title: ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ - ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΗΣ ΤΟΜΑΤΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

eurovoc_concepts:
fresh vegetable
fruit vegetable
market
production aid
report

text: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ Βρυξέλλες, 10. 06. 1996 COM(96) 247 τελικό ΕΚΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΗΣ ΤΟΜΑΤΑΣ ΣΕ ΕΠΙΠΕΔΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΑΠΙΟΛΟΠΚΗ ΕΚΘΕΣΗ Κατά το συμβούλιο γεωργίας της 19-22ης Ιουνίου 1995 και στό πλαίσιο των συζητήσεων της δέσμης τιμών 1995-1996, το Συμβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή την υποβολή έκθεσης, σχετικά με την κατάσταση του τομέα της τομάτας στην Ένωση. Η Επιτροπή είναι σε θέση, σήμερα, να υποβάλει στο Συμβούλιο την παρούσα έκθεση, η οποία εκπονήθηκε με βάση την έρευνα την οποία διηνήργησε η Επιτροπή στα κράτη μέλη προκειμένου να καταστεί δυνατή η σύγκριση και επαλήθευση των υφισταμένων στοιχείων καθώς και η συλλογή των στοιχείων τα οποία δεν διέθεταν οι υπηρεσίες της Επιτροπής. Η παρούσα έκθεση περιορίζεται στην ανάλυση της καταστάσεως της αγοράς της τομάτας που πρόκειται να καταναλωθεί σε νωπή κατάσταση και δεν λαμβάνει συνεπώς υπ'όψη της την τομάτα που προορίζεται για μεταποίηση. Πράγματι, η αγορά της τομάτας αντιμετώπισε δυσκολίες κατά τις τελευταίες περιόδους εμπορίας και, ειδικότερα, οι παραγωγές θερμοκηπίων, οι οποίες βρίσκονται αντιμέτωπες με την δυναμική αναδιοργάνωσης της αγοράς η οποία δημιουργήθηκε λόγω της νέας καταστάσεως που επικράτησε από το 1993, εποχή πού χαρακτηρίζει το τέλος της περιόδου προσχώρησης για την Ισπανία όσον αφορά το προϊόν αυτό. Στην παρούσα έκθεση αναλύονται επίσης οι κοινοτικές ενισχύσεις που χορηγούνται στις διαρθρώσεις παραγωγής και εμπορίας οι οποίες δεν φαίνεται, ωστόσο, ότι έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην εξέλιξη της παραγωγής. Από την άλλη πλευρά, το καθεστώς των εξ ολοκλήρου χρηματοδοτούμενων εθνικών ενισχύσεων από τα κράτη μέλη, των χορηγουμένων ειδικά στον τομέα της τομάτας, αποτελούν επίσης αντικείμενο της παρούσας έκθεσης. Ένα από τα συμπεράσματα στα οποία καταλήγει η παρούσα έκθεση είναι ότι η φυσική εξέλιξη της αγοράς θα πρέπει να εξισορροπισθεί με τον καταλληλότερο δυνατό τρόπο δίχως την επιβολή κοινοτικών μέτρων παρέμβασης. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν προέβαλε, κατά το παρελθόν, αντιρρήσεις όσον αφορά τις εθνικές ενισχύσεις για την κατάργηση του δυναμικού παραγωγής, πράγμα το οποίο θα μπορούσε να εφαρμοσθεί στην περίπτωση των θερμοκηπίων. λ ΑΠΙΟΑΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΥΝΟΨΗ Ι. ΑΝΑΑΥΣΗ ΤΗΣ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΤΟΜΑΤΑΣ 1· 2. 3. - Το διεθνές πλαίσιο - Η κοινοτική αγορά: 2. 1 σχετική σημασία του οικονομικού κλάδου της τομάτας στο γεωργικό τομέα κοινοτική παραγωγή κατάσταση και εξέλιξη των διαρθρώσεων παραγωγής κατανάλωση και εμπορία οι τιμές στην παραγωγή 2. 2 2. 3 2. 4 2. 5 Ανάλυση των συναλλαγών 3. 1 3. 2 3. 3 το ενδοκοινοτικό εμπόριο εξαγωγές εκτός ΕΚ κοινοτικές εξαγωγές Π. ΟΙ ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ 1. 2. - Οι διαρθρωτικές ενισ/ύσεις - Οι εθνικές ενισχύσεις ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ: 1. Οι στιααντιχότεοες παοανωνιχές πεοιονές: - Βέλγιο - Κάτω Χώρες - Ισπανία - Γαλλία Στατιστικά στοιχεία Διαρθρωτικό παράρτημα 2. 3. Ι ΕΙΣΑΓΩΓΗ Κατά το συμβούλιο γεωργίας της 19/22ης Ιουνίου 1995 και στο πλαίσιο των συζητήσεων της δέσμης τιμών 1995/1996, το Συμβούλιο ζήτησε από την Επιτροπή την υποβολή έκθεσης, σχετικά με την κατάσταση του τομέα της τομάτας στην Ένωση. Η παρούσα έκθεση εκπονήθηκε με βάση μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε από την Επιτροπή στα κράτη μέλη προκειμένου να επιτευχθεί η σύγκριση και επαλήθευση των υφισταμένων στοιχείων καθώς και η συλλογή των στοιχείων τα οποία οι υπηρεσίες της Επιτροπής δεν διέθεταν ακόμη. Η περίοδος ανάλυσης περιλαμβάνει 5 χρόνια, από το 1990 έως το 1994. Στην περίοδο αυτή περιλαμβάνονται τρεις περίοδοι εμπορίας κατά τις οποίες η Ισπανία βρισκόταν ακόμη σε μεταβατική περίοδο προσχώρησης όσον αφορά το προϊόν αυτό και υπόκειτο, επομένως, στην τιμή προσφοράς, και δύο περίοδοι, 1993 και 1994, κατά τις οποίες η Ισπανία διέθεται μόνον ένα σύστημα στατιστικής εποπτείας των αποστολών [ΣΜΣ]. Η παρούσα έκθεση περιορίζεται στην ανάλυση της κατάστασης της αγοράς της τομάτας που πρόκειται να καταναλωθεί νωπή και δεν λαμβάνει συνεπώς υπ'όψη της την τομάτα που προορίζεται για μεταποίηση, η οποία θεωρείται διαφορετικό προϊόν τόσο ως προς τους όρους παραγωγής όσο και ως προς την εμπορία της. 3 ΣΥΝΟΨΗ Η τομάτα έχει καταστεί ένα βασικό λαχανικό στο διαιτολόγιο των ευρωπαίων. Η σημασία της στην κοινοτική γεωργική οικονομία (14,7 του συνολικού όγκου των λαχανικών) είναι μεγάλη. (. ) Το μερίδιο της στον κοινοτικό προϋπολογισμό ανέρχεται σε 9,4 εκατ. ECU , τα οποία χρησιμοποιούνται για την κοινοτική παρέμβαση στην αγορά. Από το 1990 η κοινοτική παραγωγή και οι καλλιεργούμενες εκτάσεις παρουσιάζουν μείωση. Αντίθετα, οι αποδόσεις παρουσιάζουν σημαντική αύξηση οφειλόμενη στην τεχνική εξέλιξη της καλλιέργειας. Η τάση στο μέλλον προσανατολίζεται προς την εξειδίκευση της παραγωγής και τη μείωση του αριθμού των επιχειρήσεων. Η αύξηση της κατανάλωσης η οποία παρατηρείται από το 1990 φαίνεται ότι έχει φθάσει στο ανώτατο σημείο της και θα σταθεροποιηθεί κατά το μέλλον. Η κατανάλωση αυτή γνωρίζει ωστόσο μία εξέλιξη προς τη διαφοροποίηση και την ποιότητα με τη ζήτηση νέων τύπων και ποικιλιών, με γεύση που θυμίζει αυτή της τομάτας "υπαίθρου". Η προσαρμογή της παραγωγής στη νέα αυτή ζήτηση, φαίνεται ότι αποτελεί ένα από τους παράγοντες που θα επιτρέψει την ενίσχυση του δυναμισμού της παραγωγής στις χώρες του βορρά έναντι του μεγάλου ανταγωνισμού των χωρών του νότου. Ο έντονος εποχιακός χαρακτήρας συνεχίζει να αποτελεί ένα σημαντικό χαρακτηριστικό του τομέα αυτού. Η κατάσταση των τιμών στις αγορές χονδρικής πώλησης παρουσιάζει μία συνολική τάση προς τη μείωση· ωστόσο, διαπιστώνεται μια σχετική αύξηση των τιμών για το έτος 1994. Παρά την έλλειψη οριστικών πληροφοριών, οι τιμές θα μπορούσαν να έχουν υποστεί και μείωση για το έτος 1995 κυρίως για τη τομάτα θερμοκηπίου στις καλλιέργειες δενδροκηπευτικών του βορρά. Η πτώση αυτή οφείλεται κυρίως στη μείωση των τιμών της "κλασσικής στρογγυλής τομάτας" ενώ για τις νέες ποικιλίες με "υψηλή προστιθέμενη αξία" (τομάτες σε τσαμπί, τομάτες- νάνοι), οι τιμές στην παραγωγή είναι πολύ ελκυστικές. Ο όγκος της παραγωγής των νέων αυτών ποικιλιών παρουσιάζει προοδευτική αύξηση. Δεν μπόρεσε να καταδειχθεί ότι υπάρχει ουσιαστικός αντίκτυπος των νομισματικών διακυμάνσεων ορισμένων ασθενών νομισμάτων στις τιμές των τοματών προέλευσης από χώρες που έχουν υποστεί υποτιμήσεις (συγκεκριμένα από την Ισπανία). Η κοινοτική παρέμβαση, η οποία μειώθηκε σε συνολικούς όρους από το 1990 χρησιμοποιήθηκε μόνο ως δίχτυ ασφαλείας της αγοράς και σε καμία περίπτωση σαν πηγή εισοδήματος, λόγω, της περιορισμένης χρησιμοποίησης της δυνατότητας αυτής (1,6% κατά μέσο όρο). Οι κοινοτικές συναλλαγές αυξήθηκαν κατά 27% από το 1990. Η αύξηση αυτή οφείλειται κατά ένα μεγάλο μέρος στην αύξηση των εξαγωγών από την Ισπανία. Ο αναπροσανατολισμός των χρονοδιαγραμμάτων παραγωγής αποτελεί την αιτία ορισμένων εποχιακών δυσκολιών που αντιμετωπίζει ο τομέας αυτός μεταξύ των περιοχών του βορρά και του νότου. Πράγματι, μέχρι το 1994, η χειμερινή περίοδος (Ιανουάριος, Φεβρουάριος, Μάρτιος) καλυπτόταν σχεδόν στο σύνολο της από την ισπανική παραγωγή (συμπεριλαμβανομένων των Καναρίων Νήσων) και από την παραγωγή του Μαρόκου, ενώ η θερινή περίοδος αντιστοιχούσε στις παραγωγές των κρατών μελών του βορρά (Βέλγιο, Κάτω Χώρες και εν μέρει Γαλλία). Με το πέρας της μεταβατικής περιόδου προσχώρησης της Ισπανίας το 1993, έπαψαν να ισχύουν οι περιορισμοί των τιμών και η δυνατότητα αποστολής κατά τους μήνες που θεωρούνται "ευαίσθητοι·1 (Απρίλιος, Μαΐος και Ιούνιος) είναι στο εξής τελείως ανοικτή στα ισπανικά προϊόντα, πράγμα που συνεπάγεται σημαντικές επικαλύψεις με τις παραγωγές του βορρά. Από την άλλη πλευρά, η παραγωγή σε θερμοκήπια επιδιώκει να κατακτήσει ένα μέρος της "χειμερινής αγοράς" με νέες τεχνικές καλλιέργειας και με ποικιλίες υψηλής προστιθέμενης αξίας, οι οποίες απαιτούν σημαντικές επενδύσεις. Οι εισαγωγές από τις τρίτες χώρες, και ιδίως από το Μαρόκο πραγματοποιούνται κυρίως στη γαλλική αγορά. Φαίνεται ότι οι εισαγωγές αυτές δεν διαταράσσουν την αγορά. Πραγματοποιούνται εξάλλου από το 1995 στο πλαίσιο διμερούς συμφωνίας. Οι κοινοτικές ενισχύσεις στις διαρθρώσεις παραγωγής και εμπορίας δεν φαίνεται ότι έχουν σημαντική επίπτωση στην εξέλιξη της παραγωγής. Αυτή επηρεάστηκε περισσότερο από τις κανονικές διακυμάνσεις της αγοράς και κυρίως από την εξέλιξη των ενδοκοινοτικών συναλλαγών. Εξ άλλου η Επιτροπή δεν έχει στοιχεία σχετικά με καθεστώτα εθνικών ενισχύσων χρηματοδοτούμενων καθ'ολοκληρίαν από τα κράτη μέλη και τα οποία να παρέχονται ειδικά στον τομέα της τομάτας. Στο γενικό πλαίσιο των εθνικών ενισχύσεων αυτός ο τομέας μπόρεσε να ευεργετηθεί από τα οριζόντια σχέδια γενικών ενισχύσεων για τη γεωργία ή την περιφερειακή ανάπτυξη. 1. ΤΟ ΑΙΕΘΝΕΣ ΠΛΑΙΣΙΟ Η παραγωγή τομάτας αντιπροσωπεύει, κατ'όγκον, 18% της παγκόσμιας παραγωγής λαχανικών: σύμφωνα με τα στοιχεία της FAO, η παγκόσμια παραγωγή τομάτας (συμπεριλαμβανομένης της τομάτας για μεταποίηση) αυξήθηκε από 50 εκατ. τόνους το 1990 σε 74,3 εκατ. τόνους και το 1993. Οι παγκόσμιες συναλλαγές του νωπού προϊόντος είναι κατά 4% κατώτερες της παγκόσμιας παραγωγής και η τομάτα που προορίζεται για μεταποίηση αντιπροσωπεύει περίπου το 30% της παγκόσμιας παραγωγής. Ο περιορισμένος όγκος των εξαγωγών για τη τομάτα που προορίζεται για κατανάλωση σε νωπή κατάσταση αποδεικνύει ότι το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής τομάτας σε παγκόσμιο επίπεδο προορίζεται για κατανάλωση στις εθνικές αγορές. Πράγματι, το προϊόν αυτό δεν είναι ιδιαίτερα προσαρμοσμένο στις συναλλαγές λόγω των χαρακτηριστικών του: εξαιρετικά φθαρτός χαρακτήρας του προϊόντος, αλληλεεπικάλυψη μεταξύ των περιόδων παραγωγής των χωρών εισαγωγής και εξαγωγής, καθώς και σημαντικές διακυμάνσεις τιμών κατά τη διάρκεια των διαφόρων εποχών. Οι κύριοι παραγωγοί είναι η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι Ηνωμένες Πολιτείες, ή πρώην ΕΣΣΔ, η Κίνα και η Τουρκία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο κυριότερος παραγωγός, με παραγωγή 13,4 εκατ. τόνων, εκ των οποίων 6,9 εκατ. προορίζονται για κατανάλωση σε νωπή κατάσταση, ήτοι 48,5% της συνολικής παραγωγής1. Το εμπόριο νωπής τομάτας είναι σημαντικά αναπτυγμένο στην Ευρώπη, όπου είναι συγκεντρωμένοι οι μεγαλύτεροι εξαγωγείς του κόσμου: Κάτω Χώρες, Ισπανία και Βέλγιο, καθώς και οι μεγαλύτεροι εισαγωγείς: Γερμανία, Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο. 2. Η ΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΑΓΟΡΑ 2. 1 Σσημασία της οικονομίας της τομάτας στον τομέα καλλιέργειας δενδροκηπευτικών Η νωπή τομάτα αποτελεί ένα σημαντικό προϊόν στον τομέα της καλλιέργειας δενδροκηπευτικών. Η παρουσία της καθόλη τη διάρκεια του έτους στο διαιτολόγιο των ευρωπαίων επιτρέπει να θεωρηθεί ως "βασικό λαχανικό". Αντιπροσωπεύει 14,7% του συνόλου των λαχανικών που παράγονται στην Ένωση. Η γεωργική έκταση που προορίζεται για την παραγωγή αυτή αντιπροσωπεύει κατά μέσο όρο 13% της καλλιέργειας που αφιερώνεται στην καλλιέργεια δενδροκηπευτικών στην Ένωση. για την περίοδο 1990 έως 1994 Σε δημοσιονομικούς όρους, το μέσο κόστος είναι 9,4 εκατ. ECU2 τα οποία προορίζονται για παρεμβάσεις της αγοράς και αντιπροσωπεύουν κατά συνέπεια 1,2% του προϋπολογισμού που προορίζεται για τον τομέα των νωπών οπωροκηπευτικών. Οι ποσότητες που αποσύρονται από την αγορά μειώθηκαν σε συνολικούς όρους από το έτος 1990 και αντιπροσωπεύουν κατά μέσο όρο 1,6% της παραγωγής τομάτας για κατανάλωση σε νωπή κατάσταση κατά τα έτη 1990 έως 1994. Για την περίοδο αυτή, η Γαλλία απέσυρε 3% της παραγωγής της, ακολουθούμενη από τις Κάτω Χώρες (2,8%) και την Ιταλία (2,6%). 2. 2. Η κοινοτική παραγωγή Κατά μέσο όρο 48,5% της κοινοτικής παραγωγής τομάτας προορίζεται για κατανάλωση σε νωπή κατάσταση. Ο πρώτος παραγωγός τομάτας για κατανάλωση ως νωπό προϊόν στην Ευρώπη είναι η Ιταλία (29,8%), ακολουθούμενη από την Ισπανία (27,4%), την Ελλάδα (10%) και τις Κάτω Χώρες 0J. Η παραγωγή αυτή η οποία παρουσίαζε αύξηση μέχρι το 1990 υπέστη μείωση μεταξύ 1990 και 1994 (7 εκατ. τόνοι το 1990 έως 6,3 εκατ. τόνοι το 1994). Η πτωτική αυτή τάση έχει γίνει εμφανής από την περίοδο 1993 και κυρίως στην Ισπανία, την Ιταλία και τις Κάτω Χώρες. Αντιθέτως στο Βέλγιο και την Ελλάδα σημειώθηκε αύξηση από το 1990 και μετά. Πίνακας 1: Εξέλιξη της παραγωγής τομάτας (τόνοι) Βέλγιο Ελλάδα 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 205. 030 225. 220 268. 400 313. 960 329. 500 346. 779 309. 334 666. 910 728. 050 665. 790 710. 700 754. 940 784. 850 757. 250 Ισπανία 1. 834. 893 1. 987. 763 2. 024. 695 1. 793. 832 1. 880. 143 1. 912. 300 1. 786. 807 Γαλλία 417. 500 421. 700 461. 100 527. 300 516. 900 643. 400 492. 600 Ιταλία Κάτω- Χώρες Πορτο γαλία 1. 594. 916 2. 018. 230 2. 657. 083 2. 759. 091 2. 712. 099 1. 984. 572 2. 149. 074 567. 029 620. 782 640. 725 636. 149 651. 994 606. 612 540. 577 63. 893 80. 835 86. 706 72. 625 64. 267 μ. δ. 75. 000 ΕΥΡ-15 5. 530. 068 6. 265. 710 6. 987. 534 6. 993. 597 7. 098. 801 6. 651. 347 6. 262. 412 μέσος όρος των ετών 1990 έως 1994. Για το 1994 το δημοσιονομικό κόστος ανήλθε σε 4,46 εκατ. ECU αντιπροσωπεύοντας 0,5% του προϋπολογισμού που προορίζεται για τον τομέα των νωπών οπωροκηπευτικών. Πίνακας 2: Εξέλιξη της παραγωγής σε σχέση με τη συνολική παραγωγή EUR (σε %) Βέλγιο Ελλάδα Ισπανία Γαλλία Ιταλία Κάτω Χώρες 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 3,7 12 33 7,5 28,7 10,2 3,6 11,5 31,4 6,7 31,9 9,8 3,8 9,4 28,7 6,5 37,7 9,1 4,5 ιο,ι 25,4 7,5 39,1 9 4,6 10,5 26,3 7,2 37,9 9,1 5,2 Π,7 28,5 9,6 29,6 9 4,9 12 28,2 7,8 33,9 8,5 2. 3 Κατάσταση και ε£έλι£η των διαρθρώσεων παοαγωνικ Η καλλιέργεια στην ύπαιθρο συγκεντρώνεται στις χώρες του νότου και κυρίως στην Ιταλία, Ισπανία, Ελλάδα, Νότιο Γαλλία και Πορτογαλία. Η καλλιέργεια κάτω από πλαστικά σκέπαστρα αποτελεί μία πρόσφατη παραλλαγή της παραγωγής στην ύπαιθρο, η οποία συνίσταται στην προστασία των καλλιεργειών με πλαστικές σήραγγες. Η προστασία χρησιμοποιείται κυρίως ως άμυνα κατά του ανέμου και για τη βελτιστοποίηση της ποιότητας της παραγωγής. Η καλλιέργεια σε θερμοκήπια συγκεντρώνεται στις χώρες του βορρά, κυρίως στις Κάτω Χώρες, το Βέλγιο και σε ένα τμήμα της Γαλλίας. Η καλλιέργεια αυτή πραγματοποιείται με τεχνητή θέρμανση κατά τη διάρκεια των πιό ψυχρών περιόδων. Η συνολική κοινοτική έκταση, η οποία προορίζεται για την παραγωγή τομάτας παρουσιάζει μείωση από το 1990 (255. 000 εκτάρια το 1990 έως 217. 000 εκτάρια το 1994). Η μείωση αυτή οφείλεται εν μέρει στη μείωση των εκτάσεων στις χώρες του νότου, οι οποίες κατά παράδοση καλλιεργούν στην ύπαιθρο και συμπίπτει με αύξηση των αποδόσεων και με καθιέρωση νέων ποικιλιών. Η σημαντικότερη έκταση βρίσκεται στην Ιταλία με 50,6% της συνολικής έκτασης, ακολουθούμενη από την Ισπανία με 25,5% και την Ελλάδα με 14,9%. Η συνολική έκταση που προορίζεται για παραγωγή κάτω από σκέπαστρα στην Κοινότητα αντιπροσωπεύει μόνο 9% των συνολικών εκτάσεων για την παραγωγή τομάτας που καταναλώνεται νωπή. Στο Βέλγιο και τις Κάτω Χώρες, η έκταση που χρησιμοποιείται για την παραγωγή βρίσκεται εξ ολοκλήρου σε θερμοκήπια. Ας σημειωθεί, ότι παρατηρείται συνεχής μείωση στις Κάτω Χώρες από το 1990, ενώ στο Βέλγιο η έκταση έχει ελαφρώς αυξηθεί. Στην Ισπανία η έκταση που προορίζεται για την παραγωγή κάτω από σκέπαστρα αντιπροσωπεύει 16,6% της συνολικής έκτασης, ενώ στην Ιταλία 5,3% και στη Γαλλία 60%. Συνολικά, για την περίοδο 1990 έως 1994, διαπιστώνεται μείωση των εκτάσεων της τάξης του 17,7%. Η μείωση αυτή είναι σημαντικότερη στη Γαλλία (-38,9%), ακολουθούμενη από τις Κάτω Χώρες (-29,2%), την Ελλάδα (-20%) και την Ισπανία (-13,4%). Πίνακας 3: Εξέλιξη των εκτάσεων που προορίζονται για την παραγωγή τομάτας (εκτάρια) 1990 1991 1992 1993 1994 940 38. 513 69. 884 6. 600 945 39. 015 59. 913 6. 650 963 946 954 36. 657 33. 110 32. 083 55. 802 57. 111 61. 613 5. 960 6. 060 4. 750 136. 378 129. 669 117. 595 113. 426 115. 248 Βέλγιο Ελλάδα Ισπανία Γαλλία Ιταλία Κάτω Χώρε£ 1. 603 1. 570 1. 505 1. 390 1. 241 Οι διάφορες τεχνικές παραγωγής έχουν σαν αποτέλεσμα μια τεράστια διαφορά μεταξύ των αποδόσεων κάθε τύπου εκμετάλλευσης. Πράγματι, από τους πίνακες που ακολουθούν προκύπτει η διαφορά μεταξύ των αποδόσεων του συστήματος παραγωγής στην "ύπαιθρο" - 50 τόνοι/εκτάριο - και των αποδόσεων της παραγωγής σε "θερμοκήπιο" - 400 τόνοι/εκτάριο. Η τάση μεταξύ 1990 και 1994 είναι μία συνολική αύξηση των αποδόσεων (κατά 2% ετησίως) για τους δύο τύπους παραγωγής. Οι σημαντικές αυτές αυξήσεις απόδοσης οφείλονται κυρίως σε μία καλύτερη γνώση των καλλιεργητικών τεχνικών, στις πιό παραγωγικές νέες ποικιλίες που έχουν καθιερωθεί στην αγορά, καθώς και σε νέες τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται για τις καλλιέργειες κάτω από σκέπαστρα. Πίνακας 4: Εξέλιξη των αποδόσεων στην παραγωγή τομάτας (τόνοι/εκτάριο) Βέλγιο Ελλάδα Ισπανία Γαλλία Ιταλία Κάτω Χώρες 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 238,8 246,1 285,5 332,2 342,2 366,6 324,2 45,5 42,8 108,2 41 330,6 53,2 44,9 113 45,5 368 45,6 45,2 119,3 45,7 399,7 48,4 44,5 51,2 47,4 52,4 49,1 127,7 128,2 145,4 47,7 50,5 48,4 52,6 49,8 162 50,4 405,2 433,2 436,4 435,6 2. 4 Κατανάλωση και εμπορία Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δοθεί από τα κράτη μέλη, η κατανάλωση αυξήθηκε από το 1990. Ωστόσο, η τάση αυτή δεν προδικάζει το μέλλον για το οποίο οι ενδιαφερόμενοι επαγγελματικοί κύκλοι βλέπουν μάλλον στασιμότητα της κατανάλωσης. Ο μέσος όρος κατανάλωσης νωπής τομάτας στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι 24,6 χγρ/κάτοικο3, ποσοστό που απέχει κατά πολύ από τον μέσο όρο κατανάλωσης των χωρών ΟΟΣΑ που είναι 31 χγρ/κάτοικο. Ο μεγαλύτερος καταναλωτής νωπής τομάτας είναι η Ελλάδα και ακολουθεί η Ιταλία και η Ισπανία. Πρέπει επίσης να σημειωθεί η μεγάλη μείωση της κατανάλωσης νωπής τομάτας στην Ισπανία κατά το έτος 1994. Όπως προκύπτει από τον ανωτέρω πίνακα η κατανάλωση στην Κοινότητα δεν είναι ομοιογενής, αλλά μάλλον το αντίθετο. Οι διαφορές στην κατανάλωση μεταξύ των κρατών μελών είναι σημαντικές. Η σχέση μεταξύ του κράτους μέλους που καταναλώνει περισσότερο ανά κεφαλή και αυτού που καταναλώνει λιγότερη είναι 1 προς 15. Η εξέλιξη της κατανάλωσης ακολουθεί την αρκετά ισχυρή τάση της προτίμησης των καταναλωτών για νέες ποικιλίες όπως οι τομάτες σε τσαμπί, οι τομάτες-νάνοι ή οι ποικιλίες με οργανοληπτικά χαρακτηριστικά που πλησιάζουν περισσότερο προς τις τομάτες " υπαίθρου". Κατά γενικό κανόνα, τα κράτη μέλη με μεγάλη παραγωγή παρουσιάζουν πολύ υψηλή κατανάλωση που παραμένει ωστόσο σταθερή. Μέσος όρος κατανάλωσης μεταξύ 1990 και 1994 10 Πίνακας 5: Κατανάλωση τομάτας (νωπή) Κράτος μέλος Βέλγιο Δανία Γερμανία Ελλάδα Ισπανία Γαλλία Ιρλανδία Ιταλία Λουξεμβούργο Κάτω-Χώρες Πορτογαλία νωμένο Βασίλειο Αυστρία Φινλανδία Σουηδία 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 (kg/κάτοικο) 10,9 5,9 13,9 66,0 37,0 10,0 6,0 59,4 / 6,1 / 6,4 / 8,3 / 9,5 / 14,8 72,0 40,8 10,3 6,0 62,1 / 6,2 / 6,6 Ι 8,5 / 11,8 5,5 15,4 65,0 43,6 10,4 6,0 64,4 / 6,5 / 6,4 Ι 9,1 / 14,0 / 15,3 69,0 37,2 10,6 6,0 63,3 Ι 6,7 / 5,9 / 8,7 / 11,7 / 15,7 73,0 36,5 / 6,0 57,6 Ι 6,6 / 6,0 / 9,0 / 13,5 5,0 16,0 76,0 35,3 / / 57,1 / 6,7 / 4,5 Ι 9,0 / / / 14,1 73,0 28,3 / / 55,6 / 6,0 / 5,5 / 9,7 Ι Διαφορετικές ποικιλίες τομάτας χρησιμοποιούνται για να ικανοποιηθεί η ζήτηση των ευρωπαίων καταναλωτών που ζητούν όλο και περισσότερο διαφοροποιημένα προϊόντα στην αγορά. Αυτό απαιτεί επιπλέον προσπάθεια για την παραγωγή προκειμένου να προσαρμοστεί σε αυτή την κατάτμιση της αγοράς με τις νέες ποικιλίες. Κατά τα τελευταία έτη παρατηρείται αύξηση του αριθμού των ποικιλιών όπως η τομάτα-νάνος καθώς και οι τομάτες που είναι προσκολλημένες στο κοτσάνι ή "τομάτες σε τσαμπί" που γνώρισαν μεγάλη επιτυχία λόγω των οργανοληπτικών ιδιοτήτων τους και λόγω της προφανούς φρεσκάδας τους. Η παραγωγή τομάτας για νωπή κατανάλωση, σε αντίθεση με την παραγωγή που προορίζεται για τη μεταποίηση, καλύπτει όλο το έτος και αυτό χάρις στις νέες τεχνικές παραγωγής και στις νέες ποικιλίες τομάτας. 2. 5 Οι τιμές στην παραγωγή Το χαρακτηριστικότερο γνώρισμα των τιμών για τη νωπή τομάτα είναι η έντονη εποχικότητα. Διαπιστώνεται, πράγματι, μια πολύ μεγάλη διαφορά τιμών στην παραγωγή ανάλογα με τους μήνες παραγωγής και ανάλογα με τα κράτη μέλη παραγωγής. Κατά γενικό κανόνα, κατά την περίοδο του χειμώνα, οι διαπιστωθείσες τιμές είναι πολύ υψηλότερες από αυτές της περιόδου Μαΐου-Νοεμβρίου και τα επίπεδα τιμών διατηρούνται κανονικά. Συνολικά, μια μείωση των τιμών για τη νωπή τομάτα διαπιστώνεται από το 1990 και μέχρι το έτος 1994 όπου παρατηρείται μια μικρή αύξηση των τιμών. 11 Κατά την περίοδο εμπορίας 1991 υπήρξε μια αύξηση των τιμών σε σχέση με το 1990. Ωστόσο, μειώσεις των τιμών παρατηρήθηκαν στην Ισπανία, στην Ιταλία και στην Πορτογαλία. Κατά την περίοδο αυτή διαπιστώθηκε, επίσης συνολικά, αύξηση της παραγωγής των καλλιεργούμενων εκτάσεων και των αποδόσεων. Η περίοδος εμπορίας 1992 είναι η πρώτη περίοδος κατά την οποία διαπιστώνεται μείωση των τιμών. Η μείωση ήταν περισσότερο έντονη στην Ισπανία, στο Βέλγιο, στις Κάτω Χώρες και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Κατά την περίοδο εμπορίας 1993 συνεχίζεται η μείωση των τιμών που άρχισε το 1992. Πρέπει να σημειωθεί ότι η περίοδος αυτή χαρακτηρίζεται από μείωση της παραγωγής παρόλο που αυξήθηκαν οι καλλιεργούμενες εκτάσεις. Κατά την περίοδο εμπορίας 1994 σημειώθηκε μια σχετική αύξηση των τιμών. Η εν λόγω αύξηση των τιμών σημειώθηκε κυρίως στις Κάτω Χώρες και στη Γαλλία όπου οι τιμές του 1994 ανέκαμψαν σε πολύ ικανοποιητικό επίπεδο υπερβαίνοντας ακόμα και τις τιμές της περιόδου 1990. Αντιθέτως, στην Ιταλία, στο Βέλγιο και στην Πορτογαλία, οι τιμές ανέκαμψαν εν μέρει χωρίς να φθάσουν τα επίπεδα του 1990. Στην Ισπανία και στο Ηνωμένο Βασίλειο οι τιμές παραμένουν πάντοτε σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Στον πίνακα αριθ. 6 σχετικά με την εξέλιξη των μηνιαίων τιμών διαπιστώνεται αντιθέτως ότι, από το 1990 για την Ισπανία, τις Κάτω Χώρες και το Βέλγιο, υπάρχει αύξηση των τιμών κατά τους μήνες Μάϊο και Ιούνιο και μείωση των τιμών για τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο. Ωστόσο, κατά το έτος 1994 υπάρχει μεγάλη ανάκαμψη των τιμών για τους εν λόγω μήνες Μαρτίου και Απριλίου. 12 Πίνακας 6: Εξελίξεις των μηνιαίων τιμών σε σχέση με το 1990 1. Ισπανία 1990 Μάρτιος Απρίλιος Μάϊος Ιούνιος 100 100 100 100 2. Κάτω Χώρες 1991 1992 1993 1994 44 79 189 133 64 72 160 101 70 116 181 105 88 95 132 146 Μάρτιος Απρίλιος Μάϊος Ιούνιος 1990 1991 1992 1993 1994 100 100 100 100 77 110 94 159 68 79 126 123 53 74 96 109 77 91 104 148 3. Βέλγιο Μάρτιος Απρίλιος Μάιος Ιούνιος 1990 1991 1992 1993 1994 100 100 100 100 73 106 92 128 67 85 130 110 59 77 101 96 78 86 99 123 Πηγή: Στοιχεία της ΓΔ\Ί και στοιχεία του Υπουργείου Γεωργίας (Ισπανίας),ΟΒΤ,και VBT. Για την περίοδο εμπορίας 1995, οι επαγγελματικοί κύκλοι παραγωγών του βορρά, παραπονέθηκαν για χαμηλά επίπεδα τιμών και επομένως για τη μη αποδοτικότητα των επιχειρήσεων. Η κατάσταση αυτή φαίνεται ότι επηρέασε όλο τον τομέα των οπωροκηπευτικών θερμοκηπίου και δεν συνδέεται επομένως μόνο με τον τομέα της τομάτας. Ενδεικτικά και για την περίπτωση του Βελγίου, τα ακόλουθα στοιχεία σχετικά με την κλασσική στρογγυλή τομάτα καταδεικνύουν το εν λόγω πρόβλημα : - έξοδα (επενδύσεις, παραγωγή και εργατικό δυναμικό) 1. 400 έως 1. 500 F/m2. Η κανονική παραγωγή φθάνει περίπου τα 55 χγρ/ιη2 και η υψηλή παραγωγή περίπου τα 60 χγρ/ιτι2· - αυτό σημαίνει ότι προκειμένου να υπάρξει ικανοποιητικό οικονομικό αποτέλεσμα ώστε να καλυφθούν τα πραγματοποιηθέντα έξοδα, το επίπεδο τιμών πρέπει να φθάσει τουλάχιστον τα 23 F/χγρ (1. 400 F έξοδα και 60 χγρ παραγωγή) για τις πολύ καλές επιχειρήσεις. Η μέση τιμή στο Βέλγιο ήταν 20 F/χγρ για το 1995. 4 Στη γαλλική αγορά (55% των βελγικών εξαγωγών) οι "βελγικές" τομάτες ανταγωνίζονται τις "ισπανικές", η τιμή των οποίων είναι κατευθυντήρια. Από την εξέταση των ισπανικών τιμών σε πεσέτες προκύπτει ότι οι διακυμάνσεις είναι πολύ σημαντικές και δεν σχετίζονται με νομισματικά προβλήματα. Στοιχεία του κράτους ,μέλους 13 Από τις ευθείες παλινδρομήσεις του Ιανουαρίου 1992 έως τον απρίλιο 1995 καθίσταται σαφές ότι η τάση της εξελίξεως των τιμών σε πεσέτες ακολουθεί σχεδόν παράλληληπορεία με την υποτίμηση του νομίσματος. Βάσει αυτών των μέσων τάσεων η ισοτιμία ECU/πεσέτα αυξήθηκε εντός σαράντα μηνών με αρκετά σταθερό ρυθμό κατά 32% , ενώ η αύξηση των τιμών σε πεσέτες ανήλθε με πολλές διακυμάνσεις σε 51%. Η τιμή της ισπανικής τομάτας σε ECU αυξήθηκε συνεπώς κατά 14% περίπου την εν λόγω περίοδο. Επομένως δεν μπορεί να αποδειχθεί ότι υπάρχει αντίκτυπος των υποτιμήσεων της πεσέτας στιςτιμές της ισπανικής τομάτας σε ECU και συνεπώς σε βελγικά φράγκα. Ισπανικές τομάτες Νομισματικοί αντίκτυποι στις τιμές • 1ecu= Ρ ΤΑ Ο· Prix Pta/Kg 12 3 4 5 7 89 10 11 12 1 2 34 5 6 7 89 10 11 12 1 2 34 5 67 9 10 11 12 1 2 3 4 Ιανουάριος 1992/Απρίλιος 1995 14 3. ΛΝΛΛΥΣΙ1 ΊΩΝ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ 3. 1 Το ενδοκοινοτικό εμπόριο Το ενδοκοινοτικό εμπόριο (συμπεριλαμβανομένου των Καναρίων) αυξήθηκε κατά 27% σε όγκο από το 1990. Ο όγκος των συναλλαγο')ν ανέρχεται σε 1,3 εκατ. τόνους που αντιπροσωπεύει το 21% της συνολικής παραγωγής. Το μεγαλύτερο'τμήμα του όγκου των ενδοκοινοτικών αποστολών ίο 1994 προέρχεται από την Ισπανία με 618. 000 τόνους (εκ των οποίων 306. 000 τόνοι από τα Κανάρια Νησιά)· επιπλέον πρέπει να σημειωθεί ότι αϊτό το 1990 η χώρα αυτή διπλασίασε τις αποστολές της. Έπονται οι Κάτω Χώρες με 410. 000 τόνους και το Βέλγιο με 160. 800 τόνους5. Οι κυριότερες κοινοτικές αγορές που απορροφούν τις ποσότητες αυτές βρίσκονται στη Γερμ. ανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία. Οι αποστολές των Κάτω Χωρών και του Βελγίου υπέστησαν μείωση από το 1990 και ιδίως κατά την περίοδο εμπορίας 1993· ακολούθησε μια μικρή ανάκαμψη κατά την περίοδο εμπορίας 1994. Αντιθέτως, οι γαλλικές και ιταλικές αποστολές διατηρήθηκαν στα ίδια επίπεδα, αυξήθηκαν μάλιστα κατά το 1993 και έφθασαν σε επίπεδο ρεκόρ κατά το 1994. Πίνακας 7: Όγκος των ενδοκοινοτικοί συναλλαγών (τόνοι) 1990 1991 1992 1993 1994 Ισπανία 291. 885 331. 391 414. 630 433. 167 618. 426 Κάτω Χώρες 545. 958 559. 175 545. 010 387. 053 409. 669 Βέλγιο Ιταλία Γαλλία EUR-12 154. 667 172. 437 187. 831 150. 403 160. 779 17. 196 23. 884 31. 568 43. 317 28. 883 46. 682 38. 832 64. 655 46. 758 62. 051 1. 051. 777 1. 142. 113 1. 238. 824 1. 068. 907 1. 332. 080 Ι nrfpy. Eurostat-Cronos. Ta στοιχεία για την Ισπανία περιλαμβάνουν τις Καναρίους Νήσους. Ι 1 II αύξηση των ισπανικών αποστολών συνδέεται αναμφίβολα με το τέλος της μεταβατικής περιόδου κατά την έναρξη της περιόδου εμπορίας 1993 και επομένως με την εξάλειψη των περιορισμών. II αύξηση αυτή παγιώνεται το 1994, έτος κατά το οποίο η παραγωγή και η κατανάλωση μειώθηκαν στην Ισπανία. Μπορούμε να συμπεράνουμε για αυτό το έτος ότι οι αποστολές πραγματοποιήθηκαν εις βάρος της πώλησης στην εθνική αγορά. Διαπιστώνεται επιπλέον, ότι οι αποστολές από την Χερσόνησο (Almeria και Murcia) αυξήθηκαν περισσότερο από αυτές των Καναρίων Νήσων. Δεδομένα για το έτος 1994 Λ5 Τα επογιακά χοονοδιανοάμματα Παραδοσιακά, οι ενδοκοινοτικές αποστολές πραγματοποιούνταν κατά τη διάρκεια δύο διαφορετικών χρονικών περιόδων: - Μεταξύ του Νοεμβρίου και του Μαρτίου (χειμερινή τομάτα) οι ισπανικές αποστολές που προέρχονταν από τις Κανάριες Νήσους καθώς και από την περιοχή Murcia/Almeria. - Μεταξύ του Απριλίου και του Σεπτεμβρίου (θερινή τομάτα) οι αποστολές που προέρχονταν από τις Κάτω Χώρες και το Βέλγιο. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η ισπανική παραγωγή προοριζόταν για την ισπανική αγορά. Εντούτοις, παρατηρούνται δύο πρόσφατες εξελίξεις με τις οποίες διαταράσσεται αυτό το παραδοσιακό σχήμα: - Αφενός, οι αποστολές ισπανικής προέλευσης αυξάνονται κατά τη διάρκεια των μηνών Απριλίου, Μαΐου και Ιουνίου (βλ. ακόλουθο πίνακα), παρόλο που οι μέγιστες ποσότητες εξακολουθούν να αντιστοιχούν στους μήνες Ιανουάριο, Φεβρουάριο και Μάρτιο. Το στοιχείο αυτό προαναγγέλλει μία εμπορική στρατηγική της ισπανικής παραγωγής η οποία αποσκοπεί στο να συμμετέχει εφεξής και στη θερινή περίοδο εμπορίας στην οποία, παραδοσιακά, συμμετείχαν μόνο οι παραγωγοί των βορείων χωρών. - Αφετέρου, διαπιστώνεται επίσης μία αντίστροφη μετατόπιση των αποστολών των Κάτω Χωρών: οι αποστολές του 1994 αυξήθηκαν κατά τη διάρκεια των μηνών Ιανουαρίου, Φεβρουαρίου και Μαρτίου. Αντιθέτως, οι αποστολές μειώνονται κατά τη διάρκεια του Μαΐου και του Ιουνίου. Στο Βέλγιο, οι αποστολές αυξάνονται κατά τη διάρκεια του Απριλίου και του Μαΐου, αλλά και κατά τη διάρκεια του Φεβρουαρίου και του Μαρτίου. Οι εξελίξεις αυτές καταδεικνύουν τον ανταγωνισμό μεταξύ των "βορείων" και των ισπανικών αποστολών κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου. Από το 1993, έχουν τελείως ανατραπεί τα παραδοσιακά χρονοδιαγράμματα των συναλλαγών της κοινοτικής αγοράς. Εμφανίζονται νέες στρατηγικές εμπορίας. Στις Κάτω Χώρες, παραδείγματος χάρη, η διαφοροποίηση επιτρέπει να διατίθενται στην αγορά τομάτες σε τσαμπί τον Φεβρουάριο. Αντιθέτως, το δυναμικό της ισπανικής παραγωγής επιτρέπει, σε ορισμένες περιοχές, παραγωγή επί 11 μήνες ετησίως. Αυτό το γεγονός αποτελεί ένα από τα στοιχεία-κλειδιά στα οποία οφείλονται οι δυσχέρειες που αντιμετώπισε η αγορά της τομάτας κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών. Η φυσιολογική εξέλιξη της αγοράς θα πρέπει να οδηγήσει στην επιδιωκόμενη ισορροπία, χωρίς να χρειαστούν κοινοτικές παρεμβάσεις. Λ Πίνακας 8: Εξέλιξη του χρονοδιαγράμματος των συναλλαγών (τόνοι) Ιανουάριος Φεβρουάριος Μάρτιος 1992 1993 1994 1992 1993 1994 1992 1993 1994 Βέλγιο Κάτω Χώρες Ισπανία 1076 527 1170 22762 16510 22830 105219 76099 95013 462 317 18125 14760 24694 50741 108644 97027 1862 2182 2221 869 27301 24878 36776 68795 89203 88256 Απρίλιος Μάιος Ιούνιος 1992 1993 1994 1992 1993 1994 1992 1993 1994 Βέλγιο Κάτω Χώρες Ισπανία 11478 15248 81333 46343 43828 43487 43801 39099 49114 23562 29100 26637 74566 72308 65076 29671 50601 8428 30050 34558 34204 93469 86330 77578 11230 50601 5078 3. 2. Το εξωκοινοτικό ειιπόοιο Εισαγωγές Ο κυριότερος προμηθευτής είναι σήμερα το Μαρόκο με εισαγωγές της τάξεως των 148. 000 τόνων οι οποίες πραγματοποιούνται μεταξύ Νοεμβρίου και Μαρτίου. Η δεύτερη χώρα εισαγωγής είναι το Ισραήλ με 4. 000 τόνους, το 1994. Ο συνολικός όγκος των κοινοτικών εισαγωγών ήταν, το 1994, της τάξεως των 162. 114 τόνων. Πίνακας 9: κοινοτικές εισαγωγές 1990 1991 1992 1993 1994 ΜΑΡΟΚΟ 106. 319 135. 808 131. 920 •164. 360 148. 297 ΤΟΥΡΚΙΑ 3. 014 ΙΣΡΑΗΛ 7. 217 ΣΥΝΟΛΟ - 3. 230 5. 707 - 3. 926 5. 033 1. 820 3. 860 2. 829 4. 073 152. 066 179. 572 162. 114 Μαοόκό Η έκταση καλλιέργειας τομάτας στο Μαρόκο σημείωσε μείωση από το 1990 (από 5. 500 εκτάρια το 1990 σε 4. 000 εκτάρια το 1994). Η χώρα προσαρμόστηκε μάλλον προς τις προστατευόμενες καλλιέργειες. Η παραγωγή παραμένει σταθερή παρά τη μείωση, κατά το 1994. Ο κύριος προορισμός των εισαγωγών καταγωγής Μαρόκου, είναι, καταρχήν, η Γαλλία, η οποία απορρόφησε, το 1994, 85% του συνολικού όγκου τοματών καταγωγής Μαρόκου. Η Ίϊ Γερμανία είναι η τελική αγορά με 6,4% του συνολικού όγκου και το Βέλγιο και οι Κάτω Χώρες απορροφούν αντιστοίχως 2% των εισαγωγών του Μαρόκου. Η Ισπανία και η Ιταλία εισάγουν μόνο 400 τόνους αντιστοίχως. Το πρωτόκολλο αριθ. 1 της ευρω-μεσογειακής συμφωνίας σύνδεσης η οποία έχει συναφθεί με το Μαρόκο προβλέπει ποσόστωση φρέσκων τοματών 150. 676 τόνων στους οποίους επιβάλλεται μηδενικός δασμός ad valorem και, κατά την περίοδο από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο, τυγχάνουν προτιμησιακής τιμής εισόδου. Όσον αφορά το ευεργέτημα της μείωσης του δασμού ad valorem, η συμφωνία δεν έχει ακόμη αρχίσει να εφαρμόζεται: εξακολουθεί να επιβάλλεται στις εισαγωγές μηδενικός δασμός ad valomer δυνάμει της παλιάς συμφωνίας η οποία ισχύει πάντα, έως το όριο της κοινοτικής ποσόστωσης των 96. 208 τόνων, για την περίοδο από 15 Νοεμβρίου 1995 έως 30 Απριλίου 1996, από τις οποίες 16. 800 τόνοι για την περίοδο από 1ης έως και 30 Απριλίου 1996. Επιπλέον, το Μαρόκο τυγχάνει διμερούς γαλλικής ποσόστωσης της τάξεως των 120. 000 τόνων με μηδενικό δασμό ad valorem. Κατά την οριστική θέση σε ισχύ της νέας συμφωνίας η κοινοτική ποσόστωση μηδενικού δασμού ad valorem θα είναι πράγματι της τάξεως των 150. 676 τόνων και η διμερής γαλλο- μαροκανική ποσόστωση θα καταργηθεί. Η νέα ποσόστωση θα αντιστοιχεί επομένως στο σύνολο της παλιάς κοινοτικής ποσόστωσης, της διμερούς ποσόστωσης που κατέστη κοινοτική και των ποσοτήτων που χορηγούνται στο πλαίσιο της διεύρυνσης της Κοινότητας στα τρία νέα κράτη μέλη. Η διάταξη η σχετική με την ετήσια αύξηση της ποσόστωσης της παλιάς συμφωνίας περιλαμβάνεται στη νέα συμφωνία: κάθε χρόνο από την 1η Ιανουαρίου 1997 έως την 1η Ιανουαρίου 2000, η ποσότητα θα αυξάνεται, σε τέσσερις ίσες δόσεις οι οποίες θα αντιπροσωπεύουν 3% του ποσού. Τέλος, πέρα από την ποσόστωση, ο δασμός ad valorem θα μειωθεί κατά 60%. Οσον αφορά το ευεργέτημα της προτιμησιακής τιμής εισόδου, η συμφωνία εφαρμόστηκε, πριν την ορισθείσα ημερομηνία, την 1η Νοεμβρίου 1995, δυνάμει του κανονισμού του Συμβουλίου αριθ. 3057/95 της 22ας Δεκεμβρίου 1995 (ΕΕ αριθ. L 326). Για την περίοδο, από 1ης Νοεμβρίου 1995 έως 30 Μαρτίου 1996, το Μαρόκο τυγχάνει τιμής εισόδου 500 ECU ανά τόνο, για μεγίστη ποσότητα 145. 676 τόνων. Η τιμή εισόδου του κοινού δασμολογίου, η οποία εφαρμόζεται για όλους τους άλλους τόπους καταγωγής, ήταν 688 ECU ανά τόνο από την 1η Νοεμβρίου έως τις 20 Δεκεμβρίου 1995, 738 ECU ανά τόνο από την 21η έως και την 31η Δεκεμβρίου 1995 και 895 ECU ανά τόνο από την 1η Ιανουαρίου έως και την 30ή Μαρτίου 1996. Σύμφωνα με το άρθρο 3 του πρωτοκόλλου αριθ. 1 της συμφωνίας σύνδεσης με το Μαρόκο, για κάθε περίοδο μετά την 1η Οκτωβρίου έως και την 31η Μαρτίου, η χώρα αυτή θα τυγχάνει της μειωμένης τιμής εισόδου για μεγίστη αμετάβλητη ποσότητα, της τάξεως των 150. 676 τόνων. Η ποσότητα αυτή κατανέμεται ανά μήνα ως εξής: 4 περίοδος ποσότητες Οκτώβριος Νοέμβριος έως Μάρτιο εκ των οποίων: Νοέμβριος Δεκέμβριος Ιανουάριος Φεβρουάριος Μάρτιος 5 000 145 676 18 601 36 170 30 749 33 091 27 065 Σύνολο 150 676 Η τιμή εισόδου - 500 ECU ανά τόνο για το 1995/96 - μειώνεται κατά την ίδια αναλογία και ρυθμό με την παγιωμένη τιμή εισόδου στο πλαίσιο της κοινής οργάνωσης αγοράς. Όρια ανοχής, 20% μηναίας υπέρβασης και "εκ των υστέρων χρησιμοποίησης" των μη χρησιμοποιηθεισών μηνιαίων ποσοτήτων, προβλέπονται, από τον Νοέμβριο έως τον Μάρτιο έως το όριο της συνολικής ποσότητας. Τέλος, το Μαρόκο ανακοίνωσε στην Επιτροπή τις εβδομαδιαίες εξαγωγές τις οποίες πραγματοποίησε προς την Κοινότητα Αυτό το προτιμησιακό καθεστώς, το σχετικό με τον πρόσθετο ειδικό δασμό περιλαμβάνει και αναπτύσσει τις διατάξεις οι οποίες θεσπίστηκαν κατά το πρώτο τρίμηνο 1995 και οι οποίες είχαν ως στόχο να διασφαλίσουν στο Μαρόκο τη διατήρηση των παραδοσιακών χρηματοοικονομικών ροών του. Για την πρώτη περίοδο εμπορίας εφαρμογής του νέου καθεστώτος της τιμής εισόδου, από την 1η Ιανουαρίου 1995 για τις τομάτες, μια συμφωνία με μορφή ανταλλαγής επιστολών ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα και το Βασίλειο του Μαρόκου6 έχει ιδίως ορίσει μία προτιμησιακή τιμή εισόδου για τις τομάτες της τάξεως των 560 ECU ανά τόνο. Η συμφωνία αυτή εφαρμόστηκε για πρώτη φορά, κατά την περίοδο από 1ης Ιανουαρίου έως 31ης Μαρτίου 1995, και για ανώτατη ποσότητα 81. 006 τόνων, με βάση την παραδοσιακή χρηματοοικονομική ροή της Κοινότητας των Δώδεκα. Το Μάροκο ανέλαβε την υποχρέωση να μην υπερβεί την ποσότητα αυτή και να την κατανείμει μηνιαίως, 27. 756,29. 594 και 23. 656 τόνους κατά τον Ιανουάριο, Φεβρουάριο και Μάρτιο 1995, αντιστοίχως, έως το όριο ανοχής 10% καθώς και να ανακοινώνει τις εβδομαδιαίες ποσότητες που εξάγονται προς την Κοινότητα. Η ανάλυση της περιόδου αυτής δείχνει ότι η συμφωνία εφαρμόστηκε ορθώς: οι ποσότητες τηρήθηκαν αυστηρά, οι διάφορες πηγές πληροφοριών συμφωνούν στο θέμα αυτό, (βλ. πίνακα παραπάνω). Από την άλλη μεριά, με εξαίρεση μια κρίσιμη περίοδο, κατά τη διάρκεια του Φεβρουαρίου 1995, οι τιμές ήσαν ικανοποιητικές. Απόφαση του Συμβουλίου της 20ης Δεκεμβρίου 1994, ΕΕ αριθ. L 48, 3. 3. 1995, σ. 22. Η Επιτροπή έθεσε σε εφαρμογή τη συμφωνία αυτή με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 298/95 της 14ης Φεβρουαρίου 1995, ΕΕ αριθ. L 35, 25. 02. 1995, σ. 6 Πηγές πληροφοριών/περίοδ οι (ποσότητες σε τόνους) Ανακοίνωση του Μαρόκου: εξαγωγές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση Εισαχθείσες ποσότητες 11. 09. 90 Βάση δεδομένων Comext: πραγματικές εισαγωγές: Ιανουάριος 1995 Φεβρουάριος 1995 Μάρτιος 1995 Σύνολο 28 697 26 063 24 463 79 223 28 884 25 985 26 106 80 975 26 189 25 319 25 971 77 479 Τα διαθέσιμα στοιχεία για την τρέχουσα περίοδο δείχνουν μία υποχρησιμοποίηση από το Μαρόκο της ποσόστωσης με προτιμησιακή τιμή εισόδου. Από την άλλη πλευρά, οι τιμές διατηρήθηκαν: η VFI (κατ'αποκοπήν αξία κατά την εισαγωγή) υπήρξε πάντα ανώτερη από την τιμή εισόδου (Μαρόκο), με εξαίρεση τις δύο κρίσιμες περιόδους, κατά τα μέσα Νοεμβρίου 1995 και τα μέσα Ιανουαρίου 1996. Πίνακας 10: Εξέλιξη των κοινοτικών εξαγωγών τον Μαρόκου τομάτες ΣΟ 070200 Μονάδα: τόνους Εμπόριο εκτός ΕΚ Εισαγωγές του Μαρόκου στην Ευρωπαϊκή Ένωση 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 Ιανουάριος 1995 Ιούνιοφ Πηγές: eurostat-comext 93 482 93 194 80 968 91 874 106 319 135 808 131 920 164 360 148 297 84 491 Οι ε£ανωνέ€ Οι κοινοτικές εξαγωγές τοματών βρίσκονται σε συνεχή άνοδο από το 1990 για όλα τα κράτη μέλη, με εξαίρεση το Ηνωμένο Βασίλειο, και αυξήθηκαν από 107. 000 τόνους σε 277. 000 τόνους για το 1990, ήτοι, μέση ετήσια αύξηση της τάξεως των 24,1%. 20 Πίνακας 11: Εξαγωγές EUR-12 (σε τόνουφ ΕΤΑΙΡΟΙ εκ ΚΑΝΑΔΑΣ 1990 2. 009 425 ΕΛΒΕΤΙΑ 25. 891 ΠΟΛΩΝΙΑ ΟΥΓΓΑΡΙΑ ΙΣΡΑΗΛ ΡΩΣΙΑ ΣΛΟΒΕΝΙΑ ΚΡΟΑΤΙΑ ΤΣΕΧΙΚΗ ΔΗΜ. 2. 070 131 3 0 0 0 0 1991 4. 106 1. 769 29. 549 22. 260 189 24 0 0 0 0 1992 3. 862 1. 067 29. 239 29. 959 1. 782 15 84 577 111 0 1993 12. 782 1. 978 34. 267 43. 570 4. 668 0 648 5. 051 1. 481 6. 950 EXTRA EC12 106. 904 131. 591 147. 383 211. 207 1994 12. 549 2. 891 39. 816 32. 020 4. 463 4. 056 35. 759 7. 458 6. 602 12. 865 278. 089 Σε γενικές γραμμές, παρατηρείται σχετικά με τις εξαγωγές ότι πραγματοποιήθηκε άνοιγμα προς τις ανατολικές χώρες όπως η Ρωσία, η Πολωνία, η Τσεχική Δημοκρατία και ορισμένς περιοχές της πρώην Γιουγκοσλαβίας, εμπορική ροή η οποία σκόπιμο είναι να συνεχισθεί και στο μέλλον. 21 ΔΙΑΡΘΡΩΤΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ α) Οι ενισχύσεις στις διαρθρώσεις παραγωγής Μέχρι το 1993, η παρέμβαση του ΕΓΤΠΕ-τμήμα Προσανατολισμού για τις εν λόγω ενισχύσεις δεν ήταν προγραμματισμένη. Οι ενισχύσεις χορηγούντο με σύστημα εξυπηρέτησης κατά σειρά προτεραιότητας που εφαρμοζόταν σε κάθε κράτος μέλος και το ΕΓΤΠΕ επέστρεφε τις δαπάνες που κοινοποιούσαν τα εν λόγω κράτη μέλη. Οι δαπάνες ήταν επιλέξιμες από τη στιγμή που τηρούνταν οι διατάξεις του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91 του Συμβουλίου σχετικά με τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των διαρθρώσεων γεωργίας. Στις διατάξεις του εν λόγω κανονισμού δεν υπήρχε ειδική απαγόρευση για τις ενισχύσεις που αφορούσαν τα θερμοκήπια ή τις ντομάτες. Μετά το 1994 υπήρξε ένα ρυθμιστικό πλαίσιο για τη χρηματοδότηση του στόχου 5α (καθώς και περιορισμένος προγραμματισμός για τις ενισχύσεις που χορηγούνταν στις περιφέρειες του στόχου αριθ. 1). Πρέπει ωστόσο να τονιστεί ότι παρά την προσπάθεια της Επιτροπής να υπάρξει ειδικός προγραμματισμός για το σύνολο του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91, το Συμβούλιο δεν δέχθηκε την άποψη αυτή. Στο κανονιστικό σημερινό πλαίσιο υπάρχει μόνο μία ενδεικτική χρηματοδοτική πρόβλεψη και όσον αφορά τις επενδύσεις παραμένει δυνατή η παροχή ενίσχυσης για τα θερμοκήπια και τις ντομάτες. Λαμβανομένης υπόψη της εν λόγω κατάστασης και των δυσκολιών που προκύπτουν για την εξέταση της ενδεχόμενης επίπτωσης των ενισχύσεων αυτών στην παραγωγή ντομάτας, ζητήθηκε από τα κράτη μέλη να πραγματοποιήσουν ανάλυση των ενισχύσεων που χορηγούνται για την παραγωγή αυτή. Σε όλα τα κράτη μέλη κατέστη αδύνατον να συλλέγουν ακριβείς πληροφορίες για τις εν λόγω ενισχύσεις. Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι οι διαρθρώσεις παραγωγής όσον αφορά τα οπωροκηπευτικά παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία (με σκέπαστρο, με πλαστικό κάλυμα, δίχτυ, θερμοκήπιο. ) και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή διαφόρων προϊόντων ανάλογα με την εποχή, το κλίμα, τις προτιμήσεις των καταναλωτών, την αγορά, κλπ πράγμα που καθιστά ακόμα δυσκολότερη την πραγματοποίηση μιας ακριβούς ανάλυσης στο πλαίσιο του στόχου 5α. Αντιθέτως, στο πλαίσιο των επιχειρησιακών προγραμμάτων αυτό το είδος επένδυσης προσδιορίζεται ευκολότερα. Έτσι, παρόλο που έχουν υποβληθεί αιτήσεις εκ μέρους ενός ορισμένου αριθμού κρατών για την κατασκευή θερμοκηπίων για ντομάτες, η απάντηση ήταν πάντοτε αρνητική. Η πιο πρόσφατη περίπτωση είναι αυτή της Ισπανίας. Οι μόνες περιπτώσεις όπου κατέστη δυνατή η συγχρηματοδότηση για θερμοκήπια ήταν πολύ ειδικές ενέργειες και για προϊόντα όπως τα άνθη και τα προϊόντα εκτός εποχής. Εκτός των επιχειρησιακών αυτών προγραμμάτων και λόγω έλλειψης συγκεκριμένων ενδείξεων μπορούμε να πραγματοποιήσουμε μόνο μία απόπειρα ανάλυσης. Δεδομένου ότι η νομοθεσία δεν επιτρέπει επακριβή προσέγγιση της κατάστασης, ένας ορισμένος αριθμός πληροφοριών ελήφθη από τα κράτη μέλη προκειμένου να & αποκτήσουμε μία κατά προσέγγιση γνώση της κατάστασης. Με βάση τις ληφθείσες πληροφορίες, κατά τη διάρκεια της περιόδου 1990-1994, στο πλαίσιο των ενισχύσεων στις επενδύσεις του Κ. 2328/91, 5,5% των ποσών χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή και τον εκσυγχρονισμό θερμοκηπίων για όλα τα είδη προϊόντων : οπωροκηπευτικά, άνθη ή φυτώρια. Οι επενδύσεις αυτές αντιπροσωπεύουν συνολικό ποσό που αναλαμβάνει το ΕΓΤΠΕ 347,65 εκατ. ECU για όλη την περίοδο 1990-1994 και για το σύνολο της Κοινότητας. Με βάση αυτό το συνολικό δεδομένο και γενικεύοντας μπορούμε να επιχειρήσουμε ένα προσδιορισμό των ενισχύσεων για την ντομάτα, λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι το προϊόν αυτό αφορά, περίπου, μόνο 14% της συνολικής παραγωγής των (δεν συμπεριλαμβάνονται τα άνθη και τα φυτώρια). οπωροκηπευτικών Εφαρμόζοντας το ποσοστό αυτό στο συνολικό ποσό των ενισχύσεων για τις επενδύσεις φτάνουμε σε ένα ποσό 48,67 εκατ. ECU συμμετοχής ΕΓΤΠΕ για την περίοδο 1990-1994, γεγονός που αντιπροσωπεύει ετήσιο μέσο όρο 9,73 εκατ. ECU για την Κοινότητα των 12. Το συμπέρασμα στο οποίο μπορούμε να καταλήξουμε είναι ότι, χωρίς να μπορούμε να αποκλείσουμε ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις χρησιμοποίησης θερμοκηπίων για την παραγωγή ντομάτας, η επίπτωση των διαρθρωτικών ενισχύσεων στις επενδύσεις είναι ελάχιστες για την κοινοτική παραγωγή. β) Οι ενισχύσεις στις διαρθρώσεις μεταποίησης και εμπορίας Για να μπορέσουμε να αποκτήσουμε μία πλήρη εικόνα της κατάστασης, πρέπει να εξεταστούν επίσης οι ενισχύσεις για τη μεταποίηση και εμπορία των γεωργικών προϊόντων. Στον τομέα αυτό, οι ενισχύσεις επιτρέπονται αλλά υπόκεινται σε συγκεκριμένα κριτήρια επιλογής [βλέπε παράρτημα]. Επίσης μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι οι επενδύσεις όσον αφορά τη μεταποίηση της ντομάτας απαγορεύονται ή υπόκεινται σε πολύ περιοριστικούς όρους για παράδειγμα μείωσης κατά 20% των δυνατοτήτων μεταποίησης. Αντιθέτως γενικώς επιτρέπονται, οι ενισχύσεις σχετικά με την εμπορία (πώληση σε δημοπρασία, συσκευασία), μέτρα που έχουν ως στόχο να διευκολύνουν τη διάθεση των προϊόντων στην αγορά και που αντιπροσωπεύουν κατά συνέπεια ένα θετικό στοιχείο της αλυσίδας παραγωγής. Ενδεικτικά ο κατωτέρω πίνακας περιλαμβάνει τις ενισχύσεις για τη μεταποίηση και την εμπορία όσον αφορά το σύνολο του τομέα των οπωροκηπευτικών για την περίοδο 1991-1993. Αν ληφθεί υπόψη ο περιοριστικός χαρακτήρας των κριτηρίων επιλογής και η σχετική σημασία της ντομάτας στο σύνολο του τομέα των οπωροκηπευτικών, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι ο τομέας της ντομάτας δεν επωφελήθηκε από τις ενισχύσεις για τη μεταποίηση και την εμπορία. 22» Κανονισμός (ΕΟΚ) αριθ. 866/90 - ΤΟΜΕΑΣ : ΟΠΩΡΟΚΗΠΕΥΤΙΚΑ Περίοδος 1991-1993 (σε εκατ. ECU) Κράτη μέλη BE DK DE EL ES FR IR IT LX NL PT UK Σύνολο EUR-12 Σύν. περιόδου 91-93 5,78 ο,ιι 29,10 22,06 56,95 31,40 2,37 74,17 Ετήσιος μέσος όρος 1,45 0,03 7,28 5,52 14,24 7,85 0,59 18,54 0 0 4,59 26,2 6,64 259,37 1,15 6,55 1,66 64,84 & 2. ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΝΙΣΧΥΣΕΙΣ 2. 1 Περιπτώσεις κρατικών ενισχύσεων στον τομέα της τομάτας Η Επιτροπή δεν έχει στοιχεία για καθεστώτα εθνικών ενισχύσεων τα οποία χρηματοδοτούνται αποκλειστικώς από τα κράτη μέλη και αφορούν ειδικά τον τομέα της τομάτας. Η μόνη γνωστή περίπτωση, η οποία συνδέεται με την κατάσταση που επικρατεί σήμερα στην αγορά τομάτας, είναι το καθεστώς ενισχύσεων του Βελγίου το οποίο αφορά ενίσχυση διάσωσης υπό μορφή επιδότησης επιτοκίου και κρατικής εγγύησης των πιστώσεων για παραγωγούς τομάτας, πιπεριάς και αγγουριών οι οποίοι αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσχέρειες. Σύμφωνα με την τρέχουσα πολιτική της Επιτροπής η κυριότερη προϋπόθεση για την αποδοχή της ενίσχυσης διάσωσης είναι να αφορά επενδύσεις που έγιναν στο παρελθόν και ότι η ενίσχυση διάσωσης αθροιζόμενη με επενδυτική ενίσχυση που έχει ήδη χορηγηθεί να μην υπερβαίνει το ανώτατο ύψος ενίσχυσης το οποίο εφαρμόζεται συνήθως για τις επενδυτικές ενισχύσεις. Περαιτέρω προϋποθέσεις για την αποδοχή της ενίσχυσης διάσωσης είναι οι οικονομικές δυσχέρειες των συγκεκριμένων επιχειρήσεων να έχουν προκληθεί από εξωτερικούς παράγοντες ή οι επιχειρήσεις που λαμβάνουν τις ενισχύσεις να παρέχουν αποδείξεις για τη μελλοντική τους βιωσιμότητα. Πρέπει να υπογραμμισθεί ότι τα τρέχοντα προβλήματα της αγοράς για τους παραγωγούς τομάτας στο Βέλγιο είναι μόνο το έναυσμα για τη χορήγηση ενίσχυσης διάσωσης. Η χορήγηση τέτοιου είδους ενίσχυσης θα μπορούσε επίσης να είναι πιθανή ως συνέπεια άλλων γεγονότων όπως είναι η αύξηση των επιτοκίων. Ωστόσο, ο κυριότερος λόγος για την μη προβολή αντιρρήσεων εκ μέρους της Επιτροπής για τέτοιου είδου ενίσχυση είναι το γεγονός ότι η επενδυτική ενίσχυση που χορηγήθηκε στο παρελθόν δεν έφθασε στα όρια τα οποία είναι συνήθως αποδεκτά από την Επιτροπή. Βασικά, μία τέτοιου είδους ενίσχυση, μπορεί να θεωρηθεί ως πρόσθετη επενδυτική ενίσχυση εκ των υστέρων. 2. 2 Ενίσχυση στον τομέα της τομάτας στο πλαίσιο γενικότερων καθεστώτων ενίσχυσης Αν κα δεν είναι γνωστά στην Επιτροπή καθεστώτα εθνικών ενισχύσεων για τους παραγωγούς τομάτας, ο τομέας της τομάτας μπορεί να υπαχθεί σε ένα γενικό καθεστώς κρατικών ενισχύσεων για την καλλιέργεια κηπευτικών είτε σε περιφερειακά προγράμματα τα οποία δεν αποκλείουν τον γεωργικό τομέα. Οι δυνατότητες για τέτοιες ενισχύσεις είναι ωστόσο μάλλον περιορισμένες για τους εξής λόγους : 2. 2. 1 Η Επιτροπή θεωρεί την εθνική ενίσχυση με την μορφή λειτουργικής ενίσχυσης (ενίσχυση ανά μονάδα εισροής ή εκροής, ή ανά εκτάριο) συνήθως ως ασυμβίβαστη με την κοινή αγορά επειδή η ενίσχυση αυτή δεν έχει διαρκές αποτέλεσμα στην ανάπτυξη του συγκεκριμένου τομέα. Επιπλέον, στην περίπτωση των προϊόντων που υπάγονται σε κοινές οργανώσεις αγοράς οι ενισχύσεις αυτές υπάρχει κίνδυνος να διαταράξουν τους κοινοτικούς μηχανισμούς στήριξης και, συνεπώς, θεωρούνται παραβάσεις των κανόνων των εν λόγω οργανώσεων αγοράς. Οι ΚΟΑ θεωρούνται πλήρεις και εξαντλητικές ρυθμίσεις για τα προϊόντα τα οποία αφορούν, πράγμα που αποκλείει οποιαδήποτε πρόσθετη εθνική ενίσχυση. Επομένως, εάν υφίσταται τέτοιου είδους ενίσχυση θα πρέπει, κατά γενικό κανόνα, να θεωρείται παράνομη. Στο πλαίσιο της συζήτησης για την αγορά τομάτας στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να αναφερθούν δύο μέτρα των ολλανδικών αρχών για τον τομέα των κηπευτικών τα οποία ενδέχεται να θεωρηθούν ότι αποτελούν λειτουργική ενίσχυση (αλλά δεν πληρούν απαραιτήτως τις προϋποθέσεις του άρθρου 92 παράγραφος 1) : 25 Το σύστημα τιμολόγησης του φυσικού αερίου για την καλλιέργεια κηπευτικών στις Κάτω Χώρες θεωρείται από την Επιτροπή ότι δεν παρέχει οικονομικό πλεονέκτημα στους καλλιεργητές κηπευτικών έναντι άλλων τομέων της οικονομίας των Κάτω Χωρών, επειδή μπορούν να λάβουν και οι άλλοι την ίδια τιμή εάν χρησιμοποιούν ποσότητες φυσικού αερίου στον ίδιο βαθμό με τον κλάδο της καλλιέργειας των κηπευτικών. Συνεπώς, δεν υπάρχει κρατική ενίσχυση που εμπίπτει στο άρθρο 92 παράγραφος 1 ως προς την τιμολόγηση αυτή. Η τιμή του φυσικού αερίου στις Κάτω Χώρες είναι συνδεδεμένη, για όλους τους τομείς, με την τιμή του πετρελαίου. Επιπλέον, η Επιτροπή δεν έχει στοιχεία για οποιαδήποτε πιθανή ενίσχυση υπό τη μορφή ευνοϊκής φορολόγησης για τις καλλιέργειες κηπευτικών στις Κάτω Χώρες. Αυτό ισχύειεπίσης και για τον ενεργειακό φόρο ο οποίος εγκρίθηκε προσφάτως από την Επιτροπή. Ο φόρος αυτός προβλέπει μερική εξαίρεση του τομέα των κηπευτικών από τον ενεργειακό φόρο. Ο κυριότερος λόγος που οδήγησε την Επιτροπή να αποδεχθεί την εξαίρεση αυτή για τον τομέα των κηπευτικών που καλλιεργούνται σε θερμοκήπια ήταν ότι "η πλήρης φορολόγηση δεν θα επέτρεπε την πλήρη διοχέτευση των εσόδων του φόρου που αποτελεί προϋπόθεση για το εν λόγω πρόγραμμα" και "αντιθέτως, θα είχε ως αποτέλεσμα ουσιαστική αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης" για τον κλάδο της καλλιέργειας των κηπευτικών (απόφαση της Επιτροπής της 20ης Δεκεμβρίου 1995). 2. 2. 2 Η μόνη λειτουργική ενίσχυση που πληροί τις προϋποθέσεις του άρθρου 92 παράγραφος 1 και η οποία είναι δυνατή ως ενίσχυση συγχρηματοδοτούμενη στο πλαίσιο του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2078/92 του Συμβουλίου και ως κρατική ενίσχυση είναι η ενίσχυση στη γεωργία για φιλικές προς το περιβάλλον μεθόδους παραγωγής. Η ενίσχυση αυτή η οποία συνήθως χορηγείται υπό μορφή ενίσχυσης ανά εκτάριο προορίζεται να αντισταθμίσει την απώλεια εισοδήματος που προκύπτει από τις δεσμεύσεις που αναλαμβάνει ο δικαιούχος για την προστασία του περιβάλλοντος συν κάποιο κίνητρο. Πρέπει να αναφερθεί ότι στην ισχύουσα πολιτική της Επιτροπής για τις κρατικές ενισχύσεις δεν καθορίζονται τα όρια της κλίμακας για το κίνητρο αυτό. Η ενίσχυση για τις γεωργικές μεθόδους που είναι φιλικές προς το περιβάλλον χορηγείται πολλές φορές με τη μορφή συγχρηματοδοτούμενης ενίσχυσης στο πλαίσιο του προαναφερόμενου κανονισμού του Συμβουλίου. Δεδομένου ότι ο κανονισμός αυτός δεν αποκλείει τη χορήγηση κρατικών ενισχύσεων υπό διαφορετικές συνθήκες ή κρατικών ενισχύσεων που υπερβαίνουν τα όρια που καθορίζονται στον κανονισμό, σε πολλά κράτη μέλη ισχύουν προγράμματα συμπληρωματικής κρατικής ενίσχυσης. 2. 2. 3 Σε ό,τι αφορά την επενδυτική ενίσχυση, η ενίσχυση αυτή δύναται να χορηγηθεί στους παραγωγούς τομάτας, στο πλαίσιο γενικών καθεστώτων ενίσχυσης. Τα εν λόγω καθεστώτα ενίσχυσης εμπίπτουν σε μεγάλο βαθμό, στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2328/91 του Συμβουλίου. Ο κανονισμός αυτός επιτρέπει συμπληρωματική κρατική ενίσχυση για επενδύσεις μόνο για ορισμένους συγκεκριμένους σκοπούς, όπως είναι για παράδειγμα η ενίσχυση για την προστασία του περιβάλλοντος που δεν συνδέεται με την αύξηση της παραγωγικής ικανότητας. 26 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 1. Η γενική ανάλυση που πραγματοποιήθηκε επιτρέπει να ειπωθεί με βεβαιότητα ότι η κοινοτική αγορά τομάτας που προορίζεται για κατανάλωση σε νωπή κατάσταση παρουσιάζει εν γένει ισορροπία, με κανονικές διακυμάνσεις, που αποτελούν χαρακτηριστικό μιας δυναμικής αγοράς. Παρά την αύξηση της κατανάλωσης από το 1990, που φαίνεται ότι θα σταθεροποιηθεί στο μέλλον, η κοινοτική παραγωγή και οι καλλιεργούμενες εκτάσεις παρουσιάζουν μείωση. Οι πρόοδοι των τεχνικών καλλιέργειας στηρίζονται ωστόσο σε μια αξιόλογη καινοτομία, πράγμα που προκάλεσε σημαντική αύξηση των αποδόσεων. Η ζήτηση εξελίσσεται προοδευτικά προς τη διαφοροποίηση και την ποιότητα. Η προσαρμογή της προσφοράς είναι ένα από τα κεντρικά στοιχεία για το δυναμισμό της αγοράς αυτής. 2. Η κατάσταση των τιμών στις αγορές χονδρικής πώλησης παρουσιάζει μια πτωτική τάση παρά τη σχετική αύξηση του 1994. Η τάση για το 1995 διαγράφεται επίσης προς μια πτώση των τιμών. Η μείωση αυτή δεν είναι ομοιόμορφη και έπληξε περισσότερο "τις κλασικές" ποικιλίες, ενώ για τις νέες ποικιλίες ή τις νέες μορφές παρουσίασης οι τιμές στην παραγωγή υπήρξαν πολύ εκλυστικές. Η κοινοτική παρέμβαση χρησιμοποιήθηκε σπάνια. Από την άλλη πλευρά, δεν είναι δυνατόν να καταστεί σαφής η επίδραση των υποτιμήσεων ορισμένων νομισμάτων (πεσέτα, ιταλική λιρέτα), στην τιμή σε ECU των τοματών των προερχομένων από χώρες με αδύνατο νόμσιμα (ειδικότερα από την Ισπανία). 3. Ο αυξανόμενος όγκος των ενδοκοινοτικών συναλλαγών, δείχνει μια ικανοποιητική λειτουργία του τομέα. Ωστόσο, η κατανομή των παραδοσιακών χρονοδιαγραμμάτων για τις αποστολές κατά τη διάρκεια του χειμώνα/καλοκαιριού έχει αλλάξει. Η νέα ισορροπία που θα πρέπει να αποκατασταθεί για 1,3 εκατ. τόνους που αποτελούν το αντικείμενο των συναλλαγών, θα είναι ένα στοιχείο - κλειδί για την επίλυση των διαφορών βορρά/νότου. Οι εισαγωγές από τις τρίτες χώρες, και ιδίως από το Μαρόκο, δεν διαταράσσουν την κοινοτική αγορά. 4. Οι κοινοτικές ενισχύσεις στις διαρθρώσεις παραγωγής και εμπορίας δεν φαίνεται να έχουν αξιόλογη επίπτωση στην εξέλιξη της παραγωγής. Αυτή επηρεάστηκε πολύ περισσότερο από τις κανονικές διακυμάνσεις της αγοράς και κυρίως από την εξέλιξη των κοινοτικών συναλλαγών. Από την ανάλυση της κατάστασης δεν διαφαίνεται η ύπαρξη γενικών προβλημάτων σε διαρθρωτικό επίπεδο. Ο τομέας φαίνεται δυναμικός και δεν μπορεί να γίνει λόγος για πλεονασματική παραγωγή, και οι διακυμάνσεις των συναλλαγών μπορούν να θεωρηθούν κανονικές από την άποψη της δυναμικής μιας ενιαίας αγοράς. 5. Η Επιτροπή δεν διαθέτει στοιχεία όσον αφορά τις εθνικές ενισχύσεις τις οποίες χρηματοδοτούν εξ ολοκλήρου τα κράτη μέλη και οι οποίες προορίζονται ειδικά για τον τομέα της τομάτας. Η Επιτροπή εξετάζει σήμερα την ενίσχυση που ζητήθηκε να χρησιμοποιηθεί στον τομέα αυτό, στο πλαίσιο των επιλεγομένων "ενισχύσεων διάσωσης". Ά- ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ Τα συμπεράσματα αυτά οδηγούν την Επιτροπή στη θεώρηση ότι : 1. Η κοινοτική αγορά βρίσκεται σε μία νέα δυναμική αναδιοργάνωσης ενόψει μιας νέας κατάστασης από το 1993. Οι προκλήσεις είναι αφενός νέες απαιτήσεις της ζήτησης και αφετέρου ο αναπροσανατολισμός των χρονοδιαγραμμάτων των ενδοκοινοτικών συναλλαγών. Η φυσική εξέλιξη της αγοράς θα πρέπει να βρεί την κατάλληλη ισορροπία χωρίς να χρειαστούν μέτρα κοινοτικής παρέμβασης. 2. Η μη αποδοτικότητα ορισμένων επιχειρήσεων δενδροκηπευτικών προϊόντων που καλλιεργούνται σε θερμοκήπια, οι οποίες είναι εγκατεστημένες στις χώρες του βορρά δεν αφορά αποκλειστικά τον τομέα της τομάτας. Οι δυσκολίες αυτές πρέπει να αποδοθούν περισσότερο σε συγκυριακούς παράγοντες όσον αφορά την σκοπιμότητα των επενδύσεων παρά σε πραγματικές αλλοιώσεις της ισορροπίας της αγοράς. 3. Οι λύσεις πρέπει να εξεταστούν κατά περίπτωση και κατά τρόπο κατάλληλο, χωρίς ωστόσο να διαταραχθεί η καλή λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Η Επιτροπή δεν προέβαλε κατά το παρελθόν, αντιρρήσεις για την κατάργηση του δυναμικού παραγωγής, πράγμα το οποίο θα μπορούσε να εφαρμοσθεί στην ιδιαίτερη περίπτωση των θερμοκηπίων. Ο τύπος αυτός ενίσχυσης θα μπορούσε να εφαρμοσθεί αποκλειστικά και μόνον για την αντιστάθμιση των εισοδηματαικών απωλειών των μη αποδοτικών επιχειρήσεων οι οποίες επιθυμούν να εγκαταλείψουν τον τομέα κηπευτικής. Η Επιτροπή δεν προέβαλε επίσης αντιρρήσεις όσον αφορά τη χορήγηση ενισχύσεων "διάσωσης" στις βιώσιμες επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες οφειλόμενες σε εξωτερικούς παράγοντες. Οι εν λόγω ενισχύσεις περιορίζονται συναρήσει των επενδύσεων που πραγματοποιήθηκαν κατά το παρελθόν. Ά ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ Λ ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 ΟΙ ΣΙΙΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΕΣ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ 1. Στο Βέλγιο Η βελγική παραγωγή έχει αυξηθεί κατά 13% από το 1990. Είναι συγκεντρωμένη στην επαρχία της Αμβέρσας, και ιδίως στις περιοχές Malines και Hoogstraten, καθώς επίσης και στη δυτική Φλάνδρα. Η διάθεση στην αγορά αυτής της παραγωγής πραγματοποιείται συνήθως μέσω συνεταιρισμών οι οποίοι εξασφαλίζουν την εμπορία των προϊόντων. Ο κύκλος των εργασιών των αγορών χονδρεμπορίου για την τομάτα αντιστοιχούσε, το 1994, στο 23,3% της συνολικής αξίας των κηπευτικών που είχαν παραχθεί στο Βέλγιο. Συνολικά, ο κύκλος των εργασιών των κηπευτικών θερμοκηπίου αυξήθηκε στο Βέλγιο το 1994 κατά 6,1% σε σχέση με το 1993· η σημαντικότερη αύξηση οφειλόταν στις τομάτες. Ο αριθμός των επιχειρήσεων, οικογενειακού χαρακτήρα ως επί το πλείστον, των οποίων η έκταση είναι κατά μέσο όρο 1 εκτάριο, μειώθηκε από το 1990, οι εκτάσεις όμως παρέμειναν κατ'ουσίαν σταθερές, ενώ η απόδοση σημείωσε αύξηση. Το ποσοστό της έκτασης των θερμαινόμενων θερμοκηπίων αυξήθηκε κατά τη διάρκεια των δύο τελευταίων ετών, εις βάρος της μη θερμαινόμενης παραγωγής. Η τάση του τομέα αυτού είναι φθίνουσα ως προς τον αριθμό των επιχειρήσεων και ως προς την ειδίκευση του, ενώ ο μέσος όρος έκτασης σημειώνει αύξηση. Ο μέσος όρος των τιμών στην παραγωγή (χωρίς ποικιλιακή διαφοροποίηση) δείχνει μείωση των τιμών κατά τη διάρκεια των περιόδων εμπορίας 1992 και 1993, καθώς επίσης και αύξηση τους κατά τη διάρκεια του 1994, η οποία όμως δεν επαρκεί για να επανέλθουν πλήρως στα επίπεδα του 1990. Από μία λεπτομερέστερη ανάλυση κατά ποικιλίες προκύπτει ότι, σε σχέση με το 1990, μειώθηκαν οι τιμές για την κλασική στρογγυλή τομάτα το 1993, με ανάκαμψη τους το 1994. Αντιθέτως, για. τις τομάτες σε τσαμπιά, σημειώθηκε σημαντική ποσοτική αύξηση, από 430 τόνους το 1993 σε 2. 752 τόνους το 1994, οι οποίοι τέθηκαν σε εμπορία ήδη από τον Φεβρουάριο, με αισθητή αύξηση των τιμών για την ποικιλία αυτή. Αυτή η αύξηση της παραγωγής τοματών σε τσαμπιά αυξήθηκε έτι περαιτέρω κατά τη διάρκεια της περιόδου εμπορίας του 1995· η τάση αυτή αναμένεται ότι θα εξακολουθήσει να ισχύει. Το Βέλγιο, μετά από τη σταθεροποίηση, το 1992 και το 1993, της παραδοσιακής παραγωγής τομάτας, αποφάσισε να προσανατολιστεί προς τη διαφοροποίηση αυτής της καλλιέργειας. Η διαφοροποίηση αυτή αναμένεται ότι θα του επιτρέψει να επανέλθει στα επίπεδα τιμών του 1994. Όσον αφορά τις αποστολές προς την Ένωση, η συνολική ποσότητα αποστολών του Βελγίου έχει αυξηθεί από το 1990, ιδίως προς τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ μειώνονται οι αποστολές προς τη Γερμανία. 3D 2. Στκ Κάτω X<i)p£C Η παραγωγή έχει μειωθεί κατά 19% από το 1990. Ο αριθμός των επιχειρήσεων έχει μειωθεί κατα'34% κατά τη διάρκεια της τελευταία πενταετίας, με ταυτόχρονη μείωση των εκτάσεων. Η απόδοση εξακολουθεί να αυξάνεται. Το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής βρίσκεται στην περιοχή Westland. Η τομάτα αντιστοιχεί, από την άποα|)η της αξίας της παραγωγής, στο 37% της συνολικής αξίας της παραγωγής κηπευτικών. Από το 1990, παρατηρείται εξέλιξη προς την παραγωγή πιπεριών εις βάρος της τομάτας. Όσον αφορά τις ποικιλίες, παρατηρείται μείωση των εκτάσεων οι οποίες προορίζονται για να παράγονται τομάτες στρογγυλές και σαρκώδεις, ενώ αντιθέτως αυξάνονται οι εκτάσεις που προορίζονται για την παραγωγή τοματών μικρού μεγέθους, τοματών σε τσαμπιά ή τοματών - νάνων- οι οποίες, όπως ήταν αναμενόμενο, αυξάνονται σημαντικά (από 30 εκτάρια το 1993 σε 150 εκτάρια το 1994). Όσον αφορά τις τιμές, συνολικά (χωρίς ποικιλιακή διαφοροποίηση) διαπιστώνεται σταθερότητα των επιπέδων των τιμών σε σχέση με το 1990. Κατά τη διάρκεια των περιόδων εμπορίας του 1992 και 1993, το επίπεδο των τιμών μειώθηκε κατά 15%, ενώ το 1994 επανήλθαν στα επίπεδα του 1990. Όσον αφορά τις ποικιλίες, επιβεβαιώνεται η μείωση των τιμών των τοματών των ποικιλιών "σαρκώδεις", ενώ αυξάνονται οι τιμές των ποικιλιών "σε τσαμπιά" και "νάνοι". Στις Κάτω Χώρες το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής, παραδοσιακά, τίθεται σε εμπορία μέσω των συνεταιρισμών, στους οποίους ανατίθεται επίσης ο έλεγχος της ποιότητας και της εμπορίας. Οι νέες στρατηγικές έχουν στραφεί κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών περισσότερο προς τη ζήτηση της αγοράς, γεγονός το οποίο συνεπάγεται πολιτική διαφοροποίηση της προσφοράς έτσι ώστε να αναπτυχθούν νέες "ευκαιρίες για προστιθέμενη αξία". Παράδειγμα αυτής της πολιτικής αποτελεί η εισαγωγή της τομάτας σε τσαμπιά και των τοματών με "ιδιαίτερη γεύση" οι οποίες σημείωσαν μεγάλη επιτυχία στην αγορά. Πλέον του 85% της ολλανδικής παραγωγής τομάτας προορίζεται για τις εξωτερικές αγορές. Οι πωλήσεις αυτές πραγματοποιούνται μέσω των "veilings". Δεκεπέντε περίπου μεγάλες αλυσίδες υπεραγορών θέτουν σε εμπορία, στις χώρες προορισμού, πλέον του 50% της ολλανδικής παραγωγής. Οι κυριότερες χώρες προορισμού είναι η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Σουηδία. Από το 1990, οι αποστολές προς τη Γερμανία έχουν αυξηθεί, ενών μειώθηκαν οι αποστολές προς την αγγλική αγορά. il 3. Στη Γαλλία Παρόλο που η παραγωγή στη Γαλλία έχει αυξηθεί από το 1990, το 1994 παρατηρήθηκε σημαντική μείωση της συγκομιδής. Η ανάπτυξη των θερμοκηπίων είχε ως συνέπεια τη μείωση των εκτάσεων που καλλιεργούνται καθώς επίσης και αύξηση της μέσης απόδοσης. Η παραγωγή "θερμοκηπίου" στη Γαλλία αντιπροσωπεύει σήμερα το 75% της ποσότητας συγκομιδής. Ο μέσος όρος των εκτάσεων των επιχειρήσεων είναι μικρότερος από ένα εκτάριο δεδομένου ότι, κατά μεγάλο μέρος, ο χαρακτήρας των επιχειρήσεων είναι οικογενειακός. Η εμπορία του 70% περίπου της συνολικής παραγωγής συγκεντρώνεται από 45 οργανώσεις παραγωγών. Η γαλλική παραγωγή επικεντρώνεται στις νοτιοανατολικές, νοτιοδυτικές και βορειοδυτικές περιοχές της χώρας. Στον νότο, ο κυριότερος παραγωγικός νομός είναι ο νομός Bouches-du- Rhône στον οποίο αντιστοιχεί το 20% της συνολικής παραγωγής. Η γαλλική παραγωγή δεν καλύπτει το σύνολο της εσωτερικής ζήτησης· οι εισαγωγές προέρχονται κυρίως από την Ισπανία και το Βέλγιο. Οι εισαγωγές που προέρχονται από την Ισπανία έχουν αυξηθεί σημαντικά, ιδίως κατά τη χειμερινή περίοδο. Οι εισαγωγές που προέρχονται από το Βέλγιο και τις Κάτω Χώρες ανταγωνίζονται άμεσα, κατά τη θερινή περίοδο, τη γαλλική παραγωγή. Η Γαλλία αποτελεί την κυριότερη αγορά των εισαγωγών που προέρχονται από το Μαρόκο, δεδομένου ότι απορροφά πλεόν του 85% των τοματών καταγωγής Μαρόκου. 3λ 4. Στην Ισπανία Η τομάτα, η οποία είναι το υπ'αριθμόν 1 καταναλωνόμενο κηπευτικό στην Ισπανία, αντιπροσωπεύει σε αξία το 25% της συνολικής φυτοκομικής παραγωγής· είναι παρούσα στην αγορά καθ'όλη τη διάρκεια του έτους. Από το 1990, έχουν μειωθεί στην Ισπανία και η παραγωγή και οι εκτάσεις κατά 13%, ενώ η απόδοση διαρκώς αυξάνεται. Η ισπανική παραγωγή είναι αδιάκοπη, με διαφορετικά χαρακτηριστικά κατά τη χειμερινή (Οκτώβριος - Ιούνιος) και τη θερινή παραγωγή (Ιούνιος -Σεπτέμβριος). Η θερινή παραγωγή, η οποία προορίζεται κυρίως για την ισπανική αγορά, καλλιεργείται ως επί το πλείστον "υπαίθρια", από επιχειρήσεις μικρών διαστάσεων και οικογενειακού χαρακτήρα. Αντιθέτως, η χειμερινή παραγωγή, η οποία επικεντρώνεται στο νοτιοανατολικό τμήμα της μεσογειακής ακτής και στις Κανάριες Νήσους, αντιπροσωπεύει πλέον του 85% της ισπανικής παραγωγής τομάτας. Πρόκειται για εντατική παραγωγή στην οποία μετέχουν επιχειρήσεις μεγάλου και μεσαίου μεγέθους οι οποίες έχουν αναπτύξει παραγωγές μεγάλης ειδίκευσης από τεχνική άποψη, με δυναμικές και πολύ αποτελεσματικές δομές εμπορίας. Το σύνολο των ισπανικών εξαγωγών προέρχονται από αυτές τις περιοχές χειμερινής παραγωγής. - Στην Ιβηρική χερσόνησο: Οι παραγωγικές ζώνες βρίσκονται κυρίως στις περιοχές Almeria και Murcia, και ισπανικής παραγωγής τομάτας για κατανάλωση σε νωπή αντιπροσωπεύουν το 22% της κατάσταση. Από το 1990, παρατηρείται αύξηση της παραγωγής σε αυτήν την περιοχή, καθώς επίσης και περιορισμένη αύξηση των εκτάσεων οι οποίες προορίζονται για παραγωγή τοματών κάτω από σκέπαστρα. Το 60% περίπου των επιχειρήσεων χρησιμοποιούν τη μέθοδο της καλλιέργειας κάτω από πλαστικά σκέπαστρα, με την οποία επιτυγχάνονται υψηλότερες θερμοκρασίες τον χειμώνα, ενώ οι καλλιέργειες αερίζονται κατά τις θερμές περιόδους του έτους. Χάρη στις νέες ποικιλίες, είναι εφεξής εφικτό να παράγεται σε αυτές τις περιοχές ομοιόμορφη ποιότητα επί 11 μήνες ετησίως. Κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών, έχει καθιερωθεί σε αυτήν την περιοχή ένα μεσογειακό μοντέλο υψηλών επιδόσεων το οποίο συμπεριλαμβάνει τις δομές εμπορίας (και, επομένως, εξαγωγών) γύρω από τις ζώνες παραγωγής. - Στις Κανάριες Νήσους: Η παραγωγή των Καναρίων Νήσων διατίθεται κυρίως για εξαγωγή η οποιά αντιπροσωπεύει σήμερα το 80% της συνολικής παραγωγής των νήσων. Εκατό περίπου επιχειρήσεις συμμετέχουν στην παραγωγή η οποία αντιπροσωπεύει το 75% της συνολικής αξίας της φυτοκομικής παραγωγής των Καναρίων. Η παραγωγική έκταση έχει αυξηθεί από το 1990 και φαίνεται ότι έχει πλέον φτάσει στο μέγιστο επίπεδο της, πράγμα που ισχύει επίσης και για τις ποσότητες που αποστλέλλονται προς την Ένωση. Από το 1990, ο τομέας διήλθε από περίοδο διαρθρωτικού εκσυγχρονισμού ο οποίος βασίστηκε, κατά μεγάλο μέρος, στις προσδοκίες της ευρωπαϊκής αγοράς, και ο οποίος εξακολουθεί να αναπτύσσεται, με εκσυγχρονισμό όσον αφορά τη συσκευασία και τις εμπορικές στρατηγικές. Ο ανταγωνισμός του Μαρόκου έχει αναμφισβήτητα επιταχύνει αυτές τις εξελίξεις. Το "άνοιγμα" του τομεά των μεταφορών στον διεθνή ανταγωνισμό, έχει πάντως οδηγήσει σε μείωση, το 1994, κατά 15% του μεταφορικού κόστους ως προς τα προηγούμενα έτη. Οι αποστολές από τις Κανάριες Νήσους προς την Ένωση αυξήθηκαν το 1994 κατά 29%· η αύξηση αυτή αφορούσε κυρίως την αγγλική αγορά. Οι κυριότερες αγορές τατν αποστολλών των Καναρίων Νήσων βρίσκονται στο Ηνωμένο Βασίλειο 33 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑΤΑ Π ΣΤΑΤΙΣΤΙΚά ΣΤΟΙΧΕΙΑ 3Η Καλλιέργεια τομάτας στην ΕΥΡ15 Κρότος μέλος BELGIQUE OANMARK DEUTSCHLAND ΕΛΛΑΔΑ ESPANA FRANCE IRELAND ITALIA LUXEMBOURG NEDERLAND PORTUGAL UNITED KINGDOM EYP-12 παραγωγή έκταση απόδοση παραγωγή έκταση απόδοση παραγωγή έκταση απόδοση παραγωγή έκταση απόδοση παραγωγή έκταση απόδοση παραγωγή έκταση απόδοση παραγωγή έκταση απόδοση παραγωγή έκταση απόδοση παραγωγή έκταση απόδοση παραγωγή έκταση απόδοση παραγωγή έκταση απόδοση παραγωγή έκταση απόδοση παραγωγή έκταση απόδοση 1988 205. 030 859 239 15. 167 47 323 19. 100 255 75 666. 910 36. 720 46 1. 834. 893 60. 350 43 417. 500 6. 420 108 13. 500 81 167 1. 594. 916 116. 013 41 30 2 15 567. 029 1. 715 331 63. 893 1989 225. 220 915 246 17. 000 21. 500 267 81 728. 050 37. 691 53 1. 987. 763 66. 066 45 421. 700 6. 600 113 10. 600 57 186 2. 018. 230 133. 601 46 30 2 15 620. 782 1. 687 368 80. 835 132. 100 624 212 5. 530. 068 223. 086 133 134. 000 595 225 6. 265. 710 247. 481 115 1990 268. 400 940 286 19. 300 60 322 14. 500 : : 666. 790 38. 513 46 2. 024. 695 69. 884 45 461. 100 6. 600 119 10. 500 54 194 2. 657. 083 136. 378 46 35 2 18 640. 725 1. 603 400 86. 706 : : 138. 700 580 239 6. 987. 534 254. 614 143 1991 313. 960 945 332 17. 500 1992 329. 500 963 342 20. 000 16. 000 710. 700 39. 015 48 1. 793. 832 59. 913 44 527. 300 6. 650 128 9. 100 43 212 2. 759. 091 129. 669 48 40 3 13 636. 149 1. 570 405 72. 625 31. 306 479 65 754. 940 36. 657 51 1. 880. 143 55. 802 47 516. 900 5. 960 128 11. 700 55 213 2. 712. 099 117. 595 50 52 3 17 651. 994 1. 505 433 64. 267 137. 300 556 247 6. 993. 597 238. 364 123 125. 900 476 264 7. 098. 801 219. 495 134 1993 346. 779 946 367 14. 666 55 267 24. 100 1994 309. 334 954 324 20. 000 20. 700 784. 850 33. 110 52 1. 912. 300 57. 111 49 643. 400 6. 060 145 0 757. 250 32. 083 53 1. 786. 807 61. 613 50 492. 600 4. 750 162 0 1. 984. 572 113. 426 48 65 4 19 606. 612 1. 390 436 221. 103 34. 694 21 112. 900 401 282 6. 651. 347 247. 197 140 2. 149. 074 115. 248 50 70 4 20 540. 577 1. 241 436 75. 000 111. 000 388 286 6. 262. 412 216. 281 115 36 Καλλιέργεια τομάτας στην ΕΥΡ15 - συνολική παραγωγή που προορίζεται για νωπή κατανάλωση Κράτος μέλος BELGIQUE DANMARK (*) DEUTSCHLAND ΕΛΛΑΔΑ ESPANA FRANCE IRELAND ITALIA LUXEMBOURG NEDERLAND PORTUGAL UNITED KINGDOM OSTERREICH FINLAND SVERIGE (**) EYP15 1988 (τόνοι) 205. 030 15. 167 19. 100 666. 910 1. 834. 893 417. 500 13. 500 1. 594. 916 30 567. 029 63. 893 132. 100 30. 145 5. 560. 213 L(%i_ V 0,3 0,3 12,0 33,0 7,5 0,2 28,7 0. 0 10,2 1,1 2,4 0,0 0,5 0,0 100,0 1989 (τόνοι) 225. 220 17. 000 21. 500 728. 050 1. 987. 763 421. 700 10. 600 2. 018. 230 30 620. 782 80. 835 134. 000 18. 395 28. 822 15. 540 6. 328. 467 W 3. 6 0. 3 0,3 11,5 31,4 6,7 0,2 31,9 0. 0 9. 8 1. 3 2. 1 0,3 0,5 0,2 100,0 1990 (τόνοι) 268. 400 19. 300 14. 500 665. 790 2. 024. 695 461. 100 10. 500 2. 657. 083 35 640. 725 86. 706 138. 700 18. 045 31. 857 17. 887 7. 055. 323 (%) 3,8 0,3 0,2 9,4 28,7 6,5 0,1 37. 7 0,0 9. 1 1. 2 2,0 0,3 0,5 0,3 100,0 1991 (τόνοι) 313. 960 17. 500 16. 000 710. 700 1. 793. 832 527. 300 9. 100 2. 759. 091 40 636. 149 72. 625 137. 300 13. 768 30. 014 17. 890 7. 055. 269 (%) 4,5 0,2 0. 2 10,1 25,4 7,5 0,1 39,1 0,0 9,0 1,0 1,9 0. 2 0,4 0. 3 100,0 1992 (τόνοι) 329. 500 20. 000 31. 306 754. 940 1. 880. 143 516. 900 11. 700 2. 712. 099 52 651. 994 64. 267 125. 900 12. 330 30. 346 17. 890 7. 159. 367 (%) 4,6 0,3 0,4 10,5 26,3 7,2 0,2 37,9 0,0 9,1 0. 9 1,8 0,2 0. 4 0,2 100. 0 1993 (τόνοι) 346. 779 14. 666 24. 100 784. 850 1. 912. 300 643. 400 1. 984. 572 65 606. 612 221. 103 112. 900 13. 620 30. 778 18. 889 6. 714. 634 (%) 5,2 0,2 0,4 11,7 28,5 9,6 29,6 0,0 9,0 3,3 1,7 0,2 0,5 0,3 100,0 1994 (τόνοι) 309. 334 20. 000 20. 700 757. 250 1. 786. 807 492. 600 2. 149. 074 70 540. 577 75. 000 111. 000 14. 524 34. 608 19. 000 6. 330. 544 (%) 4,9 0,3 0,3 12,0 28,2 7,8 33,9 0,0 8,5 1,2 1,8 0,2 0,5 0,3 100,0 1995 (τόνοι) (%) (*): στοιχεία EUROSTAT-CRONOS για τα έτη 1989, 1991, 1992, 1994 (**): στοιχεία EUROSTAT - CRONOS για τα έτη 1989, 1991, 1992 y? Ι αποσύρσεις 2 Εξέλιξη των ποσοτήτων που αποσύρθηκαν από το 1990 έως το 1994 (%) 0,1 1990 αποσύρσεις 18 παραγωγή (%) παραγωγή 0,01 8 62 7783 BELGIQUE DANMARK DEUTSCHLAND ΕΛΛΑΔΑ | ESPAGNE FRANCE IRELAND ITALIA LUXEMBOURG NEDERLAND PORTUGAL U. KINGDOM EYP-12 | Πηγή: Απολογισμός των κρατών μελών που πραγματοποιήθηκε από την ΓΔ VI. Ε. 1 313960 17500 16000 710700 1793832 527300 9100 2759091 40 636149 72625 137300 6993597 268400 19300 14500 665790 2024695 461100 10500 2657083 35 640725 86706 138700 6987534 0,00 0,00 1,69 135361 116367 11123 4,38 1,74 1,94 2,7 0,00 5,01 0,33 0,82 0,86 1991 αποσύρσεις 312 0 46 19091 71 26407 47 9072 0 5227 0 0 60273 1992 αποσύρσεις 6543 0 312 3169 49 25528 120 175792 0 41181 0 3 252697 παραγωγή 329500 20000 31306 754940 1880143 516900 11700 2712099 52 651994 221103 112900 7242637 StJ 1993 αποσύρσεις 5444 (%) 2,0 παραγωγή 346779 14666 24100 784850 1912300 643400 1984572 65 606612 221103 112900 6651347 99 5006 2613 11964 89 5852 18894 130 0 50091 ! 0,4 ο,ο 4,9 6,5 6,3 3,5 1994 αποσύρσεις 7531 (%) 1,57 0,4 0,6 0,1 1,9 0,3 3,1 0,1 59 2977 9996 6644 97 13820 8958 138 0,8 50220 παραγωγή (%) 309334 20000 20700 757250 1786807 492600 2149074 70 540577 75000 111000 6262412 2,4 0,3 0,4 0,6 1,3 0,6 1,7 0,2 0,8 Παραγωγή και ενδοκοινοτικές συναλλαγές (ΕΥΡ 12) Εξέλιξη της απόδοσης της παραγοογής (τόνοι/εκτάρια) 450 400 350 300 Stf 1990 1991 1992 1993 1994 T^to? Τ ων χ α λ λ ι εβγ α ών τ°μΛτας κάτω από σκέπαστρα στην ΕΕ Κατανάλωση τοματών σε νωπή κατάσταση στην ΕΕ (κατ'εκτίμηση) (kg/κάτοικο) 30 25 20 15 10 r 1990 1991 1992 1993 1994 S S Î S ^ *^ τψών °ε σχέση •" το Ι99° -Iroravta - Διακυμάνσεις των μηνιαίων τιμών σε σχέση με το 1990 - Κάτω Χώοες - (δείκτης -1900=100) ^ b Διακυμάνσεις των μηνιαίων τιμών σε σχέση με το 1990 - Βέλγιο (δείκτης -1900=100) 200 • 1990 -•-1991 -Α-1992 -•-1993 4Η-1994 Λ ί ο5 U i / U Vi GS Διακυμάνσεις των μέσων κοινοτικών τιμών από τον Μάρτιο έως τον Ιούνιο σε σγέση με το 1990 (δείκτης -1900=100) \s\ 60 4 1990 1991 1992 1993 1994 Εθνική σημασία των αποσύρσεων τοματών από την αγορά σε σχέση με την εθνική παραγωγή μεταξύ του 1990 και του 1994 Παραγωγή, ενδοκοινοτικές συναλλαγές και ενισχύσεις στις επενδύσεις - Βέλγιο (Χ 1000 τόνους) - 2 000 1 500 1000 500 80 [• 70 60 ]• 50 g 11 ι Παράγωγη -40 ^ \emrnΣυναλλαγές S i —•— Ενισχύσεις Ι 30 20 10 1990 1991 1992 1993 1994 Παραγωγή, ενδοκοινοτικές συναλλαγές και ενισχύσεις στις επενδύσεις -Κάτω Χώρες- (χ 1000 τόνους) - 2 000 1500 €2 1 000 500 Παραγωγή Συναλλαγές Ενισχύσεις ι 1990 1991 1992 1993 1994 Παραγωγή, ενδοκοινοτικές συναλλαγές και ενισχύσεις στις επενδύσεις - Ισπανία (Χ 1000 τόνους) - 80 70 l· 60 50 Ci 40 J s 30. Παραγωγή Συναλλαγές ΕνισχύσειςΙ 2 000 1 500 1000 500 1990 1991 1992 1993 1994 Παραγωγή, ενδοκοινοτικές συναλλαγές και ενισχύσεις στις επενδύσεις - Γαλλία (Χ 1000 τόνους) - 2 000 1500 V 1000 500 Παραγωγή Ε βϊ Συναλλαγές _ Φ_ Ενισχύσεις Ι 1990 1991 1992 1993 1994 Εισαγωγές στην ΕΕ τρματών προέλευσης Μαρόκου (χ 1000 τόνους) S 1990 1991 1992 1993 1994. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ht Κριτήρια επιλογής για τις επενδύσεις που αφορούν τη μεταποίηση και εμπορία των γεωργικών προϊόντων βάσει του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 866/90 Όσον αφορά τον τομέα των οπωροκηπευτικών, τα κριτήρια επιλογής (απόφαση 94/342/IiOK) προβλέπουν τον αποκλεισμό των ακόλουθων επενδύσεων : επενδύσεις που αφορούν αύξηση των δυνατοτήτων εμπορίας για προϊόντα για τα οποία διαπιστώθηκαν σημαντικές αποσύρσεις στις συγκεκριμένες περιφέρειες (που συνδέονται με πλεονασματική παραγωγή) κατά τη διάρκεια των 3 τελευταίων ετών, όλες οι επενδύσεις που επιφέρουν αύξηση των δυνατοτήτων μεταποίησης, εκτός εάν ίσες δυνατότητες μεταποίησης έχουν εγκαταλειφθεί στην ίδια επιχείρηση ή σε άλλες συγκεκριμένες επιχειρήσεις ή εκτός ειδικών προϊόντων για τα οποία έχει διαπιστωθεί σημαντική αύξηση των δυνατοτήτων διάθεσης στην αγορά. Η απαγόρευση αυτή δεν εφαρμόζεται στις περιφέρειες του στόχου αριθ. 1 για τις οποίες έχει διαπιστωθεί ανεπάρκεια δυνατοτήτων, επενδύσεις που αφορούν την παραγωγή συμπυκνωμένου χυμού ντομάτας, αποφλοιωμένων ντοματών, χυμό εσπεριδοειδών, ροδάκινων σε σιρόπι και αχλαδιών σε σιρόπι, εκτός εάν οι επενδύσεις στοχεύουν σε μία νέα δυνατότητα μεταποίησης που είναι κατώτερη κατά 20% τουλάχιστον από τη συνολική προϋπάρχουσα δυνατότητα που έχει εγκαταλειφθεί, στην συγκεκριμένη περιφέρεια. Οι επενδύσεις που λαμβάνονται υπόψη για τη χορήγηση συνδρομής του ΕΓΤΠΕ- τμήμα Προσανατολισμού βάσει του κανονισμού πρέπει να στοχεύουν : στην ορθολογική οργάνωση και την ανάπτυξη της συσκευασίας, της διατήρησης, της επεξεργασίας, της μεταποίησης, της ανακύκλωσης των υποπροϊόντων και των καταλοίπων παραγωγής· στη βελτίωση της διάθεσης στην αγορά συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης του τομέα της διαφάνειας στη διαμόρφωση των τιμών· στην εφαρμογή νέων τεχνικών μεταποίησης συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης νέων προϊόντων και υποπροϊόντων ή το άνοιγμα νέων αγορών καθώς και καινοτόμων επενδύσεων· τη βελτίωση της ποιότητας των πρϊόντων. JK ISSN 0254-1483 COM(96) 247 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 03 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-256-GR-C ISBN 92-78-04815-1 Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουζεμβσύργο ^


title: Omprövat förslag till rådets direktiv om driftskompatibilitet hos det transeuropeiska järnvägssystemet för höghastighetståg

eurovoc_concepts:
committee (EU)
high-speed transport
intra-EU transport
rail transport
transport network

text: EUROPEISKA GEMENSKAPERNAS KOMMISSION Bryssel den 10. 06 1996 KOM(96) 249 slutlig 94/0112 (SYN) Omprövat förslag till RÄPETS PIR5KTIV om driftskompatibilitet hos det transeuropeiska Järnvägssystemet för höghastighetstag (framlagt av kommissionen i enlighet med artikel 189c d i Romfördraget) A. MOTIVERING Den 8 december 1995 antog rådet c Higt en gemensam ståndpunkt, (EG) nr 36/95 0) med avseende på rådets direktiv om driftskompatibilitet hos det trans europeiska järnvägssystemet för höghastighetståg. Detta direktiv utgår från kom missionens förslag [KOM(94)0107 av den 15. 04. 1994 (2>] ändrat genom Europa parlamentets ändringsförslag i första behandlingen [KOM(95)0271 av den 15. 06. 1995(3)]. Vid sitt plenum den 15 till 19 april 1996 antog Europaparlamentet i andra be handlingen 8 ändringar av rådets gemensamma ståndpunkt, nämligen ändrin garna 1 -4 och 9-12. Ändring 1 syftar till att införa ett nytt stycke 1a i ingressen, beaktandemeningen oräknad, som i enlighet med artikel 129b i Fördraget syftar till att göra samtl/ga transeuropeiska järnvägsnät driftskompatibla. Kommissionen har godkänt dessa ändringar, eftersom ett stegvis förverkligande av det europeiska järnvägsnätets driftskompatibilitet främjar järnvägssektorns utveckling. Ändring 2 syftar till att införa ett nytt stycke 3a i ingressen, beaktandemeningen oräknad, som inför en allmän aspekt på nätscheman för järnvägstransport och fastställer att kommissionen i framtiden avser att lägga fram förslag till driftskom patibilitet för det konventionella järnvägsnätet. Kommissionen har godkänt denna ändring, med vissa redaktionella förändringar, eftersom den överensstämmer med de avsikter som kommissionen uttryckt i motiveringen till sitt "förslag till Europa parlamentets och rådets beslut om gemenskapens riktlinjer för utveckling av det transeuropeiska transportnätet" [KOM(94)0106 av den 07. 04. 1994 W]. Ändring 3 syftar till att ändra stycke 5 i ingressen, beaktandemeningen oräknad, och precisera att målet är att utöver passagerartràfiken stegvis även bygga ut möjligheterna att transportera gods i expresservice via höghastighetsnätet. Kom missionen har godkänt denna ändring, i synnerhet eftersom problemen med hög hastighetstransport av expressgods eller brådskande sändningar och färskvaror redan undersöks i flera medlemsstater. <1> (2) <3> «) EGT nr C 356, 30. 12. 1995, s. 43. EGT nr C 134,17. 5. 1994, s. 6. EGT nr C 203, 8. 81995, s. 13. EGT nr C 220, 8. 8. 1994, s. 1. - 2- Ändring 4 syftar till att införa ett nytt stycke 5a i ingressen, beaktandemeningen oräknad, som skall underlätta tillgången till det europeiska höghastighetsnätet. Denna ändring har godkänts, eftersom den överensstämmer med kommissionens föreställningar om "medborgarnas nät". Denna ändring överensstämmer för övrigt även med Ekonomiska och sociala kommitténs yttrande, som antogs den 23 no vember 1994 [CES 1297/94(5)]. Ändringarna 9 och 12 avser artikel 7 som behandlar undantag från direktivets bestämmelser. Ändringarna syftar till att på grund av de ekonomiska aspekternas vikt fastställa att ett och samma kontrollförfarande tillämpas för de fyra undantag som avses i denna artikel. Dessa ändringar har godkänts, med vissa redaktio nella förändringar, eftersom kommissionen anser att tillämpningen av ett allmänt kontrollförfarande överensstämmer med det faktum att alla undantag som nämns i artikel 7 i själva verket har med ekonomiska aspekter att göra. Ändring 10 avser hela artikel 21. Ändringen syftar till att ersätta det kommitté- förfarande som rådet föreskrivit i den gemensamma ståndpunkten med det förfa rande med rådgivande kommitté som kommissionen ursprungligen föreslagit. Kommissionen har godkänt denna ändring med vissa redaktionella förändringar, eftersom den bidrar till att förenkla och skynda på förfarandet. Ändring 11 syftar till att komplettera bilaga III genom att lägga till ett grundläggan de krav avseende skydd av konsumenterna. Denna ändring har godkänts, efter som kommissionen anser att det transeuropeiska järnvägsnätets driftskompatibili tet är av avgörande betydelse, inte bara av tekniska skäl, utan också för att till fredsställa medborgarnas behov. <5> EGT nr C 397, 31. 12. 1994, s. 8. - 3- B. Omprövat förslag /. Ingressen 1. Följande stycke läggs till efter första stycket i ingressen, beaktandeme-. ningen oräknad : "För att förverkliga idén om ett medborgarnas Europa utgör detta direk tiv ett första steg i riktning mot driftskompatibilitet för samtliga europeis ka järnvägsnät. " 2. * Följande stycke läggs till efter tredje stycket i ingressen, beaktandeme ningen oräknad : "I april 1994 lade kommissionen fram ett förslag till Europaparlamentets och rådets beslut om gemenskapens riktlinjer för upprättandet av ett transeuropeiskt transportnät <6) som också innehåller ett nätschema för det konventionella järnvägsnätet. Efter att detta beslut har trätt i kraft avser kommissionen att lägga fram förslag till driftskompatibilitet för det konventionella järnvägsnätet, framför allt för att underlätta den gräns överskridande regiontrafiken. " 3. Följande stycken läggs till efter femte stycket i ingressen, beaktande meningen oräknad : "Kommersiell drift av höghastighetståg förutsätter en utomordentligt god enhetlighet mellan infrastrukturens och den rullande materialens egenskaper. Prestanda, säkerhet, kvaliteten på servicen och kostna derna för denna är beroende av denna enhetlighet, vilken är av särskild vikt för driftskompatibilitet hos det transeuropeiska järnvägssystemet för höghastighetståg. Järnvägsnätet för hastighetståg är visserligen i första hand avsett för persontrafik, men så småningom bör man också skapa möjligheter till godstrafik på höghastighetssträckorna. Samtliga europeiska järnvägsnät för höghastighetståg måste vara lättillgängliga för passagerarna. Därför bör driftskompatibiliteten hos informationssystemen för det biljettförsäljnings-, reserverings- och europeiska järnvägsnätet för höghastighetståg säkerställas. " <6> KOM(94)0106 av den 7. 4. 1994 (EGT nr C 220, 8. 8. 1994, s. 1. ) -4 //. Beslutstexten 1. Inledningstexten till artikel 7, samt punkterna a), b) och c) förblir oför ändrade. 2. Artikel 7. d) ersätts med följande : "d) För projekt som rör anpassning av en befintlig linje till trafik med höghastighetståg när tillämpningen av dessa TSD äventyrar projektets ekonomiska livskraft. ; Den berörda medlemsstaten skall på förhand meddela kom missionen sin avsikt att göra en avvikelse och överlämna underlag med uppgifter om vilka TSD eller delar av TSD som den önskar avvika från. " 3. En punkt 2 läggs till i artikel 7 : "2. Kommissionen skall i de ovannämnda fallen a) till d) undersöka om de åtgärder som medlemsstaten planerar är berättigade och skall fatta beslut enligt det förfarande som avses i artikel 21. 2. " 4. Artikel 21 ersätts med följande : " 1. Kommissionen skall biträdas av en rådgivande kommitté för spår vägstrafik bestående av företrädare för medlemsstaterna och med en företrädare för kommissionen som ordförande. 2. Kommissionens företrädare skall förelägga den ständiga kommit tén ett förslag till åtgärder. Kommittén skall yttra sig över försla get, vid behov genom omröstning inom den tid som ordföranden bestämmer med hänsyn till hur brådskande frågan är. Yttrandet skall tas till protokollet; därtill kan varje medlemsstat kräva att dess ståndpunkt tas till protokollet. Kommissionen skall så mycket som möjligt ta hänsyn till kommit téns yttrande. Den skall meddela kommittén hur den har beaktat dess yttrande. - 5- 3. Kommittén kan behandla alla frågor som rör driftskompatibiliteten hos det europeiska järnvägsnätet för höghastighetståg. 4. Kommittén kan vid behöv tillsätta arbetsgrupper som skall bistå kommittén med att fullgöra dess uppgifter, särskilt för att bidra till samordningen mellan de anmälda organen. " III. Bilagorna Bilaga III kompletteras genom att följande punkt läggs till efter punkt 2. 7. 3. : "2. 8. Användare 2. 8. 1. Konsumentskydd Information om och utbudet av tjänster bör vara öppna och säker ställas för hela det europeiska järnvägsnätet för hastighetståg. " - 6- ISSN 1024-4506 KOM(96) 249 slutlig DOKUMENT sv m Katalognummer : CB-CO-96-257-SV-C ISBN92-78-04833-X ByrAn för Europeiska gemenskapernas officiella publikationer L-2985 Luxemburg 1