title: TRANSEUROPESE NETWERKEN - JAARVERSLAG 1996 - Mededeling van de Commissie aan de Europese Raad, de Raad en het Europees Parlement

eurovoc_concepts:
energy grid
report
telecommunications
transmission network
transport network

text: COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 06. 12. 1996 COM(96) 645 def. TRANSEUROPESE NETWERKEN JAARVERSLAG 1996 Mededeling van de Commissie aan de Europese Raad, de Raad en het Europees Parlement V INLEIDING 1. SAMENVATTING 2. VOORUITGANG BIJ SPECIFIEKE PROJECTEN A. Energie B. Telecommunicatie C. Vervoer 3. WETGEVING INZAKE TEN A. Richtsnoeren en samenhangende wetgeving B. Comités voor TEN-richtsnoeren C. Wettelijke grondslag van Edicom en IDA 4. DE FINANCIERING VAN DE TEN: ACTIVITEITEN VAN DE FINANCIËLE INSTRUMENTEN VAN DE UNIE A. Verordening financiële bijstand voor de TEN B. Structuurfondsen BI EFRO B. 2 Cohesiefonds C. EIB- en EGKS-leningen D. EIF E. IDA F. Evaluatie 5. FINANCIERING VAN DE TEN: ANDERE ASPECTEN A. De transeuropese vervoersbegroting B. Openbare/particuliere partnerschappen Algemeen Groep op hoog niveau Kinnock Overleg over risico's voor de openbare orde C. Participatie van het EIF 6. BUITENLANDSE BETREKKINGEN A 1 2 5 5 5 6 8 8 9 9 11 11 15 15 16 17 18 19 20 21 21 22 22 23 23 24 24 A. Landen van Midden- en Oost-Europa TINA Pan-Europese Vervoersconferentie Helsinki Phare Koppeling van elektriciteitsnetten Koppeling van aardgasnetten Energiehandvest Forum van de EU en de LMOE over de informatiemaatschappij B. Landen van het Middellandse-Zeegebied Koppeling van elektriciteitsnetten Koppeling van aardgasnetten Euro-mediterraan forum voor energie Euro-mediterraan forum over de informatiemaatschappij Vervoer C. Andere landen 7. POLITIEKE PROBLEMEN EN MOEILIJKHEDEN MET DE REGELGEVING A. Energie B. Telecommunicatie C. Vervoer 8. TEN ALS BRON VAN WERKGELEGENHEID A. Vertrouwenspact B. Verslag aan het EP 9. ANDERE BELEIDSVORMEN VAN DE UNIE MET EEN TEN-DIMENSIE 2 ' A. Statuut van Europese onderneming B. Mededingingsbeleid C. Overheidsopdrachten D. Aanvulling op het structuurbeleid E. Vervoersbeleid F. Milieu Bijlage I Vorderingen bij de energienetwerken in 1996 Bijlage II Vorderingen bij de vervoernetwerken in 1996 25 25 25 25 26 26 26 27 27 27 27 27 28 28 28 29 29 29 29 31 31 31 34 34 34 34 35 35 35 37 51 Bijlage III Lijst van vergaderingen van het Comité financiële steun voor TEN's van september 1995 - december 1996 Bijlage IV Op grond van Verordening (EG) nr. 2236/95 gefinancierde energieprojecten Bijlage V Op grond van Verordening (EG) nr. 2236/95 gefinancierde Telecom-projecten 54 55 59 Bijlage VI In 1996 op grond van IDA gefinancierde telematica-projecten 61 Bijlage VII Op grond van Verordening (EG) nr. 2236/95 gefinancierde vervoersprojecten Bijlage VIII Voornaamste in 1996 door het Regionaal Fonds en het Cohesiefonds gefinancierde TEN-projecten Bijlage IX EIB-leningen voor TEN-projecten en aanverwante projecten Bijlage X De verwachte macro-economische effecten en effecten op de werkgelegenheid van investeringen in de transeuropese vervoersnetwerken 63 73 78 81 3 INLEIDING De Europese Raad heeft de Commissie verzocht hem elk jaar in december een verslag voor te leggen over de transeuropese netwerken. Daarnaast verplicht artikel 16 van de Verordening tot vaststelling van de algemene regels voor het verlenen van financiële bijstand van de Gemeenschap op het gebied van transeuropese netwerken de Commissie elk jaar een verslag over de activiteiten in het kader van deze verordening in te dienen bij het Europees Parlement, de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's, waarover deze instellingen zich dienen uit te spreken. Om overlapping te vermijden, heeft de Commissie deze twee jaarverslagen in het onderhavige document gecombineerd. 1. SAMENVATTING Gedurende het afgelopen jaar zijn er grote inspanningen geleverd om wezenlijke vorderingen te maken met de uitvoering van de TEN: • • • • • • • • • er zijn eindelijk richtsnoeren aangenomen voor de transeuropese energie- en vervoernetwerken, telecommunicatienetwerken binnenkort zullen volgen; terwijl richtsnoeren voor de op grond van de cijfers over de eerste tien maanden van het jaar kan worden vastgesteld dat de communautaire steun voor TEN-projecten in 1996 aanmerkelijk hoger uitvalt dan in 1995; bij veel TEN-projecten zijn gestage, zij het weinig spectaculaire vorderingen gemaakt; er is, met name in het Vertrouwenspact voor Werkgelegenheid, erkend dat de TEN een belangrijke rol kunnen spelen bij het bevorderen van de werkgelegenheid; er is een groep op hoog niveau opgericht met vertegenwoordigers van de publieke en particuliere sector, die met voorstellen zal komen voor aanmoediging van publieke/particuliere partnerschappen (PPP) voor prioritaire vervoersprojecten (in het vervolg aangeduid als "specifieke projecten"); er hebben waardevolle voorbereidende activiteiten plaatsgevonden inzake de aansluiting van de TEN op de buurlanden van de Unie, met name de Midden- en Oosteuropese landen die tot de EU willen toetreden (met het oog op uitbreiding van de netwerken) en de landen rond de Middellandse Zee; het afgelopen jaar was het eerste jaar met een reguliere actie op het gebied van de transeuropese telecommunicatienetwerken sinds in november 1995 de Euro-ISDN- richtsnoeren zijn goedgekeurd; het IDA-programma bereikte de kruissnelheid; en de doorbraak met betrekking tot de liberalisering van de elektriciteitsmarkt, de hervatting van de onderhandelingen over de liberalisering van de gassector, de diverse groen- en witboeken van de Commissie over doorberekening van de externe kosten van de vervoersinfrastructuur, het "Citizens' network" en de nieuwe impuls die is gegeven aan het spoorwegvervoer hebben alle bijgedragen tot een gunstiger context voor de TEN. Er blijven echter enkele belangrijke obstakels bestaan die grote inspanningen zullen vergen en op sommige gebieden waren de resultaten teleurstellend: • • • • de Ecofin-Raad wist in oktober geen overeenstemming te bereiken over het aanvullen van de begrotingsmiddelen voor de 14 specifieke vervoersprojecten; voornaamste knelpunt in de telecommunicatiesector is het ontbreken van toepassingen en diensten op gebieden van algemeen belang die beantwoorden aan de sociaal- economische behoeften van burgers en het MKB; wellicht dat onzekerheid over de levensvatbaarheid op korte termijn ten gevolge van het innovatieve karakter van dergelijke toepassingen of diensten en de hoge organisatorische eisen particulier initiatief op dit gebied ontmoedigen; nationale overheden zien problemen nog te vaak alleen in nationale termen, in plaats van ze te bekijken vanuit een communautair en netwerk-perspectief, waardoor de TEN vaak niet de prioriteit krijgen die ze verdienen; het communautaire juridische kader is in bepaalde opzichten wellicht onvoldoende b e r e k e nd vervoersinfrastructuurprojecten van gemeenschappelijk belang en onduidelijkheden over de toepassing ervan dienen op korte termijn te worden weggenomen; g r o o t s c h a l i ge specifieke behoeften van op de • met betrekking tot de PPP zijn problemen geconstateerd, met name op het gebied van vervoerstarieven, overheidsopdrachten en het Statuut van de Europese Vennootschap; • problemen met de afgifte van vergunningen hebben bij enkele prioritaire elektriciteitsprojecten tot vertragingen geleid; met name heeft Frankrijk in februari eenzijdig besloten af te wijken van de geplande route voor de verbinding Cazaril- Aragon. Derhalve bestaat er een dringende noodzaak om: • • • de grondige analyse van de financiële aspecten van de prioritaire vervoersprojecten voort te zetten en deelname van de particuliere sector aan te moedigen (publieke/particuliere partnerschappen), met name bij die projecten waarvoor de traditionele publieke middelen beperkt zijn; de communautaire voordelen van de TEN-vervoersprojecten te onderstrepen (en adequate methoden te ontwikkelen om deze voordelen te kwantificeren), teneinde de Lid-Staten ervan te overtuigen dat ze hun nationale prioriteiten dienen aan te passen aan de Europese prioriteiten; deze doelstelling dient te worden ondersteund met financiële instrumenten van de Unie; het communautaire juridische kader waar nodig te verbeteren en duidelijkheid te scheppen over de toepassing van de regels, teneinde de uitvoering van prioritaire in het bijzonder de vorming van vervoersprojecten publieke/particuliere partnerschappen ten behoeve van deze projecten. De Kinnock- groep op hoog niveau zal deze kwesties onderzoeken; te vergemakkelijken, • de Lid-Staten aan te moedigen zich meer in spannen om de vergunningprocedures te coördineren, te vereenvoudigen en te bespoedigen en de milieu- en andere criteria voor projecten op hun grondgebied doorzichtiger te maken; dit geldt met name voor de elektriciteitsprojecten, die. irnmers duidelijker zichtbaar zijn; de introductie te bevorderen van interoperabele toepassingen en diensten die blijk geven van de totstandkoming van de informatiemaatschappij en die duidelijke sociaal-economische voordelen hebben voor burgers en het MKB. 2. VOORUITGANG BIJ SPECIFIEKE PROJECTEN A. ENERGIE Wat betreft de 10 specifieke projecten die zijn aangewezen door de Europese Raad van Essen, zijn in 1996 vooral met de gasprojecten goede vorderingen gemaakt. Bij de meeste elektriciteitsprojecten echter levert de afgifte van vergunningen nog altijd problemen op, met name vanwege de milieu-aspecten (zie ook hoofdstuk 7A), terwijl voor een aantal van deze projecten de financiering nog niet rond is. Er is met name vooruitgang geboekt met de volgende projecten waarbij de EIB betrokken is: • • • • de aanleg van de aardgas-hoofdleiding tussen Algerije, Marokko en het Iberisch schiereiland is voltooid; de hoofdleiding voor het Griekse aardgasproject is aangelegd en dankzij een lening van de EIB is de financiering van de resterende werkzaamheden voor het netwerk voor hogedrukgastransport nu geregeld; voor de aardgasleiding tussen Rusland/Wit-Rusland/Polen/EU geldt dat de verbinding tussen Oostelijk Duitsland en Westelijk Polen inmiddels is voltooid, terwijl in Duitsland en Polen een begin is gemaakt met de werkzaamheden aan andere gedeelten; de gekoppelde elektriciteitsnetten in Noordelijk Portugal en Spanje zijn inmiddels deels in gebruik, hoewel het project nog niet is afgerond. Ook is vooruitgang geboekt met een aantal niet-prioritaire energieprojecten die zijn aangewezen in de door de Raad en het Europees Parlement goedgekeurde richtsnoeren, evenals met enkele projecten waarvan de Commissie heeft voorgesteld ze eveneens in de richtsnoeren op te nemen (zie bijlage 1 voor de stand van zaken bij deze projecten). B. TELECOMMUNICATIE De activiteiten van TEN-Telecom in 1996 waren gebaseerd op de reeds geldende Euro-ISDN- richtsnoeren. In december of begin 1997 zal een nieuwe reeks richtsnoeren worden aangenomen, zodat de actie van de Commissie in 1997 verder kan worden uitgebreid. Naar aanleiding van de op 13 april 1996 gepubliceerde uitnodiging tot het indienen van voorstellen zijn dit jaar een aantal validerings- en demonstratieprojecten geselecteerd met in totaal 63 partners uit 14 Lid-Staten. De projecten hebben betrekking op een aantal gebieden waar de benutting van geavanceerde telecommunicatietoepassingen en -diensten duidelijk van sociaal-economisch belang is: netwerk van stedelijke informatiesnelwegen, telegeneeskunde, afstandsonderwijs, toegangsnetwerk tot algemene diensten betreffende het culturele erfgoed, telewerken en elektronisch zakendoen voor het MKB. Een gedetailleerde lijst van projecten is opgenomen in bijlage VI. Uit de reacties op de uitnodiging is gebleken dat promotors op grote obstakels stuiten bij de totstandbrenging van partnerschappen en de ontwikkeling van ondernemingsplannen voor dit type transeuropese projecten. Bovendien is het voor financiële instellingen problematisch om middelen beschikbaar te stellen voor de uitvoering van projecten, waarvan de immateriële component zo belangrijk is. Na de formele goedkeuring door de Raad in november 19951 heeft het ID A-programma (voor de uitwisseling van gegevens tussen overheidsdiensten) in 1996 zijn kruissnelheid bereikt. Het IDA-werkprogramma werd, nadat het unanieme steun had gekregen van de Lid- Staten, op 4 juli 1996 door de Commissie goedgekeurd2. Er zijn verschillende acties van start gegaan, waaronder: • • • proef- en operationele netwerken voor de uitwisseling van gegevens tussen overheden op belangrijke gebieden zoals sociale zekerheid, werkgelegenheid, douane en indirecte statistiek, handelsbeleid, belastingen, mededingingsbeleid, en het besluitvormingsproces in de Unie; landbouw, visserij, overheidsopdrachten, aantal Europese bureaus steun voor een praktische invoering van E-mail voor de Europese instellingen en de noodzakelijke aansluitingen met een aantal comités; en een aantal horizontale maatregelen inzake kwesties die op alle netwerken betrekking hebben, om te bevorderen dat er gemeenschappelijke, structurele oplossingen worden doorgevoerd teneinde de interoperabiliteit te optimaliseren, de netwerkontwikkeling te stroomlijnen en te waarborgen dat men waar krijgt voor zijn geld. Een gedetailleerde lijst van deze projecten is opgenomen in bijlage VII. De op 20-21 juni 1996 in Rome gehouden "IDA'96-conferentie" was bedoeld om recente resultaten te verspreiden en de mogelijkheden voor verdere ontwikkeling van de transeuropese telematica-netwerken voor overheden te verkennen. Bij de discussies lag het accent op de strategische rol die deze netwerken kunnen spelen als katalysator van het industriële concurrentievermogen in de informatiemaatschappij. C. VERVOER In 1996 zijn gestage, zij het weinig spectaculaire vorderingen gemaakt met de uitvoering van de 14 specifieke projecten waarover de Europese Raad van Essen in december 1994 overeenstemming had bereikt en die in bijlage III nader worden toegelicht. Een aantal belangrijke en symbolische vorderingen verdient hier echter vermelding: • • • er is een nieuw bedrijf opgericht dat is belast met de planning van de aanleg van het Oostenrijkse deel (het gedeelte door het Inn-dal) van de Brenner-as tussen München en Verona; de werkzaamheden aan de aanleg van de nieuwe HSL tussen Leipzig en Neurenberg zijn begonnen; de Britse autoriteiten hebben de exploitatievergunning voor de HSL-verbinding tussen Londen en het Kanaal toegekend aan het consortium London & Continental Railways; • voor het Franse deel van de HSL Oost is de "verklaring van openbaar nut" afgegeven; 1 Besluit 95/468/EG van de Raad van 6. 11. 1995, PB L 269 van 11. 11. 1995, blz. 23. 2 SEC(96)1251/4. • • • • • er is een intergouvernementele commissie ingesteld die een geschikte rechtsvorm moet kiezen voor de instantie die verantwoordelijk wordt voor de uitvoering van het Lyon- Turijn-project; voor de trajecten Turijn-Milaan en Milaan-Venetië zijn vergunningen verleend aan het Italiaanse HSL-bedrijf TAV; voor deelprojecten van de Griekse PATHE-autosnelweg zijn twee vergunningen afgegeven: voor de vaste verbinding tussen Rion en Antirrion en voor de rondweg om Athene; de werkzaamheden aan de Deense toegangswegen tot de vaste Oresund-verbinding verlopen vlot en kunnen naar verwachting volgend jaar worden afgerond; en van de spoorverbinding Cork-Dublin-Belfast-Larne-Stranrear zullen de trajecten in de Republiek Ierland in 1996 worden voltooid; de trajecten in het Verenigd Koninkrijk worden naar verwachting in 1997 voltooid. Ook is vooruitgang geboekt met enkele andere projecten van gemeenschappelijk belang die onder de richtsnoeren vallen, namelijk: het Semmering-tunnelproject in Oostenrijk, de HSL- verbinding Berlijn-Hannover in Duitsland, de HSL-verbinding Milaan-Bologna-Florence- Rome-Napels in Italië, een aantal havenprojecten en enkele projecten in de telematicasector. 3. WETGEVING INZAKE TEN A. RICHTSNOERENEN SAMENHANGENDE WETGEVING In het afgelopen jaar hechtten het Europees Parlement en de Raad hun goedkeuring aan de langverwachte richtsnoeren voor de energie- en vervoernetwerken, en wel op respectievelijk 5 juni3 (over de begeleidende maatregelen voor de energiesector had de Raad reeds op 28 maart een besluit genomen) en 23 juli4. De telecommunicatie-richtsnoeren worden naar verwachting in december 1996 of begin 1997 goedgekeurd. Dit betekent een grote stap voorwaarts. Tevens hechtte de Raad op 23 juli zijn goedkeuring aan de Richtlijn inzake HSL- interoperabiliteir5. Na het mandaat inzake milieunetwerken van de Europese Raad van Essen en de vaststelling van criteria voor gezamenlijke milieuprojecten in 1995 kwam de werkgroep voor beoordeling van het milieubeleid, bestaande uit de directeuren-generaal van de Ministeries van Milieu van de Lid-Staten, tijdens de vergadering in september 1996 overeen dat elk lid vóór 15 november 1996 zou aangeven of het bij nadere verkenning van de mogelijkheden van de projectvoorbeelden zinnig was de taakomschrijving vóór het haalbaarheidsonderzoek en de toekomstige stappen nader af te bakenen. Uit de ontvangen reacties van de Lid-Staten tot 15 november bleek dat er geen interesse is voor voortzetting van gezamenlijke milieuprojecten binnen de voor de water- en afvalsector gestelde criteria. Op 24 juli heeft de Commissie voorgesteld6 om aan de oorspronkelijke lijst van 43 energieprojecten van gemeenschappelijk belang in de richtsnoeren nog eens 31 projecten toe te voegen. Deze wijziging was nodig vanwege de uitbreiding van de Unie met Oostenrijk, Finland en Zweden, de snelle ontwikkeling van de energie-situatie in Europa sinds de eerste Commissievoorstellen in 1994 en de toezeggingen die waren gedaan tijdens de onderhandelingen over de oorspronkelijke beschikking. Het Europees Parlement keurde dit voorstel zonder amendementen goed (in eerste lezing op 12 november 1996). Hoewel dit niet direct met de netwerken als zodanig te maken heeft, wordt hier toch melding gemaakt van de belangrijke doorbraak die in juni 1996 werd bereikt met betrekking tot de liberalisering van de elektriciteitsmarkt, toen een buitengewone Energieraad politieke overeenstemming bereikte over een gemeenschappelijk standpunt over de ontwerp- elektriciteitsrichtlijn dat in juli door de Raad werd geformaliseerd. Aangemoedigd door dit succes heeft de Raad onder Iers voorzitterschap de onderhandelingen hervat over de voorstellen van de Commissie voor invoering van de interne markt in de gassector. Terzelfder tijd hielden het voorzitterschap en de Commissie een uitvoerige 3 Beschikking 1254/96/EG; PB L 161 van 29. 6. 1996. 4 Beschikking 1692/96/EG; PB L 228 van 9. 9. 1996. 5 Richtlijn 96/48/EG; PB L 235 van 17. 9. 1996. 6 COM (96)390 gespreksronde met alle partijen die belang hebben bij een liberalisering van de gasmarkt. De voorschriften van het EG-Verdrag, met inbegrip van de regels inzake mededinging en de procedures, zijn uiteraard ook van toepassing op de energiesector. Dit houdt met name in dat de TEN niet mogen leiden tot een versterking van eventuele machtsposities van de ondernemingen die deze beheren. Nadat de Lid-Staten politieke overeenstemming hadden bereikt over de liberalisering van alle telecommunicatiediensten en -infrastructuur tegen 1 januari 1998, met een overgangsperiode voor bepaalde Lid-Staten, heeft de Commissie in februari 1996 een richtlijn goedgekeurd tot wijziging van Richtlijn 90/388/EEG. Ook heeft ze besloten dat beperkingen op het gebruik van alternatieve infrastructuur voor reeds geliberaliseerde diensten tegen 1 juli 1996 moeten worden opgeheven. B. COMITÉS VOOR TEN-RICHTSNOEREN Na de goedkeuring van de diverse richtsnoeren zijn/worden drie nieuwe comités opgericht: een comité (type UIA) voor de transeuropese energienetwerken; de leden zijn eenmaal bijeengekomen en hebben een positief advies uitgebracht over de voorstellen van de Commissie om de lijst van projecten van gemeenschappelijk belang te specificeren; een adviescomité voor de transeuropese vervoernetwerken, voor uitwisseling van informatie over plannen en programma's; de eerste vergadering vond plaats op 18 november, waarbij gesproken werd over de functie en structuur van het comité en algemene kwesties rond de tenuitvoerlegging van de richtsnoeren; een comité (type IIIA) voor de transeuropese telecommunicatienetwerken wordt naar verwachting nog opgericht; de eerste vergadering zal begin 1997 plaatsvinden. Deze comités staan uiteraard geheel los van het comité financiële steun voor TEN in zijn verschillende vormen (opgericht in het kader van Verordening nr. 2236/95 van de Raad om de Commissie te helpen bij de toewijzing van financiële steun voor TEN-projecten van gemeenschappelijk belang - zie hoofdstuk 4A) en dienen daar niet mee te worden verward. C. WETTELIJKE GRONDSLAG VAN EDICOM EN IDA Het Edicom-programma heeft betrekking op een telematicanetwerk tussen overheden voor de statistieken van het goederenverkeer tussen Lid-Staten. Op 26 maart heeft het Hof van Justitie naar aanleiding van een door het Europees Parlement, gesteund door de Commissie, ingediende klacht geoordeeld dat het programma gebaseerd had moeten zijn op artikel 129D van Titel XII van het EG-Verdrag in plaats van op artikel 235. De Commissie presenteerde prompt een gewijzigd voorstel op basis van artikel 129D voor verlenging van het programma voor de periode 1996-2000. Het Europees Parlement heeft, gesteund door de Commissie, het Hof eveneens verzocht de beschikking van de Raad inzake de goedkeuring van het ID A-programma in te trekken, omdat artikel 129D van het EG-Verdrag (inzake transeuropese netwerken) de wettelijke grondslag van deze beschikking had moeten vormen. Een uitspraak wordt pas in 1997 verwacht. Tabel 1: Communautaire financiering van de TEN (in miljoen ecu) Soort steun Instrument 1993-1994 1996-heden TOTAAL tot op heden Sector Vervoer Leningen Garanties Subsidies Subsidies, rentesubsidies, leninggaranties, medefinanciering van onderzoeken EIB12 EIF2 EFRO13 4. 028 75,9 884,0 Cohesiefonds 1. 887,5 Begrotingslijn TEN 385 (waarvan voor de 14 specifieke projecten) EIB12 EIF2 EFRO13 180 1. 077 207,7 675,7 Energie Leningen Garanties Subsidies Medefinanciering van onderzoeken Begrotingslijn TEN 0 Telecommunicatie Leningen Garanties Subsidies EIB12 EIF12 EFRO'3 3. 787,8 156,1 294,7 Medefinanciering van onderzoeken Begrotingslijn TEN 18 1 TEN- en daarmee samenhangende projecten. 2 Ondertekende projecten. 3 Meestal inclusief de toewijzingen voor de periode 1996-1999. 10 1995 3. 310 85,2 115,0 1. 107,6 240 2. 229 303 2. 639 1. 088 [280] 181,05 211,23 745 11,90 87,8 12 506,6 19,40 0 22 1. 067 240 1. 265 [9+7] 1. 063 9 173 18 9. 567 461,4 3. 638 4. 083,1 905 572,28 2. 889 459,6 2. 028,5 [21+7] 5. 357,4 184,5 467,7 58 4. DE FINANCIERING VAN DE TEN : ACTIVITEITEN VAN DE FINANCIËLE INSTRUMENTEN VAN DE UNIE In tabel 1 van de vorige bladzijde wordt een algemeen overzicht gegeven van de financiële bijstand van de Unie ten behoeve van de TEN en de daarmee verband houdende projecten. Aangezien de cijfers voor 1996 in bepaalde gevallen alleen betrekking hebben op de eerste tien of elf maanden van het jaar, kunnen zij niet worden vergeleken met de cijfers voor 1995; het is echter duidelijk dat de financiering in de meeste, zo niet in alle sectoren, aanzienlijk is toegenomen. Deze tabel en de volgende tabellen hebben alleen betrekking op kredieten van de Unie. Er dient echter op gewezen te worden dat ook de Lid-Staten en de particuliere sector bijdragen tot de financiering van de TEN en vaker veel meer investeren dan de Unie. Wij zullen proberen deze cijfers in de volgende verslagen op te nemen telkens wanneer deze beschikbaar zijn. A. VERORDENING FINANCIËLE BIJSTAND VOOR DE TEN Het comité financiële steun voor TEN (TENFAC) werd ingesteld uit hoofde van Verordening nr. 2236/954 van de Raad en werd formeel in september 1995 opgericht : de eerste vergadering vond plaats op 10 oktober 1995. De energiesector wordt besproken tijdens twee vergaderingen in 1995 : het comité bracht een gunstig advies uit over 24 haalbaarheids- en andere studies waarvoor de Commissie voorstelde een totaalbedrag van 12. 2 miljoen ecu uit te trekken. Deze studies hebben betrekking op 12 in de lijst van richtsnoeren opgenomen projecten van gemeenschappelijk belang, waarvan drie (de projecten door de Raad van Essen als prioritair werden aangewezen elektriciteitskoppelverbindingen Frankrijk-Spanje en Spanje-Portugal en het aardgasproject in Griekenland). In 1996 kwam het comité één keer bijeen om energievraagstukken te bespreken en keurde 36 haalbaarheids- en andere studies goed waarvoor de Commissie een totaalbedrag van 16 miljoen ecu voorstelde. Verdere details hierover zijn opgenomen in bijlage IV. Deze studies hebben betrekking op 8 in de lijst van richtsnoeren opgenomen projecten, waarvan drie projecten door de Raad van Essen als prioritair werden aangegeven (de elektriciteitskoppelverbinding Frankrijk-Spanje en het aardgasproject in Griekenland) en op 14 in de door de Commissie voorgestelde bijkomende lijst opgenomen projecten. PB L 228 van 23 september 1995 11 TABEL 2: ENERGIE 1995 1996 (Richtlijnen + bijk. lijst) ELEKTRICITEIT AARDGAS miljoen ecu 6,5 5,7 % 53% miljoen ecu 3,73+ 3,88 % 46% 47% 5,17 + 3,59 54% TOTAAL 12,2 100% 8,90 + 7,47 100% Overeenkomstig de TEN-verordening wordt financiële bijstand voor energieprojecten normaliter beperkt tot haalbaarheidsstudies, hetgeen het geval was in 1995 en 1996. Aangezien in bepaalde gevallen bij de tenuitvoerlegging van de projecten vertraging mogelijk is waardoor financiële problemen ontstaan, acht de Commissie het wenselijk dat bepaalde beschikbare kredieten voor een andere vorm van steunverlening kunnen worden gebruikt, waarbij elk geval afzonderlijk moet worden gemotiveerd. Het TENFAC-comité besprak de telecommunicatieprojecten tijdens twee vergaderingen in 1995 en bracht een gunstig advies uit over 18 ISDN-acties waarvoor de Commissie een financiële bijdrage heeft voorgesteld vooreen totaalbedrag van 11,4 miljoen ecu. Dit betekent dat de financiële bijstand van de Commissie, in het kader van de TEN-Telecombegrotingslijn in 1995, in totaal 22,6 miljoen ecu bedroeg. Een lijst van deze acties is opgenomen in bijlage V. In 1996 vond een vergadering plaats over telecommunicatie : het comité keurde 11 validerings- en demonstratieprojecten goed voor een bedrag van 18,101 miljoen ecu. Deze projecten hebben, in tegenstelling tot die in de energie of vervoerssector, geen betrekking op de fysieke infrastructuur van de drager, maar op telecommunicatietoepassingen van openbare belang en generieke diensten. Zij worden gespecificeerd door middel van een openbare procedure voor een oproep tot indiening van voorstellen op basis van criteria, prioriteiten en geschikte gebieden van openbaar belang die worden gedefinieerd in de desbetreffende wetgeving. TABEL 3 : TELECOMMUNICATIE 1995 miljoen ecu Gezondheid Onderwijs Cultuur 0,75 2,81 - % 6,6 24,7 - 12 1996 miljoen ecu 0,51 0,49 2,59 % 2,8 2,7 14,3 Stadsinformatie Vervoer Interoperabiliteit van generieke diensten Elektronisch zakendoen Telewerken TOTAAL - 1,23 1,76 3,62 1,19 11,37 - 10,8 15,5 31,9 10,5 100 5,00 - 3,71 2,83 2,94 18,10 27,6 - 20,6 15,7 16,3 100 Eén vergadering van het comité financiële steun voor TEN in 1995 was gewijd aan de sector vervoer : het comité bracht een gunstig advies uit over 92 projecten en studies waarvoor de Commissie financiële bijstand voorstelde voor een totaalbedrag van 240 miljoen ecu. In 1996 kwam het comité twee keer in vergadering bijeen. In zijn vergadering van 8 mei sprak het zijn tevredenheid uit over het meerjaren indicatief programma (MIP) van de Commissie als kader voor de toekenning van financiële bijstand uit de begrotingslijn TEN-vervoer voor projecten van gemeenschappelijk belang in de periode 1996-1999. Dit kader zou de werkzaamheden van het comité in de vervoerssector in de komende jaren moeten vergemakkelijken. In zijn vergadering van 25 juli bracht het comité een gunstig advies uit over 107 projecten en studies waarvoor de Commissie financiële bijstand voor het totaalbedrag van 280 miljoen ecu voorstelde. Meer details zijn opgenomen in bijlage VII. In tabel 4 wordt de financiering van vervoersprojecten door de Unie per belangrijke sector ingedeeld. Overeenkomstig het besluit van de Europese Raad van Cannes werd 75 % van de beschikbare kredieten toegekend voor 14 specifieke projecten in 1995 en 1996. 14 specifîeke projecten (met inbegrip van ERTMS) Verkeers afwikkeling Overige TOTAAL TABEL 4 : VERVOER (TYPE PROJECT) 1995 1996 miljoen ecu 181,05 % 75,44 miljoen ecu 211,23 % 75,44 45,42 18,92 49,65 17,73 19,12 280 6,83 100 13,53 240 5,64 100 13 In tabel 5 wordt de financiering van vervoersprojecten door de Unie ingedeeld per soort steunverlening. Er dient op gewezen te worden dat het volkomen normaal is dat studies in vergelijking met andere soorten steunverlening de overhand hebben. De Unie moet als katalysator optreden door het opstarten van projecten te vergemakkelijken, vandaar het belang van haalbaarheids- en andere studies waardoor de risico's in de ontwikkelingsfase worden beperkt. Volgens de Commissie is de medefinanciering van haalbaarheidsstudies de meest efficiënte manier om de beperkte begroting van de Unie optimaal te gebruiken. De financiële middelen van de Unie zijn niet bedoeld om de financiering op nationaal niveau te vervangen maar om, in het bijzonder in het kader van de PPP, bijkomende niet-traditionele kredieten vrij te maken. De financiering van de eigenlijke bouwwerkzaamheden valt hoofdzakelijk onder de verantwoordelijkheid van de promotors, waarbij zo nodig steun wordt verleend door middel van renteverminderingen en subsidies voor de premies voor garanties, hetgeen verklaart waarom slechts een klein percentage van de overeenkomstig Verordening 2236/95 beschikbare financiële middelen van de Unie voor dit soort financiering wordt toegekend. TABEL 5: VERVOER (SOORT BIJSTAND) 1995 1996 miljoen ecu 170,10 % 70,88 miljoen ecu 187,65 % 67,02 24,18 10,07 0 45,73 240 0 19,05 100 0 0 92,35 280 0 0 32,98 100 Haalbaarheids studies Rente verminderingen Garanties op leningen Directe subsidies TOTAAL In tabel 6 wordt aangetoond dat het overgrote deel van de uitgaven van de Unie op vervoersgebied uit hoofde van Verordening nr. 2236/95 betrekking heeft op railprojecten. Hieruit blijkt dat op nationaal niveau en op het niveau van de Unie de hoogste prioriteit wordt gegeven aan deze wijze van vervoer en dat belangrijke inspanningen worden geleverd voor de verdere tenuitvoerlegging van deze projecten die vaak bijzonder duur, grootschalig en grensoverschrijdend zijn. Maar het is eveneens een uiting van het politieke engagement van de Commissie om voorrang te geven aan vervoer dat zo milieuvriendelijk mogelijk is. 14 TABEL 6: VERVOERSPROJECTEN (WIJZE VAN VERVOER) 1995 1996 in miljoen ecu 165,16 18,81 0 0,52 2,59 52,92 240 % 68,82 7,83 0 0,22 1,08 22,05 100% in miljoen ecu 173,62 35,37 1,50 3,66 3,77 62,08 280 % 62,01 12,63 0,54 1,30 1,35 22,17 100% Spoorweg6 Weg Binnenwateren Zee/havens Lucht Verkeersbeheersing TOTAAL B. STRUCTUURFONDSEN Het Regionaal fonds (EFRO) en het Cohesiefonds zijn verreweg de belangrijkste bronnen van subsidie van de Unie voor TEN-projecten, zoals duidelijk blijkt uit tabel 1. Uit het EFRO worden TEN en projecten die verband houden met TEN gefinancierd in gebieden die vallen onder doelstelling 1, en uit het Cohesiefonds TEN-projecten in de vier Lid-Staten (Griekenland, Ierland, Portugal en Spanje) waarvoor dit fonds bestemd is. B. 1 EFRO In 1996 waren de volgende programma's en projecten de voornaamste begunstigden van financieringsverplichtingen; nadere bijzonderheden zijn vermeld in bijlage VII: Energie: • De invoering van aardgas in Portugal en de interconnectie van de Portugese en Spaanse netwerken in het kader van INTERREG II; • Het Spaanse gedeelte van de gasleidingen Algerije-Marokko-EU en verbindingen met enkele steden in Andalusië; • De invoering van aardgas in enkele Spaanse regio's (Westelijk pijpleidingproject en Valencia-Orihuela-Cartagena-project); • Verbetering van de bestaande terminal voor vloeibaar aardgas in Huelva en Cartagena. Telecommunicatie: • Verbetering van het telecommunicatienetwerk in Griekenland. Omvat ten dele gecombineerd vervoer 15 Vervoer: • Autosnelwegen PATHE en VIA EGNATIA in Griekenland; • Spoorweg Athene-Thessaloniki; • Hoofdwegen in Italië; • Hoofdwegen in Ierland. B. 2 Cohesiefonds Tabel 7 geeft de jaarlijkse vastleggingen uit het Cohesiefonds ten gunste van TEN- vervoersprojecten sinds 1993 in elk van de begunstigde Lid-Staten. Deze bedragen omvatten zowel vastleggingen voor projecten die in het desbetreffende jaar zijn goedgekeurd als afbetalingen voor projecten die reeds eerder zijn goedgekeurd. Tabel 7: Financiering van TEN-projecten uit het Cohesiefonds - totaal per Lid-Staat Vastleggingen 1993-1996 in miljoen ecu LID-STAAT SPANJE PORTUGAL GRIEKENLAND IERLAND TOTAAL 1993 1994 1995 19966 1993-96 606,4 160,8 105,1 86 498,9 200,2 134 96 610,2 240,5 159,7 97,2 958,3 929,1 1107,6 711,2 2426,7 187,5 88 101,3 1088 789 486,8 380,5 4083 Tabel 8 geeft een uitsplitsing van de jaarlijkse vastleggingen per vervoerssector. Deze illustreert de belangrijke plaats die wegen blijven innemen in de financiering uit het Cohesiefonds, hetgeen de behoeften en prioriteiten van de betrokken Lid-Staten weerspiegelt. Toch is de financiering van andere wijzen van vervoer, zoals spoorwegen en havens, in absolute cijfers aanzienlijk. Voorlopig 16 Tabel 8 : Financiering van TEN-projecten door het Cohesiefonds- per vervoersector Vasteleggingen 1993 - 1996 Sector 1993 1994 1995 199678 Totaal 1993- 1996 Autowegen - Autosnelwegen Mecu % Mecu % Mecu % Mecu % Mecu % 672,6 70 619,6 66 832. 5 75 837,5 76 2962. 2 72 Spoorverbindingen 162,2 16 278,5 29 178. 4 16 218. 8 20 837. 9 20 Havens Vliegvelden Scheepvaartsystemen 16,1 91,7 15,6 1 9 1 31 0 0 3 0 0 67. 4 23. 7 5. 5 6 2 1 16 15. 7 0 1 1 0 130. 5 131. 1 21. 1 3 3 0 Totaal 958,2 100 929,1 100 1107. 5 100 1088 100 4082. 8 100 In bijlage VIII treft u een tabel aan met de meest recente gegevens over de steun die uit hoofde van het Cohesiefonds is verstrekt voor de 5 specifieke projecten die rechtstreeks betrekking hebben op de landen die onder het Cohesiefonds vallen, te weten : hoge- snelheidtrein Zuid, autowegen Griekenland, autosnelweg Lissabon-Valladolid, spoorverbinding Cork-Dublin-Belfast en de wegverbinding Ierland-Verenigd Koninkrijk-Benelux. Om een veelheid van redenen is dit jaar bij deze projecten weinig vooruitgang geboekt. De enige extra vastlegging van financiële middelen betrof tot nu toe het Ierse deel van het prioritaire project Ierland-(VK)-Benelux. C. EIB- EN EGKS-LENINGEN De EIB heeft langjarige ervaring met de financiering van infrastructuurprojecten van Europees belang en heeft de ontwikkeling van de transeuropese netwerken altijd als één van haar prioriteiten beschouwd. Sedert het laatste verslag heeft de EIB haar vastleggingen en leningen voor de TEN's aanzienlijk uitgebreid, meestal in combinatie met communautaire middelen. Hierbij werd het gebruik van het speciale "TEN-loket" in talrijke gevallen uitgebreid. De Directie van de EIB heeft sinds november 1995 leningen ten bedrage van 9 300 miljoen ecu voor 41 TEN-vervoersprojecten goedgekeurd. Dit bedrag komt overeen met ongeveer 30 % van de totale kosten van de projecten. Voor deze en reeds eerder goedgekeurde projecten werden tot nu toe leningsovereenkomsten ten bedrage van 1 800 miljoen ecu afgesloten, hetgeen een stijging van 50 % betekent in vergelijking met de situatie die wordt beschreven in het verslag aan de Europese Raad van Madrid in december 1995. Voorlopig 17 Voor 9 van de in Essen goedgekeurde specifieke projecten of voor de aanvangsfase daarvan heeft de EIB reeds leningen ten bedrage van 5 500 miljoen ecu (van de vastgelegde 8 000 miljoen ecu) toegekend. Dit betekent in vergelijking met het vorig jaar een stijging van 40 % bij de toekenningen en van 32 % bij de leningsovereenkomsten. Dit is met name te danken aan nieuwe leningen voor de hoge-snelheidstrein PBKAL, de vaste verbinding bij Oresund en de Noordse driehoek. Onder gebruikmaking van haar TEN-loket heeft de EIB de verdere ontwikkeling van diverse projecten mogelijk gemaakt en 250 000 ecu voor haalbaarsstudies met betrekking tot een aantal Oostenrijkse delen van de Brennerpas goedgekeurd. Gedurende dezelfde periode heeft de Directie van de EIB leningen ten bedrage van 1 500 miljoen ecu goedgekeurd voor 8 gas- en electriciteitsprojecten in het kader van de TEN's. Dit komt overeen met 27 % van de totale kosten. Tot nu toe werden leningsovereenkomsten voor 2 200 miljoen ecu ondertekend. Dit betekent een stijging van 126 % ten opzichte van het cijfer dat in het verslag voor Madrid wordt genoemd. Voor 7 van de 10 door de Europese Raad in Essen goedgekeurde prioritaire projecten werd sinds 1993 een EIB-financiering ten bedrage van 2 200 miljoen ecu goedgekeurd. Er werden leningsovereenkomsten voor een totaalbedrag van 1 600 miljoen ecu afgesloten voor projecten zoals het aardgasnet in Griekenland, de aardgasleiding tussen Algerije, Marokko en Iberisch schiereiland, en de aardgasleiding tussen Rusland, Polen en de Europese Unie. Gelijktijdig met haar groter wordende betrokkenheid bij de TEN-projecten in de vervoer- en energiesector levert de EIB een actieve bijdrage aan de ontwikkeling van telecommunicatienetwerken van Europees belang. Sinds vorig jaar heeft de Directie van de EIB leningen ten bedrage van 2 300 miljoen ecu voor telecommunicatieprojecten goedgekeurd. Voorts werden tot nu toe leningsovereenkomsten voor een bedrag van 4 700 miljoen telefonie, ecu afgesloten, grotendeels voor projecten telecommunicatiesatellieten en een spoorwegnet van optische vezels. inzake mobiele De Commissie heeft in 1996 4 EGKS-leningen voor TEN-projecten goedgekeurd voor een totaalbedrag van 329 miljoen ecu. De grootste leningen hebben betrekking op het Öresund- en Transgas-project voor een totaalbedrag van 293 miljoen ecu. Deze leningen zijn tot nu toe nog niet uitbetaald. D. EIF Op 31 oktober 1996 beliepen de uitstaande leningen van het EIF een bedrag van 1. 229 miljoen ecu. Van dit bedrag had 90 % betrekking op TEN-projecten (vervoer 38%, energie 37% en telecommunicatie 15%). In de loop van 1996 ondertekende het EIF leningsgaranties ten bedrage van 615 miljoen ecu voor 10 projecten (vervoer : 303 miljoen ecu, energie : 240 : 9 miljoen ecu). Het Fonds heeft garanties voor de miljoen ecu, telecommunicatie financiering van de volgende specifieke projecten verstrekt : vliegveld Malpensa, aardgasnet in Portugal, koppeling van het Spaanse en Portugese aardgasnet en het CTRL-gedeelte van het PBKAL-project (Channel Tunnel Rail Link : spoorwegverbinding via de Kanaaltunnel). Het EIF is voornemens deel te nemen aan de financiering van andere specifieke projecten die in Essen zijn goedgekeurd. Op grond van het besluit dat zijn plenaire vergadering in juni nam, kan het EIF deelnemen in initiatieven die verband houden met de TEN-projecten (zie hoofdstuk 5 D). De activiteiten van het Fonds op dit terrein zullen in het begin echter bescheiden zijn. 18 E. IDA In 1996 zal de Unie 24 miljoen ecu uitgeven voor de horizontale acties, de generieke diensten en de 25 specifieke sectorale programma's die het IDA-programma vormen (de financiële verordening voor TEN geldt niet voor het IDA-programma). De onderstaande tabel bevat de belangrijkste uitgavencategorieën; in bijlage VI is een gedetailleerde lijst van de gefinancierde projecten opgenomen. Tabel 11 : uitgaven voor IDA8 DIENST TOTAAL BUDGET (ECU) DGI DG III DG IV DGV DG VI DG XIV DG XV DG XXI Eurostat Directie informatica Agentschappen Secretariaat-generaal Generieke diensten alle sectoren 850 000 3 710 000 400 000 1 837 000 1 290 000 250 000 1 100 000 5 555 000 3 050 000 1 015 000 225 000 1 200 000 3 518 000 TOTAAL-GENERAAL 24 000000 8 Deze cijfers zijn gebaseerd op een begroting die voortvloeit uit de toewijzing van 6 miljoen ecu aan het EDICOM-programma en op de veronderstelling dat een bedrag van 7,5 miljoen ecu dat zich momenteel in de reserve bevindt, door het Europese Parlement wordt vrijgegeven. Door de laattijdige goedkeuring van het ID A-besluit werd bovendien een aantal maatregelen voor een totaalbedrag van 15,798 miljoen ecu van 1995 naar 1996 overgeheveld. Deze maatregelen zijn NIET in de bovenstaande tabel verwerkt. 19 F. EVALUATIE Overeenkomstig het SEM 2000-programma ontplooit de Commissie in nauwe samenwerking met de Lid-Staten, die een belangrijke en centrale rol moeten spelen, initiatieven om de controle en de evaluatie van de projecten en de beleidsmaatregelen te versterken. Het comité financiële steun voor TEN besprak deze kwestie op zijn vergadering van 25 juli 1996. 20 5. FINANCIERING VAN DE TEN : ANDERE ASPECTEN A. DE T R A N S E U R O P E SE V E R V O E R S B E G R O T I NG Naar aanleiding van de conclusies van de Europese Raden van Essen (december 1994), Cannes (juni 1995) en Madrid (december 1995) ten aanzien van de financiering van de prioritaire vervoersprojecten heeft de Commissie in april 1996 een voorstel ingediend tot herziening van de financiële perspectieven met het oog op een verhoging van de voor de TEN-vervoer beschikbare middelen met 1000 miljoen ecu. Dit voorstel was gebaseerd op de vaststelling van bijkomende behoeften aan bijstand voor TEN-vervoer van 1700 miljoen ecu gedurende het tijdvak 1997-1999; deze bijkomende behoeften waren berekend op basis van door de Lid-Staten ingediende voorlopige verzoeken en waren het resultaat van grondige analyses, met name van de specifieke door de Europese Raad van Essen aangeduide projecten, welke analyses waren uitgevoerd door de Lid-Staten, de Commissie en de Europese Investeringsbank tijdens workshops, studiebijeenkomsten en bilaterale besprekingen. Bij gelegenheid van de Europese Raad van Florence heeft voorzitter Santer een herzien voorstel ingediend. Naar aanleiding hiervan heeft de Raad Ecofin een ad hoe-groep opgericht van vertegenwoordigers van de ministers van Financiën onder voorzitterschap van de heer Gallagher. Tijdens drie vergaderingen in juli en september heeft de "groep- Gallagher" het voorstel onderzocht, evenwel zonder tot overeenstemming te komen over een aanvullende financiering. In haar eindverslag aan de Raad Ecofin heeft deze groep echter aanbevolen dat : i) projecten die gereed zijn dienen te worden uitgevoerd met gebruikmaking van de bestaande middelen ; ii) de Raad het prioritaire karakter van de TEN bevestigt en dat aan de thans geplande budgettaire voorzieningen voor de TEN de hand wordt gehouden ; iii) iedere inspanning wordt gedaan om niet-financiële vertragende factoren uit te schakelen ; iv) het vraagstuk van de herverdeling zou kunnen worden overwogen in het kader van de desbetreffende normale begrotingsprocedure voor de begrotingen 1998 en 1999. Op 14 oktober keurde de Raad ECOFIN het verslag-Gallagher goed. 21 B. OPENBARE/PARTICULIERE PARTNERSCHAP (OPP) Algemeen zoeken naar manieren om openbare/particuliere partnerschappen Overeenkomstig de verzoeken van de Europese Raad is de Commissie in geheel 1996 te blijven vergemakkelijken als middel om de TEN te financieren; evenals in de voorgaande jaren werd deze analyse uitgevoerd volgens een "omgekeerde" benadering door de aandacht te concentreren op de specifieke vervoersprojecten. In de loop van 1996 zijn de diensten van de Commissie actief betrokken geweest bij informeel overleg met een representatieve groep van deskundigen uit de particuliere sector op het gebied van de constructie in het vervoer, ten einde de hindernissen voor OPP's te onderzoeken en mogelijke oplossingen vanuit het oogpunt van de constructiesector te vinden. Na de oprichting van de Groep op hoog niveau betreffende partnerschap tussen de overheids- en de particuliere sector voor de financiering van projecten op het gebied van het transeuropese vervoersnet "Kinnock" groep : zie hieronder), werd door alle betrokkenen overeengekomen om deze besprekingen voort te zetten binnen het ruimere kader van de groep op hoog niveau. Voorlopige conclusies op basis van dit overleg hebben, te zamen met het resultaat van de eerder uitgevoerde analyse betreffende diverse andere vraagstukken in verband met de OPP, de grondslag gevormd voor een aan de groep-Kinnock voorgelegd discussiedocument. In haar verslag betreffende het effect en de doeltreffendheid van de interne markt9 heeft de Commissie er de nadruk opgelegd dat het overwinnen van de hindernissen voor OPP's een prioriteit dient te zijn voor de Unie om ervoor te zorgen dat prioritaire investeringsplannen tijdig worden uitgevoerd. Dit is van potentieel belang voor het vervoer, waar de meeste financieringsmoeilijkheden zich voordoen. Helaas zijn, om dezelfde redenen als in het verslag 1995 aan de Europese Raad van Madrid10 (punten 28-34) uiteengezet, de vorderingen in bepaalde Lid-Staten op het gebied van OPP's niet bemoedigend geweest. Er dient echter op te worden gewezen dat er verschillende vervoersprojecten van het PPP-type gaande zijn m. n. in Griekenland, het Verenigd Koninkrijk, Italië, Duitsland, Oostenrijk, Denemarken en Zweden. In de telecommunicatiesector is de financiering van projecten in het kader van de transeuropese netwerken voornamelijk een aangelegenheid voor de particuliere sector en de krachten op de markt. Evenwel heeft openbare steun in het kader van openbare/particuliere partnerschappen eveneens een rol te spelen bij het stimuleren van de start van projecten waarvan de socio-econortiische levensvatbaarheid wordt erkend maar waarvan de commerciële rentabiliteit op korte termijn niet groot genoeg is om particuliere investeringen aan te trekken. 9 COM (96) 520 final 10 CSE(95) 571 22 Groep op hoog niveau "Kinnock" Tijdens de informele Raad Vervoer in Rome van 12 en 13 april stelde Commissielid Kinnock voor dat een groep op hoog niveau, welke persoonlijke vertegenwoordigers van de ministers van Vervoer en/of Financiën en leden van de particuliere sector en de EIB zou moeten omvatten, zou kunnen worden opgericht om naar wegen te zoeken om de implementatie van openbare/particuliere partnerschappen te versnellen, met name ten aanzien van specifieke vervoersprojecten in het kader van de TEN. Dit voorstel werd in het algemeen goed ontvangen door de ministers van Vervoer en krachtig gesteund door voorzitter Santer in de context van zijn initiatief betreffende een Vertrouwenspact inzake werkgelegenheid. De groep op hoog niveau betreffende partnerschap tussen de overheids- en de particuliere sector voor de financiering van projecten op het gebied van het transeuropese vervoersnet (de "groep-Kinnock") heeft 3 voltallige vergaderingen gehouden op 23 september, 11 oktober en 28 november, waarbij 5 subgroepen werden opgericht : twee betreffende de "HST Oost-Europa"- en de "HST Zuid"-projecten, en drie betreffende meer horizontale aspecten, nl. "Nieuwe openbare/particuliere partnerschappen in de spoorwegsector", "Wettelijke en administratieve vraagstukken" en "Economische en financiële vraagstukken". De groep op hoog niveau en haar subgroepen zullen op Unieniveau gesignaleerde vraagstukken behandelen en grondig nagaan welke mogelijke oplossingen er zijn betreffende het tot stand brengen van openbare/particuliere partnerschappen. Het eindverslag dat aan de Eruopese Raad in juni 1997 zal worden voorgelegd zal naar verwacht conclusies bevatten ten aanzien van diverse factoren die op het ogenblik van invloed zijn op de voortgang van infrastructuurprojecten op vervoersgebied. De negatieve beslissing ten aanzien van de aanvulling van de begrotingslijn voor de TEN- vervoer zal naar verwacht de voortgang van diverse projecten beïnvloeden, met name de grote grensoverschrijdende spoorwegprojecten. In een aantal van deze gevallen zou bijkomende financiering van de TEN-vervoer hebben bijgedragen tot vergemakkelijking van participatie van de particuliere sector (vermindering van risico door medefinanciering van proefboringen bij dure totstandbrenging van tunnels, bijdragen financieringsplannen, enz. ). Hiertegenover heeft de groep-Kinnock tot taak oplossingen te zoeken om projecten zoveel mogelijk te stimuleren, ondanks het feit dat zij beperkt is ten aanzien van de voor de TEN-vervoer beschikbare middelen. Het werk van de groep zou tevens een solide grondslag moeten vormen voor een mogelijke heroverwegeing van begrotingsvraagstukken aan de hand van de aanbevelingen van de groep Gallagher. tot de Overleg over risico's voor de openbare orde In haar verslag aan de Europese Raad van Madrid (punt 32) kondigde de Commissie aan dat zij onderzocht op welke wijze zij de risico's voor de openbare orde kon verminderen, aangezien deze door de particuliere sector als een bijzondere belemmering voor zijn medewerking aan OPP's was genoemd. In de eerste helft van 1996 hebben de diensten van de Commissie een werkdocument opgesteld waarin diverse opties in dit opzicht worden genoemd. De aangelegenheid wordt behandeld in het kader van de groep op hoog 23 niveau-"Kinnock", om tot conclusies te komen betreffende de speelruimte voor optreden op Unie-niveau. C. PARTICIPATIE VAN HET EIF Op 18 juni besloot de Algemene vergadering van het EIF in Lissabon op grond van stemming de Fondsen toe te staan overeenkomstig zijn statuten risicokapitaalstransacties uit te voeren, zodat het EIF dus voortaan rechtstreeks mag investeren in individuele TEN- projecten. De Commissie juicht deze maatregel toe, hoewel zij erkent dat de voor dit doel beschikbare middelen aanvankelijk beperkt zullen zijn. 24 6. BUITENLANDSE BETREKKINGEN A. LANDEN VAN MIDDEN- EN OOST-EUROPA TINA (Transport Infrastructure Needs Assessment) Overeenkomstig het besluit van de Raad van Ministers van Vervoer op de bijeenkomst van september 1995 in het kader van de gestructureerde dialoog, is een werkgroep opgericht van hoge ambtenaren uit de 15 Lid-Staten van de Europese Unie en de tien kandidaat-landen in Midden- en Oost-Europa, met als voornaamste taak de evaluatie van de behoeften op het gebied van de transportinfrastructuur (TINA) van de uitgebreide Unie, gebaseerd op de voor de Unie in haar huidige samenstelling opgestelde richtsnoe ren voor transeuropese vervoersnetwerken. Op de twee vergaderingen van deze werk groep in mei en juli is het statuut goedgekeurd en onder meer gesproken over de financieringsproblematiek. Voorts zijn drie geografische subgroepen opgericht, die in oktober zijn begonnen met de herziening van de vervoersinfrastructuurplannen van de kandidaat-landen in het licht van de eerder genoemde richtsnoeren. De TINA-werkgroep zal verslag uitbrengen aan het voor de transeuropese vervoersnetwerken bevoegde comité. De plannen voor de uitbreiding van het transeuropese vervoersnetwerk worden eind 1998 in bredere kring besproken. Pan-Europese Vervoersconferentie Helsinki De Commissie, de EIB en de Lid-Staten van de EU hebben samen met de Europese Conferentie van Ministers van Vervoer en de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties de derde pan-Europese vervoersconferentie van Helsinki (juni 1997) voorbereid. Op die conferentie zal onder meer worden gesproken over de aanpas sing van de 'Kreta'-richtsnoeren, teneinde rekening te houden met de politieke ontwik kelingen sinds 1994, met name het verloop van het vredesproces in het voormalige Joegoslavië. Voorts werden in de loop van het jaar memoranda van overeenstemming getekend met betrekking tot de ontwikkeling van de Via Baltica en de 'Kreta'-corridors I en III, terwijl het memorandum in verband met corridor V op korte termijn kan worden getekend. Phare De Commissie blijft via het Phare-programma actief steun verlenen aan acties voor de koppeling van de landen van Midden- en Oost-Europa op de transeuropese netwerken van de Unie. In 1996 is circa 280 miljoen ecuuitgetrokken voor bijstandsprogramma's in de vervoerssector. Het overgrote deel daarvan wordt gebruikt voor de ontwikkeling van de 'Kreta'-corridors. Phare verleent bijstand ten behoeve van alle corridors, negen in totaal, variërend van pre-investerings- en haalbaarheidsonderzoeken tot de eigenlijke cofinanciering van fysieke-infrastructuurprojecten, waarbij bijzondere aandacht wordt besteed aan de verbetering van in de corridors gesitueerde grensovergangen. 25 Koppeling van elektriciteitsnetten Op het gebied van de ontwikkeling van de transeuropese energienetwerken tussen de Unie en haar buurlanden werd in december 1995 een belangrijke stap gezet met de koppeling van het CENTREL-elektriciteitsnetwerk (Polen, Tsjechië, Slowakije en Hongarije) en het UCPTE-netwerk (West-Europa behalve Scandinavië). De uitbreiding van het UCPTE-netwerk tot de Balkan en de totstandbrenging van koppelingen en interfaces met de GOS-landen worden momenteel bestudeerd. Deze studies worden gefinancierd in het kader van Phare, Tacis en het TEN-programma. In september is door de Commissie binnen het regionale energiecentrum van de Zwarte Zee een task force opgezet die moet gaan bepalen welke koppelingen voor de Balkan prioritair zijn; dit omvat zowel koppelingen van de elektriciteitsnetwerken als van de gasnetwerken. Een andere belangrijke ontwikkeling is het door de Unie en de landen rond de Oostzee gezamenlijk gefinancierde elektriciteitsonderzoek in alle landen rond de Oostzee. Koppeling van aardgasnetten Bijzondere vermelding verdienen voorts de voltooiing van de eerste tranche van de gasleiding Rusland-Belarus-Polen-EU en de verbetering van het netwerk van gasleidin gen in Bulgarije ten behoeve van de voorziening van het Griekse aardgasnetwerk met Russisch aardgas. Verder is het startsein gegeven voor een belangrijk haalbaarheids onderzoek met betrekking tot de aanleg van een nieuwe gasleiding voor de levering van Russisch aardgas aan Italië via Oekraïne-Slowakije-Hongarije-Slovenië. Tijdens het verslagjaar werd voorts onderzoek verricht naar het Noordse aardgasnetwerk en talloze andere projecten, zoals Oostenrijk-Hongarije, Oostenrijk-Slovenië en Duits land-Tsjechische Republiek-Oostenrijk-Italië. Nadere gegevens over alle genoemde projecten in Bijlage I. Tenslotte worden in het kader van het Phare-programma ook studies gefinancierd met betrekking tot andere Oost-West-gasnetwerken en regionale projecten die van belang zijn voor de landen van Midden- en Oost-Europa en de Lid-Staten van de Unie. Daaron der valt ook een zojuist afgesloten studie met betrekking tot het Oostzeegebied. Energiehandvest Na de ondertekening, op 17 december 1994, van het Verdrag inzake het Energiehand vest en het Protocol bij het Energiehandvest betreffende energie-efficiëntie en daarmee samenhangende milieuaspecten, zijn de ratificatieprocedures van de Lid-Staten van de Europese Unie op gang gekomen: verwacht wordt dat de ratificatieprocedures van de Lid-Staten (of in ieder geval van een meerderheid van de Lid-Staten) tegen het einde van dit jaar rond zijn. Dit Verdrag treedt slechts in werking wanneer het door tenminste 30 landen is geratificeerd; in afwachting daarvan wordt het door het merendeel van de betrokken landen voorlopig toegepast. 26 $$töigtl£pP" Forum van de EU en de LMOE over de informatiemaatschappij Ministers uit alle landen van Midden- en Oost-Europa hadden in september 1996 in Praag een ontmoeting met Commissielid Bangcmann en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, onderzoeksinstellingen en financieringsinstellingen uit de Unie. Het Forum bood ruim gelegenheid tot het uitwisselen van informatie en het bespreken van de verschillende aspecten van de informatiemaatschappij, waaronder strategieën, formule ring van het beleid en tenuitvoerlegging van demonstratie- en proefprojecten. Deze projecten kwamen ook uitvoerig aan bod op de bijeenkomst in het kader van de gestruc tureerde dialoog van de Raad van Ministers van Industrie van de EU en hun ambtge noten uit de landen van Midden- en Oost-Europa. Vier werkgroepen werden opgericht. B. LANDEN VAN HET MIDDELLANDSE-ZEEGEBIED Koppeling van elektriciteitsnetten De landen in het Middellandse-Zeegebied zijn niet aangesloten op het UCPTE-netwerk. Wel wordt momenteel een project opgezet voor de totstandbrenging van een verbinding met Spanje en Marokko. Ook zijn de eerste werkzaamheden begonnen ten behoeve van de totstandbrenging van een verbinding tussen Griekenland en Turkije. Koppeling van aardgasnetten Dit jaar is de gasleiding voor de levering van Algerijns aardgas via Marokko aan Spanje en Portugal en, in een later stadium, aan andere EU-landen [vrijwel] voltooid. Dit project behoort tot de bijzondere projecten die door de Europese Raad van Essen waren geïdentificeerd. In een vergevorderd stadium bevinden zich ook de werkzaamheden aan de gasleiding die via Tunesië van Algerije naar Italië loopt. Euro-mediterraan forum over energie Als follow-up van de Euro-mediterrane conferentie van Barcelona (december 1995) organiseerde het Italiaanse voorzitterschap van 7 tot en met 9 juni 1996 een Euro- mediterrane ministeriële conferentie over energievraagstukken. De Commissie hechtte op 3 april haar goedkeuring aan een mededeling over 'het Euro-mediterraan partnerschap in de energiesector'11. Daarin worden de hoofdlijnen gepresenteerd van de activiteiten van de Commissie op het gebied van energie en wordt erop gewezen dat de transeuropese energienetwerken een van de belangrijkste gebieden zijn waarop de Unie en de landen in het Middellandse-Zeegebied met elkaar kunnen samenwerken. Op de Conferentie van Triest werd een werkprogramma goedgekeurd en overeengekomen een Euro-mediterraan forum voor energie op te richten dat moet toezien op de tenuitvoerlegging daarvan. " COM (96) 149 27 Euro-mediterraan forum over de informatiemaatschappij Het Italiaanse voorzitterschap organiseerde op 30 en 31 mei in Rome een Euro-mediter raan forum over de informatiemaatschappij. Daaraan namen ongeveer 300 hooggeplaats te personen deel. Op dit forum werd de grondslag gelegd voor meer samenwerking tussen de regio's aan weerszijden van de Middellandse Zee, met name op het gebied van infrastructuur en normen. Vervoer Over de koppeling van het transeuropees vervoersnetwerk van de Unie en de landen van het westelijke Middellandse-Zeegebied werd gesproken in de marge van de bijeenkom sten van de Ministers van Vervoer van de landen van het westelijke Middellandse- Zeegebied (met name tijdens hun tweede bijeenkomst op 22 september 1995 in Rabat). In het oostelijke Middellandse-Zeegebied is tot dusverre slechts voorbereidend werk verricht. Begin 1997 wordt op Cyprus echter een bijeenkomst gehouden met als thema de regionale integratie van de vervoerssector in het oostelijke Middellandse-Zeegebied. Het maritieme vervoer is van groot belang voor de totstandbrenging van verbindingen tussen de landen van het Middellandse-Zeegebied en de Unie. Op een bijeenkomst van de EU en de mediterrane landen van 14 tot en met 16 oktober op Cyprus werd onder meer bestudeerd op welke wijze een meerjaarlijks roulerend werkprogramma ten uitvoer kan worden gelegd voor het maritieme vervoer in het Middellandse-Zeegebied, waaron der de identificatie van projecten van wederzijds belang die in aanmerking komen voor financiering door de Gemeenschap. De Unie voerde in oktober bilaterale besprekingen met Malta en Cyprus over hun deelname aan de TEN. C. ANDERE LANDEN Diverse elektriciteits- en aardgasprojecten voor de totstandbrenging van verbindingen tussen de Unie en Zwitserland en Noorwegen zijn momenteel lopende of worden gepland (zie hiervoor ook Bijlage I). De diensten van de Commissie schreven in juli 1996 een aanbesteding uit voor een vergelijkend onderzoek van de door het wegvervoer gebruikte routes tussen Europa en Azië (in aansluiting op een onafhankelijk initiatief voorafgaande aan de Azië-Europa- bijeenkomst). Dit onderzoek gaat in maart 1997 van start; het eindverslag wordt in september 1997 verwacht. 28 7. POLITIEKE PROBLEMEN EN MOEILIJKHEDEN MET DE REGELGEVING A. ENERGIE Diverse prioritaire projecten in de elektriciteitssector blijven kampen met moeilijkheden van bestuurlijke aard, voornamelijk in de zin van vertragingen in de afgifte van bouw vergunningen. Deze vertragingen zijn in het algemeen te wijten aan het verzet van plaatselijke milieu-organisaties, die doorwerkt in de houding van lokale en tot op zekere hoogte ook nationale overheden. Dit geldt met name voor de projecten voor koppeling van elektriciteitsnetten van Frankrijk en Italië, Frankrijk en Spanje (de Franse overheid kondigde op 1 februari unilateraal aan van de geplande route te willen afwijken en op zoek te zijn naar een andere route), Italië en Griekenland (verzet van de betrokken gemeenten ten aanzien van de geplande route) en in mindere mate Spanje en Portugal. B. TELECOMMUNICATIE In de telecommunicatiesector omvat de term 'infrastructuur' de drie niveaus van een netwerk: de materiële infrastructuur, algemene diensten en toepassingen. Voornaamste knelpunt in deze sector is het ontbreken van toepassingen en diensten die voldoen aan de sociaal-economische behoeften van de burgers en het MKB. Wellicht dat onzekerheid over de commerciële levensvatbaarheid op korte termijn ten gevolge van het innovatieve karakter van dergelijke toepassingen of diensten en de hoge organisatorische eisen particulier initiatief ontmoedigen. De steun van de Unie is bedoeld om het met deze onzekerheid samenhangende financiële risico te verkleinen en mogelijkheden te schep pen om op transeuropese basis in het kader van een publiek-particulier partnerschap een interessante toepassing of dienst van algemeen belang te ontwikkelen. C. VERVOER Verschillen in de prioriteiten van de bij specifieke projecten betrokken Lid-Staten hebben in sommige gevallen tot vertragingen geleid in de voorbereidende fase. Daarom is het van essentieel belang dat de communautaire voordelen van transeuropese ver voersprojecten nog duidelijker worden onderstreept (en gepaste methoden worden ontwikkeld om deze voordelen te kwantificeren). Lid-Staten dienen rekening te houden met de richtsnoeren van de Unie en hun nationale prioriteiten op de Europese af te stemmen; deze doelstelling dient te worden ondersteund met financiële instrumenten van de Unie. Het juridische kader kan in bepaalde gevallen onvoldoende berekend zijn op de speci fieke behoeften van grootschalige infrastructuurprojecten in de vervoerssector, of de toepassing van bestaande regels kan vroegtijdige opheldering vergen. Wat betreft de ontwikkeling van publieke/particuliere partnerschappen zijn met name problemen vastgesteld met betrekking tot vervoerstarieven, overheidsopdrachten en het Statuut van de Europese Vennootschap. De groep op hoog niveau inzake publieke/particuliere 29 partnerschappen is bezig deze problemen te analyseren; in dit stadium kunnen er evenwel nog geen conclusies worden getrokken. Ten aanzien van de mededingingsregels heeft de Commissie, met name om de proce dures te versnellen, in haar verslag over de TEN over 1995 richtsnoeren opgesteld. Wanneer een specifieke overeenkomst eenmaal is aangemeld zal de Commissie, mits de partijen contact met haar hebben opgenomen, binnen zes maanden een definitieve beslissing nemen. 30 8. TEN ALS BRON VAN WERKGELEGENHEID A. VERTROUWENSPACT In het "Vertrouwenspact" dat hij op 5 juni presenteerde, heeft de Voorzitter van de Commissie, de heer Santer, benadrukt dat de aanleg van TEN en de tenuitvoerlegging van 14 specifieke projecten direct en indirect een grote bijdrage tot de werkgelegenheid zouden kunnen leveren (het "Vertrouwenspact" bestrijkt natuurlijk een veel groter gebied dan TEN). Hierin klinken de aan Titel XII van het Verdrag ten grondslag liggende denkbeelden en de in het Witboek "Groei concurrentievermogen werkgelegenheid" van 1993 aangevoerde argumenten door. TEN zal naast directe voordelen op het gebied van energie, telecommunicatie, werkgelegenheid (en milieu) ook een positief effect hebben op de sociale en economische samenhang, de verwezenlijking van de interne markt, de groei, het concurrentievermogen en de werkgelegenheid. B. VERSLAG AAN HET EP In een resolutie over de begroting voor 1997 die het EP aan het eind van zijn vergader periode in maart in Brussel heeft aangenomen, heeft het de Commissie gevraagd een verslag in te dienen over de potentiële nieuwe werkgelegenheid door TEN. De Com missie is voornemens om in november haar verslag met een voorzichtige eerste evaluatie (Het vermoedelijke macro-economische en werkgelegenheidseffect van investeringen in transeuropese vervoersnetwerken) aan het Parlement voor te leggen. De samenvatting van dit verslag is in Bijlage X opgenomen). De voornaamste punten hiervan zijn: - De economische gevolgen van de voltooiing van de 14 door de Europese Raad in Essen vastgestelde specifieke projecten zijn uitermate positief: het BBP zou hier door vóór 2030 de 560 miljard ECU overschrijden. Dit komt neer op een socio- economisch rendement van ongeveer 11%. - De voltooiing van de 14 door de Europese Raad in Essen vastgestelde specifieke projecten zou in de eerste tien jaar (1998-2007) een extra werkgelegenheid van 700. 000 manjaren opleveren. De aanleg van het volledige transeuropese transport netwerk, als bedoeld in de richtsnoeren van de Gemeenschap, zou tot een stijging van de werkgelegenheid met ongeveer 3. 200. 000 manjaren leiden. - Uitgaande van voorzichtige veronderstellingen worden de duurzame werkgelegen heidseffecten op de lange termijn voor de hele economie met betrekking tot de 14 in Essen overeengekomen projecten op 130. 000 à 230. 000 extra arbeidsplaatsen geraamd en voor alle projecten in de T-TEN-richtsnoeren op 594. 000 à 1. 030. 000 extra banen. Als de werknemers overreed zouden kunnen worden om de produkti- viteitsstij gingen als gevolg van investeringen in TEN in extra werkgelegenheid om te zetten in plaats van in hogere lonen, zou de toename van de werkgelegenheid nog veel groter uitvallen: minstens 570. 000 voor de 14 projecten van Essen en maar liefst 4. 700. 000 voor het hele netwerk. 31 - Er dient op te worden gewezen dat bij bovengenoemde ramingen wordt uitgegaan van de veronderstelling dat de economie niet met een grote overcapaciteit kampt en dat dus investeringen in T-TEN op de korte termijn investeringen in andere projec ten verdringen. De huidige macro-economische situatie in de Europese Unie met grote werkloosheid en lage rentetarieven wijst er echter op dat er reservecapaciteit is. Bijgevolg mag worden verwacht dat politieke druk, gericht op een snelle aanleg van het T-TEN, zelfs meer banen zal genereren dan uitgaande van de behoudende veronderstellingen in dit verslag geraamd zijn. - Het effect op de werkgelegenheid wordt in hoge mate bepaald door het macro- economische en het structuurbeleid. Dit geldt met name voor dat beleid dat door vergroting van de concurrentie, flexibilisering en vergemakkelijking van structurele aanpassing van invloed is op de werking van de goederen-, kapitaal- en arbeids markten. - Investeringen in vervoersinfrastructuur alleen lossen ongetwijfeld het werkloos heidsprobleem in Europa niet op en T-TEN's mogen niet uitsluitend worden beoor deeld op de arbeidsplaatsen die hierdoor kunnen worden geschapen. Er zijn waar schijnlijk nog andere belangrijke voordelen. Ook DG XIII en DG XVII hebben respectievelijk in de telecommunicatie- en de energiesector kleinere onderzoeken naar potentiële creëring van werkgelegenheid door TEN's verricht. Er dient op te worden gewezen dat in deze beide onderzoeken niet dezelfde methoden zijn gebruikt als in het verslag voor het EP en dat de resultaten daarom niet kunnen worden vergeleken. DG XIII analyseert de resultaten van de meest recente studies waarin getracht is het effect van investeringen in de telecommunicatie en de zich ontwikkelende informatie maatschappij op de werkgelegenheid te onderzoeken, om uit het onvolledige beeld dat hieruit naar voren komt, het effect af te leiden dat een communautaire actie van 2 000 miljoen ECU naar verwachting zal hebben. Uitgaande van vrij optimistische veronder stellingen schat het onderzoek dat een pro-actief scenario van een zich over een periode van 15 jaar (1993-2008) uitstrekkende investering van 150 miljard ECU in ICT, zoals in het Witboek "Groei concurrentievermogen werkgelegenheid" genoemd wordt, op de lange termijn 1,3% meer banen zal opleveren. Elke miljoen ECU die de Gemeenschap in TEN investeert, zou op de lange termijn 12 banen opleveren. Anderzijds wijst nationaal onderzoek uit dat elke investering van een miljoen ECU in de informatiestruc tuur tussen de 2,5 en 37,5 banen oplevert. In een ander verband blijkt uit een recent onderzoek naar het effect van de liberalisering van de telecommunicatiesector op de werkgelegenheid in Europa dat volgens één van de scenario's het effect van de libera lisering tezamen met de verspreiding van technologie door investeringen in de infra structuur, vooral in alternatieve infrastructuren en toepassingen van interactieve multi media vóór 2005 900. 000 nieuwe banen zou kunnen opleveren. In het verslag wordt er de nadruk op gelegd dat uiterste voorzichtigheid met deze cijfers geboden is, daar zij gebaseerd zijn op extrapolaties van verschillende landen, waarbij zich grote methodologische en praktische moeilijkheden en ongewisheden voordoen. Het is vooral bijzonder moeilijk om de uitstralingseffecten van investeringen in telecommu- 32 nicatieinfrastructuur nauwkeurig te kwantificeren. Deze kunnen zich tot vrijwel alle andere sectoren van de economie uitstrekken. Volgens het onderzoek van DG XVII blijkt uit de beschikbare cijfers over tijdelijke werkgelegenheid dat tijdens de aanlegfase van een elektriciteitsnet (bij een investering van 1. 300 miljoen ECU) zo'n 20. 000 manjaren verwacht mogen worden en bij de aanleg van een gasnet (bij een investering van 2. 600 miljoen ECU) zo'n 15. 000 manja ren. Rekening houdend met de (geringe) verschillen tussen projecten en gecorrigeerd voor de onnauwkeurigheid van de verstrekte cijfers komen ruwe schattingen van de nieuwe werkgelegenheid uit op 65. 000 manjaren bij een totale (thans bekende) investe ring van 4. 000 miljoen ECU in elektriciteitsnetten en op 35. 000 manjaren bij een totale (thans bekende) investering van 11. 500 miljoen ECU in gasnetten. De in totaal 100. 000 voorspelde manjaren moeten worden gespreid over de duur van de aanleg van het transeuropese energienet (5 à 10 jaar: gemiddeld 10. 00 à 20. 000 manjaren per jaar). 33 9. ANDERE BELEIDSVORMEN VAN DE UNIE MET EEN TEN-DIMENSIE A. STATUUT VAN EUROPESE ONDERNEMING De Commissie is van mening dat - althans tijdelijk - "projectorganen" moeten worden opgericht om grote infrastructuurprojecten te organiseren en uit te voeren. Het opzetten van dergelijke organen zou worden vergemakkelijkt door het bestaan van het statuut van Europese onderneming. Hierdoor zouden zij, zodra met de uitvoering begonnen wordt, tot organisaties met winstoogmerk kunnen worden ontwikkeld. Op het ogenblik ont breekt een passende rechtsvorm in de Unie met als gevolg dat de projectkosten onnodig hoger worden en de ontwikkeling wordt geremd. In het "Vertrouwenspact" dat de Commissie aan de Europese Raad in Florence heeft voorgelegd, wordt er met klem op gewezen dat de Raad de SEN (het Statuut van Europese onderneming) zo snel mogelijk moet goedkeuren. Omdat op dit punt vorderingen uitblijven, bestudeert de Commissie thans de mogelijkheid om een beperkte vorm van een op TEN-projecten afgestemde SEN voor te stellen. B. MEDEDINGINGSBELEID Ontwikkeling van de situatie sedert het laatste verslag Ook in 1996 heeft de Commissie aan de bij de financiering van TEN betrokken partijen alle informatie over de mededingingsvoorschriften verstrekt die nodig is om voor een besluit tot vrijstelling in aanmerking te komen. Zoals in het jaarverslag van 1995 over TEN is meegedeeld, heeft de Commissie een One-Stop Help Desk opgericht (fax +32-2/295 65 04) om projectmanagers en andere in de wetgeving van de Unie inzake het mededingingsbeleid en overheidsopdrachten geïnteresseerde partijen te adviseren. Er zijn een paar verzoeken om informatie binnen gekomen. Die zijn snel en tot tevredenheid van de betrokkenen afgehandeld. C. OVERHEIDSOPDRACHTEN Om vertragingen bij projecten als gevolg van misverstanden over de regelgeving van de Unie voor overheidsopdrachten te voorkomen heeft de Commissie in haar jaarverslag van 1995 over TEN tevens de projectmanagers van de 14 specifieke projecten aanbe volen om haar vóór publikatie van aanbestedingsdocumenten te consulteren. Voordit doel heeft de Commissie een One-Stop Help Desk opgericht (fax +32-2/295 65 04). De Desk is in 1996 maar een paar keer geraadpleegd. Om alle geïnteresseerden te informeren over de mogelijkheden die de regelgeving van de Unie over overheidsopdrachten voor samenwerking tussen de overheids- en particu liere sector biedt en hen in staat te stellen de door hun project gestelde eisen naar voren te brengen en te bespreken zal een dezer maanden een Groenboek over overheidsop drachten in de EU worden uitgebracht. 34 D. AANVULLING OP HET STRUCTUURBELEID Blijkens de cijfers in Tabel 1 van Hoofdstuk 4 vormen de Structuurfondsen verreweg de voornaamste financieringsbron van de Unie voor TEN. Daarom is het van fundamenteel belang dat de Lid-Staten voor continue horizontale en verticale coördinatie zorgen tussen de voor vervoer, energie en telecommunicatie verantwoordelijke ministeries enerzijds en de verschillende niveaus van landelijke, regionale en plaatselijke overheid die de financiële steun uit de Structuurfondsen verstrekken, anderzijds. In de praktijk is het van essentieel belang dat ambtenaren die zich voornamelijk met regionale ontwikkeling bezig houden, goed geïnformeerd worden en van de jongste ontwikkelingen van het TEN-beleid van de Unie op de hoogte worden gehouden. E. VERVOERSBELEID De Commissie heeft in de afgelopen twaalf maanden twee prijsvoorstellen voor vervoer gedaan die direct van belang zijn voor de ontwikkeling van TEN's via PPS's en voor de waarborging van eerlijke concurrentie tussen de verschillende vormen van vervoer. In haar Groenboek "Naar een eerlijke en doelmatige prijsstelling in het vervoer"14 wijdt de Commissie één van de hoofdstukken aan de infrastructuurkosten en verkeersopstop pingen. Daarin pleit zij ervoor om de kosten op de gebruiker te verhalen en wijst zij op het belang van een efficiënt prijsbeleid ten aanzien van de infrastructuur om invoering van PPS's te bevorderen. Het tweede voorstel12 beoogt vervanging van "Eurovignette"- Richtlijn 93/89/EEG ten einde naast het hoofddoel, bevordering van de ontwikkeling van de interne markt voor wegvervoer, de kosten van weggebruik, waaronder de infrastruc tuur en de externe kosten, meer door te berekenen. Dit zou een grotere differentiatie in heffingen naar kosten mogelijk maken en het territorialiteitsbeginsel bij het in rekening brengen van weggebruik een stap dichterbij brengen. De verschillende bovengenoemde groen- en witboeken die de Commissie in de afgelo pen 12 maanden heeft goedgekeurd: het "Citizens' network13", "Naar een eerlijke en doelmatige prijsstelling in het vervoer"14 en "Een strategie om de spoorwegen weer vitaal te maken"15 hebben in het algemeen bijgedragen tot een gunstigere basis voor TEN. F. MILIEU Door de bovengenoemde groen- en witboeken is men ook meer gaan beseffen dat de ontwikkeling van TEN in overeenstemming met het beleid van de Unie op het gebied van milieubescherming en duurzame ontwikkeling moet zijn. De Commissie heeft herhaaldelijk het voornemen te kennen gegeven de gevolgen van een transeuropees transportnetwerk voor het milieu nader te willen bestuderen. In het Besluit van het Europees Parlement en de Raad op 23 juli over communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van een transeuropees vervoersnetwerk wordt van de Commissie verlangd C0M(96) 331 van 24 juli 1996. COM(95) 601 van 21 november 1995. C0M(95) 691 van 20 december 1995. COM(96) 421 van 23 juli 1996. 35 dat zij methoden voor de strategische milieu-evaluatie van het hele netwerk en de "corridors" ontwikkelt. De Commissie zal in haar op 1 juli 1999 uit te brengen verslag over de herziening van de richtsnoeren, zo nodig, rekening houden met de resultaten van deze werkzaamheden. De diensten van de Commissie zijn inmiddels begonnen met de technische werkzaamheden om aan dit verlangen te voldoen. 36 BIJLAGE I: VORDERINGEN BIJ DE ENERGIENETWERKEN IN 1996 Projecten van gemeenschappelijk belang die zijn opgenomen in de richtsnoeren (Beschikking Nr. 1254/96/EG van 5 juni 1996, PB L 161) en Projecten die door de Commissie zijn voorgedragen voor opname in de richtsnoe ren (COM (96) 390 van 24 juli 1996). (cursief) (Beknopte indicatie van het stadium waarin deze projecten eind 1996 verkeren). PROJECTEN VOOR HET ELEKTRICITEITSNET PROJECT HUIDIGE STADIUM EN FINANCIËLE BIJDRAGE VAN DE EU al VERENIGD KONINKRIJK Aansluiting d. m. v. onderzeese kabel van Noord-Ierland op Schot- Vergunningsprocedures lopen, land. Verwachte ingebruikneming: 1997. Financiële bijdrage EU CB: 81 miljoen ecu. * Island Magee-Coylton a4 GRIEKENLAND - ITALIË Aansluiting d. m. v. onderzeese kabel van het Griekse net op het Italiaanse net via Noordwest-Griekenland en Zuidoost-Italië. * Ipiros-Puglia a7 VERENIGD KONINKRIJK Aansluiting dm. v. onderzeese kabel van het eiland Man. Project op de Top van Essen (december 1994) aangewezen als "prioritair project". Studie voltooid, maar de bouw heeft door ver- gunningsprocedures vertraging opgelopen. Financiële bijdrage EU REGEN: INTERREG: EIB-lening: 35 miljoen ecu 78,5 miljoen ecu 100 miljoen ecu Voorlopige haalbaarheidsstudies lopen. Ingebruikneming in het najaar van 1999. Financiële biidraze EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van studies (ter goedkeuring voorgelegd) bl DUITSLAND - DENEMARKEN Onderzeese kabelverbinding tussen het Duitse net (UCPTE) en het oostelijke net in Denemarken (NORDEL). Dit project werd in 1996 in bedrijf genomen, * Bjaeverskov-Bentwisch 37 b4 FRANKRIJK - BELGIË Voltooiing van de verbinding tussen de netten van beide landen via Noordoost-Frankrijk en Zuid-België. Vergunningsprocedures lopen, Ingebruikneming: 1999. * Moulaine-Aubange. bS FRANKRIJK- DUITSLAND Versterking van de verbindingen tussen beide landen. Vergunningsprocedures lopen. Ingebruikneming in 1999 b6 FRANKRIJK - ITALIË Verbinding tussen de netten van beide landen via Zuidoost- Frankrijk en Noordwest-Italië. * Grand ïle-Piossasco b7 FRANKRIJK - SPANJE Project op de Top van Essen (december 1994) aangewezen als "prioritair project". Vergunningsprocedures lopen. Geplande start van de werkzaamheden: 1998. Ingebruikneming: 2000. Financiële bijdrage EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van studies in 1995. Project op de Top van Essen (december 1994) aangewezen als "prioritair project". Verbinding over land tussen de netten van beide landen via Zuid- Project opgeschort. Van de Spaanse leiding is west-Frankrijk en Noord-Spanje. * Cazaril-Aragón of een alternatieve route/ontwerp. 75% aangelegd. Haalbaarheidsstudies inzake nieuwe routes lopen. Financiële bijdrage EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van studies in 1995 [en in 1996]. b9 BELGIË - LUXEMBURG Verbinding tussen de netten van beide landen. * Aubange-Bertrange Vergunningsprocedures lopen. Ingebruikneming: 2000. 38 blO SPANJE - PORTUGAL Versterking en voltooiing van de verbindingen tussen beide lan- den via de regio's in Noord-Portugal en Noordwest-Spanje. Project op de Top van Essen (december 1994) aangewezen als "prioritair project". * Aldeadâvila-Douro International * Mesón-Lindoso Voorlopige haalbaarheidsstudies. Geplande start van de werkzaamheden: 2002. Ingebruikneming: 2004. In exploitatie vanaf december 1995 via een lan gere stroomkring. Het gehele project komt begin 1997 in bedrijf. Financiële bijdrage EU CB (Spanje) EIB-lening: 3 miljoen ecu 26 miljoen ecu blO(a) SPANJE - PORTUGAL Nieuwe verbinding tussen beide landen via de zuidelijke regio van Portugal en het zuidwesten van Spanje Voorlopige haalbaarheidsstudies, Ingebruikneming: na 2000. b il FINLAND - ZWEDEN Versterking van de verbindingen ten noorden van de Botnische Golf. bl2 OOSTENRIJK - ITALIË Project goedgekeurd. Financiële bijdrage EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van studies in 1995 [en in 1996]. Versterking van de verbindingen tussen Noord-Italië en het Oos- Vergunningsprocedures lopen, tenrijkse net. Ingebruikneming: 2002. Financiële bijdrage EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van studies in 1995. * Linz-Cordignano. * ' • " • • • •• • '• • • • • — W — ^ • — ^ ^— | l l ll Ml — ^ ^ ^ — — — »— — ^ — pi • , ! , • « • « I II I I M. I I— ,1 bl3 IERLAND - VERENIGD KONINKRIJK (N-IERLAND) Versterking van de verbindingen tussen Ierland en Noord-Ierland. Voorlopige haalbaarheidsstudies lopen. Financiële biidrase EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van studies (ter goedkeuring voorgelegd) bl4 OOSTENRIJK - DUITSLAND Versterking van de verbindingen tussen beide landen. Ingebruikneming: na 2000. 39 blS NEDERLAND- VERENIGD KONINKRIJK Aansluiting d. m. v. onderzeese kabel van Zuidoost-Engeland op Midden-Nederland c2 DENEMARKEN Onderzeese kabelverbindingen tussen het westelijke net (UCPTE) en het oostelijke net (NORDEL) van het land. Voorlopige haalbaarheidsstudies lopen. Financiële biidraze EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van studies (ter goedkeuring voorgelegd) Project op de Top van Essen (december 1994) aangewezen als "prioritair project". Project goedgekeurd. Er wordt overlegd over de financiering van het project. De aanvankelijke datum van ingebruikneming (1997) is opgeschort. c3 NEDERLAND Versterking van de verbindingen in het noordoosten van het land. In aanleg. * Zwolle-Meeden-Eemshaven. c4 FRANKRIJK Versterking van de verbindingen in het noordoosten van het land. Vergunningsprocedures lopen. Ingebruikneming: 1999. * Sierrentz-Mulbach. cS ITALIË Versterking en ontwikkeling van de oost-westverbindingen in het noorden van het land en van de noord-zuidverbindingen. * 15 deelprojecten. cS(a) ITALIE Enkele gedeelten zijn in aanleg, andere verkeren in de vergunningsfase. Ingebruikneming van 2001 t/m 2004. Financiële bijdrage EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van studies in 1995. Versterking en ontwikkeling van de oost-westverbindingen in het noordwesten van het land en van de noord-zuidverbindingen in het midden van het land. Haalbaarheidsstudies lopen. Ingebruikneming: van 2000 t/m 2002. Financiële biidraze EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van studies (ter goedkeuring voorgelegd) 40 c6 SPANJE Versterking en ontwikkeling van de verbindingen in de noorde lijke regio's van het land en in de regio's langs de Middellandse- Zeekust. Noordelijke verbinding: twee van de drie gedeel ten zijn in aanleg, voor het derde vindt een haal baarheidsstudie plaats. De ingebruikneming va rieert van 1996 t/m 2000. Middellandse-Zeeverbinding: de delen in het zuiden zijn in aanleg en de geplande datum voor ingebruikneming is 1997. Voor het deel dat op Frankrijk aansluit wordt een haalbaarheidsstudie uitgevoerd en het geplande jaar van ingebruik neming is 2004. Financiële bijdrage EU: EIB-lening (25,1 miljoen ecu) voor de leiding Pinar-Taag. TEN-begrotingslijn: medefinanciering van studies in 1995 [en in 1996]. c7 PORTUGAL Versterking van de verbindingen die noodzakelijk zijn voor de koppelverbindingen met Spanje in het noorden en het midden van het land. Haalbaarheidsstudies. Ingebruikneming: juni 2001. * Recarei-Douro International Pego-Rio Maior II. c8 GRIEKENLAND Vergunningsprocedures lopen. Ingebruikneming: september 1998. Financiële bijdrage EU: TEN-begrotingslijn: medefinanciering van studies voor de lijn Recarei-Douro International in 1995. Versterking van de oost-westverbindingen in het noorden van het Voorlopige haalbaarheidsstudies, land. Ingebruikneming: 2000-2002. c9 IERLAND Versterking van de verbindingen in het noordwesten van het land Haalbaarheidsstudies lopen. cIO SPANJE Versterking en ontwikkeling van de verbindingen in het noord- oosten en westen van het land, met name voor de aansluiting op Haalbaarheidsstudies en milieu-effectrapportage het net van capaciteit voor elektriciteitsopwekking met windener- gie. Voorlopige haalbaarheidsstudies lopen. in 1997 en 1998. Financiële bijdrage EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van studies (ter goedkeuring voorgelegd) cll ZWEDEN Versterking en ontwikkeling van binnenlandse verbindingen. Haalbaarheidsstudie in 1997. 41 cl2 DUITSLAND Ontwikkeling van verbindingen in het noorden van het land. dl DUITSLAND - POLEN Versterking van de verbindingen tussen beide landen. Enkele delen zijn in aanleg. Voor andere delen lopen er vergunningsprocedures. Geplande ingebruikneming van het gehele pro ject: 1998. Hagenwerder (DE) - Mikulowa (POL): inge bruikneming 1998. Neuenhagen - Vierraden (DE) - Krajnik (POL): ingebruikneming na 2000. d3 DUITSLAND - NOORWEGEN Onderzeese kabelverbinding tussen Noord-Duitsland (UCPTE) en Haalbaarheidsstudies. Zuid-Noorwegen (NORDEL). Ingebruikneming: 2003. d5 ITALIË - ZWITSERLAND Versterking van de verbindingen tussen Noord-Italië en Zwitser- land. In aanleg. Ingebruikneming: 1997 of 1998. * Gorlago-Robbia. d8 GRIEKENLAND- BALKANLANDEN Versterking van de verbindingen tussen Griekenland en respec- tievelijk Albanië, Bulgarije en het voormalige Joegoslavië, waar- Financiële bijdrage EU onder het herstel van de verbindingen met het noorden van het voormalige Joegoslavië en het UCPTE-net. Haalbaarheidsstudies: lopen. TEN-begrotingslijn: medefinanciering van studies (ter goedkeuring voorgelegd) d9 GRIEKENLAND - TURKIJE Verbindingen tussen beide landen via het noordoostelijk deel van Deel van Thessaloniki (GR) naar Filippi (GR): in Griekenland. , aanleg. Deel van Filippi (GR) naar Hamitabat (TU): gepland. * Thessaloniki-Hamitabat. dlO VERENIGD KONINKRIJK - NOORWEGEN Onderzeese kabelverbinding tussen het noordoosten/oosten van Engeland en zuidelijk Noorwegen (NORDEL). 42 Voorlopige haalbaarheidsstudies voltooid. Haalbaarheidsstudies en zeebodemonderzoek in 1997 en 1998. Ingebruikneming: 2004. Financiële bijdrage EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van studies (ter goedkeuring voorgelegd). d ll NEDERLAND - NOORWEGEN Onderzeese kabelverbinding tussen het noordoosten van Neder land (UCPTE) en het zuiden van Noorwegen (NORDEL). dl3 SPANJE - MAROKKO Onderzeese kabelverbinding tussen het zuiden van Spanje en het Marokkaanse net. * Pinar-Melloussa. dl4 VERBINDING ROND DE OOSTZEE: DUITSLAND - POLEN - RUSLAND - ESTLAND - LETLAND - LI TOUWEN - ZWEDEN - FINLAND - DENEMARKEN WIT-RUSLAND Versterking en ontwikkeling van de verbindingen tussen de net ten van deze landen door middel van bovengrondse en/of onder zeese kabels. dlS ZWEDEN- NOORWEGEN Versterking van de verbindingen tussen beide landen. Project goedgekeurd. Ingebruikneming: 2001. Financiële bijdrage EU: TEN-begrotingslijn: medefinanciering van studies [in 1996]. In aanleg. Ingebruikneming: 1997. Financiële bijdrage EU: Medefinanciering van studies uit de TEN- be groting 1995. INTERREG: 12,5 miljoen ecu. Voorlopige haalbaarheidsstudies. Financiële bijdrage EU: TEN-begrotingslijn: medefinanciering van studies in 1995 [en in 1996]. Voor enkele delen loopt een vergunningsproce dure. Voor andere trajecten wordt een (voorlo pige) haalbaarheidsstudie verricht. Financiële bijdrage EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van studies (ter goedkeuring voorgelegd) dló EU - WIT-RUSLAND - RUSLAND - OEKRAÏNE Ontwikkeling van verbindingen en de koppeling tussen het (uit gebreide) UCPTE-net en de netten van derde landen in Oost- Europa, met inbegrip van het verplaatsen van de HVDC- conver siestations die vroeger tussen Oostenrijk en Hongarije, Oostenrijk en de Tsjechische Republiek en Duitsland en de Tsjechische Re publiek werden gebruikt. Er zijn/worden enkele technische studies verricht. Financiële bijdrage EU Door PHARE/TACIS gesteunde studie naar de koppeling. TEN-begrotingslijn: medefinanciering van studies (ter goedkeuring voorgelegd) 43 PROJECTEN VOOR HET AARDGASNET PROJECT HUIDIGE STADIUM EN FINANCIËLE BIJDRAGE VAN DE EU e4 SPANJE Aanleg van gasnetten in de regio's Galicië, Extremadura, An- dalusië, Zuid-Valencia, Murcia, met inbegrip van een LNG- terminal in Galicië. e5 PORTUGAL Aanleg van een gasnet in het land, met name langs de Atlanti sche kust. * Setubal-Braga. eS(a) PORTUGAL Galicië: project goedgekeurd. Ingebruikneming: juni 1998. Extremadura: in aanleg. Ingebruikneming: juni 1998. Andalusië: in aanleg Ingebruikneming: 1997. Zuid-Valencia: in aanleg. Ingebruikneming: september 1997. Murcia: in aanleg. Ingebruikneming: september 1997. Uitbreiding LNG-terminal Cartagena: project gepland. Ingebruikneming: 2000. LNG Galicië: project opgeschort. Financiële bijdrage EU: INTERREG II: 80 miljoen ecu toegekend voor de koppeling met Portugal (via Galicië en via Andalusië en Extremadura). CB: Valencia-Cartagena: 107 miljoen ecu ter goedkeuring voorgelegd. Modernisering LNG-terminal te Huelva (Anda lusië): 7 miljoen ecu toegewezen. Westelijke pijpleiding (Castilla y León, Ex tremadura en Asturië): 95 miljoen ecu ter goed keuring voorgelegd. Oviedo-Ribadeo (Asturië): 10 miljoen ecu ter goedkeuring voorgelegd. Project op de Top van Essen (december 1994) aangewezen als "prioritair project". In aanleg. Ingebruikneming: begin 1997. Financiële bijdrage EU REGEN: 82 INTERREG II: 70 21 CB: EIB-Iening (354 miljoen ecu) en EGKS-lening (102 miljoen ecu) voor dit project en de kop peling ervan met Spanje (zie project f6). Bouw van een LNG-terminal aan de Atlantische kust. Planningsfase. Mogelijke exploitatiedatum: 2002 44 PROJECT HUIDIGE STADIUM EN FINANCIËLE BIJDRAGE VAN DE EU e6 GRIEKENLAND Aanleg van een gasnet in het land, met name langs de Egeïsche kust, met inbegrip van een LNG-terminal in Attica en opslag faciliteiten. * Bulgarije-Athene LNG bij Revithoussa. fl IERLAND - VERENIGD KONINKRIJK (N-IERLAND) Verbinding tussen de netten in Ierland en het Verenigd Konink rijk (Noord-Ierland). f2 VERENIGD KONINKRIJK - CONTINENT Onderzeese verbinding tussen de gasnetten in het Verenigd Koninkrijk en het continent via België. * Bacton-Zeebrugge. f3 LUXEMBURG - DUITSLAND Project op de Top van Essen (december 1994) aangewezen als "prioritair project". Noord-zuidhoofdleiding: aanleg voltooid en ingebruikneming: eind 1996. Hogedruk-zijleidingen en LNG-terminal: in aanleg. Financiële bijdrage EU REGEN: INTERREG II: CB: EIB-lening: EGKS-lening: 87 180 262 300 83 (+ 97 aange vraagd). TEN-begrotingslijn: in 1995, medefinanciering van studies voor opslagfaciliteiten en uitbreidin gen van het net. [In 1996], medefinanciering van een studie naar de introductie van gas op Kreta. Voorlopige haalbaarheidsstudies. Mogelijke ingebruikneming: 2000. Financiële bijdrage EU: TEN-begrotingslijn: medefinanciering van stu dies in 1995. Met de aanlegwerkzaamheden werd in oktober 1996 gestart. Vergunningsprocedures lopen. Geplande ingebruikneming: oktober 1998. Aanleg van een verbinding voor de gasvoorziening van Luxem burg vanuit de Duitse netten. Voorlopige haalbaarheidsstudies. 45 PROJECT HUIDIGE STADIUM EN FINANCIËLE BIJDRAGE VAN DE EU fS FRANKRIJK- SPANJE Versterking van de transportcapaciteit tussen beide landen. Voor een nieuwe leiding lopen haalbaarheids studies; ingebruikneming vermoedelijk in 2001. Voor een nieuw compressorstation zijn de ver gunningsprocedures en de start van de werk zaamheden in 1997 gepland; ingebruikneming vermoedelijk in 1999. f6 PORTUGAL - SPANJE Aanleg van gasleidingen voor de gasvoorziening van Portugal via Zuid-Spanje, alsmede voor de gasvoorziening van Galicië en Asturië via Portugal. Project op de Top van Essen (december 1994) aangewezen als "prioritair project". * Leiria-Córdoba Braga-Tuy-Oviedo. P FRANKRIJK Verbinding via Zuid-Spanje: in aanleg. Ingebruikneming: begin 1997. Verbinding met Galicië: er kan elk moment met de werkzaamheden worden gestart. Ingebruikneming: eind 1997. Financiële bijdrage EU INTERREG: Portugees CB: EIB- en EGKS-leningen: (zie project e5). 150 6 Verbinding tussen de netten van het zuidwesten en het zuiden van het land. Vergunningsprocedures lopen, Ingebruikneming in juli 1997. f8 OOSTENRIJK - DUITSLAND Versterking van de transportcapaciteit tussen Oostenrijk en Beieren. Vergunningsprocedures lopen. Geplande ingebruikneming: 1998. f9 OOSTENRIJK - HONGARIJE Verbinding tussen de netten van beide landen. De leiding Baumgarten (A) - Györ (H) is vol tooid. Met gasleveringen is in oktober 1996 gestart. Voor de leiding Wiener Neustadt (A) - Sopron (H) wordt momenteel een haalbaarheidsstudie uitgevoerd. 46 PROJECT HUIDIGE STADIUM EN FINANCIËLE BIJDRAGE VAN DE EU flO OOSTENRIJK - SLOWAKIJE Aansluiting van Oostenrijk op de ondergrondse opslag in Slo- wakije. In aanleg. Geplande ingebruiknemingsdatum: 1997. fll OOSTENRIJK Verbinding tussen de gasleidingen die Oostenrijk aansluiten op respectievelijk Duitsland en Italië. f12 GRIEKENLAND - ALBANIË Verbinding tussen de netten van beide landen. gl IERLAND Ontwikkeling aardgasopslag voor de voorziening van het Ierse net. g3 FRANKRIJK Uitbreiding van de capaciteit van de bestaande LNG-terminal in West-Frankrijk. Vergunningsprocedures lopen. Naar verwachting wordt in 1997 met de werk zaamheden begonnen. Ingebruikneming in het najaar van 1998. Verzameling eerste gegevens loopt. Financiële bijdrage EU: TEN-begrotingslijn: medefinanciering van stu dies (ter goedkeuring voorgelegd) Voorlopige haalbaarheidsstudies. Financiële bijdrage EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van stu dies [in 1996]. * LNG van Montoir. Voorlopige haalbaarheidsstudies. g4 ITALIË Bouw van een nieuwe LNG-terminal met het oog op de diver- sifiëring van de voorziening, met name ten behoeve van de elektriciteitsopwekking. Vergunningsprocedure loopt, Geplande ingebruikneming: 2001. * LNG-terminal bij Montalto di Castro. g7 FRANKRIJK Uitbreiding van de capaciteit voor ondergrondse opslag in het zuidwesten van het land. Vergunningsprocedures lopen, 47 PROJECT HUIDIGE STADIUM EN FINANCIËLE BIJDRAGE VAN DE EU g8 SPANJE Ontwikkeling van de capaciteit voor ondergrondse opslag op de noord-zuidas van het land. * Opslag te Huete. Opslag te Nueva Carteya. g8(a) SPANJE Haalbaarheidsstudies. Financiële bijdrage EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van stu dies in 1995 [en in 1996], Ontwikkeling van de capaciteit voor ondergrondse opslag op de Middellandse-Zeeverbinding. Haalbaarheidsstudies lopen. Ingebruikneming tussen 1998 en 2005. Financiële bijdrage EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van stu dies (ter goedkeuring voorgelegd) g* PORTUGAL Bouw van een installatie voor ondergrondse opslag. Voorlopige haalbaarheidsstudies. Financiële bijdrage EU: Portugees CB: 52 miljoen ecu. gil BELGIË Uitbreiding van de bestaande capaciteit voor ondergrondse op slag in het noorden van het land. * Opslag te Loenhout. Project goedgekeurd. gl2 DENEMARKEN Uitbreiding van de capaciteit voor ondergrondse opslag door uitbreiding op bestaande locaties of aanleg van een nieuwe installatie nabij de grens met Duitsland. gl3 OOSTENRIJK Uitbreiding en ontwikkeling van de capaciteit voor ondergrond se opslag. Haalbaarheidsstudie loopt. Ingebruikneming: 2000. Financiële bijdrage EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van stu dies in 1995 [en in 1996]. Puchkirchen: haalbaarheidsstudies en vergun ningsprocedures lopen. Geplande ingebruikneming in 1999. Eurostorage Baumgarten: haalbaarheidsstudies lopen. Financiële bijdrage EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van stu dies voor Eurostorage Baumgarten ter goed keuring voorgelegd. 48 PROJECT HUIDIGE STADIUM EN FINANCIËLE BIJDRAGE VAN DE EU hl NOORWEGEN- FRANKRIJK Aanleg van een vierde gasleiding van de Noorse velden (Noord- Vergunningsprocedures lopen. zee) naar het continent. Met de werkzaamheden wordt begin 1997 ge start. Ingebruikneming 1998. h3 NOORWEGEN- DENEMARKEN- ZWEDEN- FIN LAND -RUSLAND- BALTISCHESTATEN Aanleg en ontwikkeling van de verbindingen tussen de netten van deze landen met het oog op de installatie van een geïnte- greerd gasnet. h4 ALGERIJE - SPANJE - PORTUGAL - FRANKRIJK Aanleg van een nieuwe gasleiding voor de aanvoer vanuit Al- gerije via Marokko, in een eerste fase naar Spanje en Portugal en in een tweede fase naar Frankrijk. Haalbaarheidsstudie loopt, De werkzaamheden beginnen naar verwachting in 1998 voor de ingebruikneming tussen 2002 en 2005 voor de verschillende stadia van de projecten. Financiële bijdrage EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van stu dies (ter goedkeuring voorgelegd) Project op de Top van Essen (december 1994) aangewezen als "prioritair project". 1ste fase (tot aan Cordoba): met de commerci- ele exploitatie is in november 1996 gestart, 2de fase (aansluiting op Frankrijk): voorlopige haalbaarheidsstudies. Ingebruikneming: na 2000. Financiële bijdrage EU: EIB-leningen: 641 miljoen ecu voor werkzaam heden van Algerije naar Tarifa. Spaans CB: 99 miljoen ecu. h5 ALGERIJE - TUNESIË - ITALIË Uitbreiding van de transportcapaciteit van de gasleiding door de Werkzaamheden in een vergevorderd stadium. Middellandse Zee naar Italië vanuit de Algerijnse velden. Ingebruikneming: 1997. h6 RUSLAND - OEKRAÏNE - EU Uitbreiding van de transportcapaciteit vanuit de Russische vel- den haar de Europese Unie via de belangrijkste bestaaande leiding door Oekraïne, Slowakije en de Tsjechische Republiek. Voorlopige haalbaarheidsstudies, 49 PROJECT HUIDIGE STADIUM EN FINANCIËLE BIJDRAGE VAN DE EU h7 RUSLAND - WIT-RUSLAND - POLEN - EU Aanleg van een tweede aanvoerleiding van de Russische velden naar de Europese Unie via Wit-Rusland en Polen. Project op de Top van Essen (december 1994) aangewezen als "prioritair project". Deel in Polen: in aanleg (de eerste fase, met onder meer de Oder-verbinding, is afgerond). Delen in Duitsland: vergunningsprocedures lopen/voltooid, enkele delen zijn in aanleg. hll BULGARIJE - GRIEKENLAND Verbetering van het gastransportnet in Bulgarije voor de aan voer van gas vanuit de Russische velden naar het gasnet in Griekenland. Eerste fase: aanleg vrijwel voltooid. Aansluiting op project e6. Financiële bijdrage EU PHARE (Interreg): 4 miljoen ecu. hl2 BELGIË - DUITSLAND Gasleiding als schakel tussen het Belgische en het Duitse gas net. Vergunningsprocedures lopen. Ingebruikneming 1998. * Met inbegrip van de verbinding Berneau-Eynatten. hlS DUITSLAND - TSJECHISCHE REPUBLIEK - OOS TENRIJK - ITALIE Aanleg van een stelsel van gasleidingen als schakel tussen het Duitse, Tsjechische, Oostenrijkse en Italiaanse gasnet. hl4 RUSLAND - OEKRAÏNE- SLOWAKIJE - HONGA RIJE - SLOVENIE - ITAUÈ Aanleg van een nieuwe gasleiding vanuit de Russische velden naar Italië. De eerste fase (20 km van Mauerkirchen (A) naar Burghausen (DE) is net voltooid. Voor de overige fases wordt een haalbaarheids studie uitgevoerd. De ingebruikneming loopt van 1996 t/m 2001. Financiële bijdrage EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van stu dies (ter goedkeuring voorgelegd) Eerste fase: milieutechnische en technische haalbaarheidsstudies lopen. Met de werkzaam heden wordt naar verwachting in 1997 begon nen, de ingebruikneming zal vermoedelijk in 1999/2000 plaatsvinden. Tweede fase: 2003-2005: hiervoor bestaan nog verschillende mogelijkheden. Financiële bijdrage EU TEN-begrotingslijn: medefinanciering van stu dies (ter goedkeuring voorgelegd) * Specificatie van het project (Beschikking 96/537/EG van de Commissie van 30 juli 1996, PB L 230). 50 BIJLAGE II: VORDERINGEN BIJ DE VERVOERNETWERKEN IN 1996 A. De 14 specifieke projecten PROJECT HSL Noord-Zuid HSL PBKAL HSL Zuid VORDERINGEN IN 1996 Voor het Oostenrijkse deel van de Brennertunnel [dal van de Inn] werd in januari een nieuw bedrijf opgericht dat is belast met de voorbereidingsfase die aan de bouw vergunning voorafgaat. De uitvoerige technische, finan ciële, juridische en economische studies voor de gehele verbinding München-Verona, die de Duitse, Oostenrijkse en Italiaanse regeringen en de Commissie hebben opge zet, zijn aanzienlijk gevorderd en zullen in december zijn afgerond. Wat betreft het noordelijk deel van het project (Berlijn- Neurenberg), werden er werkzaamheden gestart voor de aanleg van nieuwe sporen op de trajecten Leipzig-Erfurt en Erfurt-Neurenberg; de werkzaamheden tussen Berlijn en Leipzig / Halle (modernisering) liggen op schema. In juli gaf de Britse regering het consortium London & Continental Railways een concessie voor de HSL-railver- binding tussen de Kanaaltunnel en Londen. Eerder in het jaar sloten de Duitse regering en de Deut sche Bahn AG een investeringscontract voor de aanleg van de nieuwe HSL-lijn Keulen-Frankfort. De werkzaamheden aan de verbindingen Brussel-Lille en Brussel-Nederlandse grens zijn volgens planning verlo pen; er werd in België een nieuwe financieringsstructuur opgezet waarmee het mogelijk wordt in ten minste een deel van de financiering te voorzien. In Nederland werd eindelijk overeenstemming bereikt over het tracé van de verbinding Amsterdam-Belgische grens. Het internationale tracé Figueras-Perpignan: in het na jaar werd begonnen met een proefboring voor een tunnel van 8 km. 51 HSL Oost De "déclaration d'utilité publique" werd afgegeven. HSL Frankrijk-Italië Betuwelijn Griekse autowegen Autoweg Lissabon- Valladolid Er werd een intergouvernementeel comité opgericht om zich te buigen over de eventuele rechtsvorm van de or ganisatie die wordt belast met het uitvoeren van het inter nationale deel van Montmélian-Turijn. Voor de delen Tu rijn-Milaan en Milaan-Venetië werd een vergunning voor voorbereiding, aanleg en onderhoud verleend aan het bedrijf TAV; er kwam een garantie voor overheidsbijdragen ter verbetering van de winstgevend heid van het project; de particuliere bijdragen moeten echter nog worden aangevuld. Voor de Betuwelijn werden vorderingen geboekt bij het besluitvormingsproces; de huidige oplossing brengt echter een aanzienlijke kostenstijging met zich, waarin nog moet worden voorzien. Er werden vergunningen verleend voor specifieke gedeel ten van de autowegen in Griekenland: de vaste verbinding Rio-Antirio en de rondweg om Athene. In juni nam de Europese Raad te Florence formeel kennis van het door de Portugese en Spaanse regering ingedien de voorstel om prioritair project nr. 8 van lijst A van Essen zodanig te wijzigen dat er een multimodale verbin ding ontstaat tussen Portugal en Spanje enerzijds en de rest van Europa anderzijds. In oktober werd een seminar georganiseerd waarop het project in zijn volle omvang werd geanalyseerd. De Commission begroette de multi modale Portugese aanpak en de aansluiting ervan op de doelstellingen van de TEN-richtsnoeren met instemming en bevestigde dat alle deelprojecten reeds in de bijbeho rende Bijlagen I en II waren aangewezen. Cork-Dublin-Belfast- Larne-Stranraer Het spoorwegproject in Ierland zal vermoedelijk nog vóór de geplande datum grotendeels zijn voltooid, dit dankzij aanzienlijke bijdragen uit het Cohesiefonds. Luchthaven Malpensa De werkzaamheden verlopen volgens schema (het gehele project is naar verwachting in 2000 voltooid). Het Itali aanse ministerie van Vervoer heeft het decreet uitgevaar digd waarin de regels voor de verplaatsing van luchtver keer van Linate naar Malpensa zijn vastgelegd. Vaste oeververbinding De bouw van de tunnel en de brugfunderingen vorderen gestaag, evenals de voorbereiding van de toegangsroutes. Öresund Noordse driehoek Er is een aanzienlijk aantal rail- en wegprojecten onder handen; er zijn studies gestart voor de (zee)havensector. 52 Wegverbinding 1er- land/VK/Benelux Het Ierse deel van de wegverbinding Ierland/VK/Benelux vordert gestaag dankzij bijdragen van het EFRO en het Cohesiefonds. West Coast Line Naar verwachting valt er binnenkort een besluit over de afronding van het financieringsplan. B. OVERIGE PROJECTEN PROJECT VORDERINGEN IN 1996 Basistunnel door de Semme- ring, Oostenrijk HSL Berlijn-Hannover HSL Milaan-Bologna-Floren- ce-Rome-Napels De voorselectie van de aanbesteding met het oog op een BOT-concessie voor een 42 km lang deel van de Pontebbana-verbinding (Wenen-Tarvisi- o/Ljubljana), waaronder de 21 km lange basis tunnel door de Semmering, werd afgesloten en de definitieve inschrijving is geopend; de aanbeste dingsprocedure zal naar verwachting begin 1997 zijn afgerond. In 1996 is begonnen met het boren van een proefgat (dat in het uiteindelijke tunnel stelsel als diensttunnel gaat fungeren). De procedures zijn voltooid en de werkzaamhe den aan de 270 km lange lijn zijn gestart, na afronding waarvan de reistijd tussen Berlijn en Hannover tot 1. 45 uur zal zijn teruggebracht. Milaan-Bologna: de planningsprocedures lopen en zijn naar verwachting in 1997 afgerond (afgeven van de bouwvergunning). Bologna-Florence: de werkzaamheden zijn in 1996 gestart. Rome-Napels: het werk vordert. 53 BIJLAGE III: LIJST VAN VERGADERINGEN VAN HET COMITÉ FINANCIËLE STEUN VOOR TEN's VAN SEPTEMBER 1995 - DECEMBER 1996 1995 10 oktober ('s ochtends) horizontale zaken 10 oktober ('s middags) telecommunicatie 11 oktober 12 oktober 9 november 20 november 1996 26 maart 8 mei 25 juli energie vervoer energie telecommunicatie horizontale zaken vervoer vervoer 13 september telecommunicatie 25 oktober energie 12 november horizontale zaken 54 BIJLAGE IV: OP GROND VAN VERORDENING (EG) NR. 2236/95 GEFINANCIERDE ENERGIEPROJECTEN A. FINANCIËLE STEUN VAN DE EU IN 1995 Registratienr. van de studie Projecten waarvoor de studie is uitgevoerd E2/95 (b11)* FINLAND-ZWEDEN Verhoogde capaciteit voor elektri citeitstransmissie Maximale in aanmer king komende kosten van de studie Maximum- hoogte van de financi ële steun van de EU Financiële steun van de EU als percentage van de in aanmerking komende kosten (x1000 ecu) 150 (x1000 ecu) (in %) 75 50 E5/95 (b11) ZWEDEN-FINLAND 150 75 50 Verhoogde capaciteit voor elektri citeitstransmissie E6/95 (d14) ZWEDEN-POLEN 1600 800 Elektriciteitskoppeling E21-22/95 (d14) VERBINDING ROND DE OOSTZEE 5000 2500 Elektriciteitskoppeling E34/95 (d14) VERBINDING ROND DE OOSTZEE 395 150 50 50 38 50 274 137 175 ' 8 7X 50 200 100 1475 737,5 165 82,5 160 80 300 150 50 50 50 50 50 E7/95 (c5) E14/95 (c5) E15/95 (c5) Uitwisseling van piekvermogen ITALIË Elektriciteitsleiding Vado-Ligure-Mo- rigallo ITALIË Elektriciteitsleiding Santa Barbara- Tavarnuzze ITALIË Elektriciteitsleiding Pietrafitta-Santa Barbara E16/95 (c5) ITALIË Pompaccumulatie Piedilago E11/95 (d6) E19/95 (b6) E23/95 (c6) ITALIË- OOSTENRIJK Elektriciteitsleiding Cordignato- Oos tenrijkse grens ITALIË- FRANKRIJK Elektriciteitsleiding Piossasco-Mon- cenisio SPANJE Zee voor Cantabria: elektriciteitslei ding Penagos-Gueftes 55 E24/95 (c6) E25/95 (c6) E27/95 (b7) SPANJE Zee voor Cantabria: elektriciteitslei ding Guefles-ltxaso SPANJE Zee voor Cantabria: elektriciteitslei ding Soto-Penagos SPANJE-FRANKRIJK Onderstation elektriciteitsleiding voor de Pyreneeén-aansluiting 250 125 180 90 50 50 280 140 50 E28/95 (b7) SPANJE-FRANKRIJK Elektriciteitsleiding Aragón-Cazaril 400 200 E3/95 (d13) SPANJE-MAROKKO 1275 637,5 50 50 E30/95 (c7) Nieuwe kabeltracé voor elektriciteits koppeling PORTUGAL-SPANJE Verbetering van de elektriciteitskop peling 634 317 50 G1/95 (f1) lERLAND-N-IERLAND Aardgasverbindingsleiding 300 150 G2/95 (g12) DENEMARKEN 2975 1487,5 G3/95 G4/95 Opslag van aardgas in Toender (g8) (M) (g8) SPANJE Ondergrondse opslag van aardgas in Nueva Carteya SPANJE Ondergrondse opslag van aardgas in Huete 1884 942 2665 1332,5 50 50 50 50 G5/95 (e6) GRIEKENLAND 2000 1000 Ondergrondse opslag van aardgas G6/95 (e6) GRIEKENLAND 1540 770 50 50 Uitbreiding van het hoofdnet voor aardgastransmissie TOTAAL 24427 12166 * Dezelfde referentie als in de richtsnoeren (PB C 216 van 21 augustus 1995). 56 B. 1996 [Een lijst van goedgekeurde studies voor 1996] Registratienr van de studie LID-STAAT. ONDERNEMING Poject* waarvoor de studie is uitgevoerd en voornaamste bereik van de studie Ëtt/96" (c6) Ë38/96" (b7) SPANJE - Red Eléctrica de Espana Elektriciteitskoppeling ( 400 kV) Sentmenat - Bescano en Bescano - Leiding Vic/Baixas (Middellandse-Zee- verbinding). Milieu-effectrapportages en studies naar de basiscons tructie van beide leidingen. Economische en technische haalbaarheidsstudie voor de tweede leiding. SPANJE - Red Eléctrica de Espana Alternatieve routes voor de Frans/Spaanse elektrici teitskoppelingen via de Centrale Pyreneeën Studies naar de economische haalbaarheid, milieu-ef fecten en basisconstructie: Spaans aandeel. Maximale in aanmerking komende kosten van de studie Financiële steun van de EU als per centage van de in aan merking ko mende kos ten Maximumhoogte van de finan ciële steun van de EU (x 1000 ecu ) 440 (in %) 50 (x 1000 ecu) 220 710 50 355 E40/96 (dl4) FINLAND - IVO Transmission Services Ltd 450 50 225 Ë4679é Ë5i/9ó E55/96 (dl4) Toenemend gebruik van de bestaande HVDC-elektrici- teitskoppeling (onderzeese kabel) tussen Finland en Zweden. Technische en haalbaarheidsstudies, met inbegrip van laboratoriumtests: Fins aandeel. (dl4) ZWËDÉN - Svenska tfraftnât Toenemend gebruik van de bestaande HVDC-elektrici- teitskoppeling (onderzeese kabel) tussen Finland en Zweden. Technische en haalbaarheidsstudies, met inbegrip van laboratoriumtests: Zweeds aandeel. (dll) NEDERLAND- N. V. Samenwerkende elektrici- teits-produktiebedrijven (Sep) Elektriciteitskoppeling (onderzeese kabel) tussen Ne derland en Noorwegen. Studies naar elektrode-ontwerp en beoordeling van de betrouwbaarheid en beschikbaarheid, met inbegrip van het testen van de onderzeese kabel. FINLAND - Teollisuuden Voimansiirto Oy Hogere capaciteit van de elektriciteitstransmissie tussen het zuiden van Finland en Rusland (regio St Peters burg). Voorbereidende, technische en haalbaarheidsstudies, inclusief het volgen van milieu-aspecten. 57 650 50. 325 V. V 3. 000 50 1. 500 480 50 240 Registratienr van de studie LID-STAAT • ONDERNEMING Poject* waarvoor de studie is uitgevoerd en voornaamste bereik van de studie 161756" 7B75 163756" (dl4) 012/96" 7P5 F i U N k R l JK - Electricité de France Alternatieve routes voor de Frans/Spaanse elektrici teitskoppeling via de Centrale Pyreneeën. Studies naar de economische haalbaarheid, milieu-ef fecten en basisconstructie: Frans aandeel. DUITSLAND - PreussenËlectra Systeem voor hoogspanningstransmissie tussen het oosten en het westen- Baltische route. Studie naar de technische, economische, financiële, juridische en milieu-aspecten. SPANJE - ÉNAGAS Ondergrondse opslag van aardgas in het dal van de Ebro (noord/zuid-verbinding). Seismisch vooronderzoek. Maximale in aanmerking komende kosten van de studie Financiële steun van de EU als per centage van de in aan merking ko mende kos ten Maximumhoogte van de finan ciële steun van de EU (x 1000 ecu ) m isnsr 3o" (x 1000 ecu ) r3o~ T450" 30 7 ÏT TÜÖT 3D" W TÏÏ3756" 7 P 5 — S P A N J E- ËNAGAS TDW 3o" 3ÔT Ondergrondse opslag van aardgas in Cuenca de Can tabria (noord/zuid-verbinding). Seismisch vooronderzoek. G1479Ö 1P5—SPANJE - ÊNAGAS Ondergrondse opslag van aardgas in Brihuega (noord/- zuid-verbinding). Eén exploratieboring. I P ) — S P A N JË - ËNACAS TÏÏ3756" GT6796" (gl) Ondergrondse opslag van aardgas bij Cerro Gordo (noord/zuid-verbinding). Seismisch vooronderzoek. IERLAND - Marathon International Petroleum Ireland Limited (MIPIL) G17/96 "GT879T "(ë6l Ondergrondse opslag van aardgas in de "Kinsale Area". Technische en haalbaarheidsstudies. GRIEKENLAND- DEPA S. A. (Openbaar gasbe- driJO Aardgasnet op Kreta, met inbegrip van een LNG-termi nal. Haalbaarheids-, milieu- en andere studies. l g î 5) DENEMARKEN - Dansk Naturgas A/S Uitbreiding van de ondergrondse opslag van aardgas te Stenlille. Driedimensioneel seismisch onderzoek. TOTAAL T94T 30" ~mj 154 30" ^WT "636" 30" 3ÏF T540" 30 "570" 3334" 3F 777TT 17. 81: 3(T 8. 906,5 * Dezelfde referentie als in de richtsnoeren van de Beschikking (PB L 161 van 29 juni 1996). 58 BIJLAGE V: OP GROND VAN VERORDENING (EG) NR. 2236/95 GEFINANCIERDE TELECOM- Ref. Naam PROJECTEN A. 1995 ISDN Til. 1 TL 1. 2 TI. 1. 3 TL 1. 6 TI. 2. 1 TI. 2. 2 TI. 2. 3 TI. 2. 3 TI. 2. 3 TI. 2. 5 "TÏT5 TI. 2. 6 TI. 2. 6 TI. 2. 6 TI. 2. 6 TI. 2. 7 TI. 2. 7 TI. 2. 8 Euro-Label-concept: Multimediaal, computer- ondersteund televergaderen Migratiestrategieën vanaf het begin van Euro-ISDN Bulletinboard van Euro-ISDN Ontwikkeling van Euro-diensten: Euro Green, Euro Kiosk Euro-ISDN voor een geïntegreerd net voor de gezondheidszorg Euro-ISDN voor de koppeling van centra voor verkeersinformatie Europees net voor hoger onderwijs (I) Europees net voor hoger onderwijs (II) Europees net voor hoger onderwijs (III) Euro-ISDN ter bevordering van telewerken (I) Euro-ISDN ter bevordering van telewerken (II) Elektronische handelstransactie voor het MKB volgens Euro-ISDN (I) Elektronische handelstransactie voor het MKB volgens Euro-ISDN (II) Elektronische handelstransactie voor het MKB volgens Euro-ISDN (III) Elektronische handelstransactie voor het MKB volgens Euro-ISDN (IV) Transregionaal onderwijs via Euro-ISDN (I) Transregionaal onderwijs via Euro-ISDN (II) Bewustmakingsacties voor Euro-ISDN in het ka- der van het MKB TOTAAL I Maximum- bijdrage van de EU(x 1. 000 ecu) 740,150 491,100 208,250 320,500 750,000 1. 231,314 678,000 590,000 630,000 165,000 1. 029,000 264,898 984,250 764,450 485,462 397,492 488,400 1. 125,563 59 Réf. Acroniem Naam B. 1996 ISDN Maximum- b ij d rage van de EU (x 1000 ecu) 41. 02 61. 01 INFÔCITIËS TÉLËPÔLIS 71. 03 TEN-TREND 21. 03 31. 02 PAIDEIA MOSAIC 51. 01 TAGIS 11. 03 MEDSALUS 51. 02 NOPROBLEMS 31. 01 DCC 51. 03 GTS 61. 05 DYP Netwerk voor stadsinformatie Inkomsten voor inhoud door facturering en verrekening Ontwikkeling van een net werk voor afgelegen bedrij ven voor telewerken PAIDEIA in TEN-Telecom Methoden en middelen voor het oprichten en instandhou den van virtuele musea Transeuropese toegang tot generieke diensten op basis van ISDN Euro-ISDN: Beroepsmatig samenwerken op afstand; het mediterrane netwerk voor de uitwisseling van kennis over de gezondheidszorg Algemene betrouwbare syste men voor elektronische post Gemeenschappelijk digitaal platform voor culturele in houd Wereldwijde tie-diensten Dynamic Yellow Pages telecommunica- TOTAAL 5. 000 1. 530 2. 948 495 918 1. 700 513 1. 573 1. 680 440 1. 304 18. 101 60 BIJLAGE VI: IN 1996 OP G R O ND VAN IDA GEFINANCIERDE TELEMATICA-PROJECTEN 16 Dienst DG I but Totaal DG VI DG VI DG VI DG VI PC VI totaal DG XV DG XV DG XV Total DG XXI DG XXI DG XXI DG XXI DG XXI DG XXI DG XXI DG XXI DG XXI Totaal Eurostat Eurostat Eurostat Eurostat Eurostat Eurostat Totaal Alle sectoren Project SIGL - uitwisseling van informatie over produkten en vergunningen j ANIMO - diervervoer PHYSAN -fytosanitaire controle SHIFT - veterinaire controle FIS - IDES (onder Horizontale generieke diensten) j SIMAP - elektronische overheidsopdrachten Horizontale activiteiten - Juridisch, contractueel en kwaliteitsbewa- king (onder Horizontale generieke diensten) VIES - systeem voor de uitwisseling van BTW-informat ie CCN/CSI (onder Horizontale generieke diensten) EXCISE CONTROL QUOTA SCENT DIS/FISCAL - Douane en indirecte belastingen, landbouw TARJC - Douane en indirecte belastingen, invoer/uitvoer van derde landen EBTI - informatie over Europese bindende tarieven TRANSIT - goederenverkeer EDICOM - elektronische gegevensuitwisseling over de handel DSIS - gedistribueerde statistische informatiediensten EXTRACOM - uitwisseling van statistieken over buitenlandse handel SERT - bedrijfsstatistieken Horizontale activiteiten (onder Horizontale generieke diensten) I Horizontale generieke diensten, waaronder juridische en veiligheid- saspecten Alle sectoren Totaal Dl Uitvoering en ondersteuning van horizontale maatregelen op commu- nautair niveau Dl Totaal Agentschap Agentschap Agentschap Agentschap Agentschap AGENTSCHAPPEN Totaal Europees bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving Vertaalbureau Europees Milieuagentschap R E S MA - Merken Totale begroting I 850. 0061 K6. 666 150. 000 940. 000 200. 000 W 1. 290. 000 800. 000 300. 000 1. 100. 000 2\l00. 000 35. 000 20. 000 300. 000 1. 000. 000 850. 000 850. 000 400. 000 5. 555. 000 0 1. 800. 000 450. 000 600. 000 200. 000 3. 050. 000 3. 518. 000 3. 518. 000 1. 015. 000 1. 015. 000 Ö~ 225. 000 Ö~~ Ö~ Ö~~ • | 225. 000 | 16 Deze cijfers zijn gebaseerd op een begroting die voortvloeit uit de toewijzing van 6 miljoen ecu aan het EDICOM-programma en op de veronderstelling dat het Europees Parlement 7,5 miljoen ecu die momenteel in reserve is, vrijgeeft. Bovendien werd ten gevolge van de late goedkeuring van het IDA-besluit een aantal maatregelen voor een totaalbedrag van 15,798 miljoen ecu van 1995 naar 1996 overgeheveld. Deze maatregelen zijn niet in bovenstaande tabel opgenomen. De verordening inzake financiële bijstand aan TEN is niet van toepassing op het IDA-programma. 61 | ' I DG IV | FOURCOM PG IV Totaal DG V DG V DG V P CV Totaal DG X P CX Totaal DG XIV PG XIV Totaal SG SG SG Totaal DG III/B/6 DG III/B/6 DG III/B/6 DG III/B/6 DG III/B/6 DG III/B/6 | TESS (SOSENET) - telematica voor sociale zekerheid EURES - gegevensbank voor werkgelegenheid CARE - vroegtijdige waarschuwing en geneesmiddelenbewaking 1 illegale handel in cultuurgoederen FIDES - uitwisseling van gegevens over de visserij I Bekendmaking en beheer van officiële documenten (Trilogue) REITOX - Drugs en Drugsverslaving | Bewustmaking en bevordering Coördinatie en ondersteuning Praktische invoering van elektronische post op basis van X. 400 Horizontale activiteiten - Generieke diensten Horizontale activiteiten - Architectuur. TESTA Horizontale activiteiten - Juridisch, contractueel en kwaliteitsbewa- king PG IIÏ/B/Ó Totaal Totaal-generaal ' 40Ó. 0Ö0 | 400. 000 700. 000 737. 000 400. 000 U37. Ó6Ó ö~ Ó 250. 000 250. 000 1. 200. 000 W 1. 200. 6Ö5~ 260. 000 200. 000 150. 000 Ö~ 3. 100. 000 W 3. 71Ö. 606"" 24. 000. 000 62 BIJLAGE VII: OP GROND VAN VERORDENING (EG) NR. 2236/95 GEFINAN CIERDE VERVOERSPROJECTEN A. 1995 U&smvm g6&t*tmd(#) projeettettidte 17 pm ia Soort 19 Steun ï f EN^PËCÏFÏËKË PROJECTEN 1. HSL/Gecombineerd vervoer Berlijn-Verona Studies naar de Brennerpas-verbinding ter verbetering van de economische en financiële haalbaarheid van de verbinding München-Verona Haalbaarheidsstudies naar de Brennerpas-verbinding voor de nieuwe toegangsroutes van de Brenner-tunnel (in Italië) Plannings- en ontwerpstudies naar de Brennerpas-verbinding: baanvak dal van de Unterinn Brennerpas-verbinding (gepland): baanvak dal van de Unterinn, aanleg van een 3de en 4de spoor tussen Kufstein en Baumkirchen Modernisering van de spoorlijn Berlijn - Halle/Leipzig Totaal voor PP Nr. 1 2. HSL PBKAL HSL - PBKAL-Belgiê (rentesubsidie) | Technische en ontwerpstudies voor de PBKAL-NL Haalbaarheidsstudie naar de spoorverbinding via de Kanaaltunnel Totaal voor PP Nr. 2 5. HSL Zuid Studie naar de HSL Madrid-Barcelona-Perpignan-Montpellier: baanvak Madrid-Barcelona-Franse grens Studie naar de HSL Zuid: spoorlijn Spanje- Frankrijk Atlantische kant (Vrtoria -Dax) Studie naar de HSL Zuid: spoorlijn Languedoc-Roussillon Totaal voor PP Nr. 3 4. HSL Oost Technische APS-studies voor de HSL Oost-Europa Totaal voor PP Nr. 4 5. Betuwelijn Technische en ontwerpstudies voor de Betuwelijn 6. HSL/Gecombineerd vervoer Frankrijk-ltaliö Totaal voor PP Nr. 5 S S S P p W) s s s s S s S R R R R R R R R R R R R R o. ôôô 1,730 6,500 0,500 24,000 34,430 50,000 6,000 17,000 43,000 4,050 0,500 0,500 5,050 22,000 22,ôôô 7,000 7,000 17 3 19 P = project; S = studie R = rail; C = gecombineerd vervoer; M = wegen; A = luchthavens; S = (zee)/havens; T = verkeersleiding; V = vaartuigen; G = satellieten. miljoen ecu 63 Studies voor de HSL/Gecombineerd-vervoerlijn Turijn-Milaan- Verona-Venetië Studie naar de internationale transalpiene verbinding tussen Lyon en Turijn Totaal voor PP Nr. 6 7. Griekse autowegen Wegenstudie "Makri - Industriegebied van Alexandroupolis" (EGNATIA) Studie naar de vaste verbinding bij Maliakos (Adviesdiensten ter voorbereiding van de toekomstige concessie • PAT HE) Wegenstudie "Uitrit Tempi-dal - kruising Skotina" PATH E) Wegenstudie "Girtoni - Inrit Tempi-dal (PATHE)" Totaal voorPPNr. 7 10. Luchthaven Malpensa Malpensa 2000 7ofaa/ voor PP Nr. 10 11. 0resund verbinding (rail/weg) Denemarken-Zweden Studies naar de Deense toegangsoutes naar de vaste oeververbinding bij de 0resund Ontwerpstudies, milieustudies en milieubewaking Studies voor de vaste oeververbinding bij de 0resund Totaal voor PP N. '11 12. Noordse driehoek Financiële, sociaal-economische en milieustudies naar de Noordse driehoek in Finland Studies naar de railinfrastructuur van de Noordse driehoek in Finland Studies naar het weggedeelte van de Noordse driehoek in Finland (E 18) Aanleg en verbetering van de railverbinding van de Noordse driehoek in Finland Aanleg en verbetering van weggedeelten (E 18) van de Noordse driehoek in Finland Studie naar de ontwikkeling van de Finse zee-infrastructuur Studie naar verkeersleidingssystemen op het TERN in Finland Haalbaarheidsstudie naar de modernisering/aanpassing van baanvakgedeelten van de spoorlijn Stockholm-Malmö (planningsfase) Studies naar de spoorlijn Göteborg-Mellerud-Kornsjö (modernisering van drie baanvakgedeelten) Aanpassing van de spoorlijn Malmö-Göteborg aan hoge snelheden inclusief verdubbeling van het spoor (gepland) Totaal voor PP Nr"12 13. Wegverbinding lerland-VK-Benelux Studies in Engeland en Noord-Ierland naar de wegverbinding lerland-VK-Benelux. Totaal voor PP Nr°13 14. West Coast Main Line Haalbaarheidsstudie en bijbehorende ontwerpwerkzaamheden voor de modernisering van de West Coast Main Line, en bestudering van de gevolgen van de interoperabiliteit en intermodale goederenactiviteiten S s 3 s s S P(IR) s s S s s P(IR) W) S s S S p S S R R M M M M A 10,179 6,000 18,175 1,750 2,500 1,000 0,750 0,000 1,800 1,800 R7M 5,000 RM 10,000 18,000 M. R. P 0,053 R M R M S T,M R R R M 1,260 1. Ô2Ô 0,600 0,065 0,210 0,454 0,655 0,555 5,230 12,050 2,000 2,000 R Ö. 6ÖÖ Totaal voor PP Nr"14 8,600 Proefproject voor centrale verkeersleiding op het HSL-net Haalbaarheidsstudie naar ERTMS (European Rail Traffic Man agement System) voor de harmonisatie op Europees niveau van veiligheidsbeheer en railverkeersleiding s T,R 7,500 Totaal voor centrale-verkeersleidingsprojecten 7,5ôô 64 TOTAAL SPECIFÎEKE PROJECTEN 1Ô1,5ÔÔ II. PROJECTEN VööR VERKEERSLEIDING E. A. 1. Luchtverkeersleiding New North West Monopulse Secondary Surveillance Radar Gegevens- en transmissie-faciliteiten Vervanging /modernisering radarsystemen Vervanging van hoogfrequente zenders/ontvangers te Shanwick Installatie van de Monopulse Secondary Surveillance Radar (MSSR) te Porto Santo Installatie van de Monopulse Secondary Surveillance Radar (MSSR) te Porto Aanpassing van gegevensnetwericen aan de EUROCONTROL- normen Zend- en ontvangsystemen Aanpassing van de Conventional Secondary Surveillance Radar tot Monopulse (MSSR) Radar 2000 Verbetering van het radarbereik Studie voor een Noordeuropees Automatic Dependant Sur veillance Broadcast (AOS-B) netwerk Studie voor een Pre-Operational Mode-S station Totaal voor luchtverkeersleiding 2. Wegverkeersleiding Centrum voor verkeersleiding te Ludwigsburg Studie naar verkeersleiding op het TERN in Nederland Verkeersleiding op het TERN in Nederland Studie voor een geïntegreerd regel- en informatiesysteem voor verkeer op het autowegennet van het Groothertogdom Luxemburg Studie naar de nationale integratie van de Europese richtsnoeren voor verkeërsbewaking Studie naar het regel- en informatiesysteem voor wegverkeer op het Portugese transeuropese wegennet Demonstratie van RDS/TMC op toegangswégen naar Madrid Studie voor de demonstratie van de RDSn"MC-dienst in het gebied rond Madrid Studie voor de uitvoering van de RDSfTMC-dienst op het Spaanse deel van het TERN Haalbaarheidsstudie naar het Europees net voor gegevensuitwisseling tussen verkeersinformatiecentra op het transeuropese wegennet Studie voor de coördinatie van de uitvoering van de Middeneuropese wegentelematica Studie voor de uitvoering van de Zuideuropese wegentelematica Studie voor de uitvoering van nationale RDS-TMC in het VK en aansluiting ervan over de nationale grenzen heen Studie voor de oprichting van een centrum voor verkeersinformatie en -regeling in het Waalse Gewest Studie voor een project voor de uitvoering van vervoerstelematica in Vlaanderen Studie naar de harmonisatie van het peil van de diensten en organisatorische maatregelen (wegverkeersleiding) Studie voor de oprichting van een Europees Centrum voor kwalificatie van rekeningrijden (wegverkeersleiding) Studie voor de voltooiiing van het net van verkeersinformatiecentra in Spanje Voltooiing van het net van verkeersleidingscentra P P(IR) POR) P P P P P(IR) p P p S S P s p s s s p s s s s s s s s s s s p 65 T,A T,A T,A T,A T,A T,A T,A T,A T,A T,A T,A T,A T,A T,M T,M T,M T,M T,M T,M T,M T,M T,M T,M T,M T,M T,M Ï,M T,M T,M T,M T. M T,M 0,190 0,230 0,240 0,330 0,310 0,300 0,500 0,500 0,650 0,850 2,000 2,000 ô. ôôô 18,100 0,260 0,050 0,266 0,300 0,470 0,350 0,410 0,135 0,105 0,400 0,400 0,400 0,450 0,500 0,500 0,500 0,100 0,160 0,740 Studie naar de RDS/TMC-informatiedienst op het TERN in Italië Installatie van geavanceerde signalerings-en geleidingssystemen op de M-40-rondweg om Madrid Studie voor de uitvoering van geavanceerde signalerings- en geleidingssystemen op de M-40 Uitvoering van het nationaal masterplan voor verkeersleiding Studie naar de Europese coördinatie voor de uitvoering van de RDS-TMC -verkeersinformatiediensten Studie voor het invoeren van RDS/TMC in Duitsland Totaal voor verkeersleidingssystement 3. Zeeverkeersleiding Studie voor het meld- en informatiesysteem voor schepen op de Noordzee Meld- en informatiesysteem voor schepen op de Noordzee (uitvoering) Studie voor het meldsysteem voor schepen 93/75/EEG Meldsysteem voor schepen 93/75/EEG (uitvoering) Studie voor de uitvoering van VTMIS in Griekenland VTS - verbeteringen (tussentijdse aanpassing van VTS Rotterdam) Studie naar het verbeteren van CROSS en VTS in havens voor de integratie in TEN VTMIS Voorstudie naar het verbeteren van de systemen voor de behandeling van radargegevens en van het beheer van de radiocommunicatie van CROSS Installatie van het VTS-systeem in de Straat van Messina (TRITON) Studies voor het TEDIM (Telematica Platform voor de Oostzee) Totaal voor zeeverkeersleiding 4. GNSS Haalbaarheidsstudie voor het leveren van navigatie- en plaatsbepalingsdiensten door het gebruik van navigatie transponders van INMARSAT III S P S P s s 3 P s P 3 P S s P S T,M 0,930 T,M 1. 700 T,M T,M T,M T,M T. V TV T. V T,V T. V T. V T. V TV T. V T. V 0,600 2,400 3,680 0,110 16,008 0,120 0,040 0,064 0,036 0,400 0,450 0. 205 0,415 1,001 0,530 8,265 s T. G 9,500 Totaal voor GNSS 9. 5ÔÔ 5. Overige projecten Platform voor het testen van motoren op de luchthaven van Luxemburg (project) Haalbaarheidsstudie naar het multimodale systeem voor de Adriatische corridor Studie naar de modernisering van de noordelijke lijn Verbetering van de spoorverbinding Groningen-Leer Studie (eerste fase) van de lijn Milaan-Ventimiglia, baanvak S. Lorenzo-Finale Voorstudies naar het ontwerp van de aansluiting van de spoorlijn op de Gottard -tunnel (Milaan - Chiasso) Haalbaarheidsstudie naar de vaste verbinding over de Fehmambelt Haalbaarheidsstudie naar de vaste verbinding over de Fehmambelt Totaal voor overige projecten TOTAAL VOOR VERKEERSLEIDINGSPRÖJECTEN EN OVERIGE PROJECTEN TOTAAL-GENERAAL P S S p S s S s A 0. 790 R/M7P 1,000 R R R R R/M R;M 1,640 1,500 2,000 2,600 2,000 2,000 15,650 58,401 240,000 66 Aan het eind van het jaar zal de Commissie de lijst met projecten goedkeuren B. 1996 Brennerpas-verbinding: studies naar het baanvak in het dal van de Inn Juridische en financiële studies naar de verbinding München- Verona: AU,D,I (coördinatie door AU) HSL Noord-Zuid: Berlijn-Nürnberg-München-Verona; baanvak ken: Arnstadt-Erfiirt en Gröbers-Leipzig Haalbaarheidsstudies naar de Brennerpas-verbinding voor de nieuwe toegangsroutes van de Brenner-tunnel Totaal voor project Nr. l 2. HSL PBKAL HSL - PBKAL; baanvak Raunheim-Frankfurt Haalbaarheidsstudie naar de spoorverbinding via de Kanaaltunnel Totaal voor project Nr. 2 3. HSL Zuid Studie naar de HSL Zuid: Madrid-Vitoria-Dax, baanvak Y Vasca Studie naar de HSL Zuid: haalbaarheidstudie en beleidsnota Catayud-Ricla; beleidsnota voor Lleida-Barcelona en de rest van Madrid-Zaragoza Studie naar de HSL Zuid - Languedoc-Roussillon; Perpignan- Spaanse grens Studie naar de HSL Zuid - Languedoc-Roussillon; Montpellier- Perpignan Totaal voor project Nr. 3 4. HSL Oost HSL Oost: Saarbrücken-Mannheim en Kehl-Appenweier HSL Oost - Technische studie van het gedetailleerd voorontwerp Totaal voor project Nr. 4 5. Betuwelijn Studie naar de Betuwelijn 1996 Totaal voor project Nr. 5 6. HSL/Gecombineerd vervoer Frankrijk-Italië Studies naar de HSL/Gecombineerd vervoer Lyon-Turijn: Lyon- Montmélian Studies naar de HSL/Gecombineerd vervoer Lyon-Turijn: Montmélian-Turijn 67 S S P S p S s s s s p s s s s (x miljoen ecu) 8,5000 1,5000 15,5000 1,5000 27,0000 20,0000 25,0000 45,0000 0,3235 1,7265 3,7800 0,5200 6,3500 5,0000 11,4000 16,4000 10,0000 10,0000 4,0000 8,8000 R R R R R R R R R R R R R R R Studies voor de HSL Lyon-Triöst: baanvakken Turijn-Milaan- Verona-Venetië-Triëst Studie naar de internationale transalpiene verbinding tussen Tu rijn en Lyon Totaal voor project Nr. 6 7. Griekse autowegen PATHE: de autoweg Elefsina-Stavros-luchthaven Spata en de westelijke rondweg om Imittos Studie naar de ringweg om Patras; wegverbindingen met de nieuwe haven en de stad Patras (technische studies-PATHE) Toegangsroute naar de Via Egnatia: wegenstudie "Siatista-Kris- tallopigi" Studie naar elektronische tolbetaling op tolwegen in Griekenland (PATHE/EGNATIA) Totaal voor project Nr. 7 8. Lissabon-Valladolid Studies naar de wegverbinding Lissabon-Vilar Formoso Studies naar de modernisering van de noordelijke lijn Totaal voor project Nr. 8 S S P S S s s s R R M M M M M R 10. Luchthaven Malpensa Luchthaven Malpensa 2000 Totaal voor project Nr. 10 P(IR) A 11. Oresund-verbinding (rail/weg) Denemarken-Zweden Vaste oeververbinding bij de Oresund: alle werkzaamheden Deense toegangsroutes Studies naar verkeersleiding op de autowegverbinding naar de Oresund Studies naar de Zweedse toegangsroutes voor de Oresund Totaal voor project Nr. ll 12. Noordse driehoek Studies naar weggedeelten (E 18) van de Noordse driehoek in Finland P(IR) P(IR) S S S Aanleg en verbetering van de autoweg El8 (Finland) P(IR) Uitvoering van verkeersleidingssystemen voor TERN in Finland Studies voor verkeersleidingssystemen voor TERN Aanleg en verbetering van spoorwegen van de Noordse driehoek in Finland Studie naar spoorwegen in de Noordse driehoek in Finland VTS-netwerk in Finland Studie naar de ontwikkeling van de Finse zee-infrastructuur P S P S p S 68 R/M R/M M,T R/M M M M,T M,T R R V,T S 22,0000 2,0000 36,8000 7,9100 0,1000 0,2500 0,1500 8,4100 2,2500 1,1000 3,3500 2,0000 2,0000 9,0000 4,2000 0,5000 3,5000 17,2000 1,2000 ' 2,5000 0,2080 0,5000 5,0250 0,4750 0,7000 0,3070 Ontwikkeling van de haveninfrastructuur in de Noordse driehoek Studie naar luchthaven Arlanda bij Stockholm (start/landings baan) in de Noordse driehoek Haalbaarheidsstudie voor de modernisering en overkapping van de E6 Möindal (Noordse driehoek) Haalbaarheidsstudie voor de modernisering van baanvak Sodra- Stambanen (Noordse driehoek) Haalbaarheidsstudie naar de modernisering van de spoorlijn Göteborg-Kornsjö (Noordse driehoek) Studie naar de Noordse driehoek: intermodale terminal bij Trel- leborg Studie naar de Noordse driehoek: ontwikkelingsproject voor de haven van Stockholm en Norvik Studie naar de Noordse driehoek: terminal voor veerdiensten in Göteborg Totaal voor project Nr. 12 13. Wegverbinding Ierland-VK-Benelux Studie naar de grensoverschrijdende wegverbinding Newry-Dun- dalk Drie Engelse studies naar de wegverbinding IRL-VK-Benelux: studie voor brugbeoordeling; beleidsnota voor A14; capaciteit vanM6/Mll Studie naar ROADLINK-netwerk - real time verkeersinformatie Totaal voor project Nr. 13 14. West Coast Main Line West Coast Main Line - Werkzaamheden West Coast Main Line - Studies Totaal voor project Nr. 14 ERTMS Haalbaarheidsstudie voor ERTMS (European Rail Traffic Ma nagement System) Totaal voor ERTMS Totaal prioritaire projecten + ERTMS II. Verkeersleidingsprojecten en overige projecten 1. Luchtverkeersleiding Radarsystemen - verbetering Infrastructuur voor ATN-proeven in Duitsland SACTA fase III Studie voor infrastructuur voor ATN-proeven Studie voor de ontwikkeling van Air Situation Display 69 S S S S S S S S S S S P S s p s p s s p A M R R P P P M M M,T R R 0,1850 1,1250 0,2870 4,5030 1,6500 0,0500 0,0850 0,1750 18,9750 0,3250 1,7000 0,3000 2,3250 4,8000 2,4000 7,2000 T,R 10,2250 10,2250 211,2350 0,7400 3,8000 1,0000 5,4000 3,1500 A,T A,T A,T A,T A,T Studie naar de technische en operationele problemen bij de in voering van 8. 33 kHz VHF (ATM) Studie naar de installatie van ARTEMIS Uitvoering van het nationaal net voor luchtvaartgegevens Studie voor Automatic Dependant Surveillance/Controller Pilot Data Link Communications Verbetering en vervanging van radarsystemen GETALIS: Nieuwe ATM en regelsystemen via gesproken-be- richtenverkee in Lissabon Haalbaarheidsstudie voor de invoering van ATN Totaal voor ATM-projecten 2. GNSS GNSS, fase 2, proefprogramma studies Braunschweig GNSS, fase 2, studie differentieelstation SATNAV Frankfurt a. M. Haalbaarheidsstudie voor de uitvoering van een net voor satel- lietnavigatie Installatie van een differentieel net voor GNSS in NL Totaal voor GNSS-projecten 3. Wegverkeersleiding Systeem voor bewaking van de grensoverschrijdende route Nürnberg - Praag/Linz - Praagse studie Voltooiing van het net van verkeersleidingscentra in Spanje Uitvoering van het nationaal masterplan voor verkeersleiding: dynamische signalering en RDS/TMC op het TERN in Spanje Studie naar verkeersleidings- en -informatiediensten in de Cen- traaleuropese regio (CENTRICO) (B,NL,D,F) Uitvoering van verkeersleidings- en -informatiediensten in de Centraaleuropese regio (CENTRICO) (B,NL,D,F) Studie naar verkeersleidings- en -informatiediensten op het TERN in het SERTI-gebied (D,F,I,E) Uitvoering van verkeersleidings- en -informatiediensten op het TERN in het SERTI-gebied (D,F,I,E) VIKING-studie voor de uitvoering van gecoördineerde wegver keersleiding in Noord-Europa (D,DK,SW,SU) CORVETTE-studie voor de coördinatie en validering van de toepassing van geavanceerde vervoerstelematicasystemen in al- pengebieden (D,A,I) Studie naar ITS City Pioneers (Ertico) Uitvoering van het nationaal masterplan voor verkeersleiding (SDER) 70 S S P S P P S s s s p s p p s p s p s s s p A,T A,T A,T A,T A,T A,T A,T G,T G,T G,T G,T M,T M,T M,T M,T M,T M,T M,T M,T M,T M,T M,T 0,1000 1,3000 0,5500 0,1560 0,8300 1,2000 0,7450 18,9710 0,7000 0,5120 9,5000 0,0910 10,8030 4,5000 0,8550 0,9000 5,2855 2,1610 3,2825 0,2205 0,8750 0,6000 0,5000 2,5000 Demonstratie en installatie van RDS/TMC-informatiediensten op het TERN in Noord-Italië Studie voor de uitvoering van nationale RDS-TMC in het VK en de koppeling ervan over de nationale grenzen heen Totaal voor wegverkeersleidingsprojecten 4. Zeeverkeersleiding Studie naar verkeersbewaking horizon 2005 (Frankrijk) Vernieuwing van de apparatuur voor het verwerken van radar- gegevens van VTS-centra in het Kanaal Tussentijdse ombouwing van de VTS Rotterdam Studie naar een systeem voor de melding van schepen: coördi natie door NL (NL,B,D,SF,E,F) VHF/DSC-infrastructuur GMDSS voor de Europese kust Totaal voor zeeverkeersleidingsprojecten 5. Overige projecten Pontebbana-verbinding: Semmering-basistunnel Studie naar gecombineerd vervoer op de binnenwateren Seine - Schelde Sociaal-economische studie naar de toegankelijkheid over zee van de havens van Gent en Terneuzen Haalbaarheidsstudie naar de tunnel onder de Warnow (Hanse- stadt Rostock) Haalbaarheidsstudie naar de Nordlandkai in Lübeck Haalbaarheidsstudie voor de HSL Kopenhagen-Aalborg-Rodby Havens-Oost in Aalborg Milieu-effectrapportage voor de uitbreiding van de haven van Aarhus Studie naar de autoweg langs de Middellandse Zee: Nerja-Motril Studie naar de autoweg Lleida-Barcelona: Cervera Studie naar de rondweg M50 om Madrid Studie naar de autoweg Albacete-Murcia Haalbaarheidsstudie voor de uitbreiding en ontwikkeling van de haven van Valencia EU-studie voor RADEF (Road Administration Exchange) (co ördinatie door B) Studies voor Port 2000 in Le Havre Studie voor de haven van Saint Malo Haalbaarheidsstudie voor het multimodale vervoerssysteem voor de Adriatische corridor (3 grote havens: Igoumenitsa, Patras, Iraki ion) Luchthaven van Bologna: 2 studies 71 P S S P P S P P s s s s s S S S S S S S s s s s s M,T M,T V,T V,T V,T V,T V,T R I P M P R P P M M M M P M P P P A 0,5000 0,3000 18,4295 0,0175 0,1390 0,7600 0,4000 0,1250 1,4415 1,0000 1,5000 0,5000 2,0000 0,0500 0,4000 0,2500 0,1000 4,0000 1,0000 2,2500 2,0000 0,5000 0,4150 0,4000 0,1000 0,3400 0,4000 Studies voor de reorganisatie van de toegang over de weg tot het havengebied van Marghera/Venetië Terminal voor de luchhaven van Luxemburg Studies naar uitbreiding van Scandinavia Logi-link, haven van Terneuzen Studies voor TEDIM (telematicaplatform voor de Oostzee) Studies voor de modernisering van de Great Western Lines routestrategie Totaal voor verkeersleidingsprojecten en overige projecten Totaal voor overige projecten TOTAAL-GENERAAL R/P R 0,1400 0,2500 0,2250 0,5000 0,8000 19,1200 68,7650 280,0000 72 BIJLAGE VIII: VOORNAAMSTE IN 1996 DOOR HET REGIONAAL FONDS EN HET COHESIEFONDS GEFINANCIERDE TEN-PROJECTEN A. Specifieke projecten van Essen- - Financiering uit het Cohesiefonds Vastleggingen en subsidie-aanvragen PROJECT Vastleggingen 1993-1996 Aangevraagde subsidie20 1993 1994 1995 1996 totaal 93-96 miljoen ecu miljoen ecu miljoen ecu miljoen ecu miljoen ecu miljoen ecu 8,02 0,00 8,02 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 8,02 0,00 8,02 337,04 0,00 337,04 Nr. 3. Hogesnelheidslijn Zuid Madrid-Barcelona-Perpignan Madrid-Vitoria-Dax Totaal project Nr. 3. Nr. 7. Griekse autowegen Patras-Athene-Thessaloniki 45,35 13,06 0,00 0,00 58,41 354,07 Via Egnatia 26,42 9,21 40,74 Totaal project Nr. 7. 71,77 22,27 40,74 0,00 0,00 76,36 134,7 506,46 860,53 Nr. 8. Autoweg Lissabon- Valladolid Portugees deel Spaans deel 23,82 28,80 0,00 0,00 0,00 0,00 Totaal project Nr. 8. 23,82 28,80 0,00 Nr. 9. Railverbinding Cork-Dublin-Belfast-Larne 0,00 0,00 0,00 52,62 0,00 52,62 0,00 0,00 0,00 Modernisering van de spoorlijn 11,87 20,60 21,47 0,00 53,94 0,00 Nr. 13. Ierland/VK/Benelux N1/N7 wegroute in Ierland 8,50 40,19 30,83 27,07 106,5 40,00 TOTAAL SPECIFIEKE PROJECTEN 123,9 111,8 93,04 27,07 355,9 1. 237,56 20 Tot aan september 1996 binnengekomen subsidie-aanvragen van overheidsinstanties uit Lid-Staten ( i n c l u s i ef v o o r z i e ne p e r i o de t o t a le 1 9 99 v o or t /m h et de steunbedrag uit het Cohesiefonds). 73 B. l. Het Regionaal Fonds Energie: Gas "STMJÏÏ. CB: "Estrecho Gibraltar- Tarifa-Córdoba" Netwerk Campo Gibraltar en Jérez Instalaciones GNL Huelva Gasoduct Valencia- Cartagena (1ste fase) INTERREG II B (Koppelverbinding met Portugal) GRIEKENLAND: Introductie van aardgas uit Rusland en Algerije in Griekenland21, waarvan: CB 1994-1999 Initiatief INTERREG II B PORTUGAL: Aardgasnet: in aanmerking komende kosten (miljoen ecu) STUT 325,24 224,52 Periode Ref. ËFRÔ subsidies (miljoen ecu) 208,88 128,88 89,91 94-97 23,00 9,20 94-97 18,20 7,28 94-96 59,52 22,49 94-96 200,00 80,00 94-99 534,60 1. 275,40 534,60 825,40 450,00 354,60 94-99 180,00 94-99 565,16 237,00 INTERREG II B 348,16 140,00 94-99 CB TRI 217,00 97,00 94-99 TOTAAL: 2. 624,80 i. ó7i,ia 21 Inclusief lagedruk-distributiesystemen in Griekenland 74 Elektriciteit ÖRIËKÈklANb: REGEN-Kabel ITALIE: REGEN INTERREG II B VK: CB: deelprogramma - elektriciteits-koppeling N-Ierland - Schotland in aanmerking komende kosten subsidies (miljoen ecu) Periode Ref. 50,00 20,00 94-99 288,48 86,77 149,05 139,43 31,00 92-96 55,77 94-99 252,72 86,48 94-99 TOTAAL: 591,20 193,25 Openbare netten Telecommunicatie: EFRO- subsidies (miljoen ecu) m aanmerking komende kosten (miljoen ecu) Periode Ref. GRIEKENLAND: OP Telecom CCA II 322,00 173,00 94-99 Wegen Vervoer: ËFRÔ- subsidies (miljoen ecu) in aanmerking komende kosten (miljoen ecu) Periode Ref. SPANJE: 666,77 433,40 OP Castilla y Léon, waarvan: Autoweg Lissabon- Valladolid PP8 666,77 433,40 94-99 179,37 116,59 94-99 Nr. 94. 11. 09. 006 C(94)3043/3 van 25/11/94 75 CklEMNUhlb: I. 4Ï6M 84f,ÖÓ PATHE (Patras- Korinthe-Athene- Thessaloniki) PP7 VIA EGNATIA PP7 600,00 826,00 352,00 94-99 495,00 94-99 IERLAND: 120,20 90,00 Cork - Portlaoise (N8) PP13 Cork - Wexford (N24) Limerick -Portlaoise- Dublin ITALIE: 15,60 11,70 95-99 28,70 75,90 21,50 94-96 56,80 94-96 OP Wegeninfrastructuur: 490,00 245,00 94-99 EFRO 940509016 Messina-Palermo Salerno-Reggio Calabria Cagliari-Sassari Bari-Otranto 100. 00 155. 00 84. 50 42,50 Brindisi-Lametia Terme 108,00 50,00 77,50 42,25 21,25 54,00 VK: OP Wegeninfrastructuur: - 37,23 94-99 Dublin-Belfast Overig Noord-Ierland 24. 81 94-99 12. 42 94-99 TOTAAL: 2. 702,9? 1. 6"52,63 Conventioneel Spoor EFRO- subsidies (miljoen ecu) in aanmerking komende kosten (miljoen ecu) Periode Ref. GRIEKENLAND: Athene-Thessaloniki 293,00 176,00 94-99 76 ITALIE: OP Railvervoer 1. 756,00 704,00 94-99 VK: Totaal Spoor: Belfast-Dublin Overig Noord-Ierland TOTAAL: 2. 049,00 53,92 46,53 94-99 7,39 933,92 97-99 Luchthavens IERLAND: Algehele modernisering Dublin-Cork-Shannon EFRO- subsidies (miljoen ecu) m aanmerking komende kosten (miljoen ecu) Periode Ref. 14,80 7,40 95-97 C(94) 1971/3 Havens EFRO- subsidies (miljoen ecu) in aanmerking komende kosten (miljoen ecu) Periode Ref. GRIEKENLAND: Haven van Patras Haven van Volos Haven van Rhodos Haven van Souda IERLAND: Dublin (installatie voor buikopslag) Ringaskiddy (idem) TOTAAL: 69,00 44,00 13,00 8,00 4,00 7,40 3,70 3,70 76,4 41,00 26,00 94-99 8,00 5,00 94-99 94-99 2,00 94-99 3,80 1,90 96-97 C(94) 1771/3 1,90 44,80 96-97 C(94) 1771/3 TOTAAL VERVOER 4. 843,17 2. 638,75 77 BIJLAGE IX : EIB-LENINGEN VOOR TEN-PROJECTEN EN AANVERWANTE PROJECTEN EIB PROJECTEN (miljoen ecu) Goedgekeurde leningen Ondertekende financieringscontracten <93 93 94 95 96 Totaal 1. PRIORITAIRE PROJECTEN (Europese Raad van Essen) 8. 079 642 1. 180 1. 137 1. 603 924 5. 485 HOGESNELHEIDSTREIN GECOMBINEERD VERVOER NOORD-ZUID (DE AT/IT) HOGESNELHEIDSTREIN PBKAL (FRT3E/DEWL/UK) HOGESNELHEIDSTREIN ZUID (ES/FR) HOGESNELHEIDSTREIN OOST (FRT>E/LX) BETUWELIJN GECOMBINEERD VERVOER (NLDE) HOGESNELHEIDSTREIN GECOMBINEERD VERVOER FRANKRIJK-ITALIË (FRIT) GRIEKSE AUTOWEGEN (GR) AUTOWEG PORTUGAL-SPANJE (PT/ES) - algemeen project SPOORVERBINDING CORK-DUBLIN-BELFAST-(LARNE-STRANRAER] (IEUK) LUCHTHAVEN MALPENSA (IT) VASTE RAIL WEGVERBINDING TL'SSEN DENEMARKEN EN ZWEDEN (DK SE) NOORDSE DRIEHOEK (NO/SETI) WEGVERBINDING IERLAND - VERENIGD KONINKRIJK - BENELUX (UK IE) WEST COAST M. AIN LINE (UK) 2. VERDERE PROJECTEN VAN BELANG (Europese Raad van Essen) 2. 1 Projecten in the Europese Unie 2. 2 Projecten met omringende landen 3. OVERIGE TEN-PROJECTEN 3. 1 Transeuropees wegennet 3. 2 Transeuropees railnet 3. 3 Transeuropees havennet 3. 4 Transeuropees luchthavennet 4. PROJECTEN IN MIDDEN- EN OOST-EUROPA 4. 1 Wegroutes 4. 2 Spoorroutes 4. 3 Havens 4. 4 Luchthavens en luchtverkeersleiding TOTAAL 384 1. 786 1. 389 2. 060 44 295 688 1. 332 131 3. 458 2. 958 500 7. 783 3. 168 3. 096 460 1. 059 1. 292 812 216 69 195 477 370 286 350 230 119 350 1. 481 61 104 109 701 425 176 247 347 100 23 224 222 168 54 143 534 104 60 11 314 176 138 626 260 182 32 152 259 153 15 91 34 598 44 20 128 149 50 274 234 40 10 66 312 417 250 250 357 2. 003 44 124 440 626 61 1. 263 838 425 1. 434 1. 055 3. 462 413 583 299 139 230 176 54 633 417 5 261 245 16 1. 406 1. 182 359 515 972 742 16 69 145 20. 612 642 2. 174 2. 336 3. 541 2. 490 11. 182 78 EIB PROJECTEN (MILJOEN ECU) 1. PRIORITAIRE PROJECTEN (Europese Raad van Essen) 1. 1 Projecten in de Europese Unie ELEKTRICITEITSKOPPELING GRIEKENLAND - ITALIË ELEKTRICITEITSKOPPELING FRANKRIJK - ITALIË ELEKTRICITEITSKOPPELING FRANKRIJK - SPANJE ELEKTRICITEITSKOPPELING SPANJE - PORTUGAL ELEKTRICITEITSKOPPELING DENEMARKEN OOST - WEST AARDGASNET GRIEKENLAND A. ARDSGASNET PORTUGAL GASKOPPELING PORTUGAL - SPANJE 1. 2 Projecten met omringende landen GASPIJPLEIDING ALGERIJE - MAROKKO - EUROPESE UNIE GASPIJPLEIDING RUSLAND - POLEN - EUROPESE UNIE 2. VERDERE PROJECTEN VAN BELANG (Europese Raad van Essen) 2. 1 Projecten in de Europese Unie 2. 2 Projecten met omringende landen 3. OVERIGE TEN-PROJECTEN 3. 1 Transeuropees elektriciteitsnet 3. 2 Transeuropees gasnet GOEDGE KEURDE LENINGEN ONDERTEKENDE FINANCIERINGSCONTRACTEN TOTAAL <93 93 94 95 96 2. 248 1. 261 100 57 526 354 224 987 641 346 2. 195 811 1. 384 4. 443 200 315 153 523 333 153 161 162 102 224 190 190 200 200 593 250 50 200 343 343 1. 638 744 56 207 255 224 894 552 343 160 160 402 142 260 222 91 131 474 49 425 1. 258 442 816 360 716 745 1. 067 2. 896 E I B - P R O J E C T EN (MILJOEN ECU) GOEDGEKEURDE LENINGEN ONDERTEKENDE FINANCIERINaSCONTRACTEN TOTAAL 1 < 93 93 94 95 96 1. PROJECTEN IN DE EUROPESE UNIE 1. 1 Netwerken en interlokale centrales 1. 2 Mobiele telefonie 1. 3 Satellieten en stations 2. PROJECTEN MET OMRINGENDE LANDEN 2. 1 Netwerken en interlokale centrales 2. 2 Mobiele telefonie 2. 3 Satellieten en stations T O T A AL 6. 462 5. 136 1. 005 321 695 680 15 ' 1. 063 368 395 300 666 2. 100 615 2. 006 51 110 110 72 22 300 300 839 786 53 130 130 4. 668 I 3. 775 571 322 540 540 7. 157 776 2. 400 969 1. 063 5. 208 80 BIJLAGE X: DE VERWACHTE MACRO-ECONOMISCHE EFFECTEN EN EFFECTEN or DE WERKGELEGENHEID VAN INVESTERINGEN IN DE TRANSEUROPESE VERVOERSNETWERKEN Beknopte samenvatting Er is sinds kort sprake van een groeiende belangstelling voor de verwachte effecten van investeringen in transeuropese infrastructuurnetwerken op de economie en de werkgelegenheid. Dit verslag vormt een eerste voorzichtige poging om de gevolgen te beoordelen van de uitvoering van een van de onderdelen van deze netwerken, namelijk het transeuropese vervoernetwerk (TEN-Tr). Om duidelijkheid te verschaffen over de te verwachten effecten zijn twee gevallen geanalyseerd: ten eerste de voltooiing van de 14 door de Europese Raad van Essen aangewezen projecten, waarmee een resterende investering van circa 90 miljard ecu is gemoeid, en ten tweede de realisering van de transeuropese vervoernetwerken overeenkomstig de communautaire richtsnoeren (COM(94)106 def), voor naar schatting 400 miljard ecu Uit deze analyse komen de volgende punten naar voren: •De voltooiing van de Essen-projecten heeft bijzonder gunstige macro-economische effecten: de geraamde cumulatieve stijging van het BBP tegen het jaar 2030 bedraagt meer dan 560 miljard ecu. Dit betekent een sociaal-economisch rendement van ongeveer 11%. Er zijn maar weinig publieke uitgaven die gedurende zo'n lange periode consequent een zo hoog rendement blijven opleveren. De snelle voltooiing van de Essen-projecten zal dan ook een belangrijke impuls geven aan het concurrentievermogen van de Europese economie. •De effecten op de werkgelegenheid kunnen in twee categorieën worden onderverdeeld: extra tijdelijke banen gedurende de aanlegfase en een duurzame tijdens de exploitatiefase. toename van de werkgelegenheid * V •Volgens de voorzichtige schattingen die in dit verslag worden gepresenteerd, zal de voltooiing van de in Essen overeengekomen TEN-Tr resulteren in 700. 000 manjaren aan nieuwe werkgelegenheid in het eerste decennium (1998-2007). Door de aanleg van alle in de communautaire richtsnoeren genoemde transeuropese vervoernetwerken neemt de werkgelegenheid naar verwachting toe met circa 3. 200. 000 manjaren. •De permanente werkgelegenheid is te danken aan de verhoogde economische activiteit ten gevolge van het gebruik van het voltooide netwerk. Zoals gezegd zal deze activiteit waarschijnlijk beduidend toenemen. In hoeverre hierdoor ook meer nieuwe banen ontstaan, hangt echter sterk af van de mate waarin produktiviteitstoenames worden omgezet in ofwel loonstijgingen ofwel nieuwe arbeidsplaatsen. Ervan uitgaande dat de meeste produktiviteitsstijgingen worden vertaald in reële loonstijgingen - een voorzichtige hypothese die is gebaseerd op historische trends - variëren de geraamde effecten op de duurzame werkgele genheid van 130. 000 tot 230. 000 extra banen dankzij de 14 Essen-projecten en van 594. 000 tot 1. 030. 000 extra banen dankzij alle in de TEN-Tr-richtsnoeren genoemde projecten. Als echter kan worden bereikt dat werknemers ermee instemmen dat de produktiviteitsstijgingen niet worden gebruikt om de lonen te verhogen maar om nieuwe banen te scheppen, dan zou de werkgelegenheid zelfs nog beduidend meer 81 kunnen toenemen: uiteenlopend van ten minste 570. 000 nieuwe arbeidsplaatsen in het geval van de 14 Essen-projecten tot niet minder dan 4. 700. 000 voor het gehele netwerk. De potentieel significante veranderingen op sectorieel en regionaal niveau zijn bij dit onderzoek niet geanalyseerd en konden bij deze netto-cijfers dan ook niet worden meegerekend. Zelfs wanneer men deze effecten buiten beschouwing laat, bevestigen de cijfers dat de uitvoering van het TEN-Tr de werkgelegenheid in de Unie significant kan verbeteren. • Er zij opgemerkt dat bovengenoemde ramingen zijn gebaseerd op de veronderstelling dat er geen significante overcapaciteit bestaat in de economie en dat TEN-Tr-investeringen daarom op korte termijn ten koste gaan van alternatieve investeringsprojecten die anders zouden zijn uitgevoerd. Uit het huidige macro-economische klimaat in de Europese Unie, met een hoge werkloosheid en lage rente, kan echter worden opgemaakt dat er een belangrijke onbenutte capaciteit is. Een politiek pleidooi voor een snelle uitvoering van het TEN-Tr zal daarom waarschijnlijk zelfs tot meer werkgelegenheid leiden dan is berekend op basis van de conservatieve veronderstellingen in dit verslag. • In deze context dient te worden onderstreept dat de relatie tussen de aanleg van de transeuropese vervoernetwerken en een toename van de werkgelegenheid niet vanzelfsprekend is. Of de geboden zakelijke kansen ook worden aangegrepen, hangt mede af van de begeleidende maatregelen. Het vervoersbeleid kan door de introductie van een eerlijk en efficiënt tariefsysteem een belangrijke stimulans vormen. Ook een gericht proces van liberalisering van de vervoerssector kan de effecten op de werkgelegenheid versterken. Vooral macro-economische en structurele beleidslijnen spelen een belangrijke rol bij het scheppen van nieuwe arbeidsplaatsen. Dit geldt met name voor beleidslijnen die het functioneren van de goederen-, kapitaal- en arbeidsmarkt beïnvloeden door de concurrentie aan te moedigen, starheid tegen te gaan en structurele aanpassing te vergemakkelijken. Men mag bijvoorbeeld een positieve relatie verwachten tussen de economische voordelen van de voltooiing van de interne markt en de Economische en monetaire unie (in termen van een hogere produktiviteit en een groter internationaal concurrentievermogen), de mondialisering van de wereldeconomie en de ontwikkeling van de transeuropese netwerken. Uit deze eerste analyse kan, kort samengevat, worden afgeleid dat de voltooiing van het TEN-Tr een positieve bijdrage zal leveren tot de werkgelegenheid in Europa, hoewel het werkloosheidsprobleem hiermee niet zal zijn opgelost. Het TEN-Tr mag echter niet alleen worden beoordeeld op de verwachte voordelen voor de werkgelegenheid, aangezien ook op andere punten gunstige effecten van het programma worden verwacht. Ten eerste zal de produktie in de EU dankzij het TEN-Tr aanmerkelijk toenemen. Bovendien brengen de netwerken de Europese landen dichter bij elkaar. Dit aspect van de economische en sociale samenhang is vooral van belang voor de meer perifeer gelegen regio's. Ook het milieu zal onder bepaalde omstandigheden profijt hebben van de netwerken, in de zin dat ze het gebruik van andere vervoermiddelen dan de auto bevorderen. Een analyse van deze aspecten valt echter buiten het bestek van dit onderzoek. Gelet op het bovenstaande moge duidelijk zijn dat een verdere en aanvullende analyse van de verwachte effecten van de investeringen in de transeuropese vervoernetwerken op de economie, de werkgelegenheid en het milieu zeer gewenst is. 82 Effecten op de produktie en de werkgelegenheid van de voltooiing van de TEN-Tr-projecten van Essen 36. 0 l l l l l l ll U 20000 V 83 ISSN 0254-1513 COM(96) 645 del'. DOCUMENTEN NL 15 07 11 12 Catalogusnummer : CB-CO-96-648-NL-C ISBN 92-78-13089-3 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg 8 H