgevende staatsbedrijven en de herstructurering van de zwaar getroffen banksector. Het IMF en de Wereldbank hebben alle aanvullende financiële bijstand respectievelijk opgeschort en verder uitgesteld. Het BBP daalde met 2,6% in het eerste kwartaal van 1996, voordat de crisis haar dieptepunt bereikte. De munt blijft depreciëren ten opzichte van de dollar: half september was de koers 230 lev/USD, in vergelijking met ongeveer 80 half april. Tegelijkertijd is de inflatie sterk gestegen. Het belangrijkste rentetarief werd opgetrokken van 108% tot 300% in september in een poging op korte termijn om de lev te steunen. Het vertrouwen in de munt en in de banken blijft echter minimaal. De lopende rekening verbeterde slechts zeer langzaam en vertoonde in 1995 nog een tekort. De rentebetalingen en aflossingen met betrekking tot de buitenlandse schuld van Bulgarije zijn voor de rest van 1996 aanzienlijk en blijven ook de komende jaren hoog. De terugkeer van de Bulgaarse economie naar een pad van macro-economische stabilisatie en herstel hangt cruciaal af van snel succes bij de tenuitvoerlegging van een herzien economisch programma in overleg met het IMF, anders zal Bulgarije effectief worden afgesneden van officieel krediet. In de vrij korte periode tussen de presidentsverkiezingen in oktober 1996 en de parlementsverkiezingen eind 1998 zal een stringent economisch beleid moeten worden gevoerd. Tsjechië Het landenrisico voor Tsjechië is toegenomen, maar blijft zeer matig in vergelijking met andere landen in overgang. De binnenlandse investeringen zijn de stuwende kracht achter de hoge reële groei. De werkloosheid is zeer laag en de inflatie ligt onder de 10%. De begroting is echter voor het eerst sedert jaren in de rode cijfers gekomen en het tekort op de lopende rekening blijft aanzienlijk. Ten gevolge van de financiering van het externe tekort zal de netto- schuldratio boven het huidige zeer lage niveau stijgen, maar voor Tsjechië zal het geen probleem zijn de nodige middelen op de internationale markten op te nemen. Een zekere macro-economische aanpassing zou nog wenselijk zijn, maar dit zal moeilijker haalbaar zijn nu de regering haar parlementaire meerderheid heeft verloren bij de recente algemene verkiezingen. Estland De risico-evaluatie voor Estland is de laatste paar jaar gestadig verbeterd. De economie heeft zich aanmerkelijk hersteld ten gevolge van een degelijk beleid van de autoriteiten en de vroegtijdige liberalisering en hervorming van de economie. Nadat het BBP zich in 1994 had - 16 - gestabiliseerd, nam het in 1995 met 3,2% toe, terwijl voor 1996 een verdere groei met 4% wordt verwacht. De inflatie is gedaald tot 29% in 1995 na de hyperinflatie van 1992 (1000%). De wisselkoers van de Estse Kroon is vastgeklonken aan de DM (8EEK=1DM) via een "currency board"-systeem in het kader waarvan de groei van de geldhoeveelheid is gekoppeld aan de betalingsbalans. Ondanks een aanzienlijk tekort op de lopende rekening in de afgelopen jaren (8% in 1995 exclusief officiële overdrachten) was de totale balans altijd positief dank zij de toevloed van kapitaal, waaronder met name hoge buitenlandse directe investeringen (in de orde van grootte van 200 miljoen USD). Ondanks de reële appreciatie in de afgelopen jaren is de wisselkoers nog concurrerend door het uitermate concurrerende beginpunt. Derhalve zal de kapitaaltoevloed naar verwachting nog een aantal jaren aanhouden, maar uiteindelijk zal deze waarschijnlijk stoppen doordat zij in het kader van het "currency board"-systeem tot een inkrimping van de economie leidt. De schuld- en de schulddienstratio blijven relatief laag. Hongarije De algemene risico-evaluatie voor Hongarije bleef beter worden dank zij positieve ontwikkelingen van de betalingsbalans en de indicatoren voor de buitenlandse schuld, een vermindering van het begrotingstekort, de versnelling van het privatiseringsproces en een relatief stabiele politieke context. In maart 1996 hechtte het IMF zijn goedkeuring aan een stand-by-krediet voor Hongarije "bij wijze van voorzorg" en het economische programma blijft op koers. De schuldratio's van Hongarije blijven echter gevaarlijk hoog en verdere verminderingen van de tekorten op de lopende rekening en de begroting blijven nodig. In januari 1996 werd de forint volledig convertibel gemaakt voor transacties op de lopende rekening. De internationale kredietwaardigheidsbeoordelingen voor Hongarije blijven stabiel op een sub-investment grade-niveau. Letland De Letse economie was de recessie juist te boven gekomen met een positieve groei van het BBP met 2% in 1994, toen in het voorjaar van 1995 een ernstige bankcrisis uitbrak die bijdroeg tot een daling van het BBP (- 1,6%) en een vergroting van het geconsolideerde begrotingstekort tot 3,3% van het BBP (4,8% voor de centrale overheid). Ten gevolge van de crisis ontspoorde de stand-by-overeenkomst van april 1995. Sinds mei 1996 is er een nieuwe stand-by-overeenkomst en de economie lijkt zich te herstellen met een groeiende handel en industriële produktie. Tengevolge van de crisis daalden de internationale reserves in de loop van 1995, waardoor het niveau, uitgedrukt in maanden invoer, verminderde van 4,5 tot 3,2, hetgeen nog vrij geruststellend lijkt. De buitenlandse-schuldratio en de schulddienstratio zijn relatief laag gebleven. Litouwen Eind 1995 werd de economie van Litouwen getroffen door een bankcrisis. De groei, die in 1994 positief werd en in 1995 versnelde, vertraagde in 1996, terwijl de werkloosheid tot boven 8% steeg. De Litouwse autoriteiten reageerden echter op de financiële crisis met een mengsel van monetaire versoepeling en budgettaire verkrapping, waardoor de financiële situatie werd gestabiliseerd en het "currency board"-systeem dat de nationale munt, de Litas, koppelt aan de US-dollar, behouden bleef. Bovendien werd met steun van het IMF en de Wereldbank een plan uitgewerkt om het slechte-leningenprobleem van de banksector aan te pakken. - 1 7- In het eerste kwartaal van 1996 ontstond er voor het eerst sinds begin 1994 een tekort op de betalingsbalans. Dit komt door een sterke daling van de kapitaaltoevloed en een verergerend tekort op de handelsbalans, dat het gevolg zou kunnen zijn van de belangrijke reële appreciatie van de Litas sinds april 1994. Tot dusverre is Litouwen er niet goed in geslaagd directe buitenlandse investeringen aan te trekken, vooral in vergelijking met het kleinere Estland, het andere Baltische land met een "currency board"-regeling, dat jaarlijks een meer dan driemaal zo hoog bedrag aan directe buitenlandse investeringen verkrijgt. Er worden stappen genomen om een gunstiger en stabieler klimaat voor deze investeringen te creëren. De buitenlandse- schuldratio en de schulddienstratio blijven relatief laag, maar in verhouding tot de export stijgt de schuld gestadig. Roemenië gelegd, ontwikkelen in gevaar brengen. Er Het risico voor Roemenië is toegenomen doordat de aanstaande algemene verkiezingen van invloed zijn op de beleidsbeslissingen. Dit kan de aanvankelijk positieve resultaten die werden bereikt met het hewormingsprogramma dat sinds 1994 met steun van het IMF ten uitvoer wordt zich macro-economische onevenwichtigheden en de bescheiden micro-economische hervormingen zijn stopgezet en soms teruggedraaid. Dit was het geval voor de eenmaking van het wisselkoersstelsel: een vrije interbancaire wisselmarkt werd in maart 1996 de facto afgeschaft en de buitenlandse inkomsten van door de Staat geleide bedrijven werden geconfisqueerd. Dientengevolge ontspoorde de stand-by-overeenkomst met het IMF en werd de uitkering van de tweede tranche van de betalingsbalanslening van de EU uitgesteld. De buitenlandse verplichtingen geven nog geen aanleiding tot onmiddellijke bezorgdheid, maar vertonen een zeer korte-termijnstructuur en de schuldratio is stijl omhoog gegaan. De toegang tot de particuliere internationale kapitaalmarkt kan moeilijk worden als de hervormingsinspanning na de verkiezingen niet wordt hervat. Slovakije De risico-evaluatie voor Slovakije is verslechterd ten gevolge van de snelle achteruitgang van de lopende rekening sinds begin 1996, maar blijft relatief gunstig. Tegen de achtergrond van een voorzichtig budgettair, monetair, en wisselkoersbeleid blijven de meeste macro- economische indicatoren een positieve ontwikkeling vertonen. Het reële BBP groeide met 7% in de eerste helft van 1996; de werkloosheid daalt; de jaarlijkse inflatie heeft zich gestabiliseerd onder 6%, het laagste niveau van alle landen in overgang; de officiële reserves en de schuldindicatoren blijven op een geruststellend niveau; het begrotingstekort werd beperkt tot ongeveer 2% van het BBP. Aan de negatieve zijde zal de lopende rekening naar verwachting van een overschot van 3,6% van het BBP in 1995 komen op een tekort van meer dan 4% van het BBP in 1996. Voorts worden de vooruitzichten nog steeds ongunstig beïnvloed door politieke spanningen (waaronder het aanhoudende conflict tussen de Eerste Minister en de President van de Republiek, en de kwestie van de Hongaarse minderheid) en door trage, of onvoldoende doorzichtige, structurele hervormingen. De verslechtering van de lopende rekening weerspiegelt de krachtige toename van de binnenlandse vraag, de zwakke bedrijvigheid in de EU, een gecumuleerde appreciatie van de reële wisselkoers en een verlaging van de invoerrechten op auto's. Het tekort op de lopende rekening wordt ruim gefinancierd door een sterke kapitaaltoevloed en daardoor blijven de officiële reserves op een geruststellend niveau (medio september 1996 vertegenwoordigden zij meer dan vier maanden invoer). In oktober 1995 bereikte Slovakije de artikel VÏÏI-status bij het IMF. De invoertoeslag werd verlaagd van 10% tot 7,5% in juli 1996 en de regering is - 1 8- voornemens deze toeslag eind 1996 volledig af te schaffen. De stand-by-overeenkomst met het IMF liep begin 1996 af. De tussentijdse beoordeling van het stand-by-programma werd nooit afgerond doordat de regering haar verplichtingen op het gebied van de privatisering en de hervorming van de banksector niet nakwam. De internationale ratings van Slovakije zijn stabiel gebleven sinds Moody's het land in mei 1995 een investment grade-waardering toekende. DL DE NIEUWE ONAFHANKELIJKE STATEN Armenië Armenië blijft voor de crediteuren in de hoge-risicocategorie. Het economisch herstel, dat in 1994 vanaf een zeer laag niveau begon, zette zich in 1996 voort en de inflatie is onder controle. Het lage tempo van de structurele hervormingen echter - hoewel het privatiseringsproces snel na de onafhankelijkheid begon - heeft Armenië in sterke mate afhankelijk gemaakt van buitenlandse bijstand. De buitenlandse schuld van het land was eind 1995 opgelopen tot 25% van het BBP en deze ratio steeg in 1996 nog verder met trekkingen op kredietlijnen bij het MF en de Wereldbank. Bovendien heeft het land sinds augustus 1995 betalingsachterstanden jegens de EU en zelf overweegt het geen oplossing op korte termijn voor dit probleem. De goedkeuring van een door een ESAF ondersteund, driejarig economisch programma door de Board van het IMF in februari 1996 zou echter moeten bijdragen tot een verhoging van het tempo van de hervormingen en een verbetering van de algemene economische situatie op middellange termijn. In politiek opzicht is het onopgeloste conflict met buurland Azerbeidzjan over de kwestie Nagorno Karabach een negatieve factor. Azerbeidzjan De risico-evaluatie voor Azerbeidzjan is het hoogst van de drie Kaukasische landen. Volgens de ramingen is het BBP in de eerste maanden van 1996 verder gedaald na een ernstige terugval met ongeveer 40% in 1994-1995. Naar verwachting zal de groei zich echter in het tweede deel van het jaar herstellen. De inflatie is onder controle en het begrotingstekort is de laatste maanden ook aanzienlijk verbeterd. Met de structurele hervormingen loopt Azerbeidzjan ver achter op de meeste andere GOS-landen. Er zijn een aantal sectoren geïdentificeerd waar de autoriteiten op korte termijn belangrijke voortgang zullen moeten maken. De tweede beoordeling in het kader van de in november 1995 goedgekeurde stand-by-overeenkomst met het IMF over een periode van twaalf maanden vond plaats in mei 1996: aan de performance criteria was voldaan en er werd toestemming verleend voor de trekking van de derde tranche. De buitenlandse schuld van het land wordt geraamd op ongeveer 500 miljoen USD (ongeveer 15% van het BBP), vooral aan Rusland en Turkmenistan. De vooruitzichten voor Azerbeidzjan op middellange termijn zijn potentieel gunstig, vooral dankzij de enorme aardoliereserves van het land. Op korte termijn evenwel weegt de combinatie van een over de gehele linie zwakke economische situatie, trage structurele hervormingen en het conflict met het buurland Armenië over Nagorno-Karabach zwaar door in de negatieve risico-evaluatie. Wit-Rusland Het referendum dat in november 1996 in Wit-Rusland zal worden gehouden, zal naar verwachting een einde maken aan de tegenstelling tussen het Witrussische Parlement en het presidentschap en van doorslaggevende invloed zijn op het tempo van het structurele - 1 9- hervormingsproces in het land. Sinds verleden jaar is de economische situatie in Wit-Rusland ten gevolge van een inadequaat beleid verergerd en verscheidene macro-economische indicatoren deden het slechter dan verwacht. Tot dusverre hebben de autoriteiten vooral gereageerd met maatregelen die typerend zijn voor een geleide economie, zoals verhoogde staatsinmenging en -controles, handels- en wisselmarktbeperkingen, verhoogde subsidiëring van de economie, en feitelijk een vertraging, stopzetting of zelfs terugdraaiing van de structurele en institutionele hervormingen. De uitkeringen van het IMF, de Wereldbank en de Europese Unie zijn opgeschort. Het handelsbalanstekort vertoonde in de eerste helft van 1996 een sterke stijging (750 miljoen USD) wegens een onrealistisch wisselkoersniveau, terwijl het overschot op de kapitaalrekening aanmerkelijk terugliep (100 miljoen USD). Dientengevolge stonden de deviezenreserves in april 1996 op het zeer lage niveau van drie weken invoer. De voortdurende nominale depreciatie van de Witrussische munt (30%» sinds april 1996) zal naar verwachting echter het concurrentievermogen enigszins herstellen. De officiële schuld liep eind 1995 op tot 1,5 miljard USD (15% van het BBP) en daalde tot 1 miljard USD nadat Rusland in april 1996 vorderingen had laten vallen. Georgië De risico-evaluatie voor Georgië is de laatste maanden vrij stabiel gebleven op een onrustbarend niveau. Na een zeer sterke achteruitgang van de economie tussen 1990 en 1994 waren er in de loop van 1995 tekenen die op een herstel wezen en verwacht wordt dat de economie in 1996 zal groeien. De inflatie is ook onder controle en de wisselkoers van de nieuwe munt is in 1996 stabiel gebleven. Deze broze voortgang wordt echter bedreigd door de dramatische situatie van de openbare financiën die wordt veroorzaakt door een ineenstorting van de inkomsten. Sinds zijn onafhankelijkheid heeft Georgië, voornamelijk om de invoer te financieren, een enorme buitenlandse schuld opgebouwd, naar schatting ongeveer 1,2 miljard USD eind 1995 (44,7% van het BBP), die grotendeels bestaat uit betalingsachterstallen. Aangezien het niet in staat was zijn schulden te honoreren, heeft Georgië schuldsaneringsovereenkomsten gesloten met een aantal van zijn crediteuren (vooral Turkmenistan). Het land heeft sinds april 1994 ook betalingsachterstanden jegens de EU en kan alleen geen oplossing voor deze achterstanden vinden. De goedkeuring van een door een ESAF ondersteund, driejarig economisch programma door de Board van het IMF in februari 1996 zou echter moeten bijdragen tot een verhoging van het tempo van de hervormingen en een verbetering van de algemene economische situatie op middellange termijn. In politiek opzicht vormt het probleem met Abchazië ook een negatieve factor. Moldavië Na lang als een relatief succes te zijn beschouwd, zijn de economische resultaten en de prestaties op het gebied van de structurele hervormingen in Moldavië onlangs tegengevallen. Als de inflatie onder controle blijft (9% voor de eerste acht maanden van 1996), wordt voor dit jaar een bescheiden groei van het BBP met ongeveer 3% verwacht. De begrotingsresultaten werden ongunstig beïnvloed door de slechte belastinginning, maar in 1996 werden verscheidene correctiemaatregelen ten uitvoer gelegd om dit vraagstuk aan te pakken. De buitenlandse schuld van Moldavië, voornamelijk aan de internationale financiële instellingen, zal naar verwachting eind 1996 ongeveer 700 miljoen USD bedragen (ongeveer 32% van het BBP). Er worden nog ingrijpende structurele hervormingen verwacht in belangrijke sectoren, zoals privatisering van de landbouw en herstructurering van de ondernemings- en de energiesector. De goedkeuring van een door een EFF ondersteund driejarig economisch programma door de Board van het IMF in mei 1996, in combinatie met een in april 1996 - 2 0- goedgekeurd "Country assistance strategy" (CAS)-programma van de Wereldbank, zou moeten bijdragen tot een verhoging van het tempo van de hervormingen en tot een verbetering van de algemene economische situatie op middellange termijn. In politiek opzicht vormt de uitroeping van de Republiek Dnjestrië - een deel van het grondgebied van Moldavië - weliswaar een complex vraagstuk, maar de algemene risico-evaluatie wordt er niet in belangrijke mate door beïnvloed. Tadzjikistan De veiligheidssituatie in Tadzjikistan lijkt te zijn verslechterd en de recente ontwikkelingen in Afghanistan zouden van invloed kunnen zijn op de betrekkingen van de Tadzjiekse regering met de in het buitenland gevestigde Tadzjiekse oppositie. De macro-economische ontwikkelingen waren in 1996 tot dusverre positief met een snelle daling van de maandelijkse inflatie (4% in september), bevredigende begrotingsontvangsten en een krediet- en geldbeleid dat nog steeds volgens plan verloopt, alsmede een licht positieve handelsbalans. Het BBP is echter blijven dalen (met ongeveer 10%). Bovendien geven de katoenoogst en de begrotingsuitgaven (vooral de defensie- en de kapitaaluitgaven) reden tot bezorgdheid. De privatisering van de ondernemingen verliep traag, maar de landhervorming vorderde sneller. Eind 1995 was de buitenlandse schuld van Tadzjikistan (800 miljoen USD) groter dan het BBP van het land (150%), terwijl de deviezenreserves minder dan een week invoer dekten. Verscheidene crediteuren hebben toegestemd in een herschikking van de in 1996 af te lossen schuld, terwijl anderen nog aan het onderhandelen zijn. Een aanvullende herschikking van de rentebetalingen en aflossingen zal nodig zijn om het voor 1997 geraamde resterende financieringstekort te dekken. Of begin 1997 een stand-by-overeenkomst zal worden gesloten, zal afhangen van de voortgang met betrekking tot het huidige IMF-programma. Turkmenistan De politieke situatie in Turkmenistan is weliswaar complex, maar lijkt stabiel. De economische ontwikkeling van het land wordt nog steeds sterk beïnvloed door het onvermogen van zijn grootste afnemers om te betalen en door de onwil van Rusland en Iran met betrekking tot het transport van gas. De uitvoer zal naar verwachting in 1996 sterk stijgen doordat meer gas zal kunnen worden verscheept, maar de algemene economische situatie blijft zwak. De maandelijkse inflatie, die daalde van ongeveer 30% eind 1995 tot 3,5% in juli 1996, steeg tot 10% in augustus door excessieve kredietverlening aan de economie. De begrotingssituatie verbeterde niet ten gevolge van herhaalde wanbetalingen voor gasleveringen. Het grote overschot op de handelsbalans komt deels overeen met aan de afnemers verleende kredieten. De nog zeer grote deviezenreserves (negen maanden invoer) kunnen worden gebruikt om te voldoen aan de belangrijke externe verplichtingen die vervallen. De Regering van Turkmenistan heeft geen haast gemaakt met structurele hervormingen, hoewel recente verklaringen lijken te wijzen op een verandering in die houding. Oekraïne Het risico voor Oekraïne vermindert langzaam, maar het blijft hoog. De economische omstandigheden verbeteren geleidelijk. De inflatie is in de loop van 1996 verder gedaald, maar het BBP blijft inkrimpen, zij het in een lager tempo (voor 1996 wordt de daling geraamd op 8%). Sinds de goedkeuring van de nieuwe stand-by-overeenkomst in mei van dit jaar werd een relatief krap financieel beleid gevoerd. Dit geldt vooral voor het monetaire beleid. De begroting -21 - staat echter onder zware druk (grote bedragen aan achterstallige lonen, steunaanvragen van kolenmijnen, enz. ) en een verslapping van het begrotingsbeleid blijft een ernstig risico. Op 2 september 1996 werd de nieuwe nationale munt, de hryvnia, ingevoerd. Ten gevolge van de aankondiging van een aantal beperkende maatregelen in het kader van de munthervorming moest de NBU voor grote bedragen interveniëren op de valutamarkt om de wisselkoers stabiel te houden, waardoor belangrijke reserves verloren gingen (het niveau ligt onder een maand invoer). Het politieke risico blijft hoog. Enerzijds is er een aanhoudende strijd gaande tussen hervormingsgezinde krachten in de regering, die ook worden gesteund door de President, en conservatieve krachten die tegen hervormingen zijn, waaronder de meerderheid van het Oekraïhse Parlement. Anderzijds zijn er onopgeloste conflicten met Rusland over bij voorbeeld de Zwarte-Zeevloot en handelskwesties. Voor volgend jaar blijft de externe financiële situatie krap. Hoewel de uitvoerresultaten goed zijn en de dienstenbalans positief is, zal het tekort op de lopende rekening naar verwachting meer dan 1 miljard USD blijven bedragen en iets dalen als percentage van het BBP. Rekening houdend met de kapitaaltoevloed, de investeringen en de leningen op lange termijn, wordt het resterende financieringstekort geraamd op bijna 2 miljard USD en dit tekort kan niet volledig worden gedekt door financiering van het IMF en de Wereldbank (ten bedrage van ongeveer 1,5 miljard USD). Er worden geen drastische wijzigingen van de schuld- en de schulddienstratio verwacht. Oezbekistan Als de nieuwe ontwikkelingen in Afghanistan de centraal-Aziatische regio niet al te zeer beïnvloeden, zullen de Oezbeekse autoriteiten ondanks de trage institutionele hervormingen naar verwachting de politieke en sociale stabiliteit in stand houden en een leidende en constructieve rol in de centraal-Aziatische politiek vervullen. Geschraagd door katoen-, goud en aardolie-opbrengsten is het Oezbeekse BBP de laatste jaren veel minder gedaald dan in de meeste GOS-landen en mede gezien de belangrijke buitenlandse investeringen en de nog groeiende energiesector zal de produktie zich naar raming in 1996 stabiliseren. De verkrapping van het budgettaire en monetaire beleid sinds medio 1994 leidde tot een sterke daling van de maandelijkse inflatie van 100% in 1994 tot ongeveer 2% in maart 1996. Het begrotingstekort, dat in 1995 reeds kleiner was (4% van het BBP), zal naar verwachting in 1996 verder verbeteren. In 1995 vertoonde de lopende rekening een tekort van 0,5% van het BBP, terwijl het land deviezenreserves aan het opbouwen was (zes maanden invoer). Het tekort op de lopende rekening zal naar verwachting iets groter worden in 1996/1997 en tegen 2000 dalen. De ratio buitenlandse-schulddienst/export zal naar verwachting geruststellend blijven. De som bleef stabiel gedurende het grootste deel van 1995 en 1996, maar stond sinds augustus 1996 onder steeds zwaardere druk ten gevolge van een sterke toeneming van de handel, een daling van de katoenprijs en slechte oogsten. Aangezien de regering tot dusverre heeft geweigerd haar omvangrijke harde-valutareserves te gebruiken, gaat Oezbekistan gebukt onder een tekort aan harde valuta's dat een verdere ontwikkeling van de buitenlandse handel in de weg zou kunnen staan. De voorzichtig ingevoerde economische en structurele hervormingen in Oezbekistan zijn met steun van het IMF en de Wereldbank onlangs in betekenis toegenomen, waarbij voortgang werd gemaakt op een groot aantal gebieden: liberalisatie van de prijzen, binnenlandse handel, buitenlandse handel en muntstelsel. De oprichting van kleine en middelgrote ondernemingen verloopt in een sneller tempo en het land staat open voor buitenlandse investeringen. - 2 2- IV. LANDEN IN HET MIDDELLANDSE-ZEEGEBIED Algerije Het landenrisico voor Algerije blijft hoog. De politieke toestand en de veiligheidsproblemen blijven het tempo van de structurele hervormingen en de ontwikkeling van een dynamische private economie afremmen. De macro-economische verbetering die tot stand werd gebracht in het kader van het door het IMF ondersteunde programma dat sinds 1994 ten uitvoer wordt gelegd, werd onlangs bevorderd door een stijging van de olieprijzen. De werkloosheid blijft echter boven de 20% en in de sectoren die het gevoeligst zijn voor cruciale micro-economische hervormingen (de landbouw en de herstructurering van de overheidsbedrijven) moet nóg worden begonnen. Door de beperkte structurele veranderingen blijven zowel de begroting als de betalingsbalans kwetsbaar voor toekomstige grillen van de olieprijs. De algemene externe positie is verbeterd, maar blijft wankel door het uitblijven van toegang tot de internationale kapitaalmarkt, te verwaarlozen buitenlandse directe investeringen en een aanhoudend tekort op de betalingsbalans als geheel. Externe levensvatbaarheid wordt uitsluitend bereikt door de steun van de multilaterale instellingen en de schuldsanering waarover overeenstemming werd bereikt met de clubs van Londen en Parijs en die in 1998 afloopt. Israel De risico-evaluatie voor Israel is iets slechter geworden ten gevolge van de impasse in het vredesproces in het Midden-Oosten, stijgende tekorten op de begroting en de lopende rekening en inflatie in de context van een oververhitte economie. Deze negatieve ontwikkelingen worden slechts gedeeltelijk gecompenseerd door de goedkeuring, door de regering Netanyahu, van besnoeiingen op de uitgaven ten bedrage van 4,9 miljard ELS in de begroting voor 1997, de gelijktijdige aanvaarding van een stringent meerjarenplan om het tekort te verminderen en de belofte van de regering om de privatisering en andere structurele hervormingen te bespoedigen. Hoewel Israel een hoge bruto buitenlandse schuld heeft en een belangrijk politiek risico vertegenwoordigt, wordt de landenrisico-evaluatie gunstig beïnvloed door de impliciete garantie die ligt besloten in de economische en politieke steun van de VS. - 2 3- BIJLAGE L VERKLARENDE OPMERKINGEN OVER DE SITUATIE INZAKE DOOR DE COMMUNAUTAIRE BEGROTING GEDEKTE RISICO'S I. A. TABELLEN 1 TOT 3 I. B. LENINGSOPERATIES MET BEGROTINGSGARANTIE I. C. WIJZE VAN BETALING VAN DE BEGROTINGSGARANTIE 24 24 25 38 EL METHODOLOGISCHE OPMERKINGEN OVER DE ANALYSE VAN HET VERMOGEN VAN DE GEMEENSCHAP OM IN DE PERIODE 1996-1999 AAN DERDE LANDEN LENINGEN TE VERSTREKKEN VOLGENS HET MECHANISME VAN HET GARANTIEFONDS II. A. RESERVE VOOR GARANTIES OP LENINGEN AAN EN IN DERDE LANDEN (1) II. B. BEREKENING VAN DE VOORZIENING VAN HET GARANTIEFONDS (2) U. C. VOORZIENING VAN HET FONDS IN GEVAL VAN GEDEELTELIJKE GARANTIE II. D. VOORZIENING VAN HET GARANTIEFONDS (3) II. E. RUIMTE IN DE RESERVE VOOR GARANTIES (4) II. F. RESIDUELE LENINGSCAPACITEIT (5) 40 40 40 41 41 42 42 HL TABELLEN VAN DE LANDENRISICO-INDICATOREN 43 -24 L VERKLARENDE OPMERKINGEN OVER DE SITUATIE COMMUNAUTAIRE BEGROTING GEDEKTE RISICO'S INZAKE DOOR DE LA. Tabellen 1 tot 3 De tabellen 1 tot 3 geven een schematisch overzicht van het uitstaande bedrag in hoofdsom van de garanties en de jaarlijkse aflossingen en rentebetalingen op de opgenomen en verstrekte leningen die een risico over de communautaire begroting meebrengen. Deze bedragen geven het mogelijke maximale risico van de operaties voor de Gemeenschap weer. Dit betekent evenwel niet dat zij ook werkelijk ten laste van de begroting zullen komen. Wat vooral tabel 3 betreft is het niet zeker dat alle beschreven operaties ook zullen worden uitbetaald. LA. L Maximaal bedrag van de toegestane leningen (tabel 1) Het maximale bedrag van de toegestane leningen wordt bepaald als de som van de maximale bedragen in hoofdsom voor elke operatie die door de Raad is goedgekeurd. Om het risico voor de begroting volledig te kunnen beoordelen, moet rekening worden gehouden met de volgende factoren die een tegengestelde invloed hebben op het risico: - verhoging van het risico: bij het maximumbedrag van de toegestane hoofdsom komt de rente op de lening; - verlaging van het risico: • de beperking van de aan de EIB gegeven garantie tot 75 % van de in de landen aan de Middellandse Zee verstrekte leningen; • de reeds afgeloste de in betalingsbalansleningen, om maximumbedragen aan toegekende leningen gaat en niet om toegestane uitstaande bedragen; uitgezonderd operaties, zover het, • het feit dat machtigingen niet noodzakelijk volledig worden gebruikt. LA. 2. Uitstaand bedrag van de verstrekte/opgenomen leningen (tabel 1) Dit is de hoofdsom op een bepaalde datum die nog op de uitbetaalde operaties moet worden afgelost. In tegenstelling tot het vorige aggregaat omvat dit bedrag niet de verstrekte leningen die nog niet zijn uitbetaald, noch het reeds afgeloste gedeelte van de uitbetaalde leningen. Het gaat met andere woorden om het bedrag van de "levende" leningen op een bepaalde dag. LA. 3. Bedrag van de jaarlijkse risico 's (tabellen 2 en 3) Raming van de aflossingen en de rentebetalingen in elk begrotingsjaar. Dit bedrag wordt berekend: a) hetzij alleen voor de uitbetaalde leningen (tabel 2), in welk geval de af te lossen hoofdsom overeenkomt met die welke is opgenomen in het uitstaande bedrag; - 2 5- b) hetzij voor de leningen die zijn uitbetaald, de leningen die zijn goedgekeurd maar nog niet uitbetaald én de leningen waarvoor de Commissie een voorstel heeft ingediend dat nog niet is goedgekeurd (tabel 3). In dit geval is de af te lossen hoofdsom gelijk aan het maximum van de toegestane leningen, waaraan eventueel de bedragen moeten worden toegevoegd van de operaties die de Commissie heeft voorgesteld maar die nog niet zijn goedgekeurd. I. B. Leningsoperaties niet begrotingsgarantie De begrotingsautoriteit heeft in de begroting 1996 31 p. m. -posten opgenomen voor het registreren van eventuele garantiebetalingen. Deze operaties kunnen in drie categorieën worden verdeeld: opgenomen/verstrekte leningen binnen de Gemeenschap, leningen buiten de Gemeenschap en garanties aan financiële instellingen. I. B. 1. Leningen die werden opgenomen om leningen te verstrekken binnen de Gemeenschap I-B. l. a. Communautaire leningen ter ondersteuning van de betalingsbalansen De Gemeenschap is gemachtigd op de kapitaalmarkten of bij financiële instellingen leningen op te nemen om aan Lid-Staten die tijdelijk betalingsbalansmoeilijkheden ondervinden leningen te verstrekken. Het uitstaande bedrag in hoofdsom van de leningen die aldus aan de Lid-Staten kunnen worden toegekend, is beperkt tot 14 miljard ecu. Op de verslagdatum waren er de op 4 maart 1991 goedgekeurde lening aan Griekenland en een op 18 januari 1993 goedgekeurde lening aan Italië. I. B. l. b. Euratom-leningen In 1977 werd de Commissie gemachtigd leningen aan te gaan om bij te dragen in de financiering van kerncentrales. De leningen zijn bestemd voor de elektriciteitsproducenten en dragen de gebruikelijke bankgaranties. De begunstigden zijn vaak overheidsbedrijven of bedrijven met staatsgarantie. Het maximale bedrag aan leningen dat mag worden opgenomen is vastgesteld op 4 miljard ecu, waarvan 500 miljoen ecu werd toegestaan bij het besluit van 1977, 500 miljoen in 1980, 1 miljard in 1982, 1 miljard in 1985 en 1 miljard in 1990. Het totale bedrag van de opgenomen leningen beliep op 30 juni 1994 ongeveer 2. 900 miljoen ecu. Er kunnen derhalve nog voor 1. 100 miljoen ecu leningen worden opgenomen. Op 9 december 1992 heeft de Commissie voorgesteld het bedrag dat niet voor de Lid-Staten is gebruikt aan te wenden voor de financiering van de verbetering van het rendement en de veiligheid van het kernenergiepark van Midden- en Oost-Europa en het GOS. De Raad heeft op 21 maart 1994 een besluit in die zin aangenomen (zie deel II over de leningen die worden opgenomen om aan derde landen leningen te verstrekken). 26 LB. lx. Leningen ter bevordering van de investeringen in de Gemeenschap De Commissie is bij een besluit van de Raad van 16 oktober 1978 gemachtigd leningen op te nemen ter bevordering van de investeringen in de Gemeenschap (Nieuw Communautair Instrument, NCI). Het maximale bedrag dat aan leningen mag worden opgenomen, werd door het besluit van 16 oktober 1978 vastgesteld op 1 miljard ecu, maar bij een besluit van 15 maart 1982 werd het verhoogd met 1 miljard. Bij een besluit van 19 april 1983 werd het maximum verder opgetrokken met 3 miljard en bij een besluit van 9 maart 1987 met 750 miljoen. De opbrengst van deze leningen wordt gebruikt voor het verstrekken van leningen door de EIB, die namens de Gemeenschap optreedt, voor de financiering van investeringsprojecten die bijdragen tot de convergentie en toenemende integratie en beantwoorden aan de prioritaire doelstellingen van de Gemeenschap in de sectoren energie, industrie en infrastructuurwerken, waarbij onder meer rekening wordt gehouden met de regionale effecten van de projecten en de noodzaak de werkloosheid te bestrijden. Door een besluit van 26 april 1982 is ook de ondersteuning van het midden- en kleinbedrijf een prioritaire doelstelling geworden. De Gemeenschap werd voorts bij een besluit van 20 januari 1981 gemachtigd leningen op te nemen om een buitengewone bijstand van 1 miljard ecu te verstrekken voor de wederopbouw van de door de aardbeving van november 1980 in Italië getroffen gebieden. Een soortgelijk besluit voor een bedrag van 80 miljoen ecu werd op 14 december 1981 genomen ten behoeve van de gebieden die werden getroffen door de aardbevingen van februari/maart 1981 in Griekenland. In totaal kunnen dus leningen worden opgenomen voor 6. 830 miljoen ecu. Het risico is gespreid over een groot aantal kredietnemers van de Europese Investeringsbank. Bovendien zijn de meeste leningen globale leningen van de EIB aan financiële instellingen, die aansprakelijk zijn voor de aflossing ervan. Jaarlijks zendt de EIB aan de Commissie een lijst van de debiteuren die, volgens de inlichtingen waarover zij beschikt, in het komende jaar in gebreke zouden kunnen blijven. Tot dusver is deze lijst altijd blanco geweest. I. B. 2. Leningen die worden opgenomen om aan derde landen leningen te verstrekken I. B. 2. a. Euratom-leningen ten behoeve van bepaalde derde landen De Raad heeft op 21 maart 1994 besloten Besluit 77/270/Euratom te wijzigen en de Commissie te machtigen Euratom-leningen op te nemen om bij te dragen in de financiering van de verbetering van de veiligheid en het rendement van het kernenergiepark in bepaalde derde landen. Dank zij dit besluit kan een groot gedeelte van de beschikbare Euratom-leningscapaciteit (ongeveer 1. 100 miljoen ecu) worden gebruikt voor de financiering van projecten die: - hetzij betrekking hebben op kerncentrales of installaties van de brandstofcyclus die al in gebruik of in opbouw zijn; - 2 7- - hetzij de ontmanteling tot doel hebben van installaties die technisch of economisch niet meer kunnen worden gevaloriseerd. De volgende derde landen komen in aanmerking voor deze leningen. Republiek Bulgarije Republiek Hongarije Republiek Litouwen Roemenië Republiek Slovenië Tsjechische republiek Slowaakse republiek Russische Federatie Republiek Armenië Oekraïne Het principe van financiële bijstandsverlening op internationale schaal, met name met het oog op de sluiting van de kerncentrale van Tsjernobyl, is opgenomen in de conclusies van de Europese Raad van Korfoe van 24-25 juni 1994 en de Topconferentie van de G-7 te Napels van 7-8 juli 1994. I. B. 2. b. Door de Gemeenschap opgenomen leningen voor de toekenning van macrofinanciële bijstand aan de landen van Midden- en Oost-Europa (LMOE^ • Hongarije Hongarije I De Gemeenschap heeft Hongarije in 1990 een lening op middellange termijn voor een hoofdsom van maximaal 870 miljoen ecu met een looptijd van ten hoogste 5 jaar toegekend. De lening is bedoeld om de aanpassing van de Hongaarse economie te vergemakkelijken, zodat deze alle voordelen kan genieten van een op de marktbeginselen gebaseerde economie. Zij wordt Hongarije tranchegewijs toegekend. De eerste tranche, van 350 miljoen ecu, is op 20 april 1990 uitbetaald. Een tweede tranche, van 260 miljoen ecu, werd overgemaakt op 14 februari 1991. De derde tranche, van maximaal 260 miljoen ecu, zou in de loop van 1992 worden uitbetaald. Deze tranche is tot op heden niet uitbetaald omdat de toestand van de betalingsbalans van Hongarije gunstiger was dan verwacht. De uitbetaalde tranches moeten in één keer worden afgelost, vijf jaar na de overmaking, en de variabele rente is halfjaarlijks betaalbaar. De eerste tranche (350 miljoen ecu) is op 20 april 1995 afgelost. De tweede tranche (260 miljoen ecu) is op 20 april 1996 afgelost. Hongarije E Door de ineenstorting van de Raad voor wederzijdse economische bijstand (Comecon) en de Golfcrisis dreigden de eerste, bemoedigende resultaten van de hervormingen in gevaar te komen. Daarom werd in juni 1991 in het kader van een algemeen programma van financiële bijstand vanwege de Groep van 24 industrielanden (G-24) door de Raad besloten tot een aanvullende macrofinanciële bijstand van 180 miljoen ecu ten gunste van Hongarije. - 2 8- Een eerste tranche van 100 miljoen ecu werd overgemaakt op 14 augustus 1991. Zij is terugbetaalbaar in eenmaal, zeven jaar na de overmaking, en de variabele rente is halfjaarlijks betaalbaar. De tweede tranche, van 80 miljoen ecu, is uitbetaald op 15 januari 1993; zij is terugbetaalbaar in januari 1997 en de vaste rente is jaarlijks betaalbaar. • Tsjechische Republiek en Slowaakse Republiek - De Commissie werd in het kader van een algemene financiële bijstand van de Groep van 24 gemachtigd namens de Gemeenschap een lening in twee tranches op te nemen voor 375 miljoen ecu op maximaal zeven jaar. De opbrengst van deze lening moest tegen dezelfde voorwaarden worden geleend aan de Tsjechische en Slowaakse Federatieve Republiek. De eerste tranche, van 185 miljoen ecu, is uitbetaald op 14 augustus 1991. Zij is 7 jaar later aflosbaar in eenmaal; de variabele rente is halfjaarlijks betaalbaar. De tweede tranche, van 190 miljoen ecu, is op 2 maart 1992 uitbetaald; zij is 6 jaar later in eenmaal aflosbaar. - Wegens de splitsing in de Republiek Tsjechië en de Republiek Slowakije op 1 januari 1993 heeft de Commissie voorgesteld de lening te verdelen. Op grond van een besluit van de Raad van 24 januari 1994 heeft de Republiek Tsjechië twee derde, of 250 miljoen ecu, ontvangen, en de Republiek Slowakije een derde, of 125 miljoen ecu. - Slowaakse Republiek Op grond van Besluit 94/939/EG van de Raad van 22 december 1994 is de Commissie in het kader van een nieuwe financiële bijstand aan Slowakije gemachtigd namens de Gemeenschap een lening in twee tranches op te nemen voor 130 miljoen ecu op maximaal 7 jaar. De opbrengst van deze lening moet tegen dezelfde voorwaarden worden geleend aan Slowakije. Wegens de verbetering van de macro-economische situatie en vooral de betalingsbalans en de deviezenreserves van de Slowaakse Republiek, alsook de toegang van dit land tot de internationale particuliere kapitaalmarkten, heeft de Slowaakse overheid in april 1995 aangekondigd dat zij geen beroep meer zou doen op de door het IMF in de context van het bevestigingsakkoord toegekende bijstand om de betalingsbalans te ondersteunen. Daarom heeft de Commissie, nu de garantieovereenkomst van het IMF afloopt en de Slowaakse autoriteiten het niet eens kunnen worden over de economische beleidsmaatregelen die vergezeld zullen moeten gaan van de toepassing van de leningsfaciliteit van de EU, bij de Raad een voorstel ingediend waarin de conclusies van een en ander voor de Europese Gemeenschap worden getrokken en waarbij Besluit 94/93 9/EG van 22 december 1994 wordt geannuleerd. Dit besluit werd ingetrokken bij een besluit van de Raad van 25 juli 1996. - 2 9- • Bulgarije Bulgarije I De Commissie is in het kader van een algemene financiële bijstand van de Groep van 24 gemachtigd namens de Gemeenschap een lening op te nemen in twee tranches voor een bedrag van 290 miljoen ecu op maximaal 7 jaar. De opbrengst van deze lening moet tegen dezelfde voorwaarden aan Bulgarije worden geleend. De eerste tranche, van 150 miljoen ecu, is op 14 augustus. 1991 uitbetaald. Zij is 7 jaar later aflosbaar in eenmaal; de variabele rente is per halfjaar betaalbaar. De tweede tranche, van 140 miljoen ecu, is op 2 maart 1992 uitbetaald; zij is 5 jaar later in eenmaal aflosbaar, en de variabele rente is per halfjaar betaalbaar. Bulgarije II In het kader van een nieuwe steunverlening van de G-24 voor het tijdvak 1992-1993 is de Commissie gemachtigd namens de Gemeenschap een lening van 110 miljoen ecu op maximaal 7 jaar en in twee tranches op te nemen. De opbrengst van deze lening moet worden geleend aan Bulgarije. Wegens vertraging in het economisch hervormingsproces in Bulgarije is deze lening opgeschort. De eerste tranche, van 70 miljoen ecu, is ten slotte op 7 december 1994 uitbetaald. Zij is terugbetaalbaar in eenmaal op 7 december 2001 en de variabele rente is halfjaarlijks betaalbaar. • Roemenië Roemenië I De Commissie is in het kader van een algemene financiële bijstand van de G-24 gemachtigd namens de Gemeenschap een lening van 375 miljoen ecu op maximaal 7 jaar in twee tranches op te nemen. De opbrengst van deze lening moet tegen dezelfde voorwaarden worden geleend aan Roemenië. De eerste tranche, van 190 miljoen ecu op 7 jaar, is op 22 januari 1992 uitbetaald. Zij is terugbetaalbaar in eenmaal op 1 februari 1999 en de variabele rente is halfjaarlijks betaalbaar. De tweede tranche, van 185 miljoen ecu op 6 jaar, is in april 1992 uitbetaald. Zij is in eenmaal terugbetaalbaar op 18 maart 1998 en de variabele rente is halfjaarlijks betaalbaar. Roemenië II De Commissie is in het kader van een nieuwe bijstand van de G-24 gemachtigd namens de Gemeenschap een lening van 80 miljoen ecu op maximaal 7 jaar op te nemen. De opbrengst van deze lening moet tegen dezelfde voorwaarden aan Roemenië worden geleend. De lening is in eenmaal uitgekeerd op 26 februari 1993. Zij is in eenmaal terugbetaalbaar op 26 februari 2000 en de rente is halfjaarlijks betaalbaar. Roemenië HI - 3 0- De Commissie is in het kader van een nieuwe macrofinanciële bijstand van de G-24 bij een besluit van de Raad van 20 juni 1994 gemachtigd een lening van 125 miljoen ecu op maximaal zeven jaar op te nemen in twee tranches (90 en 35 miljoen ecu). De opbrengst van deze lening moet tegen dezelfde voorwaarden aan Roemenië worden geleend. De eerste tranche, van 55 miljoen ecu op 7 jaar, is op 20 november 1995 uitbetaald. Zij is terugbetaalbaar in eenmaal op 20 november 2002 en de variabele rente is halfjaarlijks betaalbaar. De tweede tranche is nog niet uitbetaald. I. B. 2. C. Door de Gemeenschap opgenomen leningen voor de toekenning van macrofinanciële bijstand aan de nieuwe onafhankelijke staten die zijn voortgekomen uit de voormalige Sovjet-Unie • Lening op middellange termijn van 1. 250 miljoen ecu In december 1991 heeft de Raad besloten de USSR en haar republieken een kredietfaciliteit voor een bedrag van maximaal 1. 250 miljoen ecu toe te kennen voor de financiering van de invoer van landbouwprodukten, voedingsmiddelen en geneesmiddelen uit de Gemeenschap en Oost-Europa. De kredieten hebben een looptijd van maximaal driejaar. Na de ineenstorting van de USSR is de lening begin 1992 verdeeld over de verschillende nieuwe onafhankelijke staten (NOS). Leningscontracten op basis van de oorspronkelijke verdeling De meeste leningscontracten zijn in 1992 ondertekend: - 10 juli: Armenië (32 miljoen ecu), Turkmenistan (45 miljoen ecu) en Moldavië (27 miljoen ecu). Het bedrag voor Kirgizstan is later op verzoek van de overheid teruggebracht tot 23,7 miljoen ecu; (38 miljoen ecu), Kirgizstan - 13 juli: Oekraïne (130 miljoen ecu); - 24 juli: Wit-Rusland (102 miljoen ecu), Tadzjikistan (55 miljoen ecu) en Georgië (70 miljoen ecu); - 9 september: Rusland (150 miljoen ecu); - 9 december: Rusland (349 miljoen ecu); - 15 december: Kazachstan (25 miljoen ecu). Leningscontracten op basis van de gewijzigde verdeling Enkele leningscontracten werden in 1993 ondertekend op basis van de wijziging van de oorspronkelijke verdeling van het totale leningsbedrag: - 5 mei 1993: nieuw contract met Armenië (20 miljoen ecu) en Georgië (10 miljoen ecu). Beide leningen waren aanvankelijk bestemd voor Kazachstan; - 3 1- - 6 december 1993: nieuw contract met Georgië (40 miljoen ecu). Deze lening werd gefinancierd door een vermindering van de lening aan Oezbekistan; - 14 september 1994: contract met Oezbekistan (59 miljoen ecu); - 12 oktober 1994: contract met Azerbeidzjan (68 miljoen ecu). Gebruik van de lening van 1. 250 miljoen ecu Leningen Armenië a Armenië b Azerbeidzjan Wit-Rusland Georgië a Georgië b Georgië c Kazachstan a Kazachstan b Kirgizstan Moldavië Rusland a Rusland b Tadzjikistan Turkmenistan Oekraïne Oezbekistan Totaal Oorspronkelijke verdeling (1992) Verdeling op 30. 6. 1996 Werkelijk 30. 6. 1996 gebruik op 38 68 102 70 55 32 27 150 349 55 45 130 129 38 20 68 100,5 70 10 40 25 0 23. 7 27 72,9 349 55 45 129,8 59 37. 9 19. 6 50,3 100. 5 69,4 9,8 34. 1 24,9 22,7 27 70,0 299,7 54. 5 44,9 129,8 58,8 1. 250 1. 132. 9 1. 053,9 Op de verslagdatum beliep het werkelijke gebruik van het krediet door de begunstigde landen 1. 053,9 miljoen ecu. Vervaldagen voor nog uitstaande aflossingen en rentebetalingen De vervaldagen van de uitstaande aflossingen en de rentebetalingen van deze operatie verschillen volgens de datum van ondertekening van de leningscontracten en de bedragen : - Georgië (40 miljoen): - rente: 15 januari 1997, - aflossing van hoofdsom: 15 januari 1997; - Azerbeidzjan en Oezbekistan: - rente: 28 maart en 28 september, - aflossing van de hoofdsom: 28 september 1997. Op de verslagdatum beliepen de wanbetalingen 243,81 miljoen ecu; het betrof aflossing en rentebetalingen van Georgië, Armenië, Turkmenistan en Tadzjikistan (zie deel 2, hoofdstuk IV "Toepassing van de garantie"). • Macrofinanciële bijstand aan Moldavië De Commissie is in het kader van de deelname van de Gemeenschap in de internationale bijstand aan Moldavië bij besluit van 13 juni 1994 gemachtigd namens de Gemeenschap een - 3 2- lening van 45 miljoen ecu op maximaal 10 jaar op te nemen in twee tranches. De opbrengst van deze lening moet tegen dezelfde voorwaarden aan Moldavië worden geleend. In december 1994 is de eerste tranche, van 25 miljoen ecu, aan Moldavië uitbetaald. De lening zal vanaf het zesde jaar worden afgelost in 5 gelijke annuïteiten. Zij moet op 7 december 2004 geheel zijn terugbetaald. De variabele rente is halfjaarlijks betaalbaar. De tweede tranche, van 20 miljoen ecu op 10 jaar, is op 8 augustus 1995 uitbetaald. De lening zal vanaf het zesde jaar worden afgelost in 5 gelijke annuïteiten en moet op 8 augustus 2005 geheel zijn terugbetaald. De variabele rente is halfjaarlijks betaalbaar. Macrofinanciële bijstand aan Oekraïne De Commissie is in het kader van een algemeen steunprogramma voor Oekraïne bij een besluit van de Raad van 22 december 1994 gemachtigd namens de Gemeenschap een lening van 85 miljoen ecu op maximaal 10 jaar op te nemen. De opbrengst van deze lening moet in één tranche aan Oekraïne worden geleend. De lening is in één tranche uitbetaald op 28 december 1995. Zij zal vanaf het zesde jaar worden afgelost in 5 gelijke annuïteiten en moet op 28 december 2005 geheel zijn terugbetaald. De variabele rente is halfjaarlijks betaalbaar. Oekraïne II In het kader van een algemeen programma ten behoeve van Oekraïne is de Commissie bij besluit van de Raad van 23 oktober 1995 gemachtigd een lening van 200 miljoen ecu op tien jaar op te nemen. De opbrengst van deze lening moet in twee tranches aan Oekraïne worden geleend. Op de verslagdatum was nog geen tranche uitbetaald. • Macrofinanciële bijstand aan Wit-Rusland In het kader van een algemeen steunprogramma ten behoeve van Wit-Rusland is de Commissie namens de Gemeenschap bij besluit van de Raad van 10 april 1995 gemachtigd leningen op te nemen voor 75 miljoen ecu en maximaal tien jaar ten einde Wit-Rusland leningen te verstrekken in twee tranches. Van de lening van 75 miljoen ecu is 55 miljoen uitbetaald. Omdat de economische situatie in dit land is verbeterd in vergelijking met de oorspronkelijke prognoses van het IMF, zal de resterende 20 miljoen ecu niet worden uitbetaald. De eerste tranche van 30 miljoen ecu is op 28 december 1995 uitbetaald. Zij zal vanaf het zesde jaar worden afgelost in 5 gelijke annuïteiten en moet op 28 december 2005 geheel zijn terugbetaald. De variabele rente is halfjaarlijks betaalbaar. - 3 3- IB. 2. d. Door de Gemeenschap opgenomen leningen voor de toekenning van macrofinanciële bijstand aan de Baltische Staten De Commissie is in het kader van een algemeen programma van financiële bijstand van de G-24 gemachtigd namens de Gemeenschap een lening van 220 miljoen ecu op maximaal 7 jaar op te nemen. De opbrengst van deze lening moet tegen vergelijkbare voorwaarden en in twee tranches aan de drie staten worden geleend volgens onderstaande verdeling: - 40 miljoen ecu voor Estland, - 80 miljoen ecu voor Letland, - 100 miljoen eçu voor Litouwen. De eerste tranche voor Estland (20 miljoen ecu) en voor Letland (40 miljoen ecu) werden overgemaakt op 31 maart 1993. De leningen zijn aflosbaar in eenmaal op 31 maart 2000 en de halfjaarlijkse, variabele rente is betaalbaar op 31 maart en 30 september. De eerste tranche van 50 miljoen ecu voor Litouwen werd overgemaakt op 27 juli 1993; zij is in eenmaal op 27 juli 2000 aflosbaar en de vaste rente is op 27 juli betaalbaar. De helft van de tweede tranche, 25 van de 50 miljoen ecu, is op 16 augustus 1995 uitbetaald. Zij is aflosbaar in eenmaal op 16 augustus 2002 en de halfjaarlijkse, variabele rente is betaalbaar op 16 februari en 16 augustus. I. B. 2. e. Door de Gemeenschap opgenomen leningen voor de toekenning van macrofinanciële bijstand aan de Middellandse-Zeelanden • Israël De Commissie is in juni 1991 uit hoofde van de financiële bijstand aan Israël en de bevolking van de bezette gebieden gemachtigd namens de Gemeenschap een lening in één tranche van 160 miljoen ecu op maximaal 7 jaar op te nemen. De opbrengst van de lening moet tegen dezelfde voorwaarden aan Israël worden geleend, terwijl bovendien uit de communautaire begroting een rentesubsidie van 27,5 miljoen ecu werd toegestaan. De operatie is uitgevoerd op 2 maart 1992. De opgenomen lening is in haar geheel aflosbaar op 15 december 1997. Op de verslagdatum beliep het uitstaande bedrag van de voor Israël opgenomen lening 160 miljoen ecu. • Algerije In september 1991 is de Commissie gemachtigd namens de Gemeenschap een lening van 400 miljoen ecu in twee tranches op maximaal 7 jaar op te nemen. De opbrengst van deze lening moet tegen dezelfde voorwaarden worden geleend aan Algerije. De eerste tranche, van 250 miljoen ecu, is uitgekeerd op 23 december 1991 in de vorm van een overbruggingskrediet, dat werd afgelost met de netto-opbrengst van de op 14 januari 1992 opgenomen lening op 6 jaar. - 3 4- De lening is terugbetaalbaar in eenmaal op 15 december 1997; de rente is jaarlijks betaalbaar op 15 december. De uitbetaling van de tweede tranche, van 150 miljoen ecu, is opgeschort wegens vertraging in het economisch hervormingsprogramma van Algerije; zij is pas in augustus 1994 verricht in het kader van de hervatting van het proces van structurele aanpassing van de Algerijnse economie. De lening is in haar geheel aflosbaar op 17 augustus 2001; de rente is jaarlijks betaalbaar op 17 augustus. In dit verband heeft de Raad in december 1994 besloten tot een nieuwe macrofinanciële bijstand aan Algerije. De Commissie is gemachtigd namens de Gemeenschap een lening van 200 miljoen ecu op maximaal 7 jaar op te nemen. De opbrengst van deze lening moet in twee tranches worden geleend aan Algerije. De eerste tranche van 100 miljoen ecu op 7 jaar is op 27 november 1995 uitbetaald. Zij is terugbetaalbaar in eenmaal op 27 november 2002; de variabele rente is halfjaarlijks betaalbaar. I. B. 3. Door de Gemeenschap aan derden verleende garanties I. B. 3. a. Verdeling van de leningen per geografisch gebied • Door de algemene begroting gegarandeerde leningen van de Europese Investeringsbank in Middellandse-Zeelanden Overeenkomstig het bepaalde in het besluit van de Raad van 8 maart 1977 garandeert de Gemeenschap de in het kader van de financiële verplichtingen van de Gemeenschap jegens de Middellandse-Zeelanden door de Europese Investeringsbank toe te kennen leningen. Dit besluit ligt ten grondslag aan een waarborgcontract, dat op 30 oktober 1978 (Brussel) en op 10 november 1978 (Luxemburg) tussen de Europese Economische Gemeenschap en de Europese Investeringsbank werd gesloten en waarbij een globale garantie werd ingevoerd ten belope van 75 % van alle kredieten in het kader van de leningsoperaties in de volgende landen: Portugal (financieel protocol, steun vóór de toetreding), Griekenland, Spanje (financiële samenwerking), Malta, Tunesië, Algerije, Marokko, Turkije, Cyprus, Egypte, Jordanië, Syrië, Israël, Joegoslavië en Libanon. Voorts geldt bij wijze van uitzondering een garantie van 100 % voor de leningen die in het kader van de spoedhulp aan Portugal worden toegekend op grond van het bepaalde in het besluit van de Raad van 7 oktober 1975. Voor elk nieuw financieel protocol wordt een nieuwe akte tot verlenging van het waarborgcontract opgesteld. Op de verslagdatum waren in totaal leningen toegekend voor 7. 862 miljoen ecu, waarvan 1. 500 miljoen in Spanje, Griekenland en Portugal, en 6. 362 miljoen in de derde landen van het Middellandse-Zeegebied. Het uitstaande bedrag van de tot 75 % gegarandeerde kredieten beliep 2. 066 miljoen ecu, waarvan 346 miljoen ecu in Spanje, Griekenland en Portugal, en 1. 720 miljoen ecu in de derde landen aan de Middellandse Zee. - 3 5- Voorts kunnen ook leningen van de EIB buiten de protocollen om worden verstrekt in het kader van Verordening (EEG) nr. 1763/92 van de Raad van 29 juni 1992 betreffende de financiële samenwerking met de mediterrane derde landen. In het kader van deze operatie mag de EIB tot 1. 800 miljoen ecu aan leningen verstrekken (garantie: 75 %). Op de verslagdatum waren kredieten geopend voor 1. 396,5 miljoen ecu, waarvan 261 miljoen is uitbetaald, hetgeen tot dusver het uitstaande bedrag is. Op 30. 06. 96 waren de machtigingen als volgt verdeeld (uitsluitend niet-Lid-Staten): __ Cyprus Egypte Israël Jordanië Libanon Malta Marokko Slovenië Syrië Tunesië Turkije Joegoslavië10 Totaal protocollen Horizontale financiële samenwerking Totaal Middellandse Zee (in miljoen ecu) Toegestane leningen - _. 142 802 215 198 222 85 517 150 323 418 90 7 60 4. 562 1. 800 6. 362 De leningen hebben over het algemeen een looptijd van 15 jaar met een aflossingsvrije periode van 3 à 4 jaar. • Door de Europese Investeringsbank in derde landen van Midden- en Oost-Europa verstrekte leningen Op verzoek van de Raad van 9 oktober 1989 besloot de Raad van Gouverneurs van de Europese Investeringsbank op 29 november 1989 de Bank te machtigen voor maximaal leningen uit eigen middelen toe te staan voor de financiering van 1 miljard ecu investeringsprojecten in Hongarije en Polen. Deze leningen zijn bestemd voor de financiering van investeringsprojecten die voldoen aan de criteria welke normaal door de Bank worden toegepast bij de toekenning van leningen uit haar eigen middelen. Het waarborgcontract tussen 10 Toen het tweede protocol met Joegoslavië werd opgezegd, kon nog 100 miljoen aan kredieten worden toegekend. - 3 6- de Gemeenschap en de EIB werd ondertekend op 24 april 1990 (Brussel) en 14 mei 1990 (Luxemburg); de garantie is toegestaan voor 100 % van de verstrekte leningen. De begrotingsautoriteit heeft deze garantie van 100% op 14 mei 1991 uitgebreid tot de leningen voor in totaal maximaal 700 miljoen ecu in Tsjechoslowakije, Bulgarije en Roemenië. De uitbreiding van het waarborgcontract werd ondertekend op 31 juli 1991. Op 23 oktober 1992 heeft de Commissie een voorstel voor een besluit van de Raad ingediend om deze garantie van de Gemeenschap ten belope van 100 % van de leningsoperaties uit te breiden tot de leningen van de EIB aan Estland, Letland en Litouwen, besluit dat door de Begrotingsautoriteit is goedgekeurd op 15 maart 1993. Het maximumbedrag van de leningen die de EIB in deze landen mag toekennen, is vastgesteld op 200 miljoen ecu voor een periode van driejaar. Op 18 december 1992 heeft de Commissie ook voorgesteld deze garantie van 100 % uit te breiden tot verliezen van de EIB op leningen in Albanië. De Begrotingsautoriteit heeft op 13 december 1993 de 100%-garantie van de Gemeenschap hernieuwd voor de leningen die in de loop van de volgende drie jaar door de EIB worden toegekend in de landen van Midden- en Oost-Europa, inclusief de Baltische Staten en Albanië, zulks tot maximaal 3 miljard ecu. Het waarborgcontract is ondertekend op 22 juli 1994 te Brussel en 12 augustus 1994 te Luxemburg. De leningen hebben meestal een lange looptijd (gemiddeld 15 jaar) en een aflossingsvrije periode van 3 à 4 jaar. Op de verslagdatum waren kredieten ten belope van 3. 646 miljoen ecu geopend in de landen van Midden- en Oost-Europa, maar was slechts 1. 055 miljoen ecu uitbetaald. • Door de Europese Investeringsbank in andere derde landen verstrekte leningen De Raad ECOFIN van 19 mei 1992 heeft zijn goedkeuring gehecht aan de richtsnoeren die de Commissie had voorgesteld met betrekking tot de uitbreiding van de activiteiten van de EIB buiten de Gemeenschap en heeft de EIB verzocht overeenkomstig haar statuut en gebruikelijke criteria leningen te verstrekken voor projecten van wederzijds belang in bepaalde landen waarmee de Gemeenschap samenwerkingsovereenkomsten heeft gesloten (landen in Latijns- Amerika en Azië). Voor een periode van drie jaar is een maximum van 250 miljoen ecu per jaar vastgesteld. Het zal na die periode worden herzien. Deze leningen worden voor 100 % door de begroting van de Gemeenschap gegarandeerd. De Commissie heeft op 3 juni 1992 een voorstel voor een besluit in die zin ingediend, dat op 15 februari 1993 formeel door de Raad werd goedgekeurd. Het waarborgcontract tussen de Gemeenschap en de EIB werd op 4 november 1993 (Brussel) en 17 november 1993 (Luxemburg) ondertekend. 37 Op de verslagdatum beliep het bedrag van de ondertekende contracten 647 miljoen ecu, maar was slechts 191 miljoen ecu uitbetaald. • Leningen van de Europese Investeringsbank aan Zuid-Afrika Op 1 juni 1995 heeft de Raad de door de Commissie voorgestelde richtsnoeren voor de uitbreiding van de activiteit van de EIB tot Zuid-Afrika aangenomen en de Bank verzocht overeenkomstig haar statuten en gebruikelijke criteria leningen te verstrekken voor projecten van wederzijds belang in dit land. Een algemeen maximum van 300 miljoen ecu is vastgesteld voor twee jaar, termijn die tot 2,5 jaar kan worden verlengd. Deze leningen worden voor 100 % gegarandeerd door de begroting van de Gemeenschap. De Commissie heeft op 5 december 1994 een voorstel voor een besluit in die zin ingediend, dat door de Raad op 1 juni 1995 formeel werd goedgekeurd. Het waarborgcontract tussen de Gemeenschap en de EIB is op 4 (Brussel) en 16 oktober 1995 (Luxemburg) ondertekend. Op de verslagdatum beliepen de goedgekeurde kredieten 101 miljoen ecu, maar was nog geen enkel bedrag uitbetaald. I-B. 3. D. Verwachte ondertekening en uitbetaling van de EIB-leningen De cijfers voor de berekening van de veronderstellingen aan de hand waarvan tabel 3 voor de leningen van de EIB aan derde landen uit haar eigen middelen is opgesteld, zijn afkomstig van de EIB. Verwachte ondertekeningen Middellandse Zee Op de verslagdatum moesten in het kader van de lopende en de oude mandaten nog leningscontracten worden ondertekend voor 1. 234,5 miljoen ecu min 227 miljoen ecu (saldo van het eerste en het tweede protocol met Joegoslavië, dat niet meer zal worden ondertekend), dus in totaal 1. 007,5 miljoen ecu. Ongeveer 460 miljoen hiervan zal vermoedelijk in de tweede helft van 1996 worden ondertekend en ongeveer 320 miljoen in 1997. Wat het derde en het vierde protocol met Syrië betreft (in totaal 225 miljoen ecu) is ervan uitgegaan dat de contracten voor de helft in 1996 en voor de andere helft in 1997 zullen worden ondertekend, maar deze veronderstelling is zeer onzeker. LMOE Op de verslagdatum moesten in het kader van de lopende en de oude mandaten nog leningscontracten worden ondertekend voor 1. 054 miljoen ecu min 52,8 miljoen ecu (het saldo van het eerste mandaat, dat niet meer zal worden ondertekend), of in totaal 1. 001,2 miljoen ecu. Dit is gepland voor de tweede helft van 1996. ALA 38- Op de verslagdatum moesten in het kader van het eerste mandaat nog contracten worden ondertekend voor 98 miljoen ecu. Verwacht wordt dat ongeveer 45 miljoen in de tweede helft van 1996 en de rest in 1997 zal worden ondertekend. Zuid-Afrika Op de verslagdatum moesten in het kader van het eerste mandaat nog contracten worden ondertekend voor 199 miljoen ecu. Ongeveer 120 miljoen zal wellicht in de tweede helft van 1996 worden ondertekend en de rest in 1997. Verwachte uitbetalingen Wat de uitbetaling van de nog te ondertekenen leningscontracten betreft is het volgende schema aangehouden: jaar van ondertekening 0 %, tweede jaar 10 %, derde tot vijfde jaar 25 % per jaar, zesde jaar 15 %. Op de verslagdatum moest nog 5. 252,4 miljoen ecu op de reeds ondertekende leningen worden uitbetaald, bedrag dat als volgt is verdeeld11 : MED : LMOE: ALA: 2. 104,5 miljoen ecu 2. 596,7 miljoen ecu 450,2 miljoen ecu Zuid-Afrika: 101,0 miljoen ecu I. C. Wijze van betaling van de begrotingsgarantie I. C. I. Opgenomen/verstrekte leningen De Commissie neemt op de kapitaalmarkt leningen op om leningen tegen dezelfde voorwaarden qua te kunnen verstrekken aan de Lid-Staten (betalingsbalansleningen), derde landen (financiële bijstand op middellange termijn) of ondernemingen (NCI, Euratom). looptijd en rente De aflossingen van de door de Gemeenschap opgenomen leningen worden betaald met de aflossingen van de door haar verstrekte leningen. Bij laattijdige betaling door een begunstigde van een verstrekte lening moet de Commissie de opgenomen lening op de vervaldag uit haar eigen middelen aflossen. De middelen die voor de betaling van de begrotingsgarantie nodig zijn ingeval een begunstigde van een door de Gemeenschap toegestane lening te laat betaalt, kunnen als volgt worden vrijgemaakt: II Op basis van de werkhypothese van uitbetaling in een periode van vier jaar naar rato van 2 5% per jaar en een gemiddelde looptijd van de leningen van 15 jaar met een aflossingsvrije periode van driejaar. - 3 9- a) door overeenkomstig artikel 12 van Verordening nr. 1552/89 van de Raad van 29 mei 1989 houdende toepassing van Besluit 88/376/EEG, Euratom betreffende het stelsel van eigen middelen van de Gemeenschappen voorlopig gebruik te maken van de kasmiddelen. Deze methode is ingevoerd om de Gemeenschap in staat te stellen opgenomen leningen tijdig af te lossen in geval van laattijdige betaling door de begunstigde van een verstrekte lening; b) als de betalingsachterstand drie maanden na de vervaldag niet is geregeld, maakt de Commissie gebruik van het Garantiefonds om haar kasmiddelen terug te kunnen betalen; c) door de overschrijvingsprocedure, om de begrotingslijn voor garanties te voorzien van de nodige kredieten voor de betaling van de geconstateerde wanbetaling, waarbij in de eerste plaats uit de reserve voor garanties wordt geput. Deze methode wordt gevolgd wanneer de middelen van het Garantiefonds ontoereikend zijn en moet vooraf door de begrotingsautoriteit worden goedgekeurd; d) door hergebruik van voorheen bij in gebreke gebleven debiteuren teruggevorderde bedragen, in wier plaats de Gemeenschap als garant uit haar begroting heeft betaald. Deze methode maakt betaling binnen korte termijnen mogelijk. I. C. 2. Garanties aan derden Bij garantieverstrekking aan derden staat de Gemeenschap borg voor de leningen die zijn verstrekt door een financiële instelling, zoals de Europese Investeringsbank. Wanneer de EIB vaststelt dat de begunstigde van een gegarandeerde lening niet op de vastgestelde vervaldag betaalt, vraagt zij de Gemeenschap, op grond van de waarborgcontracten, de door de in gebreke gebleven debiteur verschuldigde bedragen te betalen. Dit moet uiterlijk drie maanden na ontvangst van het verzoek van de EIB geschieden. De EIB beheert de verstrekte lening met alle zorgvuldigheid van de gebruiken in het bankwezen en moet de verschuldigde betalingen opeisen nadat het garantiebeding is toegepast. Sedert de inwerkingtreding van de Verordening tot instelling van een Garantiefonds voor externe maatregelen bepaalt de Overeenkomst tussen de Gemeenschap en de EIB over het beheer van het Fonds dat de Commissie, wanneer de EIB bij een wanbetaling een beroep doet op de garantie, de Bank toestaat binnen drie maanden de met de wanbetalingen overeenkomende bedragen van de rekening van het Garantiefonds op te nemen. Als het Fonds ontoereikend opgenomen/verstrekte leningen van toepassing. is, zijn de bepalingen betreffende de garanties op - 4 0- II. METHODOLOGISCHE OPMERKINGEN OVER DE ANALYSE VAN HET VERMOGEN VAN DE GEMEENSCHAP OM IN DE PERIODE 1996-1999 AAN DERDE LANDEN LENINGEN TE VERSTREKKEN VOLGENS HET MECHANISME VAN HET GARANTIEFONDS II. A. Reserve voor garanties op leningen aan en in derde landen (1) Het Interinstitutioneel Akkoord van 29 oktober 1993 over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure bepaalt, overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Edinburgh, dat in de algemene begroting van de Europese Gemeenschap een reserve voor garanties op leningen aan en in derde landen wordt opgenomen. Uit deze reserve wordt het Garantiefonds onderhouden en eventueel aan garantieverzoeken voldaan wanneer het Fonds ontoereikend is. De omvang van de reserve voor garanties is vastgesteld in de financiële vooruitzichten: 300 miljoen ecu tegen de prijzen van 1992. In 1996 bedraagt de reserve 326 miljoen ecu en in 1997 329 miljoen ecu. De wijze van opvoering, gebruik en financiering van de reserve voor garanties is vastgesteld bij de volgende bepalingen : • Beschikking van de Raad nr. 94/729/EG van 31 oktober 1994 betreffende de begrotingsdiscipline. • Verordening (EGKS, EG, Euratom) nr. 2730/94 van de Raad van 31 oktober 1994 tot wijziging van het Financieel Reglement van 21 december 1977 van toepassing op de algemene begroting der Europese Gemeenschappen. • Besluit nr. 94/728/EG, Euratom van de Raad van 31 oktober 1994 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Gemeenschappen. II. B. Berekening van de voorziening van het Garantiefonds (2) De grondslagen voor de voorziening van het Fonds worden berekend met toepassing van de geldende garantiepercentages, te weten 75 en 100 %: - op de garanties voor de leningen die door de Raad zijn toegestaan en de door de Commissie voorgestelde of voorbereide leningen, op basis van de verwachte bedragen van de leningen als opgenomen in de financiële memoranda (EIB-leningen, Euratom-leningen); - de door de Raad toegestane leningen (financiële bijstand) en de door de Commissie voorgestelde of voorbereide leningen. In de bijlage bij Verordening (EG, Euratom) nr. 2728/94 van de Raad van 31 oktober 1994 tot instelling van een Garantiefonds, waarin de praktische regels voor de overmakingen aan het Fonds worden gegeven, is bepaald dat voor de uit hoofde van een kaderregeling aangegane/verstrekte leningen van de Gemeenschap of garanties aan financiële instellingen die over vercheidene jaren lopen en een micro-economische en structurele bestemming hebben, de overmakingen aan het Fonds geschieden in jaarlijkse tranches, die worden berekend op basis van de in het financieel memorandum bij het voorstel van de Commissie vermelde jaarlijkse bedragen, die eventueel worden aangepast op grond van het besluit van de Raad. 41 Wat de andere opgenomen/verstrekte leningen van de Gemeenschap betreft, zoals de betalingsbalansleningen aan derde landen, worden de overmakingen aan het Fonds, ongeacht of de leningen in een of meer tranches worden uitbetaald, berekend op basis van het totale bedrag van de door de Raad goedgekeurde operatie. Voorts is in de bijlage bij de Verordening tot instelling van het Garantiefonds bepaald dat vanaf het tweedejaar (voor operaties die zich over verschillende jaren uitstrekken) de aan het Fonds over te maken bedragen worden gecorrigeerd voor het op 31 december van het jaar voordien geconstateerde verschil tussen de ramingen die als basis hebben gediend voor de vorige overmaking en de bedragen die zijn opgenomen uit hoofde van de in hetzelfde jaar ondertekende leningen. Het eventuele verschil wordt in het volgende jaar overgemaakt. De Commissie moet, wanneer zij een overmakingsprocedure inleidt, de stand van uitvoering van de operaties controleren waarvoor reeds overmakingen hebben plaatsgevonden en, ingeval de oorspronkelijk gestelde termijnen niet in acht zijn genomen, voorstellen daarmee rekening te houden bij de berekening van de eerste uitbetaling van reeds lopende operaties aan het begin van het volgende begrotingsjaar. In het eerste halfjaar 1996 heeft de begrotingsautoriteit zijn goedkeuring gehecht aan overschrijving nr. 5/96 waarmee, zoals aan het begin van ieder begrotingsjaar, correcties zijn aangebracht op de aan het Fonds overgemaakte bedragen en de overmakingen voor de jaarlijkse tranche die in de financiële memoranda is vermeld. U. C. Voorziening van het Fonds in geval van gedeeltelijke garantie Voor de EIB-leningen, waarop meestal een garantie van 75 % wordt toegepast, wordt het Fonds onderhouden op basis van 100 % van de jaarlijks verwachte leningscontracten en tot 75 % van het totale bedrag van de toegestane operaties. ILD. Voorziening van het Garantiefonds (3) Het Garantiefonds wordt van middelen voorzien door op de hierboven beschreven berekeningsgrondslag het betrokken voorzieningspercentage toe te passen, te weten 15 of 14%. Het voorzieningspercentage van 15 % wordt toegepast op de leningen die worden toegekend in de periode na een garantie-interventie van het Fonds en totdat de achterstallige bedragen in het Fonds zijn teruggestort. Artikel 5 van de Verordening tot instelling van het Garantiefonds luidt : "Indien de middelen van het Fonds, ten gevolge van het honoreren van garanties, naar aanleiding van het in gebreke blijven, minder bedragen dan 75 % van het streefbedrag, wordt het voorzieningspercentage voor nieuwe operaties op 15% gebracht, ofwel totdat het streefbedrag opnieuw is bereikt, ofwel, indien het streefbedrag nog niet was bereikt vóór het in gebreke blijven, totdat het bedrag van de garantie volledig is aangevuld. " Een voorzieningspercentage van 14 % wordt toegepast voor de overige leningen, te weten de lening van 115 miljoen ecu aan Syrië, de leningen voor in totaal 750 miljoen ecu aan de ALA, de leningen voor in totaal 3. 000 miljoen ecu aan de LMOE en de Euratom-leningen. De verordening tot instelling van een Garantiefonds bepaalt verder (artikelen 2 en 4) dat het Fonds - 4 2- middelen ontvangt uit de algemene begroting ten bedrage van 14 % van de hoofdsom van de operaties, totdat het Fonds het streefbedrag heeft bereikt. n. £. Ruimte in de reserve voor garanties (4) De ruimte in de reserve voor garanties is gelijk aan het verschil tussen de reserve (1) en de lijn voor de voorziening van het Garantiefonds (3). Ü. F. Residuele leningscapaciteit (5) De residuele leningscapaciteit is de tegenwaarde, uitgedrukt in verstrekte leningen, van de resterende marge in de reserve, rekening gehouden met de geldende garantiepercentages. 43 HL TABELLEN VAN DE LANDENRISICO-INDICATOREN -vv- Indicatoren van het landenrisico Land: Bulgarije Reële groei van het BBP (in %) Industriële produktie (%-mutatie) Werkloosheid (ultimo tijdvak) Inflatie Wisselkoers (leva per USD) (ultimo tijdvak) (ultimo tijdvak) 1993 1994 -1,5 -11,8 16,4 63,8 32,7 1,8 7,8 12,8 121,9 66,0 1995 Voorlopige gegevens 2,5 8,6 11,6 32,8 70,7 Begrotingssaldo van de totale overheid (in % van het BBP) -10,8 -5,8 -5,7 Betalingsbalans Goederen- en dienstenuitvoer (in miljard USD) Saldo lopende rekening. (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse directe investeringen (in miljoen USD) Officiële reserves, inclusief goud (ultimo tijdvak) in miljard USD in maanden invoer goederen en diensten 5,0 -12,8 40 1,0 2,0 5,3 -2,0 105 1,3 3,0 7,0 -0,4 82 1,5 2,8 Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld (in convertibele valuta, in miljard USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertibele munteenheden (in miljard USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuld/uitvoer van goederen en diensten (%) SchukJendienst/Urtvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betalingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljard USD) Schuldverlichtingsovereenkomsten en herschikkingen 12,5 10,3 9,4 0,8 0,2 0,6 76,3 134,3 11,4 0,0 Geen 1,6 1,1 0,5 120,5 266,5 33,0 onbekend Club van Londen (roll-overs, en in principe overeenstemming over schuld- en schulddienst- vermindering) 0,9 0,5 0,5 130,2 194,3 18,4 17,6 Club van Londen schuld- en schulddienst- vermindering (juli) Club van Parijs herschik- king (april) Indicatoren van EU-risico's EU-risico/Totaal EU-risico (%) (1) EU-risico/8uitenlandse schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) IMF-overeenkomsten Type/nr (Datum/ - ) Op schema/niet op schema ( - / Datum) Indicatoren van de kredietwaardigheid volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Moody's (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (ultimo tijdval< Euromoney Positie op de ranglijst (2) (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (2) (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling (3) 5,6 2,8 7,1 6,8 4,6 8,9 7,3 5,7 7,7 SBO+STF (3/94-3/95) SBO opge schort in Sept 94 Geen rating Geen rating Mrt Sep 122 125 (169) (170) Mrt Sep 91 89 (127) (133) 18. 9 19. 5 Geen rating Geen rating Mrt Sep 88 98 (167) (167) Mrt Sep 91 95 (135) (135) 19. 8 20. 8 Geen rating Geen rating Mrt Sep 90 90 (187) (181) Mrt Sep 93 94 (135) (135) 21. 9 22. 2 (1 ) De noemer omvat EIB-leningen en financiële bijstand van de EG (uitstaande uitkeringen) aan MOEL, NOS en MID. (2) Hoe hoger het rangnummer, des te lager de kredietwaardigheid van het land. (3) Landen worden beoordeeld op een schaal van 0 tot 100, waarbij 100 staat voor de geringste kans op wanprestatie. Een bepaald land kan zijn beoordeling zien verbeteren en tegelijkertijd zijn plaats op de ranglijst zien dalen, als de gemiddelde globale beoordeling voor alle beoordeelde landen verbetert. -HS- Indicatoren van het landenrisico Land: Tsjechië Reële groei van het BBP (in %) Industriële produktie (%-mutatie) Werkloosheid (% van de beroepsbevolking) (ultimo tijdvak) Inflatie Wisselkoers (CZK per USD) (Dec/Dec) (ultimo tijdvak) 1993 1994 -0,9 -5,3 3. 5 18,2 29,9 2,6 2,1 3,2 10,2 28,2 1995 Meest recente gegevens of ramingen (R) 4,8 9,2 2,9 7,9 26,3 (Nov) (Okt) Begrotingssaido van de totale overheid (in % van het BBP) 0,8 -0,3 -0,8 (R) Betalingsbalans Uitvoer van goederen en diensten (in miljoen USD) Saldo lopende rekening (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse directe investeringen (in miljoen USD) Officiële buitenlandse valutareserves (ultimo tijdvak) in miljard USD in maanden invoer van goederen en diensten Buitenlandse schuld (ultimo tijdvak) Buitenlandse schuld (7n convertibele munteenheden, in mSjard USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertibele munteenheden (in miljard USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuld/uitvoer van goederen en diensten (%) Schuldendienst/uitvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betalingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljoen USD) Schuldveriichtingsovereenkomsten en herschikkingen Indicatoren van EU-risico's EU-risico/Totaal EU-risico (%) (1) EU-risico/Buitenlandse schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) IMF-overeenkomsten Type/nr. (Datum/-) Op schema/niet op schema ( - / Datum) Indicatoren van de kredietwaardigheid volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Moody's (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (uit. tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (2) (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (2) (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling (3) 13077 0,4 538 3,9 2,8 8,5 1,4 0,9 0,5 27,3 65,0 7,0 Geen Geen 14295 -0,1 762 6,2 4,2 10,7 2,5 2,0 0,5 29,7 74,8 12,6 Geen Geen (R) 17054 -4,2 2547 14,0 7,9 16,5 (R) 2,6 1,5 1,1 35,8 96,7 15,2 Geen Geen (R) 4,6 3,4 2,2 5,2 3,4 2,5 5,8 2,6 2,5 SBO (3/93-3/94) Óp schema SBO (3/93-3/94) Op schema Alle schulden aan IMF vervroegd afgelost Baa3 BBB Mrt Sept 48 43 (169) (170) Mrt Sept 42 40 (127) (133) 44. 6 46. 6 Baa2 (Jun) BBB+ (Jul) Mrt Sept 40 39 (167) (167) Mrt Sept 40 39 (135) (135) 49. 7 52. 8 Baal (Sep) A (Nov) Mrt Sept 35 41 (187) (181) Mrt Sept 33 30 (135) (135) 55. 8 58. 4 (1 ) De noemer omvat EIB-leningen en financiële bijstand van de EG (uitstaande uitkeringen) aan MOEL, NOS en MID. (2) • Hoe hoger het rangnummer, des te lager de kredietwaardigheid van het land. (3) Landen worden beoordeeld op een schaal van 0 tot 100, waarbij 100 staat voor de geringste kans op wanprestatie. Een bepaald land kan zijn beoordeling zien verbeteren en tegelijkertijd zijn plaats op de ranglijst zien dalen, als de gemiddelde globale beoordeling -1)6- Indicatoren van het landenrisico Land: Estland 1993 1994 -8,4 -30,0 3,9 35,7 13,2 -0,1 3,5 4,5 41. 6 13. 0 1995 Meest recente gegevens of ramingen (R) • (R) 3,2 1. 4 4,1 28,8 11. 5 1,6 -0,7 2,9 1. 3 -0,4 -0,8 Reéle groei van het BBP (in %) Industriële produktie (%-mutatie) Werkloosheid (ultimo tijdvak) Inflatie Wisselkoers (Kronen per USD) (ultimo tijdvak) (ultimo tijdvak) Begrotingssaldo van de totale overheid (in % van het BBP) Vorderingensaldo (1) Begrotingssaldo (1) Betalingsbalans Goederenuitvoer (in miljoen USD) Saldo lopende rekening (in % van het BBP) (exd. officiële overdrachten) Netto-instroom van buitenlandse directe investeringen (in miljoen USD) Officiële buitenlandse valutareserves (ultimo tijdvak) in miljoen USD in maanden goedereninvoer 812 -4,9 154 388 4,9 1329 -12,3 212 447 3,2 1861 -8. 2 202 583 2,7 Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld (incl. aan IMF) (in convertibele valuta, in miljoen USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertibele munteenheden (in miljoen USD) hoofdsom rente + kosten aan IMF Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuld/goederenuitvoer (%) Schuldendienst/goederenuitvoer (%) Achterstallige betalingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljoen USD) Schuldverlichtingsovereenkomsten en herschikkingen Indicatoren van EU-risico's EU-risico/Totaal EU-risico (%) (2) EU-risico/Buitenlandse schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) IMF-overeenkomsten Type/nr. (Datum / - ) Op schema/niet op schema ( - / Datum) Indicatoren van de kredietwaardigheid volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Moody's (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (ultimo tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (4) (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (4) (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling (5) 140,5 170,3 246,8 16,2 13,5 2,7 8,4 17,3 2,0 Geen 8,1 3,0 5,1 7,5 12,8 0,6 Geen 12,8 3,5 9. 3 7,1 13,3 0,7 Geen Geen Geen Geen 0,4 16,7 2,9 0,4 15,7 2,0 0,5 16,5 2,2 SBO/STF (10/93-3/95) Op schema SBO/STF (10/93-3/95) Op schema SBO (4/95-6/96) (3) Op schema Geen rating Geen rating Mrt Sept 126 122 (169) (170) Mrt Sept 81 84 (127) (133) 21. 4 20. 9 Geen rating Geen rating Mrt Sept 105 102 (167)(167) Mrt Sept 88 86 (135) (135) 20. 7 23. 6 Geen rating Geen rating Mrt Sept 66 76 (187) (181) Mrt Sept 79 79 (135) (135) 25. 4 26. 3 (1) (2) (3) (4) (5) In het vorderingensaldo wordt geen rekening gehouden met netto-kredietverlening door de overheid, in het begrotingssaldo wel. De noemer omvat EIB-leningen en financiële bijstand van de EG (uitstaande uitkeringen) aan MOEL, NOS en MID. The SBO (7/96-7/97) eveneens op schema. Hoe hoger het rangnummer, des te lager de kredietwaardigheid van het land. Landen worden beoordeeld op een schaal van 0 tot 100, waarbij 100 staat voor de geringste kans op wanprestatie. Een bepaald land • kan zijn beoordeling zien verbeteren en tegelijkertijd zijn plaats op de ranglijst zien dalen, als de gemiddelde globale beoordeling voor alle beoordeelde landen verbetert. -Ig- Indicatoren van het landenrisico Land: Hongarije 1993 1994 1995 Meest recente gegevens -0,8 4,0 12,1 21,1 100,7 2,9 9,0 10,9 21,2 111. 0 1,5 6,0 10,4 28,5 139,5 Reële groei van het BBP (in %) Industriële produktie (%-mutatie) Werkloosheid (% van de beroepsbevolking) (ultimo tijdvak) Inflatie Wisselkoers (forint per USD) (Dec/Dec) (ultimo tijdvak) Geconsolideerd begrotingssaldo van de overheid (in % van het BBP) (GFS-definitle) -7,6 -6,3 -3,8 Betalingsbalans Uitvoer van goederen en diensten (in miljoen USD) Saldo lopende rekening (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse directe investeringen (in miljoen USD) Officiële reserves (ultimotijdvak) in miljard USD in maanden goedereninvoer 10371 -9,6 2328 6,7 7. 1 10219 -9,5 1100 6,8 7,2 14667 -5,6 4410 12,0 9,5 Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld fin convertibele munteenheden, in miljard USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertibele munteenheden (in miljard USD) hoofdsom (1) rente Buitenlandse schuld/BBP(%) Buitenlandse schuld/uitvoer van goederen en diensten (%) Schuktendienst/uitvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betalingen (zowel rentebetalingen ais aflossingen, in miljoen USD) Schuldvertichtingsovereenkomsten en herschikkingen 24,6 28,5 31,7 4,9 3,3 1,6 63,8 237,2 47,4 Geen Geen 6,2 4,2 2,0 68,9 278,9 60,8 Geen Geen 7,7 5,3 2,4 70,8 189,2 52,5 Geen Geen Indicatoren van EU-risico's EU-risico/Totaal EU-risico (%)(2) EU-risico/Externe schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) IMF-overeenkomsten Type/nr. (Datum/-) Op schema/niet op schema ( - / Datum) indicatoren van de kredietwaardigheid volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Moody's (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (uit. tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (3) (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (3) (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling (4) 16,9 4,3 10,3 16,5 4,0 11,3 13,0 3,1 6,6 SBO (9/93-12/94) Op schema SBO Eerste beoordeling niet afgerond Ba1 BB+ Mrt Sept 47 46 (169) (170) Mrt Sept 43 43 (127) (133) 44. 3 44. 8 Ba1 BB+ Mrt Sept 44 46 (167) (167) Mrt Sept 43 44 (135) (135) 46. 1 46. 2 Ba1 BB+ Mrt Sept 50 44 (187) (181) Mrt Sept 45 48 (135) (135) 46. 4 45. 0 Inclusief vervroegde terugbetalingen (1 ) (2) De noemer omvat EIB-leningen en financiële bijstand van de EG (uitstaande uitkeringen) aan MOEL, NOS en MID. (3) Hoe hoger het rangnummer, des te lager de kredietwaardigheid van het land. (4) Landen worden beoordeeld op een schaal van 0 tot 100, waarbij 100 staat voor de geringste kans op wanprestatie. Een bepaald land kan zijn beoordeling zien verbeteren en tegelijkertijd zijn plaats op de ranglijst zien dalen, als de gemiddelde globale beoordeling voor alle beoordeelde landen verbetert. 1 -tj2' Indicatoren van het landenrisico Land: Letland Reële groei van het BBP (in %) Industrials produkbe (%-mutatie) Werkloosheid (ultimo tijdvak) Inflatie Wisselkoers (Lats per USD) (ultimo tijdvak) (ultimo tijdvak) Begrotingssaldo van de totale overheid (in % van het BBP) Vorderingensaldo (1) Begrotingssaldo (1) Betalingsbalans 1993 1994 -16,0 -32,6 5,3 34,8 0,60 2,0 -2,2 6,5 26,0 0,55 1995 Meest recente gegevens of ramingen (R) (R) -1. 6 -6,3 6,1 23,0 0. 54 1. 0 0,6 -1. 7 -4,0 -2,7 -3,3 Uitvoer (in miljoen USD) Saldo lopende rekening, exclusief officiële overdrachten (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse directe investeringen (in miljoen USD) Officiële buitenlandse valutareserves (ultimo tijdvak) in miljoen USD in maanden invoer van goederen en diensten 998 4,8 51 510 4,4 997 -3,4 155 545 4,5 1306 -4,3 165 527 3,2 Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld (in convertibele munteenheden, in miljoen USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertibele munteenheden (in miljoen USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuld/goederenuttvoer (%) Schuldendienst/goederenuitvoer (%) Achterstallige betalingen (zowel rentebetalingen als aflosingen, in miljoen USD) Schuldvedichtingsovereenkomsten en herschikkingen 225 359 423 20,0 onbekend onbekend 10,0 22,5 2,0 Geen Geen 50,0 onbekend onbekend 10,0 38,0 5,0 Geen Geen 39,0 onbekend onbekend 9. 0 32,4 3,0 Geen Geen Indicatoren van EU-risico's EU-risico/Totaal EU-risico (%) (2) EU-risico/Buitenlandse schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) IMF-overeenkomsten Type/nr. (Datum / - ) Op schema/niet op schema ( - / Datum) Indicatoren van de kredietwaardigheid volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Moody's (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (uit. tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (4) (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (4) (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling (5) 0,7 20,8 4,7 0,7 13,3 4,8 0,7 12,3 4,0 SBO/STF (12/93-3/95) Op schema SBO/STF (12/93-3/95) Op schema SBO (4/95-4/96) Niet op schema (3) Geen rating Geen rating Mit Sept 133 132 (169) (170) Mrt Sept 89 87 (127) (133) 19. 5 20. 0 Geen rating Geen rating Mrt Sept 104 125 (167) (167) Mrt Sept 94 92 (135) (135) 19. 6 21. 3 Geen rating Geen rating Mrt Sept 106 116 (187) (181) Mrt Sept 91 89 (135) (135) 22. 6 23. 4 In het vorderingensaldo wordt geen rekening gehouden met netto-kredietverlening door de overheid, in het begrotingssaldo wel. (1 ) (2) De noemer omvat EIB-leningen en financiële bijstand van de EG (uitstaande uitkeringen) aan MOEL, NOS en MID. (3) The new SBO (5/96 - 8/97) is op schema. (4) Hoe hoger het rangnummer, des te lager de kredietwaardigheid van het land. (5) Landen worden beoordeeld op een schaal van 0 tot 100, waarbij 100 staat voor de geringste kans op wanprestatie. Een bepaald land • kan zijn beoordeling zien verbeteren en tegelijkertijd zijn plaats op de ranglijst zien dalen, als de gemiddelde globale beoordeling voor alle beoordeelde landen verbetert. -m- Indicatoren van het landenrisico Land: Litouwen 1993 1994 1995 Meest recente gegevens Reële groei van het BBP (in %) Industriële produktie (%-mutatie) Werkloosheid (ultimo tijdvak) Inflatie Wisselkoers (Litas per USD) (ultimo tijdvak) (ultimo tijdvak) Begrotingssaldo van de totale overheid (in % van het BBP) Vorderingensaldo (1) Begrotingssaldo (1) Betalingsbalans -24,2 -29,8 4,4 188,7 3,6 1,0 -6,7 3,8 45,1 4,3 0,9 -3,1 -1,5 -4,2 Uitvoer (in miljoen USD) Saldo lopende rekening (in % van het BBP) (exclusief officiële overdrachten) Netto-instroom van buitenlandse directe investeringen (in miljoen USD) Officiële buitenlandse valutareserves (ultimo tijdvak, bruto buitenlands actief) in miljoen USD in maanden invoer van goederen en diensten 1709 -8,4 23 412 2,5 1930 -4. 2 60 587 3,1 2,8 0,8 7,3 35,7 4,5 -1. 8 -3. 3 2210 -3,3 55 819 3,9 Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld (in convertibele munteenheden, in miljoen USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertibele munteenheden (in miljoen USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuld/uitvoer van goederen en diensten (%) Schuldendienst/uitvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betalingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljoen USD) Schuldveriichtingsovereenkomsten en herschikkingen 281 448 757 12 onbekend onbekend 9,8 16,4 0,7 Geen Geen 19 onbekend onbekend 7,5 23,2 1. 0 Geen Geen 69 onbekend onbekend 9,8 34,3 3,1 Geen Geen Indicatoren van EU-risico's EU-risico/Totaal EU-risico(%)(2) EU-risico/Buitenlandse schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) IMF-overeenkomsten Type/nr. (Datum / - ) Op schema/niet op schema ( - / Datum) Indicatoren van de kredietwaardigheid volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Moody's (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (uit. tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst(3) (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (3) (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling (4) 0,9 20,8 3,4 0. 9 13,3 3,1 0. 9 9. 6 3. 3 SBO/STF (10/93-3/94) Op schema STF (10/93-3/94) EFF (10/94-11/97) Op schema EFF (10/94-10/97) Op schema Geen rating Geen rating Mit Sept 134 130 (169) (170) Mrt Sept 91 93 (127) (133) 18. 9 19. 0 Geen rating Geen rating Mrt Sept 110 121 (167) (167) Mrt Sept 97 96 (135) (135) 18. 4 20. 0 Geen rating Geen rating Mrt Sept 108 118 (187) (181) Mrt Sept 95 90 (135) (135) 21. 7 22. 9 (1) (2) (3) (4) ' In het vorderingensaldo wordt geen rekening gehouden met netto-kredietverlening door de overheid, in het begrotingssaldo wel. De noemer omvat EIB-leningen en financiële bijstand van de EG (uitstaande uitkeringen) aan MOEL, NOS en MID. Hoe hoger het rangnummer, des te lager de kredietwaardigheid van het land. Landen worden beoordeeld op een schaal van 0 tot 100, waarbij 100 staat voor de geringste kans op wanprestatie. Een bepaald land kan zijn beoordeling zien verbeteren en tegelijkertijd zijn plaats op de ranglijst zien dalen, als de gemiddelde globale beoordeling voor alle beoordeelde landen verbetert. -5o- Indicatoren van het landenrisico Land: Roemenie 1993 1994 # 1995 Meest recente gegevens of ramingen (R) Reële groei van het BBP (in %) Industriële produktie (%-mutatie) Werkloosheid (ultimo tijdvak) Inflatie Wisselkoers ( lei per USD) (Dec/Dec) (ultimo tijdvak) 1,5 8,2 10,2 295,5 1276 3,9 7,2 10,9 61,7 1767 6,9 5,2 8,9 27,8 2578 Begrotingssaldo van de totale overheid (in % van het BBP) -0,1 -1,0 -2,5 Betalingsbalans Uitvoer van goederen en diensten (in miljard USD) Saldo lopende rekening (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse directe investeringen (in miljoen USD) Officiële buitenlandse valutareserves (ultimo tijdvak) in miljoen USD in maanden invoer van goederen en diensten 4,9 -4,6 87 970 1,6 6,1 -1,4 341 1596 2,2 7,5 -3,6 417 1110 1. 4 Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld (in convertibele munteenheden, in miljard USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertibele munteenheden (in miljoen USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuld/uitvoer van goederen en diensten (%) Schuldendienst/uitvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betalingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljoen USD) Schutóverlichtingsovereenkomsten en herschikkingen 4,3 5,5 6,6 (R) 323 146 177 16,1 87,7 6,6 Geen Geen 589 313 276 18,3 90,1 9,6 Geen Geen (R) (R) (R). (R) (R) (R) 1038 462 576 18. 7 88,0 13. 8 Geen Geen llndicatoren van EU-risico's EU-risicc/Totaal EU-risico (%) (1) EU-risico/Buitenlandse schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) IMF-overeenkomsten Type/nr (Datum / - ) Op schema/niet op schema ( - / Datum) Indicatoren van de kredietwaardigheid volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Moody's (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (uit. tijdvak) Euromoney Posiitie op de lijst (2) (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de lijst (2) (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling (3) 8,7 12,8 11,2 8,4 10,7 9,7 10,2 11,5 10,1 Geen SBO/STF (5/94-12/95) Op schema SBO verlengd tot en met 1997 en verhoogd Op schema (Niet op schema in 1996) Geen rating Geen rating Mrt Sept 66 75 (169) (170) Mrt Sept 73 75 (127) (133) 24. 2 24. 4 Geen rating Geen rating Mrt Sept 74 77 (167) (167) Mrt Sept 76 74 (135) (135) 25. 4 26. 2 Geen rating Geen rating Mrt Sept 68 64 (187) (181) Mrt Sept 73 71 (135) (135) 28. 1 29. 7 (1 ) De noemer omvat EIB-leningen en financiële bijstand van de EG (uitstaande uitkeringen) aan MOEL, NOS en MID. (2) Hoe hoger het rangnummer, des te lager de kredietwaardigheid van het land. (3). Landen worden beoordeeld op een schaal van 0 tot 100, waarbij 100 staat voor de geringste kans op wanprestatie. Een bepaald land kan zijn beoordeling zien verbeteren en tegelijkertijd zijn plaats op de ranglijst zien dalen, als de gemiddelde globale beoordeling voor aile beoordeelde landen verbetert. -SA' Indicatoren van het landenrisico Land: Slowakije Reële groei van het BBP (in %) 1 Industriële produktie (%-mutatie) Werkloosheid (% van de beroepsbevolking) (ultimo tijdvak) Inflatie Wisselkoers (SKK per USD) (Dec/Dec) (ultimo tijdvak) 1993 1994 1995 Meest recente gegevens of ramingen (R) -4,1 -8,6 14,4 25,1 33,2 4,8 7,0 14,6 11. 7 31,3 7,4 9,6 13,1 7,2 29,6 Begrotingssaldo van de totale overheid (in % van het BBP) -7,6 -2,7 0,4 Betalingsbalans Uitvoer van goederen en diensten (in miljoen USD) Saldo lopende rekening (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse directe investeringen (in miljoen USD) Officiële buitenlandse valutareserves (ultimo tijdvak) in miljoen USD in maanden invoer van goederen en diensten 7568 -5,4 134 416 0,6 8983 6,0 184 1691 2,3 10921 3,6 157 3400 4,1 Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld Cm convertibele munteenheden, in miljard USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertibele munteenheden (in miljoen USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuld/uitvoer van goederen en diensten (%) Schuktendienst/uitvoervan goederen en diensten (%) Achterstallige betalingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljoen USD) Schuldverlichtingsovereenkomsten en herschikkingen 3,4 3,9 5,8 674 490 184 30,8 44,5 8,9 Geen Geep 791 onbekend onbekend 31,1 43,4 8,8 Geen Geen (R) (R) 1045 onbekend onbekend 39,9 53,1 9,5 Geen Geen indicatoren van EU-risico's EU-risico/Totaal EU-risico (%) (1) EU-risico/Buitenlandse schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) IMF-overeenkomsten Type/nr (Datum / - ) Op schema/niet op schema ( - / Datum) Indicatoren van de kredietwaardigheid volgens de markt Unge-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Moody's (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (ult. tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (2) (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (2) (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling (3) 2,4 4,5 2,0 2,9 5,3 2,3 4,1 5,2 2,8 STF (7/93 - 7/94) Op schema STF (7/93 -7/94) SBO (7/94-3/96) SBO (7/94-3/96) (4) (Mei) (Apr) Geen rating Geen rating Mrt Sept 56 63 (169) (170) Mrt Sept 57 57 (127) (133) 31 30. 6 Baa3 (Mei) BB- (Feb) Mrt Sept 64 66 (167) (167) Mrt Sept 59 59 (135) (135) 31. 6 33. 1 Baa3 BB+ Mrt Sept 53 51 (187) (181) Mrt Sept 61 59 (135) (135) 33. 2 35. 7 De noemer omvat EIB-leningen en financiële bijstand van de EG (uitstaande uitkeringen) aan MOEL, NOS en MID. Hoe hoger het rangnummer, des te lager de kredietwaardigheid van het land. Landen worden beoordeeld op een schaal van 0 tot 100, waarbij 100 staat voor de geringste kans op wanprestatie. Een bepaald land kan zijn beoordeling zien verbeteren en tegelijkertijd zijn plaats op de ranglijst zien dalen, als de gemiddelde globale beoordeling voor alle beoordeelde landen verbetert. De tussentijdse beoordeling van het programma, die voor februari1995 was gepland, werd niet afgerond. (1) (2) (3) (4) - 5 2- Indicatoren van het landenrisico Land: Wit-Rusland 1993 1994 1995 Reële groei van het BBP (in %) Industriële produktie (%-mutatie) Werkloosheid (ultimo tijdvak) Inflatie Wisselkoers ( Rbs per USD) t (Dec/Dec) (gemiddeld) -10,6 -10,9 1,4 1994 269 -12,2 -19,3 2,1 1957 3651 Begrotingssaldo van de totale overheid (in % van het BBP) -1,8 -2,6 Betalingsbalans Uitvoer van goederen en diensten (in miljoen USD) Saldo lopende rekening (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse directe investeringen (in miljoen USD) Officiële buitenlandse valutareserves (ultimo tijdvak) in miljoen USD in maanden invoer 2941 -8,7 18 91,0 0,3 2641 -12,4 10 101,0 0,3 -10,2 -11,5 2,7 244 11532 -1,9 4621 -2,5 7 377,0 0,7 Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld (in convertibele munteenheden, in miljoen USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertibele munteenheden (in miljoen USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuld/uitvoer van goederen en diensten (%) Schuldendienst/uitvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betalingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljoen USD) Schuldherschikking 964,0 1251,0 14,7 onbekend onbekend 25,0 32,8 0,5 onbekend 123,0 onbekend onbekend 25,9 47,4 4,3 493 1513,0 178,0 onbekend onbekend 14,7 32,7 3,4 460. : met Rusland over achterstallige betalingen voor gas overeenkomst inzake annulering betalings achterstanden voor Russisch gas 02/96 - 08/96 Indicatoren van EU-risico's EU-risico/Totaal EU-risico (%) (1) EU-risico/Buitenlandse schuld(%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) 1,9 12,2 4,0 0,9 4,8 2,3 0,5 2,6 0,8 IMF-overeenkomsten Type/nr (Datum / - ) Op schema/niet op schema ( - / Datum) Indicatoren van de kredietwaardigheid volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Moody's (ult. tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (ultimo tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (2) (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (2) (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling (3) STF (08. 93 - 8. 94) Niet op schema Zie voetnoot (4) STF (01. 95) Zie voetnoot (4) SBO (12. 95-11. 96) Niet op schema (5) Geen rating Geen rating Geen rating Geen rating Mrt Sept 148 139 (169) (170) Mrt Sept 100 (127) (133) Mrt Sept 145 138 (167)(167) Mrt Sept 109 109 (135) (135) 15. 5 15. 7 Geen rating Geen rating Mrt Sept 135 134 (187) (181) Mrt Sept 112 112 (135) (135) 15. 2 15. 5 (1) (2) (3) (4) (5) Uitsluitend EIB- BB- en 1250-leningen (uitstaande uitkeringen) Hoe hoger het rangnummer, des te lager de kredietwaardigheid van het land. Landen worden beoordeeld op een schaal van 0 tot 100, waarbij 100 staat voor de geringste kans op wanprestatie. Een bepaald land kan zijn beoordeling zien verbeteren en tegelijkertijd zijn plaats op de ranglijst zien dalen, als de gemiddelde globale beoordeling voor alle beoordeelde landen verbetert. Het in 1993 met het IMF overeengekomen programma voor een STF ontspoorde begin 1994. Het IMF stond echter positief tegenover het najaar 1994 door de regering goedgekeurde programma, dat eind januari 1995 ondersteuning kreeg in de vorm van de tweede STFtranch De eerste kwartaalbeoordeling van het programma, die aanvankelijk voor december 1995 was gepland, werd tot dusverre nog niet afgeron -53 Indicatoren van het landenrisico Land: Moldavië 1993 1994 -1,2 -7,2 onbekend 837 3,64 -31,2 -30,0 1,0 116 4,27 1995 Voorlopige gegevens -3,0 -10,0 2,0 24 4,50 Reële groei van het BBP (in %) Industriële produktie (%-mutatie) Werkloosheid (% van de beroepsbevolking) (ultimo tijdvak) (ultimo tijdvak) Inflatie (ultimo tijdvak) Wisselkoers (leu per USD) Begrotingssaldo van de totale overheid (In % van het BBP) -6,8 -8,7 -5,5 Betalingsbalans Goederenuitvoer (in miljoen USD) Saldo lopende rekening (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse directe investeringen (in miljoen USD) Officiële buitenlandse valutareserves (ultimo tijdvak) in miljoen USD in maanden goedereninvoer 451 -9,3 14,0 76,6 1. 4 618 -12,9 18,0 179 2,9 741 -6,8 72,0 257 3,2 Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld (in convertibele munteenheden, in miljoen USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertibele munteenheden (in miljoen USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP (%) Buitenlandse schuki/goederenuitvoer (%) Schuldendienst/goederenuitvoer (%) Achterstallige betalingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljoen USD) Schuldveriichtingsovereenkomsten en herschikkingen 168,0 343,0 675,0 5,0 onbekend onbekend 23,0 37,3 1,1 Geen Geen 12,3 onbekend onbekend 30,0 55,5 4,0 Geen Geen 91,0 onbekend onbekend 38,0. 91,1 11,0 Geen Geen Indicatoren van EU-risico's EU-risico/Totaal EU-risico (%)(1) EU-risico/Buitenlandse schuld (%) EU-risico/Goederenuitvoer (%) IMF-overeenkomsten Type/nr (Datum / - ) Op schema/niet op schema ( - / Datum) Indicatoren van de kredietwaardigheid volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Moody's (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (uit. tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (2) (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (2) (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling (3) 0,5 17,7 6,6 0,9 18,0 10,0 0,8 8,7 7,9 SBO (3/93-3/94) Op schema SBO (12/93-3/95) Op schema SBO (3/95-3/96) Op schema Geen rating Geen rating Mrt Sept 159 160 (169) (170) Geen rating Geen rating Mrt Sept 148 155 (167) (167) Geen rating Geen rating Mrt Sept 157 141 (187) (181) Geen rating Geen rating Geen rating (1 ) De noemer omvat EIB-leningen en financiële bijstand van de EG (uitstaande uitkeringen) aan MOEL, NOS en MID. (2) Hoe hoger het rangnummer, des te lager de kredietwaardigheid van het land. (3) Landen worden beoordeeld op een schaal van 0 tot 100, waarbij 100 staat voor de geringste kans op wanprestatie. Een • bepaald land kan zijn beoordeling zien verbeteren en tegelijkertijd zijn plaats op de ranglijst zien dalen, als de gemiddelde globale beoordeling voor alle beoordeelde landen verbetert. - B H- Indicatoren van het landenrisico Land: Oekraïne Reële groei van het BBP (in %) Industriële produktie (%-mutatie) Werkloosheid (ultimo tijdvak) Inflatie Wisselkoers (Krb per USD) - openbare verkoop/lnterbank - contant (Dec/Dec) (ultimo tijdvak) 1993 1994 1995 Ramingen (R) -17,1 -25,1 0,3 10155 12610 25000 23,0 -28,5 0,3 401 108196 128000 -12,0 -11,7 0. 4 (R) 182 179400 186000 Begrotingssaldo van de totale overheid (in % van het BBP) -10,1 -8,2 -5,0 Betalingsbalans Uitvoer van goederen en diensten (in miljard USD) Saldo lopende rekening (excl. overdrachten) (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse directe investeringen (in miljard USD) Bruto officiële buitenlandse valutareserves in miljoen USD in weken invoer van goederen 14,4 -5,9 0,2 193 0,8 14,8 -6,0 0,09 646 2,3 en diensten Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld fin convertibele munteenheden, in miljard USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertibele munteenheden (in miljoen USD) hoofdsom rente Buitenlandse schutd/BBP (%) Buitenlandse schuld/uitvoer van goederen en diensten (%) Schuldendienst/uitvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betalingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljoen USD) Schuldverlichtingsovereenkomsten en herschikkingen Indicatoren van EU-risico's EU-risico/Totaal EU-risico (%) (1) EU-risico/Buitenlandse schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) IMF-overeenkomsten Type/nr (Datum / - ) Op schema/niet op schema ( - / Datum) Indicatoren van de kredietwaardigheid volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Moody's (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (ultimo tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (2) (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (2) (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling (3) 15. 1 (R) -4,4 0,27 1100 3,7 8,1 1531 986 545 23,3 53. 6 (R) 9,3 236 4,1 202 onbekend onbekend 12,1 28,5 1,3 548 7,2 1794 onbekend onbekend 29,2 48,0 12,1 2722 Herschikking van de schuld aan Rusland/Turkm. Herschikking van de schuld aan Rusland/Turkm. 2,3 3,5 1,0 - 1,6 1,6 0,8 1,5 1,4 0,7 STF 26 Okt 94 Op schema SBO Dec. 1995 Niet op schema * Geen rating Geen rating Geen rating Geen rating Geen rating Geen rating Mrt Sept 142 146 (169)(170) Mrt Sept 96 95 (127)(133) 18. 2 18. 2 Mrt Sept 149 147 (167) (167) Mrt Sept 111 113 (135)(135) 15. 1 14. 5 Mrt Sept 145 138 (187) (181) Mrt Sept 109 111 (135) (135) 15. 5 15. 7 (1) (2) (3) Hoe hoger het rangnummer, des te lager de kredietwaardigheid van het land. Landen worden beoordeeld op een schaal van 0 tot 100, waarbij 100 staat voor de geringste kan zijn beoordeling zien verbeteren en tegelijkertijd zijn plaats op de ranglijst zien dalen, als voor alle beoordeelde landen verbetert. Nieuwe SBO in mei 1996 goedgekeurd. Op schema. kans op wanprestatie. Een bepaald land de gemiddelde globale beoordeling SS- Indicatoren van het landenrisico Land: Algerije Reële groei van het BBP Produktie van koofwaterstoffen (%-mutatie) (Dec/Dec) Inflatie ((ultimo tijdvak) Wisselkoers Begrotingssaldo van de totale overheid (In % van het BBP) Betalingsbalans Uitvoer van goederen en diensten (in miljard USD) Saldo lopende rekening (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse directe investeringen (in milj. USD) Officiële buitenlandse valutareserves in miljard USD in maanden invoer van goederen en diensten Buitenlands® schuld Buitenlandse schuld (in convertibele munteenheden, in miljard USD, ultimo tijdvak) Dienst op schulden in convertibele munteenheden (in miljard USD) hoofdsom rente Buitenlandse schuld/BBP(%) Buitenlandse schuld/uitvoer van goederen en diensten (%) Schuldendienst/uüvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betalingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljoen USD) Schuîdverlichtingsovefeenkomsten en herschikkingen (mrd USD) Indicatoren van EU-risico's EU-risico/Totaal EU-risico (%) (1) EU-risico/Exteme schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) IMF-overeenkomsten Type/nr (Datum / - ) Op schema/niet op schema 1993 -2,0 -0,6 16,1 24,0 -8,7 11,0 1,6 0,0 1,5 1,9 26,4 8,7 7,0 1,7 62,9 240,0 82,2 Geen Geen 7,4 1,8 4,2 Geen 1994 0,2 -2,5 38,6 42,9 -4,4 8,9 -4,34 0,0 2,6 2,9 29,5 5. 1 3,4 1,7 70,6 331,5 48. 6 (4) Geen 4,5 9,9 2,4 7,8 1995 4,3 3,5 21,9 52. 2 -1,4 10,2 -5,6 0,0 2,1 2,1 31,7 3. 8 (4) 22 (4) 1. 6 (4) 76,4 : 310,8* 43,8 Geen 4,8 12,2 2,9 8,9 SBO (5. 94-5. 95) Op schema SBO (5. 94-5. 95) EFF (5. 95 - 5. 98) Op schema Indicatoren van de kredietwaardigheid volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Moody's (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (ultimo tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (2) (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (2) (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling (3) Geen rating Geen rating Geen rating Geen rating Geen rating Geen rating Mrt Sept 68 79 (169) (170) Mrt Sept 62 69 (127) (133) 28. 2 27. 1 Mrt Sept 92 96 (167) (167) Mrt Sept 75 78 (135) (135) 26. 3 24. 6 Mrt Sept 102 107 (187)(181) Mrt Sept 89 91 (135) (135) 23. 5 22. 8 (i ) (2) (3) (4) Uitsluitend ËII3, BB- en 1200-leningen (uitstaande uitkeringen) Hoe hoger het rangnummer, des te lager de kredietwaardigheid van het land Landen worden beoordeeld op een schaal van 0 tot 100, waarbij 100 staat voor de geringste kans op wanprestatie. Een bepaald land kan zijn beoordeling zien verbeteren en tegelijkertijd zijn plaats op de ranglijst zien dalen, als de gemiddelde globale beoordeling voor alle beoordeelde landen verbetert. Na herschikking Indicatoren van het landenrisico - 5 *- Land: Israël Reële groei van het BBP (in %) Industriële produktie (%-mutatie)(in constante prijzen van 1990) Werkloosheid (gemiddeld) Consumentenprijsindex Wisselkoers (shekel per USD) (Dec/Dec) (ultimo tijdvak) 3,5 6,5 10,0 11. 3 2,986 6,5 7,2 7. 8 14,5 3,018 7,1 8,4 6,3 8,1 3,140 1993 1994 1995 Ramingen (R) Tekort van de centrale overheid (in % van het BBP) -2,5 -2,0 -3,2 Betalingsbalans Uitvoer van goederen en diensten (in miljard USD) Saldo lopende rekening (in % van het BBP) Netto-instroom van buitenlandse directe investeringen (in miljoen USD) Bruto officiële buitenlandse valutareserves in miljard USD in maanden invoer van goederen en diensten Buitenlandse schuld Buitenlandse schuld (bruto buitenlands passief) (in miljard USD, ultimo tijdvak) Schuldendienst (in miljard USD) hoofdsom rente (bruto) Buitenlandse schuld/B BP (%) Buitenlandse schuld/uitvoer van goederen en diensten (%) Schuldendienst/uitvoer van goederen en diensten (%) Achterstallige betalingen (zowel rentebetalingen als aflossingen, in miljoen USD) Schuldveriichtingsovereenkomsten en herschikkingen Indicatoren van EU-risico's EU-risico/Totaal EU-risico (%) (1) EU-risico/Buitenlandse schuld (%) EU-risico/Uitvoer van goederen en diensten (%) IMF-overeenkomsten Type/nr (Datum / - ) Op schema/niet op schema ( - / Datum) 22,1 -1,8 -141 6,382 2,4 36,1 4,1 1,9 2,2 55,8 163,4 14,0 Geen Geen 4,7 0,8 1,4 24,2 -3,0 -357 6,689 2,5 41 4,6 2,2 2,4 54,2 169,4 14,9 Geen Geen • 4,4 0,8 1,3 25,9 -4,5 806 8,158 2,6 44 3. 9 (R) _ - onbekend onbekend 57 '" 170,0 15 (R) Geen Geen - 4,4 0,7 1,3 Geen Geen Geen Indicatoren van de kredietwaardigheid volgens de markt Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Moody's (ultimo tijdvak) Lange-termijnkredietwaardigheidsbeoordeling door Standard and Poor's (ultimo tijdvak) Euromoney Positie op de ranglijst (2) (aantal landen) The Institutional Investor Positie op de ranglijst (2) (aantal landen) Kredietwaardigheidsbeoordeling (3) Geen rating Geen rating BBB+ BBB+ Mrt Sept 29 29 (169) (170) Mrt Sept 46 46 (127)(133) 39. 6 40. 5 Mrt Sept 30 33 (167)(167) Mrt Sept 46 43 (135)(135) 43. 4 46. 5 A3 A- Mrt Sept 31 31 (187)(181) Mrt Sept 43 42 (135) (135) 47. 9 49. 2 Try (2) (3) Hoe hoger het rangnummer, des te lager de kredietwaardigheid van het land. Landen worden beoordeeld op een schaal van 0 tot 100, waarbij 100 staat voor de geringste kans op wanprestatie. Een bepaald land kan zijn beoordeling zien verbeteren en tegelijkertijd zijn plaats op de ranglijst zien dalen, als de gemiddelde globale beoordeling voor alle beoordeelde landen verbetert. ISSN 0254-1513 COM(96) 631 def. DOCUMENTEN NL 01 Catalogusnummer : CB-C0-96-662-NL-C ISBN 92-78-13213-6 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg