eurovoc_concepts:
EU environmental policy
environmental protection
sustainable development
waste
waste management

text: COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 30. 07. 1996 COM(96) 399 def. MEDEDELING VAN DE COMMISSIE betreffende de actualisering van de communautaire strategie voor het afvalbeheer ONTWERP RESOLUTIE VAN DE RAAD betreffende het afvalstoffenbeleid (door de Commissie ingediend) INHOUDSOPGAVE Samenvatting 1. INLEIDING 2. ACHTERGROND 3. DOELSTELLINGEN 3. 1. DE ALGEMENE FILOSOFIE VAN HET COMMUNAUTAIRE BELEID OP HET GEBIED VAN HET AFVALBEHEER 3. 1. 1. Hiërarchie van de beginselen van het beleid op het gebied van het afvalbeheer 3. 1. 2. De verantwoordelijkheid van de fabrikant 3. 2. SPECIFIEKE DOELSTELLINGEN 3. 2. 1. Preventie 3. 2. 2. Temgwinning 3. 2. 3. Definitieve verwijdering 3. 3. PRIORITAIRE AFVALSTROMEN 3. 4. DE OVERBRENGING VAN AFVALSTOFFEN 4. INSTRUMENTEN 4. 1. REGELGEVINGSINSTRUMENTEN 4. 2. ECONOMISCHE INSTRUMENTEN 4. 3. STATISTISCHE GEVENS INZAKE AFVALSTOFFEN 4. 4. ANDERE BEHEERINSTRUMENTEN 4. 4. 1. Tenuitvoerlegging, handhaving en controle op de naleving van de bestaande voorschriften 4. 4. 2. Beheerplannen 4. 4. 3. Comités 4. 4. 4. Levenscyclusanalyses, milieubalansen 5. 6. DOELGROEPEN CONCLUSIES Samenvatting Het garanderen van een hoog niveau van milieubescherming zonder distorsie van de interne markt, met heï oog op de bevordering van duurzame ontwikkeling, wordt in deze actualisering als de algemene doelstelling van het communautaire beleid op het gebied van het afvalbeheer geponeerd. Om dit tweevoudig doel te realiseren moet, zo blijkt uit dit document, rekening worden gehouden met de volgende cruciale elementen: * Een allesomvattend en geïntegreerd juridisch kader * Passende omschrijvingen van met de afvalproblematiek verband houdende begrippen * Passende regels en beginselen: nabijheidsbeginsel en zelfverzorgingsbeginsel * Betrouwbare en vergelijkbare gegevens. Bij deze actualisering blijft de hiërarchie van de beginselen gehandhaafd die in het beleidsstuk van 1989 werd vastgesteld: afvalpreventie blijft de eerste prioriteit, gevolgd doorteragwinning en, in laatste instantie, de veilige verwijdering van afvalstoffen. Bij de toepassing van deze hiërarchie moet als richtsnoer worden gehanteerd dat voor de meest milieuvriendelijke oplossing wordt gekozen, rekening houdend met de economische en sociale kostprijs. * Wat het preventiebeginsel betreft, moeten met name de volgende maatregelen verder worden uitgewerkt: de bevordering van schone technologieën en produkten, de vermindering van het aan afvalstoffen verbonden risico, de vaststelling van technische normen en eventueel een communautaire regelgeving ter beperking van de aanwezigheid van bepaalde gevaarlijke stoffen in produkten, de bevordering van hergebruik- en recyclingsystemen, het passend gebruik van economische instrumenten, milieubalansen, milieu-auditsystemen, levenscyclusanalyses en acties gericht op de voorlichting en educatie van de consument, alsmede de ontwikkeling van het systeem van milieukeuren. * Wat het tenigwinningsbeginsel betreft, is de Commissie de mening toegedaan dat - voor zover dit uit milieu-oogpunt aanvaardbaar is - in het algemeen de voorkeur moet worden gegeven aan de terugwinning van materialen boven de temgwinning van energie. Dit hangt samen met het feit dat de temgwinning van materialen méér dan de terugwinning van energie bijdraagt tot afvalpreventie. * Wat de definitieve verwijdering betreft, moet in het bijzonder verbranding zonder temgwinning van energie zoveel mogelijk worden vermeden. Ongecontroleerd storten en vervuilde locaties zijn twee problemen die specifieke en doortastende maatregelen op verschillende niveaus noodzakelijk maken. In de strategie wordt aandacht besteed aan de kwestie van de verantwoordelijkheid van de fabrikant Als de levenscyclus van een produkt, vanaf de vervaardiging tot het moment dat het onbruikbaar is geworden, onder de loep wordt genomen, blijkt dat de fabrikanten, de leveranciers van de grondstoffen, de handelaars, de consumenten en de overheidsinstanties ieder specifieke verantwoordelijkheden dragen op het gebied van het afValbeheer. Toch is het de fabrikant die de belangrijkste rol speelt, aangezien hij het is die de cruciale beslissingen neemt die grotendeels bepalen welke mogelijkheden het produkt biedt op het stuk van afvalbeheer. Dit beginsel zal daarom in toekomstige maatregelen worden geïntegreerd, rekening houdend met de specifieke aspecten van ieder geval en de bijzondere verantwoordelijkheden van de diverse deelnemers aan het handelsverkeer. De evaluatie van de strategie betreffende het programma inzake prioritaire afvalstromen brengt aan het licht dat deze aanpak niet met het verhoopte succes de plaats van de traditionele verkennende fase van het institutionele besluitvormingsproces kan innemen; daarom zullen in principe geen nieuwe specifieke projecten worden aangevat. Wel zullen individuele afval- en materiaalstromen geval voor geval worden bestudeerd. In de strategie wordt nogmaals de klemtoon gelegd op de noodzaak van een passend toezicht op de overbrenging van afvalstoffen binnen. het juridisch kader van Verordening (EEG) nr. 259/93. In het bijzonder moet een tweevoudig doel worden nagestreefd: een hoog niveau van milieubescherming garanderen zonder de werking van de interne markt te verstoren. Daartoe is een juiste toepassing van het nabijheidsbeginsel en het zelfVerzorgingsbeginsel vereist. Deze beginselen houden in dat afval in een van de meest nabijgelegen, daartoe in aanmerking komende installaties moet worden verwijderd en dat afval dat in de Gemeenschap wordt geproduceerd niet elders dient te worden verwijderd. Wel zijn deze beginselen alleen van toepassing op afval bestemd voor verwijdering, niet op afval bestemd voor terugwinning. Het nieuwe document bevat een hoofdstuk gewijd aan de instrumenten die op de diverse niveaus moeten worden aangewend om de doelstellingen van de strategie te realiseren, namelijk regelgevings- en economische instrumenten, betrouwbare en vergelijkbare statistische gegevens betreffende afval alsmede andere beheerinstrumenten zoals afvalbeheerplannen, een passend toezicht op de naleving van de wetgeving en het objectieve gebruik van levenscyclusanalyses en milieubalansen. Wat de doelgroepen betreft, wordt in de strategie erkend dat alle betrokken deelnemers aan de markt een actieve rol dienen te spelen bij het realiseren van de doelstellingen van het afvalbeleid. Die kunnen inderdaad niet tot stand worden gebracht zonder de participatie van overheidsinstanties, particuliere en overheidsbedrijven, milieu-organisaties en, in het bijzonder, de individuele burger en consument. 1. INLEIDING 1. De bezorgdheid over afval als vorm van verontreiniging neemt alsmaar toe. Toch kan een verantwoord en gced gepland beleid op het gebied van afvalbeheer zowel bijdragen tot het behoud van schaarse natuurlijke hulpbronnen als tot de bescherming van de kwaliteit van het milieu, en zodoende een reële bijdrage vormen tot duurzame ontwikkeling. 2. In september 1989 heeft de Commissie een mededeling gedaan aan de Raad en het Europees Parlement betreffende een communautaire strategie voor het afvalbeheer (SEC(89)934 def. van 18. 9. 1989). De Raad en het Parlement hebben in hun respectieve resoluties van 7 mei 1990 (PB C 122 van 18. 5. 1990, blz. 2) en 19 februari 1991 (PB C 72 van 18. 3. 1991, blz. 34) hun goedkeuring aan deze strategie gehecht. Verder heeft het Parlement in een tweede resolutie van 22 april 1994 gewezen op de noodzaak de communautaire strategie voor het afValbeheer verder te ontwikkelen (PB C 128 van 9. 5. 1994, blz. 471). 3. Met deze mededeling betreffende de communautaire strategie voor het afvalbeheer wordt beoogd de mededeling van de Commissie van 1989 te actualiseren en aan te passen aan de eisen van de komende vijfjaar'. Sedert 1989 heeft zich inderdaad een aantal zeer belangrijke ontwikkelingen voorgedaan en zijn er nieuwe factoren een rol gaan spelen die de attitudes van de nationale en communautaire overheden en de deelnemers aan de markt op het stuk van het afvalstoffenbeleid hebben beïnvloed. Dit maakt het voor de Commissie noodzakelijk de beginselen die aan haar afvalbeleid ten grondslag liggen, te bevestigen en/of aan te passen. 4. Ten eerste hebben in de Gemeenschap een hele reeks nieuwe juridische instrumenten op het gebied van het afValbeheer het licht gezien. Ten tweede heeft het Hof van Justitie een reeks arresten geveld in zaken die op afval betrekking hadden. Deze arresten bieden een leidraad voor nationale en communautaire maatregelen op het gebied van afvalbeheer. Voorts hebben het Verdrag betreffende de Europese Unie en het vijfde milieu actieprogramma van de Gemeenschap - dat momenteel wordt herzien - het kader geschapen waarbinnen de activiteiten op het gebied van het afvalbeheer in de Europese Gemeenschap worden ontplooid. Op economisch, sociaal, technisch en milieugebied hebben zich verschuivingen voorgedaan die het beleid op het gebied van het afValbeheer sterk hebben beïnvloed. De Europese Unie bereidt zich thans voor op de toetreding tot de Unie van landen in Midden- en Oost-Europa alsmede Cyprus en Malta. Wat tenslotte het internationaal niveau betreft, is zowel in het rapport over de Conferentie van de Verenigde Naties over milieu en ontwikkeling (Agenda 21) als bij de sluiting van het Verdrag van Bazel inzake de beheersing van de grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijke afvalstoffen en de verwijdering ervan, gewezen op de noodzaak het ontstaan van gevaarlijke afvalstoffen te vermijden en/of zoveel mogelijk te beperken en die afvalstoffen op zodanige wijze te beheren dat zij de menselijke gezondheid en het milieu geen schade toebrengen. Dit document heeft geen betrekking op radioactieve afvalstoffen. Nu zeven jaar zijn verstreken sedert het verschijnen van de eerste mededeling betreffende de communautaire strategie voor het afValbeheer, is het gepast het Europees Parlement en de Raad alsmede het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's, de openbare besturen, de deelnemers aan het economisch leven en de milieu- en consumentenverenigingen van de actualisering van de strategie voor het afvalbeheer van 1989 op de hoogte te brengen. Onlangs heeft de Commissie een verslag aangenomen over de maatregelen die sedert de bekendmaking van de eerste mededeling zijn genomen en heeft zij dit bij het Europees Parlement en de Raad ingediend (COM(95)522 def van 8. 11. 1995). Bij de tenuitvoerlegging van deze mededeling zal erop worden toegezien dat met de verplichtingen van de Gemeenschap krachtens het internationaal recht, met name wat de handel betreft, en de beginselen die aan andere onderdelen van het EG-beleid ten grondslag liggen, onverkort rekening wordt gehouden. 2. ACHTERGROND 7. Afvalstoffen zijn materiële dingen. De Europese Gemeenschap heeft een interne markt tot stand gebracht v^. arin de staatsgrenzen niet langer economische grenzen zijn en waarin het vrije verkeer v^i goederen een fundamentele rol speelt. Bij het toepassen en interpreteren van het Gemeenschapsrecht zijn de Lid-Staten ertoe gehouden in hun nationale regelgeving en administratieve praktijken de bepalingen van het EG-Verdrag, en met name die van de artikelen 30 tot en met 36 betreffende het vrije verkeer van goederen, na te leven. Het Europees Hof van Justitie heeft duidelijk gesteld dat de term "goederen" in de zin van het Verdrag betrekking heeft op alle goederen, ongeacht de waarde, de aard, de kenmerken en de bestemming daarvan. In dit verband moeten afvalstoffen moeten aangemerkt als goederen waarop artikel 30 van toepassing is, ongeacht of zij bestemd zijn om te worden hergebruikt, gerecycleerd of verwijderd (zaak C-2/90, Commissie vs. België). Wel merkt het Europees Hof van Justitie op dat afvalstoffen goederen zijn met specifieke kenmerken, die een risico kunnen vormen voor het milieu. Daarom kan, in het licht van de artikelen 30 tot en met 36 en op basis van het beginsel dat milieu-aantastingen bij voorrang aan de bron dienen te worden bestreden, het vrije verkeer van afvalstoffen overeenkomstig de vigerende wetgeving worden beperkt met het oog op de bescherming van het milieu. 8. Als een stap in de bedoelde richting werden in de strategie voor het afValbeheer van 1989 elementen van het nabijheidsbeginsel geïntroduceerd. Dit houdt in dat afval moet worden verwijderd "in een van de meest nabije, daartoe geschikte installaties". Voorts werd in die strategie het zelfVerzorgingsbeginsel inzake afvalverwijdering geformuleerd, in eerste instantie voor de Gemeenschap als geheel. De basisgedachte is dat afval dat in de Gemeenschap wordt geproduceerd, niet buiten de Gemeenschap dient te worden verwijderd. De wetgeving die sedertdien is vastgesteld, houdt op de passende wijze rekening met deze beginselen, d. w. z. dat die worden toegepast op de verwijdering van alle soorten afvalstoffen maar niet op de terugwinning van afvalstoffen. 9. In het verleden heeft een aantal Lid-Staten zich in ruime mate op het nabijheidsbeginsel en het zelfVerzorgingsbeginsel gebaseerd bij het tot stand brengen en in stand houden van doeltreffende en duurzame afvalbeheersystemen. De Commissie is de mening toegedaan dat deze nationale praktijken en beweegredenen een constructieve rol kunnen spelen voor zover zij in overeensterriming zijn met de bepalingen van het Verdrag en, in voorkomend geval, met de beginselen van de interne markt. 10. Met de communautaire wetgeving inzake afvalstoffen is gepoogd een evenwicht tot stand te brengen tussen de noodzaak een hoog niveau van milieubescherming te garanderen - zoals thans bij artikel 130R van het EG-Verdrag is voorgeschreven - en de noodzaak een passend regelgevingsniveau tot stand te brengen dat de interne markt vlot laat functioneren. Via de vaststelling van gemeenschappelijke regels moeten voor afvalstoffen uniforme concurrentievoorwaarden worden geschapen. Dit moet het de ondernemers mogelijk maken hun activiteiten in de Gemeenschap te ontplooien zonder dat zulks het legitieme verlangen van de Lid-Staten om op nationaal niveau een eigen afvalstoffenbeleid en eigen maatregelen inzake afValbeheer uit te werken en ten uitvoer te leggen, in de weg staat. Dat doelstellingen van tweeërlei aard een rol spelen, komt tot uiting in het feit dat een aantal communautaire richtlijnen inzake afvalstoffen gebaseerd is op artikel 100A van het EG-Verdrag, terwijl andere artikel 130S als rechtsgrond hebben. Het doel van de strategie voor de afvalsector is, een bijdrage te leveren tot de totstandkoming van een hoog niveau van milieubescherming in het kader van de interne markt. De Commissie is vastbesloten dit doel te bereiken en zij roept alle belanghebbenden op om haar in haar inspanningen te steunen. 11. Het milieubeleid van de Gemeenschap is erop gericht een hoog beschermingsniveau te garanderen. De uitstoot van installaties in het milieu (atmosfeer, water, bodem) moet daarom zoveel mogelijk en op de meest kosteneffectieve wijze worden beperkt. De milieu-effecten van de uitgestoten stoffen zijn dezelfde, ongeacht de aard van het proces waarbij zij zijn ontstaan. Er is dan ook geen reden om in de diverse sectoren (industrie en afvalverwerkingsinstallaties) verschillende normen te hanteren indien de verwerkte materialen en de toegepaste processen vergelijkbaar zijn. Dezelfde strenge normen dienen in principe van toepassing te zijn op afval dat in industriële installaties en op afval dat in afvalverwerkingsinstallaties (voor temgwinning of verwijdering) wordt verwerkt. De toekomstige werkzaamheden van de Commissie zullen erop gericht zijn dit doel te bereiken. Ook moet er zorgvuldig op worden toegezien dat de normen die met betrekking tot de uitstoot in één milieucompartiment (atmosfeer, water of bodem) worden vastgesteld, niet leiden tot een verhoogde uitstoot in andere compartimenten. Deze basisfilosofie, die in het voorstel voor een richtlijn inzake geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging (IPPC) met betrekking tot industriële installaties, met inbegrip van afvalverwerkingsinstallaties, werd geformuleerd, dient ook in elke communautaire strategie inzake afval als richtsnoer te fungeren. 12. De Commissie is ervan overtuigd dat alleen bijzonder strenge milieunormen voor alle installaties waar afvalstoffen omgaan, de bij het grote publiek algemeen verbreide bezorgdheid kunnen helpen wegnemen die concreet tot uiting komt in het NIMBY-("not in my back yard"-)syndroom. 13. De discussie over het onderscheid tussen afvalstoffen en goederen wordt nu al welhaast twintig jaar gevoerd. Tot een bevredigende definitie, aan de hand waarvan kan worden bepaald wanneer materialen afvalstoffen worden en wanneer afvalstoffen weer als goederen moeten worden aangemerkt, is het nog niet gekomen. Soms wordt gepleit voor een oplossing waarbij materialen als goederen worden beschouwd als zij een economische waarde hebben. Dit is evenwel niet in overeenstemming met de in de EG gangbare omschrijving van afvalstoffen, noch met het advies van het Hof van Justitie, dat duidelijk heeft gesteld dat de omschrijving van "afvalstoffen" los staat van de eventuele economische waarde van de afgedankte objecten en dat heeft verklaard dat afvalstoffen zonder economische waarde, ondanks hun specifieke kenmerken, goederen zijn waarop artikel 30 van het EG-Verdrag van toepassing is. Ondanks de intrinsieke moeilijkheid van deze kwestie zijn daaraan zulke belangrijke praktische consequenties verbonden dat de inspanningen van alle betrokken partijen - inclusief de internationale organisaties - om een dergelijke definitie op te stellen, moeten worden voortgezet. 14. De van "afvalstoffen" omschrijvingen in Richtlijn 75/442/EEG, als gewijzigd bij Richtlijn 91/156/EEG, en Richtlijn 91/689/EEG van de Raad hebben niet in alle gevallen waarin zich het probleem van het onderscheid tussen afvalstoffen en goederen voordeed, uitsluitsel kunnen brengen. Wel is gepoogd daarmee het tweevoudige doel van de bescherming van het milieu en de goede werking van de interne markt te helpen realiseren. afvalstoffen" "gevaarlijke en 15. Bij de tenuitvoerlegging van de EG-wetgeving hebben de Lid-Staten aan de begrippen "afvalstoffen" en "gevaarlijke afvalstoffen" een nogal uiteenlopende inhoud gegeven en hebben zij onderling verschillende lijsten van afvalstoffen vastgesteld. De Commissie is daarom de mening toegedaan dat de genoemde doelstelling pas tot stand zal kunnen worden gebracht als alle Lid-Staten de communautaire omschrijvingen van "afvalstoffen" en "gevaarlijke afvalstoffen" alsmede de desbetreffende lijsten in hun nationale wetgeving integreren. Hierdoor kan het gebruik worden vermeden van een al te verscheiden terminologie -industrieafval, terminaal afval, secundaire grondstoffen, speciaal afval, enz. - die alleen maar extra moeilijkheden veroorzaakt voor de bedrijven en voor de overheidsdiensten. Tegelijk wordt daardoor in principe voor de hele EG één enkele lijst van "afvalstoffen" en "gevaarlijke afvalstoffen" tot stand gebracht, een situatie die voor alle betrokken partijen tot een aanzienlijke verbetering van de doorzichtigheid, voorspelbaarheid en economische zekerheid zal leiden. In de context vr. r de strategie ter voorbereiding van de toetreding van nieuwe 1 id-Sinten zal bijzondere aandauiu worden besteed aan de landen van Midden- en üost-Luropa die zich voorbereiden op het lidmaatschap van de Unie. Naast de aanpassing van hun wetgeving in het licht van het Gemeenschapsrecht, zal ook werk moeten worden gemaakt van praktische maatregelen die de toepassing en het toezicht op de naleving daarvan garanderen. 16. Als de Lid-Staten van mening zijn dat de lijsten geen volledige of correcte weergave vormen van de diverse categorieën "afvalstoffen" of "gevaarlijke afvalstoffen", hebben zij momenteel het recht strengere nationale bepalingen vast te stellen ofte handhaven; voorts valt op te merken dat op afvalstoffen die niet op de communautaire lijsten voorkomen, soms andere relevante EG-wetgeving van toepassing is. De door de Lid-Staten getroffen maatregelen moeten ter kennis van de Commissie worden gebracht. De EG-lijsten kunnen via een specifieke, vereenvoudigde comitéprocedure worden aangepast aan eventuele nieuwe behoeften. 17. Volgens de recente publikatie Europe's Environment: Statistical Compendium for the Dobris Assessment, bedroeg de totale hoeveelheid in de 15 Lid-Staten geproduceerd afval in 1990 circa 910 miljoen ton (exclusief landbouwafval); deze hoeveelheid omvat 22 miljoen ton gevaarlijk afval. Het potentiële milieu-effect van dergelijke hoeveelheden is enorm. Wel is het bijzonder lastig, zo niet onmogelijk, om voor de verschillende landen en voor een gegeven tijdsbestek een samenhangend beeld op te hangen van de kwantitatieve trends inzake afvalstoffen die zich eventueel de laatste tien jaar hebben voorgedaan. Voor de periode vóór 1985 zijn weinig cijfers beschikbaar; de recentere gegevens vertonen hiaten en vallen moeilijk te vergelijken of samen te vatten. Dit is het gevolg van het feit dat op het niveau van de Gemeenschap niet aan systematische gegevensvergaring is gedaan met gebruikmaking van een uniforme standaard-opzet en dito omschrijvingeri, nomenclatuur en reeks gemeten variabelen. De kwestie van de statistische gegevens wordt in hoofdstuk 4. 3 nader besproken. 3. DOELSTELLINGEN 3. 1. DE ALGEMENE FILOSOFIE VAN HET COMMUNAUTAIRE BELEID OP HET GEBIED VAN HET AFVALBEHEER 3. 1. 1. Hiërarchie van de beginselen van het beleid op het gebied van het afvalbeheer 18. Hoe belangrijk ook de plaats die teragwinning en verwijdering in ieder afvalstoffenbeleid innemen, de voornaamste elementen daarvan vormen zij niet. De produktie van afvalstoffen is immers niet alleen een vorm van verontreiniging, maar ook een verspilling van grondstoffen. De hoofddoelstelling van ieder op het voorzorgsbeginsel en het preventiebeginsel gebaseerd communautair afvalstoffenbeleid moet er dan ook in bestaan het ontstaan van afval te vermijden en het gehalte aan gevaarlijke stoffen in afval te reduceren. Zo worden tegelijk de risico's voor de menselijke gezondheid en het milieu beperkt. Op langere termijn vereist een dergelijke strategie dat met alle problemen die met afval verband houden, reeds in de produktiefase rekening wordt gehouden zodat een bijdrage wordt geleverd tot duurzame ontwikkeling. 19. Het begrip "terugwinning" heeft drie aspecten: hergebruik, recycling en terugwinning van energie. Afvalstoffen waarvan het ontstaan niet kan worden vermeden, moeten via een van deze drie methoden worden teruggewonnen. Definitieve verwijdering dient op een veilige manier te geschieden en dient beperkt te blijven tot afval dat op geen enkele wijze kan worden teruggewonnen. 20. De Commissie bevestigt dus de in het beleidsstuk van 1989 vastgestelde hiërarchie van beginselen: preventie van het ontstaan van afvalstoffen blijft de eerste prioriteit, gevolgd door de terugwinning van afvalstoffen en, in laatste instantie, de veilige verwijdering daarvan. Het spreekt vanzelf dat deze rangorde met de nodige soepelheid moet worden toegepast. Als richtsnoer bij de toepassing van deze hiërarchie dient te gelden dat voor de meest milieuvriendelijke oplossing moet worden gekozen, rekening houdend met de economische en sociale kostprijs. In een solide strategie inzake afValbeheer wordt gebruik gemaakt van analytische en besliskundige technieken waarbij de voor- en nadelen voor het milieu van het al dan niet treffen van maatregelen worden afgewogen. De Commissie is in ieder geval van mening dat afvalpreventie de voorkeur verdient boven alle andere mogelijke oplossingen. 21. In dit verband kan een aanpak gebaseerd op de internalisering van de externe (milieu)kosten goede diensten bewijzen. Externe kosten zijn de kosten van de natuurlijke en materiële hulpbronnen die nog niet in de marktprijs worden verrekend alsmede de kosten overeenstemmend met de schade die in de loop van de produktcyclus, met inbegrip van het beheer van de afvalstromen, aan het milieu wordt toegebracht. Door de geldswaarde van deze externe kostenelementen te becijferen en deze in de prijs van het produkt (in de diverse stadia van de levenscyclus daarvan) te verrekenen, is het in principe mogelijk om via het marktmechanisme een in ecologisch en economisch opzicht optimaal afvalbeheersysteem tot stand te brengen. In de praktijk doet zich een aantal praktische moeilijkheden voor die de toepassing van een alomvattende internaliseringsstrategie momenteel nog in de weg staan. 22. De Commissie zal deze hiërarchie in de komende jaren blijven promoten door de totstandbrenging van juridische, economische en administratieve instrumenten die het mogelijk maken deze beginselen in de hele Gemeenschap toe te passen. 23. Om de afValproduktie substantieel te verminderen en in het algemeen ambitieuze doelstellingen inzake de temgwinning van afvalstoffen te realiseren, zal de Commissie voorstellen formuleren op gebieden waar op Gemeenschapsniveau kwantitatieve streefcijfers kunnen worden vastgesteld. In dit verband is het van het grootste belang te zorgen voor een zorgvuldige monitoring van de hoeveelheden afval die bij de diverse industriële processen ontstaan. Ter zake moet voor volledige klaarheid worden gezorgd, zodat de doeltreffendheid van de verschillende maatregelen kan worden geëvalueerd. Ook worden de bedrijven aangemoedigd om kwantitatieve doelstellingen inzake afValvermindering en temgwinning vast te stellen op het niveau van de individuele produktie-eenheden. Tenslotte bestaan er nog heel wat mogelijkheden om de problematiek van het stedelijk afval aan te pakken in het perspectief van een grotere duurzaamheid, zowel wat vermindering van de hoeveelheden als wat terugwinning betreft. Ook op dit stuk zullen nieuwe streefcijfers worden vastgesteld. 3. 1. 2. De verantwoordelijkheid van de fabrikant 24. Een op preventie gebaseerd afvalbeleid dat erop gericht is het ontstaan van afval te voorkomen, dient bij het produkt zelf en bij het produktieproces te beginnen. Met de aandachtspunten van het afvalstoffenbeheer moet reeds in het stadium van het ontwerp en de ontwikkeling van het produkt terdege rekening worden gehouden. Een doeltreffend beleid vereist actie in alle stadia van de levenscyclus van een produkt, vanaf de fabricage via het gebruik tot de inzameling, het hergebruik, de recycling en de definitieve verwijdering. 25. In het verleden kwam afValbeheer traditioneel hierop neer dat de kosten en de verantwoordelijkheid voor de verwijdering van de tot afvalstoffen geworden produkten hetzij op het milieu zelf, hetzij op de belastingbetaler werden afgewenteld. Deze aanpak is niet in overeenstemming met de beginselen van artikel 130R van het EG-Verdrag en met name het voorzorgsbeginsel, het beginsel van preventief handelen, het beginsel dat de vervuiler betaalt en het beginsel dat milieu-aantastingen aan de bron dienen te worden bestreden. 26. Met deze basisprincipes wordt beoogd om van de levenscyclus van stoffen, componenten en produkten - van de produktie via de gebruiksfase tot het afvalstadium - een gesloten kringloop te maken. Dit doel kan alleen worden bereikt als de verantwoordelijkheid berust bij de economische subjecten die op de meest doeltreffende wijze kunnen bijdragen tot de bescherming, de instandhouding en de verbetering van de kwaliteit van het milieu. 10 consumenten en de overheidsinstanties allen 27. Wanneer de levenscyclus van een produkt vanaf de fabricage tot het eind van de nuttige levensduur wordt beschouwd, blijken de fabrikanten, de leveranciers van grondstoffen, de handelaren, de specifieke verantwoordelijkheden te dragen in samenhang met het afValbeheer. Toch is het de fabrikant van het produkt die de belangrijkste rol speelt. De fabrikant is degene die met betrekking tot zijn produkt cruciale beslissingen neemt betreffende, bij voorbeeld, het ontwerp, het model, het gebruik van specifieke materialen, de samenstelling en de manier waarop het op de markt wordt gebracht. De fabrikant beschikt zo niet alleen over de mogelijkheid om het ontstaan van afval te voorkomen door een oordeelkundig gebruik van natuurlijke hulpmiddelen, hernieuwbare grondstoffen en ongevaarlijke materialen, maar ook om zijn produkten zó te ontwerpen dat passend hergebruik en terugwinning daardoor worden bevorderd. Daartoe kan worden bijgedragen door het aanbrengen van merktekens, passende etikettering en het toevoegen van gebruiksaanwijzingen en bijsluiters. 28. Deze benadering is in overeeristemming met het begrip "gezamenlijke verantwoordelijk heid" dat in het vijfde milieu-actieprogramma wordt gehanteerd. Met deze term wordt inderdaad onderstreept dat op het stuk van milieubeleid alleen vorderingen kunnen worden geboekt dank zij een gecoördineerde actie van alle betrokkenen. 29. De Commissie is voornemens de genoemde beginselen te integreren en in de praktijk te brengen in alle toekomstige maatregelen inzake afvalstoffen die zij voorstelt of treft, rekening houdend met de specifieke aspecten van elke kwestie en de bijzondere verantwoordelijkheden van de diverse deelnemers aan het economisch verkeer. 3. 2. SPECIFIEKE DOELSTELLINGEN 3. 2. 1. Preventie 30. De milieu-effecten van een produkt of installatie blijven niet beperkt tot de produktie van afvalstoffen. De milieu-effecten van specifieke materiële objecten moeten derhalve worden vastgesteld via een evaluatie van de hele levenscyclus daarvan. De belasting voor het milieu moet dus normaliter worden bepaald aan de hand van een analyse "van de wieg tot het graf', d. w. z. via een beoordeling van de milieu-effecten van de winning van de ruwe grondstoffen, de verwerking, de fabricage, het transport, het gebruik en de verwerking in het afValstadium. Met deze aanpak wordt beoogd om enerzijds ruwe grondstoffen en energie te besparen en anderzijds het ontstaan van afvalstoffen en met name de daaraan verbonden risico's zoveel mogelijk te beperken. Op langere termijn wordt gestreefd naar een sterkere dematerialisatie van processen, produkten en diensten. 31. De methoden voor de levenscyclusanalyse van produkten hebben momenteel nog niet helemaal een vaste vorm aangenomen. Mits zij verder worden ontwikkeld kunnen deze methoden in de toekomst evenwel zeer goede diensten bewijzen bij de strategische planning inzake afval. 11 32. In het beleidsstuk van 1989 is aangegeven dut het ontatonn vnn nfvnl vooral moet worden voorkomen door het gebruik van schone technologieën bij het produktieproces alsmede door een actie op het niveau van de produkten. Wat dat laatste aspect betreft werd gedacht aan de invoering v^n een systeem van milieukeuren op EG-niveau. 33. Het kan niet worden ontkend dat wat de Gemeenschap tot dusver qua preventie van afvalproduktie heeft gerealiseerd, onbevredigend is. De hoeveelheden afvalstoffen zijn inderdaad in het algemeen alleen maar toegenomen. 34. De Commissie zal de toepassing van schone technologieën blijven bevorderen via de diverse daarvoor in aanmerking komende financieringsmechanismen (bij voorbeeld LIFE, het programma op het gebied van milieu en klimaat en het programma op het gebied van industrie- en materiaaltechnologie) en de Lid-Staten en de bedrijven ertoe blijven aanzetten deze zoveel mogelijk toe te passen; zij maakt daartoe gebruik van instrumenten zoals het voorstel voor een richtlijn inzake geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging. De Commissie zal trachten de milieudimensie van de technische normen die in het kader van het Europees Comité voor Normalisatie (CEN) worden vastgesteld, te accentueren ten einde te garanderen dat in deze produktnormen reeds rekening wordt gehouden met de problemen die zich voordoen wanneer de produkten het einde van hun nuttige levensduur hebben bereikt. Tenslotte zal de Commissie hergebruik en recycling stimuleren en bevorderen voor zover die ecologisch verantwoord en economisch haalbaar zijn, aangezien daardoor de behoefte om nieuwe produkten - en zodoende ook nieuwe (toekomstige) afvalstoffen - te produceren, wordt verminderd. 35. In specifieke gevallen kan het met het oog op afvalpreventie nodig zijn te voorzien in communautaire regelgeving om de aanwezigheid of het gebruik van zware metalen in produkten en produktieprocessen te beperken of het gebruik van welbepaalde stoffen te verbieden, ten einde te vermijden dat in een later stadium gevaarlijk afval ontstaat. Zulks kan het geval zijn als noch het hergebruik, noch de terugwinning, noch de veilige verwijdering van die stoffen uit milieu-oogpunt aanvaardbaar is. 36. Een belangrijk element ter bevordering van afvalpreventie is ongetwijfeld de prijs. Als de grondstoffen goedkoop zijn, wordt meer afval geproduceerd; als aan afvalverwijdering aanzienlijke kosten zijn verbonden, zijn de producenten van dat afval meer geneigd die kosten te vermijden via inspanningen om de afvalproduktie te verminderen. In sommige Lid-Staten worden ook economische instrumenten zoals extra heffingen op produkten die noch voor hergebruik, noch voor recycling in aanmerking komen, toegepast om het koopgedrag van de consument bij te sturen. De Commissie zal ernaar streven de toepassing van economische instrumenten in de afvalstoffensector te bevorderen in overeenstemming met de regels van de interne markt. 37. Een andere manier om bij te dragen tot afvalpreventie is het opzetten van milieu-auditsystemen die de ondernemers beter bewust maken van de geproduceerde afvalhoeveelheden en die aldus een aansporing vormen om afvalpreventiestrategieën uit te werken. De EG-verordening inzake het milieu-auditsysteem vormt een goede basis waarop de Lid-Staten kunnen voortbouwen. Ook de Milieukeurenverordening kan in het kader van het afValbeheer worden gebruikt als instrument ter bevordering van produkten die minder afval veroorzaken. Wel wordt erkend dat ten aanzien van deze instrumenten rekening moet worden gehouden met de bijzondere situatie van het MKB. 12 38. In het algemeen kan op het stuk van de afvalpreventie aanzienlijke vooruitgang worden gerealiseerd als men de consument ervan kan overtuigen produkten te kopen die minder verontreiniging veroorzaken, uit teruggewonnen materiaal zijn gemaakt of zelf kunnen worden hergebruikt of gerecycleerd. De Commissie zal ernaar streven de voorlichting en educatie van de consument ter zake te bevorderen en zo bij te dragen tot een geleidelijke verandering van het consumptiepatroon. 39. De Commissie zal blijven werken aan de totstandbrenging, op communautair niveau, van een passend juridisch en institutioneel kader dat bevorderlijk is voor de preventie van het ontstaan van afvalstoffen. Of die strategie zal slagen, hangt af van de vastbeslotenheid van de Lid-Staten, de bedrijven én de consumenten. De plaatselijke, regionale, nationale en communautaire instanties moeten zich gezamenlijk inspannen om te bewijzen dat afvalpreventie op het stuk van economisch voordeel, tevredenheid van de consument en milieubescherming werkelijk de moeite loont. 3. 2. 2. Terugwinning 40. De temgwinning van afvalstoffen vormt de kern van ieder duurzaam beleid op het gebied van het afValbeheer. Daarom moeten, wanneer het ontstaan van afval niet kan worden vermeden, de betrokken afvalstoffen worden hergebruikt of moeten daaruit materialen of energie worden teruggewonnen. 41. Hergebruik van produkten moet, als daartegen uit milieu-oogpunt geen bezwaren bestaan, nog meer worden aangemoedigd aangezien daardoor het ontstaan van afval wordt vermeden. Is deze mogelijkheid niet voorhanden, dan zijn de voornaamste manieren waarop afval kan worden teruggewonnen de terugwinning van materialen, waarbij alle materialen in het afval of althans een gedeelte daarvan opnieuw worden verwerkt om er nieuwe produkten van te maken, en de temgwinning van energie, waarbij energie aan het afval wordt onttrokken door het gebruik daarvan als brandstof. 42. Temgwinning van materialen vereist dat de afvalstoffen aan de bron worden gescheiden. Daardoor worden de eindgebruikers en consumenten bij het afvalbeheer betrokken en worden zij meer bewust gemaakt van de noodzaak van afvalpreventie en de manieren om dit doel te bereiken. Het zijn inderdaad de eindgebruikers en consumenten die de afvalstoffen vóór verwijdering dienen te scheiden ten einde de recycleerbare afvalstoffen terug te voeren naar de produktiecyclus. Voorts mogen energiestrategieën die afhankelijk zijn van een toevoer van afvalstoffen, er niet toe leiden dat de beginselen van afvalpreventie en temgwinning van materialen minder consequent in de praktijk worden gebracht. Inderdaad kan men in vele gevallen stellen dat door het zoveel mogelijk bewaren van de bestaande materiële structuur van het terugwinbare afval, de benodigde hoeveelheid extra materiaal en energie om een nieuw produkt te fabriceren tot een minimum kan worden beperkt. Met de temg^virming van materialen wordt ook gedeeltelijk tegemoet gekomen van bezorgdheid aan afvalverbrandingsinstallaties. heersende emissies omtrent de de In het licht van één en ander moet, indien zulks in milieu-opzicht verantwoord is, de voorkeur worden gegeven aan de temgwinning van materialen boven de terugwinning van energie. Deze algemene regel steunt op het feit dat de temgwinning van materialen méér dan de terugwinning van energie bijdraagt tot afvalpreventie. Toch moet in alle gevallen rekening worden gehouden met de wetenschappelijke, economische en milieu-effecten van beide alternatieven. Een juiste afweging van deze effecten kan er in bepaalde gevallen toe leiden dat de voorkeur wordt gegeven aan terugwinning van energie. 13 Terugwinning van materialen kD. Wat de temgwinning van materialen betreft, mag geredelijk worden gesteld dat de complexiteit van de produkten, wat hun structuur en materiële samenstelling betreft, in de loop der jaren aanzienlijk is toegenomen. De recycling-industrie verwerkt in vele gevallen evenwel alleen relatief eenvoudige produkten. Het is dan ook een belangrijke opgave een recycling-industrie tot ontwikkeling te laten komen die gebaseerd is op moderne methoden en technologieën die een winstgevende herverwerking van afgedankte produkten mogelijk maken. 44. Alle bedrijven van de produktie- en distributieketen moeten nauwer met elkaar in contact worden gebracht om de recycleerbaarheid van materialen en produkten te verbeteren en te bevorderen. In het bijzonder is het wenselijk dat de gebruikte materialen gemakkelijk te scheiden zijn en eikaars recycleerbaarheid niet in de weg staan, en dat produkten op zodanige wijze worden ontworpen dat zij gemakkelijk in hun componenten kunnen worden ontleed. 45. Overal in de Gemeenschap moet ook werk worden gemaakt van afzetmogelijkheden voor de materialen en produkten die het resultaat zijn van recycling. Daartoe is het nodig dat ondernemers en consumenten ervan overtuigd worden dat de materialen en produkten die geheel of gedeeltelijk uit gerecycleerd materiaal zijn verkregen, aan dezelfde gezondheids-, veiligheids- en milieunormen voldoen als "nieuwe" produkten. Via de bij overheidsopdrachten gestelde eisen kan de positie van de produkten van recycling in niet geringe mate worden verbeterd. Terugwinning van energie 46. De temgwirming van afvalstoffen door het gebruik daarvan als energiebron neemt in belang toe, maar er blijven zich op specifieke punten aanzienlijke problemen voordoen. Bepaalde Lid-Staten passen, wat betreft het onderscheid tussen afValverbranding met en zonder temgwinning van energie, onderling verschillende definities toe. De Commissie overweegt daarom een nieuw initiatief om de definities op dit gebied te verduidelijken. In dit verband moet in de toekomst misschien worden overwogen of er EG-kwaliteitseisen moeten worden vastgesteld aan de hand waarvan kan worden bepaald wanneer verbranding van afval als temgwinning, respectievelijk als verwijdering moet worden beschouwd. Wat de terminologie betreft: de term "recycling" moet worden gereserveerd voor de temgwirming van materialen, met uitsluiting van de terugwinning van energie (in overeensternming met het bepaalde in Richtlijn 94/62/EG van de Raad betreffende verpakking en verpakkingsafval). 47. Wanneer energie wordt teruggewonnen, dient zij ook zo efficiënt mogelijk te worden gebruikt Daarom moet worden onderzocht of het niet wenselijk is alleen afval met een positieve netto-verbrandingswaarde voor temgwinning van energie in aanmerking te laten komen. 48. De emissies van installaties voor de terugwinning van energie moeten zoveel mogelijk worden beperkt en zij dienen in overeenstemming te zijn met de EG-regelgeving; installaties die oorspronkelijk niet waren ontworpen om afval als alternatieve brandstof te verwerken, verdienen daarbij bijzondere aandacht. In alle installaties moet de verbranding op zodanige wijze worden uitgevoerd dat de residu's op een milieuvriendelijke manier kunnen worden verwijderd. 14 3. 2. 3. Definitieve verwijdering 49. De definitieve verwijdering van afval geschiedt meestal door verbranding zonder temgwinning van energie of door storten op het land. Soms wordt ook het storten of lozen van afval in zee als mogelijkheid genoemd. Conform diverse internationale verdragen is de Commissie van mening dat het storten van afVal in zee of op de zeebodem onwenselijk is en moet worden vermeden. Dit geldt voor alle types afval, met inbegrip van afgedankte schepen en andere volumineuze objecten. 50. Richtlijn 75/442/EEG bepaalt dat de Lid-Staten passende maatregelen dienen te nemen om een toereikend en geïntegreerd net van afvalverwijderingsinstallaties tot stand te brengen waardoor de Gemeenschap, wat de verwijdering van afVal betreft, zelfverzorgend zal worden. Het staat buiten kijf dat de afValbeheerplannen die alle Lid-Staten dienen op te stellen, tot de geleidelijke totstandkoming van dit communautaire netwerk zullen bijdragen. 51. Vaak is het zo dat de kostprijs van het verwijderen van afVcJ geen accurate weergave is van de reële kosten in samenhang met de schade die het milieu wordt toegebracht. Zo wordt bij voorbeeld vaak geen rekening gehouden met de kostprijs van de exploitatie van een stortplaats gedurende de hele gebruiksperiode daarvan - 100 jaar of meer. Doordat de verwijdering van afval zo goedkoop is, worden geen stimulansen geboden voor temg^virining of voorafgaande behandeling van het afVal. Daarom moeten de Lid-Staten op termijn zorgen dat de prijs van de verwijdering van afval "doorzichtiger" wordt. In het bijzonder moet worden gestreefd naar een prijs die een correcte weergave is van de totale kosten van de verwijdering, bij voorbeeld ook die welke zijn verbonden aan de sluiting en sanering van de stortplaats. Daardoor zal het evenwicht worden hersteld tussen de kostprijs van afvalverwijdering, die momenteel vaak te laag wordt gesteld, en die van andere vormen van verwerking, bij voorbeeld de relatief dure milieuvriendelijke terugwiriningsactiviteiten. 52. De verbranding van afvalstoffen helpt het afval volume verminderen, maar verbranding zonder terugwinning van energie draagt niet bij tot een zuinig gebruik van de natuurlijke hulpbronnen. Daarom moet in alle verbrandingsinstallaties de terugwinning van energie worden bevorderd. Waar afval wordt verbrand, moet de uitstoot van verontreinigende stoffen, met name zware metalen, dioxines en furanen, zoveel mogelijk worden beperkt; daartoe is een strenge controle van de installaties op het stuk van de naleving van de bestaande regelgeving en inzonderheid de recentelijk vastgestelde Richtlijn 94/67/EG vereist. Ook hier geldt dat installaties die niet oorspronkelijk voor de verbranding van afval werden ontworpen, extra aandacht verdienen. 53. Het storten van afval op het land moet in principe worden gezien als de laatste - en minst verkieslijke - oplossing. Aan storten zijn negatieve gevolgen voor het milieu verbonden, met name als rekening wordt gehouden met de effecten op lange termijn. Dat neemt niet weg dat in bepaalde specifieke gevallen storten de enige rationele vorm van afvalverwijdering is. Hoe dan ook dienen afvalstrategieën ernstige inspanningen te omvatten om het storten van afval op het land te vermijden en in elk geval qua omvang te beperken. Dit kan met name worden bereikt via het voorkomen van het ontstaan van afval en via temgwinning. Ook dient het afval dat wordt gestort een voorafgaande scheiding en/of behandeling te ondergaan om de hoeveelheden te reduceren en/of om te vermijden dat gevaarlijke afvalstoffen op de stortplaats terecht komen. De Commissie is de mening toegedaan dat op middellange termijn alleen inert en niet voor terugwinning in aanmerking komend afval op het land mag worden gestort. 15 54. Nu het Europees Parlement het gemeenschappelijk standpunt van de Raad inzake een richtlijn betreffende het storten van afvalstoffen heeft verworpen, zal de Commissie eerlang een nieuw voorstel indienen waarbij strikte eisen met betrekking tot vergunningen voor stortplaatser zullen worden vastgesteld. De betrokken richtlijn zal geleidelijk in de Lid-Staten ten uitvoer worden gelegd en zij zal resulteren in een betere bescherming van het milieu tegen verontreiniging en andere aan het storten verbonden risico's. De Commissie zal er de komende jaren op toezien dat deze richtlijn integraal ten uitvoer wordt gelegd. 55. Er gaat een niet te onderschatten milieurisico uit van verontreinigde locaties zoals oude stortplaatsen, illegale stortplaatsen, verlaten militaire en industrieterreinen, enz. De sanering van deze locaties zal bijzondere aandacht en inspanningen vergen. Ook zal bijzondere zorg moeten worden besteed aan oude mijnen en andere onderaardse holten die, wanneer daar afval definitief wordt opgeslagen, uit milieu-oogpunt hetzelfde of een nog groter risico kunnen vormen dan klassieke stortplaatsen. 56. Sommige Lid-Staten zijn begonnen met het uitvoeren van saneringsmaatregelen ten aanzien van verontreinigende locaties. Deze sanering blijkt vaak moeilijk en duur. De Commissie is van mening dat de inventarisatie en sanering van dergelijke verontreinigende terreinen op de eerste plaats een zaak is van de Lid-Staten, die ook zullen dienen te bepalen in welke mate het beginsel dat de vervuiler betaalt, in die gevallen in de praktijk wordt gebracht. Voor de toekomst is een uitwisseling van ervaringen, know-how en saneringstechnieken tussen de Lid-Staten wenselijk. Het laat zich aanzien dat dit probleem in Midden- en Oost-Europa van bijzonder belang zal blijken. 3 3. PRIORITAIRE AFVALSTROMEN 57. Naar aanleiding van de resolutie van de Raad van 7 mei 1990 waarin werd aangedrongen op communautaire maatregelen ten aanzien van bepaalde soorten afval, heeft de Commissie het programma "prioritaire afvalstromen" uitgewerkt. Deze maatregel was toegespitst op oude autobanden, afgedankte voertuigen, afval afkomstig uit de gezondheidszorg, bouw- en sloopafval en afval van elektrische en elektronische toestellen. 58. Voor de aanpak is inspiratie gezocht in Nederland, waar met betrekking tot specifieke soorten afvalstoffen zogenaamde "convenanten" zijn gesloten; dat zijn overeenkomsten tussen de overheid, de bedrijven en eventueel de betrokken NGO's, die zich ertoe inzake vermindering of verbinden de door de overheid vastgestelde streefcijfers temgwinning van afvalstoffen te realiseren. Op het niveau van de EG zijn evenwel geen streefcijfers geformuleerd. Van de werkgroepen maakten vertegenwoordigers deel uit van de nationale overheden, de diensten van de Commissie, de grondstoffenproducenten, de fabrikanten, de kleinhandelaars, de milieu- en consumentenorganisaties, enz. 16 59. De oorspronkelijke idee om met alle deelnemers tot een consensus te komen over kwantitatieve doelstellingen met betrekking tot de diverse afvalstromen, kon slechts ten dele worden gerealiseerd. Als mogelijke verklaringen kunnen worden aangevoerd: het ontbreken van geschikte gegevens voor de EG als geheel, zowel wat de hoeveelheid en de aard als wat de milieu-effecten van het afval in kwestie betreft; het feit dat niet alle partijen even goed waren voorbereid op het evalueren van alle aspecten van het afValbeheer en alle consequenties van de afvalstromen; het geheel of gedeeltelijk ontbreken van een methodologie ter beoordeling van de economische aspecten en met name ter bepaling van de milieukosten en -baten van de betrokken afvalstoffen; en het feit dat de vertegenwoordigers van de Lid-Staten, de industrie en de NGO's niet over een mandaat beschikten om bepaalde besluiten volledig uit te werken, te aanvaarden en in een overeenkomst om te zetten. 60. De algemene conclusie ten aanzien van de "projecten inzake prioritaire afvalstromen" is dat zij tot een beter inzicht en tot meer gegevens betreffende de diverse afvalstromen en de mogelijke oplossingen (bij voorbeeld betere produktontwerpen en produktieprocessen) hebben geleid. De specifieke aanpak van die projecten is evenwel niet steeds doeltreffend institutionele genoeg gebleken om de traditionele verkennende besluitvormingsproces te kunnen vervangen. Ook mag niet worden vergeten dat veel tijd en moeite moeten worden geïnvesteerd alvorens de vruchten van dit soort aanpak kunnen worden geplukt. fase van het 61. In het licht van dit alles wenst de Commissie in principe geen nieuwe specifieke projecten aan te vatten. De Commissie zal evenwel andere afval- of materiaalstromen - bij voorbeeld zware metalen of bepaalde organische verbindingen - geval voor geval onderzoeken. Wat de bestaande projecten betreft, is in een passende follow-up voorzien. 3. 4. DE OVERBRENGING VAN AFVALSTOFFEN 62. Door de vaststelling van Verordening (EEG) nr. 259/93 van de Raad en de bekrachtiging van het Verdrag van Bazel inzake de beheersing van de grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijke afvalstoffen en de verwijdering ervan, heeft de Gemeenschap inzake de overbrenging van zichzelf voorzien van een gedetailleerde wetgeving afvalstoffen. Voorts werkt de Gemeenschap momenteel aan de omzetting in de EG-wetgeving van de overeenkomsten inzake internationaal vervoer van gevaarlijke goederen (met inbegrip van afvalstoffen) die in het kader van de aanbevelingen van de Verenigde Naties ter zake tot stand zijn gekomen. Toch is duidelijk dat nog heel wat inspanningen nodig zijn om de regelgeving betreffende de overbrenging van afvalstoffen binnen de EG alsmede de overbrenging van afvalstoffen van en naar derde landen te verfijnen. Er moet zorgvuldig op worden toegezien dat de kandidaat-Lid-Staten van de EU ten volle meewerken aan de toepassing en de handhaving van de internationale en EU- regelgeving met betrekking tot de overbrenging van afvalstoffen. 63. Het zelfVerzorgingsbeginsel is reeds ter sprake gekomen. Het is uitsluitend van toepassing op de verwijdering van afvalstoffen en moet met name garanderen dat afvalstoffen niet naar landen buiten de EG worden geëxporteerd. Binnen de EG moet dit beginsel ook vermijden dat afvalstoffen ter verwijdering naar andere Lid-Staten worden overgebracht. Het hangt grotendeels van de Lid-Staten zelf af, of en in welke mate zij hiervan gebruik willen maken; in het algemeen lijkt met betrekking tot dit soort vervoer van afvalstoffen momenteel geen bijkomende regelgeving noodzakelijk. 17 64. Op afval dat met het oog op terugwinning wordt overgebracht zijn, zoals gezegd, in grote lijnen de principes van de interne markt van toepassing. Alleen in bepaalde specifieke omstandigheden kunnen de Lid-Staten zich tegen dit soort transporten verzetten. Dat de bevoorrading van de nationale afvalverwerkingsinstallaties moet worden gegarandeerd, kan niet als argument worden gebruikt om de overbrenging van afvalstoffen met het oog op teragwinning te verbieden. Wel moet een ecologisch verantwoord beheer van het voor terugwinning bestemde afval worden gegarandeerd. Daartoe is het van essentieel belang dat de voorwaarden die ten aanzien van de verwerking van afvalstoffen worden gesteld, in de hele Gemeenschap op dezelfde strikte normen worden gebaseerd. Er moet daarom worden gezorgd voor uniforme concurrentievoorwaarden wat temgwinning betreft, ten einde te vermijden dat afvalstromen ontstaan naar die delen van de Gemeenschap waar het betrokken afval, als gevolg van minder strenge milieunormen, goedkoper kan worden verwerkt De Commissie is dan ook de mening toegedaan dat de inspanningen om de nationale milieunormen naar elkaar te laten toegroeien, moeten worden geïntensiveerd met als uiteindelijk doel de vaststelling - waar zulks nodig is - van gemeenschappelijke milieunormen voor temgwinningsactiviteiten. De Commissie meent dat door een en ander de zorg voor het milieu en de beginselen van het vrije verkeer van goederen zo goed mogelijk met elkaar zullen worden verzoend. 65. In dit verband signaleert de Commissie dat momenteel binnen de Gemeenschap een debat wordt gevoerd over de vraag of voor afvalstoffen die bestemd zijn om met terugwinning van energie te worden verbrand, de beginselen van het vrije verkeer moeten gelden, dan wel of de Lid-Staten het recht dienen te hebben de overbrenging van afvalstoffen voor dat doel in het algemeen te verbieden. Op te merken valt evenwel dat voor verdere beperkingen op het verkeer van voor terugwinning bestemde afvalstoffen een wijziging van de bestaande communautaire wetgeving noodzakelijk kan zijn. Voorts zal in het bijzonder werk moeten worden gemaakt van adequaat toezicht op de naleving van de bepalingen inzake de overbrenging van afvalstoffen, zodat de illegale overbrenging en de daarmee samenhangende criminele activiteiten, met name in het geval van overbrenging van één land naar een ander, verder kunnen worden beperkt. 66. Wat de uitvoer van afval betreft, heeft de EG nu reeds de uitvoer verboden van alle soorten voor verwijdering bestemd afval naar derde landen (met uitzondering van de EVA-staten voor zover zij schriftelijk met de invoer van de betrokken partijen hebben ingestemd). Aan de uitvoer van voor terugwinning bestemd gevaarlijk afval naar niet-OESO-landen zal tegen 1998 een einde komen. Deze maatregel is het gevolg van een besluit dat in 1995 op de derde Conferentie der Partijen bij het Verdrag van Bazel inzake de beheersing van de grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijke afvalstoffen is genomen. 67. Sedertdien hebben diverse derde landen hun bezorgdheid geuit over het feit dat dit besluit negatieve gevolgen kan hebben voor handel en economie. Om die reden, en met name om te vermijden dat bij in- en uitvoerders verwarring zou ontstaan over de vraag op welke afvalstoffen het uitvoerverbod in feite van toepassing is, hebben de partijen bij het Verdrag van Bazel besloten in 1997 lijsten vast te stellen van gevaarlijke afvalstoffen en afvalstoffen waarop het verdrag niet van toepassing is. 68. Intussen valt af te wachten in hoeverre met een dergelijke lijst het juiste evenwicht zal kunnen worden gevonden tussen afvalstoffen die mogen worden overgebracht voor zover aan de eisen inzake controle is voldaan, en gevaarlijke afvalstoffen, waarvan de overbrenging van geïndustrialiseerde naar met-geïndustrialiseerde landen wordt verboden. De EG heeft er belang bij dat de handel in voor terugwinning bestemde afvalstoffen niet nodeloos wordt belemmerd, terwijl tegelijk nauwlettend moet worden toegezien dat onder het mom van "overbrenging met het oog op terugwinning" geen gevaarlijk afval wordt geëxporteerd waarvoor de verwerkingscapaciteit van de niet-OESO-landen ontoereikend is. 18 4. INSTRUMENTEN 4. 1. REGELGEVINGSINSTRUMENTEN. 69. Volgens het Hof van Justitie zijn afvalstoffen "goederen", zij het met bepaalde specifieke kenmerken. Een interne markt voor goederen en produkten die op het grondgebied van de EG vrij mogen omgaan, is nauwelijks denkbaar zonder communautaire regelgeving ten aanzien van de bestemming van die goederen en produkten aan het eind van hun nuttige levensduur. Een communautaire regelgeving inzake afvalstoffen blijft daarom noodzakelijk. In die regelgeving moet rekening worden gehouden met de economische en sociale ontwikkeling van de Gemeenschap als geheel en de evenwichtige ontwikkeling van de regio's. Aangezien ook de Lid-Staten op het stuk van milieubescherming een duidelijke verantwoordelijkheid dragen, moet bij het opstellen van de communautaire regelgeving inzake afval worden gezorgd dat het subsidiariteitsbeginsel wordt nageleefd en dat tegelijk in de hele Gemeenschap een hoog niveau van milieubescherming wordt gegarandeerd. Evenzeer is het noodzakelijk te zorgen voor een geharmoniseerde toepassing van de communautaire regels om de uitwisseling van terugwinbaar afvr1 te vergemakkelijken. Dit moet het concurrentievermogen van de Europese recycling-industrie ten goede komen en deze in staat stellen geleidelijk de toegepaste technologie te perfectioneren. 70. De Gemeenschap en de Lid-Staten dienen in de toekomst streefcijfers voor de vermindering of de temgwinning van afvalstoffen vast te stellen. Via dergelijke streefwaarden worden de kembeginselen van het afvalbeleid in becijferbare taakstellingen vertaald. Zij maken het mogelijk om binnen een gegeven termijn een specifiek doel, bij voorbeeld op het stuk van terugwinning of recycling, te realiseren. Zij zijn geen doel op zich maar wel een onderdeel van een algemeen kader. Zij vormen een krachtig, duidelijk en ondubbelzinnig signaal voor de openbare besturen en de bedrijven, die dan hun eigen beleid kunnen ontwikkelen om deze streefcijfers te halen. Het vaststellen van streefcijfers is vooral een politieke kwestie; daartoe is informatie nodig die zowel uit economisch als milieustandpunt betrouwbaar en up-to-date is. De streefcijfers moeten regelmatig opnieuw worden bezien om een voortdurende aanpassing van het afvalbeleid mogelijk te maken. Om deze reden voorziet Richtlijn 94/62/EG van de Raad, waarbij voor de eerste keer voor de hele EG streefcijfers inzake de terugwinning van verpakkingsafval werden vastgesteld, in een evaluatie na vijfjaar. 71. Tot dusver zijn de meeste instrumenten die de Gemeenschap en de Lid-Staten hebben ingevoerd om de bestaande modus operandi inzake afvalstoffen bij te sturen, van regelgevende aard geweest. Op EG-niveau is slechts één aanbeveling betreffende afvalstoffen geformuleerd waarin tot het nemen van vrijwillige maatregelen werd opgeroepen (namelijk de aanbeveling van de Raad van 3 december 1981 betreffende het hergebruik van oud papier en het gebruik van kringlooppapier). Jammer genoeg zijn weinigen van het bestaan van deze aanbeveling op de hoogte, wordt zij ternauwernood nageleefd en heeft zij geen effect van betekenis op de bedrijven of de burger. 72. Recentelijk is nogal wat belangstelling gewekt voor de mogelijkheid om overeenkomsten tussen de overheid en de ondernemers tot stand te brengen ten einde bepaalde milieudoelstellingen te realiseren. Ook in de sector van de afvalstoffen kan deze mogelijkheid worden onderzocht. Deze overeenkomsten kunnen worden beschouwd als een instrument om bepaalde in de EG-wetgeving vervatte doelstellingen tot stand te brengen, c. q. als vrijwillig overeengekomen communautaire programma's om bepaalde taakstellingen te verwezenlijken. Daarbij moet speciaal worden gelet op het opnemen van bepalingen die een voldoende participatie in alle delen van de Gemeenschap garanderen, op maatregelen tegen "free riders" alsmede op onafhankelijke monitoring en verificatie. 19 73. De Commissie ziet wel wat in de mogelijkheden die het sluiten van milicuconvenanten in de afvalstoffensector biedt, op voorwaarde dat voldoende garanties worden geboden dat er tastbare resultaten zullen worden bereikt. Zulke overeenkomsten kunnen bepaalde voordelen bied*** ten opzichte van de traditionele manieren waarop normen worden vastgesteld, zoals u«i betere participatie en integratie van de bedrijven bij de totstandkoming van de overeenkomst, een grotere aanvaardbaarheid van de vastgestelde doelstellingen, soepeler manieren om de naleving ervan te controleren en, in laatste instantie, betere en snellere resultaten op het stuk van een doeltreffender bescherming van het milieu. De Commissie zal in de nabije toekomst het Parlement en de Raad een mededeling ter zake toesturen. 4. 2. ECONOMISCHE INSTRUMENTEN 74. In het vijfde milieu-actieprogramma is gepleit voor het gebruik van economische instrumenten in het milieubeleid. Met behulp van economische instrumenten kunnen in de afValstoffensector elementen als de schaarsheid van bepaalde natuurlijke hulpmiddelen en de externe kosten die verband houden met de produktie en het beheer van afvalstoffen, in het systeem van de marktprijzen worden geïntroduceerd. Aangezien de deelnemers aan het economisch leven hun gedrag baseren op economische overwegingen, kan via een dergelijk beleid het gedrag van producenten en consumenten in milieuvriendelijke zin worden gewijzigd. 75. Economische instrumenten zijn er van allerlei aard, bij voorbeeld fiscale maatregelen, financiële stimulansen, statiegeldsystemen, enz. ; deze kunnen in zeer aanzienlijke mate bijdragen tot het realiseren van de diverse doelstellingen van de strategie voor het afValbeheer. Zij kunnen worden aangewend om inspanningen inzake preventie aan te moedigen, de toepassing van de minst wenselijke verwijderingstechnieken af te remmen, het prijsverschil tussen terugwinning en verwijdering te overbruggen en te vermijden dat de negatieve gevolgen van milieu-onvriendelijke verwerkings- en verwijderingspraktijken, in strijd met het beginsel dat de vervuiler betaalt, op de samenleving als geheel worden afgewenteld. 76. Tot dusver voorzien de communautaire richtlijnen slechts sporadisch en dan nog in algemene termen in het gebruik van economische instrumenten in de afvalstoffensector. De ervaring in de Lid-Staten toont evenwel aan dat dit nuttige instrumenten kunnen zijn om het gedrag van de bedrijven of de consumenten bij te sturen; zo helpt een beleid ter bevordering van statiegeldsystemen bij voorbeeld garanderen dat produkten aan het einde van hun nuttige levensduur daadwerkelijk worden teruggenomen en vervolgens naar een geschikte installatie voor terugwinning, verwerking of definitieve verwijdering worden gebracht. De Commissie zal ernaar streven het gebruik van economische instrumenten in de afValstoffensector te bevorderen, al spreekt het vanzelf dat vele economische fiscale aanmoedigings- en instrumenten ontradingsmaatregelen en overheidssteun - in eerste instantie op het niveau van de Lid-Staten zullen worden toegepast. - met name belastingen en heffingen, 77. Het is evenwel duidelijk dat de toepassing van de genoemde instrumenten door de Lid-Staten gevolgen kan hebben voor de interne markt, aangezien economische maatregelen soortgelijke effecten op het handelsverkeer kunnen sorteren als technische maatregelen. In afwachting dat de noodzaak van gecoördineerde actie op EG-niveau algemeen wordt erkend, kunnen gemeenschappelijke richtsnoeren een doeltreffende manier zijn om een samenhangende toepassing van die instrumenten in de Lid-Staten te garanderen en tegelijk de goede werking van de interne markt te waarborgen en concurrentievervalsing te vermijden. 20 78. De financiering van milieumaatregelen inzake afval door de Gemeenschap - in de vorm van steun in het kader van de structuurfondsen, het cohesiefonds of het financieringsinstrument LIFE - vormt een relatief bescheiden aanvulling op de financiële middelen die de Lid-Staten in deze sector ter beschikking stellen. Het is wenselijk dat meer werk wordt gemaakt van de bevordering van schone produkttechnologieën, mogelijkheden voor de recycling van diverse soorten afval, saneringstechnieken voor vervuilde locaties en andere demonstratie- of proefprojecten. Het succes van dit soort initiatieven hangt evenwel ook af van de steun vanuit de hoek van de bedrijven, die dan ook worden uitgenodigd om nog meer bij te dragen tot een modern beleid inzake afValbeheer. 79. In 1983 heeft de Commissie een communautaire regelgeving voorgesteld betreffende de wettelijke aansprakelijkheid voor schade veroorzaakt door afvalstoffen. De Raad kon het met dit voorstel niet eens zijn en verklaarde dat hij zich vóór einde 1987 zou uitspreken over een stelsel van wettelijke aansprakelijkheid voor afvalstoffen, en zulks op basis van een nieuw voorstel van de Commissie. Dit voorstel werd in 1989 ingediend maar is door de Raad nooit echt besproken. In 1993 publiceerde de Commisse een Groenboek over de wettelijke aansprakelijkheid voor milieuschade; dit betrof niet langer uitsluitend de door afvalstoffen veroorzaakte schade maar had betrekking op alle sectoren van de milieuzorg. In overeeristerrjming met deze bredere benadering is de Commissie momenteel niet voornemens haar mspanhingen uitsluitend op de sector afvalstoffen te concentreren. Wel blijft zij ervan overtuigd dat bepalingen inzake wettelijke aansprakelijkheid van cruciaal belang zijn voor een doeltreffende bescherming van het milieu. 4. 3. STATISTISCHE GEGEVENS INZAKE AFVALSTOFFEN 80. Statistische gegevens inzake afvalstoffen zijn een belangrijk beheerinstrument. Informatie stoelend op betrouwbare gegevens maakt het mogelijk om enerzijds realistische doelstellingen te formuleren en anderzijds de huidige situatie, met name wat het bereiken van die doelstellingen betreft, correct te beoordelen. 81. Momenteel wordt, op vrijwillige basis, slechts een beperkte reeks gegevens inzake afvalstoffen aan het Bureau voor de Statistiek van de EG (Eurostat) gerapporteerd door middel van de gemeenschappelijke Eurostat-OESO-vragenlijst die de Lid-Staten om de twee jaar wordt toegezonden (1990, 1992, 1994, 1996. ). Op de meest recente reeds verwerkte vragenlijst (1994) hebben de meeste Lid-Staten gegevens medegedeeld tot en met 1992,1993 of 1994. De gegevens van de Lid-Staten zijn gebaseerd op een combinatie van periodieke enquêtes, enquêtes ad hoc en administratieve gegevens in samenhang met de regelgeving inzake afvalstoffen. Er is tussen de Lid-Staten ter zake geen harmonisatie tot stand gebracht en van land tot land bestaan belangrijke verschillen wat betreft de aard, de gedetailleerdheid en de nauwkeurigheid van de vergaarde gegevens. 21 82. Op basis van de moest recente beschikbare öeuevena (looo) kan het volgend? nvor/ieht worden geboden. Alleen voor industrieafval en huishoudelijk afval zijn voor alle 15 Lid-Staten gegevens beschikbaar. De gegevens over landbouwafval moeten buiten beschouwing wc:-d?r gelaten, aangezien deze cijfers gebaseerd zijn op sterk uiteenlopende definities. Om die redenen is het niet mogelijk de cijfers zonder meer op te tellen om de totale afvalproduktie van de 15 Lid-Staten van de EU te becijferen. In afnemende volgorde van belangrijkheid was de bijdrage van de diverse categorieën afval tot de totale hoeveelheid (in miljoen ton) in 1990 als volgt: 352 voor afval geproduceerd bij de winning van delfstoffen, 336 voor industrieel afval, 132 voor huishoudelijk afval, 57 voor afval geproduceerd bij de energiewinning, 33 voor de afvalproduktie van de overige economische sectoren, 22 voor gevaarlijk afval van alle sectoren samen. Wat de verwijderings- en temgwinningsactiviteit betreft, blijkt dat in 1990 68% van het huishoudelijk afVal werd gestort, 18% werd verbrand, 5% werd gecomposteerd en slechts 2% gerecycleerd. De hoeveelheid gevaarlijk afval vertegenwoordigt 2,4% van de totale afValhoeveelheid. Daarvan werd 10% ingedeeld als afgewerkte olie, 7% als ziekenhuisafval en farmaceutische afval, 4% als organische oplosmiddelen en 4% als harsen en latex. Het overige gevaarlijk afval is van heterogene herkomst. 83. De ernstigste problemen wat betreft de statistische gegevens zijn, enerzijds, het gebrek aan harmonisatie wat de aard van de te bepalen parameters betreft, en anderzijds het gebruik van uiteenlopende definities en classificatiesystemen door de Lid-Staten. Eind 1993 is de Europese afvalcatalogus aangenomen en eind 1994 een communautaire lijst van gevaarlijke afvalstoffen. Bovendien heeft de Commissie sedert 1990 een reeks studies uitgevoerd die de basis moeten leggen voor een communautair systeem van periodieke en geharmoniseerde rapportage van statistische gegevens over afvalstoffen. De Commissie zal onderzoeken met welke instrumenten kan worden voorzien in de geregelde verstrekking van gegevens over de produktie en verwijdering van afval door bedrijven en huishoudens. Het aldus tot stand gebrachte systeem moet ertoe leiden dat onderling vergelijkbare statistische gegevens van redelijke kwaliteit worden geproduceerd zonder dat dit veel meer gaat kosten dan de huidige ongecoördineerde nationale gegevensvergaring. In samenwerking met het Europees Milieu-Agentschap blijft Eurostat werken aan een systeem van gegevensvergaring dat alle voor het beleid noodzakelijke informatie betreffende afvalstoffen verschaft tegen de laagste kostprijs, zowel voor de overheid als voor de betrokken particulieren. De actieve medewerking van de Lid-Staten is onmisbaar om dit initiatief te doen slagen. 4. 4. ANDERE BEHEEWNSTOUMENTEN 4. 4. 1. Tenuitvoerlegging, handhaving en controle op de naleving van de bestaande voorschriften 84. In de loop van de voorbije twintig jaar zijn heel wat communautaire bepalingen betreffende afvalstoffen uitgewerkt. In de komende jaren zal in het bijzonder worden gezorgd dat de bestaande regelgeving voor afvalstoffen daadwerkelijk en volledig wordt toegepast en dat zich bij die toepassing geen tegenstrijdigheden voordoen met andere bepalingen van de EG-wetgeving inzake afvalstoffen of enige andere communautaire wetgeving. Er is inderdaad niets wat de geloofwaardigheid van het beleid inzake afValbeheer méér aantast dan de vaststelling van regels die niet worden nageleefd. De Commissie zal er daarom op toezien dat ten aanzien van de naleving de nodige klaarheid wordt geschapen. 22 85. Relevant in dit verband is de publikatie van rapporten over de tenuitvoerlegging van de diverse richtlijnen inzake afvalstoffen. Hoewel dergelijke rapporten sedert 1978 regelmatig hadden moeten verschijnen, is tot op heden nog geen enkel rapport over een specifieke richtlijn bekendgemaakt. De Commissie is voornemens verbetering te brengen in deze situatie en rapporten te publiceren, waardoor de Lid-Staten zullen worden aangespoord gegevens over de eigen nationale situatie mede te delen. Voorts zullen ook de inspanningen om geharmoniseerde omschrijvingen en lijsten van afvalstoffen op te stellen en regelmatig te actualiseren, alsmede de beschikbaarheid van goede en betrouwbare gegevens over alle aspecten van het afvalstoffenbeheer, ertoe bijdragen het EG-beleid en de EG-wetgeving inzake afvalstoffen doorzichtiger te maken. 86. De diverse maatregelen inzake afvalbeheer die op het niveau van de Gemeenschap worden vastgesteld, moeten door de Lid-Staten ten uitvoer worden gelegd. De Commissie moet erop toezien dat de communautaire bepalingen worden toegepast. Voorts moet de Commissie erop toezien dat het beleid van de Lid-Staten inzake afvalbeheer bepaalde algemene doelstellingen van de Gemeenschap zoals de goede werking van de interne markt voor goederen en diensten en een economisch systeem zonder concurrentiedistorsie, niet doorkruist. De belangrijkste instrumenten waarover de Commissie in dit verband beschikt zijn de controle op de naleving van de bestaande EG-bepalingen door comités en de publikatie van periodieke rapporten over de uitvoering van de bestaande wetgeving. 4. 4. 2 Beheerplannen 87. Sedert 1975 zijn de Lid-Staten krachtens EG-richtlijnen verplicht afvalbeheerplannen op te stellen. In het verleden hebben de Lid-Staten weinig animo aan de dag gelegd om aan deze verplichting te voldoen. Ook thans nog is het eerder uitzonderlijk dat een Lid-Staat beschikt over geactualiseerde afvalbeheerplannen die het hele grondgebied van die Lid-Staat bestrijken. Als zulke plannen zijn opgesteld, gaat het soms om beleidsstukken waarin een strategie inzake afvalstoffen wordt uitgestippeld, en soms om operationele plannen waarin ook de details worden uitgewerkt. De Commissie zal haar inspanningen intensiveren om te bereiken dat in alle Lid-Staten dergelijke afvalbeheerplannen worden opgesteld, dat die plannen alle elementen bevatten die overeenkomstig de communautaire bepalingen vereist zijn, en dat zij worden gebruikt en regelmatig worden bijgewerkt. Zo nodig zal de Commissie initiatieven ontwikkelen om van deze plannen een beheerinstrument te maken dat kan worden gebruikt om de doelstellingen van het afvalstoffenbeleid te realiseren. In Midden- en Oost-Europa draagt het Phare-programma van de Commissie in een aantal van de geassisteerde landen bij tot de ontwikkeling van strategieën op het gebied van afvalbeheer. Deze inspanningen zullen worden geïntensiveerd en in voorkomend geval worden uitgebreid tot andere in aanmerking komende landen. 4. 4. 3. Comités 88. Het afvalbeleid van de Gemeenschap omvat niet uitsluitend juridische instrumenten zoals verordeningen en richtlijnen. Aangezien dit beleid stoelt op een regelmatige monitoring - meer en van de juridische, economische en politieke ontwikkelingen die zich in en meer - buiten de Gemeenschap voordoen, is op het niveau van de Gemeenschap een aantal comités ingesteld om een geïntegreerd communautair afvalbeheer te bevorderen. Tussen de diverse comités bestaat principieel een duidelijke taakverdeling: een aantal comités heeft als taak de wetgeving inzake afval aan te passen aan de vooruitgang van de wetenschap en de techniek; het comité voor het beheer van afvalstoffen adviseert de Commissie op het gebied van het afvalbeleid en -beheer; het comité "industrie" en het comité "NGO's" zorgen ervoor dat contacten worden onderhouden met het bedrijfsleven en de milieu-organisaties. 23 89. In de praktijk kan de representativiteit van deze comités nog aanzienlijk worden verbeterd. Klaarblijkelijk is nog niet overal het besef doorgedrongen dat het ontwerpen, uitwerken en in de praktijk brengen van een geïntegreerd communautair beleid op het gebied van afValbeheer, waarmee binnen de interne markt een hoog niveau van milieubescherming wordt nagestreefd, een echte noodzaak is. Het gevolg daarvan is een soms gebrekkige communicatie, waardoor in een later stadium méér moeilijkheden worden ondervonden om voor de hele Gemeenschap geldende oplossingen te vinden. 90. De Commissie is ervan overtuigd dat een betere communicatie binnen de diverse comités noodzakelijk en mogelijk is en zij zal haar best doen om de invloed en de doeltreffendheid van deze comités te vergroten. 4. 4. 5. Levenscyclusanalyses, milieubalansen 91. De rangorde van de prioriteiten op het gebied van het afValbeheer -preventie, temgwinning, definitieve verwijdering - wordt algemeen aanvaard. In dit verband lijkt het aangewezen de vanuit milieu-oogpunt beste oplossing inzake afValbeheer te bepalen door de milieu-effecten van een produkt in de loop van zijn hele levenscyclus, "van de wieg tot het graf', te evalueren. In een dergelijk geïntegreerd systeem spelen het ontwerp- en het produktiestadium een cruciale rol, aangezien dââr wordt bepaald welke globale milieu-effecten een produkt of een activiteit zal hebben. 92. Milieubalansen met betrekking tot het afValbeheer kunnen, in combinatie met de levenscyclusanalyse van het betrokken produkt, een belangrijke rol spelen bij de evaluatie en de verkenning van alternatieve vormen van afValbeheer, en zij kunnen in aanzienlijke mate bijdragen tot een vermindering van de milieu-effecten van de betrokken produkten en afvalstoffen. 93. In een overweging van Richtlijn 94/62/EG van de Raad betreffende verpakking en verpakkingsafval wordt gesteld dat zo spoedig mogelijk levenscyclusanalyses gemaakt dienen te worden om vast te stellen welk voor hergebruik, recycling en terugwinning geschikt verpakkingsmateriaal de voorkeur verdient. Deze richtlijn bepaalt dat het Europees Parlement en de Raad de resultaten van wetenschappelijk onderzoek en evaluatietechnieken, zoals milieubalansen, moeten evalueren. Ook in de benadering van de prioritaire afvalstromen is aan deze evaluatie-instrumenten een centrale rol toebedeeld. 94. Deze instrumenten kunnen er tenslotte ook toe bijdragen dat de prioriteiten die inzake afValbeheer zijn vastgesteld, zo goed mogelijk in de praktijk worden gebracht. De mogelijkheden welke deze evaluatietechnieken bieden, moeten nog verder worden uitgewerkt maar zij zijn zeker veelbelovend. De Commissie zal het hare bijdragen tot de ontwikkeling ervan en zij zal erop toezien dat ze op een objectieve manier worden toegepast. 24 5. DOELGROEPEN 95. In het vijfde milieu-actieprogramma wordt de noodzaak erkend van de actieve betrokkenheid van alle deelnemers aan het economisch leven bij het streven naar duurzame ontwikkeling. De genoemde doelstellingen kunnen inderdaad niet worden gerealiseerd zonder de actieve participatie van overheidsinstanties, particuliere en overheidsbedrijven, milieu-organisaties en, in het bijzonder, de individuele burger en consument 96. Met deze mededeling doet de Commissie een beroep op de communautaire, nationale, regionale en plaatselijke instanties om de nodige politieke wil aan de dag te leggen en voldoende middelen ter beschikking te stellen voor de totstandbrenging van een deugdelijk beleid op het gebied van afValbeheer. Ook voor plaatselijke en regionale besturen die bevoegd zijn op energie- en milieugebied, is in dit verband een belangrijke rol weggelegd. Van fundamenteel belang is dat de afvalbeheerplannen worden uitgewerkt en daadwerkelijk worden uitgevoerd. 97. Van het bedrijfsleven, dat bij het afValbeheer een sleutehol vervult, mag worden verwacht dat het samen met alle andere betrokken deelnemers aan het economisch leven zijn verantwoordelijkheid inzake afValvermindering en -temgwinning volledig opneemt. Zijn specifieke bijdrage kan onder meer bestaan in de ontwikkeling van schone technologieën en produkten en in actieve deelneming aan het afValbeheer. Erkend moet worden dat KMO's - zowel fabrikanten als kleinhandelaars en ondernemingen in de distributiesector - een reële bijdrage kunnen leveren tot het realiseren van de doelstellingen inzake afValbeheer, op voorwaarde dat de betrokken bedrijven daarvoor op de passende bijstand kunnen rekenen en niet worden opgezadeld met buitensporige administratieve lasten. 98. De afvalproblematiek gaat allen aan. Duidelijk blijkt trouwens dat de milieudimensie van de moderne samenleving de Europese burgers meer en meer ter harte gaat. Zij dragen in hoge mate bij tot het succes van recycling- en hergebruikprogramma's, met name door het scheiden van afval aan de bron, waaruit blijkt dat zij hun deel van de verantwoordelijkheid voor het afValbeheer willen dragen. De bedrijven en de openbare besturen dienen ter zake op grote schaal passende informatie te verspreiden. 25 6. CONCLUSIES 99. Hel beleid op hel gebied van hel afvalbeheer is één vu\\ de siouiolsceiorou dio worden genoemd in het vijfde milieu-actieprogramma, waarvan het belangrijkste doel de totstandbrenging is van duurzame ontwikkeling. De communautaire strategie voor het afValbeheer definieert de richtsnoeren voor het communautaire afvalstoffenbeleid, namelijk: prioriteit van preventie, bevordering van terugwinning, minimalisering van definitieve verwijdering en reglementering van de overbrenging van afvalstoffen. Toekomstige communautaire acties op dit gebied zullen moeten worden toegespitst op een passende tenuitvoerlegging en handhaving van de bestaande wetgeving, de bevordering van de ontwikkeling en het gebruik van een brede scala van niet-juridische instrumenten en de verkenning van nieuwe actiegebieden zoals de stimulering van markten voor gerecycleerde produkten, het beperken c. q. voorkomen van specifieke afvalstromen, enz. 100. De in dit document uiteengezette beginselen en richtsnoeren zijn bedoeld om een basis te verschaffen voor toekomstige acties van de Gemeenschap in de afvalstoffensector alsmede voor de totstandbrenging van milieuvriendelijke beheerstrategieën in heel de Europese Unie. De doeltreffende tenuitvoerlegging ervan vereist de volledige medewerking en steun van alle betrokken partijen. 26 ONTWERP RESOLUTIE VAN DE RAAD betreffende het afvalstoffenbeleid (door de Commissie ingediend) 27 RESOLUTIE VAN DE RAAD van betreffende het afvalstoffenbeleid (. /C. /. ) DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, Gezien de resolutie van de Raad en van de vertegenwoordigers van de regeringen der Lid-Staten, in het kader van de Raad bijeen, van 1 februari 1993 betreffende een beleidsplan en actieprogramma van de Gemeenschap inzake het milieu en duurzame ontwikkeling (vijfde milieu- actieprogramma)1 , Gezien de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement van 18 september 1989 betreffende een communautaire strategie voor het afvalbeheer2 en de actualisering van deze strategie op. 3, Gezien de resolutie van de Raad van 7 mei 1990 betreffende het afvalstoffenbeleid4 en de desbetreffende resoluties van het Europees Parlement van 19 februari 1991 en 22 april 1994\ Gezien de bestaande communautaire wetgeving op het gebied van het afvalbeheer en met name Richtlijn 75/442/EEG van de Raad van 15 juli 1975 betreffende afvalstoffen6 als gewijzigd bij Richtlijn 91/156/EEG7, Richtlijn 91/689/EEG van de Raad van 12 december 1991 betreffende gevaarlijke afvalstoffen8, Verordening (EEG) nr. 259/93 van de Raad van 1 februari 1993 betreffende toezicht en controle op de overbrenging van afvalstoffen binnen, naar en uit de Europese Gemeenschap9 en Besluit 93/98/EEG van de Raad van 1 februari 1993 betreffende de inzake de beheersing van de sluiting namens de Gemeenschap van het Verdrag grensoverschrijdende overbrenging van gevaarlijke afvalstoffen en de verwijdering ervan (Verdrag van Bazel)10, ï 2 3 4 5 6 7 8 9 10 PB C 138 van 17. 5. 1993, blz. 1. SEC(89)934 def. van 18. 9. 1989. COM(96). def. van. 1996. PB C 122 van 18. 5. 1990, blz. 2. PB C 72 van 18. 3. 1991, blz. 34 en PB C 128 van 9. 5. 1994, blz. 471. PB L 194 van 25. 7. 1975, blz. 39. PB L 78 van 26. 3. 1991, blz. 32. PB L 377 van 31. 12. 1991, blz. 20. PB L 30 van 6. 2. 1993, blz. 1. PB L 39 van 16. 2. 1993, blz. 1. 28 Gezien het verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement van 8 november 1995 over het beleid op het gebied van het afvalbeheer", Overwegende dat de Gemeenschap, om duurzame ontwikkeling te bevorderen, ernaar dient te streven een samenhangend en algemeen aanvaard beleid op het gebied van het afvalbeheer vast te stellen dat ecologisch verantwoord en economisch haalbaar is; dat dit beleid gebaseerd dient te zijn op een geharmoniseerde terminologie ter omschrijving en indeling van afvalstoffen alsmede op de gemeenschappelijke beginselen van prioriteit van preventie, bevordering van terugwinning, milieuvriendelijke verwijdering van afvalstoffen en controle op en minimalisering van de overbrenging van afvalstoffen; Overwegende dat dit beleid een hoog niveau van milieubescherming in de hele Europese Unie alsmede een goede werking van de interne markt, in voorkomend geval ook wat betreft het grensoverschrijdend verkeer van afvalstoffen, moet garanderen; dat dit tweevoudige doel niet kan worden bereikt zonder de adequate toepassing van het nabijheidsbeginsel en het zelfVerzorgings beginsel; dat deze beginselen inhouden dat voor verwijdering bestemde afvalstoffen in een van de meest nabije, daartoe geschikte installaties moeten worden verwijderd en dat afvalstoffen die in de Gemeenschap worden geproduceerd, niet elders worden verwijderd; een geïntegreerd en toereikend net van verwijderings- en verwerkingsinstallaties moet worden opgezet dat de hele Gemeenschap bestrijkt; Overwegende dat op alle lokale, regionale, nationale en communautaire niveaus een brede scala van juridische, economische en beheersinstrumenten op doeltreffende wijze moet worden ingezet om de problemen in verband met afvalstoffen op te lossen; dat bijzondere aandacht moet worden besteed aan de tenuitvoerlegging en handhaving van de bestaande wetgeving, de vaststelling en passende uitvoering van de afvalbeheerplannen en de ontwikkeling van communautaire afvalstatistieken, 1. Spreekt zijn voldoening uit over de mededeling van de Commissie betreffende de actualisering van de communautaire strategie voor het afvalbeheer, steunt die en beschouwt die als een bruikbaar richtsnoer voor de acties die de komende jaren in heel de Europese Unie in de sector afvalstoffen moeten worden ondernomen; 2. Is van mening dat zich in de sector afvalstoffen sedert de aanvaarding van de eerste communautaire strategie voor het afvalbeheer in september 1989 institutionele, legislatieve, economische en technische vooruitgang heeft voorgedaan waardoor zowel de instanties van de Lid-Staten en de Gemeenschap als de bedrijven en de consumenten zijn beïnvloed; 3. Erkent dat, ondanks de aanzienlijke inspanningen die de laatste jaren zijn gedaan, de produktie van afvalstoffen in het algemeen in stijgende lijn blijft gaan; 4. Constateert en deelt de toenemende bezorgdheid van de bevolking met betrekking tot de afvalproblematiek in de hele Europese Unie; 5. Beklemtoont de belangrijke rol die statistische gegevens kunnen spelen bij het identificeren van met afval samenhangende problemen, het beoordelen van beheersprioriteiten en het COM(95)522 def. van 8. 11. 1995. 29 formuleren en verwezenlijken van realistische doelstellingen in het kader van het beleid op het gebied van het afValbeheer; Betreurt het feit ï~* momenteel op het niveau van de Gemeenschap niet op regelmatige basis geharmoniseerde gegevens betreffende afValstoffen worden vergaard; Dringt er bij de Commissie op aan om, in samenwerking met het Europees Milieuagentschap en de Lid-Staten, een betrouwbaar communautair systeem voor de vergaring van gegevens met betrekking tot afValstoffen tot stand te brengen dat gebaseerd dient te zijn op een gemeenschappelijke en een gemeenschappelijke indeling alsmede op een geharmoniseerde methodologie, rekening houdend met de bijzondere behoeften en problemen van het MKB in dit verband; terminologie, gemeenschappelijke omschrijvingen 6. Is van mening dat elke strategie voor het afValbeheer de keuze voor de meest milieuvriendelijke oplossing als richtsnoer dient te nemen, rekening houdend met de potentiële kosten en baten voor het milieu van het nemen en het achterwege laten van maatregelen; Is van mening dat vanaf de ontwerpfase van een produkt volledig rekening moet worden gehouden met de mogelijke oplossingen op het stuk van het afvalbeheer; Meent dat, onverminderd het beginsel dat de vervuiler betaalt - dat onverkort moet worden toegepast -, de fabrikant van een produkt specifieke verantwoordelijkheden draagt in de keten van het afValbeheer; Nodigt de Commissie uit om voorstellen in te dienen bij de Raad waarin deze verantwoordelijkheden in praktische maatregelen worden vertaald; 7. Bevestigt dat hij ervan overtuigd is dat afvalpreventie de eerste prioriteit dient te zijn van ieder rationeel afvalstoffenbeleid, zowel wat de produktie van afValstoffen als - in voorkomend geval - wat de gevaarlijke eigenschappen daarvan betreft; Is van mening dat de inspanningen die in dit opzicht worden gedaan, moeten worden geïntensiveerd; Nodigt de Lid-Staten en de deelnemers aan het economisch leven uit, kwantitatieve streefcijfers inzake afvalpreventie vast te stellen en dit doel na te streven, met name door het bevorderen van schone technologieën en produkten die kunnen worden teruggewonnen, het versterken van de railieudimensie van technische normen, het beperken van de aanwezigheid van gevaarlijke stoffen in produkten, het gebruik van economische instrumenten en milieu- auditsystemen en het bevorderen van veranderingen in de consumptiepatronen via voorlichting en educatie van de consument; 8. Wijst met nadruk op de noodzaak de terugwinning van afValstoffen te bevorderen ten einde de hoeveelheid afval te verminderen en de natuurlijke hulpbronnen te sparen, met name door hergebruik, recycling, compostering en terugwinning van energie uit afValstoffen; Meent dat, wat terugwinning betreft, momenteel - in afwachting dat wetenschappelijke en technologische vooruitgang wordt geboekt en de levenscyclusanalyses verder worden ontwikkeld - hergebruik en terugwinning van materiaal, voor zover zij op ecologisch verantwoorde wijze worden toegepast, uit milieuoogpunt in het algemeen de voorkeur verdienen boven andere vormen van terugwinning en definitieve verwijdering; Roept de Commissie op om het ontwikkelen van een wetenschappelijk goed gefundeerde communautaire methodologie voor levenscyclusanalyses en milieubalansen te bevorderen, 30 zodat de toekomstige prioriteiten op het stuk van afValbeheer beter in kaart kunnen worden gebracht; Roept de Lid-Staten op om retour-, inzamelings- en terugwinningssystemen te bevorderen; ten einde Verzoekt de Commissie en de Lid-Staten concrete maatregelen te treffen stimulansen te bieden voor een markt voor gerecycleerde produkten die aan de communautaire eisen, met name op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieubescherming, voldoen; 9. Onderstreept de noodzaak van communautaire normen met betrekking tot afvalverwerking en met name de terugwinning van energie, ten einde in de afvalsector gelijke concurrentie voorwaarden te scheppen en aldus in de hele Gemeenschap een hoog niveau van milieubescherming te garanderen zonder de regels van de interne markt met betrekking tot voor terugwinning bestemd afval in het gedrang te brengen, en Wijst in dit verband op het belang van normen inzake het gebruik van afval, met name als brandstof of andersoortige energiebron; Is de mening toegedaan dat, voor zover de materiële inputs en processen vergelijkbaar zijn, de emissienormen met betrekking tot de verbranding van afval dezelfde dienen te zijn, ongeacht of afval in verbrandingsinstallaties of in andere installaties wordt verbrand; 10. Vestigt de aandacht op de noodzaak om de verwijdering van afval zoveel mogelijk te beperken en daartoe een toereikend en geïntegreerd net van verwijderingsinstallaties, als bedoeld in Richtlijn 91/156/EEG betreffende afvalstoffen, op te zetten; Besluit dat de communautaire normen inzake de emissies van verbrandingsinstallaties in de atmosfeer, het water en de bodem strikt moeten worden nageleefd; dat, wat de bestaande verbrandingsinstallaties betreft, specifieke monitoringmaat-regelen moeten worden overwogen; dat aan de betrokken bevolking afdoende informatie moet worden verstrekt; en dat verbranding van afValstoffen waarbij geen energie wordt teruggewonnen, zo mogelijk moet worden vermeden; 11. Is van mening dat in de toekomst in de hele Gemeenschap afValstoffen alleen op veilige en gecontroleerde wijze mogen worden gestort, overeenkomstig de eisen van de toekomstige richtlijn betreffende het storten van afValstoffen; Verzoekt de Lid-Staten de nodige maatregelen te treffen om een passende sanering van voormalige stortplaatsen en verontreinigde locaties te garanderen; 12. Neemt nota van de conclusies die door de diverse projectgroepen in het kader van het door de Commissie opgestarte programma prioritaire afvalstromen zijn opgesteld met betrekking tot afgedankte voertuigen, afgewerkte autobanden, afval van de gezondheidssector, afval van afbraak- en constructiewerken en afval van elektrische en elektronische apparatuur, en Nodigt de Commissie uit om zo snel mogelijk voorstellen in te dienen ten einde een passend vervolg te geven aan deze projecten; 31 Nodigt de Commissie uit om verder te onderzoeken of en hoe op communautair niveau maatregelen moeten worden getroffen met betrekking tot andere afvalstromen zoals die van zware metalen, kunststoffen, textiel of afval van schepen; 13. Meent dat Verordening (EEG) nr. 259/93 van de Raad een belangrijk juridisch instrument is ter controle op en ter beperking van de overbrenging van afValstoffen; Roept de Lid-Staten op om hun samenwerking te intensiveren en te verbeteren, met name ten aanzien van de illegale overbrenging van afValstoffen en ter bestrijding van milieu criminaliteit; Bevestigt de in het kader van het Verdrag van Bazel aangegane verbintenis om, naast het reeds bestaande verbod op de overbrenging van gevaarlijke afValstoffen met het oog op definitieve verwijdering, ook de overbrenging naar ontwikkelingslanden van gevaarlijke afValstoffen met het oog op terugwinning te verbieden, en Nodigt derhalve de Commissie uit een voorstel tot bekrachtiging van het desbetreffende amendement op het Verdrag van Bazel in te dienen; 14. Nodigt de Commissie uit erop toe te zien dat de bestaande en toekomstige wetgeving door de Lid-Staten volledig ten uitvoer wordt gelegd en dat in de hele Europese Unie op de naleving daarvan wordt toegezien; 15. Beklemtoont het belang van een passende planning van het afValbeheer op alle betrokken niveaus; Dringt er bij de Lid-Staten op aan om, voor zover zij zulks nog niet hebben gedaan, afvalbeheerplannen vast te stellen, ter kennis van de Commissie te brengen en ten uitvoer te leggen als bepaald in Richtlijn 91/156/EEG betreffende afValstoffen; 16. Spoort de Lid-Staten aan om een brede scala van instrumenten, en met name economische instrumenten, in te zetten ten einde de doelstellingen van hun afvalstoffenbeleid op een zo coherent mogelijke manier te realiseren met volledige inachtneming van de bepalingen van het EG-Verdrag; 17. Erkent, overeenkomstig het Witboek van de Commissie over groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid, de mogelijkheden die de bescherming van het milieu en met name een samenhangend en goed gefundeerd beleid op het gebied van het afValbeheer kunnen bieden voor het scheppen van nieuwe banen, en Roept daarom de Lid-Staten op om hun beleid op het gebied van het afValbeheer op het benutten van deze mogelijkheden af te stemmen; Erkent de noodzaak steunmaatregelen voor het MKB in te stellen ten einde een verantwoord afvalstoffenbeleid te stimuleren; 18. Nodigt de Commissie uit om tegen 2000 bij de Raad verslag uit te brengen over de vooruitgang die op de gebieden waarop deze resolutie betrekking heeft, is geboekt. 32 ISSN 0254-1513 COM(96) 399 def. DOCUMENTEN NL 14 Catalogusnummer : CB-CO-96-426-NL-C ISBN 92-78-07989-8 Bureau voor officiële publikatics der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg


title: Neuvoston asetus (EY) N:o 1597/96, annettu 30 päivänä heinäkuuta 1996, tupakanlehtien palkkioiden vahvistamisesta tupakkalajikeryhmittäin satovuodeksi 1996

eurovoc_concepts:
agricultural guidance
common organisation of markets
farmers' income
supply
tobacco

formats: html pdfa1b print


title: Commission Regulation (EC) No 1560/96 of 30 July 1996 amending Regulation (EC) No 2568/95 concerning the transfer to Colombia, within the tariff quota for the import of bananas into the Community, of Nicaragua's country quota for 1996 and (EC) No 356/96 concerning the transfer to Colombia, within the tariff quota for the import of bananas into the Community, of part of Venezuela's country quota for 1996

eurovoc_concepts:
Colombia
Nicaragua
Venezuela
import
tariff quota
tropical fruit


title: Kommissionens forordning (EF) nr. 1525/96 af 30. juli 1996 om ændring af forordning (EF) nr. 3016/95 om åbning af EF-toldkontingenter for 1996 for får, geder, fårekød og gedekød henhørende under KN-kode 0104 10 30, 0104 10 80, 0104 20 90 og 0204

eurovoc_concepts:
goat
goatmeat
quantitative restriction
sheep
sheepmeat
tariff quota


title: 96/527/EG: Kommissionens rekommendation av den 30 juli 1996 om användningen av den gemensamma upphandlingsordlistan (CPV) för beskrivning av innehållet i offentliga kontrakt (Text av betydelse för EES)

eurovoc_concepts:
award of contract
nomenclature
public contract
single market
standardisation
terminology


title: Regolamento (CE) n. 1578/96 del Consiglio del 30 luglio 1996 che fissa, per la campagna di commercializzazione 1996/1997, le maggiorazioni mensili del prezzo del risone

eurovoc_concepts:
farm prices
marketing year
price increase
rice


title: Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1591/96 του Συμβουλίου της 30ής Ιουλίου 1996 που καθορίζει, για την περίοδο από 1ης Ιουλίου 1996 μέχρι 30 Ιουνίου 1997, την τιμή βάσης και τον ποιοτικό τύπο του εσφαγμένου χοίρου

eurovoc_concepts:
basic price
carcase
marketing year
pigmeat
product quality