title: MEDEDELING VAN DE COMMISSIE - HET BUITENLANDSE HANDELSBELEID VAN DE GEMEENSCHAP OP HET GEBIED VAN NORMEN EN CONFORMITEITSBEOORDELING

eurovoc_concepts:
World Trade Organisation
market access
mutual recognition principle
standardisation
trade relations

text: COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 13. 11. 1996 COM(96) 564 def. MEDEDELING VAN DE COMMISSIE HET BUITENLANDSE HANDELSBELEID VAN DE GEMEENSCHAP OP HET GEBIED VAN NORMEN EN CONFORMITEITSBEOORDELING HET BUITENLANDSE HANDELSBELEID VAN DE GEMEENSCHAP OP HET GEBIED VAN NORMEN EN CONFORMITEITSBEOORDELING SAMENVATTING In deze mededeling wordt een uiteenzetting gegeven van de handelsbeleidsdoelstellingen van de Europese Gemeenschap op het gebied van normen en de conformiteitsbeoordeling en de strategie om deze doelstellingen te verwezenlijken. Het oogmerk van de mededeling is tweeledig. In de eerste plaats meer begrip voor het communautaire beleid en de communautaire strategie op dit terrein te kweken, zodat deze op samenhangende wijze kunnen worden bevorderd en in de tweede plaats de strategie te toetsen en waar nodig te wijzigen. De mededeling gaat van twee hypothesen uit; de eerste is dat handelsbelemmeringen verband houdende met produktnormen en -conformiteit - de technische handelsbelemmeringen - lijken toe te nemen waardoor deze om meer aandacht en actie vragen dan in het verleden het geval was, en de tweede dat de Gemeenschap, nu het regelgevingsstelsel van de interne markt een feit is, een meer naar buiten gericht handelsbeleid op dit terrein kan gaan voeren. De handelsdoelstellingen van de Gemeenschap zijn gemakkelijk samen te vatten. In de eerste plaats vermindering van de technische belemmeringen op buitenlandse markten en voorkoming van het ontstaan van nieuwe belemmeringen en in de tweede plaats aanmoediging van onze handelspartners tot de invoering van normen en regelgeving die gebaseerd zijn op of verenigbaar zijn met de internationale en Europese praktijk. De verwezenlijking van beide doelstellingen zal onze handel en de markttoegang voor geregulariseerde produkten vergemakkelijken. Deze handelsdoelstellingen worden nagestreefd via een strategie die vier punten omvat: vertrouwen op de WTO, met name de Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen in het multilaterale kader, en op overeenkomsten in het bilaterale kader, om belemmeringen te verminderen en markten te doen openstellen; de sluiting van overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning om de kosten van keuring en certificatie op andere markten terug te dringen; technische bijstand aan ontwikkelingslanden om ervoor te zorgen dat regelgevingsstelsels doorzichtig en handelsvriendelijk zijn en samenwerking op het gebied van de regelgeving ten einde normen en voorschriften te harmoniseren met die van andere handelspartners. Wat de WTO betreft, moet door ons een uitgebreide toetsing van de werking en tenuitvoerlegging van de Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen worden uitgevoerd ten einde ervoor te zorgen dat alle WTO-leden zich hier volledig aan houden en moet de werking van de overeenkomst, waar nodig, worden verbeterd. Dit houdt tevens een systematischere gebruikmaking van het WTO-mechanisme voor toetsing van het handelsbeleid in en grotere aandacht voor technische handelsbelemmeringen in het kader van toetredingen tot de WTO. Het nakomen van de WTO-regels kan eveneens worden bereikt via bilaterale onderhandelingen in het kader van de markttoegangsstrategie van de Gemeenschap. Wat de overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning (MRA's) betreft, dient duidelijk onderscheid te worden gemaakt tussen de voordelen van wederzijdse erkenning enerzijds en van harmonisatie van normen en voorschriften anderzijds, aangezien elk van beide doelstellingen los van elkaar op haar eigen merites kan worden nagestreefd. Wij moeten evenwel meer aandacht schenken aan wederzijdse erkenning als instrument voor grotere harmonisatie. Op langere termijn moeten wij openstaan voor het verlenen van een plurilateraal karakter aan MRA's en bezien of er MRA's op regionaal niveau kunnen worden gesloten. Weliswaar bevorderen de huidige technische bijstandsprogramma's voor ontwikkelingslanden reeds de invoering door partnerlanden van internationale en Europese normen en praktijken, maar technische bijstand zou in de toekomst buitenlandse handelsdoelstellingen nog beter kunnen behartigen en een basis kunnen vormen voor toekomstige overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning. Ook is de coördinatie van programma's voor verbetering vatbaar en kan er een grotere samenhang tot stand worden gebracht tussen programma's van de Gemeenschap en van de Lid staten ten einde schaalvoordelen te optimaliseren. De voornaamste multilaterale, plurilaterale en bilaterale initiatieven van de Gemeenschap op het gebied van samenwerking op het terrein van de regelgeving bestrijken belangrijke industriële sectoren, zoals die van motorvoertuigen, farmaceutica, medische apparaten, voedingsmiddelen en chemische produkten. Deze verschillende vormen van samenwerking bevorderen internationale harmonisatie of aanvaarding van de regelgevingsaanpak van de Gemeenschap en leveren in vele gevallen een basis voor wederzijdse erkenning. Op al deze terreinen zijn samenwerking en coördinatie tussen de Commissie, de Lid-Staten, de Europese industrie en de Europese normen- en certificatiegemeenschap essentieel. Wij achten het mogelijk deze samenwerking te verbeteren. De mededeling eindigt met een samenvatting van de conclusies en verzoekt de Raad om zijn goedkeuring te hechten aan zowel de grote lijnen van de in het document uiteengezette strategie als de hierin vervatte specifieke voorstellen. HET BUITENLANDSE HANDELSBELEID VAN DE GEMEENSCHAP OP HF/i GEBIED VAN NORMEN EN CONFORMITEITSBEOORDELING INLEIDING l. In de afgelopen jaren zijn kwesties verband houdende met normen en certificatie een belangrijke rol gaan spelen in de buitenlandse handelsbetrekkingen van de Gemeenschap. Nu de industriële tarieven zich op een historisch dieptepunt bevinden, is het relatieve belang van non- tarifaire technische belemmeringen toegenomen. Parallel hiermee hebben steeds meer landen in antwoord op een legitieme vraag naar verhoogde bescherming van de gezondheid, de veiligheid en het milieu geleidelijk aan nieuwe normen en voorschriften voor produkten ingevoerd. Ondanks de pogingen van internationale organen om wereldwijd geldende normen en voorschriften tot stand te brengen, voerden verschillende landen en regio's vaak zonder dat zulks gerechtvaardigd is uiteenlopende normen voor hetzelfde produkt in waardoor onnodige kostenverhogingen plaatsvinden en fabrikanten schaalvoordelen worden onthouden omdat zij bij hun produktie niet een en dezelfde norm kunnen hanteren. 2. Dit naast elkaar bestaan van verschillende normen en voorschriften ging vergezeld van een toenemende vraag naar het aantonen dat hieraan wordt voldaan door middel van onafhankelijke controle, keuring of certificatie door het land van invoer. Momenteel moet een steeds groter wordende reeks industriële produkten, variërende van elektrische apparatuur, speelgoed en machines tot chemische produkten, geneesmiddelen en medische apparaten, voor de verkoop worden gekeurd en gecertificeerd op hun overeenstemming met uiteenlopende nationale voorschriften. Deze conformiteitsbeoordelingsprocedures betekenen, hoewel zij vaak onvermijdelijk zijn, extra kosten voor ondernemingen die hun produkten op meerdere markten willen afzetten. Zelfs wanneer landen zich verlaten op geharmoniseerde regels of voorschriften van andere landen als gelijkwaardig beschouwen, vormt vertrouwen in de keuringen en conformiteitscertificaten van het uitvoerende land een uitzondering. 3. Dit zorgt voor een aantal potentiële handelsbelemmeringen en maakt duur en grotendeels overbodig herhaald keuren en certificeren voor verschillende nationale markten noodzakelijk, waardoor de kosten voor fabrikanten stijgen zonder dat het publieke welzijn hierdoor op evenredige wijze wordt verhoogd. De noodzaak produkten aan goedkeuring te onderwerpen op vaak verre markten brengt vertragingen mee die, met name voor vernieuwende technologieën of produkten met een korte levenscyclus, de verkoopbaarheid kan hinderen. Moeilijkheden bij het begrijpen van de regelgeving op een buitenlandse markt als gevolg van afstand, de taal of culturele verschillen kunnen eveneens een feitelijke discriminerende belemmering voor de invoer betekenen. En last but not least kan het opleggen van zware normen, keurings- en certificatievoorschriften met succes worden gebruikt om invoer te weren en binnenlandse bedrijven af te schermen tegen concurrentie. over het gevaar dat normen 4. Uit besprekingen met de Lid-Staten en de Europese industrie blijkt dat er groeiende conformiteitsvoorschriften bezorgdheid heerst handelsbelemmeringen betekenen, terwijl niets erop wijst dat dit gevaar afneemt. Er werd een aantal oplossingen voorgesteld die naar gelang de omstandigheden meer of minder geschikt kunnen zijn, zoals: het derde landen aansporen verplichte technische voorschriften en conformiteitsprocedures terug te brengen tot hetgeen noodzakelijk is om aan gerechtvaardigde beleidsdoelstellingen te beantwoorden, bevordering, waar zulks uitvoerbaar is, van sterkere harmonisatie met normen en regelgevingsaanpakken op andere markten, het onze handelspartners en aanmoedigen de gelijkwaardigheid van de in de Gemeenschap geldende normen en technische tot stand brengen van wederzijdse erkenning van voorschriften conformiteitsbeoordelingsresultaten van conformiteitsbelemmeri ngen. te erkennen en het terugdringing middel als ter 5. Het moge dan zo zijn dat normen en conformiteitsbelemmeringen nu om meer aandacht vragen dan in het verleden, maar recente ontwikkelingen in de Gemeenschap maken dat wij deze belemmeringen nu op coherentere wijze kunnen aanpakken. De invoering van geharmoniseerde Europese richtlijnen voor produkten is nu als gevolg van de voltooiing van de interne markt bijna een feit en met de tenuitvoerlegging van deze richtlijnen werd reeds goede vooruitgang geboekt, zodat nu meer aandacht kan worden besteed aan verbetering van de regelgeving van onze handelspartners. Terzelfdertijd bieden de door Europa met name in het kader van het interne marktprogramma gevonden oplossingen op regelgevingsgebied door hun soepelheid, handelsvriendelijkheid en overeenstemming met de internationale praktijk een passend referentiepunt voor andere landen of regio's wanneer zij hun regelgevingsstelsels opzetten of hervormen. 6. Tegen deze achtergrond heeft de Gemeenschap zich twee fundamentele doelen gesteld. Allereerst vermindering of voorkoming van het ontstaan van nieuwe normen en conformiteitsbeoordelingsbelemmeringen voor industriële produkten op andere markten. In de tweede plaats bevordering, waar zulks mogelijk is, van de invoering in het buitenland van normen en regelgevingsaanpakken die zijn gebaseerd op of verenigbaar zijn met internationale en Europese praktijken ten einde de markttoegang en het concurrentievermogen van Europese produkten te verbeteren. 7. Deze handelsdoelstellingen worden nagestreefd via een strategie die de volgende vier aspecten vertoont: vertrouwen op de WTO, met name de Overeenkomst technische handelsbelemmeringen in het multilaterale kader, en op overeenkomsten in het bilaterale kader, om belemmeringen te verminderen en markten te doen openstellen; de sluiting van overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning ten einde de kosten voor het keuren en certificeren van produkten op andere markten terug te dringen; technische bijstand aan ontwikkelingslanden om ervoor te zorgen dat nieuw in het leven te roepen regelgevingsstelsels doorzichtig en handelsvriendelijk zijn alsmede samenwerking op regelgevingsgebied die beoogt normen en voorschriften met die van onze handelspartners te harmoniseren. inzake 8. In het hiernavolgende deel I wordt de rol van de WTO - met name de Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen - beschreven bij het beperken en terugdringen van technische belemmeringen en worden wijzen aan de hand gedaan waarop in de toekomst een doelmatiger gebruik kan worden gemaakt van multilaterale instrumenten. Ook wordt erop gewezen hoe bilaterale initiatieven het nakomen van de WTO-regels kunnen verzekeren. 9. In deel II van het document worden de hoofddoelstellingen van de overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning (MRA's) en het verband tussen wederzijdse erkenning, technische bijstand en samenwerking op regelgevingsgebied beschreven. Er worden aanbevelingen gedaan voor enkele aanpassingen op de huidige MRA-strategie. 10. In deel Hl worden de doelstellingen beschreven van de verschillende technische bijstandsprogramma's door de Gemeenschap aan de ontwikkelingspartners verstrekt; voorts worden in dit deel enkele verbeteringen aan de hand gedaan waardoor deze landen beter aan onze buitenlandse handelsdoelstellingen kunnen voldoen. 11. In deel IV worden de voornaamste communautaire initiatieven op het gebied van samenwerking op regelgevingsgebied uiteengezet. Deze samenwerking wordt in ruime zin uitgelegd en omvat mede zowel bilaterale als plurilaterale samenwerking; er komen initiatieven ter aan de orde voor de vereenvoudiging van de conformiteits voorschriften en ter bevordering van hervorming op regelgevingsgebied. internationale harmonisatie van normen en voorschriften, DEEL I; HOE STAAT DE WERELDHANDELSORGANISATIE (WTO) TEGENOVER NORMEN EN CONFORMITEITSBEOORDELING. 12. Vanaf het einde van de jaren zeventig werd in het kader van het multilaterale handelsstelsel gepoogd de gevolgen van normen en conformiteitsbelemmeringen te beperken. De Tokyo-Ronde van de GATT leidde tot de totstandbrenging in 1979 van een TBT-code, de naleving waarvan facultatief was, en die basisdisciplines vastlegde, zoals doorzichtigheid en non-discriminatie bij het gebruik van produktnormen en -voorschriften. Deze code werd na de Uruguay-Ronde in 1994 versterkt en bindend gemaakt voor alle leden van de nieuwe Wereldhandelsorganisatie (WTO). 13. De Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen (TBT) van 1994 vertoont verscheidene vernieuwingen. Zij maakt duidelijk onderscheid tussen normen, die facultatief zijn, en technische voorschriften, die verplicht zijn. Zij brengt voorschriften en normen voor met het produkt verband houdende procédés en produktiemethoden onder haar toepassingsgebied. Zij versterkt het criterium van evenredigheid bij het aannemen van technische voorschriften en eist van de leden dat zij voorschriften voor produkten aannemen die het handelsverkeer zo min mogelijk beperken. Zij stelt de leden verantwoordelijk voor op subfederaal niveau toegepaste normen en regels en stelt een praktijkrichtlijn voor non-gouvernementele normalisatie instellingen vast. Zij legt disciplines op voor de wijze waarop de conformiteitsbeoordeling van produkten moet worden uitgevoerd en spoort WTO-leden aan de keuringen en certificaten van andere leden te erkennen wanneer hierop kan worden vertrouwd, waarbij erop wordt gewezen dat dit kan worden bereikt via onderhandelingen over wederzijdse erkenning. Ten slotte is de overeenkomst als gevolg van het Uruguay-Ronde-pakket onderworpen aan het geïntegreerde geschillenbeslechtingsmechanisme van de WTO. Werking en toepassing van de TBT-Overeenkomst 14. Het is in dit stadium nog te vroeg om definitieve conclusies te trekken over de vraag of de nieuwe TBT-Overeenkomst haar doelstellingen volledig heeft bereikt. Enerzijds bestaat er duidelijk een beperkte voorstelling omtrent wat de overeenkomst inhoudt bij WTO-leden die hiertoe voor het eerst toetreden en omtrent de binnenlandse hervormingen die zij wellicht moeten maken om hun stelsels hiermee in overeenstemming te brengen. Er dienen dan ook inspanningen op het gebied van voorlichting te worden verricht. Men kan zich afvragen of enkele van onze handelspartners wel voldoende moeite doen om internationale normen te aanvaarden en te gebruiken, te voldoen aan kennisgevingsprocedures, naleving van de praktijkrichtlijn aan te moedigen of te verzekeren dat technische voorschriften evenredig zijn. 15. Anderzijds moeten de opneming van enkele nieuwe disciplines in de overeenkomst van 1994, hun bindend karakter en het voorhanden zijn van geschillenbeslechtingsprocedures bij niet- nakoming mettertijd leiden tot verbeteringen. Uit het aantal raadplegingen van het WTO- geschillenbeslechtingsmechanisme na de totstandbrenging van de nieuwe overeenkomst blijkt wel hoe vastberaden sommige WTO-leden zijn toe te zien op de correcte toepassing hiervan en stappen te nemen wanneer de bepalingen van de overeenkomst niet worden nagekomen. 16. Uiterlijk eind 1997 zal een uitgebreid onderzoek worden ingesteld naar de werking en toepassing van de overeenkomst (artikel 15. 4 van de overeenkomst); dit zal het moment zijn waarop moet worden bezien of de overeenkomst aan haar doel beantwoordt, of zij naar behoren werd toegepast en of haar werking correct is. 17. Bij gelegenheid van de ministeriële bijeenkomst van de WTO die in december van dit jaar in Singapore zal worden gehouden, zullen de leden het belang van volledige toepassing van de TBT- Overeenkomst opnieuw kunnen onderstrepen en zullen zij kunnen zorgen voor de toezegging dat het onderzoek van 1997 uitgebreid zal zijn. Voorts moet men dan zijn gedachten laten gaan over de elementen die voor onderzoek in aanmerking komen. Een van deze elementen is de vraag hoe de rol van internationale nonnen kan worden versterkt, men vraagt zich al. af of de internationale normalisatie wel de werkelijke behoeften van de internationale handel weerspiegelt. Om dat doel te bereiken, zou de coördinatie tussen de nationale, regionale en internationale normalisatie instellingen kunnen worden verbeterd. Ook zou een procedure moeten worden ontwikkeld om de mate van invoering en gebruik van internationale normen door de leden te meten. Andere kwesties die aan de orde werden gesteld, zijn de mogelijkheid van het opstellen van richtsnoeren ten einde WTO-leden te helpen aan de overeenkomst te voldoen, bij voorbeeld voor hetgeen "het minst beperkend is voor de handel" bij de toepassing van technische voorschriften en conformiteitsbeoordelingsprocedures. Ook werd de mogelijkheid geopperd van verduidelijking van het toepassingsgebied van de bestaande regels betreffende met name niet met het produkt verband houdende procédés en produktiemethoden (PPM's) en, zo nodig, een meer gestructureerde relatie tussen de WTO en internationale normalisatie-instellingen. 18. De Commissie concludeert derhalve dat willen zowel de toepassing als de werking van de overeenkomst naar behoren worden onderzocht de ministeriële bijeenkomst van de WTO zowel het belang van een correcte toepassing van de TBT-Overeenkomst moet onderstrepen als zich moet verplichten tot een diepgaand onderzoek in 1997. De Gemeenschap moet derhalve in de ministeriële bijeenkomst van Singapore streven naar: a) herbevestiging door alle WTO-leden van hun verbintenis tot volledige toepassing van de TBT- Overeenkomst; en b) toezeggingen de toepassing en werking van de overeenkomst in 1997 aan een uitgebreid en diepgaand onderzoek te zullen onderwerpen. en de internationale 19. Een nauw hiermee verband houdende kwestie is die van de betrekkingen tussen de Gemeenschap regelgevings-/normalisatie-instellingen. De TBT- Overeenkomst en andere WTO-overeenkomsten hechten groot gewicht aan de activiteiten van internationale instellingen en op verscheidene gebieden is het moeilijk geworden om van op internationaal vlak ontwikkelde regels en normen af te wijken, ook al zijn daar technische redenen voor. Daarom zou moeten worden overwogen of, en onder welke omstandigheden, de Gemeenschap nauwer bij de werkzaamheden van dergelijke internationale instellingen moet worden betrokken teneinde te zorgen voor voortdurende samenhang tussen op internationaal vlak vastgestelde regels en normen, de communautaire regelgeving en onze WTO-verplichtingen. Deze punten zullen ook aan de orde moeten komen. Aanvullende activiteiten in de WTO 20. De WTO biedt verscheidene aanvullende mogelijkheden om te zorgen voor volledige toepassing van de overeenkomst waarvan in de toekomst een beter gebruik kan worden gemaakt. a) Het mechanisme voor toetsing van het handelsbeleid (TPRM) 21. Het TPRM werd in 1988 in het leven geroepen als mechanisme voor het met vaste tussenpozen toetsen van het handelsbeleid van elk WTO-lid; voorts kunnen andere WTO-leden via dit mechanisme de verenigbaarheid van hun handelsbeleid met de WTO evalueren. Tot dusver had technische handelsbelemmeringen niet veel om het lijf, maar het is duidelijk dat het toenemend belang hiervan om nader TPRM-onderzoek vraagt. de TPRM-bemoeienis met conrbrmiteitsbeoordeling normen, en 22. Een voordeel van het TPRM is vanzelfsprekend dat het de aandacht vestigt op de stelsels van onze handelspartners en dat knelpunten in de stelsels van andere leden worden geïdentificeerd en er oplossingen worden voorgesteld. Er moet sprake zijn van doorzichtigheid en het land dat wordt getoetst moet de bestendiging van bepaalde regels of normen rechtvaardigen, hetgeen veelal een uitdaging betekent. De procedure zelf kan door hervormingsgezinden worden gebruikt om externe druk uit te oefenen om hervormingen op regelgevingsgebied aan te moedigen. 23. Voorts moet de Gemeenschap openstaan voor een gedetailleerde toetsing van haar normen- en regelgevingsbeleid in het kader van het TPRM. Ons stelsel vormt een goed voorbeeld van overeenstemming met de TBT-Overeenkomst. Geharmoniseerde richtlijnen voldoen aan haar belangrijkste bepalingen. De normen - die in hoge mate zijn gebaseerd op internationale normen - zijn meestal facultatief en er is slechts sprake van voorschriften, wanneer zulks noodzakelijk is om redenen verband houdende met de gezondheid of veiligheid of andere legitieme redenen. De producenten kunnen dus zelf bepalen hoe zij aan de vereisten voldoen waarbij zij zich moeten houden aan de verplichting dat technische voorschriften het handelsverkeer zo min mogelijk mogen beperken. De conformiteitsbeoordelingsprocedures zijn doorzichtig, terwijl het modulaire systeem in het kader van de nieuwe aanpak, dat voorziet in verschillende goedkeuringsprocedures afhankelijk van de risicograad, een voorbeeld is van hoe kan worden beantwoord aan het criterium dat "het handelsverkeer zo min mogelijk moet worden belemmerd". Aanvaarding van keuringsgegevens van derde landen is mogelijk via onderaanneming door Europese certificatie- instanties, terwijl de Gemeenschap eveneens kan wijzen op haar pogingen overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning met andere partners tot stand te brengen. 24. De Commissie beveelt derhalve aan om meer aandacht te besteden aan normen- en certificatie-aangelegenheden bij toekomstige TPRM-toetsingen, met name die betrekking hebbende op onze belangrijkste handelspartners en landen waar de belemmeringen bijzonder groot zijn. Wij staan eveneens open voor een soortgelijk onderzoek naar het communautaire normen- en conformiteitssysteem bij de eerstvolgende toetsing. Daartoe is verbeterde coördinatie binnen de Commissie en met de Lid-Staten vereist voordat TPRM-toetsingen plaatsvinden, terwijl wij ook het WTO-secretariaat moeten vragen om deze kwestie nog meer aandacht te geven bij het opstellen van toekomstige TPRM-verslagen. b) Toetredingen tot de WTO 25. In het verleden werd van technische handelsbelemmeringen zelden een punt gemaakt bij toetredingen tot de GATT als gevolg van het facultatieve karakter van de TBT-code in het kader van de Tokyo-Ronde. Wanneer een GATT-lid de code uit vrije wil onderschreef, vond dit min of meer automatisch plaats. Met de opneming in het kader van de Uruguay-Ronde van de TBT- Overeenkomst in het geheel van WTO-verplichtingen, werd naleving van deze code vanzelfsprekend een punt dat bij nieuwe toetredingen een rol ging spelen en dat door de Europese industrie prioritair werd geacht. Bij de toetredingen van Rusland en Saoedi-Arabië werd veel aandacht geschonken aan normen- en certificatie-aangelegenheden; soortgelijke aandacht zou aan deze kwesties moeten worden geschonken in andere werkgroepen ten einde te zorgen voor concrete toezeggingen dat stelsels in overeenstemming worden gebracht met de bepalingen van de TBT-Overeenkomst. 26. De Commissie zal er derhalve in overleg met de Lid-Staten op toezien dat aan deze kwesties hoge prioriteit wordt verleend bij lopende en toekomstige toetredingsonderhandelingen. Bilaterale handelsbelemmeringen worden teruggedrongen initiatieven om te zorgen dat de WTO-regels worden nagekomen en 27. De Raad heeft onlangs een nieuwe communautaire markttoegangsstrategie goedgekeurd via welke de Commissie de handelsbelemmeringen in derde landen zowel multilateraal als, waar zulks mogelijk is, bilateraal aan zal pakken. Het is duidelijk dat handelsbelemmeringen verband houdende met normen en certificatie tot de non-tarifaire belemmeringen behoren waarmee via de markttoegangsstrategie moet worden afgerekend. In overeenstemming met de in die strategie voorgestane aanpak zal de Gemeenschap de WTO-geschillenbeslechtingsprocedures blijven gebruiken om de grootste en duidelijkste inbreuken op de TBT-Overeenkomst aan te pakken. 28. Voor die belemmeringen die nog steeds beter op bilateraal niveau kunnen worden opgelost zonder dat het gehele WTO-mechanisme in het geweer wordt gebracht, staan de Gemeenschap een hele reeks middelen ter beschikking, zoals de handels- en samenwerkingsovereenkomsten die formele overlegmechanismen, zoals ministeriële zij met vele handelspartners heeft, bijeenkomsten en bijeenkomsten op hoog niveau en de sectorspecifieke of ad hoe-aanpak naar mate de problemen zich voordoen. Hoewel de verordening inzake handelsbelemmeringen (TBR) voornamelijk een multilaterale opzet heeft, kan zij ook goed worden gebruikt om bilaterale geschillen op te lossen. 29. Gezien het zichtbaar toenemend aantal technische handelsbelemmeringen en hun omvang zou systematischere gebruikmaking van deze mechanismen in de toekomst wel eens nodig kunnen zijn. De conclusie die hieruit moet worden getrokken, is dat de beperkte middelen van de Gemeenschap doelmatig zullen moeten worden gebruikt en dat er strenge prioriteiten zullen moeten worden gesteld. Zo zullen er bij voorbeeld besluiten moeten worden genomen of in een bepaald geval moet worden gekozen voor een oplossing via de WTO of een bilaterale oplossing, of via markttoegangsonderhandelingen naar een oplossing moet worden gezocht dan wel via een langere termijn-dialoog over regelgeving, of de inspanningen moeten worden geconcentreerd op het oplossen van problemen op een of twee grote markten dan wel of meer markten moeten worden omspannen en of alle handelsbelemmeringen op een bepaalde markt moeten worden aangepakt dan wel enkel de ernstigste. 30. Een afdoend antwoord geven op de vraag hoe dergelijke prioriteiten moeten worden vastgesteld, is niet gemakkelijk. De ervaring tot dusver leert evenwel dat de Gemeenschap vooral aandacht heeft besteed aan problemen in de VS ten koste van andere landen die duidelijk met toenemende problemen kampen. Terzelfdertijd bestaat er niet altijd duidelijkheid over de relatieve prioriteit die aan de verschillende problemen moet worden toegekend. Een opnieuw bezien zodat ook andere handelspartners bij e. e. a. worden betrokken en het relatieve belang van verschillende belemmeringen wordt geëvalueerd - en dus de hieraan te wijden middelen kunnen worden vastgesteld - is gerechtvaardigd. 31. Dit opnieuw bezien zal op de volgende wijzen geschieden. Allereerst wordt in het kader van de markttoegangsstrategie een databank van in derde landen bestaande belemmeringen in het leven geroepen, die het volgend jaar operationeel zal zijn. Hierin zal informatie zijn opgenomen 10 over technische handelsbelemmeringen van onze handelspartners, die regelmatig zal worden nagetrokken, bijgewerkt en bekendgemaakt. Deze informatie zal de basis vormen voor overleg met de Lid-Staten en de industrie, zodat zowel onze geografische als sectoriële prioriteiten in gezamenlijk overleg duidelijk kunnen worden vastgesteld, regelmatig kunnen worden bijgesteld en er overeenstemming kan worden bereikt over de stappen die moeten worden genomen. 32. In de tweede plaats en los hiervan kunnen wij de coördinatie verbeteren via het bundelen van de middelen van alle betrokken partijen in Europa, zoals de Commissie en de Lid-Staten (en hun respectieve buitenlandse delegaties), de Europese industrie, inclusief Europese Business Centra in derde landen en Europese normalisatie-, certificatie- en accrediteringsinstellingen, om een beter inzicht te verkrijgen in regelgevingsaangelegenheden en belemmeringen op sleutelmarkten, zoals die van de VS, Japan, Korea, China en Rusland, en wijzigingen op regelgevingsgebied te kunnen volgen en beïnvloeden. Er moet sprake zijn van het met andere partijen delen van informatie (bijv. van vertalingen van regelingen door de verschillende partijen getroffen); voorts moet er een voortdurende dialoog tot stand worden gebracht met de organen die zich in de derde landen in kwestie bezighouden met regelgeving, moeten de problemen voortdurend worden geëvalueerd en moet er systematische druk worden uitgeoefend om de technische belemmeringen op basis van de vastgestelde prioriteiten terug te dringen. 33. Dit vergt tijd en deskundigheid en niet alleen diepgaande coördinatie binnen de Gemeenschap, maar ook in de betrokken derde landen. Wat de eerder vermelde sleutelmarkten betreft en andere markten die dat kunnen worden, zal de Commissie erop toezien dat haar delegaties ervoor zorgen dat normen- en regelgevingsaangelegenheden prioritair worden. Zo kan de coördinatie tussen de Commissie en de Lid-Staten (en hun respectieve buitenlandse delegaties), het Europese bedrijfsleven en de autoriteiten van derde landen worden verbeterd, kunnen ontwikkelingen in de stelsels van derde landen systematisch worden gevolgd en kan op coherentere wijze actie worden ondernomen. Een dergelijke coördinatie zal vanzelfsprekend niet alleen nuttig zijn wanneer het gaat om technische handelsbelemmeringen, maar ook ter ondersteuning van de activiteiten van de Gemeenschap op het gebied van wederzijdse erkenning, technische bijstand en samenwerking op regelgevingsgebied, zaken waarop in het hiernavolgende nader wordt ingegaan. 11 DEEL II: OVEREENKOMSTEN INZAKE WEDERZIJDSE ERKENNING 34. Twee jaar geleden heeft de Commissie op basis van ondcrhandclingsrichtsnoercn van de Raad met een aantal derde landen onderhandelingen geopend over de sluiting van overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning (MRA's). Er worden thans onderhandelingen gevoerd met de VS, Canada, Australië, Nieuw-Zeeland, Japan en Zwitserland; enkele van deze onderhandelingen zullen dit jaar waarschijnlijk worden afgerond, waarna, verdere onderhandelingen met andere landen die prioriteit genieten, zullen worden geopend1. Wat zijn MRA's? 35. De overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning zijn overeenkomsten waarbij de conformiteitsbeoordeling van geregulariseerde produkten wederzijds wordt erkend. Via een MRA wordt elke partij gemachtigd om produkten op haar eigen grondgebied en voordat export plaatsvindt te toetsen aan de voorschriften van de andere partij en te certificeren dat zij aan deze voorschriften voldoen. Elke partij erkent de keuringen, certificaten en goedkeuringen van erkende conformiteitsbeoordelingsorganen van de andere partij en de produkten kunnen worden uitgevoerd en op de markt van de andere partij worden gebracht zonder dat zij nog aan verdere procedures behoeven te worden onderworpen. Het is duidelijk dat er slechts sprake kan zijn van een dergelijke delegering van procedures voor die gevallen waarin landen verplichte certificatie van produkten door een derde instantie voorschrijven. Dit is normaliter het geval voor produkten waaraan risico's verbonden zijn en die regeringen aan strenge controles moeten onderwerpen. Via de MRA's wordt gepoogd de handel te vergemakkelijken en tezelfdertijd de gezondheids-, veiligheids- en milieudoelstellingen van elke partij te waarborgen. Zij vereisen of veronderstellen geen harmonisatie van de essentiële voorschriften van elke partij of erkenning van hun gelijkwaardigheid (zoals dit het geval is op de interne markt van de EG). Het staat elke partij bij een MRA vrij haar gezondheids-, consumentenbeschermings- en milieunormen of verdere voorschriften vast te stellen op het door haar noodzakehjk geachte niveau, zolang deze voldoen aan de internationale verplichtingen. MRA's laten deze vrijheid volledig onverlet. Wel vereisen zij dat elke partij er volledig op kan vertrouwen dat de certificatieprocedure van de andere partij ten volle aan haar eisen voldoet. Een dergelijk vertrouwen kan het gemakkelijkst tot stand worden gebracht op bilateraal niveau en tussen partners die in grote lijnen vergelijkbare opvattingen hebben over de keuring en goedkeuring van produkten; wanneer dit vertrouwen er eenmaal is vraagt het om mechanismen voor zijn instandhouding. De voordelen van MRA's 36. Er zijn verschillende voordelen verbonden aan MRA's, directe voordelen en voordelen op lange termijn, tastbare voordelen op het stuk van besparingen voor de industrie en minder De Raad achtte de volgende landen prioritair : de VS, Canada, Japan, Australië, Nieuw-Zeeland, Hong Kong, Israël, Korea, Singapore, Filipijnen en bij onderschrijving van de TBT-overeenkomst van de GATT (nu WTO) : China, Zuid-Afrika, Maleisië, Indonesië, Thailand en Turkije. Van de zes laatstgenoemde landen hebben alle, behalve China, nu de TBT-Overeenkomst van de WTO onderschreven. Regelingen inzake wederzijdse erkenning met Turkije maken deel uit van de douane-unie tussen de EG en Turkije. Voor Zwitserland werd een afzonderlijk onderhandelingsmandaat van kracht in 1995, toen Zwitserland besloot niet toe te treden tot de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte (EER). 12 kwantificeerbare voordelen, die niettemin bevorderend zijn voor efficiënte, doorzichtige en steeds compatibelere regelgevingssystemen in de verschillende landen. Met al deze factoren moet rekening worden gehouden bij het afwegen van de voordelen van wederzijdse erkenning in de toekomst. a) De kosten en tijd gemoeid met het verkrijgen van goedkeuringen, en vooral de onvoorspelbaarheid van de gehele procedure, kunnen worden verminderd door het produkt in het land van produktie of via een door plaatselijke inspecteurs te hanteren kwaliteitssysteem te laten evalueren. De aldus bereikte besparingen kunnen zeer groot zijn, wanneer het gaat om een afgelegen markt en wanneer afwijzing van produkten door instanties in het land van bestemming vertragingen kunnen veroorzaken en extra verzendings- of andere kosten noodzakelijk maken, wanneer de sector overgereguleerd is, wanneer keuringen zowel vóór als nâ de uitvoer plaatsvinden of wanneer het vroegtijdig op de markt brengen van cruciaal belang is voor het concurrentievermogen van een produkt. b) Voor kleine en middelgrote ondernemingen, die het kan ontbreken aan middelen om inzicht te verkrijgen in en zich toegang te verschaffen tot de regelgevingssystemen van een verre markt van een derde land, kunnen MRA's nuttig zijn doordat zij het mogelijk maken dat alle keurings- en certificatieprocedures plaatselijk worden verricht. 37. Voorts kunnen MRA's langere termijn-voordelen op het gebied van de regelgeving bieden, zoals de volgende: c) de overdracht van het recht tot het certificeren van produkten aan instanties in de andere partij bij de MRA moet worden gezien als een vorm van hervorming op regelgevingsgebied, met name wanneer de regelgeving met betrekking tot een sector eerder het domein van één regelgevende instantie was. Aldus kan het gevaar van gebruik van de conformiteitsbeoordeling om nationale fabrikanten te beschermen of op een wijze die kan leiden tot ongeoorloofde technologie overdracht, problemen op het gebied van intellectuele eigendomsrechten of andere ongeoorloofde praktijken (een risico dat bestaat wanneer de keuring en certificatie worden uitgevoerd in samenhang met onderzoek met het oog op nationale industriële belangen) worden verminderd. d) lange termijn-samenwerking op regelgevingsgebied, ja zelfs convergentie op dit gebied, kan door de MRA's worden gestimuleerd, aangezien elke partij de voorschriften van de andere partij moet begrijpen en correct moet toepassen. Dit betekent dat er regelmatig contact moet zijn tussen de regelgevingsorganen en de conformiteitsbeoordelingsinstanties ten einde te zorgen voor voortdurende en uniforme toepassing van elkanders regels. Dit zet er op zijn beurt weer toe aan naar of conformiteitsbeoordelingsprocedures worden uitgewerkt. zoeken wanneer voorschriften compatibele oplossingen nieuwe te e) Ten slotte kan wederzijdse erkenning bijdragen aan doelmatigheid op regelgevingsgebied. Aangezien de instantie belast met de regelgeving op de door een andere bevoegde partij verrichte beoordelingen kan vertrouwen, kunnen haar beperkte middelen elders worden ingezet. De MRA's en harmonisatie van normen en voorschriften 38. In punt 35 werd opgemerkt dat er sprake kan zijn van wederzijdse erkenning van conformiteitsbeoordeling ongeacht of de desbetreffende produktnormen en -voorschriften van partijen gelijk of geüjksoortig zijn. In het geval van de EER, de douane-unie EG-Turkije en de toekomstige regelingen met landen in Midden-Europa houdt het doel van economische integratie 13 in dat wederzijdse erkenning is gebaseerd op gemeenschappelijke regelgeving. In de meeste andere gevallen, zoals bij de onderhandelingen met de VS of Canada, zullen de MRA's ook functioneren, terwijl de regels van partijen verschillend blijven. 39. Hieruit volgt dat wederzijdse erkenning en harmonisatie elkaar geenszins uitsluiten. Harmonisatie betekent schaalvoordelen voor de producent, omdat hij een aan één of een gelijkwaardige norm beantwoordend produkt op diverse markten kan afzetten. Harmonisatie op zich garandeert evenwel geen markttoegang, er is geen sprake van goedkeuring van het produkt: slechts wederzijdse erkenning maakt het mogelijk dat het produkt in het land van uitvoer wordt gecertificeerd en vervolgens op de markt waarvoor het bestemd is, wordt gebracht. Omgekeerd zorgt wederzijdse erkenning op zich niet meteen voor goedkeuring voor diverse markten, tenzij zij gepaard gaat met harmonisatie of gelijkwaardigheid van de voorschriften van elke partij. In het algemeen wordt het grootste voordeel behaald wanneer wederzijdse erkenning plaatsvindt tegen een achtergrond van geharmoniseerde of gelijkwaardige regels, zodat één keuring en goedkeuring voldoende zijn voor zowel de binnenlandse markt als buitenlandse markten. 40. Dit onderscheid werd niet altijd doorgrond, maar de Europese industrie en andere belangengroepen beginnen steeds meer los van elkaar staande doch duidelijk elkaar aanvullende rollen van MRA's en harmonisatie-initiatieven te onderkennen en vroegen om beide doelen na te streven ten einde het handelsverkeer te vergemakkelijken. De vraag waar het om gaat is dus niet of moet worden gestreefd naar MRA's of naar harmonisatie, zowel de doelstellingen als de voordelen van elk van beide zijn immers uiteenlopend, maar of er omstandigheden zijn waaronder het ene doel prioriteit verdient boven het andere. 41. Op die vraag kan geen categorisch antwoord worden gegeven. In sommige bedrijfstakken kunnen de voordelen van harmonisatie, omdat hierdoor de kosten voor de industrie van nationale verschillen in normen of technische voorschriften worden weggenomen, belangrijker worden geoordeeld dan MRA's. In deze gevallen kan wederzijdse erkenning voornamelijk worden gezien als een eerste belangrijke stap op weg naar convergentie op regelgevingsgebied, hetgeen de prioriteit blijft en waarnaar gelijktijdig moet worden gestreefd. Het is duidelijk dat wederzijdse erkenning deze doelstelling niet in de weg mag staan, bij voorbeeld door middelen te onttrekken aan harmonisatiewerkzaamheden of door wijzigingen op regelgevingsgebied af te remmen. Wanneer harmonisatie praktisch een feit is, kunnen er economische redenen zijn om de wederzijdse erkenningsregelingen daarop te baseren, dit geldt bij voorbeeld voor de goede klinische praktijkervaring (punt 74) of voertuiggoedkeuringen (punt 76). (GCP) op het gebied van farmaceutica is. industrie enige doel van de 42. In andere gevallen is het evenwel waarschijnlijk zo dat wederzijdse erkenning de prioriteit of het is wellicht het geval wanneer conformiteitsbeoordelingskosten bijzonder hoog zijn, de verschillen in regelgeving geen hoge extra kosten betekenen in de zin van produktveranderingen, wanneer harmonisatie als slechts op zeer lange termijn haalbaar wordt beschouwd of vooral wanneer harmonisatie niet uitvoerbaar is, omdat de voorwaarden en parameters in elk land verschillend zijn. Bij dergeUjke afwegingen dient eveneens rekening te worden gehouden met de niet-kwantificeerbare voordelen van wederzijdse erkenning, zoals de voordelen hiervan voor de regelgeving. Dit 43. De Commissie trekt uit het voorgaande twee algemene conclusies. In de eerste plaats moet men zijn doordrongen van het verschil tussen harmonisatie-initiatieven en wederzijdse erkenning, beide hebben zij voordelen. Met name in situaties waarin werd vastgesteld dat wederzijdse 14 erkenning gunstig voor de Gemeenschap is, mogen harmonisatie-initiatieven in dezelfde sector de wederzijdse erkenning niet verstoren of vertragen, tenzij harmonisatie praktisch een feit is. 44. In de tweede plaats dienen wij, gezien het belang dat de industrie hecht aan sterkere internationale harmonisatie van normen en voorschriften en het feit dat harmonisatie en wederzijdse erkenning elkaar vaak aanvullen, ervoor te zorgen dat MRA's dit doel waar mogelijk, ondersteunen. 45. In het licht van deze twee conclusies moeten wij er bij raadpleging van de Europese industrie in de toekomst allereerst voor zorgen dat voor elk geval de eventuele relatie tussen wederzijdse erkenning en harmonisatie-initiatieven wordt vastgesteld, inzicht wordt verkregen in de technische uitvoerbaarheid daarvan, het passende tijdsbestek voor elk van beide doelen wordt vastgesteld en er een passende verdeüng van de middelen plaatsvindt. Bij een dergelijke raadpleging dient vanzelfsprekend rekening te worden gehouden met het op zich zelf staande, maar complementaire karakter van wederzijdse erkenning. 46. In de tweede plaats moeten de MRA's uitdrukkelijk worden gebruikt om samenwerking op het gebied van de regelgeving te versterken en harmonisatie of convergentie te bevorderen. Hoewel MRA's geen convergentie inhouden of vereisen, is het duideüjk dat de voordelen hiervan groter zullen zijn, de naleving hiervan gemakkehjker te controleren en de doelmatigheid op het gebied van de regelgeving zal worden geoptimatiseerd, naar mate de regelgevingssystemen van de partijen bij de MRA's meer overeenstemming vertonen. Wij moeten er derhalve naar streven dat partijen er zich in elke MRA toe verpüchten de samenwerking op regelgevingsgebied te zullen verhogen en, zo nodig, te zullen zorgen voor grotere convergentie van de technische voorschriften, hetgeen door de overeenkomst kan worden geschraagd, en in de overeenkomsten aan te geven in welke sectoren er harmonisatie of gelijkwaardigheid bestaat. 47. In de derde plaats moeten wij bij het zoeken naar toekomstige onderhandeüngspartners en toekomstige sectoren waarover onderhandelingen moeten worden gevoerd, rekening houden met de toezegging van de partner de regels in een bepaalde sector te zullen harmoniseren met de internationale of Europese praktijk, zoals wij bij voorbeeld bij de Midden- en Oosteuropese landen doen. Waar mogelijk moet wederzijdse erkenning een middel zijn om grotere convergentie aan te moedigen bij partners die uiteenlopende nationale regels hebben vastgesteld. Voor die landen die als voorbereiding op toekomstige wederzijdse erkenning technische bijstand ontvangen, moet deze bijstand worden gebruikt om convergentie met Europese en internationale aanpakken te vergemakkelijken. Dit zal toekomstige wederzijdse erkenning tussen de Gemeenschap en deze landen gemakkelijker maken en in waarde verhogen. Huidige en toekomstige prioriteiten 48. De onderhandeüngsprioriteiten en de onderhandelingsstrategie van de Gemeenschap wat betreft wederzijdse erkenning werden in maart 1995 voor het laatst door de Raad bezien, toen de voorstellen van de Commissie voor het openen van aanvullende onderhandeüngen of verkennende besprekingen met Korea, Singapore, Israël en Hongarije werden goedgekeurd. De motieven voor deze voorstellen zijn nog steeds van kracht en op grond van het feit dat de lopende onderhandeüngen met een aantal landen spoedig zullen worden afgerond, kan geleidelijk een begin worden gemaakt met verdere onderhandelingen. Sedertdien vond evenwel een aantal ontwikkelingen plaats die vragen om verdere aanpassingen van de strategie. 15 49. In de eerste plaats werd door enkele verdere geassocieerde Middeneuropese landen verzocht om de opening van MRA-onderhandelingen met de Gemeenschap. Deze kwestie werd verscheidene malen behandeld door de Raad, die het beginsel van het openen van onderhandelingen met geassocieerde landen die kunnen voldoen aan de vereiste technische voorwaarden goedkeurde. Ook werd er met nadruk op gewezen dat eventueel te sluiten MRA's zowel ten goede moeten komen aan de bilaterale handel in de fase voorafgaand aan de toetreding als moeten zijn gebaseerd op aanpassing van de wetgevingen van deze landen aan de communautaire bepalingen. Tegen deze achtergrond bereidt de Commissie zich thans voor op onderhandeüngen zoals deze in de respectieve Europa-overeenkomsten zijn voorzien, wanneer de betrokken landen voldoen aan de desbetreffende voorwaarden. 50. In de tweede plaats vraagt men zich naar aanleiding van het vooruitzicht dat de Gemeenschap in de nabije toekomst een reeks bilaterale MRA's zal hebben gesloten af of deze zouden kunnen worden omgezet in plurilaterale overeenkomsten. Bij besprekingen in het kader van de QUAD en andere kaders bleek er belangstelüng te bestaan voor het opnemen van te sluiten bilaterale overeenkomsten in een plurilateraal netwerk. Wij moeten dit idee steunen, op voorwaarde dat wij eerst zorgen voor een aantal bilaterale overeenkomsten, dat bij een eventuele toekomstige plurilaterale aanpak onze handelsvoordelen niet verloren gaan en dat een dergelijk netwerk onze gezondheids- en veiügheidsdoelstelüngen op generlei wijze in gevaar brengt. 51. In de derde plaats worden er thans in de APEC-regio wederzijdse erkenningsregelingen tot stand gebracht. Om ervoor te zorgen dat de belangen van de Gemeenschap op dit terrein worden gewaarborgd, zouden wij moeten streven naar een zo groot mogelijke samenhang tussen deze regeüngen en onze eigen aanpak en doelstellingen op het gebied van wederzijdse erkenning. In de praktijk kan dit worden bereikt door geleidelijk aan MRA's te sluiten met die APEC-leden die aan de technische en overige voorwaarden voor MRA's voldoen. In de praktijk omvatten de in 1992 door de Raad vastgestelde geografische prioriteiten eveneens een aantal economieën van de APEC-landen. 52. In de vierde plaats kan het toenemend aantal regionale handelsovereenkomsten van belang worden voor ons toekomstig MRA-beleid. Thans zijn verschillende regionale organisaties, zoals de door Austraüë en Nieuw-Zeeland gesloten overeenkomst inzake nauwere economische betrekkingen, de NAFTA, de ASEAN, de Samenwerkingsraad van de Golf-Staten, de Mercosur en de vrijhandelsovereenkomst van Midden-Europa (CEFTA), alle voornemens vormen van wederzijdse erkenning op te zetten wanneer er een gemeenschappelijk regelgevingskader bestaat. Op enkele uitzonderingen na (bijvoorbeeld de MRA Australië-Nieuw-Zeeland Trans-Tasman) bevinden deze regeüngen zich in staat van wording. Hoewel de Commissie op middellange termijn zal voortgaan met het sluiten van bilaterale MRA's moeten wij attent zijn op eventuele toekomstige regionale regelingen en moeten wij proberen daarvan te profiteren. Indien dergelijke regelingen in de toekomst tot een regelgevingsunie, zoals de Europese interne markt, leiden en de nodige technische waarborgen bieden, kan het sluiten van regionale MRA's schaalvoordelen opleveren. Bij de bespreking van technische bijstandsprogramma's in deel III stellen wij voor om via onze programma's regionale regelingen sterker aan te moedigen. Aldus zal niet uit het oog worden verloren dat dergeüjke regeüngen op lange termijn moeten leiden tot wederzijdse erkenning op regionaal niveau. 53. In de vijfde plaats moet de Gemeenschap gevoeüg blijven voor het belang dat andere landen en regio's, in bij voorbeeld het Middellandse-Zeegebied en Latijns-Amerika, waarmee wij belangrijke bilaterale economische betrekkingen hebben en voor welke de Gemeenschap de voornaamste markt is of wier binnenlandse stelsels min of meer beantwoorden aan de Europese 16 normen en regelgeving of hierop wellicht zijn geënt, aan wederzijdse erkenning hechten. Vele van dergelijke landen en regio's beschouwen wederzijdse erkenning als een specifiek doel op lange termijn en een oogmerk voor technische bijstand of als een prikkel tot harmonisatie mei de communautaire normen en regels. De Gemeenschap heelt eveneens belang bij MRA's die haar export naar deze regio's kunnen vergemakkelijken en compatibele normen en vœrschriftcn kunnen stimuleren. Hoewel de leidraad van ons beleid de in de ondcrhandelingsmandalen van de Raad vermelde geografische prioriteiten moet blijven en bij dit beleid rekening moet worden gehouden met de beperkte middelen moeten wij niettemin openstaan voor onderhandelingen in de toekomst met bijkomende landen wanneer deze aan de technische vmrwaarden voor wederzijdse erkenning kunnen beantwoorden. 54. Ten slotte maken wij erop opmerkzaam dat de uitvoering van een aantal MRA's in de toekomst gevolgen zal hebben op het gebied van de middelen zowel voor de Lid-Staten als voor tussen de autoriteiten en de de diensten van de Commissie, die de betrekkingen conformiteitsbeoordelingsorganen van elke partij zullen moeten coördineren, wijzigingen op wetgevend gebied zullen moeten volgen en zullen moeten instaan voor de blijvende goede werking van de overeenkomsten, waarbij zij met name moeten zorgen voor de goede werking van hun keurings- en certificatieorganen. Wat de Commissie betreft, moet er prioriteit worden verleend aan het verzekeren dat er zowel op het niveau van de hoofdzetel als bij de delegaties middelen worden uitgetrokken om te zorgen voor de goede werking van toekomstige MRA's. 17 DEEL III: TECHNISCHE BUST ANDSPROGRAMMA'S OP HET GEBIED VAN NORMALISATIE. CERTIFICATIE. METROLOGIE EN KWALITEIT 55. Vanaf 1990 heeft de Gemeenschap aan een toenemend aantal landen technische bijstandsprogramma's verstrekt op het gebied van normen, certificatie, métrologie en kwaüteit. Enkele van deze programma's werden namens de Gemeenschap uitgevoerd door de Europese Commissie voor Normalisatie, de CEN. Er worden thans aan vele handelspartners programma's aangeboden, b. v. aan de partners in Midden- en Oost-Europa, Rusland en het GOS, verscheidene landen in het Middellandse-Zeegebied en het Midden-Oosten, Latijns-Amerika, Azië en de ACS- landen. Enkele van deze programma's worden in het kader van handels- of samenwerkingsovereenkomsten met onze partners verstrekt. In bijlage I is een lijst van de huidige en geplande programma's opgenomen. 56. Oorspronkeüjk werd het technische bijstandsbeleid met de volgende doeleinden in het leven geroepen: -naar aanleiding van verzoeken van de ontwikkelingslanden om informatie over Europese normen en voorschriften, met name de voor de interne markt ontworpene. Aldus kon de doorzichtigheid van het communautaire systeem aanschouwelijk worden gemaakt en zou het de ontwikkelingslanden gemakkelijker vallen om naar de Gemeenschap te exporteren; - ten einde ontwikkelingslanden te helpen een normen- en conformiteitsinfrastructuur op te zetten die de internationale handel zal vergemakkelijken; - ten einde ontwikkelingslanden aan te moedigen internationale en Europese normen in te voeren als een vorm van technologie-overdracht. 57. Mettertijd ging het toepassingsgebied van deze programma's zich vaak veel verder uitstrekken dan oorspronkelijk de opzet was. De programma's plegen nu meerjarenprogramma's te zijn en kunnen het volgende omvatten: informatie over communautaire normen en voorschriften, opleiding en advisering over de oprichting of verbetering van normalisatie-instellingen, hulp bij het verbeteren van de materiële infrastructuur, hulp bij het opzetten van accrediteringssystemen, opleiding van personeel voor het opstellen van normen, conformiteitsbeoordeling en accreditering, hulp bij het opstellen van technische voorschriften en opleidings- en bewustmakingsprogramma's op het gebied van kwaüteit, variërende van het ontwikkelen van kwaliteitssystemen en certificatiebekwaamheden tot verbetering van het vermogen van de industrie te voldoen aan Europese kwaliteitseisen zowel op het niveau van de regelgeving als op particuüer niveau. 58. Bij het vaststellen van prioriteiten voor dergelijke programma's houdt de Commissie rekening met een aantal factoren, met name met het belang van een dergelijke samenwerking in de context van de algehele betrekkingen met het derde land, zijn economisch of technologisch niveau, het vermogen van programma's technische belemmeringen te verminderen en hun vermogen handel en investeringen te bevorderen via stimulering van de aanvaarding van internationale en Europese normen en regelgevingsaanpakken, ook wanneer deze in strijd zijn met de normen en regels van andere landen. Bij het ontwerpen van programma's houdt de Commissie tevens rekening met de door de Gemeenschap en het partnerland vastgestelde specifieke prioriteiten, de sectoriële behoeften, begrotingsbeperkingen en met de vraag of het programma zuiver bilateraal moet zijn of ook een regionaal aspect moet hebben. 18 59. Technische bijstandsprogramma's hebben er zeker toe bijgedragen de openheid van het regelgevingsstelsel van de Gemeenschap aanschouwelijk te maken en hebben aldus geholpen derde landen inzicht te geven in dat stelsel en de export van hun produkten te bevorderen. Dit blijft het voornaamste doel van programma's voor minder ontwikkelde landen. Het is tevens in het belang van zowel de Gemeenschap als het derde land in kwestie om te worden geholpen produkten van betere kwaliteit of veiliger produkten te produceren, terwijl de Gemeenschap een duidelijk belang heeft bij het bevorderen in derde landen van een vraag van de zijde van de consument naar kwaliteit waaraan communautaire produkten vaak het beste kunnen beantwoorden. Het is evenwel minder duideüjk of alle programma's daadwerkelijk de handelsbelemmeringen hebben verminderd of een zo ruim mogelijke verspreiding hebben gegeven aan internationale of Europese normen en praktijken. 60. De Commissie heeft enkele terreinen aangewezen waaraan meer aandacht moet worden besteed, wil de waarde van technische bijstand worden geoptimaliseerd. Allereerst worden de communautaire handelsbelangen niet altijd expüciet vastgesteld of volledig geïntegreerd in de programmauitvoering. De voor de uitvoering van programma's gekozen bedrijven en personen zijn zich er niet altijd voldoende van bewust dat de programma's naast technische en industriële doelen ook handelsdoelen hebben. De programma's kunnen zo worden ontworpen en uitgevoerd dat er meer rekening wordt gehouden met de specifieke behoeften en kenmerken van het partnerland en de prioriteiten van de Europese industrie. 61. In de tweede plaats kan de programma-coördinatie verder worden verbeterd ten einde de prioriteiten beter vast te stellen en te zorgen voor meer coherentie tussen programma's. Wij kunnen actiever zijn bij het stimuleren van informatie-uitwisseling met de Lid-Staten, om elkaar overlappende besteding van middelen te voorkomen en te zorgen voor gemeenschappelijke doelsteltingen van programma's van de Gemeenschap en van de Lid-Staten. Tevens kan synergie met programma's op gerelateerde consumentenbeschermingsbeleid, terreinen, douaneprocedures, inspectie voor verzending en marktcontrole nuttig zijn. Programma's zouden soms in aanmerking kunnen komen voor meer middelen en er zou sprake moeten zijn van een systematischer volgen en beoordeling van hun resultaten. Verbeterde coördinatie en verbeterd beheer zijn dus geboden. zoals De doelstellingen en inhoud van de programma's 62. Wat de inhoud van de technische bijstand op dit terrein betreft, menen wij dan ook dat de oorspronkeüjke in het voorgaande vermelde doelstellingen relevant blijven, maar moeten worden aangevuld op ten minste vier punten. 63. In de eerste plaats moet er in toekomstige programma's meer duidelijkheid zijn over hun handels- en economische doelstellingen. Bij het ontwerpen van programma's moet wederzijds economisch en handelsbelang een explicietere rol gaan spelen, moeten de middelen via welke deze doelsteltingen kunnen worden bereikt, worden gespecificeerd en moet bij de evaluatie van de programma's worden bezien of deze doelstellingen zijn bereikt. Ook kunnen opleiding en bijstand om multilaterale handelsdisciplines, met name die vervat in de TBT-Overeenkomst van de WTO, toe te passen en hieraan te voldoen in meer programma's als specifieke component worden opgenomen. Ook kunnen de programma's systematischer voorzien in de vaststelüng van prioritaire industriële sectoren; deze vaststelüng moet in overleg met de partnerlanden en de Europese industrie en op basis van wederzijds economisch belang plaatsvinden. 19 64. In de tweede plaats hebben enkele partnerlanden nu een stadium van economische en industriële ontwikkeüng bereikt waarin basisinfrastructuur - zoals doelmatige normalisatie instellingen, een aantal elementaire industriële normen, en keuringslaboratoria - aanwezig is. De bijstand kan derhalve beter worden gedirigeerd naar bij voorbeeld verbetering van het regelgevingsstelsel voor specifieke sectoren of verfijning van de infrastructuur die nodig is voor te sluiten overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning. In de plaats van enkel te streven naar de overneming van normen, moet meer aandacht worden besteed aan de bevordering van de Europese en de internationale aanpak op regelgevingsgebied, aangezien steeds meer handelsbelemmeringen niet zozeer verband houden met normalisatie als wel met regelgevingsactiviteiten, inclusief conformiteitsbeoordeling. 65. In de derde plaats moeten wij ervoor zorgen dat wederzijdse erkenning, waar zulks van toepassing is en aan de technische voorwaarden wordt voldaan, een van de door technische bijstand nagestreefde doelsteltingen kan zijn. 66. In de vierde plaats moet de snelle toeneming van regionale regelingen en organisaties in de afgelopen vijfjaar in de toekomst beter worden weerspiegeld in de doelstelüngen van technische bijstand, die meestal nog bilateraal wordt geleverd of is afgestemd op nationale en niet op regionale oplossingen. Momenteel werkt een aantal regionale organisaties, zoals de ASEAN, Mercosur, de Samenwerkingsraad van de Golf-Staten en het GOS, gemeenschappelijke normen en regelgevingssystemen uit. Wanneer deze en andere regio's in de komende decennia regelgevingsunies, zoals de Gemeenschap, tot stand brengen, moet zulks, waar mogelijk, tot uiting komen in en geschraagd worden door onze programma's. Wij hebben belang bij stimulering van regionale normalisatie en de totstandbrenging van regionale technische voorschriften en een regionale conformiteitsbeoordeling in verband met de schaalvoordelen hieraan voor de producent verbonden, de mogelijkheden toegang te verkrijgen tot meerdere markten op grond van één produktbeoordeling en de waarschijnhjkheid dat regionale structuren internationale normen en praktijken zullen hanteren. Terzelfdertijd zal de ervaring die de Gemeenschap opdeed bij de totstandbrenging van de interne markt een goed voorbeeld zijn voor vele zones in de wereld die de invoering van regionale stelsels overwegen. Onze oplossingen lenen zich voor navolging. Wij zijn dan ook van mening dat wij andere landen die regionale regelgevingssystemen tot stand willen brengen, moeten aanmoedigen en dat onze programma's in sterkere mate dan tot dusver het geval was ontwikkeüngen in die zin moeten bevorderen. Coördinatie en beheer van programma's 67. Om de coördinatie en het beheer van programma's in de toekomst te verbeteren, moeten wij : a)erop toezien dat de Europese industrie weet welke prioriteiten zij voor technische bijstandsprogramma's moet aanhouden. Wij zijn voornemens industriebonden regelmatig op de hoogte te stellen van zowel lopende als toekomstige programma's en te streven naar het betrekken van de Europese industrie en andere belanghebbenden bij de uitvoering van programma's wanneer zulks nuttig kan zijn; b) zorgen voor een zo goed mogelijke synergie en overlappingen tussen communautaire programma's en programma's van de Lid-Staten of andere internationale organisaties (b. v. de ISO, de Wereldbank, de VN, de WTO) voorkomen via de uitwisseling van informatie over de inhoud van programma's. Programma's kunnen dan worden ontworpen of gewijzigd om aan te sluiten op andere programma's. Basisinformatie kan tussen de Commissie en de Lid-Staten worden uitgewisseld via het mechanisme van de Technische groep inzake wederzijdse erkenning van 20 Comité Artikel 113. De Commissie zal streven naar een soortgelijke informatie-uitwisseling met internationale organisaties en zal de Lid-Staten daarvan via hetzelfde kanaal op de hoogte stellen. De Commissie zal tevens streven naar nauwere coördinatie met programma's op gerelateerde terreinen, zoals consumentenbescherming, douaneprocedures, inspectie voor verzending en markttoezichtpraktijken. Het is niet de bedoeling dat deze informatie-uitwisseling op enigerlei wijze de gevestigde mechanismen voor het plegen van overleg over technische bijstand en samenwerking met de ontwikkelingslanden2 vervangt, maar dat aldus een ruimer forum wordt geboden. c) voorzien in een nieuw middel voor het beheer van programma's in de toekomst via een met de CEN te sluiten nieuw kader-contract dat, wanneer programma's namens de Gemeenschap door de CEN worden beheerd, voordelen zal opleveren. In de eerste plaats kan de CEN haar middelen zo efficiënt mogelijk gebruiken via een betrouwbare middellange termijn-prognose van de programmeringsbehoeften en het benodigde budget. In de tweede plaats kunnen wij via de CEN het Europese karakter van de programma's beter bevorderen. Thans zijn vele partnerlanden zich vrijwel niet bewust dat het bij de programma's om commuanutaire programma's gaat. In de derde plaats zal de CEN worden belast met het vergaren van informatie over de in derde landen gebruikte systemen, organen en adviseurs en met het opslaan van programma-informatie en opleidingsmateriaal waarop een beroep kan worden gedaan bij het ontwerpen en uitvoeren van programma's. Wanneer programma's onafhankeüjk van de CEN worden uitgevoerd, zullen wij regeüngen treffen in het kader waarvan de programmaverstrekkers de uitwisseling van informatie, documenten er materiaal met de CEN coördineren. Aldus wordt er één centraal punt gecreëerd voor de verschillende op dit terrein bevoegde organisaties; d) de keuze van uitvoerders van programma's verruimen in de eerste plaats door in het kader contract met de CEN te voorzien in toegang tot de beste bronnen en door de Commissie meer zeggenschap te geven bij de keuze van onderuitvoerders van programma's. In ruimere mate dan in het verleden moet aan organisaties uit de openbare sector (Europese normalisatie-instellingen en accrediteringsorganisaties en dito instellingen en organisaties van de Lid-Staten en regelgevingsinstanties van de Lid-Staten) de gelegenheid worden geboden aan programma's deel te nemen. Deze organisaties hebben een lange termijn-belang bij het welslagen van programma's en kunnen permanente banden met partnerorganisaties en ambtenaren aanknopen. Tevens bestaat er behoefte aan grotere betrokkenheid van regelgevers, aangezien het de bedoeling is dat bij toekomstige programma's meer het accent wordt gelegd op verbetering van het regelgevingskader in derde landen (zie punt 64);. e) tenslotte in de programma's in de mogelijkheid voorzien van een onafhankeüjk onderzoek hiervan ten einde te evalueren of zij hun doelstelllingen bereiken. 2 Met name het krachtens artikel 15 van Verordening (EEG) nr. 443/92 van de Raad van 25 februari 1992 inzake financiële en technische hulp en economische samenwerking met de ontwikkelingslanden in Latijns-Amerika en in Azië ingestelde comité (PB L 52 van 27. 2. 1992) en het krachtens artikel 21 van het Intern akkoord betreffende de financiering en het beheer van de steun van de Gemeenschap in het kader van de Vierde ACS-EEG-Overeenkomst ingestelde comité (91/401/EEG; PB L 229 van 17. 8. 1991). 21 DEEL IV: SAMENWERKING OP HET GEBIED VAN DE REGELGEVING 68. De term samenwerking op het gebied van de regelgeving wordt in ruime zin gebruikt en omvat: a) multilaterale en plurilaterale initiatieven op het gebied van de harmonisatie of geüjkwaardigheid van normen, voorschriften en conformiteitsprocedures of ter bevordering van de toepassing van de beste praktijkervaring en b) bilaterale samenwerking met onze handelspartners bij de totstandbrenging van technische voorschriften, harmonisatie van normen en hervorming van de regelgeving. 69. Eerst wordt een overzicht van de multilaterale en plurilaterale initiatieven gegeven en vervolgens van de voornaamste bilaterale activiteiten. Hoewel technische bijstandsprogramma's een voorname vorm van samenwerking op het gebied van de regelgeving zijn en zelfs de belangrijkste vorm van samenwerking met de ontwikkelingslanden, worden zij hier niet in detail besproken, aangezien dat in deel UI gebeurde. De bilaterale overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning, die een instrument voor samenwerking op het gebied van de regelgeving kunnen zijn, werden apart behandeld in deel II. Multilaterale en plurilaterale initiatieven 70. Hieronder volgt een beschrijving van de voornaamste multilaterale en plurilaterale activiteiten van de Gemeenschap op het gebied van de samenwerking op regelgevingsgebied, waarbij telkens de doelstellingen worden vermeld. Het hierna volgende is niet volledig, maar geeft een indruk van de lopende prioritaire initiatieven. a) De OESO 71. De Gemeenschap en de Lid-Staten hebben zich ingezet om in het kader van de OESO een multidiscipünaire studie over hervorming op regelgevingsgebied op te zetten. Hierin moeten worden vervat een gezamenlijke beginselverklaring, de argumenten pleitende voor en de handelsvoordelen verbonden aan hervormingen op het gebied van de regelgeving alsmede deregulering, harmonisatie en wederzijdse erkenning. Bij deze gelegenheid kon de Gemeenschap anderen laten delen in haar ervaringen opgedaan met de totstandkoming van de interne markt en aandringen op het volgen van de aanpak op regelgevingsgebied van Europa omdat deze een goed voorbeeld biedt. Door het in het kader van de OESO ondernomene uit te breiden tot niet-OESO- landen via het zogenaamde "uitbreidings"-beleid van de organisatie zal verdere internationale verbreiding worden gegeven aan het idee van hervormingen op regelgevingsgebied. 72. Parallelle activiteiten in de Commissie consumentenbeleid van de OESO beogen de betrekkingen tussen consumentenbeleid, certificatie en internationale handel te verduidetijken. Dit leidde tot een studie en aanbevelingen waarin de ministers zich moeten verdiepen. De studie onderstreept het belang voor de consument en de handel van normen en conformiteitsbeoordeüng en zet uiteen hoe consumentendoelstellingen, regelgevingsdoelstelüngen en handelsdoelstellingen op elkaar moeten worden afgestemd. De aanpak op regelgevingsgebied van de Gemeenschap wordt als leidraad genomen voor de onderlinge aanpassing en ook in dit geval zullen niet-OESO- landen mogen delen in de verworven kennis. 22 73. Ten slotte pleit de Commissie chemische produkten van de OESO sedert de jaren tachtig voor harmonisatie van de keuringspraktijken die worden gebruikt bij de goedkeuring van chemische produkten en de wederzijdse erkenning van data afkomstig van laboratoria die voldoen aan goede laboratoriumpraktijken (GLP). De OESO-beginselen van GLP zijn geleidelijk de internationale norm geworden die door de Gemeenschap en anderen in hun eigen voorschriften werd opgenomen. De gemeenschappelijke OESO-normen en de samenwerking tussen de leden die via de OESO werd georganiseerd, zorgden voor de technische grondslag voor het sluiten van MRA's tussen de Gemeenschap en derde landen. Verwacht wordt dat de werkzaamheden van de OESO op dit terrein spoedig zullen worden opengesteld voor niet-OESO-landen waardoor verdere internationale verbreiding zal worden gegeven aan de OESO-normen. b)De Internationale Conferentie farmaceutica inzake harmonisatie (ICH) op het gebied van 74. De Internationale Conferentie inzake de harmonisatie van de technische voorschriften voor de registratie van farmaceutica (ICH) brengt de regelgevingsautoriteiten van de Europese Unie, Japan en de Verenigde Staten en deskundigen van de farmaceutische industrie samen om te discussiëren over de wetenschappelijke en technische aspecten van de registratie van farmaceutica. Het oogmerk is het verminderen of ondervangen van de noodzaak van het overdoen van de tijdens het onderzoek naar en de ontwikkeüng van nieuwe geneesmiddelen uitgevoerde testen ten einde te komen tot een rationeler gebruik van het menselijk potentieel, proefdieren en materiaal. Stapsgewijs worden er door de regelgevers van de drie regio's geharmoniseerde richtsnoeren ingevoerd. Verwacht wordt dat aan alle huidige ICH-richtsnoeren in de volgende in juli 1997 te houden ICH de laatste hand kan worden gelegd; daarna zal er dan sprake zijn van follow-up-werkzaamheden. De ICH-werkzaamheden zullen het sluiten van MRA's waarschijnlijk vergemakkeüjken, met name op het gebied van goede klinische praktijken (GCP). In april 1996 werd met hetzelfde doel en dezelfde deelneming de Internationale Samenwerking op het gebied van de harmonisatie van technische voorschriften voor de registratie van diergeneesmiddelen (VICH) gestart. Los hiervan trad de Gemeenschap in 1994 toe tot de Overeenkomst inzake de opstelüng van een Europese lijst van toegelaten geneesmiddelen, die door de Raad van Europa werd opgesteld. Deze beoogt specificaties voor de fabricage en kwaliteitscontrole van farmaceutica te harmoniseren zodat deze in Europa in het verkeer kunnen worden gebracht. De monografieën van de Europese lijst van toegelaten geneesmiddelen worden tot officiële technische regels die op de grondgebieden van partijen bij de overeenkomst van toepassing zijn. c) De Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN (FAO) 75. De Codex Alimentarius Commissie, een gezamenlijk programma van de FAO en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), keurt normen, richtsnoeren en aanbevelingen goed betreffende bepaalde aspecten van de veiligheid en hygiëne van voedingsmiddelen. De Overeenkomst inzake sanitaire en fytosanitaire maatregelen van de WTO veronderstelt dat de leden voldoen aan hun WTO-verpüchtingen, indien hun maatregelen zijn gebaseerd op de Codex- normen, -richtsnoeren en -aanbevelingen. Leden die andere maatregelen invoeren, kunnen worden verzocht deze op basis van wetenschappeüjk bewijsmateriaal of op basis van de noodzaak van een hoger beschermingsniveau te rechtvaardigen. De Gemeenschap heeft veel van haar wetgeving op het gebied van de veiligheid en hygiëne van voedingsmiddelen gebaseerd op 23 Codex-normen en zal dit blijven doen wanneer deze normen aan onze behoeften beantwoorden. Voorts zal de Commissie de sanitaire en fytosanitaire maatregelen van onze handelspartners blijven controleren om ervoor te zorgen dat deze voldoen aan hun internationale verplichtingen. De Commissie kreeg een mandaat voor het starten van onderhandelingen met het Codex- secretariaat ten einde volwaardig üd van de Codex te worden zodat de Gemeenschap haar rol kon spelen bij internationale harmonisatie op dit terrein. d) De Economische Commissie voor Europa (ECE) van de VN 76. In het kader van de ECE van de VN bestaat er sinds 1958 een Overeenkomst inzake de harmonisatie van normen en technische voorschriften voor de uitrusting van motorvoertuigen en onderdelen daarvan en de wederzijdse erkenning van goedkeuringen. De Gemeenschap, 14 van wier Lid-Staten overeenkomstsluitende partij bij de organisatie zijn, heeft een groot aantal bepaüngen van de ECE van de VN in de interne wetgeving opgenomen. Wanneer de Gemeenschap zelf, zoals wordt verwacht, tot de ECE-Overeenkomst zal toetreden, waarover thans in de Raad en het Europees Parlement wordt beraadslaagd, zal zij in een betere positie verkeren om in de toekomst meer ECE-regels in het goedkeuringssysteem van de EG te integreren. 77. De Gemeenschap nam het voortouw bij het streven om van de ECE-Overeenkomst een wereldwijde regeling te maken ten einde de invoering op internationaal niveau van op de ECE- Overeenkomst gebaseerde voorschriften en goedkeuringen voor voertuigen aan te moedigen. Onlangs kwam men dichter bij dit doel toen er heronderhandelingen plaatsvonden over de overeenkomst van 1958 waardoor deze wordt opengesteld voor niet-Europese landen. Japan heeft toegezegd tot de overeenkomst te zullen toetreden, terwijl de EU en de VS willen dat er een herziene overeenkomst tot stand komt in het kader waarvan er in de ECE van de VN op wereldwijde basis internationale normen voor automobielprodukten moeten worden ontwikkeld als prioriteit in het kader van de nieuwe transatlantische agenda voor de tweede helft van 1996. De Gemeenschap zal blijven streven naar de deelneming van andere belangrijke automobiel- producerende en -invoerende landen zodat wordt gezorgd voor een zo ruim mogeüjke invoering van op de ECE-Overeenkomst gebaseerde regels en voor de wederzijdse erkenning van goedkeuringen. Eventuele bilaterale MRA's in deze sector moeten zo worden ontworpen dat zij als opstapje naar toetreding van de partnerlanden dienst kunnen doen. e) Task Force wereldwijde harmonisatie van medische apparaten 78. De inspanningen om geharmoniseerde voorschriften voor een kwaliteitssysteem ingang te doen vinden bij de belangrijkste economieën concentreerden zich in de Task Force wereldwijde harmonisatie, die in 1992 in het leven werd geroepen als forum voor het uitwisselen van ervaringen op het gebied van voorschriften voor medische apparaten. De zowel door de Europese als de Amerikaanse industrie gesteunde Task Force zorgde ervoor dat de door de Gemeenschap gehanteerde regelgevingsaanpak op het gebied van de certificatie van kwaüteitssystemen als internationaal model ingang vond. Hierdoor namen Canada, Australië en Japan regels aan die niet ver van die van de Gemeenschap af staan, terwijl er tekenen zijn die erop wijzen dat de VS hetzelfde zullen gaan doen. De Task Force is er een voorbeeld van hoe de ervaringen opgedaan met de communautaire interne markt - resulterende in een soepele regelgevingsaanpak - een voorbeeld vormen dat elders kan worden nagevolgd. De Commissie zal prioriteit blijven verlenen aan de werkzaamheden van de Task Force, met name als basis voor bevordering van de kwaliteitssysteembenadering in andere landen, met name Oost-Azië, die bezig zijn hun regels inzake medische apparaten grondig te herzien. 24 f) Burgerluchtvaart 79. Op internationaal niveau werkt de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) op ruime schaal samen op het gebied van de regelgeving in de burgerluchtvaart en op Europees Laatstgenoemde niveau doen de gezamenlijke burgerluchtvaartautoriteiten (JAA) dat. organisatie, waarin de Lid-Staten van de EG en twaalf andere Europese landen verenigd zijn, werkt samen aan de harmonisatie van luchtvaartvoorschriften en de bevordering van de wederzijdse erkenning van de certificatie van vliegtuigen in geheel Europa. De rol van de Gemeenschap in deze activiteiten was in het verleden beperkt, maar zal naar verwachting in de toekomst worden uitgebreid. In de eerste plaats zal de verdere ontwikkeling van de regelgeving van de Gemeenschap op het gebied van de burgerluchtvaart haar vermogen tot samenwerking met derde landen zowel in internationale fora als bilateraal versterken. In de tweede plaats is de Commissie voornemens om in het kader van een toekomstig beleid inzake de veiligheid in de luchtvaart technische samenwerkingsprogramma's op te zetten ter verbetering van de veitigheidsnormen in deze landen en het overgaan op de Europese regelgevingsaanpak te bevorderen. Naar alle waarschijnüjkheid worden deze programma's in eerste instantie in samenwerking met de ICAO of de JAA uitgevoerd. g) De Organisatie voor Aziatisch-Pacifische Economische Samenwerking (APEC) 80. In 1995 zetten de APEC-leden een programma op lange termijn op voor samenwerking op het gebied van noAnen en conformiteit. Dit omvat de op internationale normen en voorschriften gebaseerde harmonisatie van normen en voorschriften, samenwerking ter verbetering van certificatie- en accrediteringssystemen en overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning. De handel van de Gemeenschap kan zijn voordeel doen met deze APEC-initiatieven. Wij hebben belang bij een zo groot mogelijke verenigbaarheid van de door de APEC-economieën, met name de nieuwe en in die In verband met de confonniteitsbeoordelingsinfrastructuur, met die van de Gemeenschap. technische samenwerking zowel door de Gemeenschap als door de meer ontwikkelde APEC- leden aan enkele APEC-leden geboden, moet er tevens worden gestreefd naar samenhang tussen deze programma's ten einde deze zo waardevol mogelijk te doen zijn. regio, uitgewerkte normen, voorschriften industrielanden 81. De Commissie meent dat onze belangen wat het APEC-gebeuren betreft in de eerste plaats kunnen worden gediend door de ontwikkeüngen te blijven volgen en in de tweede plaats door een dialoog aan te gaan met de werkgroep van de APEC die zich bezighoudt met normen en conformiteit welke zal worden gebruikt om informatie en ervaringen over onze respectieve activiteiten uit te wisselen. Bilaterale initiatieven 82. Op bilateraal niveau kunnen de doelstellingen van samenwerking op het gebied van de regelgeving met de voornaamste handelspartners van de Gemeenschap als volgt worden samengevat: a) verbetering van de doorzichtigheid via de uitwisseüng van informatie over lopende en geplande initiatieven, zoals plannen voor wetten en technische voorschriften betreffende industriële produkten; 25 b) het via overleg voordat de wetgeving tot stand komt zoveel mogelijk beperken van verschillen in regelgevingsaanpak en van het risico dat zulks aanleiding geeft tot handelsgeschillen met onze handelspartners; c) bevordering van harmonisatie of erkenning van de gelijkwaardigheid van normen, technische voorschriften en conformiteitsbeoordelingsprocedures tussen de Gemeenschap en derde landen in die sectoren waarin zulks haalbaar en in economisch opzicht gunstig voor de exporteurs uit de Gemeenschap werd geoordeeld. In sommige gevallen kan bilaterale samenwerking de grondslag leggen voor de ontwikkeling van normen en voorschriften in het multilaterale kader. a)deVS 83. Aan samenwerking op het gebied van regelgeving tussen de twee grootste handelsblokken in de wereld is altijd prioriteit verleend; in de afgelopen jaren werd deze samenwerking uitgebreid en geformaliseerd. In 1995 keurden de Gemeenschap en de VS op sub-kabinetsniveau een document goed waarin de "beginselen van samenwerking op het gebied van regelgeving" werden uiteengezet. Deze beginselverklaring omvat de in het voorgaande vermelde doelsteltingen en beoogt een leidraad te vormen voor de werkzaamheden van ambtenaren en regelgevingsorganen. Bij de huidige regelgevingssamenwerking EG-VS wordt op vele terreinen met deze beginselen rekening gehouden, zoals dat van industriële normen (DG IÏÏ-CEN/ANSI - Ministerie voor Handel), het miüeu (DG Xl/EPA), de burgerluchtvaart (DG VII/FAA), telecommunicatie (DG Xm/FCC), voedingsmiddelen en farmaceutica DG HI/FDA), energie (DG XVII/EPA - (DG VI/EPA) en biotechnologie (DG Ministerie voor Energie), bestrijdingsmiddelen ffl/VI/XI/FDA/USTR). In de bijeenkomst op subkabinetsniveau van mei 1996 vijf modelprojecten voorgesteld inzake samenwerking op regelgevingsgebied (voor rookmeting, dioxine, biotechnologie, dieselmotoren en havenstaatcontrole). 84. De regelgevingssamenwerking is fors gestimuleerd door de aankondiging in de ministeriële Topconferentie die in december 1995 tussen de EG en de VS werd gehouden van de transatlantische agenda en het transatlantische actieplan, die een uitgebreide en op de toekomst gerichte agenda voor verdere samenwerking op het gebied van normen, technische voorschriften en conformiteitsbeoordeling in verschillende industriële sectoren tot stand brachten. De industrie aan beide zijden van de Atlantische Oceaan leverde een bijdrage aan het vaststellen van prioriteiten via een transatlantische handelsdialoog (TABD), tijdens welke verschillende sectoren vaststelden welke activiteiten er op korte, middellange en lange termijn moeten worden ontwikkeld om technische handelsbelemmeringen te verminderen en de convergentie tussen de regelgevingssystemen van de EG en de VS te verhogen. b) Japan 85. Hoewel de regelgevingssamenwerking met Japan niet zo uitgebreid is als die met de VS werd de dialoog tussen beide partijen in de afgelopen jaren geïntensiveerd. De voornaamste bilaterale activiteiten op het gebied van normen en regelgeving zijn: -het Japanse autonome dereguleringsinitiatief, waarin veranderingen in de normen en het conformiteitsstelsel van Japan een belangrijke rol spelen en naar aanleiding waarvan de Gemeenschap prioriteiten heeft gesteld voor verbetering van de tot het regelgevingsstelsel van Japan in verschillende sectoren; toegang 26 - de jaarlijkse dialoog inzake de industriepolitiek en industriële samenwerking via welke de EG en Japan samenwerkingsprogramma's industriële bedrijfstakken stimuleren en waarin mede beschouwing van regelgevingskwestics aan de orde komt; tussen de vœrnaamstc - de dialoog tussen de EG en Japan over normen en kwaliteit die beoogt het inzicht van elke partij in de aanpak van normalisatie en kwaüteitscertificatie van de andere partij te verbeteren; - het jaarlijks overleg op hoog niveau over telecommunicatiebeleid; - het jaarüjks overleg op hoog niveau over miüeukwesties dat samenwerking bij de ontwikkeling van milieuvoorschriften beoogt. 86. Samenwerking op het gebied van de regelgeving met Japan vindt eveneens in enkele hierboven beschreven plurilaterale fora plaats. Niettemin bestaat er aanleiding om de bilaterale samenwerking met Japan te intensiveren, zoals werd onderkend in de Mededeling aan de Raad van 1995 "Europa en Japan: de volgende stappen". Daarin zeiden wij dat de dialoog over samenwerking op regelgevingsgebied moet worden beschouwd als een voortdurende dialoog waarin profijt kan worden getrokken uit de ervaring door de EG opgedaan met de hervorming van de regelgeving, met name bij de totstandbrenging van de interne markt. Dit blijft een prioriteit voor de Gemeenschap en wij zouden gaarne zien dat Japan zich hier blijvend voor inzet, zodat deze inspanningen mettertijd vergelijkbaar worden met die van de VS. c) Canada 87. De regelgevingsdialoog met Canada vond in het verleden voornamelijk in het kader van plurilaterale fora plaats. Onlangs heeft Canada evenwel het kader voor bilaterale samenwerking met de Gemeenschap versterkt via de sluiting van een akkoord dat vergelijkbaar is met de transatlantische agenda EU-VS. Hoewel een overeenkomst met Canada waarschijnlijk een minder uitgebreid toepassingsgebied zal hebben, zal zij niettemin een belangrijk instrument zijn ter verhoging van convergentie in de toekomst in sectoren van gemeenschappelijk handelsbelang, terwijl zij de mogelijkheden tot toekomstige NAFTA-samenwerking vergroot, hetgeen duidelijke schaalvoordelen kan meebrengen. d) De geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa 88. Een speciaal geval is dat van de Midden- en Oosteuropese landen waarmee de Gemeenschap Europa-Overeenkomsten heeft gesloten. Om deze landen op toetreding tot de EU voor te bereiden, werden omvangrijke programma's voor institutionele hervorming opgezet die moeten zorgen voor aanpassing van hun normen en regelgevingsstelsels aan die van de Gemeenschap. De tenuitvoerlegging van de Europa-Overeenkomsten, met name via de Comités van de Associatieraden die zich bezighouden met harmonisatie op wetgevingsgebied en op het gebied van de industriële samenwerking, Phare-programma's inzake technische samenwerking, de ontwikkeling van en accrediteringsinstellingen op Europees niveau en eventuele overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning instrument voor bevordering van harmonisatie op regelgevingsgebied in de aan de toetreding voorafgaande periode. steeds nauwere betrekkingen met normalisatie-, certificatie- is het voornaamste e) Andere landen 27 samenwerking op 89. Met uitzondering van Zwitserland, waarmee een duurzame regelgevingsgebied op verscheidene terreinen bestaat, komt de meeste samenwerking op dit gebied met andere handelspartners tot stand via plurilaterale of multilaterale initiatieven die hierboven werden beschreven. Naarmate er verdere behoeften in een bepaalde samenwerkingssector of op een bepaald samenwerkingsterrein rijzen, zal worden getracht hieraan te voldoen. DEEL V: CONCLUSIES EN SAMENVATTING VAN DE AANBEVELINGEN Conclusies 90. In het voorgaande heeft de Commissie de noodzaak onderstreept van een actievere en meer naar buiten gerichte strategie ter vermindering van technische handelsbelemmeringen, ter vergemakkelijking van de toepassing op ruimere schaal van Europese en internationale normen en voorschriften en ter verwezenlijking van het doel van eenmalige keuring en certificatie. Wij menen dat een dergelijke strategie zowel noodzakeüjk is als dat het nu daarvoor het geschikte moment is. De strategie is noodzakeüjk, indien wij een eind willen maken aan het naast elkaar bestaan van niet te rechtvaardigen uiteenlopende produktnormen en -regels in een toenemend aantal landen en aanpakken willen stimuleren die compatibel zijn met multilaterale verplichtingen en voorts doorzichtig, evenredig en gunstig voor de Europese exporteurs op wereldmarkten. Het is het geschikte moment voor de strategie, omdat het regelgevingsstelsel dat ten grondslag ligt aan de interne markt van de Gemeenschap nu tot volle wasdom is gekomen en een dusdanige fase heeft bereikt dat wij ons zowel kunnen permitteren ons meer bezig te houden met de regelgevingsstelsels van onze partners als te putten uit onze eigen ervaring met het oog op het doen van voorstellen voor oplossingen van enkele van de problemen die zich voordoen. 91. Bij de behandeüng van de elementen van deze strategie - de WTO-instrumenten en preferentiële overeenkomsten, technische bijstand, samenwerking op het gebied van de regelgeving en wederzijdse erkenning - deden wij aanbevelingen om deze doelmatiger te maken en beter af te stemmen op een snel veranderend handelsklimaat. De gedane aanbevelingen worden in punt 96 samengevat. 92. Terzelfdertijd wezen wij met nadruk op het belang van samenhang tussen de verschillende elementen van deze strategie. Wij maakten opmerkzaam op het belang van WTO-instrumenten voor vermindering van technische handelsbelemmeringen en bevordering van het gebruik van internationale normen en voorschriften en deden suggesties voor hoe een vollediger gebruik kan worden gemaakt van deze instrumenten. Ook technische bijstandsprogramma's kunnen evenwel de doelen van de WTO steunen : wij zeiden dat dergelijke programma's, wanneer zij een passende handelskoers volgen, een zeer belangrijk middel vormen om verenigbaarheid met de WTO-regels te bevorderen. Zij leveren eveneens een belangrijk instrument ter bevordering in andere landen van Europese normen en regelgevingspraktijken - die op hun beurt in hoge mate zijn gebaseerd op internationale regels - iiï sectoren van wederzijds commercieel belang. Technische bijstandsprogramma's kunnen eveneens meer geavanceerde partners helpen voorbereiden op het toekomstige wederzijdse nodig voldoen erkenningsovereenkomsten die een belangrijke stimulans kunnen zijn voor een goede uitvoering van de programma's. de voorwaarden voor zijn aan die 93. Wij stelden wederzijdse erkenning voor als antwoord op het gerechtvaardigd, maar toenemend, gebruik van conformiteitsbeoordeüng door derde instanties in de internationale handel. MRA's kunnen de handel bevorderen in sectoren die regelgeving door de overheid zullen 28 blijven eisen, ongeacht of de produkt voorschriften waarom het gaat, geharmoniseerd zijn of kunnen worden. Wij zeiden evenwel dat wederzijdse erkenning vaak de grootste handelsvoordelen zal opleveren in sectoren die geharmoniseerd zijn, en dat het wederzijdse vertrouwen tussen MRA-partners onder deze omstandigheden sneller tot stand zal komen en behouden zal blijven. Onderschrijving van de TBT-Overeenkomst van de WTO is weliswaar een voorwaarde voor het sluiten van MRA's, maar is op zich niet voldoende om dit vertrouwen te wekken. 94. Tenslotte wezen wij erop dat harmonisatie van normen en regelgevingsvoorschriften wordt bereikt wanneer er sprake is van zowel multilaterale als bilaterale samenwerking op regelgevingsgebied. Evenals technische bijstand helpen deze initiatieven handelsbelemmeringen voorkomen en kunnen zij een goede techmsche basis voor wederzijdse erkenning vormen. Met name multilaterale samenwerking op regelgevingsgebied zorgt ervoor dat de communautaire belangen worden gewaarborgd bij de ontwikkeling van internationale normen en voorschriften - die niet alleen in hoofdzaak de grondslag vormen voor onze WTO-verplichtingen, maar ook van levensbelang zijn voor onze internationale handel. 95. De in dit document uiteengezette beleidsdoelen hebben evenwel slechts kans van slagen wanneer er sprake is van een goede coördinatie en het juiste institutionele kader. Er werden enkele specifieke aanbevelingen gedaan: tot het op ruimere schaal raadplegen van de industrie bij het vaststellen van prioriteiten, tot verbetering van de uitwisseüng van informatie over technische bijstandsprogramma's en tot versterking van de bevoegdheid van de buitenlandse delegaties voor normenaangelegenheden. Alle vruchten van de in deze mededeling uitgestippelde strategie kunnen evenwel slechts worden geplukt, wanneer er sprake is van adequate coördinatie en controle. Binnen de Commissie zal worden bezien of de middelen van de diensten die verantwoordeüjk zijn voor het houden van toezicht op en de coördinatie van het in dit document uiteengezette beleid kunnen worden uitgebreid. Op het niveau van de Raad zouden wij evenwel gaarne zien dat het lopende mandaat van de technische groep wederzijdse erkenning van het Comité artikel 113 wordt uitgebreid tot technische handelsbelemmeringen, technische bijstand en samenwerking op regelgevingsgebied wat betreft normen en conformiteitsbeoordeling. Dit comité van de Raad bezit deskundigheid zowel op het gebied van de handel als op dat van de regelgeving en is het aangewezen orgaan om technische aanwijzingen over deze zaken te geven onder het strategisch toezicht van het Comité artikel 113. De Commissie beveelt derhalve uitbreiding van het mandaat van de MRA-groep aan. Samenvatting van de aanbevelingen 96. Hieronder wordt een samenvatting van de aanbevelingen gegeven: a. Om te zorgen voor een verbeterde toepassing en werking van de WTO-Overeenkomst inzake technische handelsbelemmeringen (TBT) dient de Gemeenschap in de ministeriële bijeenkomst van de WTO, die in december 1996 in-Singapore wordt gehouden, te streven naar: 1) herbevestiging door alle WTO-leden van hun verbintenis tot volledige toepassing van de TBT- Overeenkomst; 2) de toezegging dat er in 1997, zoals gepland, een uitgebreid en diepgaand onderzoek van de TBT-Overeenkomst zal plaatsvinden (punt 18). 29 b. Voorts moet worden bezien of, en onder welke omstandigheden, de Gemeenschap nauwer moet worden betrokken bij de werkzaamheden van de internationale rcgclgcvingsorgancn /normalisatie-iastellingcn ten einde voortdurende samenhang tussen internationale regels en normen, de communautaire regelgeving en onze WTO-verplichtingen te verzekeren (punt 19). c. Er moet worden gestreefd naar het grondig aandacht besteden aan normen- en conformiteitsaangelegenheden bij toekomstige TPRM-toetsingen, met name die betrekking hebbende op onze belangrijkste handelspartners en landen waar de handelsbelemmeringen bijzonder ernstig zijn. Voorts moeten wij openstaan voor een diepgaande TPRM-toetsing van het regelgevingssysteem van de Gemeenschap (punt 24). d. In de context van lopende en toekomstige onderhandeüngen over de toetreding van nieuwe WTO-leden moet ervoor worden gezorgd dat normen- en conformiteitsbeoordeüngskwesties prioritaire aandacht krijgen (punt 26). e. In het kader van de markttoegangsstrategie moet ervoor worden gezorgd dat markttoegangsproblemen verband houdende met technische handelsbelemmeringen volledig in kaart worden gebracht en dat er tussen de Commissie, de Lid-Staten en de Europese industrie sprake is van passend overleg en passende uitwisseling van informatie over deze materie (punt 31). f. Er dient voor te worden gezorgd dat de voornaamste delegaties in het buitenland coördinatie inzake normen en conformiteit tot prioriteit verheffen (punten 32-33). g. Wat overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning (MRA's) betreft, dient ervoor te worden gezorgd dat er meer begrip ontstaat voor de verschillen tussen harmonisatie enerzijds en wederzijdse erkenning anderzijds en dat elk van beide concepten wegens zijn eigen verdiensten wordt nagestreefd. In overeenstemming hiermee moet bij toekomstige onderhandelingen over MRA's rekening worden gehouden met de doelstelling harmonisatie op regelgevingsgebied, met name door dergeüjke overeenkomsten te gebruiken ter verhoging van samenwerking en bevordering van harmonisatie. Terzelfdertijd moet bij de vaststelling van toekomstige onderhandeüngsprioriteiten rekening worden gehouden met de toezegging van landen hun regelgevingsstelsels in een bepaalde sector te zullen harmoniseren met de internationale of Europese praktijk (punten 43 - 47). h. Er moeten onderhandelingen worden geopend over wederzijdse erkenning met de geassocieerde landen in Midden- en Oost-Europa voor zover zij voldoen aan de technische en andere voorwaarden voor dergelijke overeenkomsten (punt 49). i. Wij moeten in beginsel openstaan voor het verlenen van een plurilateraal karakter aan gesloten bilaterale MRA's, wanneer zulks verenigbaar is met zowel onze handelsbelangen als onze regelgevingsdoelstellingen. Voorts moeten wij op lange termijn openstaan voor de mogelijkheid van sluiting van overeenkomsten op regionale basis (punt 50). j. Er moet prioriteit büjven worden verleend aan MRA's met afzonderlijke leden van de APEC ten einde overeenstemming tussen deze regelingen en de werkzaamheden van de APEC op dit terrein te optimaüseren (punt 51). 30 k. Wij moeten met inachtneming van de bestaande richtsnoeren en mandaten blijven openstaan voor onderhandelingen over wederzijdse erkenning met andere landen die aan de nodige technische eisen beantwoorden (punt 53). 1. Wij moeten ervoor zorgen dat er zowel op nationaal niveau als binnen de Commissie middelen voorhanden zijn voor de correcte uitvoering van de MRA's (punt 54). m. Wat technische bijstandsprogramma's betreft, dienen de handelsdoelstellingen volledig te worden opgenomen in de lopende en toekomstige programma's, dit kan eveneens bijstand inhouden om te voldoen aan WTO-verplichtingen en -disciplines (punt 63). In de specifieke handels-/marktbehoeften van de minder ontwikkelde landen moet evenwel büjven worden voorzien door programma's. n. Er dient voor te worden gezorgd dat technische bijstandsprogramma's zich op adequate wijze concentreren op regelgevingsaangelegenheden, zo nodig op meer sectorspecifieke wijze (punt 64). o. Er moet gebruik blijven worden gemaakt van technische bijstand om een grondslag voor overeenkomsten inzake wederzijdse erkenning en andere vormen van samenwerking op het gebied van de regelgeving tot stand te brengen (punt 65). p. Er dient ten volle rekening te worden gehouden met de regionale dimensie bij het verstrekken van programma's, systemen van produktregulering en regionale conformiteitsbeoordeling moeten worden gestimuleerd; waar mogelijk dient de communautaire regelgevingsaanpak in zulke programma's te worden aangemoedigd (punt 66). ja zelfs zouden q. De Europese industrie dient regelmatig te worden geraadpleegd over en te worden betrokken bij lopende en toekomstige technische bijstandsprogramma's (punt 67a). r. Via het Comité artikel 113 van de Raad dient een mechanisme in het leven te worden geroepen voor systematische informatie-uitwisseling tussen de Commissie, de Lid-Staten, Europese en internationale organisaties over programma's op dit terrein ten einde de doorzichtigheid te verhogen, overlappingen tot een minimum te beperken en te zorgen voor synergie tussen de programma's (punt 67b), waarbij evenwel moet worden opgemerkt dat dit de bestaande bepaüngen inzake informatie-uitwisseling en raadpleging onverlet laat. s. Er dient als optie een nieuw mechanisme voor het programmabeheer in het leven te worden geroepen in de vorm van een kader-contract met de Europese Commissie voor Normatisatie (CEN). Dit zal helpen bij de programmaplanning, het in het leven roepen van een databank die door de programmaplanners, de Commissie, de Lid-Staten, de industrie en andere belanghebbenden kan worden geraadpleegd, mogeüjk maken en het Europese profiel van de programma's verhogen (punt 67c). t. De keuze van programma-adviseurs en -uitvoerders moet worden verruimd, en er moet met name meer dan in het verleden gebruik worden gemaakt van Europese en nationale organisaties en de regelgevingsinstanties van de Lid-Staten (punt 67d). u. Wat de samenwerking op het gebied van de regelgeving betreft, moet prioriteit büjven worden verleend aan de werkzaamheden die in de OESO op het gebied van regelgevingshervormingen worden verricht ten einde het internationale inzicht in en consensus over de voordelen hiervan te 31 verbeteren, te profiteren van de ervaringen opgedaan met de interne markt en gebruikmaking van de regelgevingsaanpak van Europa te stimuleren. Voorts moet worden vœrtgcgaan met de ondersteuning van de lopende OESO-activiteiten op het gebied van de harmonisatie en wederzijdse erkenning van data op het gebied van chemische produkten (punten 71-73). v. Er dient voor te worden gezorgd dat de huidige werkzaamheden van de Internationale Conferentie inzake harmonisatie in de sector farmaceutica voor juli 1997 worden afgerond zodat de beschikbare middelen kunnen worden ingezet voor harmonisatie van registratie en opneming van GCP in de MRA's met de VS, Canada, Japan, Australië en andere landen (punt 74). w. De invoering door onze handelspartners van de door de Codex Alimentarius vastgestelde normen moet actief worden bevorderd ten einde technische belemmeringen te verminderen en de handel in voedingsmiddelen te vergemakkelijken (punt 75). x. Wat betreft de Overeenkomst van de ECE van de VN inzake de harmonisatie van voorschriften en de wederzijdse erkenning van goedkeuringen voor motorvoertuigen en onderdelen daarvan moet worden gestreefd naar deelneming aan de overeenkomst door andere belangrijke handelspartners ten einde een zo ruim mogelijke invoering van op de ECE-overeenkomst gebaseerde regels en de wederzijdse erkenning van goedkeuringen te verzekeren. Eventuele bilaterale overeenkomsten inzake de wederzijdse erkenning van voertuiggoedkeuringen in deze sector dienen te worden gebruikt als een opstapje om de toegang van partnerlanden tot het ECE- VN-systeemte vergemakkelijken (punt 77). y. De werkzaamheden van de Task Force wereldwijde harmonisatie in de sector medische apparaten moeten blijven worden gesteund om aldus de kwaüteitssysteembenadering in andere landen te bevorderen (punt 78). z. De communautaire samenwerking op regelgevingsgebied inzake de burgerluchtvaart moet worden versterkt, met name via de ontwikkeling van technische samenwerkingsprogramma's die de veiügheid en het ruimer gebruik van Europese voorschriften bevorderen (punt 79). aa. Wat de APEC betreft, moeten de werkzaamheden van de werkgroep van de APEC inzake normen en conformiteit op de voet worden gevolgd en moet met de APEC een dialoog over deze materie tot stand worden gebracht (punten 80-81). bb. Wat de bilaterale samenwerking op regelgevingsgebied betreft, moet prioriteit büjven worden verleend aan een dergeüjke samenwerking met de VS, met name via de uitvoering van de besluiten die in deze in het kader van het transatlantisch actieplan werden genomen, en met de geassocieerde landen in Midden- en Oost-Europa, terwijl de samenwerking met andere belangrijke handelspartners, zoals Japan en Canada, moet worden uitgebreid (punten 82-89). cc. Er moet voor worden gezorgd dat kwesties verband houdende met normen en conformiteitsbeoordeling passende aandacht krijgen en dat de verschillende in dit document beschreven beleidsinstrumenten beter worden gecoördineerd; voorts dient te worden bezien welke de bij de diensten van de Commissie ter beschikking staande middelen en bestaande behoeften zijn (punt 95). dd. Op het niveau van de Raad moet het huidige mandaat van de technische groep inzake wederzijdse erkenning van het Comité artikel 113 worden uitgebreid om tevens technische 32 handelsbelemmeringen, technische bijstand op het gebied van normen en conformiteit en samenwerking op regelgevingsgebied te gaan omvatten (punt 95). 97. De Raad wordt verzocht om kennis te nemen van de inhoud van deze mededeling en zijn goedkeuring te hechten aan zowel de hierin vervatte algemene conclusies als de specifieke voorstellen. 33 BIJLAGE 1 : SAMENVATTING VAN DE LOPENDE MRA- ONDERHANDELINGEN PER LAND/SECTOR Sectoren in behandeling MEDISCHE APPARATEN FARMACEUTICA GMP GLP TELECOMMUNICAT IE-UITRUSTING ELEKTRISCHE UITRUSTING EN EMC DRUKVATEN MACHINES PPE VLIEGTUIGEN AUTOMOBIEL- PRODUKTEN PLEZIERVAARTUI GEN GRASMAAIERS MEETINSTRUMENT EN SPEELGOED FYTOFARMACEUTI CA GEVAARLIJKE STOFFEN EN BEREIDINGEN APPARATUUR BOUWTERREINEN ELEKTRISCHE APPARATUUR OM IN EEN EXPLOSIEVE OMGEVING TE WORDEN GEBRUIKT (ATEX) GASTOESTELLEN TRACTOREN VS CANADA AUSTRALIE NZ JAPAN ZWITSERLAND X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X 34 BIJLAGE 2A LOPENDE ACTIES DERDE LAND AARD VAN HET PROJECT SECTOREN DUUR BEDRAG (ECU) India Métrologie, normalisatie, certificatie, kwaliteitsverzekering, keuringen Sri Lanka Vietnam Malta Mexico Marokko Algerije Tunesië Israël Egypte Argentinië Bulgarije Normen, kwaliteit, verzekering van de conformiteit Normen, kwaliteit, verzekering van de conformiteit Normalisatie, certificatie, métrologie, kwaliteitsverzekering, keuringen Certificatie, accreditering, normalisatie Certificatie, accreditering, métrologie, kwaliteitsbevordering Certificatie, normalisatie, intellectuele eigendom, kwaliteitsverzekering Certificatie, normalisatie, kwaliteitsverzekering Identificatiemissie voor het opzetten van een algemeen programma voor technische bijstand Certificatie en hulp voor de laboratoria Certificatie, normalisatie, methodologie, kwaliteitsverzekering, keuringen Automobiel, voedingsmid delen, elektrische en huishoudelijke apparaten en T I &T Horizontaal Deell 1988/1992 Deel 2 : 1992-1997 2000000 2. 528. 000 2 jaar 450. 000 Horizontaal 3 jaar 3. 500. 000 Horizontaal 2. 200. 000 Niet gepreciseerd Horizontaal Kranen cement- industrie Horizontaal 4 jaar 1992/1996 3 jaar 1993/1996 6 jaar 1992-1997 1995/1997 3 jaar 1996 Elektrisch en elektronisch materiaal Niet gepreciseerd 2 fasen 91-95 ; 96-98 3 jaar 1. 996/1998 1. 650. 000 1. 575. 000 400. 000 5. 000. 000 200. 000 35. 000 1. 089. 000 2. 000. 000 X l* BIJLAGE 2 A (vervolg) LOPENDE PROGRAMMA'S AARD VAN HET PROJECT Kwaliteitsverzekering, normalisatie, certificatie, accreditering, keuringen Métrologie, certificatie, accreditering en kwaliteitsverzekering SECTOREN DUUR BEDRAG (ECU) Verschillende sectoren 5 jaar 1993/1997 500. 000 Niet gepreciseerd 5 jaar 1991/1995 Certificatie, typegoedkeuring Telecoms 3 jaar 1995/1997 Métrologie, normalisatie, keuringen Kwaliteit infrastructuur 5 jaar 1991/1995 500. 000 690. 000 Normalisatie en métrologie Kwaliteit infrastructuur 4 jaar 1992/1995 1. 580. 000 Tests, normalisatie, accreditering Kwaliteit infrastructuur 4 jaar 1995/1998 4. 000. 000 Keuringen en certificatie Telecoms DERDE LAND Roemenië (Phare) Hongarije (Phare) Hongarije (Phare) Tsjechische Republiek (Phare) Tsjechische Republiek (Phare) Tsjechische Republiek (Phare) Tsjechische Republiek (Phare) Slowaakse Republiek Normalisatie, wetenschap en technologie Litouwen (Phare) Normalisatie, harmonisatie van de wetgeving Niet gepreciseerd Voedingsmid delenindustrie Drukapparaat Elektrische apparatuur 4 jaar 1991/1994 3 jaar 1995/1997 3 jaar 1996/1998 700. 000 5. 000. 000 3. 800. 000 Letland (Phare) Estland (Phare) Normalisatie, harmonisatie van de wetgeving Normalisatie, accreditering, métrologie, conformiteitsevaluatie Niet gepreciseerd 3 jaar 1996/1998 2. 055. 000 Kwaliteit Infrastructuur 4 jaar 1995/1998 1. 800. 000 Roemenië (Phare) Normalisatie, 1 consumentenbescherming Niet gepreciseerd 3 jaar 1 1996/1998 600. 000 }* 36 Bulgarije Certificatie, methodologie, kwaliteitsverzekering, normalisatie Niet gepreciseerd 1996/1998 3 jaar 2. 000. 000 Multilanden- Programma's PRAQ91, PRAQ93 PRAQID Métrologie, certificatie, normalisatie, accreditering, keuringen, wetgeving Verscheidene sectoren 35. 500. 000 3» % } BIJLAGE 2B PROGRAMMA'S IN VOORBEREIDING DERDE LAND AARD VAN HET PROJECT SECTOREN DUUR BEDRAG (ECU) Pakistan Chili Certificatie, normalisatie en kwaliteitsverzekering Certificatie, normalisatie, kwaliteitsverzekering, métrologie Certificatie, kwaliteit, bewustma king, opleiding twee jaar 500. 000 Mongolië Normalisatie, certificatie China Cyprus ASEAN Jordanië Libanon Marokko Paraguay Certificatie, normalisatie, kwaliteitsverzekering, métrologie Normalisatie, certificatie, métrologie, kwaliteitsverzekering Normen, kwaliteits verzekering van de conformiteit Identificatiemissie, certificatie, normalisatie, kwaliteitsverzekering Industriële en commerciële normen Onderlinge aanpassing van de wetgevingen, identificatiemissie van de behoeften Certificatie, normalisatie, kwaliteitsverzekering, métrologie niet gepreciseerd 4 jaar 1997-2000 5. 210. 000 niet gepreciseerd 5 jaar 1997-2002 nog niet vastgesteld horizontaal 1996- 30. 000 horizontaal horizontaal 3 jaar 1997-1999 1996 2 maanden 6. 000. 000 30. 000 industriële produkten 2 - 3 jaar (vast te stellen) +/- 900. 000 Brazilië Métrologie, certificatie industriële produkten 8 maanden +/- 400. 000 MERCOSUR AIDMO GCC Certificatie, normalisatie, kennisgevingsprocedures, métrologie en kwaliteits verzekering en -beheer Certificatie, normalisatie Certificatie, kwaliteit, normalisatie industriële produkten 3 jaar 1993/1996 3. 950. 000 niet gepreciseerd nog vast te stellen 3 jaar 1997/2000 3 jaar 1996/1999 750. 000 700. 000 ys 2>1 ANDESPACT (5 landen) Reglementering, kennisgeving, normalisatie, keuring, certificatie, kwaliteitsverzekering, métrologie te preciseren 3 jaar 1997-2000 2. 300. 000 X w ISSN 0254-1513 COM(96) 564 def. DOCUMENTEN NL 11 10 02 15 Catalogusnummer : CB-CO-96-587-NL-C ISBN 92-78-11608-4 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg Ho