title: MEDEDELING VAN DE COMMISSIE - Versterking partnerschap EU-India

eurovoc_concepts:
EU relations
India
cooperation agreement (EU)
cooperation policy
development aid

text: COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 26. 06. 1996 COM(96) 275 def. MEDEDELING VAN DE COMMISSIE Versterking partnerschap EU-India Inhoud 1. Achtergrond van de huidige betrekkingen 1. 1. India: economie, samenleving, binnenlandse politiek 1. 1. 1. Een overzicht 1. 1. 2. Economische hervormingen en de impact ervan 1. 1. 3. Democratie in een multiculturele samenleving 1. 2. India in Azië en in de wereld 1. 2. 1. India's positie in mondiaal verband 1. 2. 2. India, Azië en Zuid-Azië 2. Gemeenschappelijke belangen van de EU en India 2. 1. Internationale politieke vraagstukken 2. 1. 1. Mondiale kwesties 2. 1. 2. Regionale stabiliteit en veiligheid 2. 2. Handel en economie 2. 2. 1. Liberaliseren met het oog op groei, handel en investeringen 2. 2. 2. Elimineren van andere belemmeringen en verbetering van het klimaat voor handel en investeringen 2. 2. 3. Verbetering van de voorlichting 2. 2. 4. Sectoren van specifiek belang 2. 3. De menselijke dimensie 2. 3. 1. Steun voor maatschappelijke ontwikkeling en basisdienstverlening 2. 3. 2. Het scheppen van kansen 2. 3. 3. Versterking van een democratie in verscheidenheid 2. 3. 4. Stimuleren van duurzame ontwikkeling 3. Versterking van het partnerschap 3. 1. Aandachtspunten 3. 1. 1. Intensivering van de politieke dialoog 3. 1. 2. Bevordering van handel en investeringen 3. 1. 3. Hulp aan India bij de structurele aanpassing 3. 2. Fasen van het nieuwe partnerschap 3. 2. 1. Het leggen van de basis 3. 2. 2. Uitwerken van de prioriteiten 3. 2. 3. Verbeteren van het wederzijds cultureel begrip 3. 2. 4. Het institutionele kader 4. Conclusies Bijlage 1 — Betrekkingen tussen de EU en India in het verleden Bijlage 2 — De Indiase economie Bijlage 3 — Bevolking Bijlage 4 — Ontwikkeling van de buitenlandse handel van India Bijlage 5 — Ontwikkeling buitenlandse investeringen in India Bijlage 6 — Ontwikkeling handelsbetrekkingen EU-India Bijlage 7 — India: internationale ontwikkelingshulp 1995-96 (raming) 3 3 4 5 5 7 9 11 11 12 13 14 18 19 20 21 22 24 1. Achtergrond van de huidige betrekkingen 1. 1. India: economie, samenleving, binnenlandse politiek 1. 1. 1. Een overzicht India trekt de aandacht met een culturele diversiteit, een democratische traditie en een sinds kort weer oplevende economische dynamiek. India is reeds lang een partner1 van de Europese Unie (EU)2. Het land is een opkomende macht: het staat op de elfde plaats van de economische wereldranglijst3, met een bruto binnenlands produkt van 212 miljard ecu4 in 1995. Het wordt met een inwonertal van meer dan 900 miljoen5 (de EU heeft 370 miljoen inwoners) door slechts één land overtroffen. Het landoppervlak bedraagt 3,3 miljoen km2 (3,2 miljoen km2 voor de EU). 1. 1. 2. Economische hervormingen en de impact ervan De ingrijpende beleidswijzigingen die sinds 1991 zijn ondernomen hebben een groeiende exportgeoriënteerde economie gestimuleerd en het vertrouwen van de particuliere sector bevorderd. Alleen al van 1994 tot 1995 is de buitenlandse handel met 20% toegenomen6. De goedgekeurde buitenlandse investeringen zijn toegenomen tot 3,5 miljard ecu in 1994, terwijl deze in 1991 slechts 129 miljoen ecu bedroegen7. In 1994 boekte India een economische groei van 5,5%8. Men spreekt optimistisch over een nieuw economisch elan. De toename van de industriële produktie was in het begrotingsjaar 1994/95 hoger (8,6%) en de industrie neemt thans ca. 30% van het BBP voor haar rekening9. De dienstensector is goed voor ca. 42% van het BBP. De hoogste groeicijfers zijn te vinden in de sectoren vervoer, handel en de financiële sectoren. In sectoren als ruimteonderzoek en computersoftware heeft India al een aanzienlijke high-tech- capaciteit ontwikkeld, wat voor deze gespecialiseerde sectoren met een hoge toegevoegde waarde goede groeiperspectieven biedt. Een en ander heeft al geleid tot een groei van de export naar de EU10 in een aantal geavanceerde sectoren als chemie, technologie en elektronica, evenals machines en vervoersmaterieel11. De economie haalt echter nog niet de groeipercentages van bijna 10% die we in sommige delen van Oost en Zuidoost-Azië zien. Het uitgangspunt van de groei van handel en buitenlandse investeringen was laag: in 1994 vertegenwoordigde de export slechts 9,5% van het BBP, en de directe buitenlandse investeringen waren maar weinig hoger dan die van Maleisië (met een bevolking van 19 miljoen). De binnenlandse spaar en investeringsquote (beide rond de 21%) zijn ook nog niet sterk genoeg om een belangrijke groei te ondersteunen, en de hervorming van de openbare sector vordert nog te langzaam: in 1994 bedroeg het begrotingstekort 6,7% van het BBP. Dit heeft ook bijgedragen tot de buitenlandse schuld van ca. 73 miljard ecu12. Een aantal macro-economische uitdagingen staat derhalve nog steeds op de agenda. i 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Zie bijlage 1. Voor de overzichtelijkheid wordt systematisch de benaming 'EU' gebruikt. In sommige gevallen zou 'Europese Gemeenschap' juridisch correcter zijn. Zie bijlage 2, tabel 1. Voor statistieken in US dollars is als wisselkoers 1 ecu = USD 1,3 gebruikt. Zie bijlage 2, tabel 2, voor het BBP van India in voorgaande jaren. Zie bijlage 3, tabel 1. Zie bijlage 4, tabel 1, voor de algemene trend. Zie bijlage 5. Zie bijlage 2, tabel 3. Zie bijlage 2, tabel 4. Zie bijlage 6, tabel 1, voor de handelsbalans. Zie bijlage 6, tabel 2. Zie bijlage 2, tabel 5. 1. 1. 3. Democratie in een multiculturele samenleving India heeft zijn sporen verdiend als 's werelds grootste democratie: er zijn sinds 1947 regelmatig verkiezingen gehouden, er is een vrije pers, een overtuigd a-politiek leger en een stabiele rechtsstaat, gedragen door een onafhankelijke rechterlijke macht die de rechten van de burgers en het bedrijfsleven verdedigt. Voor een land van deze omvang en diversiteit kent India een zeer vitale binnenlandse politiek, zoals bij de algemene verkiezingen van dit jaar nog is gebleken. Dit is geen geringe prestatie, gezien het feit dat India, een seculiere samenleving, een culturele smeltkroes is met een grote regionale en religieuze diversiteit. India is de geboortegrond van diverse godsdiensten, zoals het hindoeïsme, de Sikh-godsdienst, het boeddhisme en het jaïnisme. Daarnaast zijn er nog naar schatting 130 miljoen moslims en 20 miljoen christenen. Deze diversiteit leidt echter tot sociale spanningen en (etnische, kaste- en sekse-) barrières, die de Indiase regering reeds lange tijd tracht te reduceren met een beleid van positieve actie dat in de grondwet is vastgelegd en een proces van decentralisatie. Economische groei kan, mits wijd verbreid, bijdragen tot een vermindering van deze spanningen. India's bevolkingsgroei van 2% per jaar vermindert echter de impact van de economische groei, en zet de openbare dienstverlening onder grote spanning. Dat het ook anders kan is te zien in een aantal Indiase staten waar meer vrouwen onderwijs genieten en de gezinsplanning het geboortencijfer met succes omlaag heeft gebracht. Niettemin is er elders nog veel te doen, want hoewel India meer dan tien miljoen universitair opgeleiden heeft, wat een enorme prestatie is, kan gemiddeld slechts 64% van de mannelijke bevolking en 39% van de vrouwelijke bevolking (waarop het gezinsplanningsbeleid in de eerste plaats is gericht) lezen en schrijven. is dus een India land van grote tegenstellingen. Hoewel er dankzij de hervormingen een 'consumentenklasse' van ca. 150 miljoen mensen tot stand is gekomen13, bedraagt het gemiddelde jaarinkomen per hoofd van de bevolking niet meer dan 235 ecu, en is armoede nog steeds een probleem (ca. 210 miljoen mensen14). Op ontwikkelingsgebied staat India dan ook voor een grote uitdaging, gezien de ondervoeding, de kinderarbeid (17 miljoen kinderen15) en de relatief lage levensverwachting van 61 jaar16. De plattelandsbevolking staat voor ingrijpende veranderingen, aangezien de bevolkingsgroei een probleem vormt voor de vele van de moesson afhankelijke kleine landbouwbedrijfjes (het gemiddelde grondbezit bedraagt minder dan 1 hectare per boerengezin). De nieuwe Indiase dynamiek moet dus nog een aantal problemen overwinnen om volledig tot ontplooiing te kunnen komen. 1. 2. India in Azië en in de wereld 1. 2. 1. India's positie in mondiaal verband India speelt al sinds lange tijd een belangrijke internationale rol in de beweging van niet-gebonden landen. Daarnaast heeft India vanaf 1991 steeds meer banden met de ontwikkelde wereld en ook met de EU. Militair wordt nog steeds met Rusland samengewerkt, maar de handel is aanzienlijk verminderd. De politieke betrekkingen met Washington zijn gespannen vanwege de Amerikaanse bezorgdheid over de mogelijke ontwikkeling van kernwapens in Zuidoost-Azië. Deze bezorgdheid is ontstaan doordat India in 1974 een kernproef heeft uitgevoerd en lange-afstandsraketten heeft ontwikkeld die met kernkoppen kunnen worden uitgerust. Bovendien heeft India het Non-proliferatieverdrag niet ondertekend. Japan is voor India Deze groep staat nog niet op hetzelfde niveau als de Europese middenklasse, maar hierdoor is volgens de Indiase National Council of Applied Economie Research toch een markt voor consumentengoederen tot stand gekomen. Bron: National Council of Applied Economie Research, India. Bron: Internationale Arbeidsorganisatie (IAO). Zie bijlage 3, tabel 2, voor meer demografische gegevens. belangrijker geworden en is thans de grootste verlener van buitenlandse hulp aan India (20% van het totaal17). Deze hulp bestaat echter vrijwel alleen uit leningen, voornamelijk voor infrastructuurprojecten. De regelmatige deelname van India aan VN-vredesmachten, zijn rol bij de oprichting van de Wereldhandelsorganisatie en profilering in de VN-conferenties van o. a. Peking, Cairo, Kopenhagen en Rio wijzen verder op de belangrijke internationale positie van het land. 1. 2. 2. India, Azië en Zuid-Azië India wil graag zijn politieke en economische banden met de rest van Azië versterken, omdat het weet dat de veranderende economische machtsverhoudingen in de regio gevolgen hebben voor de geopolitieke verhoudingen, en dat de economische groei van India en de politieke stabiliteit in de regio onderling afhankelijk zijn. Het onlangs door de Associatie van Zuidoost-Aziatische Landen (Asean) genomen besluit om een volledige dialoog met India aan te gaan is daarom een belangrijke stap in het streven van India om te kunnen deelnemen aan de economische en politieke discussie in de Post-ministeriële Conferentie van de Asean en het Regionaal Forum voor Azië. De verstandhouding met de buurlanden in Zuid-Azië is niet altijd even goed geweest, zie bijvoorbeeld de drie oorlogen met Pakistan (1947-49, 1965 en 1971). Er zijn ook nu nog soms incidenten met Pakistan, bijvoorbeeld in februari 1996. De grensgeschillen met China zijn anderzijds bedaard na de overeenkomst over de wederzijdse erkenning van de huidige grenzen. De betrekkingen met Nepal zijn verbeterd met de overeenkomst inzake de deling van watervoorraden. Met Sri Lanka heeft India ook weer een betere verstandhouding, nu in de Straat van Palk vaker door India wordt gesurveilleerd. De betrekkingen met Bangladesh zijn ook verbeterd, hoewel er vooral met betrekking tot water en vluchtelingen nog problemen zijn. In tegenstelling tot vele andere delen van de wereld is er in Zuid-Azië relatief weinig sprake van economische en politieke samenwerking, wat samenhangt met de bestaande spanningen en daar ook toe bijdraagt. Hoewel de Associatie van Zuid-Azië voor Regionale Samenwerking (Saarc) al tien jaar bestaat, bedraagt de totale officiële handel tussen de Saarc-landen slechts 3,4% van hun totale handel met de gehele wereld, vergeleken met 24% voor de intraregionale handel tussen de Asean-landen. De inwerkingtreding van de Saarc Preferentiële Handelsregeling (Sapta) in december 1995 is een eerste stap, die de handel moet stimuleren door het verminderen van de rechten voor 226 produkten, waaronder grondstoffen. Wordt dit volledig toegepast, dan betekent dit een ingrijpende verandering voor de intra-regionale handel. 2. Gemeenschappelijke belangen van de EU en India In de Samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek India inzake Partnerschap en Ontwikkeling, alsmede in de begeleidende Gezamenlijke verklaring van de EU en India betreffende de politieke dialoog, worden een aantal mogelijke gebieden voor samenwerking genoemd. In dit kader worden de volgende gebieden voor beide partners economisch en politiek van bijzonder belang geacht. 2. 1. Internationale politieke vraagstukken 2. 1. 1. Mondiale kwesties Europa en India moeten beide een vreedzaam en veilig internationaal klimaat zien te handhaven. Aangezien landen steeds meer onderling afhankelijk worden is de kans groot dat een besluit van de één direct of indirect ook gevolgen heeft voor de ander. Bovendien is het aantal lokale en regionale vraagstukken Zie tabel 7, tabellen 1, 2 en 3, voor een overzicht van de buitenlandse hulp. waarvan erkend wordt dat zij een internationale impact hebben thans veel groter dan vroeger. Een intensievere dialoog tussen de EU en India, ingebed in het mondiale proces, kan er daarom toe bijdragen dat mechanismen tot stand komen die deze uitdagingen aan kunnen. Wapenbeheersing is uiteraard een punt van belang. Gezamenlijk onderzoek naar het beperken van conventionele wapens, en beheersing, non-proliferatie en ontmanteling van massavernietigingswapens (nucleaire, chemische, biologische en ballistische wapens) vormt een eerste stap. Een groot aantal oude en nieuwe kwesties staat immers nog op de internationale agenda: het Non-proliferatieverdrag, het Algehele kernstopverdrag, het Cut-off Treaty (over het verbod op de vervaardiging van splijtbare materialen voor kernwapens), de versterking van de internationale mechanismen voor splijtstofbewaking, het Verdrag inzake chemische wapens, het Verdrag inzake biologische wapens, het verbod op anti-personeelmijnen, transparantie op het gebied van bewapening, alsmede controle op dual-use-goederen en technologieën. Al deze zaken hebben veel baat bij een nog betere verstandhouding tussen de EU en India, wat bevorderlijk is voor een sterker wereldwijd veiligheidsklimaat. Voorts moet worden samengewerkt op milieugebied om de doeleinden zoals die op de wereldmilieutop van Rio in 1992 zijn geschetst te bereiken. Een versterkt partnerschap tussen de EU en India bevordert het tot stand komen van overeenstemming over de wijze waarop kwesties als klimaatverandering, behoud van de biologische diversiteit, voorkoming van verontreiniging, de milieu-aspecten van de handel en andere belangrijke vraagstukken moeten worden aangepakt, en het mondiale veiligheidsconcept moet hiermee worden uitgebreid. Grote landen als India hebben een sleutelpositie als het erom gaat de uitstoot van C02 wereldwijd aanzienlijk terug te dringen, teneinde klimaatveranderingen te stabiliseren en uiteindelijk te keren, en deze positie zal in de toekomst nog duidelijker worden. Nauw hiermee verbonden is de meeromvattende kwestie van de energievoorraden en de continuïteit van de voorziening, iets wat voor zowel de EU als India van rechtstreeks belang is. Volgt India het traditionele patroon, dan zal een snelle groei van het BBP tot een groter totaal energieverbruik leiden (de EU verbruikt bijvoorbeeld per hoofd van de bevolking 14 maal zoveel energie als India). Evenals andere opkomende economieën en vele westerse landen zal India worden geconfronteerd met een sterk toenemende vraag naar niet-duurzame geïmporteerde energie, waardoor het gevaar ontstaat van een steeds grotere C02-uitstoot. Dit werpt milieuproblemen op van geopolitieke en wereldomvattende aard, en dus moeten we samen zoeken naar duurzame alternatieven. De EU en India worden ook beide geconfronteerd met de dreiging van de internationale misdaad, terrorisme en drugshandel. Aangezien deze illegale activiteiten profiteren van de mogelijkheid om in landen snelle veranderingen teweeg te brengen, is nauwere samenwerking geboden. Hetzelfde geldt voor de beheersing van illegale immigratiestromen. De EU is dus bereid India te helpen bij het integreren in alle relevante internationale instanties, mits India de internationale verplichtingen nakomt, en tot de internationale verdragen toetreedt die een grote wereldmacht betamen. 2. 1. 2. Regionale stabiliteit en veiligheid Naast de opbouw van structuren die vrede en stabiliteit wereldwijd moeten verzekeren, moeten dergelijke maatregelen ook op regionaal en plaatselijk niveau worden genomen. Ook vermeende risico's kunnen een negatief effect hebben op het investeringsklimaat, omdat ze de indruk van onzekerheid wekken, en ertoe kunnen leiden dat middelen op minder produktieve wijze worden ingezet. Bovendien kunnen conflicten (vooral wanneer deze gepaard gaan met de angst voor escalatie) repercussies hebben op de wereldeconomie, zoals bij de Golfoorlog is gebleken. Voor de EU is dus niet alleen wat aan haar eigen grenzen gebeurt, maar ook de situatie in Zuid-Azië van zeer direct belang. Hoewel er geen behoefte bestaat aan regionale integratie naar Europees model, wil India een rol spelen in het brede samenwerkingsproces in Azië. De EU kan hierbij ondersteuning bieden met haar eigen ervaring met economische integratie als middel tot politieke stabiliteit, en door te stimuleren dat Zuid-Azië aanwezig is op toekomstige Europees-Aziatische topontmoetingen. Bovendien moeten zowel Europa als India onderzoeken hoe de spanningen met de buurlanden kunnen worden verminderd, spanningen die soms worden gevoed door misvattingen over de onderlinge culturele en religieuze verschillen. Beide partijen kunnen derhalve van elkaar leren, en zo trachten om kwesties die de goede betrekkingen en de veiligheid van de wereld zouden kunnen verstoren onschadelijk te maken. 2. 2. Handel en economie 2. 2. 1. Liberaliseren met het oog op groei, handel en investeringen De wereldeconomie is geen spel waarbij winst voor de een automatisch verlies voor de ander betekent. Hoge groeipercentages in India zijn daarom in het belang van de EU, en omgekeerd. Willen beide kunnen profiteren van de groei van de ander dan moeten de huidige belemmeringen voor handel en investeringen in WTO-verband worden aangepakt. India neemt thans niet meer dan 1,3% van de buitenlandse handel van de EU voor zijn rekening (grotendeels produkten met lage toegevoegde waarde); er is dus voldoende ruimte voor uitbreiding. Na besprekingen met de Indiase regering heeft de Commissie daarom vastgesteld welke handels- en investeringskwesties voor verbetering vatbaar zijn. Vanuit Europees standpunt zijn India's tarieven ondanks de recente wijzigingen hoog. Bovendien zijn veel van deze verlagingen niet bij de WTO geconsolideerd. Ook heeft India gebruik gemaakt van de clausule inzake betalingsbalansbescherming om extra bescherming te krijgen voor bepaalde sectoren als consumptiegoederen, waar heffingen de importprijzen aanzienlijk kunnen verhogen. Zelfs belangrijke exportsectoren als textiel en kleding worden nog beschermd. De EU is er uiteraard voorstander van om deze belemmeringen in multilateraal verband aan te pakken. India zou daar ook zelf van profiteren, omdat meer concurrentie de binnenlandse producenten dwingt tot hogere produktiviteit en efficiency, waardoor de exportcapaciteit wordt vergroot. is er het punt van rechtstreeks overheidsingrijpen Verder in vele bedrijfstakken. Wanneer dit overheidssubsidies voor ondernemingen (en niet alleen jonge industrieën) inhoudt, kan de marktwerking worden verstoord, wat doeltreffende concurrentie (op de binnenlandse en de buitenlandse markt) ontmoedigt. Dit is van belang omdat India investeerders op de lange termijn wil aantrekken en vasthouden, vooral voor basisinfrastructuur als energie- en watervoorziening, vervoer en telecommunicatie. In Europa zijn vele van deze sectoren geliberaliseerd, en Europa is bereid zijn ervaringen daarmee uit te wisselen met India. Wellicht kan Europa ook praktische steun verlenen bij de liberalisering, de privatisering en de herstructurering van de openbare sector in India. De EU kan bovendien aanvullende expertise bieden, bijvoorbeeld ten aanzien van duurzame energiebronnen. De liberalisering moet betrekking hebben op alle industriesectoren, en ook de methoden voor overheidsopdrachten, wil India ten volle profijt kunnen trekken van de groei. Een beleid dat het gebruik van nationale produkten aanmoedigt is kostbaar voor de openbare financiën, vormt geen garantie voor de beste openbare dienstverlening, en is een rem op concurrentiegestuurde produktiviteitswinst. Op dit punt is de Commissie gaarne bereid tot besprekingen over ruimere wederzijdse openstelling, in het kader van de WTO-Overeenkomst inzake overheidsopdrachten of op bilaterale basis. Omdat efficiënte financiële, telecommunicatie- en vervoersdiensten voor een groeiende economie de belangrijkste steunpilaren zijn, kan liberalisering van deze sectoren ook worden gebruikt om snelle groei te stimuleren. De EU is vanzelfsprekend bereid hieraan medewerking te verlenen, evenals aan veranderingen in specifieke subsectoren als het verzekeringswezen en het zeevervoer. Samenwerking ten aanzien van deze punten kan dan een stimulerend effect hebben op bijvoorbeeld de informatietechnologie. Evenzo mag de begrijpelijke gevoeligheid van India ten aanzien van de gevolgen van de herstructurering van de landbouw voor de interne stabiliteit, hoezeer ook gerechtvaardigd, geen belemmering vormen voor een geleidelijke beleidswijziging. Het huidige landbouwstelsel kan, zelfs met technologische verbeteringen, geen gelijke tred houden met de bevolkingsgroei en de toenemende levensstandaard, vooral als Indiase boeren ook profijt willen trekken van de uitvoermogelijkheden. De EU is vanzelfsprekend bereid met India samen te werken om de handel in landbouwprodukten te bevorderen en te diversifiëren, en om de sanitaire en fytosanitaire normen te harmoniseren. 2. 2. 2. Elimineren van andere belemmeringen en verbetering van het klimaat voor handel en investeringen Beide zijden kennen nog een aantal horizontale handelsbarrières, bijvoorbeeld in verband met de toepassing van voorschriften inzake douane, investeringen en consumentenbescherming. Voor veel van deze kwesties is een bilaterale benadering mogelijk, bijvoorbeeld de vermindering van technische barrières en de wederzijdse erkenning van conformiteitsbeoordeling en keurings- en certificatieprocedures. Gewichtiger vraagstukken moeten echter duidelijk in WTO-verband worden aangepakt. Voor een groot aantal vraagstukken die later op de agenda van de WTO kunnen komen te staan kan het echter toch de moeite waard zijn om gemeenschappelijke belangen gezamenlijk in overweging te nemen. De Commissie meent dat de samenwerking met India inzake de doelstellingen van de WTO moet worden versterkt. Gezien de succesvolle ervaringen met India in het verleden is er duidelijk ruimte voor verdere intensivering van deze samenwerking door te voorzien in de mogelijkheid van ad hoe-overleg over belangrijke vraagstukken. Op multilateraal vlak heeft India in het kader van de Uruguay-ronde reeds toegezegd belangrijke maatregelen te zullen nemen om de bescherming van intellectuele-eigendomsrechten te verbeteren. Hoe sneller India de vereiste wetgeving aanneemt (het mag dan niet alleen gaan om een 'zwarte doos', maar een en ander moet in alle sectoren volledig worden toegepast), des te eerder zullen investeerders zich gerust voelen. India zou moeten overwegen toe te treden tot andere striktere internationale overeenkomsten inzake intellectuele-eigendomsrechten, teneinde dit gevoel van veiligheid te versterken. Bovenal moet de inwerkingtreding van dergelijke wetgeving gepaard gaan met effectieve tenuitvoerlegging en controle in het veld. Een gezamenlijk programma zal door de EU en India worden opgezet om het intellectuele- eigendomsstelsel te versterken en aan de internationale normen aan te passen. Werkzaamheden als deze zijn reeds gestart voor de institutionele opbouw met betrekking tot normen en kwaliteit en kunnen verder worden uitgebreid via bijvoorbeeld awards of campagnes. Ook kan hulp worden geboden bij de regulering van nutsvoorzieningen. 2. 2. 3. Verbetering van de voorlichting Handels- en mvesteringsbelemmeringen zijn niet uitsluitend een gevolg van de marktstructuur. Voor een goed functionerend partnerschap en een uitbreiding van de handelsmogelijkheden moeten ook belangrijke culturele barrières en informatieblokkages worden overwonnen. De Commissie wil daarom alle beschikbare middelen inzetten, ook informatietechnologieën, om de bekendheid bij het bedrijfsleven te vergroten en informatiestromen te optimaliseren, ook voor het midden- en kleinbedrijf. De Commissie steunt alle vormen van contact tussen vertegenwoordigers van de burgerlijke samenleving, onderwijsinstellingen en de media, omdat zo een netwerk van onderlinge verstandhouding tot stand kan komen. Uitwisseling van ervaringen en gezamenlijke activiteiten op belangrijke gebieden als beroepsopleiding zijn hiervan een vanzelfsprekend onderdeel. Ter ondersteuning van deze inspanningen is het nuttig om regelmatig van gedachten te wisselen over de economische ontwikkelingen in India. Dit kunnen besprekingen zijn over het regelgevingskader, bevordering van investeringen en het industriebeleid. in de EU en 2. 2. 4. Sectoren van specifiek belang Voor een aantal sectoren levert samenwerking tussen Europa en India wederzijds voordeel op. Een duidelijk voorbeeld wordt gevormd door wetenschap, technologie en overdracht van technologie. Samenwerking op die gebieden bevordert een klimaat waarin samenwerking in het algemeen mogelijk is, en helpt bij het zoeken naar wetenschappelijk oplossingen voor wereldwijde problemen. Samenwerking op het gebied van wetenschap en technologie wordt daarom actief aangemoedigd met de Kaderprogramma's voor Onderzoek en Technologische Ontwikkeling. Door deze samenwerking moeten vaardigheden in Europa en India bij elkaar aansluiting kunnen vinden, waardoor vernieuwend onderzoek wordt ondersteund en de ontwikkeling van menselijk en institutioneel kapitaal wordt gestimuleerd. Hierin uit zich dat de EU opnieuw bekijkt hoe de samenwerking inzake wetenschap en technologie kan worden versterkt, gegeven India's status van opkomende economie. Een ander voorbeeld is dat Europa en India er beide actief belang bij hebben dat alle bevolkingsgroepen en landen toegang hebben tot de wereldwijde informatiemaatschappij. India en de EU willen deze geavanceerde technologieën benutten en ontwikkelen, waarbij zij voor elkaar waardevolle partners kunnen zijn. Instanties als het Software Services Support and Education Centre (3SE) kunnen worden ingezet voor het verbeteren van de samenwerking op deze markt van de nabije toekomst, en kunnen zorgen voor volwaardige deelname aan de wereldwijde inspanningen om de informatiemaatschappij te ontwikkelen. Daarnaast kan ook worden voortgebouwd op het werk dat reeds op andere terreinen is verricht, door een intensievere bilaterale dialoog tot stand te brengen om de problemen waarmee het bedrijfsleven wordt geconfronteerd te verhelpen en industriële samenwerking en vereenvoudiging van handel en investeringen te bevorderen. Bij het vaststellen van de sectoren waarvoor dit geldt moet rekening worden gehouden met de belangen van de EU en van India. Mogelijkheden zijn: — financiële diensten (met name verzekeringen); — vervoersdiensten en transportmaterieel; — infrastructuur, energie (duurzame vormen van energie, schone technologieën, nucleaire veiligheid); — kapitaalgoederen en zware machines; — de automobielsector (waaronder onderdelen en produktie); — ruimtetechnologie (waaronder het wereldwijde satellietnavigatiesysteem GNSS); — landbouw; — textiel. 2. 3. De menselijke dimensie 2. 3. 1. Steun voor maatschappelijke ontwikkeling en basisdienstverlening De Europese Unie is ervan overtuigd dat sociale ontwikkeling evenzeer moet worden bevorderd als economische ontwikkeling en dat duurzame economische groei niet mogelijk is zonder rekening te houden met de sociale dimensie. Het is bovendien voor Europa van fundamenteel belang dat de structurele aanpassing in India een succes wordt. Dit proces moet daarom worden ondersteund door concentratie op de essentiële diensten waarvoor de Indiase overheid reeds een vaste beleidsoriëntatie heeft ontwikkeld. Gezien in termen van opleidingsniveau zullen, wanneer lees- en schrijfvaardigheden niet meer algemeen worden, de armen weinig kans maken op beter betaald werk, en zal het land als geheel aan de vraag naar geschoolde arbeid, ternauwernood kunnen voldoen, waardoor hogere groeicijfers niet zullen kunnen worden gehaald. Erkend wordt daarom dat zware nadruk moet worden gelegd op onderwijs en praktische vaardigheden, en in het bijzonder grote aandacht moet worden besteed aan basisonderwijs en -opleiding en het onderwijs aan en de opleiding van vrouwen. Een hoger opleidingsniveau voor vrouwen betekent dat in alle maatschappelijke terreinen de potentiële bijdrage van 50% van de Indiase bevolking beschikbaar is ook kwalitatief beter en meer gemotiveerd. Zowel komt. Een gezonde beroepsbevolking basisgezondheidszorg als voorlichting over gezondheid moeten dus beter worden. Beter onderwijs en een betere gezondheid kunnen dan helpen om het nog steeds onhoudbaar hoge geboortencijfer omlaag te brengen. Steeds meer groeit de overtuiging dat een economie sociaal rechtvaardig moet zijn, en dat de eerbiediging van fundamentele sociale rechten een positieve factor is voor het economisch welbevinden. India en Europa kunnen samen eraan werken om de vrijheid van vereniging te garanderen en discriminatie, dwangarbeid en kinderarbeid uit te bannen. Deze nauw met de armoede verband houdende problemen kunnen alleen geleidelijk worden aangepakt door met alle facetten rekening te houden. Beide partijen hebben ervaring met deze problemen, zodat dat door middel van een dialoog programma's voor positieve actie kunnen worden opgezet om een en ander bij de wortel aan te pakken. Op al deze terreinen kunnen de EU en India ervaringen uitwisselen en samenwerken. 2. 3. 2. Het scheppen van kansen Ter aanvulling hierop, en om ertoe bij te dragen dat de gevolgen van de modernisering van de industrie kunnen worden verwerkt en het potentieel van het land kan worden gerealiseerd, een en ander overeenkomstig het beleid van de Indiase overheid, kan ook worden samengewerkt op een gebied als het scheppen van werkgelegenheid en aanverwante sociale kwesties. Een onderdeel hiervan is het opzetten van een geschikt sociaal vangnet. Een koppeling kan worden gemaakt met projecten ter verlichting van de armoede op het platteland en met zelfhulpprojecten van plaatselijke groepen. De EU kent de problemen die door liberalisering ontstaan, en erkent dat het voor India, wanneer aan deze menselijke dimensie geen aandacht wordt besteed, moeilijk zal zijn om zijn markten zo snel open te stellen dat grootschalige investeringen kunnen worden aangetrokken en een snelle groei kan worden gerealiseerd. 2. 3. 3. Versterking van een democratie in verscheidenheid In aanmerking nemende dat Europa en India zo vele waarden delen, kan een stabiele band uitsluitend tot stand komen wanneer ook het menselijk aspect volledig tot uiting komt. Een van de grondslagen van deze gedeelde waarden is het geloof in de democratie. De EU en India hebben hier te maken met dezelfde vraagstukken: het opbouwen van een democratie in een veeltalige, multireligieuze en multiculturele omgeving, en beide hebben moeten onderzoeken hoe de samenwerking tussen de verschillende lagen in het besluitvormingsapparaat kan worden verbeterd. Europa en India kunnen ook veel van elkaar leren waar het gaat om het versterken van de rol van en de ontwikkeling van een dynamische lokale democratie. Deze versterking van de rol van plaatselijke structuren is tevens van belang voor de opbouw van de economie, de verlening van essentiële diensten en het zinvol inzetten van internationale hulpgelden. 2. 3. 4. Stimuleren van duurzame ontwikkeling Ontwikkeling en het milieu zijn nauw met elkaar verbonden. Het raakvlak is de laatste jaren echter steeds breder geworden, omdat steeds duidelijker wordt dat koppeling van het menselijke en het economische aspect een essentiële voorwaarde is voor duurzame ontwikkeling. Het nastreven van een evenwicht tussen economische groei, maatschappelijke stabiliteit en milieubehoud wordt steeds belangrijker en het debat over de te volgen weg moet dan ook worden aangemoedigd. Duurzame ontwikkeling als concept heeft niet alleen te maken met de natuurlijke hulpbronnen, het houdt ook in dat een permanente herijking nodig is van de wijze waarop milieucriteria in alle gebieden die voor het partnerschap tussen de EU en India relevant zijn in aanmerking worden genomen. O 10 Met India zal intensiever worden samengewerkt om vraagstukken aan te pakken als verlies van biologische diversiteit, duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen, schone produktie van energie, lucht-, water- en bodemverontreiniging, het stedelijk milieu, distributie van schoon water, toepassing van schone produktietechnologieën en diverse andere kwesties van gemeenschappelijk belang. Een constructieve dialoog tussen India en de EU in het WTO-Comité Handel en Investeringen kan bijvoorbeeld nuttig zijn. Op bilateraal niveau impliceert dit een permanente uitwisseling van informatie over milieubeleid, met bijzondere aandacht voor milieumaatregelen die implicaties kunnen hebben voor de handelsbetrekkingen. 3. Versterking van het partnerschap 3. 1. Aandachtspunten 3. 1. 1. Intensivering van de politieke dialoog De dialoog over wereldwijde en regionale problemen moet uiteraard worden voortgezet. Er is daarnaast echter behoefte aan een vorm van dialoog die verder gaat dan alleen een formele uitwisseling van toespraken: er moet een reeks werkgroepen worden opgezet voor een meer specifieke dialoog. Deze werkgroepen kunnen dan leiden tot een vorm van inhoudelijke actie of besluitvorming of ook een overeenkomst. In dit geval gaat de dialoog niet uitsluitend over puur politieke kwesties, maar kunnen ook zaken als technische bijstand en handel aan de orde komen. In dit verband acht de Commissie het nuttig om sectoriële regelingen en overeenkomsten in overweging te nemen op bijvoorbeeld de volgende gebieden: — dual-use-goederen; — drugsprecursoren; — witwassen van geld. Dit zijn punten van commerciële aard die echter nauw verbonden zijn met politieke vraagstukken. Daarnaast, mits de een of andere vorm van samenwerking mogelijk is, is het de moeite waard om gedetailleerder te kijken naar: — klimaatverandering; — culturele aspecten. 3. 1. 2. Bevordering van handel en investeringen We moeten ernaar streven de handels- en investeringsstromen in beide richtingen aanzienlijk te versterken. Dit houdt in dat veel aandacht moet worden besteed aan bevordering van handel en investeringen en stimulering van contacten tussen ondernemingen. Ook dit impliceert dat de betrekkingen verder moeten gaan dan alleen periodieke formele bijeenkomsten. Voor vele sectoren zou een geïntegreerde sectoriële aanpak van nut kunnen zijn. Alle bestaande barrières kunnen dan worden bekeken, er kan worden onderhandeld over het elimineren ervan op basis van meestbegunstiging, wellicht kan de technische bijstand op die punten worden geconcentreerd, en misschien kunnen er dan zo sectoriële overeenkomsten of regelingen tot stand komen. Een groep kan stimulering van handel en investeringen behandelen, en daarnaast kan een aantal op het bedrijfsleven gerichte groepen worden opgezet, afhankelijk van de belangen van de Lid-Staten, het bedrijfsleven en de Indiase overheid. Hierbij kan onder meer aan de volgende sectoren worden gedacht: — vervoer (vooral het zeevervoer); — telecommunicatie; — energie; — landbouw. 3. 1. 3. Hulp aan India bij de structurele aanpassing Om de structurele aanpassingen te volvoeren moet India aanzienlijke inspanningen verrichten. Het is niet meer dan rechtvaardig om te trachten de gevolgen hiervan voor de armste bevolkingsgroepen te beperken. 11 De Commissie blijft daarom steun verlenen ten behoeve van de gezondheidszorg en het onderwijs, met name aan vrouwen. Wil de Europese ontwikkelingssamenwerking doeltreffend zijn, dan moet deze worden ingepast in een algemeen gecoördineerd beleidskader. Een met de samenwerking gekoppelde diepgaande sectoriële dialoog blijft daarom noodzakelijk. 3. 2. Fasen van het nieuwe partnerschap 3. 2. 1. Het leggen van de basis Deze mededeling gaat uit van de samenwerkingsovereenkomst en de gezamenlijke verklaring en bouwt op deze basis voort door een brede discussie op gang te brengen teneinde: — een overzicht te krijgen van de huidige activiteiten; — prioritaire actieterreinen vast te stellen. De Commissie streeft naar een zo breed mogelijke deelname aan deze discussie, waartoe de voorstellen van de Europese instellingen naar aanleiding van deze mededeling uiteraard de eerste grote bijdrage zullen vormen. De Commissie stelt bovendien voor samen met de Lid-Staten te onderzoeken hoe de toekomstige uitdagingen in de Europees-Indiase betrekkingen zodanig kunnen worden aangepakt dat de huidige activiteiten en toekomstige initiatieven op politiek, handels-, economisch en ontwikkelingsgebied voor de EU een maximale synergie opleveren. Het bedrijfsleven zal in de gelegenheid worden gesteld opmerkingen te maken, met name tijdens het voor november 1996 geplande Forum inzake investeringen in handel en samenwerking. De Gemengde Commissie (gepland voor december 1996) kan dan een aantal prioriteiten voor actie goedkeuren en een gedetailleerd actieprogramma opstellen. De Gemengde Commissie wordt in de gelegenheid gesteld in de komende jaren toezicht te houden op de geboekte vooruitgang. 3. 2. 2. Uitwerken van de prioriteiten Zodra de prioritaire actieterreinen gezamenlijk zijn vastgesteld op basis van de bovenstaande voorstellen, kunnen de werkgroepen hun activiteiten starten. Met behulp van de informatie die bij de discussie is vergaard kan iedere groep zijn doelen vaststellen. Dit kunnen onder andere zijn: — beter begrip voor eikaars standpunt; — mogelijke concentratie van de financiële middelen om bij te dragen tot de oplossing van een probleem; — mogelijk nuttige onderhandelingen over een vorm van sectoriële overeenkomst of regeling. Het exacte aantal en de samenstelling van de werkgroepen en de inhoud van de besprekingen worden door de EU en India in onderling overleg vastgesteld. De activiteiten van deze werkgroepen kunnen het handelsverkeer aanzienlijk stimuleren, en de dialoog over detailkwesties en inhoudelijke resultaten verder uitbouwen. 3. 2. 3. Verbeteren van het wederzijds cultureel begrip Parallel aan de werkgroepen wil de Commissie ertoe bijdragen dat de dialoog tussen de EU en India wordt uitgebreid tot de burgerlijke samenleving (zoals vakbonden en NGO's), de media en de academische gemeenschap. Wordt de dialoog niet tot deze gebieden uitgebreid, dan zullen handel en politiek altijd hinder blijven ondervinden van een gebrek aan overzicht. Zoals in de voorstellen die de Commissie in juli 1994 deed voor een Nieuwe Strategie voor Azië reeds werd opgemerkt, moet Europa zich in Azië beter profileren, wil het zijn economische aanwezigheid in Azië kunnen versterken. Iets doen is niet voldoende; er moet worden gezien dat de EU iets doet. Er zal daarom bijzondere aandacht worden besteed aan het vergroten van de zichtbaarheid van de Europese activiteiten 12 in India. Alleen al vanwege de omvang en de diversiteit van het land is voor het versterken van het Europese profiel een bijzondere inspanning nodig. De Commissie wil in dit verband: — de weg vrijmaken voor interculturele samenwerkingsinitiatieven; — * de totstandkoming bevorderen van een netwerk van organisaties die in de betrekkingen tussen Europa en India geïnteresseerd zijn; — de stroom van berichtgeving in de pers en de media in India over Europa en omgekeerd bevorderen. In deze fase zou het nuttig kunnen zijn wanneer het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's aanvullende activiteiten organiseren, indien deze instellingen dat gepast achten. 3. 2. 4. Het institutionele kader Door de resulterende sectoriële overeenkomsten en regelingen zullen de grenzen van het bestaande institutionele kader in zicht komen. Indien en wanneer de noodzaak zich voordoet om een nieuwe kaderovereenkomst voor te bereiden, zal de Commissie zich weer tot de Raad wenden. 4. Conclusies India is een land met een goed functionerende democratie, dat steeds meer open komt te staan voor de rest van de wereld. Dankzij de structurele hervormingen kan de Indiase economie de internationale mogelijkheden en uitdagingen steeds beter aan. Geen van beide partijen kan nu echter op zijn lauweren gaan rusten. Uitdagingen moeten worden aangepakt en kansen moeten worden gegrepen. De veranderingen in India mogen niet worden teruggedraaid, en de EU moet het land bij deze veranderingen blijven helpen. Deze mededeling wil er daarom de nadruk op leggen dat de betrekkingen tussen de EU en India moeten worden versterkt, en op hoe dat moet gebeuren. Uitgegaan wordt daarbij van de opgedane ervaring. Ook wordt de noodzaak van aanpassing aan de veranderingen in India en de EU in aanmerking genomen. Daarnaast dient een geïntensiveerde en meer doelgerichte dialoog tot stand te komen. Op veel punten, met name waar het gaat om internationale politiek, hebben de EU en India er beide belang bij om problemen gezamenlijk aan te pakken, aangezien beide voor dezelfde uitdagingen staan. Aangezien de onderlinge afhankelijkheid steeds toeneemt kan geen van beide de keuzes van de ander negeren. Handel en investeringen bieden voor beide zijden mogelijkheden voor meer groei. Daartoe moet hard worden gewerkt aan het aanpakken van barrières, en er moet voor worden gezorgd dat deze mogelijkheden bekend zijn. De door India en Europa gedeelde waarden, de vitaliteit van hun culturen en de noodzaak van sterker wederzijds begrip bieden bovendien mogelijkheden om van elkaar te leren, wat voor de onderlinge betrekkingen een belangrijk menselijk aspect met zich meebrengt. De uitdagingen die voor beide partijen belangrijk zijn kunnen zo worden tot enorme mogelijkheden tot wederzijds voordeel. Gezien al deze overwegingen stelt de Commissie voor een aantal maatregelen te nemen om de betrekkingen te versterken op basis van de Samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek India inzake partnerschap en ontwikkeling, alsmede de begeleidende gezamenlijke verklaring inzake de politieke dialoog. De Raad en het Parlement wordt daarom verzocht hun commentaar te leveren op de in deze tekst vervatte analyse en voorstellen. De Commissie zal vervolgens verder gaan in het kader van de Overeenkomst en de politieke verklaring, op basis van deze commentaren en in het licht van de dialoog met de Indiase regering. 13 Bijlage 1 — Betrekkingen tussen de EU en India in het verleden 1. Institutioneel kader India had al oude historische en culturele banden met Europa, toen het in 1962 als een van de eerste landen betrekkingen met de Europese instellingen aanknoopte. Deze banden werden formeel vastgelegd in een aantal overeenkomsten: de eerste, van 1973, beoogde de verbetering van de handelsbetrekkingen. De twee volgende hadden betrekking op economische en ontwikkelingssamenwerking en handel. De Samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek India inzake partnerschap is een in augustus 1994 samenwerkingsovereenkomst van de derde generatie. Het toepassingsgebied is zeer omvangrijk: en ontwikkeling, die is getreden, in werking — eerbiediging van de mensenrechten en de democratische beginselen als wezenlijk element; — ontwikkeling en diversifiëring van handel en investeringen in het belang van beide partijen; — stimulering van het wederzijds begrip en versterking van de banden tussen de twee gebieden met betrekking tot technische, economische en culturele aangelegenheden; — opbouwen van het vermogen van India tot economische interactie met de EU; — bevorderen van uitwisseling en communicatie tussen het Europese en het Indiase bedrijfsleven; — versnellen van de ontwikkeling van India, vooral ter ondersteuning van nieuw Indiaas beleid dat op een aantal belangrijke gebieden duurzame maatschappelijke vooruitgang moet stimuleren en armoede moet bestrijden; — steun voor milieubescherming en duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen. 2. Politieke betrekkingen Door de ministeriële bijeenkomsten met de Trojka zijn sinds 1982 politieke betrekkingen tot stand gekomen. Over deze contacten hebben de EU en India vervolgens een gezamenlijke verklaring inzake politieke dialoog afgelegd. Deze werd in 1994 tegelijk met de samenwerkingsovereenkomst goedgekeurd. De verklaring verplicht beide partijen tot: — het verdedigen van de democratie, de mensenrechten, de vrede en een stabiele, rechtvaardige wereldorde, overeenkomstig het Handvest van de Verenigde Naties; — het versterken van de samenwerking ter bevordering van welvaart, economische hervormingen, liberalisering, vrijhandel en economische stabiliteit, alsmede maatschappelijke vooruitgang en culturele banden; — het bij de besluitvorming in aanmerking nemen van eikaars belangen; — meer overleg om de samenwerking te verbeteren met betrekking tot internationale vraagstukken als non- proliferatie, de bestrijding van terrorisme, drugshandel en het witwassen van geld, en de internationale vrede en stabiliteit. In dit nieuwe kader hebben reeds positieve besprekingen plaatsgevonden, hoewel India enigszins huiverig is waar het gaat om Europese kritiek in de VN op de mensenrechtensituatie in India. De besprekingen over non-proliferatie hebben in het verleden weinig succes gehad, omdat India van oordeel is dat het Non- proliferatieverdrag in het voordeel werkt van landen die al erkende kernwapenvoorraden hebben, zonder dat iets wordt gedaan aan het wegwerken van die voorraden. De EU heeft de noodzaak van ontwapening altijd erkend, maar zij is van oordeel dat er daarvoor andere fora zijn, en dat verdere proliferatie nu dringend een halt moet worden toegeroepen. Om soortgelijke redenen heeft de EU er bij India op aangedrongen de goedkeuring van het thans in onderhandeling zijnde Algehele kernstopverdrag te vergemakkelijken en ruim baan te maken voor de onderhandelingen over het Cut-off Treaty (over het verbod op de vervaardiging van splijtbare materialen voor kernwapens). 14 3. Handelsbetrekkingen De EU als geheel is India's grootste partner voor de buitenlandse handel: 26% van de uitvoer van India gaat naar de EU, en 30% van de invoer van India komt uit de EU. Dit moet echter wel in het juiste licht worden gezien, want voor de EU maakt de handel met India slechts 1,3% van het totaal uit. Dit is vanwege de relatief geringe waarde van de verhandelde goederen: 14 miljard ecu, wat minder is dan de EU-handel met Singapore (16 miljard ecu). Wat de investeringen betreft kwam de EU van 1991 tot 1994 op de tweede plaats terecht, net na de VS (1995: EU 18,4%, VS 22,1%). De EU-investeringen in India bedroegen in 1995 ca. 1322,4 miljoen ecu (augustus 1994-november 1995). De belangrijkste prioriteit bij de dialoog, en de grootste prestatie van de afgelopen jaren, was de afsluiting van de Uruguay-ronde en de oprichting van de WTO. Europa en India hebben daarbij een belangrijke rol gespeeld, en in Genève een nauwe, succesvolle samenwerking op bi- en multilateraal niveau tot stand gebracht. Op bilateraal niveau is in december 1994 een memorandum van overeenstemming inzake de uitvoer van textiel uit India naar de EU goedgekeurd. Dit vergroot de flexibiliteit van de toepassing van contingenten op de invoer van bepaalde textielprodukten tijdens de periode van geleidelijke afschaffing, die overeengekomen is bij de Overeenkomst inzake textiel- en kledingprodukten die uit de Uruguay-ronde resulteerde. India heeft zich ertoe verbonden haar binnenlandse textielmarkt enigszins te liberaliseren, hoewel het thans fungerende contingentenstelsel het een en ander te wensen overlaat. Voorts is een bilaterale overeenkomst met India over het zeevervoer in overweging genomen. De EU heeft onlangs haar Stelsel van Algemene Preferenties (SAP) gewijzigd. Onder de nieuwe regeling verliest India waarschijnlijk enkele van de voordelen die het voor textiel- en lederprodukten genoot, maar zal het handelsmogelijkheden in een aantal andere sectoren verwerven, omdat meer ontwikkelde landen als Zuid-Korea nu van het SAP zijn uitgesloten en landen als China in een groot aantal exportsectoren voordelen kwijtraken. Dit is des te belangrijker omdat India op één na de grootste gebruiker van het SAP is (na China en voor Brazilië), met een algehele benuttingsgraad van ca. 62%. 4. Economische samenwerking Er is intensief gewerkt aan het stimuleren van het wederzijds begrip en het vereenvoudigen van handel en investeringen door middel van economische samenwerking. In 1995 is voor de economische samenwerking met India 30,5 miljoen ecu uitgetrokken, terwijl India ook in aanmerking kwam voor een aandeel in diverse regionale programma's ter waarde van meer dan 70 miljoen ecu. Het in 1995 uitgetrokken bedrag was even groot als het totale bedrag dat aan de economische samenwerking met India van 1976 tot 1994 was uitgegeven: het gaat hier dus om een zeer dynamisch onderdeel van de betrekkingen van de EU. De overeenkomst van 1994 voorziet in zeer ruime samenwerking ten aanzien van diverse economische sectoren. In het kader van de strategie voor de samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en India tot het jaar 2000, die in november 1994 door de Gemengde Commissie werd goedgekeurd, wordt de steun in de eerste plaats geconcentreerd op versterking van de inspanningen van de Indiase overheid om de economie te hervormen en versterking van de interactie tussen het Indiase en het Europese bedrijfsleven. Sectoren die daarbij bijzondere aandacht krijgen zijn o. a. (met nadruk op de particuliere sector): energie, telecommunicatie, elektronica, informatie- en satelliettechnologieën, normen, intellectuele eigendom, investeringen, landbouw en visserij, toerisme, wetenschap en technologie, informatie en cultuur. Het onlangs gelanceerde Programma voor transculturele economische samenwerking tussen de EU en India moet, met zijn aandacht voor de media, de wetenschap en het bedrijfsleven, de basis leggen voor aanzienlijk beter wederzijds begrip. De Commissie heeft bovendien een programma opgezet voor het versterken van de samenwerking tussen plaatselijke overheden in de EU en Azië, geheten Asia-Urbs. Het pan-regionale programma Asia Invest en het onlangs in Bombay geopende European Business Information Centre zijn belangrijke stappen om de bekendheid bij het bedrijfsleven te versterken en 15 koppelingen in de particuliere sector te stimuleren. Deze inspanningen worden ondersteund door het bedrijfsleven via de in 1982 opgerichte Raad van Kamers van Koophandel in de EU, in het kader waarvan het Europese en het Indiase bedrijfsleven vraagstukken en initiatieven van gemeenschappelijk belang kunnen bespreken, en het Joint Business Forum. Bij de institutionele opbouw werd prioriteit gegeven aan normalisatie en kwaliteitsverbetering in de industrie. Dit heeft geleid tot de oprichting van de Indian Quality Control Council. De samenwerking op het gebied van de bescherming van eigendomsrechten is in de startfase. Wat de samenwerking tussen ondernemingen betreft stimuleert de Commissie de overdracht van technologie in een aantal sectoren, waaronder de landbouwindustrie, het vervoer, energie en milieu. Voorts hebben de Commissie en de Indiase overheid een Software Services Support and Education Centre opgezet, dat in het bijzonder gericht is op economische samenwerking bij projecten inzake informatietechnologie. Deze maatregelen voor economische samenwerking worden ondersteund door de regeling EC Investment Partners. Deze heeft vanaf 1990 voor ca. 10,6 miljoen ecu bijstand verstrekt aan 77 joint ventures in India, die voornamelijk op initiatief van Europese kleine en middelgrote ondernemingen tot stand kwamen. Met een aantal projecten zijn ook de eerste stappen genomen ter ondersteuning van de regionale samenwerking in Zuid-Azië. De volgende stap is het tot stand brengen van interinstitutionele samenwerking met de Saarc. Hiertoe wordt een Memorandum van overeenstemming inzake administratieve samenwerking tussen de EU en de Saarc opgesteld, dat zich voornamelijk richt op uitwisseling van informatie, opleiding van personeel en technische bijstand. 5. Ontwikkelingssamenwerking De EU is op één na India's grootste bilaterale hulpdonor (16% van het totaal), en de grootste subsidieverlener (60% subsidies). Het grootste deel van de EU-bijstand (ca. 800 miljoen ecu per jaar) komt rechtstreeks van de Lid-Staten, met Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Nederland op kop. Tien tot vijftien percent van de EU-bijstand komt uit de communautaire begroting, ongeveer evenveel als de Nederlandse bijdrage. De Commissie coördineert de ontwikkelingssamenwerking met India sinds 1976, en sinds die tijd is meer dan 1,6 miljard ecu besteed. Daarbij komen de maatregelen van de Europese Investeringsbank, die van 1993 tot 1995 leningen ten bedrage van 55 miljoen ecu voor de sector energieopwekking heeft verstrekt. India is hiermee de grootste ontvanger van EG-steun in de ontwikkelingswereld. In het verleden was de steun met name gericht op verhoging en diversifier ing van de landbouwproduktie. Er waren projecten voor ontwikkeling en herstel van irrigatiesystemen, duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen en steun voor de landbouwindustrie en markten. Daarnaast genoot de financiering van herbebossing prioriteit. Deze projecten hebben geleid tot de overtuiging dat de landbouwprijzen, de handel en de markten vrij moeten zijn, wil reële vooruitgang gemaakt kunnen worden. Het is niet voldoende om betere toegang te bieden tot financiering en technologie, de belangrijkste prikkel moet van een beleidswijziging komen. De methoden zijn daarom met ingang van 1993 veranderd, en ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen is nu een topprioriteit. In dit kader wordt een programma voor basisonderwijs gefinancierd, dat speciale aandacht schenkt aan het onderwijs aan vrouwen. Dit programma, een model van steun voor beleidshervorming, is het grootste door de Commissie beheerde programma op dit gebied. De nieuwe strategie voor samenwerking is vervolgens door een Gemengde Commissie met de Indiase regering bevestigd. Deze commissie heeft bepaald dat de samenwerking tot het jaar 2000 gericht moet zijn op: — toegang tot produktiemiddelen voor de minst bevoorrechten; — maatschappelijke basisdienstverlening. Daarnaast streeft de Commissie ernaar de impact van de door haar verleende steun te multipliceren door: — haar inspanningen te concentreren op een beperkt aantal programma's met een zekere kritische massa; 16 — deelname van de particuliere sector aan te moedigen. Deze strategie is overigens in overeenstemming met die van de organisaties van Bretton Woods. Tenslotte is er de laatste tijd in toenemende mate een trend om bij het opzetten van projecten uit te gaan van volwaardige betrokkenheid van plaatselijke groepen. De ervaring heeft uitgewezen dat plaatselijke steun voor duurzame ontwikkelingsprojecten cruciaal is. Een middel hiertoe is het inzetten van niet- gouvernementele organisaties, met name uit India zelf, aangezien die de meest effectieve partners zijn gebleken voor het bestrijden van armoede aan de basis en het verbeteren van de sociale en mensenrechten. 17 Bylage 2 — De Indiase economie 1. BBP van een aantal landen (1993) Bron: World Bank Atlas 1995 2. Ontwikkeling van het bruto binnenlands produkt van India (1980-1994) Brem: Wereldbank — India Country Economie Mémorandum, 1995 18 3. Jaarlijkse toename BBP India (1989-1995) iwo Bron: Asian Development Bank — Asian Development Outlook 1995 and 1996 4. Werkgelegenheid en BBP per type activiteit (1993-1994) Bron: Wereldbank — India Country Economic Memorandum, 1995 •Agrlcuftun ° Industry 19 5. India's buitenlandse schuld (1990-1994) Lull •4 U81 1«M1 IStVftl 1S8M Yaar 11 Bxon: Wereldbank — India Country Economie Memorandum, 1995 20 Byiage 3 — Bevolking 1. Ontwikkeling Indiase bevolking 196X1-2000 iilllllll 1BBD 1888 1870 1871 ItBO 1886 I B» 1988 8000 Bron: Wereldbank — India: Trends, Issues and Options, 1990 Indicator Dichtheid Jaarlijkse toename Eenheid inwoners/km3 % Vnirhtrwarhfiidsmdex geboorten/vrouw Kinderaierm» Ixvensverwachting (jaar mccK neetü* KbaOinE per 1000 jaar 1970-751 198Q-851 1988-93' 188,2 232,1 267,7 2,2 5,4 132 50 2,0 4,5 106 55 2,0 3,7 80 61 Bron: Weteldbank — India Country Economie Memorandum, 1995 21 Byiage 4 — Ontwikkeling yan de buitenlandse handel van India 1. Ontwikkeling yan de buitenlandse handel van India Eapona* Qflflck- 1BBQ41 'Invoer = Invoer van goederen ea niot-factor-diensten 'Uitvoer « Uitvoer van goederen en niet-factor-diensten 'Tekort *= Tekort op de middelenbalans Bron: Wereldbank — India Country Economie Memorandum, 1995 22 2. Bestemming van de uitvoer en oorsprong van de invoer van India (1994) Ex » Bestemming uitvoer lm •» Oorsprong invoer Bron: Economie Survey, Indiaae regering De handelsbalans van de EU (en de OPEC) met Tndia was in 1994 nog positief. De situatie was omgekeerd voor de V$ en in mindere mate voor Japan. 23 Byiage 5 — Ontwikkeling buitenlandse investeringen in India Door de autoriteiten van India goedgekeurde rechtstreekse buitenlandse investeringen (1991-95, in mujoen ecu en percentage van het totaal) 1990-92 1992-92 1992-93 1993-94 1994-95+ ECU 43,6 43,7 13,0 4,9 129,2 ECU 119,9 284,6 152,6 109,8 950,4 % 33,8 33,9 10,1 3,8 79,6 % 12,6 29,9 16,0 11,6 69,1 ECU 399,1 868. 2 64,4 258,1 2215,4 % 18,0 39,2 2,9 11,6 71,7 ECU 656,4 872,0 100,2 122,7 3546,8 % 18,5 24,6 2,8 3,5 49,4 ECU 1322,4 1585,9 374,8 173,1 7180,8 % 18,4 22,1 5,2 2,4 48,1 EU USA Japan NW* Totaal A a n d e el 4 in % + Alle jaicsn van augustus toe juli van hei aangegeven jaar, behalve voor 1995 (van augustus tot november, d. w. z. 16 maanden) 41 In het buitenland gevestigde Indiërs Bron: SIA Newsletter, Ministry of Industry, India 24 Bijlage 6 — Ontwikkeling handelsbetrekkingen EU-India 1. Handelsstromen EU-India 1990-1994 • EU trade ewph» «Mi •EU Importa toom Taart 0 1000 3900 ECU* Bron: Eurostat Opmerking', de totale buitenlandse handel van de EU nam van 1990 tot 1994 met ca. 20% toe; de handel met India met 3 2* 2. Recente trends in de invoer van de EU uit India (1990-1994) produkt/produktgroep 1990 min ecu textiel/kleding lederartikelen/huiden landljouwproduktBu/produkten van de zee techniek/elektronica tapijten voedsel en levende dieren chemische pmdulrtftn madbdnes/transportmaterieel indusfaiepiodukteoVgrondatoffen diverse eindprodukten Bron: Eurostat 1434 713 604 594 376 204 452 182 171 1723 1514 1994 min ecu 2206 1001 707 889 766 262 712 416 427 2 362 2 481 toename % to. v. 1990 54 40 17 50 104 28 57 127 148 37 64 25 -*• • " - * »• m- *q — •- 3. Recente trends in de uitvoer van de EU naar India (1990-1994) pxodttktgroep voedsel en levende dieren oliSn, dierlijke vetten, groenten chemische produkten siaraden (parels, edelstenen e. d. ) ejndprodukten nwihmns en tranaportmaterieel Bron: Eurostat 1990 min ecu 9 3 554 1540 2 220 1965 1994 min ecu 60 5,5 746 2 037 2 843 2 552 toename % t. o. v. 1990 560 84 35 32 28 30 4. Belangrijkste partners van India in Europa (1994) bestamixring uitvoer Duitsland Verenigd Koninkrijk BelgiS-Luxemburg Italie Frankrijk Bron: Eurostat min ecu 1760 1649 862 848 743 % 25 24 12 12 11 oorsprong invoer Duitsland Verenigd Koninkrijk BelgiS-Luxemburg Italie Frankrijk min ecu 1 738 1 687 1610 763 594 % 26 25 24 11 9 26 Bijlage 7 — India: internationale ontwikkelingshulp 1995-96 (raming) 1. Internationale financiële tnjstand aan India in 1995 (indicatieve cijfers) Bron; Wereldbank Totale bijstand (schatting): 6,7 à 6,9 miljard USD 27 2. Verdeling totale EU-steun aan India in 1995 (indicatief) Other Ine. BB 23% Bron: Buropese Commissie 3. Totale bijstand van de Europese Gemeenschap aan India 1976-1995 (miljoen ecu) jaar economische samenwerking ontwikkalingssamenwerking voedselhulp NGO un & toch subtotaal 1976-1980 1981-1985 1986-1990 1991 1992 1993 1994 1995 geschat | totaal 2,10 8,48 14,48 4,98 5,28 9,42 2,42 30,50 77,66 89,07 286,83 161,77 3,73 35,16 0,01 576,57 3. 93 11,04 25,90 5,00 3,14 4,81 6,54 7,15 67,51 93,50 221,30 363,42 72,33 13,17 164,00 10,95 72,85 1 011,52 186,50 519,17 551,09 81,06 51,47 168,82 17,49 80,00 1 655,60 humani taire hulp 0,51 17,51 29,58 0,32 2,04 7,57 0,30 57,83 totaal 189,11 545,16 595,15 86,04 57,07 180,28 27,48 110,80 1 791,09 Bron: Europese Commissie 28 ISSN 0254-1513 COM(96) 275 def. DOCUMENTEN NL il Catalogusnummer : CB-CO-96-322-NL-C ISBN 92-78-05922-6 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-298S Luxemburg