title: PERGUNTA ESCRITA n. 1380/96 dos Deputados Jesús CABEZÓN ALONSO , Juan COLINO SALAMANCA ao Conselho. Destruição de fruta espanhola por agricultores franceses

eurovoc_concepts:
France
Spain
application of EU law
carriage of goods
commercial vehicle
farmer
fruit
indemnification
originating product
violence

formats: html pdf print

text: 11. 3. 98 PT Jornal Oficial das Comunidades Europeias C 76/1 I (Comunica(cid:231)o(cid:152)es) PARLAMENTO EUROPEU PERGUNTAS ESCRITAS COM RESPOSTA (98/C 76/01) PERGUNTA ESCRITA E-1380/96 apresentada por Jesu· s Cabezo·n Alonso (PSE) e Juan Colino Salamanca (PSE) ao Conselho Objecto: Destrui(cid:231)a(cid:152)o de fruta espanhola por agricultores franceses (18 de Junho de 1996) Nos u·ltimos dias de Maio deste ano, grupos de agricultores franceses voltaram a atacar camio(cid:152)es europeus que transportavam fruta espanhola em tra(cid:136)nsito para pa(cid:14)·ses da Unia(cid:152)o Europeia. Tambe·m destru(cid:14)·ram fruta espanhola ja· colocada nos mercados franceses. Que medidas tomou o Conselho para que estes grav(cid:14)·ssimos incidentes na(cid:152)o se repitam? Esta· o Conselho consciente de que nos u·ltimos tre(cid:136)s anos foram atacados 60 camio(cid:152)es? Esta· o Conselho consciente de que estes factos, no ano de 1995, originaram 6. 000 milho(cid:152)es de pesetas de preju(cid:14)·zo? (98/C 76/02) PERGUNTA ESCRITA E-2022/97 apresentada por Joan Vallve· (ELDR) e Carles-Alfred Gaso‘liba i Bo¤hm (ELDR) ao Conselho (18 de Junho de 1997) Objecto: Novos ataques a camio(cid:152)es espanho·is por parte de agricultores franceses Perante os graves e repetidos ataques que se ve(cid:136)m registando desde Maio de 1997 a camio(cid:152)es espanho·is que transportam frutos e produtos hort(cid:14)·colas, bem como a armaze·ns de distribui(cid:231)a(cid:152)o por parte de agricultores franceses em va·rias localidades do Sul de Fran(cid:231)a, que medidas tomou o Conselho e que disposi(cid:231)o(cid:152)es pensa tomar para que estes ataques que violam o direito a‘ livre circula(cid:231)a(cid:152)o, princ(cid:14)·pio fundamental da Unia(cid:152)o Europeia, na(cid:152)o se repitam? Podera· ainda o Conselho informar se estas medidas preve(cid:136)em a suspensa(cid:152)o das ajudas comunita·rias destinadas ao sector agr(cid:14)·cola france(cid:136)s? Resposta comum a‘s perguntas escritas E-1380/96 e 2022/97 (25 de Setembro de 1997) O Conselho tem conhecimento dos actos de vandalismo cometidos pelos agricultores franceses em Abril/Maio de 1996 e em Maio de 1997, contra camio(cid:152)es que transportavam frutas e legumes provenientes de Espanha e com destino a Estados-membros da Unia(cid:152)o Europeia. Estes actos sa(cid:152)o proibidos pelo direito penal comum e visam opor-se a‘ livre circula(cid:231)a(cid:152)o dos produtos comunita·rios, que constitui um dos princ(cid:14)·pios fundamentais da Comunidade Europeia, pelo que sa(cid:152)o vivamente condenados


eurovoc_concepts:
consumer goods
consumer information
consumer protection
contract
guarantee

formats: html pdf pdfa1b print

text: COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN •\ Brussel, 18. 06. 1996 COM(95) 520 def. 96/0161 (COD) Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de verkoop van en de waarborgen voor consumptiegoederen (door de Commissie ingediend) Toelichting I Algemeen À - Achtergrond 1 Sinds het eerste voorlopig programma van de Europese Economi sche Gemeenschap voor een beleid inzake bescherming en voorlichting van de consument(1) hebben de diverse communautaire Instellingen de Commissie herhaaldelijk verzocht, voorstellen in te dienen ter verbetering van de functionering van de garanties en dè service na verkoop. De geleidelijke verwezenlijking van de interne markt heeft de noodzaak van een communautaire aanpak van deze problematiek alleen maar versterkt. De Commissie had dus ten slotte in het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten(2) een harmonisatie voorgesteld betreffende bepaalde aspecten van de wettelijke en de handelsgarantie op roerende goederen en de wettelijke garantie op serviceverlening. Het Europees Parlement steunde deze voorstellen, maar de Raad meende dat het beter was als hij zich zelfstandig en grondiger in deze zaken verdiepte en wees opneming van deze voorschriften in de richtlijn over oneerlijke bedingen af; tevens verzocht hij de Commissie "de modaliteiten te onderzoeken om de garantiestelsels van de Lid staten met betrekking tot de met verbruikers afgesloten overeenkomsten nader tot elkaar te brengen en eventueel aan de hand daarvan de Raad een voorstel voor een richtlijn voor te leggen betreffende de harmonisatie van de nationale wetgevingen op dit gebied"(3). De Commissie heeft inmiddels diepgaand onderzoek gedaan naar "nut en opportuniteit van onderlinge aanpassing van de garanties, alsmede verbetering van de service na verkoop van goederen en diensten binnen de interne markt(4). Dit onderzoek vond plaats in het kader van een breed overleg dat bij de publikatie van het Groenboek betreffende garantie op consumptiegoederen en service na verkoop(5) werd gelanceerd. De hier bijgevoegde toelichting inzake de gevolgen geeft een samenvatting van het resultaat van dit overleg. (1) (2) (3) (4) (5) Resolutie van de Raad van 14 april 1975, PB C 92 van 25 april 1975, blz. 1. Oorspronkelijk voorstel: PB nr. C 243 van 28. 9. 1990, blz. 2; gewijzigd voorstel: PB nr. C 73 van 24. 3. 1992, blz. 7. Verklaring van de Raad in de notulen ter zake van de goedkeuring van de Richtlijn betreffende oneerlijke bedingen op 5 april 1993. Zoals haar eveneens was verzocht door de Raad in zijn Resolutie van 13 juli 1992 betreffende toekomstige prioriteiten voor de ontwikkeling van het beleid inzake consumentenbescherming, PBnr. C 186 van 23. 7. 1992. COM(93) 509 van 15 november 1993. Dit voorstel vormt bovendien de onmisbare aanvulling op Richtlijn 93/13 betreffende oneerlijke bedingen. Deze richtlijn garandeert alle consumenten een minimum aan uniforme bescherming in de hele Unie tegen contractuele bedingen met betrekking tot transacties met een professionele verkoper. Zo geniet de Europese consument, ongeacht de plaats van aankoop, overal dezelfde bescherming tegen oneerlijke algemene verkoopvoorwaarden. Deze tekst heeft echter alleen betrekking op de bedingen die de uitvoeringswij ze van de transactie regelen en zegt niets over de rechten van de consument bij gebrekkige uitvoering van de overeenkomst. Zo kan momenteel een beding in een verkoopovereenkomst waardoor de aansprakelijkheid van de verkoper bij gebreken aan het verkochte goed wordt uitgesloten, niet tegen de consument worden aangewend; de concrete rechten die deze laatste in een dergelijk geval kan laten gelden, verschillen echter soms aanzienlijk naar gelang van het land van aankoop. Dit voorstel beoogt de consument in de hele Unie een minimum aan uniforme bescherming te garanderen. De behoefte aan een richtlijn ter zake werd ook onderstreept in het advies van het Europees Parlement over het Groenboek van de Commissie(6\ Het Parlement heeft de Commissie namelijk verzocht, onverwijld een voorstel voor een richtlijn in te dienen. In de diverse Lid-Staten uitgevoerde studies tonen aan dat de problemen rond de kwaliteit van goederen en de functionering van de garanties en de service na verkoop de voornaamste bron van klachten van verbruikers bij de aankoop van goederen(7) zijn. Een zelfde beeld geven de transnationale transacties. Uit informatie die de Commissie vooral ontvangt via de Europese Informatiebureaus voor Consumenten die in sommige grensstreken functioneren, blijkt dat de klachten van verbruikers bij de aankoop van roerende goederen in verreweg de meeste gevallen de wettelijke en de handelsgaranties betreffen. De analyse van de laatste 100 gevallen die door een van deze Informatiebureaus aan de Commissie werden gerapporteerd, over geschillen rond aankopen van goederen in grensstreken (Frankrijk, Luxemburg, België en Duitsland), wijst hiervoor een percentage van rond de 70% uit. Vanzelfsprekend verergert de aard van het geschil bij grensoverschrijdende transacties de problemen voor de consument nog: problemen over de toe te passen wet, verschillen tussen nationale wetten, problemen bij de toepassing van de handelsgarantie, enz. (6) (7) Resolutie van 6 mei 1994, PB nr. C 205 van 25. 7. 1994, blz. 562. Zie b. v. de door het Office of Fair Trading gepubliceerde statistieken van klachten van consumenten bij de nationale instanties van het Verenigd Koninkrijk, die elk kwartaal worden verzameld en gepubliceerd in het tijdschrift "Fair Trading"; zij betreffen duidelijk vooral goederen met gebreken en de problemen rond het verhelpen daarvan. De in het 2e kwartaal van 1994 ontvangen klachten (Fair Trading nr. 9, winter 1994/95) belopen voor de diverse goederen: meubelen, onbekleed: 60,6%; bekleed: 75,6%; radio, TV en andere elektrische apparatuur. 66,4%; elektrische huishoudelijke apparaten: 72,2%; kleding: 61,3%; schoeisel: 81,1%; parfumerie en toiletartikelen: 39,9%; sieraden, horloges en klokken: 66,6%; auto's: 59,5% en tweedehands auto's: 61,9%. Het ziet er zelfs naar uit dat dit klachtenpercentage stijgt: de percentages voor de klachten in het laatste kwartaal van 1993 (Fair Trading nr. 7, zomer 1994) luidden: meubelen, onbekleed: 56,7%; bekleed: 67%; radio, TV en andere elektrische apparatuur: 61%; elektrische huishoudelijke apparaten: 65,1%; kleding: 49%; schoeisel: 77%; parfumerie en toiletartikelen: 33,9%; sieraden, horloges en klokken. 59%; auto's: 61,4%, tweedehands auto's: 58,1%. Tegen deze algemene achtergrond is het niet verwonderlijk dat de Europese consumenten zich nog steeds niet en masse aan transfrontale aankopen wagen, al beschouwen de Europese burgers in theorie de vrijheid om produkten en diensten uit het buitenland te betrekken als een van de grootste voordelen van de interne markt. Volgens een Eurobarometer uit 1993(8) noemt 52% van de verbruikers de problemen rond inruil of reparatie van in het buitenland gekochte produkten als de grootste belemmering voor het kopen over de grens. Dit percentage is in sommige landen nog veel hoger (bij voorbeeld: 68% in DK, 63% in NL en 61% in D). De taalbarrière wordt door 40% van de consumenten genoemd en op de derde plaats noemt 34% problemen met de oplossing van geschillen. Ook is opmerkelijk dat het vierde obstakel de onzekerheid inzake de verkoopvoorwaarden blijkt: het percentage consumenten dat deze noemt, is gestegen van 24% in 1991 tot 31% in 1993. De Raad heeft in zijn algemene conclusies aangaande het Groenboek, die op 17 mei 1994 werden goedgekeurd, opnieuw als zijn mening gegeven dat "de voordelen van de interne markt ten goede moeten komen aan alle consumenten; dat deze moeten worden aangemoedigd, actiever deel te nemen aan de functionering van deze markt; dat alle inspanningen in die richting in het kader van het naderbij brengen van het Europa van de Europese burger zijn te plaatsen". De Commissie heeft in haar tweede driejarenplan inzake het consumentenbeleid (1993-1995)(9) reeds benadrukt dat "het aankopen over de grens zich alleen kan ontwikkelen naar mate de consument er zeker van kan zijn dat hij aanspraak kan maken op de zelfde voorwaarden van garantie en service na verkoop, onverschillig waar de leverancier van het goed gevestigd is"; en dat het voor een doelmatig functionerende binnenmarkt "nodig is, de consument te garanderen dat hij, ongeacht het land van aankoop van een goed binnen de interne markt, altijd gebruik zal kunnen maken van een efficiënte service na verkoop en in actie kan komen tegen eventuele gebreken aan het gekochte goed,,(10). Dit voorstel voor een richtlijn gaat in de zelfde richting en wil de Europese consumenten een gemeenschappelijke minimumbasis aan rechten bieden in de gehele Europese Unie. Dat is alleen mogelijk via een onderlinge afstemming van de bestaande nationale wetgevingen inzake de wettelijke garantie. De wettelijke garantie vormt in alle Lid-Staten de basis voor de rechten van de consument op kwaliteit en overeenstemming van de gekochte goederen. De handelsgaranties worden in feite aan deze basisrechten toegevoegd, maar kunnen daar gewoonlijk geen afbreuk aan doen. Zo vormt de wettelijke garantie de achtergrond waartegen de handelsgaranties zich ontwikkelen en functioneren. Het begrip "wettelijke garantie" omvat de volledige wettelijke bescherming van de koper ten aanzien van gebreken aan verworven goederen, die direct voortvloeit uit de wet, als neveneffect van het koopcontract. Het fundamenteel element van de wettelijke garantie is, dat zij het vertrouwen van de koper wil beschermen in het kader van het koopcontract, zijn gewettigde verwachtingen ten aanzien van het gekochte produkt en dat zij onafhankelijk functioneert van enige wilsuiting van de (8) (9) (10) Eurobarometer nr. 39, september 1993. COM(93) 378 def. van 28 juli 93. COM (93) 509 def. van 15 november 93. partijen en zo de door de wet vastgestelde effecten teweeg brengt. Het begrip "handelsgarantie" doet daarentegen een beroep op de wilsuiting van een persoon, de garantiegever, die zich aansprakelijk stelt voor bepaalde gebreken die zich voordoen aan het verkochte goed. Zij wordt gekenmerkt door een schriftelijke belofte die het goed begeleidt of tijdens de koop wordt afgeleverd, inhoudende dat de garantiegever zich verbindt tot reparatie of vervanging van het produkt indien binnen een vastgestelde termijn een gebrek aan het licht zou komen. De verschillen tussen de nationale wetten aangaande de wettelijke garantie gelden evenzeer voor de definitie van een gebrek als voor de rechten die aan de consumenten worden toegekend en de toepassingsvoorwaarden daarvan. Zij springen vooral in het oog bij de termijnen van de wettelijke garantie: die gaan van een niet vastgestelde periode van onbeperkte duur (F, B, L, NL, FIN) tot een korte termijn van zes maanden (D, E, P, G, A), via de termijn van zes jaar (VK, IRL), van twee jaar (S) en van één jaar (DK, I). Bovendien stamt een groot deel van de nationale wetten uit een tijdperk waarin de omstandigheden van produktie en verhandeling van goederen totaal anders waren dan nu. De traditionele bepalingen van het burgerlijk recht inzake het koopcontract zijn opgesteld volgens het model van twee burgers die op voet van gelijkheid een contract sluiten waarbij de ene burger het bezit van een goed dat hem behoort aan de andere overdraagt. Zij zijn dus niet aangepast aan de huidige economische realiteiten van massaproduktie en -verhandeling. De traditionele effecten van de wettelijke garantie - het recht op herroeping van het contract en het recht een korting te bedingen - blijken zowel te star als niet toereikend te zijn en kunnen vaak noch de consument noch de verkoper tevreden stellen. Wat dit aangaat dient men te weten dat de traditionele middelen van de handelsgarantie - inruil of reparatie van het goed - in slechts de helft van de Lid-Staten in de wettelijke garantie zijn opgenomen, en dan nog vaak binnen strikte grenzen. De Lid-Staten lijken zich trouwens bewust van de noodzaak hun nationale wetten te moderniseren. In diverse Lid-Staten worden bewegingen in die richting waargenomen. Om enkele recente initiatieven te citeren: het Verenigd Koninkrijk heeft zojuist enkele wijzigingen aangebracht in zijn algemene wetgeving inzake de verkoop, om de kopers expliciet te beschermen tegen kleinere gebreken en een gebrek aan duurzaamheid van de produkten. In Griekenland is een nieuwe algemene wet aangenomen ter bescherming van consumenten, die bijzonder belangrijke bepalingen omvat betreffende de service na verkoop: de leveranciers zijn nu verplicht hun produkten te voorzien van een gebruiksaanwijzing en de consument in te lichten over de te verwachten duurzaamheid van het produkt, binnen welke termijn de consument moet kunnen beschikken over reparatie- en onderhoudsdienstverleningen. Ook Finland heeft zijn wet ter bescherming van de consument hervormd, vooral ter invoering van een hoofdelijke aansprakelijkheid van producent en verkoper in het kader van de wettelijke garantie. In Duitsland is geen project ter hervorming van de rechtsregels op stapel gezet, maar een commissie van deskundigen, die reeds jarenlang heeft gewerkt aan een project ter herziening van het verbintenissenrecht heeft duidelijk verklaard, de huidige Duitse rechtsregels als verouderd te beschouwen en met name voorgesteld de termijn voor de wettelijke garantie vast te stellen op drie jaar in plaats van de huidige zes maanden. In Oostenrijk staat daarentegen reeds een wetsontwerp tot wijziging van de geldende bepalingen inzake de wettelijke garantie ter discussie, met name voor de invoering van een termijn van drie jaar voor de wettelijke garantie. In Zweden lijkt de geldende termijn voor de wettelijke garantie van twee jaar als te kort te worden beschouwd: een nog in behandeling zijnd wetsontwerp stelt namelijk voor, deze door een termijn van vijfjaar te vervangen. Initiatieven van andere Lid-Staten op het zo belangrijke gebied van de bescherming van consumenten bij de aankoop van goederen zijn te verwachten. recht inzake Dit voorstel voor een richtlijn zal ook bijdragen tot de vereenvoudiging van de bestaande nationale voorschriften, door daarvoor in een toenadering tot het internationaal tussen economische subjecten (Weens Koopverdrag, 1980) te voorzien en de mogelijk uit de verschillen tussen nationale wetgevingen voortvloeiende concurrentieverstoringen te reduceren. Het voorstel voor een richtlijn sluit ook aan op de door het Europees Parlement geformuleerde zorgen over de noodzaak van een onderlinge toenadering van het privaatrecht van de Lid-Staten(ll) op communautair niveau. internationale aankopen van goederen 6 7 Analyse van de soorten klachten van consumenten en de handelspraktijken van de ondernemingen toont aan dat de minimale harmonisatie van de wettelijke garantie gepaard moet gaan met de instelling van bepaalde kadervoorschriften voor de handelsgaranties. Een nieuwe studie van de Commissie inzake de aankoop van bepaalde gebruiksgoederen in 12 Lid-Stâten bevestigt volledig de gegevens die de Commissie in het Groenboek heeft aangedragen. Nog te vaak zorgt de formulering van de handelsgaranties voor verwarring daarvan met de wettelijke garanties, wat de consument op een dwaalspoor brengt inzake zijn rechten. Te vaak ook definiëren de handelsgaranties hun reikwijdte en inhoud niet duidelijk of stellen zij onredelijke voorwaarden aan hun toepassing, waardoor zij de rechten die zij beogen toe te kennen, van elke inhoud beroven, t In deze toelichting zal omwille van de duidelijkheid de terminologie "wettelijke garantie" en "handelsgarantie" worden gehanteerd. In het eigenlijke voorstel voor een richtlijn wordt deze terminologie echter niet volledig overgenomen, om problemen te vermijden met de juridische tradities waar het begrip "wettelijke garantie" onbekend is. De term "garantie" wordt daar dus voorbehouden aan de handelsgaranties, wat overigens overeenkomt met het begrip dat de consument 'm het algemeen met deze term verbindt. Zo betreffen de eerste vier artikelen (harmonisatie van het verkooprecht) de "wettelijke garantie", zonder dat deze term wordt gehanteerd, terwijl artikel 5 de "handelsgarantie", enkel aangeduid als "garantie", betreft. B - Essentiële aspecten van het ontwerp Het voorstel voor een richtlijn bestaat uit twee delen: het eerste en voornaamste heeft betrekking op de wettelijke garantie, het tweede betreft de handelsgarantie. Voor de wettelijke garantie is de werkingssfeer van de tekst van dit voorstel voor een richtlijn zeer duidelijk afgebakend: hij beoogt de aspecten te regelen die strikt verband houden met de bescherming van de consument in geval van de aankoop van een goed dat (11} Resoluties van 26 mei 1989 en 6 mei 1994, respectievelijk in PB nr. C 158 van 26. 6. 1989, blz. 400, en PB nr. C 205 van 25. 7. 1994, blz. 518. niet overeenstemt met het contract. Hij streeft geenszins naar een volledige harmonisatie van het verkooprecht. Overeenkomstig deze begrenzing worden alle kwesties betreffende de vorming van het contract tussen de partijen, de gebreken in het contract, de uitwerkingen van het contract, evenals die betreffende de uitvoering of niet-uitvoering van het contract of vormen van gebrekkige uitvoering anders dan het niet-overeenkomen van het produkt met het contract, in deze tekst niet behandeld en blijven uitsluitend en alleen onderworpen aan de nationale wetgevingen. Voorts is het voorstel gericht op niet meer dan de verplichting van de garantiegever om te zorgen voor de concrete oplossing van het probleem, namelijk restitutie of vermindering van de prijs, c. q. vervanging of reparatie van het produkt. Het voorstel voor een richtlijn is geenszins gericht op de kwestie van de aansprakelijkheid voor eventuele schade die direct of indirect voortkomt uit het gebrek. De tekst wil een minimum aan rechten in de gehele Europese Unie verschaffen, maar tegelijk een zeker evenwicht tussen de verplichtingen van alle partijen in stand houden; Zo legt hij de consument duidelijke plichten op, op straffe van verval van zijn rechten. De tweede component van het voorstel voor een richtlijn betreft de handelsgarantie, maar beoogt niet deze in haar geheel te regelen. Er worden alleen enkele principes geformuleerd met betrekking tot hun transparantie en hun verhouding tot de wettelijke garantie en er worden enige voorschriften gegeven die de handelsgaranties in een juridisch kader moeten plaatsen. De rest, die wordt beschouwd als element van commercieel beleid dat nauw verbonden is met het vrije spel vart de concurrentie, blijft onder het beheer van de onderneming. Zo wordt geen enkele verplichting opgelegd tot het geven van handelsgaranties, ofschoon sommige nationale wetgevingen reeds voor deze aanpak hebben gekozen. Ook de vaststelling van de inhoud van de garanties, alsmede hun duur en de voorwaarden waarop zij in werking treden, worden overgelaten aan de aanbieders. De service na verkoop als zodanig, dat wil zeggen de dienstverleningen op het gebied van gebruik, onderhoud en reparatie van de goederen, onafhankelijk van de inwerkingstelling van welke wettelijke of handelsgarantie dan ook, is niet het onderwerp van dit voorstel voor een richtlijn, om redenen die verband houden met de toepassing van het subsidiariteitsprincipe. Het gaat hier om een ingewikkeld terrein dat eerder geschikt is voor een benadering, op communautair niveau, via vrijwillige instrumenten (bij voorbeeld: gedragscodes die per sector dienen te worden opgesteld), dan via een wettelijke regeling. C - Coherentie met ander communautair beleid Overwegende dat de consumenten en marktdeelnemers er zeker van moeten zijn dat zij ten volle en op billijke wijze kunnen profiteren van de interne markt, heeft de Raad verklaard dat hij vast besloten is te zorgen dat de interne markt efficiënt zal werken ten dienste van alle ingezetenen van de Gemeenschap, via de realisering van de vier vrijheden(12), wat de consument een grotere keuze aan kwaliteitsgoederen en -diensten (12) Wat dit aangaat zij eraan herinnerd dat volgens het Hof van Justitie het vrij verkeer van goederen ook inhoudt dat "[. 1 de consumenten die in de ene Lid-Staat wonen, zich vrijelijk naar het grondgebied van een andere Lid-Staat kunnen begeven om inkopen te doen", Arrest GB-INNOBM van 7 maart 1990, Zaak C. 362/88, Jurispr. 1990, blz. 667, rechtsoverweging 8. oplevert en de concurrentiekracht van de ondernemingen in de Gemeenschap versterkt(13). Deze verklaringen van de Raad geven de interactie van het beleid inzake de instelling en de functionering van de interne markt met andere communautaire beleidslijnen - en in het algemeen met alles wat de Europese Unie nastreeft - duidelijk weer. De Commissie heeft al eerder met nadruk gewezen op de rol die een verbeterde bescherming van de consument in dit verband kan spelen. Ten eerste moet men inzien dat de interne markt niet alleen is opgericht voor de ondernemingen en zonder de actieve en concrete deelneming van de consumenten niet goed kan functioneren en ten tweede kan de actieve consument, door keuzen te maken in zijn koopgedrag, de positieve economische effecten van een interne markt versnellen(14). De Commissie is van mening dat dit voorstel zeer goed past in de door alle communautaire beleidslijnen nagestreefde doelstellingen, met name die inzake kwaliteitsbeleid, milieubescherming, en concurrentiebeleid. Motivatie van het voorstel in het licht van het subsidiariteitsbeginsel II a) Wat fo fret doel yan ds YQQrgestelde maatregel met betrekking tot de verplichtingen van de Gemeenschap? Artikel 129A van het Verdrag legt de Gemeenschap de verplichting op, bij te dragen tot de realisering van een hoog niveau van bescherming van de consumenten via maatregelen die zij neemt in toepassing van artikel 100A in het kader van de realisering van de interne markt en door specifieke acties die het beleid van de Lid-Staten ondersteunen en voltooien teneinde de gezondheid, de veiligheid en de economische belangen van de consumenten te beschermen en hun een afdoende voorlichting te garanderen. Door de actie van de Gemeenschap komen de essentiële onderdelen van de nationale wetgevingen inzake de verkoop van gebruiksgoederen elkaar nader, zodat de werking van de interne markt verbetert en de concurrentieverstoringen die kunnen voortvloeien uit verschillen tussen de wetgevingen worden verkleind, terwijl de Europese consumenten een uniforme minimale bescherming wordt gegarandeerd, ongeacht de plaats van aankoop. Meer in het bijzonder zal de beoogde actie het volgende opleveren: Versterking van het vertrouwen van de Europese consumenten in de interne markt. Vergemakkelijking van grensoverschrijdend inkopen en versterking van de rol van de consumenten als actieve actoren op de markt. (13) (14) Resolutie van de Raad van 7 december 1992 over een goede werking van de interne markt, PB nr. C 334 van 18. 12. 1992, blz. 1. "Een optimale benutting van de door de interne markt geboden kansen, strategisch programma", COM(93) 632 van 22 december 1993. In dit document had de Commissie overigens reeds aangegeven dat zij de wettelijke en de handelsgaranties beschouwt als prioritair gebied voor een wetgevende actie op communautair niveau, om de Unie in de ogen van de consument tot een werkelijke interne markt te maken. 8 Vereenvoudiging van de bestaande nationale voorschriften. Onderlinge aanpassing van het communautair recht van de Europese burgers, wat hun directe en zeer tastbare voordelen bezorgt. Daardoor, versterking van de instemming van de gewone burger met de Europese integratie. Positieve effecten op de concurrentie, de concurrentiekracht van het bedrijfsleven en de Europese economie. b) Ressorteert de voorgestelde maatregel onder de exclusieve bevoegdheid van de Gemeenschap of een met de Lid-Staten gedeelde bevoegdheid? De voorgenomen actie ressorteert onder de exclusieve bevoegdheid van de Gemeenschap: instellen en doen functioneren van de interne markt. c) Over welke actiemodaliteiten beschikt de Gemeenschap? Het beoogde doel minimumvoorschriften vaststelt. is alleen bereikbaar via een communautaire richtlijn die Onafhankelijk door de Lid-Staten getroffen maatregelen kunnen de consumenten geen uniforme minimale bescherming bieden in het gehele grondgebied van de Unie, noch een afdoende bescherming in het kader van grensoverschrijdende transacties. Het voornaamste doel waar de richtlijn naar streeft - onderlinge toenadering van de nationale wetgevingen betreffende de wettelijke garantie - is onverenigbaar met oplossingen op grond van "soft- law" of gedragscodes. Bovendien zijn de desbetreffende sectoren zo uiteenlopend dat de instelling van Europese gedragscodes nauwelijks voorstelbaar is. d) Is een uniforme regeling nodig of kan worden volstaan met een richtlijn die de algemene doelstellingen aangeeft en de uitvoering aan de Lid-Staten overlaat? Bij beschouwing van de verschillen tussen de nationale wetgevingen, zowel op het niveau van de beginselen als wat de wetgevingstechnieken aangaat, blijkt een gedeeltelijke harmonisatie vereist. Met het oog op de eisen van het subsidiariteitsbeginsel blijft het voorstel voor een richtlijn echter strikt beperkt tot de essentiële aspecten die betrekking hebben op de wettelijke garantie en op de handelsgaranties. Zo betreft het voorstel alleen de rechten van de consument inzake de rechtstreekse "reparatie" van het defect; het verwijst de definitie van de regeling betreffende de al dan niet directe schade die voor de consument kan voortvloeien uit de aankoop van een goed dat gebrekkig blijkt(15), volledig naar de Lid- Staten. Het voorstel voor een richtlijn laat ook de algemene voorschriften voor koopovereenkomsten, b. v. die voor de vorming van de overeenkomst, de wilsgebreken, enz. buiten beschouwing. Voor de inhoud van de handelsgaranties zijn geen regels gesteld en het voorstel voorziet in geen enkele algemene verplichting tot het bieden van garanties. (15) In tegenstelling tot het gewijzigd voorstel voor een richtlijn betreffende oneerlijke bedingen (COM(92)66 van 4 maart 1992, PB nr. C 73 van 24. 3. 1992), waar dit aspect expliciet was opgenomen in artikel 6. Bovendien voorziet het voorstel voor een richtlijn, binnen de strikte beperkingen van een gedeeltelijke harmonisatie, slechts in een minimale harmonisatie; zo kunnen de Lid-Staten dus strengere regels aannemen of handhaven ter bescherming van de consument. De nationale marge voor besluitvorming zal dus zeer breed zijn. Tot slot houdt de aard van de tekst - regelingen van toepassing op koopovereenkomsten inzake consumptiegoederen - in, dat de praktische uitvoering van de meeste voorschriften wordt overgelaten aan de nationale gerechtshoven, die deze per geval zullen toepassen. m Artikelsgewijze toelichting Artikel 1 Door de daarin vervatte definities bakent dit artikel de werkingssfeer van de richtlijn in het algemeen af, waarbij het criterium van de partijen in het contract (tussen economische subjecten en consumenten afgesloten contracten) en het criterium van het object van het contract (verbruiksgoederen) worden verenigd. Lid 2. onder &) De definitie van de consument komt overeen met de klassieke definities die ook in andere richtlijnen voorkomen. Elke verkoop van een consumptiegoed door een professionele verkoper aan een consument valt daarmee binnen de werkingssfeer van het voorstel voor een richtlijn. Lid 2. onder h) Zoals in het Groenboek voorgesteld, worden de onroerende goederen uitgesloten. De definitie van consumptiegoederen beperkt zich daarentegen niet tot nieuwe en duurzame goederen. Een grote meerderheid van de antwoorden op het Groenboek gaf te kennen dat zo'a beperking niet verstandig zou zijn. De nationale wetgevingen maken trouwens ook geen onderscheid tussen die soorten goederen in de regelingen betreffende de wettelijke garantie. Bovendien zouden er grote moeilijkheden ontstaan bij het vaststellen wat eigenlijk een duurzaam goed is: moet men het omschrijven als een goed dat door het gebruik (geheel of gedeeltelijk?) wordt vernietigd, als een goed dat een vooraf vastgestelde (korte?) gebruiksduur heeft, enz. De in dit voorstel voorziene voorschriften omvatten overigens in zich zelf alle mogelijkheden om zich te kunnen aanpassen aan een op de diverse soorten goederen toegesneden toepassing. Lid 2. onder c) Dit voorstel is uitsluitend gericht op verkopen door professionele verkopers. Privé-verkopen onttrekken zich volledig aan zijn werkingssfeer en blijven volledig onderworpen aan de nationale wetgevingen ter zake. Lid 2. onder d^ Dit lid, dat in zekere mate door het Ierse recht werd ingegeven, beoogt de definitie van wat in het Groenboek werd aangeduid als de "handelsgarantie". Het heeft betrekking op elke handelsgarantie op een goed, ongeacht de aanbieder. Voorts ook op handelsgaranties tegen betaling en de uitbreidingen tegen betaling van kosteloze garanties. Deze definitie houdt direct verband met artikel 5 van dit voorstel. 10 Artikel 2 In dit artikel wordt het - overigens vrij simpele - principe vastgelegd dat luidt dat de goederen moeten overeenstemmen met het contract. Door dit uitgangspunt, dat als algemeen beginsel wordt vastgesteld, kan een omvangrijk geheel van situaties worden gedekt, zonder dat het in hoofdzaak gebaseerd behoeft te worden op het criterium "overeenstemming met de gerechtvaardigde verwachtingen van de consument" die in het Groenboek was voorgesteld. Hoewel het zeer veel weerklank vond in consumentenkringen had dit criterium in handelskringen veel tegenstand opgeroepen. Lid 1. Het beginsel van de overeenstemming met het contract kan ook worden beschouwd als een gemeenschappelijke basis voor de verschillende nationale juridische tradities. Overeenstemming met het contract is ook het door het Verdrag der Verenigde Naties inzake internationale koopovereenkomsten betreffende roerende zaken tussen professionele verkopers (Weens Koopverdrag 1980) aangehouden criterium. De overeenstemming met het contract vloeit niet alleen voort uit overeenstemming met de uitdrukkelijk gekozen terminologie in het contract, maar ook uit de overeenstemming met bepaalde criteria als omschreven in lid 2. De criteria kunnen in de continentale rechtsstelsels worden beschouwd als dwingende voorschriften van toepassing op het koopcontract inzake consumptiegoederen, en kunnen in de rechtsregels van het common law worden opgenomen onder het begrip "implied terms" (impliciete voorwaarden) van het contract, die door de partijen niet verwijderd mogen worden. Overeenkomstig de modernste rechtsstelsels (Nederlands Nieuw Burgerlijk Wetboek, wetgevingen van de Scandinavische landen) en het Weens Koopverdrag, wordt het gebruikelijke onderscheid in sommige rechtsstelsels tussen de verplichting tot levering en de wettelijke garantie inzake verborgen gebreken verlaten ten gunste van het nieuwe, gemeenschappelijke begrip "overeenstemming van de goederen met het contract". De theoretische en praktische problemen die dit onderscheid hebben veroorzaakt zijn trouwens goed te illustreren aan de hand van de Franse jurisprudentie, die in de loop der jaren deze twee begrippen beurtelings heeft gelijkgesteld en onderscheiden, zonder dat daaruit een definitieve conclusie kan worden getrokken. Lid 2. ïn dit tweede lid zijn verschillende elementen in aanmerking genomen als toelichting op het beginsel van overeenstemming in het licht van de verschillende nationale tradities. Voorts is de redactie in aanzienlijke mate geïnspireerd door artikel 35, lid 2) van het Weens Koopverdrag. Lid 3. Het Groenboek stelde de vraag betreffende de uitbreiding van de bepalingen inzake de wettelijke garantie tot dienstverleningen in verband met goederen (installatie, reparatie, onderhoud, enz). Een grote meerderheid van de antwoorden hierop luidde instemmend. De Commissie is echter van mening dat het complex en uiteenlopend karakter van de dienstverleningen zich niet goed leent voor een simpele uitbreiding van de bepalingen voor de verkoop van goederen tot de serviceverlening. Voor de installatie van goederen die verband houdt met de aanschaf daarvan kan deze uitbreiding wel probleemloos worden doorgevoerd en is zij zelfs nodig wegens de moeilijkheid om in de praktijk deze twee prestaties door de handelaar van elkaar gescheiden te houden en door de noodzaak, de consument op homogene wijze te beschermen. 11 Artikel 3 Lid 1. De eerste zin van dit lid stelt enerzijds de aansprakelijkheid van de verkoper voor de gebreken aan overeenstemming vast en bepaalt anderzijds het moment waarop het gebrek aan overeenstemming van de goederen met het contract wordt vastgesteld. Het is direct geïnspireerd op artikel 36, lid 1 van het Weens Koopverdrag van 1980, maar - anders dan in dit verdrag en dan in het recht van sommige Lid-Staten - bepaalt het dat de overeenstemming van de koopwaar wordt beoordeeld op het moment dat de consument het goed ontvangt en niet op het moment van afsluiting van het contract. Alleen deze oplossing lijkt werkelijk te voldoen aan de betrekkingen ter zake van de consumptie. Een overweldigende meerderheid van de antwoorden op het Groenboek ging trouwens wat dit punt aangaat in deze richting. Wanneer de consument wist, of had moeten weten (defect duidelijk zichtbaar aanwezig in het goed, dat de consument vóór de aankoop heeft onderzocht), dat het goed een gebrek aan overeenstemming bezat op het moment van aankoop, zal er strikt genomen geen gebrek aan overeenstemming met het contract bestaan, want de consument heeft dan het goed in de staat waarin het zich bevond aanvaard, en dat zal dus "in overeenstemming met het contract" verkeren. De uitsluiting van de aansprakelijkheid van de verkoper in die gevallen zou dus in principe reeds voortkomen uit de simpele toepassing van het begrip "overeenkomst met het contract. Het leek echter verkieslijker deze oplossing expliciet vast te stellen. De periode van twee jaar lijkt toereikend om een zeker compromis te vinden tussen de door de verschillende Lid-Staten vastgestelde termijnen. Lid 2. Het gaat erom, de aansprakelijkheid van de verkoper voor openbare verklaringen van derde personen te beperken, een criterium van overeenstemming als beoogd in artikel 2, lid 2, onder d). Voor elk van de gevallen als voorzien onder elk streepje wordt de verkoper ontlast van aansprakelijkheid. Lid 3. De vaststelling van de regels inzake de bewijslast blijft in het algemeen voorbehouden aan het nationale recht. Volgens de traditionele voorschriften inzake de bewijslast zou normaliter de consument moeten bewijzen dat het gebrek aan overeenstemming met het contract van het goed reeds, ten minste in embryonale staat, bestond op het moment dat hij het goed ontving. Wanneer echter het gebrek aan overeenkomst voortkomt uit een defect dat zich pas later (en soms pas veel later) voordoet, kan het aanvoeren van het bewijs dat het defect op het moment van levering reeds bestond, een onoverkomelijke hinderpaal blijken voor de consument. Het is in feite veel gemakkelijker voor de handelaar om aan te tonen dat het gebrek aan overeenstemming niet bestond op het moment van levering en dat het bij voorbeeld voortkomt uit een verkeerd gebruik door de consument. Daarom heeft de jurisprudentie van verscheidene Lid-Staten mettertijd een praktijk ontwikkeld die een omkering van de bewijslast wil laten functioneren in het geval van aankopen door consumenten bij handelaren. Zo voorziet dit lid in een gedeeltelijke omkering van de bewijslast wat betreft het moment waarop het gebrek aan overeenstemming bestond ten gunste van de consument, gedurende een korte periode van zes maanden na de levering. 12 Lid 4. Wanneer de gebreken aan overeenstemming niet gering zijn, heeft de consument het recht, te kiezen uit de vier traditionele middelen: ontbinding van het contract of verlaging van de prijs, vervanging of reparatie van het goed. Deze vier middelen bestaan ook in het Weens Koopverdrag en in de modernste nationale wetgevingen. De meer traditionele wetgevingen kennen alleen de eerste twee: toevoeging van de twee laatste zal het recht meer in overeenstemming brengen met de economische realiteit. Het eerste middel (ontbinding van het contract met teruggave van het goed en restitutie van de prijs) wordt gewoonlijk gevreesd door de handelaars, die dikwijls vinden dat dit buiten beschouwing moet blijven indien het goed kan worden gerepareerd of vervangen. En dat sluit ook aan bij de economische en sociale realiteit: de consument is, tenzij hij het vertrouwen in het produkt of in de verkoper heeft verloren, gewoonlijk tevreden met inruil of reparatie van het produkt. Toch dient dit middel gehandhaafd te blijven, omdat: dit middel, gezien de breedte van het begrip "gebrek aan overeenstemming", in bepaalde gevallen het enige doeltreffende is; het een goed pressiemiddel is voor de consument om op de kortst mogelijke termijn reparatie of vervanging van het goed te bereiken; dit het klassieke middel is dat alle juridische tradities gemeen hebben. Misbruik van dit middel door de consument valt niet te vrezen. In de eerste plaats zal, wanneer terugbetaling van de prijs niet binnen korte termijn na de aankoop wordt verlangd, het te restitueren bedrag normaliter verlaagd worden om rekening te houden met de waarde van het gebruik van het goed door de consument. Ten tweede zal de consument een nieuw exemplaar moeten kopen ter vervanging van het goed dat hij aan de handelaar heeft teruggegeven. Ten slotte tonen de ervaringen van de handelaren die verkopen op basis van "niet tevreden - geld terug", dat de consumenten zich normaliter redelijk tonen. In deze context zij eraan herinnerd dat er zelfs auto's zijn verkocht op basis van "niet tevreden - geld terug" binnen een termijn van één maand De garantietermijn wordt vastgesteld op twee jaar (lid 1), wat in het algemeen ook de in het Weens Koopverdrag vastgelegde termijn is. Toch kan de consument gedurende deze hele termijn geen beroep doen op alle hem toegekende mogelijkheden: het recht op ontbinding van het koopcontract of op vervanging van het goed wordt alleen in het eerste jaar na de levering toegekend. Deze gedifferentieerde oplossing berust op de gedachte dat ontbinding van de koop en vervanging middelen zijn die in de loop van de tijd, naarmate het gebruik van het goed langer duurt, steeds minder voldoen. Daarnaast beoogt zij een compromis te bereiken met de tradities in de landen waar het systeem van common law bestaat, waar een vrij lange garantieperiode geldt (6 jaar) wat de mogelijkheid betreft om schadeloosstelling-rente te vragen, maar de mogelijkheid van restitutie van het produkt en teruggave van de prijs tot een nogal korte tijd beperkt blijft. Eveneens in de geest van een compromis en om een aan de verschillende nationale tradities aangepaste omzetting van de richtlijn mogelijk te maken, wordt toegestaan dat de Lid-Staten de keuze van de consument ingeval van geringe gebreken aan overeenstemming beperken. 13 Lid 5. De nationale voorschriften die van toepassing zijn op verkoop tussen handelaren zijn normaliter minder streng dan die welke gelden voor verkopen tussen een handelaar en een consument. Zo kunnen handelaren dikwijls in deze contracten clausules invoeren die hen ontslaan van hun aansprakelijkheid voor de wettelijke garantie. Deze clausules zijn overigens geldig ten aanzien van het communautair recht, want de werkingssfeer van Richtlijn 93/13 betreffende oneerlijke bedingen blijkt beperkt tot overeenkomsten tussen "een consument en een verkoper". Deze situatie kan er ten onrechte toe leiden dat alle aansprakelijkheid voor defecten aan goederen, die uiteindelijk het gevolg zijn van een daad of nalatigheid van een andere persoon, bij de eindverkopers komt te liggen. Dit zal met name het geval zijn bij fabricagefouten, defecten ten gevolge van een verkeerde behandeling door een voorgaande tussenpersoon of ook gebreken aan overeenstemming voortvloeiend uit de in artikel 2, lid 2, onder d) genoemde Verklaringen. Hoewel dit voorstel voor een richtlijn betrekking heeft op de eindverkoop van verbruiksgoederen, blijkt het ook noodzakelijk om in de tekst ten behoeve van de eindverkoper te voorzien in een recht van beroep tegen de aansprakelijke personen, op wie hij de kosten moet kunnen verhalen die zijn ontstaan uit hoofde van de gebreken die hun zijn toe te rekenen. De modaliteiten van dit recht van beroep worden vastgesteld door de nationale wetgevingen. Artikel 4 Artikel 4 bepaalt een termijn, ingaande op het moment van ontdekking van het gebrek aan overeenstemming, waarvan de eerbiediging een formele voorwaarde vormt voor de mogelijkheid, de door de voorgaande artikelen toegekende rechten uit te oefenen. Lid 1. De verplichting van de koper om binnen een bepaalde termijn na de ontdekking van het gebrek aan de verkoper kennis te geven van de gebreken aan overeenstemming, bestaat reeds in sommige nationale wetgevingen (Denemarken, Zweden, Finland, Italië, Luxemburg, Nederland, Portugal) en is ook opgenomen in artikel 39, lid 1) van het Weens Koopverdrag. Zon verplichting versterkt de juridische zekerheid en zet de koper aan tot een zekere waakzaamheid, terwijl zij tegelijk de belangen van de verkoper in aanmerking neemt. Evenals in het Weens Koopverdrag gaat de termijn in op het moment waarop de consument het gebrek aan overeenstemming heeft geconstateerd of redelijkerwijs had moeten constateren. De laatste zinsnede verwijst naar een zekere plicht tot normale waakzaamheid, rekening houdende met de omstandigheden, van de consument om de goederen na ontvangst te onderzoeken, zonder hem een strikte verplichting op te leggen tot een minutieus onderzoek van het goed of het uitvoeren van tests om de werking of prestaties ervan vast te stellen. Lid 2. De keuze voor een enkele termijn van tegelijk materiële als procédurale aard verplicht tot erkenning van het principe van de onderbreking van de termijn door uitoefening van de in lid 1 voorziene kennisgeving. Het niet instellen van dit principe zou gelijk staan met het dwingen van de consumenten tot een rechtsgeding ter vermijding van het verlies van hun rechten en een ontmoediging om een zaak snel in der minne te schikken tussen de aansprakelijken en de consumenten. De modaliteiten voor het in 14 werking stellen van de termijn (met name voor wat de bepaling van het moment waarop de termijn opnieuw begint te lopen) worden door de nationale wetgevingen vastgesteld. Artikel 5 Lid 1. Dit lid stelt het principe in, dat vanzelfsprekend lijkt, dat inhoudt dat elke geboden garantie de garantiegever juridisch bindt volgens de voorwaarden die in het garantiebewijs worden vermeld. Dit houdt niet in dat enige juridische kwalificatie van de garantie in werking wordt gesteld (contract, eenzijdige overeenkomst, enz. ) die overigens zou kunnen variëren naar gelang van de persoon van de garantiegever en de nationale juridische tradities. Maar dit lid stelt ook de reclame betreffende de garanties gelijk aan de voorwaarden van die garanties zelf. In de praktijk heeft de consument voor de aankoop in de praktijk nooit toegang tot de garantiedocumenten. De consument komt dus alleen via de reclame in kennis van de garanties. Het vertrouwen en de verwachtingen van de consument komen dus eigenlijk op basis van de reclame inzake de garanties tot stand. Zodoende dient te worden overwogen dat deze reclameboodschappen integrerend deel uitmaken van de garantievoorwaarden. Er is overigens reeds een overeenkomstig principe gevestigd op communautair niveau, in het kader van Richtlijn van de Raad 90/314 van 13 juni 1990 betreffende pakketreizen, met inbegrip van vakantiepakketten en rondreispakketten, die in artikel 3, lid 2, het principe instelt luidende dat "de gegevens in de brochure de Organisator of cfe doorverkoper binden". Dit lid stelt vervolgens het principe in dat luidt dat de garanties de begunstigde een sterkere positie moeten verschaffen dan die welke ontstaan is uit hoofde van de voorafgaande artikelen. Het is niet nodig dat alle onderdelen van de geboden handelsgarantie verder gaan dan wat wordt voorzien door de dwingende voorschriften van de Richtlijn: het volstaat dat de eruit voortvloeiende positie van de consument op de een of andere wijze verbeterd is. Lid 2. Als waarborg voor transparantie en een toereikende voorlichting aan de consumenten moet elke garantie schriftelijk worden verstrekt en een bepaald minimum aan informaties bevatten. Wanneer een garantie wordt afgegeven die inbreuk maakt op de vastgestelde voorschriften, of ook wanneer een garantie lid 1 van artikel 5 te niet doet, mag dit toch geen enkele weerslag hebben op de geldigheid van de garantie, de consument zal altijd een beroep kunnen doen op de gegeven garantie en eisen dat zij in werking wordt gesteld. Maar de Lid-Staten moeten zorgen voor afdoende middelen om te voorkomen dat zulke garanties op de markt worden gebracht, zodat de gestelde doelen worden bereikt en de bronnen voor potentiële geschillen worden ingedamd. Ter garantie van een volledige transparantie stelt dit lid eveneens het recht vast van de consumenten die dit wensen, op raadpleging van de garantiedocumenten alvorens tot de aankoop van goederen over te gaan. Artikel 6 Lid 1. Dit betreft een "klassieke" bepaling die het dwingend karakter van de door dit voorstel vastgestelde regelingen ten behoeve van de consument duidelijk beoogt te bekrachtigen. Deze regelingen kunnen zelfs niet met zijn goedvinden buiten werking gesteld worden. 15 Lid 2. Een overeenkomstige bepaling is reeds opgenomen in Richtlijn 93/13 (Oneerlijke bedingen) en richtlijn 94/47 (Timesharing). Artikel 7 Lid 1. Zoals duidelijk blijkt uit de tekst van dit voorstel en uitvoerig werd uiteen gezet in de toelichting, beoogt de Commissie met deze tekst slechts een zeer beperkt deel van de vraagstukken die voortvloeien uit de verkoop van verbruiksgoederen te dekken. Wat de gebreken aan overeenstemming betreft, wil de Commissie, met volledige eerbiediging van het proportionaliteitsbeginsel, alleen zorgen voor de nodige oplossing - via de in artikel 4 vastgestelde middelen - van problemen betreffende de goederen zelf, die voortkomen uit de gebreken aan overeenstemming. De algemene (of, uiteraard, de specifieke) voorschriften van de nationale wetgevingen gaan gewoonlijk veel verder en breiden met name in bepaalde gevallen de aansprakelijkheid van de verkoper (of van anderen, zoals de producent) uit tot de schadeloosstelling van andere nadelen voor de consument als gevolg van een gebrek aan overeenstemming. Het kan dan gaan om een tapijt dat beschadigd is door een defecte reinigingsmachine, de prijs voor het huren van een vervangende auto, enz. Dit voorstel wil, wel te verstaan, geen afbreuk doen aan een cumulatieve toepassing van die nationale voorschriften. Lid 2. Dit betreft een traditionele bepaling in het kader van de richtlijnen ten behoeve van de consumentenbescherming. Artikel 8 Gezien het feit dat het voorstel voor een richtlijn in hoofdzaak gericht is op de wettelijke garantie en beperkt blijft tot het vaststellen van een gemeenschappelijk minimum aan rechten voor de consumenten, lijkt een omzettingstermijn van twee jaar op zijn plaats. 16 Voorstel voor een RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de verkoop van en de waarborgen voor consumptiegoederen HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Unie, inzonderheid op artikel 100 A, Gezien het voorstel van de Commissie(1), Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité(2), Volgens de procedure van artikel 189 B van het Verdrag(3), Overwegende dat de interne markt een ruimte zonder binnengrenzen omvat, waarin het vrij verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal is gewaarborgd; dat het vrij verkeer van goederen niet alleen het zakenleven, maar ook de particulier betreft; dat dit inhoudt dat de consumenten die in een Lid-Staat wonen, met volledige kennis van zaken op het grondgebied van een andere Lid-Staat hun inkopen kunnen doen steunend op een sokkel die een minimum aan billijke voorschriften betreffende de aankoop van consumptiegoederen biedt. Overwegende dat de wetgevingen van de Lid-Staten betreffende de verkoop van consumptiegoederen talrijke verschillen te zien geven, zodat ook de nationale markten voor de consumptiegoederen van elkaar verschillen en er mededingingsdistorsies tussen de verkopers kunnen ontstaan; deze mogelijkheden Overwegende dat de consument die van de voordelen van de grote markt tracht te genieten door zich goederen in een andere Lid-Staat dan in die waar hij woont, aan te schaffen, een fundamentele rol bij de voltooiing van de interne markt vervult doordat hij het kunstmatig opwerpen van nieuwe grenzen en de afscherming van markten verhindert; de sterk worden dat nieuwe communicatietechnologieën internationale gemakkelijk distributiesystemen geven, ook tot die van andere Lid-Staten; dat bij ontbreken van een minimale harmonisatie van de voorschriften inzake de aankoop van consumptiegoeden, de ontwikkeling van de verkoop van goederen langs de weg van de nieuwe technologieën voor communicatie op afstand gevaar loopt te worden belemmerd; door de vergroot toegang die tot (1) (2) (3) PB nr. C PB nr. C 17 Overwegende dat de creatie van een gemeenschappelijke, minimale sokjkel van rechten voor de consument, welke rechten onafhankelijk van de plaats van aankoop van goederen binnen de Gemeenschap geldig zijn, het vertrouwen van de consument zal versterken en deze in staat zal stellen, meer van de aan de oprichting van de interne markt verbonden voordelen te profiteren; Overwegende dat de voornaamste problemen van de consument en de belangrijkste bron van conflicten met de verkopers verband houden met het gebrek aan overeenkomst van de goederen met hetgeen contractueel is overeengekomen; dat de nationale wetgevingen betreffende de verkoop van consumptiegoederen vanuit dit oogpunt nader tot elkaar dienen te worden gebracht, evenwel zonder aan de nationale rechtsbeginselen en -bepalingen betreffende extra-contractuele aansprakelijkheid afbreuk te doen; contractuele stelsels van de en Overwegende dat bovenal de goederen moeten overeenstemmen met de contractuele bedingen; dat het begrip "overeenstemming met het contract" kan worden beschouwd als een gemeenschappelijke basis voor de diverse nationale rechtstradities; dat voor de overeenstemming met de overeenkomst de verkoper voor de consument de rechtstreeks aansprakelijke persoon moet zijn; dat zulks in de rechtsstelsels van de Lid-Staten de traditioneel aanvaarde oplossing is; dat de verkoper zich echter moet kunnen keren tegen zijn de respectievelijk niet-overeenstemming het gevolg is van een doen of nalaten hunnerzijds; producent wanneer leverancier, tegen eigen de Overwegende dat het, indien het produkt niet met de overeenkomst overeenstemt, volstaat aan de consument het recht toe te kennen, herstelling of vervanging van het produkt te verlangen, ofwel restitutie van het betaalde bedrag of ook ontbinding van de koopovereenkomst; dat echter de uitoefening van deze rechten in de tijd moet worden begrensd en termijnen moeten worden vastgesteld waarbinnen deze rechten ten aanzien van de verkoper geldend kunnen worden gemaakt; Overwegende dat het, ter garantie van de zekerheid van de transacties en de goede handelsbetrekkingen tussen de partijen, aan de consument dient te staan, de verkoper binnen een korte termijn elk geconstateerd gebrek aan overeenstemming te melden; dat het, om de partijen in de gelegenheid te stellen om in der minne oplossingen te vinden zonder onverwijld rechtsvorderingen te moeten instellen om hun rechten veilig te stellen, dienstig is vast te stellen dat het aanklagen van het gebrek aan overeenstemming van het goed door de consument de verjaringstermijn onderbreekt; Overwegende dat het voor bepaalde categorieën goederen gebruikelijk is dat de verkopers of producenten waarborg op hun produkten bieden om de consument tegen elk gebrek dat zich bjnnen een bepaalde termijn mocht voordoen, te verzekeren; dat deze praktijk tot versterking van de concurrentie binnen de markt kan bijdragen; dat desondanks deze waarborgen niet meer dan louter een reclamemiddel kunnen blijken te zijn en voor de consument bedrieglijk kunnen zijn; dat om de transparantie van de markt te waarborgen, bepaalde gemeenschappelijke beginselen dienen te worden vastgesteld, die op de door de marktdeelnemers worden geboden waarborgen van toepassing zijn; Overwegende dat de aan de consumenten toegekende rechten niet bij overeenkomst tussen partijen terzijde mogen worden geschoven, om de wettelijke bescherming niet haar zin te ontnemen; dat de consument steeds de vrijheid moet behouden de uit deze richtlijn of uit enige andere toepasselijke nationale bepaling voortvloeiende rechten uit te oefenen, 18 ook wanneer hij het van toepassing worden van de waarborg aanvaardt; dat de bescherming van de consument uit hoofde van deze richtlijn niet dient te worden beperkt wegens het feit dat het recht van een derde land als op het contract van toepassing wordt beschouwd; Overwegende dat de wetgeving en de rechtsspraak op dit gebied in de diverse Lid-Staten van een groeiende zorg getuigen om de consument een bescherming van hoog niveau te garanderen; dat het in het licht van deze ontwikkeling en van de met de uitvoering van deze richtlijn opgedane ervaring, noodzakelijk zal kunnen blijken een sterkere in een rechtstreekse harmonisatie na te streven, door met name te voorzien aansprakelijkheid van de producent voor de gebreken waarvoor hij aansprakelijk is; Overwegende dat de Lid-Staten de iriogelijkheid moeten hebben, op het door deze richtlijn bestreken gebied strengere voorschriften vast te stellen of deze te handhaven ten einde de consument een hoger niveau van bescherming te verzekeren, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD. Artikel 1 Werkingssfeer en definities 1. Deze richtlijn beoogt de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de Lid-Staten betreffende de verkoop van en de waarborgen voor consumptiegoederen, ten einde de consument binnen het raam van de interne markt een minimale eenvormige bescherming te garanderen. 2. Voor de doeleinden van deze richtlijn wordt verstaan onder: a) Consument: elke natuurlijke persoon die, in de door deze richtlijn bestreken overeenkomsten handelt met een oogmerk dat met zijn beroep of bedrijf geen rechtstreeks verband houdt; b) Consumptiegoed: elk goed dat normalerwijze is bestemd voor eindge- of -verbruik, met uitzondering van onroerende goederen. c) Verkoper, de natuurlijke of rechtspersoon die in het raam van zijn beroep of bedrijf consumptiegoederen verkoopt. d) Waarborg: elke, ten opzichte van de wettelijke regeling van de verkoop van van consumptiegoederen niet-overeenstemming met de overeenkomst, de betaalde prijs te vergoeden, een goed in te ruilen of het te herstellen of zich op enigerlei wijze erom te bekommeren. aanvullende verbintenis geval om in 19 Artikel 2 Overeenstemming met de overeenkomst 1. De gebruiksgoederen moeten met de verkoopsovereenkomst in overeenstemming zijn. 2. De goederen worden als in overeenstemming met de overeenkomst beschouwd, indien zij bij de aflevering aan de consument: a) in overeenstemming zijn met de door de verkoper gegeven beschrijving ervan, en de eigenschappen bezitten van het goed dat de verkoper aan de consument als monster of als model heeft getoond; b) geschikt zijn voor het gebruik waartoe de goederen van dezelfde soort gewoonlijk dienen; c) geschikt zijn voor elk specifiek, door de consument gewenst gebruik dat deze aan de verkoper bij het sluiten van de overeenkomst heeft medegedeeld, tenzij pit de omstandigheden voortvloeit dat de koper zich niet op de verklaringen van de verkoper heeft verlaten; d) wat de kwaliteit en de prestaties ervan betreft, bevredigend zijn, gezien de aard van het goed en de daarvoor betaalde prijs en rekening houdend met de publiekelijk ten aanzien van die goederen, door de verkoper, de producent of diens vertegenwoordiger afgelegde verklaringen. 3. Het gebrek aan overeenstemming ten gevolge van een verkeerde installatie van het goed wordt gelijkgesteld aan een gebrek aan overeenstemming van het goed met de overeenkomst, indien de installatie door de verkoper of onder diens verantwoordelijkheid is verricht. Artikel 3 Aansprakelijkheid van de verkoper 1. De verkoper is jegens de consument aansprakelijk voor elk bij de aflevering van het goed aan de consument bestaand gebrek aan overeenstemming dat binnen een termijn van twee jaar te rekenen van het tijdstip van aflevering blijkt, tenzij de consument op het tijdstip van de sluiting van de aankoopovereenkomst van het gebrek aan overeenstemming kennis droeg of daarvan niet onwetend kon zijn. 2. De verkoper is niet aansprakelijk wanneer het goed niet in overeenstemming is met afgelegde verklaringen van de producent of van diens publikelijk vertegenwoordiger, indien. - de verkoper aantoont dat hij van de desbetreffende verklaring onkundig was en redelijkerwijs daarvan geen kennis kon dragen; - de verkoper aantoont dat hij op het tijdstip van de verkoop de desbetreffende verklaring heeft rechtgezet; - de verkoper aantoont dat de beslissing tot aankoop niet door de desbetreffende verklaring kon worden beïnvloed. 20 3. Tot het bewijs van het tegendeel worden de gebreken aan overeenstemming die binnen een termijn van zes maanden, gerekend vanaf het tijdstip van aflevering, blijken, geacht op dat tijdstip te hebben bestaan, tenzij deze veronderstelling onverenigbaar is met de aard van de goederen of met de aard van het gebrek aan overeenstemming. 4. Wanneer een verkoper op een gebrek aan overeenstemming wordt gewezen, overeenkomstig artikel 4, heeft de consument het recht om van hem hetzij kosteloze herstelling van het goed binnen een redelijke termijn, hetzij, zo mogelijk, de vervanging van het goed, hetzij een passende vermindering van de prijs, hetzij ontbinding van de overeenkomst te verlangen. De uitoefening van het recht op de ontbinding van de overeenkomst of de vervanging van het goed is tot één jaar beperkt. De Lid-Staten kunnen bij slechts geringe gebreken aan overeenstemming in beperking van de reeks in de eerste alinea vermelde rechten voorzien. 5. Wanneer de eindverkoper aansprakelijk is jegens de consument uit hoofde van een gebrek aan overeenstemming dat voortvloeit uit een handelen of een nalaten van de producent, van een eerdere verkoper in dezelfde contractuele keten of van enige andere tussenpersoon, heeft de eindverkoper het recht zich tegen de aansprakelijke persoon te keren onder de naar nationaal recht geldende voorwaarden. Artikel 4 Verplichtingen van de consument 1. Om de in artikel 3, lid 4, vermelde rechten te kunnen uitoefenen meldt de consument aan de verkoper het gebrek aan overeenstemming binnen één maand vanaf het tijdstip waarop bij het heeft vastgesteld of normalerwijze had moeten vaststellen. 2. De overeenkomstig lid 1 van het onderhavige artikel gedane melding onderbreekt de in artikel 3, lid 4, voorziene verjaring van rechten. Artikel 5 Waarborgen 1. Elke door een verkoper of door een producent geboden waarborg bindt juridisch degene die de waarborg biedt volgens de in het garantiebewijs en in de daarvoor gemaakte reclame vastgestelde voorwaarden en moet de begunstigde een betere positie plaatsen dan die welke voortvloeit uit de in de regeling inzake de verkoop van consumptiegoederen zoals die in de nationaal rechtelijke bepalingen is vervat. 21 De waarborg moet in een schriftelijk stuk zijn opgenomen dat vóór de aankoop naar believen kan worden geraadpleegd en waarin duidelijk de essentiële gegevens zijn vermeld die noodzakelijk zijn om van de waarborg gebruik te kunnen maken, namelijk de duur en het geografisch toepassingsgebied van de waarborg, alsmede naam en het adres van de waarborggever. Artikel 6 Dwingende aard van de bepalingen 1. De contractuele bedingen of de afspraken die vóór de melding van het gebrek aan overeenstemming met de verkoper zijn overeengekomen, en die de uit deze richtlijn voortvloeiende rechten terzijde schuiven of beperken, binden de consument niet. 2. De Lid-Staten nemen de nodige maatregelen opdat, ongeacht de op de overeenkomst toepasselijke wet, en zodra de overeenkomst een nauwe band met het grondgebied van de Lid-Staten biedt, de consument niet van de uit deze richtlijn voortvloeiende bescherming verstoken blijft. Artikel 7 Nationale recht en minimum aan bescherming 1. De uitoefening van de uit deze richtlijn voortvloeiende rechten geschiedt onverminderd andere rechten die de consument uit hoofde van de nationale voorschriften inzake het recht van de contractuele of de buitencontractuele aansprakelijkheid kan doen gelden. 2. De Lid-Staten kunnen, op het door deze richtlijn bestreken gebied, strengere voorschriften, voorzover deze met het Verdrag verenigbaar zijn, vaststellen of handhaven ten einde de consument een hogere graad van bescherming te waarborgen. Artikel 8 Omzetting 1. De Lid-Staten doen de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden die vereist zijn om aan deze richtlijn te voldoen, uiterlijk [twee jaar na de bekendmaking ervan in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen]. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. Wanneer de Lid-Staten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de Lid-Staten. 22 2. De Lid-Staten delen de Commissie de tekst mede van de bepalingen van intern recht die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen. Artikel 9 Inwerkingtreding Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen. Artikel 10 Geadresseerden Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten. Gedaan te Brussel, op Voor het Europees Parlement, Voor de Raad, De Voorzitter De Voorzitter 23 TOELICHTING INZAKE DE GEVOLGEN Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verkoop van en garanties op consumptiegoederen 1. a. Waarom communautaire wetgeving noodzakelijk en wat zijn de hoofddoelstellingen? is, rekening houdend met het subsidiariteitsbeginsel, een De hoofddoelstellingen van het voorstel zijn: - - - verbetering van de functionering van de interne markt; versterking van het vertrouwen van de consumenten in de interne markt; hun in staat stellen volledig te profiteren van de afschaffing van de grenzen en actief bij te dragen tot een betere integratie van de Europese economie; de Europese consumenten een minimum aan rechten te verschaffen die hun een hoog niveau van bescherming aankoop van consumptiegoederen, ongeacht het grondgebied van de Lid-Staat waarop de aankoop tot stand kwam. toekennen bij de Deze doelstellingen kunnen niet op bevredigende wijze door de Lid-Staten worden gerealiseerd en kunnen dus, gezien de dimensies en de effecten van de beoogde actie, beter op communautair worden uitgevoerd, via een richtlijn die de bestaande nationale wetgevingen nader tot elkaar moet brengen en een minimumbasis aan rechten voor de consumenten in de gehele Unie moet creëren. b. Valt te verwachten dat het voorstel aanvullende voor- of nadelen met zich brengt? Het voorstel biedt vergeleken met zijn hoofddoelstellingen nog extra voordelen. Deze komen overeen met de globale stijging van de kwaliteit van de op de Europese markt verhandelde produkten, de toename van de concurrentiekracht van de Europese economie en de verlenging van de levensduur van de produkten, met heilzame gevolgen voor het milieu (wegens de vermindering van de roofbouw op de natuurlijke grondstoffen en de vermindering van afval) en de werkgelegenheid (wegens een grotere aanspraak op de diensten van reparatie en controle, van nature grote verbruikers van mankracht). Bovendien draagt het voorstel bij tot een vereenvoudiging van het wetgevend kader betreffende de verkoop van consumptiegoederen en nu bestaande handelsgaranties, wat de activiteit van de ondernemingen bevordert. c. Zijn er nog andere oplossingen ©verwogen en met welke resultaten (bij voorbeeld gedragscodes, zelfregulering van de bedrijfstak)? Het doel van de richtlijn - de onderlinge toenadering van de nationale wetgevingen inzake de wettelijke garantie - is onverenigbaar met oplossingen die berusten op gedragscodes. Bovendien is de betrokken sector te heterogeen dan dat een opstelling van gedragscodes op Europees niveau gemakkelijk voorstelbaar zou zijn. Dat hebben de beraadslagingen in het kader van het Groenboek trouwens wel 24 uitgewezen. Ofschoon de Commissie in het Groenboek de marktdeelnemers heeft uitgenodigd om haar elk voorstel voor zelfregulering voor te leggen dat hun wenselijk leek, en zij zelf, als voorbeeld, een gedragscode betreffende de handelsgaranties heeft gepubliceerd die door de Britse detailhandel was opgesteld, werd tot nog toe geen enkel concreet voorstel of initiatief bij haar ingediend. Het voorstel voor een richtlijn laat echter een enorme ruimte aan initiatieven voor zelfregulering. De bepalingen inzake de handelsgaranties blijven trouwens beperkt tot de uitvaardiging van enige basisprincipes, die veel zouden winnen bij een realisering en verdere ontwikkeling in het kader van zelfregulering. De Commissie zal elk initiatief daartoe met alle kracht ondersteunen. 2. a. Voor wie is het voorstel bestemd? Voor welke bedrijfstak? Wat is de omvang van de ondernemingen en de totale werkgelegenheid in de sector? Het voorstel richt zich tot de sector "verkoop van consumptiegoederen". De dimensie van de ondernemingen is duidelijk zeer uiteenlopend: er bestaan grote, middelgrote en kleine ondernemingen naast elkaar. b. Vertoont deze sector specifieke kenmerken, zoals een overheersende positie van een klein aantal grote ondernemingen? Neen. c. Wat zal hët effect zijn op de zeer kleine ondernemingen, het ambachtelijk bedrijf en de vrije beroepen? Het voorstel maakt het de zeer kleine bedrijven in de sector detailhandel mogelijk, tegen hun leveranciers in de distributieketen in beroep te gaan. d. Bevinden deze bedrijven zich geconcentreerd in specifieke geografische regio's van de Gemeenschap? Neen. 3. a. Welke verplichtingen legt het voorstel aan de ondernemingen op? Met welke kosten gaat het in overeenstemming brengen gepaard? De kosten voor het in overeenstemming brengen zijn te verwaarlozen. Naarmate het voorstel, in vergelijking tot het recht in bepaalde Lid-Staten, de termijnen van de wettelijke garantie verlengt en het de consumenten gemakkelijker maakt, bij eventuele defecten aan de produkten tegen de aansprakelijke marktdeelnemers verhaal te eisen, moet eventueel rekening worden gehouden met een beperkte stijging van de met de aansprakelijkheid voor defectueuze produkten verbonden kosten. Deze kosten zijn echter zeer beperkt en zijn heel goed vooraf te taxeren aan de hand van het betrouwbaarheidsniveau van de produkten. Men bedenke dat het voorstel voor een richtlijn uitsluitend gericht is op de aansprakelijkheid voor het defecte goed zelf (reparatie, vervanging, enz. ), met uitsluiting van elke andere 25 schade die het goed uit hoofde van het gebrek direct of indirect aan de consument berokkent. Ter vermijding van een hypothetische stijging van deze kosten worden de marktdeelnemers eventueel tot een verbetering of aanpassing van de systemen voor globale kwaliteitscontrole aangespoord, waardoor zij de interne bronnen van inefficiëntie kunnen opsporen en verhelpen, wat aanzienlijk kan bijdragen tot een progressieve kostenverlaging. Volgens specialisten kan een kostenverlaging die volgt op de invoering van een passend systeem voor kwaliteitscontrole wel meer dan tien procent van de omzet bedragen. Daarnaast kan het voorstel, uit hoofde van verduidelijking van de voorschriften inzake de aansprakelijkheid, bijdragen tot een verlaging van het aantal geschillen en van de daarmee verbonden kosten. De onderlinge toenadering van de nationale wetgevingen betreffende de verkoop van en garanties op consumptiegoederen vormt tevens een vereenvoudiging van het nu op Europees niveau bestaand juridisch kader en kan dus in het algemeen bijdragen tot de verlaging van de kosten waarmee het begrijpen en toepassen van de verschillende geldende nationale wetgevingen voor de economische subjecten gepaard gaan. b. Zijn er nog andere bestuursrechtelijke procedures of in te vullen documenten? Neen. c. Zijn er vergunningen of toestemmingen voor vermarkting vereist? Neen. d. Zullen er kosten worden ingehouden? Neen. 4. a. Wat zijn de eventuele economische effecten van het voorstel (kosten, voordelen, enz. ) op de werkgelegenheid? Inzoverre als het voorstel voor een richtlijn het accent legt op de reparatie van goederen en het een stimulans kan geven tot de produktie van duurzamere goederen, zal het stimulerend effect van service in de vorm van reparatie en controle, van nature grote verbruikers van mankracht, toenemen. b. Op de investeringen en de oprichting van nieuwe ondernemingen? Om de in het vorige lid genoemde reden kan het voorstel tot gevolg hebben dat de oprichting van nieuwe ondernemingen wordt aangemoedigd die zich richten op verlening van service op het gebied van reparatie en onderhoud aan goederen. 26 c. Op het concurrentievermogen van de ondernemingen, m wel ©p de communautaire markt als op die van derde landen? Het voorstel heeft een heilzaam effect op de concurrentiekracht van de ondernemingen: In de eerste plaats zal het voorstel bijdragen tot een aanzienlijke verhoging van het vertrouwen van de consumenten in de interne markt en hen ertoe brengen, daarvan een optimaal gebruik te maken. De toename van aankopen over de grens door de consument zal helpen, de handelsbarrières en kunstmatige afscherming van de markten uit de weg te ruimen. Dan zal de concurrentie blijken te stijgen, wat de concurrentiekracht van de ondernemingen verhoogt. Ten tweede zal het voorstel betere betrekkingen voor samenwerking tussen de marktdeelnemers op de verschillende niveaus van het op de markt brengen van de goederen stimuleren, tot de uiteindelijke tevredenheid van de consument. Ten derde kan het voorstel bewerken dat de marktdeelnemers, vooral producenten van verbruiksgoederen, deugdelijke systemen voor kwaliteitsbeheer invoeren, met de overeenkomstige stijging van de concurrentiekracht van de ondernemingen. Ten vierde zal het voorstel ertoe leiden dat de marktdeelnemers nauwkeurigere verklaringen over de produkten afgeven en hen afhouden van het uiten van twijfelachtige of zelfs misleidende beweringen daarover. Dat zal de markt doorzichtiger maken, zodat de consumenten de produkten gemakkelijker onderling kunnen vergelijken, wat de concurrentie zeker zal verhogen. Tot slot zal de richtlijn de consumenten duidelijk inzicht geven in hun rechten bij de aankoop van ondeugdelijke produkten en hun de toegang tot die rechten vergemakkelijken. Doordat de consument verplicht wordt tot aangifte op korte termijn van elk aangetroffen gebrek (op straffe van verbeurdverklaring van zijn rechten), kan hij fungeren als laatste schakel in de keten van "kwaliteitscontrole", door de economische subjecten de "feed-back" te bezorgen waarmee zij de oorsprong van gebreken kunnen vinden en verhelpen. d. Op de instanties die belast zijn met de toepassing van de voorschriften? Het voorstel zal geen bijzondere kosten meebrengen voor de nationale overheden. e. Zijn er andere indirecte gevolgen? Neen. f. Wat zijn de kosten en de voordelen van het voorstel? • Kosten: In bepaalde gevallen, vooral van minder goed draaiende ondernemingen die opereren op het grondgebied van Lid-Staten - die nu een regeling inzake de wettelijke garantie hebben die minder goed beschermt dan die welke in het voorstel voor een richtlijn is voorzien - kan een lichte stijging optreden van de kosten in verband met de aansprakelijkheid voor goederen met gebreken. 27 Voordelen: Aanmoediging van een versterkt kwaliteitsbeleid dat kan leiden tot verlaging van de kosten. Versterking van de concurrentiekracht. Verhoging van de transparantie van de markt. Versterking van de concurrentie. Stijging van vertrouwen van de consumenten in de interne markt. Meer aankopen over de grens. Versterking van de economische integratie. Versterking van concurrentie en concurrentievermogen. Positieve effecten op werkgelegenheid en milieu. Balans: De kosten wegen lang niet op tegen de voordelen. 5. a. Impact op het midden- en kleinbedrijf. Houdt het voorstel maatregelen in waarmee beoogd wordt rekening te houden met de specifieke situatie van het MKB - en zo niet, waarom niet? Zijn minder stringente of andere vereisten op hun plaats? Het voorstel omvat geen speciale maatregelen voor het MKB. Toch kan het voorstel, aangezien een van de zwakke punten van het MKB bestaat in zijn problemen met het verwerven van inzicht in de ingewikkelde wetgeving, een positieve impact op het MKB hebben in zoverre als het deze wetgeving vereenvoudigt. De door het voorstel teweeg gebrachte verheldering van de voorschriften inzake de aansprakelijkheid kan ook bijdragen tot een vermindering van het aantal geschillen tussen het MKB en de consumenten, want deze kunnen beter de reële omvang van hun rechten beoordelen en zullen niet meer zo gemakkelijk een klacht indienen zonder wettelijke fundering. Bovendien zal het MKB als eerste profiteren van de stimulansen tot oprichting van bedrijven die zich specialiseren in reparatie en onderhoud van produkten. Het laat zich overigens aanzien dat de verkoper en ook de producenten er van lieverlede steeds meer de voorkeur aan zullen geven, de service na verkoop aan onafhankelijke gespecialiseerde bedrijven uit te besteden. b. Moet men hogere drempels verwachten die het MKB uitsluiten zonder de doelmatigheid van de maatregelen geweld aan te doen? Neen. a. Raadpleging. Geef aan, in welk stadium de raadplegingen zijn begonnen en op welke datum het project tot invoering van wetgevende maatregelen werd aangekondigd? De diensten van de Commissie organiseerden in januari en februari 1993 twee hoorzittingen, een met de Lid-Staten en een met de belanghebbende economische kringen. Voorts werd in april 1993 een voorstelling gehouden van de lopende werkzaamheden, gevolgd door een debat, in het CCD (Comité voor handel en distributie). Dit overleg werd gevolgd en begeleid door bilaterale contacten met alle sociale actoren die hiervoor belangstelling hebben getoond. In het tweede driejarig actieplan betreffende het consumentenbeleid (1993-1995), getiteld "De interne markt 28 ten dienste van de Europese consumenten stellen" (COM (93) 378 def. van 28 juli 1993) heeft de Commissie de komende publikatie van een Groenboek hierover officieel aangekondigd. Op 15 november 1993 publiceerde de Commissie het Groenboek betreffende garantie op consumptiegoederen en service na verkoop (COM (93) 509). Dit Groenboek omvat een uitvoerig onderzoek van het geldende recht in elk van de Lid-Staten en op communautair niveau, dat direct of indirect de garanties en de service na verkoop regelt, alsmede een onderzoek naar de handelspraktijken betreffende de door de marktdeelnemers geboden garantie. Ook vat het Groenboek de voornaamste problemen samen waarop de consumenten en de marktdeelnemers stuiten in het kader van de interne markt en ontwikkelt het een breed scala aan concrete voorstellen voor communautaire acties om deze problemen op te lossen. Deze voorstellen zijn gericht op de mogelijke harmonisatie van de wettelijke garanties, waarvoor een specifiek beleid wordt voorgesteld. Er werd een beraadslagingstermijn ingesteld tot 30 april 1994. De Commissie heeft via een Mededeling in het PBEG C 338 van 15 december 1993 alle belanghebbenden, allereerst de betrokken sociale actoren, verzocht, haar alle inlichtingen en gegevens van economische, sociale en/of juridische aard te bezorgen die zij van belang achtten, haar alle acties voor te stellen ter verbetering van de werking van de garanties en de service na verkoop binnen de interne markt en, in het bijzonder, hun mening te geven over de in het Groenboek voorgestelde oplossingen. Ook maakte de Commissie bekend dat eenieder die een schriftelijk voorstel heeft ingediend, eventueel voor een hoorzitting wordt uitgenodigd. Daarnaast werden er verschillende conferenties over dit onderwerp georganiseerd. De diensten van de Europese Commissie namen deel aan een studiedag van de Universiteit van Utrecht (Nederland) en een tweedaagse conferentie in Buxton, georganiseerd door de Universiteit van Sheffield (Verenigd Koninkrijk), voor de universitaire wereld en vertegenwoordigers van verbruikers en belanghebbende marktdeelnemers. De hoorzitting voor hen die gereageerd hadden op de vragen in het Groenboek vond plaats op 18 juli 1994. Een vijftigtal personen, die de voornaamste belangengroepen vertegenwoordigden, hebben eraan deel genomen. Op het eerste Europees Consumentenforum op 4 oktober 1994 te Brussel was het Groenboek een van de belangrijkste discussiethema's. Aan dit Forum namen 350 personen uit 19 landen deel, die allerlei beroepskringen vertegenwoordigden (producenten, distributeurs, vertegenwoordigers van consumentenbonden en van de juridische wereld, academici-deskundigen in het Consumentenrecht, leden van de communautaire instellingen, enz. ). 29 b. Lijst van de organisaties die over het voorstel zijn geraadpleegd en hun inclusief de algemeen bezorgdheden of bezwaren die het definitieve voorstel heeft uitgelokt. Waarom is het niet mogelijk - of niet wenselijk - om op hun verzoeken in te gaan? standpunt gedetailleerd hebben weergegeven, Het aantal formele antwoorden op het Groenboek bedroeg 77, onderverdeeld als volgt: 5 antwoorden van de "Instellingen" (Europees Parlement, Juridische Commissie van het E. P. , Economisch en Sociaal Comité, Raadgevend Consumentencomité en Comité Handel en Distributie), 36 antwoorden van beroepsorganisaties, 13 antwoorden van consumentenbonden, 12 antwoorden van Staten of overheidsinstellingen, 1 antwoord van een universitaire sectie (E. C. L. G. - European Consumer Lawyers Group), 2 antwoorden van particuliere ondernemingen, 8 antwoorden van particulieren (professoren in de rechten of bedrijfsjuristen). c. Lid-Staten Slechts vier Lid-Staten reageerden schriftelijk officieel via de Permanente Vertegenwoordiging. Wel hebben sommige ministers of semi-overheidsinstellingen van nog vier Lid-Staten hun antwoord rechtstreeks aan de Commissie gezonden. De EVA-landen (waarvan er inmiddels drie tot de EU zijn toegetreden) zijn het eens geworden over een gezamenlijke stellingname, afgezien van Zweden, dat de voorkeur gaf aan een onafhankelijke bijdrage. De antwoorden van de Lid-Staten zijn over het algemeen redelijk positief en opbouwend. Sommige zijn duidelijk voorstanders van communautaire maatregelen in de richting van een harmonisatie van de wettelijke garantie en de instelling van een communautair wettelijk kader voor de handelsgaranties (dat is ook het standpunt van de EVA-landen). Andere landen tonen zich meer gereserveerd, maar verklaren zich bereid initiatieven te ontwikkelen op ten minste een van deze gebieden (wettelijke garantie en handelsgarantie). d. Europees Parlement De twee commissies van het EP die zich met het onderwerp hebben bezig gehouden (Commissie Milieu en consumentenbelangen: leidende commissie; Juridische Commissie: voor advies) hebben zeer positieve verslagen uitgebracht. Het Europees Parlement heeft op 6 mei 1994 zijn resolutie aangenomen. Deze resolutie is nogal gedetailleerd: zij heeft de Commissie verzocht, vóór eind 1994 een voorstel voor een richtlijn op te stellen die beoogt, een minimale harmonisatie van de wettelijke garantie te realiseren en een juridisch kader op te stellen voor de handelsgaranties De resolutie verzoekt de Commissie tevens, het punt service na verkoop grondiger te behandelen, wat zij in het Groenboek niet had gedaan. 30 e. Economisch en Sociaal Comité Het advies van het ESC werd op 1 juni 1994 in de plenaire vergadering goedgekeurd. Het betreft een zeer positief verslag, ook al is het zeer algemeen en weinig gedetailleerd van karakter. Het ESC betoont zich een voorstander van een geleidelijke harmonisatie van de wettelijke garantie en eveneens van een kaderwetgeving en een Europese code voor de consument wat de handelsgarantie betreft; wat de service na verkoop aangaat, prefereert het de instelling van een gedragscode boven wetgeving. f. Consumentenbonden Deze verlenen een duidelijke en sterke steun aan de communautaire initiatieven. Tijdens de hoorzittingen en het Forum verdedigden de consumentenbonden hun standpunten met grote energie en doorzettingsvermogen. Sommige voorstellen van de Commissie in het Groenboek ontmoetten kritiek, omdat de bonden verder hadden willen gaan in de aan de consumenten geboden bescherming. Over het algemeen gaven de consumentenbonden de voorkeur aan een prioritaire actie van de Gemeenschap op het niveau van de harmonisatie van een wettelijke garantie, maar gaven tegelijk met nadruk hun wens te kennen inzake een zo breed mogelijke actie ten aanzien van de handelsgaranties en de service na verkoop. g. Beroepsorganisaties De beroepsorganisaties kunnen in drie groepen worden onderverdeeld: de beroepsorganisaties die elk communautair initiatief afwijzen, de beroepsorganisaties die een minimale harmonisatie van de handelsgarantie ondersteunen en toegeven dat het wenselijk zou zijn, de situatie van de handelsgaranties te verbeteren via gedragscodes, de beroepsorganisaties die in principe de harmonisatie van de wettelijke garantie verwerpen, maar de mogelijkheid open laten voor communautaire actie op het niveau van de handelsgaranties, althans via gedragscodes. De belangrijkste beroepsorganisaties die zich tegen communautaire initiatieven verklaard hebben, baseerden hun opmerkingen op het standpunt dat er geen ernstige problemen bestaan en dat een communautaire actie niet nodig is. Er werden echter weinig concrete aanmerkingen geformuleerd op de concrete aspecten van de voorgestelde regelingen en soms kon zelfs een algemeen akkoord over de inhoud worden bereikt (zoals de in het Groenboek voorgestelde regeling voor een juridisch kader voor de handelsgaranties). De beroepswereld bleek overigens sterk verdeeld ten aanzien van het voorstel van de Commissie. Het is interessant te zien dat de grote horizontale organisaties die op Europese schaal representatief zijn, dikwijls principiële standpunten innamen die ingingen tegen harmonisatie van de wettelijke garantie (UNICE, Eurocommerce, Comité voor Handel en Distributie, Orgalime), terwijl de nationale organisaties, hoewel vaak lid van deze organisaties, meer genuanceerde standpunten innamen of soms zelfs duidelijk vóór een harmonisatie van de wettelijke garantie waren: zo bij 31 voorbeeld de CNPF (Confédération Nationale du patronat français), de Kamer van Koophandel en Industrie van Parijs, de CGPME (Confédération Générale des Petites et Moyennes Entreprises - Frankrijk), het British Rail Consortium en AMADEA (Association of manufacturers of Electrical Appliances - VK). Ook tekende zich een positieve trend af ten aanzien van harmonisatie van de wettelijke garantie in de sectorièle nationale of Europese standpuntsbepalingen van de vooral beroepsorganisaties. Dit geldt bij voorbeeld voor de Fédération de l'Horlogerie (Frankrijk), ACEA (Association des constructeurs européens d'Automobiles), de British Photographic Importers Association, de Software Publishers Association Europe of de FEDSA (Federation of European Direct Selling Associations). Over het algemeen toonden de beroepsorganisaties zich eerder geneigd een te accepteren dan een concrete harmonisatie van de wettelijke garantie communautaire interventie op het gebied van de handelsgaranties en de service na verkoop. h. Hoe werd rekening gehouden met de ontvangen commentaren en suggesties? Bij de opstelling van het ontwerp voor een richtlijn werd in ruime mate rekening gehouden met de suggesties en opmerkingen die tijdens de raadpleging werden gemaakt. Zo zijn bij voorbeeld te noemen: de definitie van het toepassingsgebied van het voorstel voor een richtlijn, het begrip "gebrek", het feit dat de richtlijn gericht is op de wettelijke garantie, het afzien van het idee om een "Euro-garantie"- label te creëren, enz. i. Werden de beroepsorganisaties van het MKB formeel geraadpleegd? Zo niet, waarom niet? De beroepsorganisaties van het MKB waren in het algemeen kader van het Groenboek geraadpleegd. Bovendien hebben, vóór en na de goedkeuring van het Groenboek, vertegenwoordigers van de diensten van de Commissie de voorstellen besproken met vertegenwoordigers van het MKB in het kader van bijeenkomsten die waren georganiseerd door de diensten van de Commissie of door die organisaties zelf. 7. Follow-up en hernieuwd onderzoek. Wat zijn de modaliteiten voor follow-up en heronderzoek van het voorstel wat betreft zijn gevolgen en de kosten voor zijn tenuitvoerlegging? Kan het voorstel, wanneer het is aangenomen, gemakkelijk worden gewijzigd? Er is in geen enkel formeel voorschrift voor follow-up of heronderzoek voorzien. De Commissie zal echter niet nalaten de nodige studies en onderzoeken uit te voeren om te zien of de richtlijn na zijn aanneming correct wordt toegepast. Bij ontstentenis van een comitologische procedure zal elke wijziging van de richtlijn het normale juridische parcours volgen. 32 ISSN 0254-1513 COM(95) 520 def. DOCUMENTEN NL 10 Catalogusnummer : CB-CO-95-632-NL-C ISBN 92-77-96657-2 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg 5 }


title: SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 1380/96 van de leden Jesús CABEZÓN ALONSO , Juan COLINO SALAMANCA aan dee Raad. Vernietiging van Spaans fruit door Franse boeren

text: 11. 3. 98 NL Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 76/1 I (Mededelingen) EUROPEES PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN MET ANTWOORD (98/C 76/01) SCHRIFTELIJKE VRAAG E-1380/96 van Jesu· s Cabezo·n Alonso (PSE) en Juan Colino Salamanca (PSE) aan de Raad Betreft: Vernietiging van Spaans fruit door Franse boeren (18 juni 1996) In mei dit jaar hebben groepen Franse boeren weer Europese vrachtwagens overvallen die via Frankrijk Spaans fruit naar andere landen in de Europese Gemeenschap vervoerden. Ook vernietigden zij reeds op de Franse markt aanwezig fruit. Welke stappen heeft de Raad genomen om herhaling van dergelijke incidenten te voorkomen? Is het de Raad bekend dat in de afgelopen drie jaar 60 vrachtwagens zijn overvallen? Is het de Raad bekend dat in 1995 het verlies ten gevolge van dergelijke daden 6. 000 miljoen peseta bedroeg? (98/C 76/02) SCHRIFTELIJKE VRAAG E-2022/97 van Joan Vallve· (ELDR) en Carles-Alfred Gaso‘liba i Bo¤hm (ELDR) aan de Raad (18 juni 1997) Betreft: Nieuwe ernstige aanvallen van Franse landbouwers op Spaanse vrachtwagens Sinds medio mei 1997 zijn Spaanse vrachtwagens die groenten en fruit vervoeren, alsook opslagplaatsen van distributiebedrijven, op verschillende plaatsen in Zuid-Frankrijk herhaalde malen door Franse landbouwers aangevallen. Welke maatregelen heeft de Raad getroffen en is hij nog van plan te treffen om een einde te maken aan deze aanvallen, die een schending vormen van het recht op vrij verkeer, dat een van de basisbeginselen van de Europese Unie is? Overweegt hij daarbij de communautaire steun aan de Franse landbouwsector op te schorten? Gecombineerd Antwoord op de schriftelijke vragen E-1380/96 en E-2022/97 (25 september 1997) De Raad is op de hoogte van de daden van vandalisme van Franse boeren die in april/mei 1996 en in mei 1997 begaan zijn tegen vrachtwagens die groenten en fruit uit Spanje naaar lidstaten van de Europese Unie vervoerden. Die daden zijn volgens het gewone strafrecht verboden en zijn gericht tegen het vrije verkeer van Gemeenschapsproducten, dat een van de grondbeginselen van de Europese Gemeenschap is. Zij worden dus scherp veroordeeld