title: Регламент (ЕО) № 1749/96 на Комисията от 9 септември 1996 година относно първоначалните мерки за прилагане на Регламент (ЕО) № 2494/95 на Съвета относно хармонизираните индекси на потребителските цени

eurovoc_concepts:
consumer price
goods and services
harmonisation of prices
price index

formats: html pdf print xhtml

text: 10/т. 1 BG Официален вестник на Европейския съюз 45 31996R1749 L 229/3 ОФИЦИАЛЕН ВЕСТНИК НА ЕВРОПЕЙСКИТЕ ОБЩНОСТИ 10. 9. 1996 РЕГЛАМЕНТ (ЕО) № 1749/96 НА КОМИСИЯТА от 9 септември 1996 година относно първоначалните мерки за прилагане на Регламент (ЕО) № 2494/95 на Съвета относно хармонизираните индекси на потребителските цени КОМИСИЯТА НА ЕВРОПЕЙСКИТЕ ОБЩНОСТИ, като взе предвид Договора за създаване на Европейската общност, като взе предвид Регламент (ЕО) № 2494/95 на Съвета от 23 октомври 1995 г. относно хармонизираните индекси на потребителските цени (1), и по-специално член 4 и член 5, параг- раф 3 от него, като има предвид, че мерките, предвидени в настоящия регламент, са в съответствие със становището на Статистическия програмен комитет (СПК), създаден с Решение 89/382/EИО, Евратом на Съвета (2); като има предвид, че са проведени консултации с Европейския паричен институт в съответствие с член 5, параграф 3 от Регламент (ЕО) № 2494/95 и той е дал положително становище, като има предвид, че всяка държава-членка е длъжна да изготвя хармонизиран индекс на потребителските цени (ХИПЦ), като се започне с индекса за януари 1997 г. ; ПРИЕ НАСТОЯЩИЯ РЕГЛАМЕНТ: като има предвид, че член 3 от Регламент (ЕО) № 2494/95 изи- сква обхватът на ХИПЦ да включва стоките и услугите, които могат да бъдат закупени на икономическата територия на държава- членка за целите на прякото удовлетворяване на потребностите на потребителите; като има предвид, че покритието на съществуващите индекси на потребителските цени, изготвяни от държавите-членки, следваните практики за включването на новопридобили значение стоки и услуги, процедурите за коригиране на цените съобразно измене- нията в качеството на обектите на ценообразуване, методите за комбиниране на цените с цел формиране на индекси на цените за елементарните агрегати или методите и практиките за формиране на извадки с цел получаване на цени в отделните държави-членки се различават до такава степен, че получените индекси на потребителските цени, изготвени от държавите-членки, не могат да отговорят на изискването за съпоставимост, необходимо за изгот- вянето на ХИПЦ; като има предвид, че практиката на използване на предходни цени като заместители на текущите месечни цени се различава от използването на реализираните цени до такава степен, че получе- ните индекси на потребителските цени, изготвени от държавите- членки, не могат да отговорят на изискването за съпоставимост, необходимо за изготвянето на ХИПЦ; като има предвид, че е необходимо новопридобилите значение стоки и услуги да бъдат включвани както в ХИПЦ, чиито тегла се актуализират ежегодно, така и в ХИПЦ, чиито тегла се актуализи- рат по-рядко; като има предвид, че са необходими мерки за прилагане, с цел да се осигури съпоставимост на ХИПЦ в съответствие с член 5, параг- раф 3 от Регламент (ЕО) № 2494/95; като има предвид, че съгласно член 15 от Регламент (ЕО) № 2494/95 от Комисията (Евростат) се изисква да представя док- лад пред Съвета за надеждността на ХИПЦ и тяхното съответствие с изискванията за съпоставимост; I. ОБЩИ РАЗПОРЕДБИ Член 1 Цел Целта на настоящия регламент е да установи, за целите на изгот- вянето на съпоставим хармонизиран индекс на потребителските цени (ХИПЦ), изготвян от всяка държава-членка: — първоначалното покритие на стоки и услуги, както и съпоставимите практики за актуализиране на покритието с цел включване на новопридобилите значение потребителски стоки и услуги, — минималните стандарти за процедурите за коригиране с цел отразяване на качеството, — минималните стандарти за използваните цени, — формулата за съставяне на индекси на цените за елементарните агрегати. Целта е също така да се гарантира, че формирането на извадки от цени е такова, че ХИПЦ да бъдат достатъчно надеждни за целите на международните сравнения и да се осигури информация, на базата на която да се определят минимални стандарти за извадките. Член 2 Определения По смисъла на настоящия регламент: a) „Първоначално покритие на стоки и услуги от ХИПЦ“ се опре- деля като онези четирицифрени категории и подкатегории, посочени в класификацията КЛППЦ/ХИПЦ (класификация на личното потребление по цели, пригодена за нуждите на ХИПЦ), дадена в приложение I. (1) ОВ L 257, 27. 10. 1995 г. , стр. 1. (2) ОВ L 181, 28. 6. 1989 г. , стр. 47. BG Официален вестник на Европейския съюз 10/т. 1 46 б) в) г) д) „Новопридобили значение стоки и услуги“ се определят като онези стоки и услуги, промените в чиито цени не са експлицитно включени в ХИПЦ на държава-членка и за които преценените потребителски разходи са достигнали не по-малко от една хилядна част от разходите, които се включват в покритието на този ХИПЦ. „Промяна в качеството“ е налице, когато държавата-членка прецени, че дадена промяна в спецификацията е довела до зна- чителна разлика в полезността за потребителя между нова разновидност или модел на стока или услуга и стока или услуга, която е била подбрана преди това за определяне на цена в ХИПЦ, с която тя се заменя. Не възниква промяна в качеството, когато се извършва цялостна преработка на извад- ката за ХИПЦ. „Коригирането с цел отразяване на качеството“ представлява процедурата за отчитане на промяна в качеството посредством повишаване или намаляване на наблюдаваните текущи или отправни цени чрез прилагане на коефициент или сума, съот- ветстващи на стойността на тази промяна в качеството. „Целева извадка“ се определя като множеството от цени на стоки и услуги, което държавата-членка възнамерява да получи за целите на изготвянето на ХИПЦ от януари 1997 г. или пла- нира да използва към бъдеща дата, за да спази собствения стандарт на държавите-членки или друг европейски стандарт за надеждност или съпоставимост. е) „Наблюдавана цена“ е цената, която в действителност е потвър- дена от държавите-членки. ж) „Преценена цена“ е цената, с която се замества наблюдавана цена и която се базира на подходяща процедура за определяне на преценената стойност. Наблюдаваните по-рано цени не се считат за преценени цени, освен ако може да се демонстрира, че те представляват подходящи преценени стойности. II. МЕРКИ ЗА ОСИГУРЯВАНЕ НА СЪПОСТАВИМОСТ, НАДЕЖДНОСТ И СЪОТНОСИМОСТ НА ХИПЦ Член 3 Първоначално покритие За съпоставими се считат онези ХИПЦ, които включват индекси на цените и тегла за всяка категория, посочена в приложение I, представляващи повече от една хилядна част от общите разходи, включени в покритието на всички тези категории. Член 4 Новопридобили значение стоки и услуги Държавите-членки следва: a) да се стремят систематично да идентифицират новопридоби- лите значение стоки и услуги и б) да проверяват значимостта на стоките и услугите, за които се отчита, че са новопридобили значение в други държави- членки. ХИПЦ се съставя така че да включва ценовите промени на новопридобила значение стока или услуга, когато стоката или услугата е преценена като попадаща в рамките на определението, дадено в член 2, буква б). Това се извършва в срок до 12 месеца от идентифицирането им или посредством коригиране на теглата, или съотносимата категория в класификацията в рамките на КЛППЦ/ХИПЦ, посочена в приложение I към настоящия регла- мент, или посредством присвояване на част от теглото специално на новопридобилата значение стока или услуга. з) и) й) к) л) „Цена на заместител“ е наблюдаваната цена на стока или услуга, която се приема като пряк заместител на стока или услуга, чиято цена е била включена в целевата извадка. Минимални стандарти за процедури на коригиране с цел отразяване на качеството Член 5 „Индекс на елементарен агрегат, състоящ се само от ценови данни. елементарен агрегат“ е ценови индекс за се отнася агрегат“ „Елементарен или потреблението, които се покриват от най-подробното ниво на стратификация на ХИПЦ и в чиито рамки не се съдържа надеждна информация за разходите за целите на определянето на тегловите стойности. разходите до „Формиране на извадка“ се отнася до всяка процедура, прила- гана при съставянето на ХИПЦ, при която подмножество от множеството на цените, пред които са изправени потребите- лите, се използва за преценяване на промяна в цените на дадена категория от стоките и услугите, които се покриват от ХИПЦ. „Надеждността“ се оценява съобразно „точността“, която се отнася до мащаба на грешките при формиране на извадка, и „представителността“, която се отнася до отсъствието на изкривявания. 1. ХИПЦ, за които се извършват съответни корекции с цел отразяване на качеството, се считат за съпоставими. В случай на възникване на промяна в качеството, държавите-членки съставят индекси на цените, като извършват необходимите корекции с цел отразяване на качеството на базата на експлицитни преценки на стойностите на промяната в качеството. В случай че липсват национални преценени стойности, държавите-членки използват преценени стойности, изчислени на базата на информация, пре- доставена от Комисията (Евростат), когато тези преценени стойно- сти са на разположение и са съотносими. 2. Когато няма преценени стойности, ценовите промени се оценя- ват като разликата между цената на избрания заместител и тази на обекта, който се замества от него. В никакъв случай не се допуска оценяване на промяна в качеството като пълния размер на разли- ката в цената на двата обекта, освен когато това може да се обоснове като подходящата преценена стойност. Когато се налага да бъдат извършени замествания, след като стоки или услуги са били предложени на намалени цени, тези замествания следва да се подбират съобразно сходството в тяхната полезност за потреби- теля, а не по сходство в цената. 10/т. 1 BG Официален вестник на Европейския съюз 47 Член 6 Минимални стандарти за цени Член 9 Контрол на качеството 1. Държавите-членки наблюдаваните цени на целевата извадка. изготвят ХИПЦ, Държавите-членки следва: като използват a) Когато целевата извадка изисква ежемесечно наблюдение, но наблюдението не се осъществи, тъй като даден обект не е налице или по каквато и да било друга причина, се приема използването на преценени цени за първия или втория месец, но от третия месец следва да се използват цени на заместители. ежемесечна, б) Когато по изключение целевата извадка изисква наблюдения с периодичност по-голяма се използват от преценени цени за онези месеци, за които не се изискват наблюдавани цени. Допуска се използването на преценени цени и при първия случай, в който се окаже невъзможно да се наблюдава цена. Когато за втори пореден път се окаже невъз- можно да се извърши наблюдение, се използват цени на замес- тители. 2. Когато при предвидените в настоящия член обстоятелства не могат да се намерят цени на заместители, използването на преценени цени може да продължи, при условие че степента на тяхното използване е сведена до нивото, необходимо за постигане на съпоставимост. Член 7 Индекси на цените за елементарните агрегати ХИПЦ се съставят, като се използва някоя от двете формули, посочени в параграф 1 от приложение II към настоящия регламент, или алтернативна съпоставима формула, която да не дава индекс, който се отличава систематично от индекса, съставен с помощта на която и да е от двете дадени формули с повече от една десета от един процентен пункт средно в течение на една година в сравнение с предходната година. Член 8 a) да предоставят на Комисията (Евростат) по нейно искане информация относно разходите за всякакви изключени от покритието обекти, изразени като пропорция от общите раз- ходи, които се покриват от ХИПЦ, която да бъде достатъчна, за да се извърши оценка на спазването на настоящия регламент; б) да докладват пред Комисията (Евростат) новопридобили значе- ние стоки и услуги, когато те бъдат идентифицирани, както и при поискване за невключването на новопридобила значение стока или услуга, което да бъде доста- тъчно, за да се извърши оценка на спазването на настоящия регламент; основанията – в) да следят честотата на поява на промени в качеството и на корекциите в достатъчна степен, за да се демонстрира спазва- нето на настоящия регламент, както и да предоставят такава информация на Комисията (Евростат) по нейно искане; г) да изготвят и поддържат ясна формулировка на целевата извадка, както и да поддържат проверки за наблюденията на цените и преценените стойности на цените в достатъчна степен, за да се осигури съобразяването с настоящия регламент. Те пре- доставят на Комисията (Евростат) такава информация по нейно искане, за да се извърши оценка и да се осигури спазването; д) когато се използва формула, различна от формулите, посочени в параграф 1 от приложение II към настоящия регламент, да предоставят на Комисията (Евростат) по нейно искане инфор- мация относно последствията от използването на такава алтернативна формула за подбрани периоди и подбрани еле- ментарни агрегати в достатъчна степен, за да се извърши оценка на съобразяването са настоящия регламент; е) да предоставят на Комисията (Евростат) по нейно искане под- робни сведения за целевите извадки, достатъчни, за да се извърши оценка на спазването на настоящия регламент, и обобщени статистически данни за представителността и точ- ността на извадките, достатъчни, за да може Комисията (Евро- стат) да изготви предложения за минимални стандарти за формиране на извадка за включване в прегледа на ХИПЦ, изискван съгласно член 15 от Регламент (ЕО) № 2494/95, който следва да бъде готов през октомври 1997 г. Минимални стандарти за формиране на извадка III. ЗАКЛЮЧИТЕЛНИ РАЗПОРЕДБИ За надеждни и съпоставими се считат ХИПЦ, съставени от целеви извадки, които, за всяка категория от КЛППЦ/ХИПЦ и като се вземе предвид теглото на категорията, съдържат достатъчно елементарни агрегати, за да представляват разнообразието от обекти, включени в категорията, и достатъчно цени в рамките на всеки елементарен агрегат, за да се отчете вариацията в движенията на цените в множеството. Член 10 Настоящият регламент влиза в сила на двадесетия ден след публикуването му в Официален вестник на Европейските общности. 48 BG Официален вестник на Европейския съюз 10/т. 1 Настоящият регламент е задължителен в своята цялост и се прилага пряко във всички държави-членки. Съставено в Брюксел на 9 септември 1996 година. За Комисията Yves-Thibault DE SILGUY Член на Комисията 10/т. 1 BG Официален вестник на Европейския съюз 49 Първоначалното покритие на стоки и услуги на ХИПЦ включва следните категории и подкатегории: ПРИЛОЖЕНИЕ I Код Наименование по КЛППЦ/ХИПЦ 01. 01. 1 01. 1. 1 01. 1. 2 01. 1. 3 01. 1. 4 01. 1. 5 01. 1. 6 01. 1. 7 01. 1. 8 01. 1. 9 01. 2 01. 2. 1 01. 2. 2 02. 02. 1 02. 1. 1 02. 1. 2 02. 1. 3 02. 2 02. 2. 1 03. 03. 1 03. 1. 1 03. 1. 2 03. 1. 3 03. 1. 4 03. 2 03. 2. 1 03. 2. 2 04. 04. 1 04. 1. 1 04. 1. 2 04. 3 04. 3. 1 04. 3. 2 04. 4 04. 4. 1A 04. 4. 2A 04. 4. 3A 04. 4. 4 04. 5 04. 5. 1 04. 5. 2 04. 5. 3 ХРАНИ И БЕЗАЛКОХОЛНИ НАПИТКИ Храни Хляб и зърнени храни Месо Риба Мляко, сирене и яйца Растителни и животински мазнини Плодове Зеленчуци, включително картофи и други грудкови Захар, конфитюр, мед, сиропи, шоколад и захарни изделия Хранителни продукти, некласифицирани другаде Безалкохолни напитки Кафе, чай и какао Минерална вода, газирани напитки и сокове АЛКОХОЛНИ НАПИТКИ И ТЮТЮН Алкохолни напитки Спиртни напитки Вино Бира Тютюн Тютюн ОБЛЕКЛО И ОБУВНИ АРТИКУЛИ Облекло Тъкани за облекло Дрехи Други артикули облекло и аксесоари за облекло Химическо чистене, поправки и наемане на облекло под наем Обувни артикули Обувки и други обувни артикули Поддръжка, поправки и наемане на обувни артикули под наем ЖИЛИЩЕ, ВОДА, ЕЛЕКТРИЧЕСКА ЕНЕРГИЯ, ГАЗ И ДРУГИ ГОРИВА Действителни наеми за жилище Действителни наеми, заплащани от наематели Други действителни наеми Текуща поддръжка и ремонт на жилището Продукти за текуща поддръжка и ремонт на жилището Услуги за текуща поддръжка и ремонт на жилището Други услуги, свързани с жилището Събиране и извозване на отпадъци – потребителите заплащат съобразно потреблението Канализационни услуги – потребителите заплащат съобразно потреблението Водоснабдяване – потребителите заплащат съобразно потреблението Други услуги, свързани с жилището, некласифицирани другаде Електроенергия, газ и други горива Електроенергия Газ Течни горива 50 BG Официален вестник на Европейския съюз 10/т. 1 Код Наименование по КЛППЦ/ХИПЦ 04. 5. 4 04. 5. 5 05. 05. 1 05. 1. 1 05. 1. 2 05. 1. 3 05. 2 05. 2. 1 05. 3 05. 3. 1 05. 3. 2 05. 3. 3 05. 4 05. 4. 1 05. 5 05. 5. 1 05. 5. 2 05. 6 05. 6. 1 05. 6. 2 06. A 06. 1A 06. 1. 1A 06. 1. 2A 06. 1. 3A 07. 07. 1 07. 1. 1A 07. 1. 1B 07. 1. 2 07. 1. 3 07. 2 07. 2. 1 07. 2. 2 07. 2. 3 07. 2. 4 07. 3 07. 3. 1 07. 3. 2 07. 3. 3 07. 3. 4 07. 3. 5 08. 08. 1 08. 1. 1 08. 1. 2 08. 1. 3 Твърди горива Топла вода, пара и лед ОБЗАВЕЖДАНЕ, ДОМАКИНСКИ УРЕДИ И ТЕКУЩА ПОДДРЪЖКА НА КЪЩАТА Мебели, обзавеждане и декорация, килими и други постелъчни материали и ремонти Мебели и обзавеждане Килими и други постелъчни материали Ремонт на мебели, обзавеждане и постелъчни материали Домашен текстил Домашен текстил Отоплителни и готварски уреди, хладилници, перални машини и подобни големи домакински уреди, включително монтажни части и ремонти Големи домакински уреди, електрически и други Дребни домакински електроуреди Ремонт на домакински уреди Стъклария, съдове за хранене и домашни потреби Стъклария, съдове за хранене и домашни потреби Инструменти и оборудване за дома и градината Едри инструменти и оборудване Дребни инструменти и разни аксесоари Стоки и услуги за текуща поддръжка на домакинството Малотрайни стоки за домакинството Домашни услуги и услуги за грижа за дома ЗДРАВЕОПАЗВАНЕ – стоки, заплащани от потребителя, разходите за които не са възстановени Медицински и фармацевтични продукти и терапевтични уреди и оборудване – заплащани от пот- ребителя, разходите за които не са възстановени Фармацевтични препарати и продукти – заплащани от потребителя, разходите за които не са въз- становени Други медицински продукти – заплащани от потребителя, разходите за които не са възстановени Терапевтични уреди и оборудване – заплащани от потребителя, разходите за които не са възстано- вени ТРАНСПОРТ Покупка на превозни средства Нови автомобили Автомобили на старо Мотоциклети Велосипеди Експлоатация на лични превозни средства Резервни части и аксесоари Горива и смазочни материали Поддръжка и ремонти Други услуги, свързани с лични превозни средства – съгласно приетите понятия на ESA (1) Транспортни услуги Пътнически железопътен превоз Пътнически шосеен превоз Пътнически въздушен превоз Пътнически превоз по море и вътрешни водни пътища Други закупени транспортни услуги СЪОБЩЕНИЯ Съобщения Пощенски услуги Телефонна и телефаксна техника Телефонни, телеграфни и телефаксни услуги 10/т. 1 BG Официален вестник на Европейския съюз 51 Код Наименование по КЛППЦ/ХИПЦ 09. 09. 1 09. 1. 1 09. 1. 2 09. 1. 3 09. 1. 4 09. 1. 5 09. 1. 6 09. 1. 7 09. 1. 8 09. 1. 9 09. 2 09. 2. 1 09. 2. 2 09. 3 09. 3. 1 09. 3. 2 09. 3. 3 09. 3. 4 09. 4 09. 4. 1 10. A 11. 11. 1 11. 1. 1 11. 1. 2 11. 2 11. 2. 1 12. 12. 1 12. 1. 1 12. 1. 2 12. 2 12. 2. 1 12. 2. 2 12. 4A 12. 4. 2A 12. 4. 4A 12. 5A 12. 5. 1A 12. 6 12. 6. 1 ОТДИХ И КУЛТУРА Оборудване и принадлежности, включително ремонти Оборудване за приемане, запис и възпроизвеждане на звук и образ Фотографска и кинематографска техника и оптични инструменти Техника за обработка на данни Други големи трайни стоки за отдих и култура Игри, играчки и занимания за свободното време, оборудване за спорт, лагеруване и отдих на открито Записващи средства за образ и звук Градинарство Домашни любимци Ремонт на оборудване и принадлежности за отдих и култура Услуги в сферата на отдиха и културата Групови услуги в сферата на отдиха и културата Други услуги в сферата на отдиха и културата Вестници, книги и канцеларски материали Книги Вестници и периодични издания Разни печатни материали Канцеларски материали и материали за чертане Пакетни почивки – без застраховка при пътуване Пакетни почивки – без застраховка при пътуване ОБРАЗОВАНИЕ – обикновено заплащани от потребителите в държавите-членки ХОТЕЛИ, КАФЕНЕТА И РЕСТОРАНТИ Кетъринг Ресторанти и кафенета Столове Услуги в сферата на настаняването – в рамките на държавата-членка Услуги в сферата на настаняването – в рамките на държавата-членка РАЗНИ СТОКИ И УСЛУГИ Лични грижи Фризьорски салони и заведения за личния външен вид Уреди, предмети и продукти за лични грижи Лични вещи, некласифицирани другаде Бижутерия, будилници и ръчни часовници Други лични вещи Застраховки Застраховки, свързани с жилището – застраховка на вещите в дома Застраховки, свързани с транспорта – автомобилни застраховки – не включва застраховка при пъту- ване Банкови услуги, некласифицирани другаде – не включва плащания на лихви и такси, изразени като процент от стойността на операцията Банкови услуги, некласифицирани другаде – не включва плащания на лихви и такси, изразени като процент от стойността на операцията Други услуги, некласифицирани другаде Други услуги, некласифицирани другаде (1) Европейска система за интегрирани икономически сметки, ESA 1995. 52 BG Официален вестник на Европейския съюз 10/т. 1 ПРИЛОЖЕНИЕ II Формули, които следва да се използват за съставяне на елементарните агрегати 1. При съставяне на индекси на цените за елементарните агрегати се използва или съотношението на средноаритметичните цени t b 1 n∑p 1 n∑p или съотношението на средногеометричните цени 1 n t ] [Пp 1 n b ] [Пp , където pt е текущата цена, pb е отправната цена, а n е броят на тези цени в елементарния агрегат. Допуска се използването на алтернативна формула, при условие че тя удовлетворява изискването за съпоставимост, предвидено в член 7. 2. Средноаритметичната на ценовите родственици 1 n∑ t P b обикновено не бива да се използва, тъй като в много случаи P тя не осигурява спазване на изискването за съпоставимост. Използването ѝ(cid:65) се допуска по изключение, когато може да се демонстрира, че ще удовлетвори изискването за съпоставимост. 3. Ценовият индекс за елементарен агрегат може да се изчисли като верижен индекс, като се използва една от посочените по-горе предпочитани формули. Например, като се използва съотношението на средноаритметичните стойности: l l b b ∙ t—l t—l b Pi 1 Pi I tb = 1 Pi t—l, Pi ∑i∈s ∑i∈s ∑i∈s ∑i∈s 2 Pi l ……… Pi ∑i∈s ∑i∈s t обозначава i–тата котировка на цената за даден елементарен агрегат през периода t, а st обозначава където Pi извадката от цени, получена за елементарния агрегат през периода t. Тази извадка може на практика да се актуализира ежемесечно или – което е по-обичайно – когато не могат да се получат цени в продължение на t Pi b, Pi простото съотношение на средноаритметичните стойности (или съответно при геометричната формула, описана по-горе). Средноаритметичното на ценовите родственици не бива да се използва, когато формирането на веригата е по-често от веднъж годишно. tb по-дълги периоди. Ако между базисния период b и периода t няма никакво попълване, Itb става I ∑i∈s ∑i∈s = b b


title: Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1751/96 της Επιτροπής της 9ης Σεπτεμβρίου 1996 για τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1318/96 για παρέκκλιση από τον κανονισμό (ΕΟΚ) αριθ. 2456/93 όσον αφορά τη δημόσια παρέμβαση

eurovoc_concepts:
EU Member State
award of contract
beef
derogation from EU law
intervention price
market support

formats: html pdfa1b print


title: RELAZIONE DELLA COMMISSIONE SULLA FORMAZIONE SPECIFICA IN MEDICINA GENERALE PREVISTA DAL TITOLO IV DELLA DIRETTIVA 93/16/CEE DEL CONSIGLIO, DEL 5 APRILE 1993, INTESA AD AGEVOLARE LA LIBERA CIRCOLAZIONE DEI MEDICI E IL RECIPROCO RICONOSCIMENTO DEI LORO DIPLOMI, CERTIFICATI ED ALTRI TITOLI

eurovoc_concepts:
doctor
freedom to provide services
medical training
recognition of diplomas
right of establishment

text: COMMISSIONE DELLE COMUNITÀ' EUROPEE Bruxelles, 09 09 1996 COM(%) 434 del' RELAZIONE DELLA COMMISSIONE SULLA FORMAZIONE SPECIFICA IN MEDICINA GENERALE PREVISTA DAL TITOLO IVDELLA DIRETTIVA 93/16/CEEDEL CONSIGLIO DEL 5 APRILE 1993, INTESA AD AGEVOLARE LA LIBERA CIRCOLAZIONE DEI MEDICI E IL RECIPROCO RICONOSCIMENTO DEI LORO DIPLOMI, CERTIFICA TI ED ALTRI TITOLI INTRODUZIONE La presente relazione riguarda l'applicazione del Titolo IV della direttiva 93/I6/CEE del Consiglio del 5 aprile 1993 inlesa ad agevolare la libera circolazione dei medici e il reciproco riconoscimento dei loro diplomi, ccrtilicati ed altri titoli1. Tale direttiva (nel seguito "direttiva sui medici") rappresenta la codificazione di tutte le direttive adottate tra il 1975 e il 1993 in materia di riconoscimento reciproco dei titoli medici e contenenti disposizioni atte ad agevolare l'esercizio effettivo del diritto di stabilimento e la libera prestazione di servizi, nonché di quelle intese a coordinare le sposiziom legislative, regolamentari e amministrative concernenti l'attività medica. Nel momento cui tutte queste direttive sono state in tal modo riunite in una, è parso opportuno includervi la direttiva 86/457/CEE del Consiglio del 15 settembre 1986. lativa alla formazione specifica in medicina generale2. È quest'ultima direttiva che costituisce attualmente il Titolo IV della direttiva sui medici. Il Titolo IV della direttiva sui medici prevede che la Commissione presenti due relazioni. L'articolo 33 recita infatti: "in base all'esperienza acquisita e tenuto conto dell'evoluzione delle formazioni nel settore della medicina generale, la Commissione presenta al Consiglio, entro il 1° gennaio 1996, una relazione sull'applicazione degli articoli 31 e 32". Tnoltre, l'articolo 40 dispone: "In base all'esperienza acquisita e tenuto conto dell'evoluzione >lle formazioni nel settore della medicina generale, la Commissione presenta al Consiglio, '° gennaio 1997, una relazione sull'applicazione del presente Titolo ed itro il eventualità, Ae proposte adeguale affinché ogni medico abbia una formazione appropriata che risponda alle esigenze specifiche dell'esercizio della medicina generale. " Durante i lavori svolti nell'ambito del Comitato consultivo per la formazione medica (ACMT) al fine di preparare la relazione prevista dall'articolo 33, è emersa subito con chiarezza la necessità di situare l'esame dei contenuti della formazione specifica in medicina generale, i requisiti minimi della quale sono precisati dall'articolo 31, in un contesto più ampio. Tale punto di vista è confermato dal ragionamento che sottende la direttiva 86/457/CEE, secondo il quale la formazione specifica in medicina generale deve essere introdotta in modo graduale. GU L 165 del 7. 7. 1993, pag. 1. GU ' 267 del 19. 9. 1986, pag. 26. 2 Conformemente al sesto considerando di quest'ultima direttiva, in una prima fase ogni Stato membro avrebbe dovuto instaurare una formazione specifica facoltativa in medicina generale; in una seconda fase, l'esercizio delle attività di medico in qualità di medico generico nell'ambito di un regime di sicurezza sociale avrebbe dovuto essere subordinato al possesso della formazione specifica in medicina generale; in una terza fase, infine, avrebbe dovuto essere presentata al Consiglio una relazione concernente l'evoluzione 'Iella situazione e contenente nuove proposte intese a realizzare tali obiettivi. Nei suoi ori preparatori, la Commissione ha affermato che la terza fase non prevede la riforma jrmativa, bensì la riflessione, svolta anteriormente alla realizzazione definitiva degli obiettivi prefissati, sull'attuazione della seconda fase in tutti gli Stati membri e sul ruolo da attribuire, nell'ambito dei sistemi sanitari nazionali, ai medici privi di formazione specifica in medicina generale o specialistica. Il gruppo di lavoro dell'ACMT ha steso una relazione e alcune raccomandazioni. Le raccomandazioni, allegate al presente documento, pongono in luce i numerosi aspetti esaminati dal gruppo di lavoro. 4elle circostanze attuali, la Commissione ritiene opportuno non modificare le conclusioni dell'ACMT, e preferisce limitarsi a presentare tutte le questioni già prese in esame in un'unica relazione che soddisfa i requisiti degli articoli 33 e 40 della direttiva sui medici. *' noti ir ne che la presente relazione costituisce innanzi tutto un documento di nsultazioi^, inteso ad alimentare il dialogo che la Commissione desidera avviare in materia di formazione specifica in medicina generale con le istituzioni, gli organi e gli ambienti interessati. Essa non contiene pertanto alcuna proposta normativa. SEZIONE 1 ntroduzionc 1. 1 La presente relazione viene presentata dalla Commissione in conformità degli articoli 33 e 40 della direttiva sui medici. Essa concerne: a) l'attuazione del Titolo IV di detta direttiva, in particolare gli articoli 31 e 32 (requisiti minimi della formazione specifica in medicina generale); b) alcuni elementi di riflessione utili al fine di proseguire l'armonizzazione della formazione dei medici generici e di completare la riforma intrapresa; e) gli insegnamenti tratti dalle esperienze acquisite. 1. 2 La presente relazione è suddivisa in cinque sezioni. La prima contiene l'introduzione e rH,nea il contesto, mentre le successive riguardano rispettivamente: l'impatto dell'introduzione di una formazione specifica in medicina generale per tutti i sistemi nazionali di formazione, alcuni elementi di riflessione utili per l'eventuale revisione della direttiva, gli insegnamenti tratti dalle esperienze acquisite con una sintesi delle riflessioni svolte, ed infine le conclusioni. 1. 3 La presente relazione tiene conto in particolare delle raccomandazioni del comitato consultivo per la formazione medica e dell'Unione europea dei medici generici (UEMO) (vedi la sezione 3). Contesto \ 1. 5 La direttiva 86/457/CEE (ora Titolo IV della direttiva sui medici) ha disposto Y'». luzione di una formazione specifica in medicina generale secondo un calendario ben preciso. Nel 1975, una formazione specifica per i medici generici esisteva in alcuni Stati membri, come nei Paesi Bassi e in Danimarca. Tuttavia, si è ritenuto livello comunitario. Il Titolo IV si basa sulla relazione e sul parere del CCFM adottati nel marzo 19793. introdurre tale formazione a in quel momento prematuro I provvedimenti adottati nel 1986 sono stati attuati gradualmente. Gli Stati membri hanno dovuto istituire una formazione specifica in medicina generale in modo che i primi titoli attestanti il completamento di tale formazione fossero rilasciati al più tardi il 1° gennaio 1990 (articolo 30). Soltanto a decorrere dal 1° gennaio 1995 l'esercizio dell'attività di medico generico nell'ambito dei regimi di sicurezza sociale ACMT Doc. IH/697/3/77. 4 degli Stati membri è stato subordinato al possesso di un titolo di cui all'articolo 30 (articolo 36, paragrafo 1). L'articolo 40 della direttiva sui medici prevede come tappa finale, dopo il 1997, la possibile introduzione di una formazione specifica per ogni medico generico. Questi tempi lunghi sono stati ritenuti necessari al fine di preparare la Comunità per l'introduzione di una disciplina allora nuova. L'obiettivo era quello di riconoscere il ruolo e la funzione specifici svolti dal medico generico nell'ambito dei sistemi sanitari di ogni Stato membro. In molti Stati membri, tale ruolo è ora divenuto una specializzazione medica, come altre specializzazioni elencate agli articoli 5 e 7 della direttiva sui medici. Si noti inoRrc, a tale riguardo, che il CCFM ha raccomandato agli Stati membri di riconoscere la medicina generale come una disciplina specifica, analoga alle discipline specialistiche riconosciute (raccomandazione del marzo 1979, già citata al punto 1. 4). È opportuno ricordare il risultato contemplato nell'ambito della terza fase di rendere la formazione specifica in medicina generale obbligatoria per tutti coloro che esercitano tale branca della medicina. In altre parole, il titolo attestante la formazione di base di cui alla direttiva sui medici consentirebbe solamente l'accesso in medicina alla formazione specialistica, compresa generale. la formazione specifica La ripartizione di tale processo su più fasi si è resa inoltre necessaria al fine di consentire agli Stati membri di adattare i propri regimi di formazione per potervi collo are i giovani medici in misura adeguata. In alcuni Stati membri, il concetto di-medicina generale non era ancora così sviluppato. Si ritiene che l'adeguamento necessario, in particolar modo sotto il profilo dell'istruzione, richiederà tempi notevoli. L'articolo 31, paragrafo 3, subordina il rilascio di un titolo ai sensi dell'articolo 30 al possesso di un titolo di cui all'articolo 3. L'articolo 31 stabilisce inoltre il contenuto e la durata minimi nonché altre condizioni necessarie cui devono soddisfare l'istruzione e la formazione specifiche dei medici generici. L'articolo 32 consente una deroga temporanea a quegli Stati membri in cui la formazione in medicina generale viene acquisita nel contesto della prestazione di servizi da parte dello studio del medico generico tirocinante. Nel 1986 si è chiaramente compreso che l'introduzione degli obblighi di cui agli articoli 31 e 32 avrebbe richiesto tempo e risorse nonché un'attenta preparazione dei medici, dei beneficiari dei servizi sanitari e delle autorità. Si è inoltre previsto che l'articolo 31 avrebbe avuto ripercussioni sugli articoli 23 e 24 (requisiti minimi d'istruzione e di formazione nell'ambito dei corsi di in medicina e dei corsi di specializzazione). L'articolo 33 ha pertanto fissato come data di riesame il 1° gennaio 1996. laurea '. 6 1. 7 1. 8 SEZIONE 2 Impatto dell'introduzione di una formazione specifica in medicina generale in tutti i sistemi di formazione nazionali 2. 1 2. 2 2. 3 2. 4 II regime di riconoscimento reciproco comunitario dei titoli medici del 1975 comprende il coordinamento dell'istruzione e della formazione al livello di laurea e di talune specializzazioni. I corsi di formazione successivi alla laurea che non danno diritto al conseguimento dei titoli precisati all'articolo 5 o all'articolo 7 non sono coordinati. Il diritto di libera circolazione dei medici in possesso di titoli in una specializzazione non precisata dalla direttiva è basato sul riconoscimento reciproco ai sensi dell'articolo 8. Fino al 1° gennaio 1995, ogni medico laureato e in possesso di un titolo fra quelli elencati all'articolo 3 aveva accesso all'esercizio della medicina generale in qualsiasi Stato membro. Gli Stati membri potevano mantenere particolari requisiti nazionali di formazione specifica posteriore alla laurea per l'esercizio della medicina generale nel proprio territorio, ma erano obbligati ad accettare ogni medico che, immigrato da un altro Stato membro e privo di formazione specifica in medicina generale, desiderasse esercitare in qualità di medico generico. A partire dal 1° gennaio 1995, tutti i medici che esercitano nell'ambito dei regimi di sicurezza sociale nazionali devono essere in possesso di un titolo in medicina generale di cui all'articolo 30 (articolo 36, paragrafo 1). Naturalmente, la direttiva ha consentito agli Stati membri di considerare come acquisiti i diritti dei medici che esercitavano la medicina generale già a tale data. Inoltre, i diritti di tutti i medici che esercitavano nell'ambito dei regimi di sicurezza sociale degli Stati membri al 31 dicembre 1994 sono stati considerati come acquisiti in virtù dell'articolo 36, paragrafo 2, seconda frase. In determinate circostanze, gli Stati membri possono rilasciare una qualifica in medicina generale a coloro che possiedono un titolo di specializzazione diverso e soddisfano alle condizioni di cui all'articolo 35. L'introduzione di una formazione specifica in medicina generale ha avuto effetti diversi nei vari regimi di formazione nazionali. In alcuni Stati membri, la medicina generale è stata collocata al medesimo livello di altre specializzazioni o è stata trattata come una disciplina a pieno diritto. In altri, essa rimane un campo di esercizio aperto a qualsiasi medico in possesso di un semplice titolo fra quelli elencati all'articolo 3 e non costituisce ancora, come dovrebbe, una disciplina di studio posteriore alla laurea a pieno diritto. In altri Stati membri, il periodo minimo di due anni di formazione specifica previsto dal titolo IV viene considerato come un prolungamento dell'istruzione e della formazione nell'ambito di un corso di laurea in medicina. 2. 5. 2. 6. 2. 7. 8. 2. 9. 6 Benché al termine dell'istruzione e della formazione nell'ambito di un corso di laurea in medicina venga rilasciato un diploma di cui all'articolo 3, in taluni Stali membri detto titolo non consente l'esercizio della professione medica. In tali Stati membri, la medicina generale viene esercitata esclusivamente nell'ambito di regimi di sicurezza sociale nazionali ed esistono condizioni che limitano l'accesso alla formazione ulteriore o specialistica. La combinazione di questi due fattori fa sì che i medici i quali, in possesso di un titolo di cui all'articolo 3, non siano riusciti ad assicurarsi un posto di formazione in medicina generale o specialistica, si trovino nell'impossibilità di lavorare, mentre prima potevano esercitare la medicina generale finché non riuscivano ad accedere ad un posto di formazione specialistica. L'articolo 36, paragrafo 1, dispone che gli Stati membri si assicurino che ogni medico generico attivo nell'ambito dei regimi di sicurezza sociale nazionali abbia ricevuto una formazione specifica, fatti salvi naturalmente i diritti acquisiti. Per effetto di tale disposizione, gli Stati membri devono assicurarsi che i cittadini dei paQb terzi e quelli dell'UE i quali hanno acquisito le proprie qualifiche in paesi terzi abbiano ricevuto una formazione specifica conforme alle norme nazionali prima di essere autorizzati ad esercitare nell'ambito dei regimi di sicurezza sociale nazionali. L'articolo 36, paragrafo 5 chiarisce che la direttiva non pregiudica la facoltà degli Stati membri di consentire l'esercizio della medicina generale nell'ambito dei regimi di sicurezza sociale nazionali, conformemente alle proprie normative, a coloro i quali abbiano ricevuto la propria formazione medica o specifica o entrambe al di fuori dell'UE. Conformemente all'articolo 37, paragrafo 2, gli Stati membri hanno l'obbligo di riconoscere i certificati di diritti acquisiti di cui all'articolo 36, paragrafo 4, rilanciati da altri Stati membri. Ogni Stato membro ospitante ha l'obbligo di riconoscere e di considerare equivalenti nel proprio territorio i certificati siffatti rilasciati da altri Stati membri a cittadini dell'UE che esercitano nell'ambito dei regimi di sicurezza sociale di questi ultimi Stati. L'articolo 34 riguarda la formazione a tempo ridotto per i medici generici. Si è rilevato che la formazione a tempo ridotto conserva la sua importanza. I regimi di sicurezza sociale di taluni Stati membri incontrano gravi difficoltà nel rispettare le condizioni secondo le quali l'orario settimanale della formazione a tempo ridotto non può essere inferiore al 60% dell'orario settimanale a tempo pieno e la formazione a tempo ridotto deve comportare un certo numero di periodi di formazione a tempo pieno. Le disposizioni relative alla formazione a tempo ridotto in altre special izza/ioni fissano al 50% il livello minimo necessario ad assicurare una qualità equivalente a quella della formazione a tempo pieno. 7 I programmi di formazione degli Stati membri in medicina generale comprendono spesso una componente di formazione specialistica in determinate discipline, mentre taluni programmi di specializzazione comprendono periodi di formazione in medicina generale. La diversità fra le disposizioni in materia di formazione in medicina generale e quelle in materia di formazione in medicina specialistica provoca complicazioni inutili. SEZIONE 3 8 Elementi di riflessione utili per un'eventuale revisione della direttiva 3. 1. Gli sviluppi registrati nell'ambito dei sistemi nazionali di formazione e di assistenza sanitaria, nonché nei sistemi di riconoscimento degli Stati membri, hanno reso necessario un riesame a livello dell'UE della qualità dell'istruzione e dell'' formazione e dei sistemi nazionali di riconoscimento. Inoltre la categoria medica rappresentata a livello dell'UE in particolare dall'UEMO4, dal CP5, dall'UEMS6 e dal PWG7 ha proposto iniziative intese ad affrontare la questione della valutazione della qualità dell'istruzione e della formazione. La Commissione ha richiesto il parere dell'ACMT al fine di includere nella relazione a norma dell'articolo 33, per quanto riguarda la qualità dell'istruzione e della formazione medica, l'opinione dei medici stessi. Questi ultimi hanno individuato, in relazione al titolo IV, i punti seguenti, contenuti nei paragrafi dal 3. 2 al 3. 9. TrrmazH; ic in medicina generale posteriore alla laurea. ' 2. Il ventunesimo considerando recita: "poco importa che la formazione in medicina generale venga dispensata o meno nell'ambito della formazione di base del medico ai sensi del diritto nazionale". Le esperienze accumulate sembrano indicare che la direttiva sui medici potrebbe essere rivista in modo da stabilire che la formazione specifica in medicina generale debba iniziare dopo il completamento del periodo d'istruzione comune a tutti i medici e nello stesso momento in cui iniziano gli altri tipi di formazione specialistica. Affinché i futuri medici siano adeguatamente informati delle principali forme in cui può essere praticata la medicina e possano così scegliere un orientamento professionale definitivo con cognizione di causa, sarebbe opportuno esaminare in particolare la possibilità di rendere obbligatoria l'acquisizione di un'esperienza adeg lata in medicina generale nell'ambito della formazione finalizzata alla laurea. 4 6 7 Unione europea dei medici generici. Comitato permanente dei medici europei. Unione europea dei medici specialisti. Gruppo di lavoro permanente dei giovani medici ospedalieri. Durata e struttura dei programmi di formazione in medicina generale 9 3. 3. L'articolo 31, paragrafo 1, lettera b) dispone che la formazione in parola deve avere una durata di almeno due anni e svolgersi sotto il controllo delle autorità o degli enti competenti. La proposta dell'UEMO che il corso di qualificazione in medicina generale sia un corso a tempo pieno della durata di almeno tre anni è stata approvata dal CCFM, benché ciò rimanga un problema per taluni Stati membri e non possa anni. Altri Stati membri probabilmente necessiterebbero di un periodo di transizione più lungo per attuare il prolungamento del periodo di formazione, perché tale prolungamento implica rilevanti conseguenze di bilancio. realizzato nei prossimi essere La disposizione a norma della quale la formazione in parola si svolge sotto il controllo delle autorità competenti potrebbe essere rafforzata da un'altra disposizione la quale preveda che a tale controllo siano associati, per tutto il periodo di formazione, dei medici generici. Taluni propongono di sottolineare il carattere clinico della formazione in medicina geneiale e di disporre che almeno dodici mesi vengano trascorsi in un gabinetto di medicina generale autorizzato o in un quadro professionale comparabile. Per motivi di ordine finanziario, tale condizione dovrebbe essere introdotta in più fasi lungo un periodo di diversi anni. Tuttavia, i paesi che lo desiderino possono già prolungare la durata di detto periodo minimo da 12 a 18 mesi. Articolo 32 3. 4. La validità della disposizione temporanea di cui all'articolo 32 che consente la formazione in medicina generale per mezzo di un'esperienza acquisita dal medico tirocinante nel proprio studio non è limitata da alcun termine. Pare opportuno esc linare, di concerto con gli Stati membri, l'opportunità di mantenere o meno tale deroga. Formazione a tempo ridotto 3. 5. È opportuno esaminare la possibilità di stabilire che la durata settimanale minima della formazione a tempo ridotto in medicina generale sia pari al 50% di quella della formazione a tempo pieno, affinché le condizioni relative alla medicina generale siano in sintonia con quelle relative alla formazione a tempo ridotto in altre specializzazioni. Il terzo trattino dell'articolo 34, paragrafo 1, relativo all'obbligo di includere nella formazione a tempo ridotto un certo numero di periodi di formazione a tempo pieno, dovrebbe essere soppresso al fine di rendere le disposizioni relative alla formazione a tempo ridotto identiche per tutti i corsi posteriori alla laurea. La formazione a tempo ridotto presenta taluni vantaggi, in particolare la possibilità di aumentare le possibilità di formazione sotto il profilo del numero di posti disponibili. Valutazione dei programmi di formazione 10 3. 6. Si raccomanda agli Stati membri di introdurre, per la valutazione e il controllo di qualità dei programmi di formazione specifica di istruzione relativi alla medicina generale, una dichiarazione d'intenti relativa alla deontologia professionale. Formazione introduttiva 3. 7. È inoltre opportuno esaminare la possibilità di aggiungere una disposizione attentamente studiata, che preveda la formazione introduttiva dei medici immigrati, per i casi in cui ciò si riveli necessario, imponendo il divieto di qualsiasi discriminazione. Adeguatezza delle risorse per i programmi di formazione 3. 8. Occorre altresì prendere in considerazione la possibilità di aggiungere una disposizione che affronti la questione dell'adeguatezza delle risorse per il raggiungimento degli obiettivi, la strutturazione, il controllo e la valutazione della formazione specifica in medicina generale. L'articolo 31, paragrafo 1, lettera d), che rappresenta attualmente la base per la rimunerazione dei tirocinanti, dovrebbe essere reso più esplicito. Ad esempio, potrebbe rivelarsi opportuno aggiungere una nuova lettera e) che eguagli la condizione di un medico che segue una formazione specifica in medicina generale a quella di un medico che segue una formazione in medicina specialistica, almeno per una parte significativa del periodo di formazione. Formazione specifica per ogni medico generico 3. 9. I medici ritengono opportuno introdurre immediatamente l'obbligo di una formazione specifica per ogni medico generico. Non è opportuno mantenere la possibilità di praticare la medicina senza formazione specialistica e senza formazione specifica in medicina generale. Non si comprende la differenza delle condizioni di formazione a seconda del fatto che la medicina venga praticata o meno nell'ambito di un sistema di sicurezza sociale. A parte l'incoerenza sul piano teorico, infatti, si può ragionevolmente concludere che ciò non costituisce una necessità su quello pratico. Infine, l'opportunità di tale approccio è certamente confermata se si prende in considerazione il parere dei pazienti. L'esperienza acquisita negli Stati membri indica che non è giustificato ammettere alcun ulteriore ritardo conformemente a quanto previsto all'articolo 40. "Certificati europei" 3. 10. Risulta che taluni Stati membri hanno istituito qualifiche di cui all'articolo 30, le quali attestano il possesso dei requisiti minimi di cui all'articolo 31 ma non hanno valore nell'ambito dei regimi nazionali di sicurezza sociale di tali Stati membri. 11 Pertanto, una qualifica di cui all'articolo 30 rilasciata da uno degli Stati membri in parola a un cittadino dell'UE non consentirà a tale cittadino di accedere alla pratica della medicina generale nell'ambito del regime di sicurezza sociale di tale Stato membro. Infatti, per accedere alla pratica della medicina generale nell'ambito di tali regimi nazionali è necessaria una qualifica nazionale superiore (non meglio specificata dagli Stati membri in questione ai fini dell'applicazione del titolo IV della direttiva). Le qualifiche di cui all'articolo 30 rilasciate da tali Stati membri servono pertanto a un solo scopo: l'esportazione, cioè l'accesso alla pratica della medicina nell'ambito dei regimi di sicurezza sociale di altri Stati membri. 3. 11 Tale situazione è incompatibile con le disposizioni della direttiva, la quale prevede la frequenza di programmi di formazione nazionali che abbiano validità nell'ambito dei regimi di assistenza sanitaria nazionali. Dopo l'apertura di una procedura di infrazione ai sensi dell'articolo 169 del trattato, uno Stato membro ha modificato la propria normativa. In f. no luogo, infatti, questo tipo di attuazione viola il principio di reciprocità sul qu è basato il regime comunitario di riconoscimento reciproco. In secondo luogo, i cittadini di altri Stati membri potrebbero voler approfittare dell'esistenza di programmi di formazione più brevi e meno impegnativi al fine di conseguire un certificato il quale consentirebbe loro di accedere alla professione medica nel proprio paese. In terzo luogo, ove uno Stato membro abbia già fissato per sé uno standard di formazione più elevato, ed abbia designato una qualifica di livello inferiore come qualifica a norma dell'articolo 30, esso non avrà alcun interesse ad innalzare gli standard comunitari al di sopra del livello minimo fissato dalla direttiva. Tale Stato potrà servirsi delle disposizioni tecniche della direttiva stessa per vietare l'accesso alla pratica della medicina generale nel suo territorio a coloro che hanno ottenuto qualifiche di cui all'articolo 30 in altri Stati membri, ma avrà il vantaggio di poter inviare in altri Stati membri i propri medici provvisti di tali qualifiche di livello inferiore. 3. 12. Questa evoluzione è già stata esaminata nell'ambito dell'ACMT. L'armonizzazione minima impone un denominatore comune a tutti gli Stati membri ma consente l'esistenza di standard nazionali più elevati al fine di incoraggiare e favorire la realizzazione di progressi nell'ambito del sistema comunitario di riconoscimento reciproco automatico. Tale stimolo alla revisione verso l'alto è necessario per rispondere alle esigenze di dinamismo della medicina. I progressi compiuti a partire dal 1975 nel campo delle norme relative ai programmi di formazione rischiano di essere annullati se i singoli Stati membri non hanno alcun interesse diretto ad innalzare gli standard della direttiva sui medici. Medici tirocinanti 12 3. 13. Da vent'anni ormai esiste una normativa UE per il riconoscimento reciproco delle qualifiche mediche. Programmi comunitari come Socrates (già Erasmus) per la mobilità degli studenti universitari, reti di cooperazione e di informazione come il sistema della Comunità europea di trasferimento di crediti accademici (ECTS), la rete NARIC per l'informazione sui programmi di studio e sui sistemi di istruzione nazionali, il programma LINGUA per il miglioramento dell'apprendimento delle lingue straniere, hanno tutti contribuito ad aumentare la mobilità degli studenti di medicina e dei medici tirocinanti. 3. 14. Per evoluzione naturale a partire da tali provvedimenti, s'impongono disposizioni specifiche per agevolare il movimento dei medici tirocinanti. La raccomandazione 75/367/CEE del Consiglio8 ha sollecitato gli Stati membri ad accettare i tirocinanti che svolgono un periodo di formazione clinica. Da. 'dora, la giurisprudenza della Corte di giustizia delle Comunità europee9 ha chL. ito che ogni tipo di formazione (compresa quella universitaria) la quale sia finalizzata al conseguimento di una qualifica professionale interessa la libera circolazione delle persone ed è pertanto soggetta all'applicazione del principio di non discriminazione sancito dal diritto comunitario. L'accesso ai posti di formazione deve pertanto essere garantito ai cittadini dell'UE alle stesse condizioni che ai cittadini dello Stato membro ospitante. Tale obbligo non viene rispettato. 3. 15. j>. 16. Inoltre, in molti Stati membri, durante la formazione in medicina generale e in altre specializzazioni i tirocinanti sono coinvolti nell'attività professionale. Per questo elemento di servizio, essi sono remunerati. Pur facendo parte della formazione, tale elemento costituisce anche una forma di impiego, ed i principi applicati a livello dell'UE vietano ogni pratica discriminatoria relativa all'accesso all'occupazione o alle condizioni di impiego. I medici tirocinanti continuano ad incontrare ostacoli quando si candidano ad un posto di formazione in un altro Stato membro. Anche quando tali posti vengono offerti ed accettati, le autorità nazionali sono riluttanti a dar seguito alle domande presentate per vari motivi connessi fra l'altro ai sistemi di formazione nazionali di altri Stati membri. Questo problema dovrebbe essere studiato al fine di elaborare proposte intese ad applicare i principi sanciti dalla raccomandazione 75/367/CEE del Consiglio attraverso disposizioni vincolanti nel contesto della formazione in medicina generale e specialistica. GUL 167 del 30. 6. 1975. Causa 83/293, Gravier, Race. 1989, pag. 593. Causa 19/92, Kraus, Race. 1993, pag. 1. Srticolo 5 13. 17. Se la formazione specifica in medicina generale è effettivamente considerata da tutti gli Stati membri come una specializzazione medica, alla stessa stregua delle altre elencate all'articolo 5, allora quest'ultimo articolo deve essere modificato di conseguenza. SEZIONE 4: CONSEGUENZE E SINTESI DELLE PROPOSTE 14 Fusione, aumento e rafforzamento delle disposizioni comuni relative all'istruzione e alla formazione posteriori alla laurea 4. 1. I precedenti paragrafi 1. 7, 2. 4 e 2. 5. indicano chiaramente che ai fini dell'applicazione del diritto comunitario una qualifica a norma dell'articolo 30 appartiene alla stessa categoria di quelle nelle specializzazioni di cui all'articolo 5. I paragrafi 2. 9, 3. 2 e 3. 13 - 3. 16. spiegano inoltre che i tirocinanti, siano essi medici generici o specialisti, sono soggetti a condizioni simili. Le condizioni minime di formazione precisate agli articoli 24 e 31, dovrebbero essere esaminate al fine di essere rafforzate. E opportuno fondere in uno solo i due articoli suddetti, poiché presentano finalità e disposizioni comuni. 4. 2. Con l'ampliamento dell'UE, la qualità di formazione desiderata può essere ottenuta solamente se le disposizioni in vigore consentono il funzionamento di una struttura che sia trasparente e possa essere applicata direttamente negli Stati membri. Le disposizioni unificate in questione possono comprendere obiettivi deontologici e politici relativi alla formazione, ma devono essere sostenute da disposizioni che assicurino un livello adeguato di risorse e di trasparenza. -. 3. Cil. -uno Stato membro dovrebbe individuare organismi chiaramente definiti, che siano responsabili del controllo, del coordinamento e della regolamentazione dei programmi di istruzione e di formazione. Dovranno inoltre essere pubblicati il campo d'azione e la funzione precisa di tali organismi. 4. 4. I programmi di formazione dovranno essere definiti in dettaglio per quanto riguarda la loro durata e struttura. Essi dovranno altresì essere valutati e riconosciuti su base di curricula di formazione e di una serie di metodi di formazione. Al fine di assicurare che vengano raggiunti e mantenuti standard elevati, si dovranno applicare metodi scientifici di valutazione dei tirocinanti, dei posti di formazione e dei programmi. I tirocinanti dovranno svolgere programmi di formazione riconosciuti, che assicurino un buon equilibrio fra le componenti di istruzione e di servizio proprie di tali attività. •v 5. I formatori dovranno essere adeguatamente preparati, valutati e controllati. 4. 6. Si dovrà richiedere all'ACMT di delineare esempi di buona pratica relativi alla formazione posteriore alla laurea. 4. 7. Le qualifiche in medicina generale sono qualifiche posteriori alla laurea comuni a tutti gli Stati membri 15 Ne consegue che le qualifiche a norma dell'articolo 30 dovranno essere incluse nell'articolo 5 in quanto le qualifiche in medicina generale sono qualifiche posteriori alla ! «urea comuni a tutti gli Stati membri. SEZIONE 5: CONCLUSIONI 5. 1. La direttiva sui medici è un provvedimento comunitario che rispelta il principio di sussidiarietà. Essa stabilisce un quadro atto ad assicurare il riconoscimento automatico delle qualifiche. Tale direttiva mira a garantire allo Stato membro ospitante che le qualifiche che esso è obbligato ad accettare per l'accesso alla professione medica nel suo territorio attesti perlomeno un livello di formazione minimo (nella maggior parte dei casi, tale livello sarà anche superiore). D'altra parte, la forma scelta per la garanzia in questione consente di tener conto delle particolari caratteristiche nazionali e delle diverse esigenze di formazione. Tale quadro ha superato la prova del tempo e risponde alle esigenze dell'UE dopo l'ampliamento, prevedendo la flessibilità necessaria per adeguarsi alle norme e ai metodi dell'UE. 5. 2. 5. 3. la complessità dell'istruzione e della formazione mediche, si Inoltre, data impongono linee direttrici più chiare onde realizzare garanzie applicabili in materia di qualità della formazione. Per ottenere la qualità di formazione desiderata sono necessarie norme obiettive, trasparenti ed applicabili. La fiducia reciproca è basata sulla garanzia di tale qualità. La direttiva sui medici ha posto le basi della qualità e della fiducia in parola, basi che pare ora opportuno rafforzare ed ampliare secondo gli orientamenti tracciati dalla presente relazione. 17 ALLEGATO RACCOMANDAZIONI DELL'ACMT Il CCFM formula le seguenti raccomandazioni: 1. 2. 3. L j. 6. 7. 8 9. Se provvisti di formazione e di risorse adeguate, i medici generici sono destinati a svolgere in futuro un ruolo sempre più importante nell'organizzazione e nello sviluppo di un sistema di assistenza sanitaria fondato in misura sempre maggiore su una base scientifica e sempre più efficace sotto il profilo dei prezzi. Tale percezione dovrebbe riflettersi nella formazione medica sia al livello dei corsi di laurea, sia a quello successivo. È importante riconoscere la priorità del coinvolgimento continuo dei medici generici, provenienti sia dal mondo accademico sia dalla pratica attiva, nell'organizzazione/sviluppo/amministrazione e valutazione dei programmi di formazione in medicina generale. Per tutti gli studenti dei corsi di laurea in medicina dovrebbe essere obbligatorio l'acquisizione di un'esperienza adeguata in medicina generale. La formazione specifica in medicina generale dovrebbe iniziare solo dopo il completamento della formazione medica di base, il cui termine deve essere definito in maniera più chiara. Se le particolari condizioni lo consentono, la durata minima della formazione specifica in medicina generale dovrebbe essere di tre anni. Il periodo di formazione svolto in medicina generale o in attività comparabili dovrebbe essere prolungato da sei mesi ad un anno e, se le particolari condizioni lo consentono, dovrebbe essere ulteriormente prolungato fino a 18 mesi. Dovrebbe essere soppressa la possibilità per i medici generici di formarsi negli studi di loro proprietà. Le disposizioni relative alla formazione a tempo ridotto dovrebbero essere modificate e allineate a quelle vigenti per le altre specializzazioni: l'orario minimo di formazione dovrebbe essere pari al 50% di quello previsto per la formazione a tempo pieno e l'obbligo di trascorrere periodi di formazione a tempo pieno dovrebbe essere eliminato. Ove necessario, dovrebbe essere predisposta una formazione introduttiva per i medici che si trasferiscono da un paese dell'UE all'altro, e ci si dovrebbe impegnare ad agevolare gli scambi tra medici che già esercitano la medicina generica, tirocinanti, formatori e facoltà universitarie. 10. La formazione specifica in medicina generale dovrebbe essere resa obbligatoria per tutti i medici generici. ISSN 0254-1505 COM(96) 434 def. DOCUMENTI IT 10 04 N. di catalogo : CB-CO-96-436-IT-C ISBN 92-78-08572-3 Ufficio delle pubblicazioni ufficiali delle Comunità europee L-2985 Lussemburgo