title: ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ, ΤΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ - Η ανταγωνιστικότητα της υπεργολαβίας στην βιομηχανία κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ειδών ενδύσεως της Ευρωπαϊκής Ενώσεως

eurovoc_concepts:
EU programme
competitiveness
small and medium-sized enterprises
subcontracting
textile industry

text: ΕΠΙΤΡΟΠΉ ΓΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΏΝ Koir ΟΤΗΤΩΝ Ί J ~~; v~ >' •ύ ir * >T ir vr -. : Βρυξέλλες, 15. ι 5. 1996 COM(%; 210 τιλι. ô ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ Ι1ΡΟΣ ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ/ΙΌ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΙΟ, ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ Η ανταγωνιστικότητα της υπεργολαβίας στην βιομηχανία κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και ειδών ενδύσεως της Ευρω ταϊκής Ενώσεως 1. 2. 3. 4. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Εισαγωγή Κατάσταση κλωστοϋφαντουργικών και ειδών ενδύσεως ευρωπαϊκής της υπεργολαβίας 3 στη βιομηχανία 4 Παράγοντες για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας 7 Δράσεις προαγωγής υπεργολαβίας της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής 4. 1 Πολυκλαδικά προγράμματα και μέσα 4. 2 Κοινοτικές δράσεις υπέρ της υπεργολαβίας 8 8 10 4. 3 Προαγωγή της ανταγωνιστικότητας της υπεργολαβίας στον κλάδο των κλωστοϋφαντουργικών - ειδών ενδύσεως 11 5. Συμπεράσματα 15 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ Οι μικρές και μεσαίες υπεργολαβικές επιχειρήσεις, οι οποίες εργάζονται για τοπικούς ή μακρινούς πελάτες, αντιπροσωπεύουν ένα πολύ σημαντικό τμήμα - από 10% έως 60%, ανάλογα με τα κράτη μέλη - του κλάδου κλωστοϋφαντουργικών - ειδών ενδύσεως της Ευρωπαϊκής Ενώσεως. Οι υπεργολαβικές δραστηριότητες απασχολούν ένα δίκτυο χιλιάδων MME, βιοτεχνικού συχνά χαρακτήρα, οι οποίες διαδραματίζουν βασικό ρόλο ως πηγής θέσεων εργασίας και εισοδημάτων, ιδιαίτερα σε ορισμένες περιφέρειες. Σύμφωνα με τις τελευταίες εκτιμήσεις για την απασχόληση στην υπεργολαβία, 650 περίπου χιλιάδες άτομα εργάζονται σ'αυτήν, εκ των οποίων 200 χιλιάδες βιοτέχνες. Πιστεύεται εξάλλου ότι ο κλάδος απασχολεί περίπου 150 χιλιάδες αδήλωτους εργαζόμενους. Το τμήμα αυτό αντιπροσωπεύει σημαντικό κλάσμα (περίπου το ένα τρίτο) της απασχόλησης στον κλάδο κλωστοϋφαντουργικών/ειδών ενδύσεως της Ευρωπαϊκής Ενώσεως. από ορισμένες αυτές πάσχουν Οι υπεργολαβικές επιχειρήσεις απασχολούν, στο σύνολο τους, μεγάλο αριθμό ατόμων και αποτελούν σημαντικότατη πηγή θέσεων εργασίας. Ωστόσο, οι επιχειρήσεις διαρθρωτικές αδυναμίες. Αντιμετωπίζουν βαθείς μετασχηματισμούς, καθώς και τις στρατηγικές προσαρμογής που υιοθετούν οι πελάτες τους (βιομηχανικές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις διανομής) με τους οποίους συνδέονται συχνά με στενούς δεσμούς εξάρτησης. Εξάλλου, είναι ευπρόσβλητες στον ανταγωνισμό των χωρών με χαμηλά ημερομίσθια. Τέλος, ένα σύνολο πολιτισμικών και ψυχολογικών φραγμών έχει ως αποτέλεσμα μια διστακτικότητα στη διενέργεια επενδύσεων για εκπαίδευση και καινοτομία, μία δυστοκία στην υιοθέτηση στρατηγικών προσαρμοσμένων στις αλλαγές και στρατηγικών πρόσβασης στις αγορές. Ειδικότερα, η διαχειριστική συνιστώσα των μικρών υπεργολαβικών επιχειρήσεων είναι εξαιρετικά ατροφική και απρόθυμη να προβεί σε ενέργειες που δεν αφορούν άμεσα τη λειτουργία της επιχείρησης. Σε ένα περιβάλλον σημαντικών βιομηχανικών μετασχηματισμών και οξυμένου διεθνούς ανταγωνισμού, η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της υπεργολαβίας αναδεικνύεται σε μία εκ των ουκ άνευ προϋποθέσεων για τη διατήρηση μιας της σημαντικής αλληλεξάρτησης των κλωστοϋφαντουργικών/ειδών ενδύσεως. δραστηριότητας στην Ευρώπη, δεδομένης κυκλώματος βιομηχανικής εσωτερικό υπάρχει που στο του Ενώ βεβαίως εναπόκειται κυρίως στις επιχειρήσεις να αναλάβουν το κύριο βάρος των προσπαθειών προσαρμογής, η δράση των δημοσίων αρχών οφείλει να συμβάλλει στη δημιουργία περιβάλλοντος ευνοϊκού για την ανάπτυξη της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων και για την εκμετάλλευση των πλεονεκτημάτων που προκύπτουν από την ολοκλήρωση της Μεγάλης Αγοράς. Η παρούσα ανακοίνωση προτείνει ένα σύνολο δράσεων, καθώς και μία συνοδευτική δομή, με σκοπό την στήριξη των προσπαθειών του κλάδου της υπεργολαβίας στα είδη κλωοτοϋφαντουργίας/ειδών ενδύσεως, προκειμένου να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα του. Η Επιτροπή, επικουρούμενη από μία Ομάδα εργασίας που εκπροσωπεί τη βιομηχανία αυτή, θα δυνηθεί να διαδραματίσει έναν προωθητικό και συντονιστικό ρόλο, εξασφαλίζοντας την συμπληρωματικότητα και τις συνέργειες μεταξύ των διαφόρων επιπέδων και εταίρων. Η διαπορά των πληροφοριών και η διάδοση των βέλτιστων πρακτικών, στο πλαίσιο των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων της βιομηχανίας, καθώς και η ανάπτυξη της άξονες βιομηχανικής δραστηριοποίησης. Οι υπό σκέψιν δράσεις αφορούν ειδικότερα τον τομέα των άυλων επενδύσεων και αποτελούν το απόσταγμα ενός προγράμματος εργασίας που δρομολογήθηκε σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους. ελπιδοφόρους συνεργασίας, αποτελούν δύο Στο πλαίσιο αυτό, πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο του 1992 στη Μαδρίτη ένα πρώτο Φόρουμ για την υπεργολαβία, και ακολούθησε σειρά τομεακών διασκέψεων. Το 1994 ολοκληρώθηκε μελέτη για την υπεργολαβία στον κλάδο των ειδών ενδύσεως, στην οποία εξετάστηκαν: οι διαστάσεις και η δομή της υπεργολαβίας· οι δυσκολίες που συναντούν οι υπεργολάβοι και οι εντολοδότες· οι ανταγωνιστικές στρατηγικές με στόχο την αναδιάταξη· τα μέτρα των δημοσίων αρχών και των επιχειρήσεων. Τον Μάρτιο του 1994, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή οργάνωσε στις Βρυξέλλες ευρωπαϊκό Φόρουμ της υπεργολαβίας στα είδη ενδύσεως, στο οποίο συμμετείχαν άνω των 200 εκπρόσωποι, του κλάδου. Το εν λόγω Φόρουμ έδωσε την ευκαιρία για ανταλλαγή πληροφοριών σχετικά με τα υφιστάμενα ή καταρτιζόμενα προγράμματα καθώς και με τις δράσεις τις περισσότερο προσαρμοσμένες στις ανάγκες της υπεργολαβίας (υπεργολάβοι, βιομήχανοι εντολοδότες, διανομή). Στη συνέχεια των πρωτοβουλιών αυτών, δρομολογήθηκε μια δέσμη έργων δοκιμαστικής εφαρμογής προκειμένου να διερευνηθεί η βιωσιμότητα των υπό σκέψιν δράσεων. Παράλληλα, οργανώθηκαν σε πολλά κράτη μέλη (Βέλγιο, Γαλλία, Ιταλία, Ελλάδα και Πορτογαλία) πέντε στρογγυλές τράπεζες με στόχο την επιτόπια εξέταση της καταλληλότητας του προγράμματος. Το όλο εγχείρημα ανελήφθη σε στενή συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους. Προς τον σκοπό αυτόν συνεστήθη διευθύνουσα επιτροπή, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των υπηρεσιών της Επιτροπής, των επαγγελματικών οργανώσεων, συμπεριλαμβανομένων των Μ Μ Ε/βιοτεχνίας, και των συνδικάτων. Ανάλογα με το εκάστοτε υπό εξέτασιν θέμα, εκλήθησαν ανεξάρτητοι εμπειρογνώμονες για να συμμετάσχουν στον προβληματισμό. Το Συμβούλιο Υπουργών Βιομηχανίας στην συνεδρίαση της 28 Μαρτίου 1996 κάλεσε την Επιτροπή να τού παρουσιάσει ανακοίνωση σχετικά με την κατάσταση της υπργολαβίας στην βιομηχανία κλωστοϋφαντουργικών/ένδυσης στην Ευρωπαϊκή Ενωση. 2. ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΥΠΕΡΓΟΛΑΒΙΑΣ ΣΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΚΛΩΣΤΟΫΦΑΝΤΟΥΡΓΙΚΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΩΝ ΕΝΔΥΣΕΩΣ κάθε υπεργολαβία αφορά τομέα δραστηριότητας Η βιομηχανίας κλωστοϋφαντουργικών και ειδών ενδύσεως, αλλά είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στους κλάδους του φινιρίσματος και των ετοίμων ενδυμάτων (πλεκτά/ρούχα). Οι δραστηριότητες αυτές αφορούν σωρεία MME, συμπεριλαμβανομένων πολυάριθμων μικρών εταιρειών, συχνά εγκατεστημένων σε αγροτικές περιοχές όπου προσφέρουν τοπική απασχόληση, ιδίως για τις γυναίκες, και ως εκ τούτου συμβάλλουν σημαντικά στην τοπική ευημερία. της Οι επιχειρήσεις υπεργολαβίας διαφέρουν σημαντικά από πλευράς μεγέθους, δραστηριοτήτων, εξέλιξης και σχέσεων στο πλαίσιο του κλάδου. Πρόκειται για έναν άγνωστο ακόμη κόσμο από πλευράς στατιστικών στοιχείων. Με τη συνεργασία των ενδιαφερομένων εταιρειών, η Επιτροπή, εγκαινίασε ένα πρόγραμμα στατιστικής προκειμένου να καλυφθούν ορισμένα τουλάχιστον από τα κενά. Σήμερα η υπεργολαβία υφίσταται πιέσεις που απορρέουν από τις μεγάλες διαρθρωτικές κυκλικές αλλαγές που επηρεάζουν το σύνολο της βιομηχανίας κλωστοϋφαντουργικών και ειδών ενδύσεως. Οι εταιρείες αντιμετωπίζουν μια αγορά με αυξανόμενο εξωτερικό ανταγωνισμό, στάσιμη ζήτηση στην Ευρώπη και μεγάλες αλλαγές στις προτιμήσεις των καταναλωτών. Προκειμένου να αναπτυχθεί η υπεργολαβία και να παραμείνει κερδοφόρα, απαιτείται μια αναδιάρθρωση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων των εν λόγω δραστηριοτήτων, κυρίως με την χρήση ευέλικτων συστημάτων ταχείας αντιδράσεως και με την κατάκτηση της τεχνογνωσίας. Ειδικότερα, η υπεργολαβία στον κλάδο των κλωστοϋφαντουργικών και των ειδών ενδύσεως αντιμετωπίζει: α) την Διεθνοποίηση της παραγωγής και, ειδικότερα, την μετεγκατάσταση σε χώρες με χαμηλούς μισθούς, οι οποίες και αποτελούν τους βασικούς ανταγωνιστές των υπεργολάβων. Η μετεγκατάσταση των δραστηριοτήτων κατασκευής ετοίμων ενδυμάτων στις χώρες αυτές έχει ενταθεί από το φαινόμενο της μεταφοράς των παραγγελιών των μεγάλων πελατών. Ορισμένες τρίτες χώρες πέτυχαν υψηλά επίπεδα οργάνωσης και ποιότητας, με παράλληλη πτώση του κόστους μεταφοράς και περιορισμό του χρόνου μεταφοράς. Η ευέλικτη μετεγκατάσταση αρχίζει να εντάσσεται στις δυνατότητες ολοένα και περισσότερων επιχειρήσεων τού τομέα της διανομής οι οποίες, λαμβάνουν τις σχετικές αποφάσεις τους στη βάση εμπεριστατομένης ανάλυσης του συνόλου των σχετιζόμενων με αυτήν οικονομικών παραγόντων, θετικών ή αρνητικών. Οι επιχειρήσεις αυτές έχουν την δυνατότητα ελέγχου σύνθετων συστημάτων οργάνωσης, πληροφοριών και διαχείρισης. β) την ενίσχυση του ειδικού βάρους των διανομέων (ειδικευμένες αλυσίδες καταστημάτων, μεγάλα καταστήματα, κλπ. ). Αρχικά, η υπεργολαβία επωφελήθηκε από αυτό. Ωστόσο, ο εξορθολογισμός των δομών των μεγάλων επιχειρήσεων διανομής στην Ευρώπη και ιδίως η ανάπτυξη της μαζικής διανομής ενέτεινε τις πιέσεις στις τιμές. Εξάλλου, στην προσπάθεια τους να αντιμετωπίσουν μία λιγότερο προβλέψιμη ζήτηση, οι επιχειρήσεις διανομής επεδίωξαν να περιορίσουν την δέσμευση τους στην έναρξη της σαιζόν και αύξησαν τις παραγγελίες τους στο μέσον της σαιζόν, καθώς και την δυνατότητα τους για την κάλυψη παραγγελιών κατά τη διάρκεια της σαιζόν. Ως εκ τούτου, οι κατασκευαστές υπεργολάβοι του κλάδου των ετοίμων είναι υποχρεωμένοι να αναλαμβάνουν τους κινδύνους που συνεπάγεται η ταχεία αντίδραση σε περισσότερο ευέλικτη ζήτηση στην γκάμα των προϊόντων, καθώς και η ανανέωση των κολλεξιόν σε διεθνώς ανταγωνιστικές τιμές. γ) Η πραγματικότητα αυτή αντανακλάται στον νέο κανονισμό σχετικά με το καθεστώς παθητικής τελειοποίησης (ΚΠΤ)1 που θεσπίζει διατάξεις για τη Κανονισμός 3036/94 του Συμβουλίου, ΕΕ L 322, 15. 12. 1994. ρύθμιση της εγκατάστασης, ούτως ώστε αυτή να πραγματοποιείται εντός ορισμένων ορίων και υπό ισότιμους όρους, προκειμένου να επιτρέψει στις κοινοτικές επιχειρήσεις να αναπτυχθούν και να προαγάγει την βιομηχανική Οι υπεργολάβοι μπορούν επίσης να επωφεληθούν των συνεργασία. πλεονεκτημάτων αυτών για να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητα τους, μειώνοντας το κόστος, δ) Το κόστος του χειρισμού της σύνθετης ζήτησης έχει μειωθεί, ως αποτέλεσμα της μηχανοργάνωσης και της εισαγωγής νέων, εξελιγμένων διαχειριστικών και οργανωτικών μεθόδων. Ωστόσο, το κόστος της εργασίας παραμένει αρκετά υψηλό (75% έως 80%) λόγω της εποχιακής και αστάθμητης φύσεως του φόρτου εργασιών, γεγονός που απαιτεί μια μεγαλύτερη ευελιξία στην χρήση του χρόνου εργασίας. Ορισμένες επιχειρήσεις έχουν στραφεί στην παράνομη εργασία για να περικόψουν το κόστος και να ανταποκριθούν στις ανάγκες της λιτής παραγωγής. Οι παρανόμως εργαζόμενοι υπολογίζονται σε 150. 000 περίπου (20% του κανονικού εργατικού δυναμικού). Σύμφωνα με την προαναφερθείσα μελέτη, κάθε χρόνο οι δραστηριότητες αυτές κοστίζουν, σε μη καταβληθέντες φόρους, ένα ποσό ίσο με το κόστος των ενισχύσεων που καταβάλλονται στον κλάδο των κλωστοϋφαντουργικών και ειδών ενδύσεως στην ΕΕ. Λόγω της πίεσης που ασκούν στις τιμές, οι πρακτικές αυτές δεν προστατεύουν μακροπρόθεσμα τις θέσεις εργασίας ή την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Συναντούν εξάλλου την αντίθεση των ενώσεων των εργαζομένων και δεν τυγχάνουν της αποδοχής των δημοσίων αρχών. Σήμερα, τέσσερις λογικές υπαγορεύουν την επιχειρησιακή στρατηγική των εργολάβων: α) λογική κόστους, που στηρίζεται στο χαμηλό κόστος εργασίας και βρίσκεται σε απευθείας ανταγωνισμό με τις χώρες χαμηλών μισθών, β) λογική άμεσης ανταπόκρισης και ευελιξίας που αντλεί πλεονεκτήματα από την ανταγωνιστική ταχύτητα ανταπόκρισης στη ζήτηση, παρακολουθώντας την διαφοροποίηση και την αστάθεια των τάσεων της ζήτησης και διανομής. γ) λογική εξειδικευμένης γνώσης, που αφορά στους "θύλακες" (niches) της αγοράς όπου η τεχνογνωσία, η πείρα, η εκμάθηση ή η εξειδίκευση προσφέρουν σημαντικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, δ) λογική υπηρεσιών, όπου οι υπεργολάβοι προσφέρουν στους παραγγελιοδότες υπηρεσίες όπως συνεργασία στον σχεδιασμό, συντονισμό των δικτύων υπεργολαβίας, οργανωτική υποστήριξη, αγορά υφασμάτων, κλπ. Σε ορισμένες περιφέρειες, ιδιαίτερα δε στις χώρες της Βόρειας Ευρώπης, η δυνατότητα ανταπόκρισης, η παροχή υπηρεσιών και η ευελιξία αποτελούν τις δεσπόζουσες λογικές ως αποτέλεσμα της πίεσης που ασκείται στις τιμές από τις εξελίξεις στην διανομή. Σε άλλες περιφέρειες, αντίθετα, η κατάσταση είναι λιγότερο ομοιόμορφη, και η κυρίαρχη λογική του κόστους. Η λογική αυτή χαρακτηρίζει το ένα τρίτο περίπου της υπεργολαβίας στην Ευρώπη, η ίδια αναλογία με την ανταπόκριση και την ευελιξία. Το εναπομένον τρίτο μοιράζεται ισομερώς μεταξύ εξειδικεύσεως και υπηρεσιών. Η υπεργολαβία που βασίζεται αποκλειστικά στη λογική του κόστους αποτελεί τον τομέα που αντιμετωπίζει και θα εξακολουθήσει να αντιμετωπίζει τα μεγαλύτερα προβλήματα. Ειδικότερα, το χάσμα μεταξύ του κόστους στην Ευρώπη και σε ορισμένους από τους εμπορικούς εταίρους της είναι υπερβολικά ευρύ για να επιτρέψει τη διατήρηση ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων εν προκειμένω, ειδικότερα στην περίπτωση των προϊόντων που δεν ανήκουν στην κατηγορία υψηλής στάθμης προϊόντων. Αντίθετα, η Ευρώπη διατηρεί ακόμη άλλα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα που επιτρέπουν βελτιώσεις της παραγωγικότητας των επιχειρήσεων, ιδίως όσον αφορά την εξειδίκευση του προσωπικού, τις υπηρεσίες, την καλύτερη χρήση ευέλικτων οργανωτικών σχημάτων, το στυλ και την ποιότητα των προϊόντων. 'Αλλα σοβαρά προβλήματα αφορούν ειδικότερα τους μικρούς υπεργολάβους. Οι τελευταίοι αυτοί αποτελούν σημαντική πηγή θέσεων εργασίας, πλην όμως βρίσκονται συχνά"απομονωμένοι σε περιφερειακές αγορές και δυσκολεύονται να επωφεληθούν των ευκαιριών που δημιουργεί το άνοιγμα των αγορών, η εξέλιξη της ζήτησης, της τεχνολογίας και του κλάδου. 3. ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ Η σταδιακή απώλεια συγκριτικών πλεονεκτημάτων σχετικών με το κόστος της εργασίας, έναντι των χωρών όπου οι μισθοί είναι χαμηλοί, δρομολόγησε προσαρμογές του κλάδου της υπεργολαβίας στην Ευρώπη, με στόχο την αναδιάταξη των συγκριτικών πλεονεκτημάτων των δραστηριοτήτων του. Οι μεγαλύτερες επιτυχίες εν προκειμένω υπήρξαν η ανάπτυξη των άυλων επενδύσεων και της βιομηχανικής συνεργασίας. Η ανάπτυξη των παραγόντων ανταγωνιστικότητας που συνδέονται με τις άυλες επενδύσεις συμβάδισε με την εξέλιξη των αγορών και της ζήτησης. Από πλευράς ευελιξίας και δυνατότητας ανταπόκρισης, η παραγωγή αναδιοργανώθηκε χρησιμοποιώντας τις μεθόδους του "just in time" και της ταχείας απόκρισης, σε συνδυασμό με την πολυδύναμη επαγγελματική κατάρτιση. Εξάλλου, οι παράμετροι της ποιότητας και της καινοτομίας, της τεχνογνωσίας και της παροχής υπηρεσιών, αύξησαν το ειδικό βάρος τους στην στρατηγική των επιχειρήσεων. Η ιδιαίτερη σημασία για την χρήση των τεχνολογιών της πληροφορίας αποκτά κλάδου, του ενίσχυση συμπεριλαμβανομένων των υπεργολαβικών επιχειρήσεων. Οι εν λόγω τεχνολογίες αποτελούν, πράγματι, ένα εργαλείο προσαρμοσμένο στις ανάγκες που επιβάλλονται στις επιχειρήσεις από την αναδιοργάνωση της παραγωγής, τις μεταβολές της συμπεριφοράς των καταναλωτών και, γενικότερα, από την ανάπτυξη και παγκοσμιοποίηση των αγορών. Ειδικότερα για τους μικρούς υπεργολάβους, οι τεχνολογίες αυτές αντιπροσωπεύουν ένα ταχύτερο, φθηνότερο μέσο οργάνωσης επαφών και μείωσης ορισμένων από τα μειονεκτήματα της απόστασης, διευκολύνοντας την συμμετοχή σε δίκτυα δραστηριοτήτων ή πληροφοριών, καθώς και στην αναδιάρθρωση του κλάδου. ανταγωνιστικότητας επιχειρήσεων των της Ωστόσο, η ανάπτυξη και η ενίσχυση των εν λόγω παραγόντων ανταγωνιστικότητας απαιτεί περαιτέρω προσπάθειες διασποράς των πληροφοριών και κατάρτισης. Πρέπει καταρχάς να υπερπηδηθούν τα ψυχολογικά και πολιτισμικά εμπόδια, καθώς και η έλλειψη διαθεσιμότητας, προκειμένου να καταδειχθούν τα πλεονεκτήματα των μεταρρυθμίσεων στις επιχειρήσεις και να κεντριστεί το ενδιαφέρον για κατάρτιση, τόσο των εργαζομένων, όσο και των διευθυνόντων. Τα σύγχρονα μέσα επικοινωνίας, με κατάλληλη βοήθεια, θα επέτρεπαν την αντιστοίχιση των συγκεκριμένων δράσεων με τη διαθεσιμότητα των υπεργολάβων. Οι επιχειρήσεις υπεργολαβίας θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να επωφεληθούν πλήρως από την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, δηλαδή να αποκτήσουν διεθνή ορίζοντα. Η συνεργασία μεταξύ των επιχειρήσεων αναμένεται να τους επιτρέψει την ανάδειξη της συμπληρωματικότητάς την ανταγωνιστικότητα των υπεργολαβικών δραστηριοτήτων στο εσωτερικό του κλάδου των κλωστοϋφαντουργικών-ειδών ενδύσεως, μέσω της ανάπτυξης και της εδραίωσης "clusters" και δικτύων δραστηριότητας και πληροφοριών, της οργάνωσης των μέσων αξιοποίησης της τεχνογνωσίας, και μέτρων προαγωγής και πρόσβασης στις αγορές τρίτων χωρών. τους, η οποία αναμένεται να ενισχύσει Εξάλλου, η θετική πείρα από τη συνεργασία μεταξύ εντολέων και υπεργολάβων υποδηλώνει ότι και στον τομέα αυτόν υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες ενίσχυσης των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων και της σταθερότητας, όχι μόνο για τις δραστηριότητες υπεργολαβίας, αλλά και για το σύνολο του κλάδου. Τα μέτρα της Ένωσης, στο πλαίσιο της γενικής πολιτικής της για την ανταγωνιστικότητα, των πολιτικών της για στήριξη της βιομηχανικής αναδιάρθρωσης και μιας επιθετικότερης εμπορικής πολιτικής, αναμένεται να προαγάγουν τις απαραίτητες συνέργειες και να δράσουν ως καταλύτης για αποκεντρωμένες ενέργειες και έργα σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. 4. ΔΡΑΣΕΙΣ ΠΡΟΑΓΩΓΗΣ ΤΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΥΠΕΡΓΟΛΑΒΊΑΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ 4. 1. ΠΟΛΥΚΛΑΔΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑ Στο πλαίσιο των υφιστάμενων πολιτικών, είναι δυνατή η χρησιμοποίηση, εκ μέρους της υπεργολαβίας, σειράς κοινοτικών προγραμμάτων και μέσων, για την στήριξη των ιδιωτικού τομέα προς την κατεύθυνση της βελτίωσης της προσπαθειών του ανταγωνιστικότητας του. Έχει διατεθεί κονδύλιο 141 δισεκατομμυρίων ECU (σε τιμές 1992) για ενέργειες χρηματοδοτούμενες από τα Διαρθρωτικά Ταμεία, για το διάστημα 1994-1999 (στο οποίο πρέπει να προστεθούν 4,724 δισεκατομμύρια ECU ~> σε τιμές 1995-" για τα νέα κράτη μέλη). Οι παρεμβάσεις στον τομέα της υπεργολαβίας είναι δυνατές τόσο στο πλαίσιο των προγραμμάτων δράσεων για τη βιομηχανία που προβλέπονται στα κοινοτικά πλαίσια στήριξης και στα DOCUP των κρατών μελών, όσο και στο πλαίσιο των προγραμμάτων κοινοτικών πρωτοβουλιών. Στις περιφέρειες του στόχου 1, όπου παρατηρείται μεγάλη συγκέντρωση εταιρειών βιομηχανικά κλωστοϋφαντουργικών προγράμματα προσφέρουν μεγάλες δυνατότητες, τόσο από πλευράς πόρων, όσο και μέτρων για τη βελτίωση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας. Προς τον σκοπό αυτό, υπάρχει δυνατότητα, στο πλαίσιο της συνέχειας των προγραμμάτων, να τα υφιστάμενα και ειδών ενδύσεως, ενισχυθεί η αποδοτικότητα των ενεργειών που συνδέονται με την υπεργολαβία, ακολουθώντας τα συμπεράσματα της παρούσας ανακοίνωσης. Όσον αφορά τις περιφέρειες του στόχου 2, τα νέα προγράμματα για την περίοδο 1997-1999 θα υποβληθούν σύντομα από τα κράτη μέλη στην Επιτροπή προκειμένου να εγκριθούν. Ως εκ τούτου, οι περιφέρειες του στόχου 2 θα έχουν τη δυνατότητα να επεξεργασθούν τα προγράμματα τους (προβλέπεται κοινοτική συνεισφορά 8 δισεκατομμυρίων ECU-* σε τιμές 1992) κατά τρόπον ώστε να ληφθούν υπόψη οι ενέργειες που σχετίζονται με την ανταγωνιστικότητα της υπεργολαβίας. Οι κοινοτικές Πρωτοβουλίες αφορούν: τις MME, στις οποίες διατίθεται κονδύλιο ενός δισεκατομμυρίου ECU για την περίοδο 1994-1999, με στόχο την προαγωγή της προσαρμογής των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων στις απαιτήσεις της ενιαίας αγοράς και του διεθνούς ανταγωνισμού, το RETEX, πρόγραμμα εκσυγχρονισμού και αναπροσανατολισμού στις περιφέρειες ποθ εξαρτώνται απο τον κλάδο κλωστουφαντουργίας/ενδύσης που χρηματοδοτείται με 522εκ. ECU για την περίοδο 1994-» 1999. Σχεδιάζεται παράταση τού προγράμματος μέχρι το 1999. το ADAPT, του οποίου ο στόχος συνίσταται στην ενθάρρυνση της προσαρμογής των εργαζομένων στις βιομηχανικές μεταβολές, μέσω καινοτόμων και διεθνών προγραμμάτων, με προϋπολογισμό 1,4 δισεκατομμυρίων ECU (σε τιμές 1992) για την περίοδο 1995-1999. Ένα επιπλέον ποσό 170 εκατ. ECU προβλέπεται για τη χρηματοδότηση δράσεων στον τομέα της κοινωνίας της πληροφορίας. Οι τελευταίες αυτές ενέργειες παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ανάπτυξη των σχέσεων μεταξύ των εντολέων και των υπεργολάβων. -· Εξάλλου, το πρόγραμμα LEONARDO, προϋπολογισμού 620 εκατομμυρίων ECU στοχεύει στην προώθηση της ποιότητας καί των δυνατοτήτων καινοτομικών προσπαθειών στον τομέα της διακρατικής επαγγελματικής επιμόρφωσης, μέσω της ανταλλαγών δράσεων, αποτελεσμάτων ερευνών καί αναλύσεων. προγραμμάτων δοκιμαστικών στήριξης χρηματοδοτικών παρεμβάσεων τού Ευρωπαϊκού Επιπλέον, στα πλαίσια των Κοινωνικού Ταμείου λαμβάνονται υπόψη οι ειδικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μικρές καί μεσαίες επιχειρήσεις στη βελτίωση των προσόντων του προσωπικού τους και γενικότερα στην εσωτερική εκπαίδευση. Έχει ενθαρρυνθεί η βελτίωση της ποιότητας της διατιθέμενης εξωτερικής εκπαίδευσης και για την ανάπτυξη μεθόδων εκμάθησης εξ αποστάσεως, προκειμένου να παρέχεται αποδοτικότερη και περισσότερο ευέλικτη εκπαίδευση. Στο διάστημα 1994-1999, 6 περίπου δισεκατομμύρια ECU από το Κοινωνικό Ταμείο θα μπορούσαν να κατευθυνθούν προς την προαγωγή μιας συστηματικότερης προσέγγισης της συνεχούς επαγγελματικής εκπαίδευσης. Οι ενέργειες που προβλέπονται στο πλαίσιο του νέου στόχου 4 αντιμετωπίζουν αποτελεσματικότερα τις εκπαιδευτικές ανάγκες των επιχειρήσεων υπεργολαβίας. Ειδικότερα, ο στόχος 4 ενθαρρύνει τη διάγνωση των αναγκών των εταιρειών σε εκπαίδευση και επαγγελματικό αναπροσανατολισμό, στο συγκεκριμένο περιβάλλον τους, και παρέχουν ένα μέσο χάραξης στρατηγικής για την οργάνωση της εκπαίδευσης και συνεχούς κατάρτισης. Προς τον σκοπό αυτό, ενθαρρύνουν επίσης την λήψη μέτρων για τη μεταφορά τεχνολογίας και επαγγελματικής πείρας από τις μεγάλες επιχειρήσεις στους μικρού καί μεσαίου μεγέθους προμηθευτές τους. Στο 4ο πρόγραμμα πλαίσιο για την έρευνα και την τεχνολογική ανάπτυξη, έχουν καταβληθεί μεγαλύτερες προσπάθειες για να διευκολυνθούν οι μικρές επιχειρήσεις στη συμμετοχή τους στα κοινοτικά ερευνητικά προγράμματα, και στην πρόσβαση τους στα αποτελέσματα αυτών. Ειδικωτερα, στον τομέα των Βιομηχανικμων Τεχνολογιών καί της τεχνολογίας των υλικών ( BRITE Euram III) περισσότερα από 60 σχέδια είναι εν εξελίξει στά περισσότερα με συμμετοχή των MME. Ενα "πρόγραμμα οτοχοθετημένης έρευνας" είναι επίσης σε εξέλιξη μέσω της συγκέντρωσης με την μορφή δικτύων πολλών προγραμμάτων έρευνας - τεχνολογίας στον κλάδο κλωστοϋ φαντουργίας/ένδυσης2 Εξάλλου, άλλα χρηματοδοτικά μέσα (συνολικά δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, ο μηχανισμός επιδότησης των επιτοκίων που είναι γνωστός με τον τίτλο "PME facilité" και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων) είναι διαθέσιμα για την στήριξη των ενεργειών των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε διάφορους τομείς. Τέλος, έχουν ληφθεί μέτρα για την προαγωγή της συνεργασίας μεταξύ μικρών επιχειρήσεων, όπως το BC-Net και τα δίκτυα BRE, για την αναζήτηση εταίρων, και τα προγράμματα άμεσων επαφών Europartenariat και INTERPRISE, καθώς και οι τοπικές ή διαπεριφερειακές πρωτοβουλίες της μορφής " Ευρωπαϊκών Πόλων ανάπτυξης". Εξάλλου, το Συμβούλιο ενέκρινε το 1995 μία γραμμή προϋπολογισμού ύψους 400 εκατομμυρίων ECU προκειμένου να στηρίξει τον εκσυγχρονισμό καί την αναδιάρθρωση της πορτογαλλικής βιομηχανίας κλωστοϋφαντουργικών καί ένδυσης. Το χρονοδιάγραμμα εκτέλεσης αυτής της απόφασης καλύπτει την περίοδο 1995-Ί999 και περιλαμβάνει μέτρα στα οποία οι δραστηριότητες της υπεργολαβίας έχουν την την ανταγωνιστικότητα τους. προσβασης. προκειμένου δυνατότητα βελτιώσουν να 4. 2. ΚΟΙΝΟΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΤΗΣ ΥΠΕΡΓΟΛΑΒΙΑΣ Οι δράσεις υπέρ της υπεργολαβίας είχαν ως κύριο στόχο την δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος για την υπεργολαβία στο πλαίσιο της ενιαίας αγοράς, καθώς και την βελτίωση της ενημέρωσης και επικοινωνίας μεταξύ εντολέων και υπεργολάβων. 4. 2. 1. Διαμόρφωση ευνοϊκού περιβάλλοντος για την υπεργολαβία_ α) Στατιστικά προγράμματα για τη βελτίωση της ενημέρωσης σχετικά με την υπεργολαβία Στόχος είναι η τακτική ενημέρωση για τις εξελίξεις στην υπεργολαβία. Η δράση συντονίζεται από την Eurostat σε συνεργασία με τις εθνικές στατιστικές υπηρεσίες και τις επαγγελματικές οργανώσεις. 2Το πρόγραμμα οτοχοθετημένης έρευνας (Total Quality Textiles) αυγκεντρο'τνει οχέοια προγραμμάτων πού χωρίζονται οε 4 "clusters": Advance Processing Machinery", Innovation in Processing Techniques". Modelling,Management and Planning", Monitoring and Control. 10 β) Πρακτικός νομικός οδηγός της υπεργολαβίας η Επιτροπή δημοσίευσε Προκειμένου να βελτιωθούν οι συμβατικές σχέσεις μεταξύ των εντολέων και των υπεργολάβων, έναν πρακτικό οδηγό όπου περιγράφονται τα κυριότερα νομικά ζητήματα που προκύπτουν εν προκειμένω και εξετάζεται η ισχύουσα για τις εργολαβίες νομοθεσία στα κράτη μέλη. Μία ενημέρωση του οδηγού αυτού έχει προβλεφθεί να γίνει προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι νομοθετικής φύσεως εξελίξεις στα Κράτη μέλη ενώ παράλληλα να επεκτείνει την συγκριτική ανάλυση στην Αυστρία, Φινλανδία, Σουηδία. γ) Δεοντολογικός κώδικας Σε συνεργασία με την UNICE (Ένωση των Συνομοσπονδιών της Βιομηχανίας και των Εργοδοτών της Ευρώπης) και των επαγγελματικών οργανώσεων καί προκειμένου να βελτιωθεί η συνεργασία μεταξύ εντολέων καί υπεργολάβων η Επιτροπή δρομολόγησε την κατάρτιση δεοντολογικού κώδικα προκειμένου να γίνονται σεβαστές οι "ενδεδειγμένες πρακτικές" στους τομείς της ποιότητας, της πιστοποίησης καί των προθεσμιών πληρωμής. 4. 2. 2. Βελτίωση της ενηυέρωσης και επικοινωνίας υεταΕύ παραγγελιοδοτων και υπερνολάβων_ α) Πολυγλωσσική τομεακή ορολογία Με στόχο την υπερπήδηση γλωσσικής φύσεως δυσκολιών πού συνδέονται με τις διακρατικές δραστηριότητες της υπεργολαβίας, δημοσιεύθηκε ήδη μία προκαταρκτική σειρά γλωσσάριων πολυγλωσσικής τομεακής ορολογίας. Ακολουθεί τώρα η προσαρμογή καί ενημέρωση τους, με τη συνεργασία των κοινωνικών εταίρων προκειμένου να* ληφθούν υπόψην οι τεχνολογικές εξελίξεις τού κλάδου καί η ανάπτυξη της εσωτερικής αγοράς. β) Δικτύωση των σχετικών με την υπεργολαβία βάσεων δεδομένων Το 1994 η Επιτροπή δρομολόγησε το σχέδιο SCAN (Subcontracting Assistance Network) με στόχο να βελτιωθεί η δυνατότητα πρόσβασης, η τακτικότητα και η ποιότητα της ενημέρωσης για τις αγορές της υπεργολαβίας, μέσω της διασύνδεσης και της διαλειτουργικότητας των υπεργολαβικών συναλλαγών και βάσεων δεδομένων στην Ευρώπη. γ) Οδηγός των διαμεσολαβούντων οργανισμών στην υπεργολαβία Ο οδηγός αυτός δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά το 1992 και ενημερώθηκε το 1994. Αποτελεί μια γενική καταγραφή, σε κοινοτικό επίπεδο, των οργανισμών που εκπροσωπούν τις επιχειρήσεις που σχετίζονται με την υπεργολαβία. 4. 3. ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΓΟΛΑΒΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΤΩΝ ΚΛΩΣΤΟΫΦΑΝΤΟΥΡΓΙΚΩΝ - ΕΙΔΩΝ ΕΝΔΥΣΕΩΣ Στη συνέχεια των συμπερασμάτων του Φόρουμ για την υπεργολαβία στην βιομηχανία ενδυμάτων, που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες στον Μάρτιο του 1994, η Επιτροπή, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους και με την τεχνική στήριξη 11 ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων, προήγαγε σειρά μελετών για την αξιολόγηση των επιπτώσεων και της σκοπιμότητας ορισμένων συνοδευτικών μέτρων, που αποβλέπουν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του κλάδου. Οι γενικές κατευθύνσεις εξετάστηκαν σε πέντε στρογγυλές τράπεζες στο Βέλγιο, στη Γαλλία, στην Ελλάδα, στην Ιταλία και στην Πορτογαλία. Κάλυψαν δε τέσσερις τομείς: α) Ενημέρωση Κατά βάσιν, οι υπό σκέψιν δράσεις αποτελούν τμήμα του γενικού προγράμματος της Επιτροπής. Εξάλλου, δημοσιεύθηκε πρόσφατα οδηγός των προγραμμάτων χρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που απευθύνεται, ειδικότερα, στις MME του κλάδου. β) Συνεργασία μεταξύ παραγγελιοδοτων και υπεργολάβων Η βελτίωση της επικοινωνίας μεταξύ των παραγγελιοδοτων και των υπεργολάβων θεωρείται βασικός μοχλός προαγωγής της ανταγωνιστικότητας και περαιτέρω προόδου της υπεργολαβίας. Ευνοεί την έξοδο του κλάδου από την απομόνωση του. Οι μέχρι στιγμής δραστηριότητες αφορούσαν τις τεχνικές σχέσεις και, ειδικότερα, τρία μέσα επικοινωνίας: - τον τεχνικό φάκελλο κατασκευής, που αναμένεται να επιτρέψει τον σαφή και κατανοητό προσδιορισμό των χαρακτηριστικών του υπό κατασκευήν προϊόντος, - τεχνικά γλωσσάρια που να συγκεντρώνουν, σε διάφορες γλώσσες, τους κατάλληλους όρους προσδιορισμού του ιδίου αντικειμένου, - την ανταλλαγή μηχανγραφικών δεδομένων (electronic data interchange - EDI) που καλύπτει ευρύτερες ανάγκες για τις δραστηριότητες των επιχειρήσεων. ιδιαίτερα χρήσιμα από τις ερωτηθείσες Τα μέσα αυτά θεωρήθηκαν ως επιχειρήσεις και από τους εκπροσώπους του κλάδου, που υπογράμμισαν την συμβολή τους στη διαμόρφωση ενός περιβάλλοντος ευνοϊκού στη συμμετοχή τους στην ενιαία αγορά. γ) Εκπαίδευση Στον τομέα της βιομηχανίας ενδυμάτων, προσδιορίσθηκαν και μελετήθηκαν πολλοί εκπαιδευτικοί τομείς, σε σχέση με τα απαιτούμενα υπό το φως των εξελίξεων στο διεθνές περιβάλλον προσόντα, στις αγορές και στην κατάσταση του κλάδου3. Πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην εκπαίδευση των υπευθύνων για τη διαχείριση των μικρών επιχειρήσεων σε θέματα στρατηγικής, στην οργάνωση και στη διαχείριση των ροών, στην εκπαίδευση στους τομείς των διεθνών σχέσεων Μελέτη για την απασχόληση και για τα αναγκαία προσόντα στην ευρωπαϊκή βιομηχανία ενδυμάτων, που προήγαγε η Επιτροπή και εκπόνησε το IFM (Γαλλικό Ινστιτούτο Μόδας - Institut Français de la Mode). 12 και των ανθρωπίνων σχέσεων (κίνητρα, επικοινωνία, κλπ. ), και στην ευελιξία και πολυδυναμία των προσόντων των εργαζομένων. Γενικά, οι ανάγκες γιά βελτίωση των προσόντων που απαιτούνται από τις εταιρείες υπεργολαβίας δεν διαφέρουν από αυτά που απαιτεί ο κλάδος στο σύνολο του. Εντούτοις, υπάρχουν ορισμένα ειδικά προβλήματα σχετιζόμενες με την περιορισμένη διαθεσιμότητα των ανθρώπινων πόρων και χρόνου, με την εμπόδια πού ανεπαρκή επικεφαλής αντιμετωπίζουν να ίδιοι, ή να επιτρέψουν στο προσωπικό τους να παρακολουθήσουν οι παρακολουθήσει, κύκλους μαθημάτων. ενημέρωση, την απομόνωση και τα άλλα επιχειρήσεων προκειμένου των οι Ως εκ τούτου, ένα πρώτο βήμα εν προκειμένω θα ήταν η ανάπτυξη δράσεων ευαισθητοποίησης με τις οποίες θα καταδεικνύονταν τα οφέλη της εκπαίδευσης και, γενικότερα, της προσαρμοστικής ικανότητας των επιχειρήσεων σε συνδυασμό με τρόπους αποκατάστασης των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων, που είναι θεμελιώδη για το μέλλον τους. στη ήταν συνέχεια στα εκπαίδευση Θα προσανατολισμένη υπεργολαβίας, προσαρμοσμένη στις συνθήκες λειτουργίας των επιχειρήσεων (εκπαίδευση εξ αποστάσεως, εκπαίδευση στο εσωτερικό της επιχείρησης) και με προσιτό κόστος. να προσφερθεί προβλήματα απαραίτητο ειδικά της Τα κοινοτικά και εθνικά εκπαιδευτικά προγράμματα προσφέρουν δυνατότητες προόδου στους τομείς αυτούς. Αποδεικνύεται πάντως αναγκαίο να αναπτυχθούν κατάλληλες συνέργειες μεταξύ της Επιτροπής, των εθνικών ίδιων των αρχών, των εκπροσώπων των κοινωνικών εταίρων και των των επιχειρήσεων, προκειμένου να καταστεί δυνατή η δρομολόγηση απαραίτητων δράσεων. δ) Προαγωγή Οι σκέψεις των εταίρων σχετικά με δραστηριότητες για την προαγωγή της υπεργολαβίας επικεντρώνονται κυρίως σε εκδηλώσεις τού τύπου των εκθέσεων. Η μελέτη σκοπιμότητας που εκπονήθηκε υπό την αιγίδα της Επιτροπής, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους, υπογράμμισε τη σημασία της ανάπτυξης αποτελεσματικών μέσων προαγωγής, αλλά και ενός ευρέος φάσματος αναγκών και απόψεων, ιδίως για το ενδεχόμενο της δημιουργίας μιας των υπεργολαβίας κλωστοϋφαντουργικών και των ειδών ενδύσεως. ευρωπαϊκής έκθεσης κλάδο τον για Το ενδιαφέρον των εταιρειών στον εν λόγω τύπο προαγωγής στρέφεται, βεβαίως, στον κύριο άξονα των εμπορικών στρατηγικών (εθνική, κοινοτική ή διεθνής αγορά). Εμπορικές εκθέσεις ειδικά για την υπεργολαβία οργανώνονται ήδη στη Γαλλία, στην Ιταλία και, πιο πρόσφατα, στην Ελλάδα. Μια ανάλογη πρωτοβουλία έχει εξαγγελθεί στην Ισπανία. Είναι σαφές ότι η πρωτοβουλία για τη δημιουργία και ανάπτυξη τέτοιου τύπου εκδηλώσεων ανήκει στον ιδιωτικό τομέα. Η Επιτροπή στηρίζει τις προσπάθειες συντονισμού εκ μέρους της βιομηχανίας στον εν 13 λόγω τομέα και, ειδικότερα, την δημιουργία μηχανοργανωμένου δικτύου συνεργασίας μεταξύ των ευρωπαϊκών εκθέσεων υπεργολαβίας. Η Επιτροπή σκοπεύει επίσης να εξετάσει την πιθανότητα να στηρίξει εκδηλώσεις τύπου " εκθέσεις αγοραστών" πού θα αποτελούν χώρους προοργανομενων συναντήσεων μεταξύ εντολέων και υπεργολάβων. Εξ άλλου, οι δράσεις προώθησης θα πρέπει να στοχεύουν στην συμμετοχή των επιχειρήσεων αυτών στις εκθέσεις που οργανώνονται στα πλαίσια των νδιαφόρων δραστηριοτήτων του κλάδου κλοοτουφαντουργίας/ένδυσης. Πρέπει ωστόσο να ληφθεί υπόψη ότι η συμμετοχή στις εκθέσεις είναι περιορισμένη σε σύγκριση με τον αριθμό των υφιστάμενων επιχειρήσεων υπεργολαβίας. Είναι λοιπόν αναγκαίο να συνεχιστεί ο προβληματισμός για άλλα μέσα προαγωγής της υπεργολαβίας, με μονιμότερο χαρακτήρα, ανοιχτών σε μεγαλύτερο αριθμό τα επιχειρήσεων και πλεονεκτήματα της ευρωπαϊκής διάστασης. ικανών να εκμεταλλευθούν 14 5. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Η ευρωπαϊκή υπεργολαβία αποτελεί ενα σημαντικό πυρήνα της βιομηχανίας κλωστοϋφαντουργικών και ειδών ενδύσεως. Αντιμετωπίζει κρίσιμα προβλήματα. Η ανάπτυξη και η μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα της θα σφραγίσει το μέλλον ολόκληρου του κλάδου. Η πείρα δείχνει ότι οι προσπάθειες προσαρμογής εκ μέρους των εταιρειών επιτρέπουν στην υπεργολαβία να διατηρήσει την ανταγωνιστική της θέση στο ευρωπαϊκής βιομηχανίας κλωστοϋφαντουργικών και ειδών πλαίσιο της ενδύσεως, ιδίως εάν συνεχίσει να αναπτύσσει μέσα για τη βελτίωση της ποιότητας, για την αύξηση της καινοτομίας, της αξιοπιστίας και της ευελιξίας. Οι εταιρείες υπεργολαβίας θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν διάφορα προγράμματα και πολυτομεακά μέσα, στο πλαίσιο των εθνικών και κοινοτικών πολιτικών. Θα ήταν ιδιαίτερα σημαντικό να εξασφαλισθεί η μεγαλύτερη εταιρειών στα προγράμματα και στις δράσεις συμμετοχή μικρομεσαίων στήριξης των προσπαθειών για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας που συνδέονται με τις άυλες επενδύσεις (ποιότητα, καινοτομία, εκπαίδευση, κλπ. ). Ωστόσο, με δεδομένα ορισμένα χαρακτηριστικά της υπεργολαβίας (μεγάλη ετερογένεια, αποσπασματικότητα των δραστηριοτήτων και πολιτισμικά και ψυχολογικά εμπόδια), πρέπει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης, εκ μέρους των εμπορικών ενώσεων και των δημοσίων αρχών. να προκειμένου μεταξύ αξιοποιηθούν επιχειρήσεων Η ανάπτυξη βιομηχανικής συνεργασίας υπεργολαβίας ενδεχόμενες συμπληρωματικότητες, με στόχο τόσο την κοινοτική όσο και τις εξαγωγικές αγορές, πρέπει να εξεταστεί προσεκτικά από τη βιομηχανία και να στηριχθούν- και ενθαρρυνθούν από τις δημόσιες αρχές. Εξάλλου, οι συμφωνίες συνεταιρισμού μεταξύ των διαφόρων οικονομικών συντελεστών του κλάδου των κλωστοϋφαντουργικών/ειδών ενδύσεως και, ειδικότερα, μεταξύ των εντολέων και των υπεργολάβων, πρέπει να ενθαρρυνθούν. των οι Πρέπει να προαχθεί η σύγκλιση των δράσεων και συνεργείων σε περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Η Επιτροπή μπορεί να διαδραματίσει καταλυτικό και συντονιστικό ρόλο. Πάντως, η αποτελεσματικότητα των ανωτέρω προσπαθειών εξαρτάται από τη συμμετοχή των επιχειρήσεων υπεργολαβίας. Ορισμένες φορές ήταν δύσκολη η εξασφάλιση της εκπροσώπησης τους λόγω του ετερογενούς και αποσπασματικού χαρακτήρα των δραστηριοτήτων τους. Υπό τις συνθήκες αυτές η Επιτροπή προτείνει την σύσταση μιας Ομάδας εργασίας για την Υπεργολαβία στον Κλάδο των Κλωστοϋφαντουργικών και Ειδών Ενδύσεως, με την συμμετοχή Ευρωπαίων και εθνικών εκπροσώπων της βιομηχανίας και των συνδικάτων. Η Ομάδα αυτή θα εξετάσει τις εξελίξεις στον κλάδο και τις προτεραιότητες, τις επιπτώσεις και την αποτελεσματικότητα των μέτρων, των προγραμμάτων και των πολυτομεακών μέσων, τα μέσα αύξησης της συμμετοχής, ιδίως των MME, την ανάγκη δρομολόγησης συνοδευτικών μέτρων επικεντρωμένων στις ιδιαίτερες ανάγκες της υπεργολαβίας στον κλάδο των κλωστοϋφαντουργικών και των ειδών ενδύσεως. 15 ΠΙΝΑΚΑΣ 1 Η απασχόληση στον κλάδο της υπεργολαβίας στην Ευρώπη (1992) Αριθμός απασ/ολούιιρνων ΒΛγι,ο IVojluvùt Ιρλανόύι Ι:λλύ Ιταλία Κυτανια Κάτω Χωρίς Γαλλία Ιίορτο- γαλία ΙΙνωμίνο liuniXru) Λανύι Σύνολο - κλ<υοτοτΙφ«ντο«ογύι' 46 000 188 000 7000 14000 304. 00 0 ! 39 000 18. 000 116. 000 98. 000 141. 000 8. 000 -ιίοΐ| fνοϋσιως 35 000 230. 000 15 000 60,000 180 000 ! 5. 000 180. 000 130 00 230. 000 10 000 1. 080. 000· Ι. 455,000: ty. των οποίων ικικονολαβία - κίΛη tvoïxmoç 5 000 40 000 120 000 3. 000 Ανάλιχτηναη Mercer Management Consulting Σημηα'κκις: ' τα πλεχτά ΧΜ // o(k >νιονργία επανεντάχθηκαν στα είδη ενδύσεως 2 6εν αΐ'μπεριλαμίνινονται οι αοήλαντοι ή οι παράνομοι ΠΙΝΑΚΑΣ 2 Παράνομη απασχόληση στον κλάδο των ειδών ενδύσεως1 (1992) ΛοιΟμός Ι1,ΊΙΙ(Ι/θλιιΙΙ|ΐίνΐιΙ l '. W" Ιοπανια Κ ύι ω XlilJll'C Ταΐλϋ ΙΙκοκι γιιλία llvio|iivo Ιΐιιοιλιιο !') 00(1 20 000 20 0(10 14 000 ΑνάλικτηMercer Management Consulting Σημειαχκΐζ: ' Τα στοιχεία αυτά αποτελούν εκτιμηθείς της Mercer Management Consulting που Λεν οεαμεύουν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ΠΙΝΑΚΑΣ 3 Κατανομή των απασχολούμενων στον κλάδο της υπεργολαβίας στην Ευρώπη Σύνολο απασχολούμενων: 650. 000 άτομ(ί* Ιταλία Ηνωμένο Μαοίλειο Γαλλία Ιοπανία ΙΙορτογαλία Γερμανία Ι-λλάς Κάτω Χιί)ρες Βέλγιο Ι ρ λα νο ία Δανία Α νάλναηMercer Management Consulting Σημείιοση * δεν συμπεριλαμβάνονται οι αδήλιοτοι ή οι παράνομοι 1£ ΠΙΝΑΚΑΣ 4 Κατανομή, κατά τάξιν μεγέθους των επιχειρήσεων και απασχολούμενων στον κλάδο της υπεργολαβίας' (1992) Γαλλία Αριθμός επιχειρή σεων Αριθμός απασχο λούμενων 10 50 150 300 800 800 5. 500 5. 000 10. 000 15. 000 15. 000 16. 000 8. 000 20. 000 Πορτογαλία Γερμανία Αριθμός επιχειρή- οειον Αριθμός απασχο λούμενων 5 35 70 210 320 2. 000 8. 000 9. 000 13. 000 10. 000 3. 500 18. 000 Αριθμός επιχειρή σεων 6 Αριθμός απασχο λούμενων 2. 000 15 150 550 1. 500 2. 000 10. 000 16. 000 10. 000 500 + 200 - 500 100-200 50- 100 20-50 10-20 0 - 10 Totaal 7. 600 90. 000 4. 140 60. 000 2. 168 40. 000 Α νάλυηMERCER Management Consulting Σημεύιπιη: * Λεν περιλαμβάνονται οι αοήλωτοι ή οι παράνομοι ΠΙΝΑΚΑΣ 5 Δεσπόζουσες παράμετροι στον προβληματισκό της ευρωπαϊκής υπεργολαβίας1 (% απασχολούμενων) Κόπτος Ικιινι'ιτητ» <>νηιχι'ιχ(>ιπης χ«ι ευελιξία Hf(H»<!>(iio της χ»1>κις Λ|Ηΐπιιιιιιι>ιητ!ΐς Υχιχ^εοίις1 Τεχνι>γνιικ>ίιι χιιι γν«1κιη tov «ντιχειμένιιυ Ιίορτο- γαλία Ηλλάς Βέλγιο Ιρλαν δία Κάτω Χωρίς 1'αλλίιι Λανία Ικρμα- νύι 1 ο^ανία Ιταλία Ηνωμένο Βαοίλίΐο ευρωπαϊ κός μέοος όρος 65% 15% 60% 30% 40% 30% 40% 20% 40% 40% 5% 5% 5% 30% 30% 10% - 80% 5% 55% 30% 40% 30% 30% 20% 25% _ 5% 10% 10% - 20% - 5% 15% 10% 25% 10% 20% * 20% 10% 20% " 25% 10% 10% 10% 10% 20% 50%; 5% 32% 33% 6% 16% 13% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% Σημειώσεις: ' συμπεριλαμβάνεται η παράνομη εργασία, κανινεμημένη μεταξύ του κόστοΐ'Ζ και της ικανότητας αντιπόκρισης και ευελιξίας 2 μεγάλο μέρος της απασχόλησης κατάντη νον υπηρεσιών, διέπεται από τηλογική του χ<Ήηους Ανάλυση Mercer Management Consulting \ •-} ΠΙΝΑΚΑΣ 6 Κυριότερα προβλήματα που προβάλλουν οι υπεργολάβοι Γερμανία Βέλγιο Λανία Ιοπανία Γαλλία Ηνωμένο Βασίλειο Ιΐλλάδα Ιρλανδία Ιταλία Κάτω Χωρίς Πορτο γαλία • • • • • K(«(hx7TF£>'|iJHç πλιιρωμιόν/ χίνοΐινοι no» συνδέονται με ατπές Λ'κ'ιφη» «τις παραγγελίας Ανάπτυξη πίλατολογίου Ίνλληψη προοταοίας of ττι ρίπτωοΐ] ΐΤΤ(ίχιΐ|ς τΐ|ς παραγωγής Λποτχτία συμ|χ««Ίον Ίΐλλιιψιι βοήθειας οτον εκουγ/ρονιομό Κοινωνική νομοΟιοία Προβλήματα γλο'κτοας • • • • • • • • • • • • • • • • • • m • • • • • • • • • • Ι Ιροβλήματα που επισημαίνονται συχνά στις έρευνες Πηγές: εριοτηματολόγιο Mercer Management Consulting Υϊ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ Γραμμή προϋπολογισμού Β5-4110 Πολιτική για την βιομηχανική ανταγωνιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ενωσης 1. ΤΙΤΛΟΣ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ: ΠΡΟΩΘΗΣΗ ΤΗΣ Α^ΑΓΩΝΙΣΤΗΚΟΤΗΤΑΣ ΤΗΣ ΥΠΕΡΓΟΛΑΒΙΑΣ ΣΤΟΝ ΚΛΑΔΟ ΚΛΩΣΤΟΥΦΑΝΤΟΥΡΠΑΣ ΚΑΙ ΕΝΔΥΣΗΣ 2. 3. ΓΡΜΜΗ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ: Β5-4110 ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ: Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο σχετικά με την θέση σε εφαρμογή ενός προγράμματος κοινοτικής δράσης για την βελτίωση της ανταγωνιστι κότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας COM(95)319. 4. ΠΕΤΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ : 4. 1. Στόχος της δράσης. Στήριξη των προσπαθειών βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας της υπεργολαβίας στον κλάδο κλωστοϋφαντουργίας/ενδυσης στους τομείς της πληροφόρησης, επιμόρφωσης, συνεργασίας, προουθησης των πωλήσεων. Η δράση εγγράφεται στο πλαίσιο του προγράμματος δράσεων για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας 4. 2. ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΠΟΥ ΚΑΛΥΠΤΕΙ Η ΔΡΑΣΗ: 3 χρόνια ( 1996/1997/1998). 5. ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΤΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ /ΕΣΟΔΩΝ 5. 1. ΜΥΔ 5. 2. ΔΔ 5. 3. Τύπος εσόδων Χωρίς αντικείμενο 6. Τύπος δαπάνης/εσόδου επιδότηση για συνχρηματοδοτηση με άλλες πηγές τω δημόσιου η ιδιωτικού τομέα: Συνχρηματοδ ότηση πρωτοβουλιώ ν τόσο του ιδιωτικού τομέα οσο καιτων επαγγελματικών οργάνων οργανώ σεων. Αλλες: Η Επιτροπή έχει την πρόθεση να παραγάλλει την παραγωγή εργαλείων άμεσα χρησιμοποι ήσιμων ( π. χ. τεχνικός φάκελλος κατασκευής) που θα θέσει στην διάθεση των φορέων του κλάδου. Λ 9 7. ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ 7. 1. Τρόπος υπολογισμού του κόστους της δράσης για τον προϋπολογισμό του έτους 1996 (σχε ση μεταξύ ειδικού και τελικού κόστους) 4 επιδεικτικά προγράμματα σχετιζόμενα με τους 4 τομείς που αναφέρονται ανωτέρω(4. 1) 7. 2. Κατανομή κατά στοιχείο δράσης ΔΡΑΣΗ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ 96 ΑΡΒ97 σε εκ. ΕΛΜ Τεχνικ. φακελλ. κατασκευής Προώθηση εξειδικ. εκθέσεων Διαγνωστικ. μέθοδοι για υπεργολάβους Σχέδιο αυτομορφωσης σε διοίκηση επιχειρήσεων ΣΥΝΟΛΟ 0,075 0,075 0,15 Μετ. επι % 0,13 0,12 0,25 66,7 Ζ ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΑ ΜΕΤΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΑΠΑΤΗΣ (ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΘΕΣΗΣ ΤΟΥΣ ΣΕ ΕΦΑΡΜΟΓΗ) Συμβόλαιο ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ ΚΟΣΤΟΥΣ/ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΚΟΤΗΤΑΣ 9. 1. Ειδικοί υπολογισμένοι στόχοι: πληθυσμός στόχος Ειδικοί στόχοι : Η Επιτροπή έχει πρόθεση να χρηματοδοτήσει 4 επιδεικτικά σχέδια προκειμε νου να βελτιωθεί η θελκτικότητα των άϋλων επενδύσεων για τις MME του κλάδου μέσω της δημιουργίας ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος για τις δραστηριότητες της υπεργολαβίας στον κλάδο κλωστοϋφαντουργίας και ενδύματος. Οι επιχειρήσεις αυτές έχοντας απομονωθεί απο το οικονομικό τους περιβάλλον δεν έχουν ούτε την δυνατότητα, ούτε τον απαραίτητο χρόνο για να συμμετάσχουν σε πολυκλαδικές δράσεις. Τα μέτρα αποβλέπουν στην βελτίωση : α) των σχέσεων τους με τους εντολείς τους, β) την πληροφόρηση των επιχειρηματιών σχετικά με την δυναμικότητα και τις προοπτικές των επιχειρήσεων τους, c) την προώθηση και αξιοποίηση της παρουσίας τους σε εκθέσεις και άλλες ανάλογες εκδηλώσεις και, δ)την βελτίωση του επιπέδου επιμόρφωσης διοίκησης των υπεργολάβων μέσω λογισμικών προσαμοσμένων στο επίπεδο των γνώσεων τους και στην διαθεσιμότητα χρόνου. - ΠΑΗΘΥΣΜΟΣ ΣΤΟΧΟΣ : Οι επιχειρήσεις υπεργολαβίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης. 9. 2. Αιτιολόγηση της δράσης - ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΚΟΙΝΟΤΙΚΗΣ ΧΡΗΜΑ ΤΟΔΟΤΙΚΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ Για λογούς σχετιζόμενους με την οικονομική και πολιτιστική απομόνωση τους, επιχειρήσεις υπεργολαβίας έχουν δυσκολίες προκειμένου να ξεκινήσουν τέτοιου τύπου δράσεις και να χρησιμοποιήσουν τα κοινοτικά χρηματοδοτικά μέσα - ΕΠΙΑΟΓΗ ΤΡΟΠΟΥ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ 'Πλεονεκτήματα σε σχέση με εναλλακτικά μέτρα (συγκριτικά πλεονεκτήματα) Μείωση του κόστους εκκινησηςτων επιδιοκώμενων δράσεων. * ανάλυση παρόμοιων δράσεων που ενδεχομένως έχουν πραγματοποιηθεί σε κοινοτικό η εθνικό επίπεδο Εχει διαπιστωθεί οτι μια σειρά κοινωτικών δράσεων δεν έχουν προκαλέσει το ενδιαφέ ρον των MME και κυρίως αυτών της υπεργολαβίας. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι δράσεις αυτές έχουν ενα κόστος υψηλό και δεν είναι προσαρμοσμένες στις ειδικές ανάγκες της δομής τους ( μέγεθος, ελειψη διοικητικής δομής εκπαίδευση του προσωπικού κλπ. ). - ΚΥΡΙΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ! ΠΟΥ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΝ ΝΑ ΕΠΗΡΡΕΑΣΟΥΝ ΤΑ ΕΙΔΙΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ. Η με κινητοποίηση των επιχειρήσεων υπεργολαβίας προκειμένου να χρησιμοποιή σουν αυτά τα εργαλεία. 9. 3. ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΔΡΑΣΗΣ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΠΙΔΟΣΗΣ * δείκτες αποτελέσματος * δείκτες επίπτωσης με βάση τους στόχους Βελτίωση χρησιμοποίησης απο τις MME των δράσεων που προβλέπονται στα κοινοτικά προγράμματα -ΠΡΟΒΛΕΠΟΜΕΝΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΤΗΤΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ Η Διοικητική ενότητα ΙΙΙ/Ε/4 σκοπεύει να κάνει απολογισμό της κατάστασης το 1998. -ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΈΛΕΣΜΑ ΤΩΝ Ο προβλεπόμενος ανωτέρω απολογισμός θα πάρει την μορφή γραπτού κειμένου αξιολό γησης της κατάστασης. 10. Διοικητικές Δαπάνες (μέρος Α του τμήματος III του Γενικού Προϋπολογισμού). Η πραγματική χρησιμοποίηση των απαραίτητων διοικητικών δαπανών θα απορρέει απο την ετήσια απόφαση της Επιτροπής σχετικά με την κατανομή των πόρων, λαμβανομένης υπό ψη του υπάρχοντος δυναμικού και των επιπλέον ποσών που θα δοθούν απο την Δημοσιονομική Αρχή. 10. 1 Επίπτωση στον αριθμό των απασχολουμένων: ΚΑΜΜΙΑ. Τύπος απασό λησης Δυναμικό που θα απασχολ. στην διαχειρηση της δράσης θέσεις μονιμεςε θέσεις προσωρινού χαρακτήρα απο τις οποίες διάρκεια με χρησιμοπ. επι πλέον δυναμικού 3 χρονιά με χρησιμοποίηση υπάρχοντος δυναμικού στη Γεν Δ/νση ναι 1Α 1Α 1Β Μόνιμοι λειτουργοί η προσωρινοί υπάλληλοι Αλλο δυναμικό ΣυνολοΙ Για το προσθετό ανθρωπινό δυναμικομ προσδιορίστε με ποιο ρυθμό θα είναι απαραίτητη η θέση του στην διάθεση της υπηρεσίας. οχι 2 Ατομα οχι 1 άτομο οχι οχιη 3 χρονιά ναι ναι οχι 10. 2 Συνολική δημοσιονομική επίπτωση των επιπλέον ανθρώπινων πόρων : ΚΑΜΜΙΑ. ΠΟΣΑ Τρόπος υπολογισμού Λειτουργοί Προσωρινοί υπάλληλοι Αλλοι ανθρώπινοι πόροι Σύνολο | Τα ποσά εκφράζουν το συνολικό κόστος των επιπλεων θέεσεων εργασίας για τον συνολικό χρό νο της δράσης °ν αυτή έχει συγκεκριμένη διάρκεια: 12 μηνώ ν °αν αυτή είναι απροσδιορίστου διάρκειας! 10. 3 Αύξηση άλλων λειτουργικών δαπανών του προϋπολογισμού που απορρέουν απο αυτή την δράση Γραμμή Προϋπολογισμού ΠΟΣΑ ΤΡΟΠΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ CALCUL ΑΟ-2500 32. 000ΕΛΜ* Εξοδα συνεδριάσεως Τα ποσά αντιστοιχούν σε δαπάνες 12 μηνών Δυο συνεδριάσεις κατ'έτος της Ομάδας που θα αοτελειται απο 20 εμπειρογνώμονες των επαγγελματικών οργανώσεων των Κ-Μ. (2X16. 000 ΕΛΜ) Ι Ζ ISSN 0254-1483 COM(96) 210 τελικό ΕΓΓΡΑΦΑ GR 10 08 Αριθ. καταλόγου : CB-CO-96-223-GR-C ISBN 92-78-04021-5 Υπηρεσία Επισήμων Εκδόσεων των Ε\>ρωπαϊκών Κοινοτήτων L-2985 Λουζεμβούργο 2-1


title: MEDDELELSE FRA KOMMISSIONEN TIL RÅDET, EUROPA- PARLAMENTET, DET ØKONOMISKE OG SOCIALE UDVALG OG REGIONSUDVALGET - Underentreprisens konkurrenceevne i tekstil- og beklædningsindustrien i Den Europæiske Union

text: KOMMISSIONEN FOR DE EUROPÆISKE FÆLLESSKABER *w A * ù* ir if Bruxelles, den 15. 05. 19% KOM(%) 210 endelig udg. MEDDELELSE FRA KOMMISSIONEN TIL RÅDET, EUROPA-PARLAMENTET, DET ØKONOMISKE OG SOCIALE UDVALG OG REGIONSUDVALGET Underentreprisens konkurrenceevne i tekstil- og beklædningsindustrien i Den Europæiske Union INDHOLDSFORTEGNELSE 1. INDLEDNING 2 2. DE EUROPÆISKE UNDERLEVERANDØRVIRKSOMHEDERS SITUATION EsfDEN FOR TEKSTIL- OG BEKLÆDNINGSINDUSTRIEN 3 3. FAKTORER, DER BIDRAGER TIL UDVIKLINGEN AF KONKURRENCEEVNEN 4. FREMME AF DE EUROPÆISKE UNDERLEVERANDØRVIRKSOMHEDERS KONKURRENCEEVNE 6 7 4. 1. PROGRAMMER OG INSTRUMENTER FOR FLERE SEKTORER 7 4. 2 EF-FORANSTALTNINGER TIL FORDEL FOR UNDERLEVERANDØRVIRKSOMHEDER 4. 3. FORBEDRING AF KONKURRENCEEVNEN FOR UNDERLEVERANDØRVIRKSOMHEDER I TEKSTIL- OG BEKLÆDNINGSINDUSTRIEN 5. KONKLUSIONER 9 10 13 J- 1. INDLEDNING I Den Europæiske Union er tekstil- og beklædningsindustrien stærkt præget af små og mellemstore underleverandører, som arbejder for lokale eller fjerne ordregivere. Alt efter hvilken medlemsstat der er tale om, udgør de mellem 10 og 60% af branchen. Underleveranceaktiviteterne er spredt i tusinder af små og mellemstore virksomheder, som er vigtige kilder til beskæftigelse og indkomst, især i bestemte regioner. Ifølge de seneste skøn omfatter beskæftigelsen i underleverandørvirksomhederne 650 000 personer, hvoraf omkring 200 000 arbejder håndværksmæssigt. Derudover skulle der være ca. 150 000 beskæftiget med sort arbejde i denne branche. Disse mennesker udgør en meget stor del (omkring 1/3) af de beskæftigede i tekstil- og beklædningsindustrien i EU. Underleverandørvirksomhederne er stærkt arbejdskraftintensive og en meget vigtig kilde til beskæftigelse. De lider dog under en række strukturelle svagheder. Ordregiverne (industri- og distributionsvirksomheder), som de ofte er afhængige af, stiller dem over for dybtgående ændringer og strategiske tilpasninger, og konkurrencen fra lavtlønslandene gør dem sårbare. Desuden er der kulturelle og psykologiske barrierer, som gør, at de ikke er tilstrækkeligt tilbøjelige til at investere i uddannelse og innovation, og som gør det problematisk for dem at fastlægge strategier, der svarer til forandringerne og kan give adgang til markederne. Navnlig har de små underleverandørvirksomheder en meget svag ledelsesfunktion, som er lidet tilbøjelig til at kaste sig ud i noget, der ikke direkte berører virksomhedsdriften. I en situation med store industrielle omvæltninger og skærpet international konkurrence bliver det nødvendigt at styrke underleverandørvirksomhedernes konkurrenceevne, hvis Europa skal bevare nogen væsentlig industriel aktivitet på dette område i betragtning af de tætte forbindelser inden for produktionskæden i tekstil- og beklædningsbranchen. Det må understreges, at selve tilpasningsindsatsen skal gøres af virksomhederne selv, men myndighedernes rolle skal være at skabe et gunstigt miljø for udvikling af virksomhedernes konkurrenceevne og for udnyttelse af fordelene ved det store enhedsmarked. Formålet med denne meddelelse er at stille forslag om et sæt foranstaltninger og en støttestruktur, som skal hjælpe underleverandørsektoren inden for tekstil- og beklædningsindustrien i den indsats, de selv gør for at forbedre deres konkurrenceevne. Bistået af en Arbeidsgruppe, der repræsenterer denne industrigren, kan Kommissionen spille en rolle som igangsætter og inspirator ved at sikre komplementaritet og synergi mellem de forskellige niveauer og partnere. Hovedindsatsen bør finde sted på to punkter: formidling af oplysninger om bedste praksis inden for rammerne af denne industrigrens konkurrencefordele og udvikling af industrielt samarbejde. De påtænkte foranstaltninger falder navnlig inden for området immaterielle investeringer og er en konkretisering af et arbejdsprogram, som er lanceret i samarbejde med arbejdsmarkedets parter. I december 1992 blev der således afholdt et første forum for underleverandørvirksomheder i Madrid, og derefter fulgte flere sektorkonferencer. I 1994 færdiggjorde man en undersøgelse af underleverandøraktiviteten inden for beklædningsindustrien, hvor følgende blev analyseret: hvor stor underleverandørbranchen er, og hvilken struktur den har; hvilke vanskeligheder forarbejdningsvirksomhederne og ordregiverne kæmper med; hvilke strategier der følges med henblik på at skaffe virksomhederne nye positioner på markedet; hvilke forholdsregler der træffes af myndigheder og virksomheder. I marts 1994 organiserede Europa-Kommissionen i Bruxelles et europæisk forum for underleverandørvirksomheder i beklædningsindustrien. Der deltog over 200 repræsentanter for sektoren. Under dette forum blev der udvekslet oplysninger om eksisterende programmer og programmer under forberedelse og om, hvilke foranstaltninger der vil være bedst egnede i forhold til de behovene hos netop denne underleverancekæde (bearbejdningsvirksomheder, industrielle ordregivere, distributionsvirksomheder). Som opfølgning af disse initiativer blev der sat en række pilotprojekter i gang for at afprøve de påtænkte foranstaltningers bæredygtighed. Sideløbende hermed blev der organiseret fem rundbordssamtaler med deltagelse af flere medlemsstater (Belgien, Frankrig, Italien, Grækenland og Portugal) med det formål at undersøge, om programmet levede op til forventningerne. Hele dette forehavende har været gennemført i snævert samarbejde med arbejdsmarkedets parter. Til den ende er der nedsat en styringskomite med deltagelse fra Kommissionens tjenestegrene, repræsentanter for erhvervssammenslutningerne, herunder små og mellemstore virksomheder/håndværksvirksomheder og fra fagforeningerne. Alt efter hvilke emner der har været på dagsordenen, har man desuden opfordret uafhængige eksperter til at komme med indlæg. Rådet (industriministrene) opfordrede den 28. marts 1996 Kommissionen til at fremlægge en og meddelelse beklædningsbranchen i EU. underleverandørindustriens situation tekstil- inden om for 2. DE EUROPÆISKE UNDERLEVERANDØRVIRKSOMHEDERS SITUATION INDEN FOR TEKSTIL- OG BEKLÆDNINGSINDUSTRIEN Underleverandørvirksomhed forekommer i alle grene af tekstil- og beklædningsindustrien, men er mest udbredt inden for færdigbehandling og konfektion (strikvarer/beklædning). Denne realitet omfatter en mangfoldighed af små og mellemstore virksomheder, og heriblandt overordentlig mange småvirksomheder, som ofte ligger i landområder, hvor de tilbyder lokal beskæftigelse, overvejende til kvinder, og således i høj grad bidrager til den lokale velstand. Underleverandørvirksomhederne er meget uensartede med hensyn til størrelse, aktivitet, udvikling og forbindelser i produktionskæden. Statistisk set er det en endnu forholdsvis ukendt verden. Derfor har Kommissionen i samarbejde med de berørte virksomheder sat et statistikprogram i gang for at udfylde i hvert fald nogle af hullerne. Underleverandørvirksomhederne presses i øjeblikket af en række overordnede strukturelle og konjunkturelle forhold, som også berører resten af tekstil- og beklædningssektoren. Markedet påvirkes stadig stærkere af konkurrence udefra, efterspørgslen i Europa stagnerer, og forbrugernes præferencer skifter kraftigt. Hvis underleverandøraktiviteten skal udvikles og opretholdes på et rentabelt niveau, må virksomhederne repositionere sig efter nye komparative fordele inden for disse aktiviteter. Til den ende må de først og fremmest benyttelse sig af fleksibilitets- og reaktivitetssystemer og sørge for at beherske den nødvendige knowhow. Nærmere beskrevet står underleverandørvirksomhederne i tekstil- og beklædningsbranchen over for følgende problemer: a) b) c) d) Internationalisering af produktionen og især udflytning til lavtlønslande, hvorfra konkurrencen med underleverandørvirksomhederne kommer. Overførslen af konfektionsaktiviteter til disse lande øges yderligere, fordi de store ordregivere placerer deres ordrer dér. En række tredjelande er nået ganske langt med sofistikerede produkter og høj kvalitet, og transportomkostningerne og -tiderne er faldet. Fleksibel udflytning bliver mere og mere nærliggende for de store distributionsvirksomheder, som træffer deres beslutninger på grundlag af en grundig analyse af alle relevante økonomiske faktorer, positive som negative. De har kapacitet til at beherske de nødvendige komplekse systemer for logistik, information og forvaltning i forhold til fjerntliggende fabrikker. Distributionsvirksomhederne står stærkere (specialiserede kæder, stormagasiner osv. ). I første omfang var det en fordel for underleverandørvirksomhederne. Men strukturrationaliseringen i de store distributionsvirksomheder i Europa og ikke mindst udviklingen af massedistribution har øget presset på priserne. Den mindre forudsigelige efterspørgsel får desuden distributionsvirksomhederne til at mindske deres til komplettering af varelageret og nybestillinger som reaktion på efterspørgslen i sæsonens løb. Derfor må underleverandørerne i konfektionsindustrien påtage sig risikoen ved hurtige reaktioner på den skiftende efterspørgsel ved at indrette varesortimentet og fornyelsen af kollektionerne herefter til en pris, der kan konkurrere på internationalt plan. indkøb ved sæsonens begyndelse og i stedet øge genbestillinger Denne realitet afspejler sig i den nye forordning om passiv forædling0, som indeholder bestemmelser med henblik på at holde udflytningen af produktionen inden for visse grænser og tilvejebringe acceptable betingelser med det formål at give EU's virksomheder udviklingsmuligheder og begunstige industrielt samarbejde. Også underleverandørvirksomheder kan benytte sig af disse fordele for at bevare deres konkurrenceevne ved en lettelse af deres udgifter. Omkostningerne ved at beherske efterspørgslens kompleksitet er faldet i kraft af edb- teknikken og sofistikerede administrationsmetoder. Men lønudgifterne er stadig høje (75-80%), især i betragtning af arbejdsbyrdens sæsonbetonethed og uregelmæssighed, hvad der kræver større fleksibilitet i udnyttelsen af arbejdstiden. af nye organisationsmetoder og indførelsen Visse arbejdsgivere har benyttet sig af sort arbejde for at mindske omkostningerne. Dette sorte arbejde er anslået til 150 000 personer (20% af det regulære arbejde). Ifølge ovennævnte undersøgelse svarer det tabte skatteprovenu herfra til det årlige støttebeløb til tekstil- og beklædningsindustrien i EU. Med det pres priserne er udsat for, udgør denne praksis hverken nogen holdbar beskyttelse af beskæftigelsesniveauet l) Rådets forordning 3036/94, EFT nr. L 322 af 15. 12. 1994. eller af virksomhedernes konkurrenceevne. Fagbevægelsen bekæmper den, og myndighederne kan ikke affinde sig med den. Ideerne om hvordan underleverandørernes driftsstrategier bør tilrettelægges kan for tiden sammenfattes i fire punkter: a) b) c) d) omkostningsstrategien, som bygger på lave lønomkostninger og direkte konkurrence med lavtlønslandene. fleksibilitetsstrategien, hvor man søger sin fordel reaktivitets- og i at være konkurrencedygtig med hensyn til den tid det tager for at reagere på efterspørgslen. Denne strategi passer med efterspørgslens diversificering og flygtighed og med udviklingen i distributionsleddet. ekspertise- og knowhow-strategien, som satser på markedsnicher, hvor store konkurrencefordele skyldes særlig viden, erfaring, oplæring eller specialisering. servicestrategien, hvor forarbejdningsvirksomheden som f. eks. samarbejde om design, samordning af underleverandørnet, stofindkøb osv. tilbyder ordregiveren ydelser logistik, I nogle områder, og det er først og fremmest i de nordeuropæiske lande, er det reaktivitets-, fleksibilitets- og servicestrategierne der dominerer på grund af det pristryk, der udgår fra distributionsleddet. Andre steder er situationen mindre ensartet, idet omkostningsstrategien dog af strategi underleverandørvirksomhederne ixEuropa, samme andel som den, der følger reaktivitets- og fleksibilitetsstrategien. Ekspertisestrategien og servicestrategien tegner sig for lige store dele af den sidste tredjedel. fremherskende. omkring Denne følges 1/3 er af De underleverandører, der udelukkende følger omkostningsstrategien, står over for de største udfordringer, og det vil blive ved med at være tilfældet. Omkostningsforskellen mellem Europa og visse handelspartnere er nemlig for store til at gøre det muligt at beholde komparative fordele på dette område, især når det drejer sig om billige varer. Derimod har Europa stadig konkurrencefordele, som gør det muligt at udvikle virksomhedernes produktivitet. Nærmere betegnet er der tale om fordele med hensyn til kvalifikationer, service, bedre udnyttelse af smidig logistik, design og produktkvalitet. stor anden udfordring og mellemstore En underleverandørvirksomheder og i særlig grad de helt små virksomheder. Disse virksomheder er en vigtig kilde til beskæftigelse, men de er ofte lukket inde på regionale markeder og har svært ved at udnytte de muligheder, som byder sig til i kraft af åbningen af markederne, udviklingen i efterspørgslen og teknologien og omdannelserne i branchen. vedrører specielt små de 3. FAKTORER, KONKURRENCEEVNEN DER BIDRAGER TIL UDVIKLING AF Det gradvise tab af komparative lønfordele i forhold til lavtlønslandene har ført til tilpasninger til andre i europæiske underleverandørvirksomheder for at finde frem konkurrencefordele inden for disse aktiviteter. Vellykkede erfaringer på dette område har man navnlig haft med immaterielle investeringer og industrielt samarbejde. På de immaterielle investeringers område er udviklingen foregået sideløbende med af markeds- og efterspørgselsudviklingen. Produktionstilrettelæggelse med henblik på fleksibilitet og reaktivitet bygger på "just in time"-teknikker og hurtige reaktioner og på alsidighed i erhvervsuddannelsen. Derudover har virksomhederne i deres strategi lagt større vægt på kvalitet og innovation, knowhow og service. Anvendelsen af informationsteknologi fremtræder som et meget vigtigt middel til styrke virksomhedernes konkurrenceevne i denne branche, herunder også underleverandørernes konkurrenceevne. Disse teknologier modsvarer nemlig de behov, der opstår i virksomhederne som følge af produktionomlægningerne, generelt forbrugernes ændrede markedsudviklingen og internationaliseringen. Specielt for de små og mellemstore underleverandørvirksomheder giver teknologierne mulighed for at knytte de fornødne kontakter hurtigere og billigere, for at mindske en del af de ulemper, der skyldes afsides beliggenhed, for at deltage lettere i forskellige aktivitets- og markedsføringsnet og i branchens omstrukturering. og mere adfærd imidlertid gøres en yderligere Der skal indsats for at udvikle og styrke disse konkurrenceparametre gennem oplysning og uddannelse. I første omgang bliver der tale om at overvinde de psykologiske og kulturelle barrierer for at kunne påvise fordelene ved reformer i virksomhederne og udvikle appetit på uddannelse, både hos lønmodtagerne og hos virksomhedslederne. De moderne kommunikationsmidler kunne herefter, når der ydes takt som passer for konkrete passende bistand, give mulighed forarbejdningsvirksomhederne. indsatser i den Underleverandørvirksomhederne burde desuden kunne drage fuld nytte af det europæiske enhedsmarked, altså opnå en international dimension. Ved at etablere et samarbejde mellem virksomhederne burde det være muligt at finde ud af, hvordan de kan supplere hinanden og på den måde styrke underleverandørernes konkurrenceposition inden for tekstil- og beklædningsbranchen. Dette kunne ske ved at etablere og konsolidere "clusters" og netværkssamarbejde om aktiviteter og information, ved at tilrettelægge midler til at udnytte knowhow og samarbejde om markedsføring og adgang til tredjelande. De vellykkede eksempler på samarbejde mellem ordregivere og forarbejdningsvirksomheder viser, at der også på dette område er store muligheder for at styrke konkurrencefordelene og stabiliteten, ikke kun for underleverandørvirksomhederne, men for hele branchen. EU's aktiviteter inden for den generelle konkurrenceevnepolitik samt med hensyn til ledsageforanstaltninger ved industriel omstilling og en mere offensiv handelspolitik burde fremme det nødvendige samspil og sikre, at decentrale initiativer og projekter kommer til at spille en katalyserende rolle på nationalt og europæisk niveau. 4. FREMME UNDERLEVERANDØRVIRKSOMHEDERS KONKURRENCEEVNE DE AF EUROPÆISKE 4. 1. PROGRAMMER OG INSTRUMENTER FOR FLERE SEKTORER Inden for rammerne af den eksisterende politik findes der flere EU-programmer og - instrumenter, som underleverandørvirksomhederne kan udnytte til støtte for den indsats, den private sektor gør for at forbedre sin konkurrenceevne. Til de foranstaltninger, der gennemføres med støtte fra strukturfondene er der afsat et budget på 141 mia. ECU i 1992-priser (hvortil kommer 4,724 mia. ECU i 1995 års priser til de nye medlemsstater) i perioden 1994-1999. På underleverandørområdet kan både ydes støtte inden for rammerne af de handlingsprogrammer på industriområdet, der er opstillet i medlemsstaternes fællesskabsstøtterammer og enhedsprogrammeringsdokumenter, og inden for rammerne af EU's initiativprogrammer. findes I mål nr. 1-regioner, hvor der tekstil- og beklædningsvirksomheder, rummer de eksisterende industriprogrammer store muligheder både med hensyn til ressourcer og med hensyn til de påtænkte foranstaltninger med henblik på at forbedre industriens konkurrenceevne. På dette område er der mulighed for i forbindelse med programforvaltningen at øge effektiviteten af den for underleverandørvirksomheder i overensstemmelse med konklusionerne på denne meddelelse. indsats, der gøres over stor koncentration en af For så vidt angår mål nr. 2-regionerne skal medlemsstaterne inden længe forelægge nye programmer for perioden 1997-1999 for Kommissionen med henblik på godkendelse. Det giver mål nr. 2-regionerne mulighed for under forberedelsen af programindholdet (der påtænkes en EU-støtte på 8 mia. ECU i 1992 års priser) at tage hensyn til foranstaltninger, der skal styrke underleverandørvirksomhedernes konkurrenceevne. EF-initiativerne omfatter især følgende: SMV, som sigter mod at stimulere små og mellemstore virksomheders tilpasning til enhedsmarkedets og den internationale konkurrences krav. Til dette initiativ er det afsat et budget på 1 mia. ECU for perioden 1994-1999. RETEX, som er et moderniserings- og omstillingsprogram for egne, der er afhængige af tekstil- og beklædningsindustrien. Dette program har en budgetramme på 522 mio. ECU for perioden 1994-1997. Det påtænkes at forlænge det frem til 1999. ADAPT, hvis formål er at fremme tilpasninger af arbejdskraften til de industrielle omlægninger gennem tværnationale fornyelsesprojekter. Dette initiativ har fået et budget på 1,4 mia. ECU i 1994 års priser for perioden 1994-1999. Dertil kommer en tillægsbevilling på 170 mio. ECU til finansiering af foranstaltninger vedrørende informationssamfundet. Disse foranstaltninger har særlig interesse for udviklingen af forbindelserne mellem ordregivere og underleverandører. Hertil kommer LEONARDO-programmet, som med en bevilling på 620 mio. ECU sigter mod at fremme kvaliteten og innovationsevnen inden for tværnational faglig uddannelse ved støtte til pilotprojekter, udvekslingsprogrammer, rundspørgeundersøgelser og analyser. Der er også bevillingerne fra Den Europæiske Socialfond, hvor der tages særlige hensyn til små og mellemstore virksomheder med henblik på arbejdskraftens kvalifikationer og i det hele taget virksomhedsintern uddannelse. På uddannelsesområdet har man også tilskyndet til kvalitetsforbedring af den eksterne uddannelse og til udvikling af fjernundervisningsteknikker for at øge effektiviteten og fleksibiliteten i uddannelsessystemet. Med en mere systematisk indsats på uddannelsesområdet kunne der her bruges 6 mia. ECU over perioden 1994-1999 ud af de samlede støttemidler fra Socialfonden. forbedring af indsats inden for rammerne af det nye mål nr. 4 svarer bedre til Den planlagte virksomhedernes uddannelsesbehov på underleverandørområdet. Med mål nr. 4 tilskyndes der nemlig til klarlægning af virksomhedernes behov for uddannelse og omkvalificering på deres særlige område, så der kan lægges en uddannelsesstrategi og gennemføres konkrete kurser. På denne måde begunstiges også foranstaltninger, der skal tjene til at overføre teknologi og faglig erfaring fra de store virksomheder til deres små og mellemstore underleverandører. at for små lette og mellemstore I del 4. rammeprogram for forskning og teknologisk udvikling er der gjort en ekstra indsats i EF's forskningsprogrammer og deres adgang til resultaterne af disse programmer. Eksempelvis er der på området III) over 60 teknologi og materialer industriel i gang, hvoraf de fleste har deltagelse fra små og mellemstore forskningsprojekter virksomheder i sektoren. Desuden er der et "målrettet forskningsprojekt""' i gang i form af netværk mellem ETU-projekterne i tekstil- og beklædningsbranehen. (Brite Euram virksomheders deltagelse Dertil kommer forskellige finansieringsinstrumenter, som kan stølte de små og mellemstore virksomheders en flere rentegodtgørelsesordning, der kendes under betegnelsen SMV-fociliteten, Den Europæiske Investeringsfond). foranstaltninger fra HIB, (globallan områder på Endelig er der taget initiativer med henblik på at fremme samarbejdet mellem små og mellemstore virksomheder, som f. eks. partnersøgningsnettene, BIC-net og BRE og programmerne for direkte kontaktskabelse Europa-partnerskab og INTERPRISE samt lokale og interregionale initiativer af typen "europæiske udviklingspoler". Dertil kommer Rådets godkendelse i 1995 af en særlig budgetpost på 400 mio. ECU til støtte for modernisering og omstrukturering af den portugisiske tekstil- og beklædningsindustri. Gennemførelsesprogrammet for denne vedtagelse dækker perioden 1995-1999 og omfatter en række foranstaltninger, som underleverandørvirksomhederne har adgang til med det formål at fremme disse virksomheders konkurrenceevne inden for sektoren. 2) Det målrettede forskningsprojekt ("Total Quality Textiles") omfatter projekter i fire clusters: "Advanced Processing Machinery", "Innovation in Processing Techniques", "Modelling. Management and Planning" og "Monitoring and Control". 4. 2 TIL EF-FORANSTALTNINGER UNDERLEVERANDØRVIRKSOMHEDER FORDEL FOR De foranstaltninger, der træffes til fordel for underleverandørvirksomheder, har hovedsagelig vedrørt tilvejebringelse af gunstige rammevilkår for underleverandørvirksomhederne på det indre marked og forbedring af informations- og kommunikationsforholdene mellem ordregivere og underleverandører. 4. 2. 1. Tilvejebringelse af gunstige rammevilkår for underleverandørvirksomheder a) Tilvejebringelse af statistiske oplysninger om underleverandørvirksomheder er Formålet i underleverandørsektoren. Foranstaltningen koordineres af Eurostat i samarbejde med de nationale statistiske institutter og brancheorganisationer. regelmæssige oplysninger aktiviteten levere om at b) Praktisk vejledning om juridiske forhold i forbindelse med underleverandøraktivitet For at forbedre kontraktforholdene mellem ordregivere og underleverandører har Kommissionen udarbejdet denne praktiske vejledning, som på den ene side sigter mod at præsentere de vigtigste juridiske spørgsmål på området og på den anden side mod at undersøge de gældende juridiske ordninger i medlemsstaterne med hensyn til underleverandøraktivitet. Vejledningen tænkes ajourført for at tage hensyn til udviklingen inden for medlemsstaternes lovgivning og medtage Østrig, Finland og Sverige i den sammenlignende analyse. c) Etisk regelsæt (Sammenslutningen samarbejde med UNICE og I Arbejdsgiverorganisationer række brancheorganisationer og for at forbedre partnerskabet mellem ordregivere og forarbejdningsvirksomhederne har Kommissionen sat gang i udarbejdelsen af et sæt etiske regler med henblik på bedre overholdelse af god praksis på områderne kvalitet, certificering og betalingsfrister. i Det Europæiske Fællesskab) og en Industri- af 4. 2. 2. Bedre information og kommunikation mellem ordregivere og underleverandører a) Flersprogede fagterm inologier at overvinde sprogproblemerne i For underleverandørsektoren flersprogede fagterminologier. På baggrund af den tekniske udvikling i sektoren og etableringen af det indre marked er man ved at tilpasse og ajourføre dem i samarbejde med arbejdsmarkedets parter. ved har man udarbejdet tværnationale første et aktiviteter sæt b) Etablering net mellem databaser om underleverandøraktivitet I 1994 iværksatte Kommissionen projektet SCAN (Subcontracting Assistance Network) informationerne om underleverancemarkederne mere tilgængelige og regelmæssige og øge deres kvalitet ved at koble databaser om underleveranceaktivitet i Europa sammen i net og gøre dem driftskompatible. for at gøre c) Fortegnelse over formidlingsvirksomheder på underleverandørområdet En sådan fortegnelse blev for første gang udgivet i 1992, og den blev ajourført i 1994 for at få en oversigt over alle de organisationer på EF-plan, som repræsenterer virksomheder, der har med underleverancer at gøre. 4. 3. FORBEDRING AF KONKURRENCEEVNEN UNDERLEVERANDØRVIRKSOMHEDER BEKLÆDNINGSINDUSTRIEN I TEKSTIL- FOR OG Som opfølgning af konklusionerne fra forummet for underleverandørvirksomheder i beklædningsindustrien, der fandt sted i Bruxelles i marts 1994, har Kommissionen i samarbejde med arbejdsmarkedets parter og med teknisk bistand fra uafhængige eksperter ladet en række undersøgelser gennemføre for at vurdere, om der var interesse i og om det vat- muligt at gennemføre en række ledsageforanstaltninger, der skulle styrke sektorens konkurrenceevne. De undersøgte muligheder er blevet testet under fem rundbordssamtaler i Belgien, Frankrig, Grækenland, Italien og Portugal. De vedrører fire områder: a) Information foranstaltninger udgør hovedsagelig en del af det tværgående De påtænkte handlingsprogram, som Kommissionen har sat i værk. Desuden er der for nylig udgivet en vejledning i brugen af EU's finansieringsprogrammer, som særlig er henvendt til små og mellemstore virksomheder i denne branche. b) Samarbejde mellem ordregivere og underleverandørvirksomheder Der er bred enighed om, at forbedring af kommunikationsmidlerne mellem ordregivere og underleverandørvirksomheder er et afgørende indsatsområde til fremme af konkurrenceevnen og forbedring af situationen i underleverandørsektoren. På denne måde modvirkes sektorens isolering i små enklaver. Man har arbejdet med de kommunikationsværktøjer: tekniske forbindelser, og her særlig med tre - det tekniske fremstillingsdossier, som skulle gøre det muligt at fastlægge egenskaberne ved det produkt, der skal fremstilles, på en klar og forståelig måde. 10 - En teknisk ordliste, som skulle samle de rigtige betegnelser for en given genstand på forskellige sprog. - Elektronisk dataudveksling (EDI), som vedrører mere omfattende behov i forbindelse med virksomhedernes aktiviteter. De hørte virksomheder og sektorrepræsentanter anså nytten af disse instrumenter for utvivlsom og fremhævede, at de ville yde et væsentligt bidrag til tilvejebringelsen af gunstige rammebetingelser for virksomhedernes deltagelse på EF-markedet. c) Uddannelse På beklædningsområdet har man peget på og undersøgt flere uddannelsesområder i forbindelse med de kvalificeringsbehov, der er knyttet til udviklingen i de internationale vilkår, på markederne og i industrigrenen3 rettes navnlig mod følgende: Kvalifikationer med hensyn til Opmærksomheden ledelsesstrategier for de små virksomheder, kvalifikationer logistik og forvaltning af varestrømme, kvalifikationer på områderne internationale relationer og menneskelige relationer (motivering, kommunikation osv. ), fleksibilitet og alsidighed i arbejdsstyrken. inden for Generelt set er underlevcrandørvirksomhedernes kvalifikationsbehov ikke forskellige fra hele sektorens. Der kan dog konstateres en række særlige vanskeligheder, som har at gøre med begrænset rådighed over menneskelige ressourcer og manglende tid, manglende oplysning, manglende forbindelser til omverdenen og andre vanskeligheder for virksomhedslederne med at følge eller få deres personale til at følge kurser. Som et første skridt på dette område kunne man iværksætte oplysningskampagner, som skulle gøre det muligt at påvise, hvilket udbytte virksomhederne kan få af uddannelse og i det hele taget af smidighed i forbindelse med mulighederne for at finde frem til konkurrencefordele, som er vigtige for deres fremtid. Derefter må der nødvendigvis kunne underleverandørsektorens driftsvilkår overkommelig pris. (fjernundervisning, undervisning særlige problemer, tilbydes kurser, som er rettet mod virksomhedernes til til en i virksomheden) og tilpasset internt EF's og de enkelte landes kursusprogrammer rummer muligheder for at komme videre på disse områder. Ikke desto mindre viser det sig, at der må tilvejebringes et bedre samspil for mellem Kommissionen, arbejdsmarkedets parter og virksomhederne, før de n^vendige skridt kan tages. nationale myndigheder, repræsentanterne de 3 Study on Employment and Qualification Needs in the European Clothing Industry, udført af IFM (Institut Français de la Mode) efter anmodning fra Kommissionen. 11 d) Markedsføring der bør om, hvad overvejelser gøre Parternes underleverandørvirksomhederne synlige, koncentrerede sig hovedsagelig om afholdelse af messer og lignende. Den forundersøgelse, som Kommissionen har støttet og ladet gennemføre i samarbejde med arbejdsmarkedets parter, viste, at det var vigtigt at udvikle effektive markedsføringsredskaber, men også, at der var en mangfoldighed af forskellige behov og opfattelser, især af spørgsmålet om, hvorvidt der bør organiseres en europæisk messe for underleverandørvirksomheder inden for tekstil- og beklædningsindustrien. gøres for at Virksomhedernes interesse for denne type af markedsføring afhænger naturligvis af, hvilke markeder deres hovedstrategier er rettet mod (nationale, EU eller internationale markeder). I Frankrig og Italien findes der allerede særlige messer for underleverandørvirksomheder, og for nylig er der også kommet sådanne messer til i Grækenland. Desuden er der annonceret et lignende initiativ i Spanien. Etableringen og udviklingen af denne type arrangementer er naturligvis noget, som den private sektor må tage sig af. Kommissionen støtter imidlertid den indsats for øget samspil, som sektoren har udviklet på dette område, især etableringen af et edb-net for samarbejde mellem europæiske messer for underleverandørvirksomheder. Kommissionen overvejer også at støtte arrangementer af typen "leverandørmesser", som forhåndsorganiserede mødesteder mellem ordregivere og underleverandører. Derudover bør der gøres en indsats med henblik på at øge disse virksomheders deltagelse i messer, der organiseres inden for rammerne af tekstil- og beklædningsindustriens forskellige aktiviteter. Det må dog understreges, at kun få deltager i messerne set i forhold til det samlede antal underleverandørvirksomheder. Derfor må man fortsætte overvejelserne om andre markedsføringsmidler for underleverandørvirksomhederne - midler, der har mere permanent karakter, er åbne for et stort antal virksomheder og egner sig til at udnytte fordelene ved den europæiske dimension. 12 5. KONKLUSIONER - De europæiske underleverandørvirksomheder udgør et vigtigt led i tekstil- og beklædningsindustriens produktionskæde. De står i øjeblikket over for store udfordringer, og det har stor betydning for hele sektorens fremtid, hvordan de udvikler sig, og hvordan det går med deres konkurrenceevne. - Erfaringen viser, at de tilpasningsbestræbelser, som erhvervslivet har sat i værk, gør det muligt for underleverandørvirksomhederne at bevare en konkurrencedygtig position i den europæiske tekstil- og beklædningsindustri, især hvis man fortsat udvikler midler til at byde på højere kvalitet og mere innovation, pålidelighed og fleksibilitet. - Både på nationalt plan og i EF står der flere tværsektorielle programmer og instrumenter til rådighed for underleverandørvirksomhederne. Særlig stor betydning har det at sikre en øget deltagelse fra små og mellemstore virksomheder i de programmer og foranstaltninger, som sigter mod at støtte bestræbelserne på at (kvalitet, forbedre konkurrenceevnen gennem innovation, uddannelse osv. ). Men på grund af en række særlige forhold i underleverandørsektoren (meget uensartede og opsplittede aktiviteter, kulturelle og psykologiske barrierer) må branchesammenslutningerne og det offentlige gøre en yderligere indsats for at øge oplysningsniveauet. investeringer immaterielle - Erhvervet bør stærkt overveje, om ikke det bør udvikle industrisamarbejde mellem underleverandørvirksomhederne, så de kan udnytte eventuelle muligheder for at supplere hinanden med sigte på både EF-markedet og eksportmarkederne. De offentlige myndigheder bør på deres side opmuntre og støtte sådanne initiativer. Desuden bør der tilskyndes til partnerskabsaftaler mellem forskellige aktører i tekstil- og beklædningsbranchen, især mellem ordregivere og underleverandører. - Man må tilstræbe yderligere konvergens og synergi mellem foranstaltningerne på regionalt, nationalt og europæisk plan. Kommissionen kan her spille en oplysende og koordinerende rolle. Men effektiviteten af denne proces, afhænger helt af, i hvor høj grad underleverandørvirksomhederne deltager i den, og her har det somme tider knebet, fordi aktiviteterne i denne sektor er meget uensartede og opsplittede. Derfor tænker Kommissionen sig at organisere en permanent Arbeidsgruppe for underleverandørvirksomheder i tekstil- og beklædningsindustrien med deltagelse af europæiske og nationale repræsentanter for denne erhvervsgren og for fagforeningerne. I denne Arbeidsgruppe skal man undersøge, hvordan sektoren udvikler sig, og hvad de vigtigste problemer er, herunder især den økonomiske situation, konkurrenceevnen og beskæftigelsen, hvordan foranstaltningerne, programmerne og de tværsektorielle instrumenter virker, og hvor effektive de er, hvordan især de små og mellemstore virksomheders deltagelse og udnyttelse heraf supplerende kan øges, ledsageforanstaltninger, i behov underleverandørsektoren inden for tekstil- og beklædningsindustrien. samt hvor nødvendigt det er målrettet mod de iværksætte specifikke der er at 13 Tabel 1 Størrelsesordener Beskæftigelse i underleverandørsektoren i Europa (1992) Belgien Tyskland Irland Græken land Italien Spanien Neder landene Franrkig Portugal UK Danmark lait Antal arbejdspladser Tekstil1» 46 000 188 000 7000 14000 304 000 139 000 18000 116000 98 000 141 000 Beklædning 35 000 230 000 15000 60 000 370 000 180 000 15 000 180 000 130 000 230 000 8000 1 080 0002 10000 1455 0002 heraf underieve rance 5000 40 000 5000 35 000 195 000 90 000 6000 90 000 60 000 120 000 3000 650 0002 Analyse: Mercer Management Consulting Noter: 1) Strikvarer og trikotage er medtaget under beklædning. 2) Sort arbejde ikke medregnet Tabel 2 Sort beskæftigelse i beklædningsindustrien0 (1992) Størrelsesordener Belgien Tyskland Irland 7000 6000 2000 Græken land 12000 Italien Spanien 39 000 20 000 Neder landene 10 000 Frankrig Portugal UK Danmark lait 20 000 20 000 14 000 150 000 Antal arbejdsplad ser Analyse: Mercer Management Consulting Noter: J) Disse tal repræsenterer skøn, der erforetaget af Mercer Management Consulting, og forpligter ikke Europa-Kommissionen Tabel 3 Fordeling af beskæftigelsen af underleverancevirksomheder i Europa Samlet beskæftigelse: 650 000 personer*) Italien Det Forenede Kongerige Frankrig Spanien Portugal Tyskland Grækenland Nederlandene Belgien Irland Danmark 30% 18% 14% 14% 9% 6% 5% 1% 1% 1% 1% Analyse Mercer Management Consulting Note / Omfatter ikke sort beskæftigelse •li" Fordeling af antal virksomheder og beskæftigede i underleverandørsektoren på virksomhedsstørrelser* (1992) JafreU Frankrig Portugal Tyskland Antal virksom heder Antal be skæftigede Antal virksom heder Antal be skæftigede Antal virksom heder Antal be skæftigede 10 50 150 300 800 800 5 500 7 600 5000 10 000 15 000 15 000 16000 8 000 20 000 90 000 5 35 70 210 320 3 500 4 140 2000 8000 9000 13 000 10000 18000 60 000 6 15 150 550 1500 2 168 2000 2000 10000 16 000 10 000 40 000 500+ 200-500 100-200 50-100 20-50 10-20 0-10 lait Analyse: Mercer Management Consulting Note ' Omfatter ikke sort beskæftigelse Tabel 5 Størrelsesordener Dominerende strategier i de europæiske underleverancevirksomheder u (% af antal beskæftigede) Portu gal Græken -land Belgien Irland Neder landene Fran krig Dan mark Tysk land Spanie n Italien UK Omkostningstrategi Reaktivitets- og fleksibilitetsstrategi Marginalt arbejde Servicestrategi2' Ekspertise og knowhow 65% 15% -. 20% 100% 60% 30% 40% 30% 40% 20% 40% 40% 30% 30% - 80% 5% 55% 30% 40% 30% 30% 20% 25% 5% - 5% 100% 5% 5% 25% 15% 10% 10% 100% 100% - 20% - 10% 20% 10% 100% 100% - 20% - 100% 5% 25% 10% 100% - 10% 10% 50% 10% 10% 20% 5% 10% 100% 100% 100% Gennem -snit Eur. 32% 33% 6% 16% 13% 100% Note " Herunder sort arbejde fordelt mellem omkostningsstrategi og reaktivitets- og fleksibilitetsstrategi s> En stor del af beskæftigelsen i den del af arbejdet, der ligger efter tjenesteydelsesarbejdet, er omfattet af omkostningsstrategien Analyse: Mercer Management Consulting 1C Tabel 6 Hovedproblemer, som påpeget af underleverandørvirksomhedeme Tyskland Belgien Danmark Spanien Frankrig UK • • * • • Græken land • • * Irland Italien Nederl Portugal ' ' ' * Frister/betalingsrisiko Upræcise ordrer Udvikling af kundekreds Manglende besk>ttelse under aktivitetsnedgang Manglende kontrakt Manglende støtte til modernisering Arbejdsmarkedslovgiv ning Sprogproblemer Hyppigt anførte problemer ved sporgeskeinaundersogelscme. Kilde: Spørgeskemaundersøgelse fra \4ercer Management Consulting • • • 1 ) FINANSIERINGSOVERSIGT Budgetpast B5-4110 politik vedrørende industriens kanlajrrenceevne i Den Europæiske Union 1. FORANSTALTNINGENS BETEGNELSE: FREMME AF UNDERLEVERANDØRERNES KONKURRENCEEVNE INDEN FOR TEKSTIL- OG BEKUEDNINGSINDUSTRIEN BUDGETPOST. B5-4Ï10 3. RETSGRUNDLAG Kommissionens meddelse til Rådet om en politik til tbtbedring af industriens konkurrenceevne i Den Europæiske Union KOM(9< 319 4 BESKRIVELSE AF FORANSTALTNINGEN 4. 1 Foranstaltningens generelle formål: støtte underleverandørernes indsats for at forbedre konkurrenceevnen i tekstil- og beklædningsindustrien inden for områderne oplysning, uddannelse, samarbejde og markedsføring- Foranstaltningen indgår i handlingsprogrammet om en politik til forbedring af industriens konkurrenceevne i Den Europæiske Union. 4. 2 Forar^taltningens varighed: 3 år, nemlig 1996, 1997, 1998, 5 laASSIFIKATlQN AF UlXaFIERNE^NDTÆGmEKNE Ikke-obligatoriske udgifter 5. 2 Opdelte bevillinger/ikke-opdelte bevillinger 5. 3 Indtægtstype ikke relevant 6 UIX3FrØlNES/INDT^EGrERNES ART Tilskud til samfinansiering med andre offentlige og/eller private tilskudsydere: samfinansiering af de initiativer, der tages afsåvel den private sektor som af tøanchesammenslulningerne. Andet: Kornmissionen påtænker at bestille nogle praktiske redskaber (f. eks. et teknisk fremstillingsdossier), som stilles til de erhvervsdrivendes rådigfred • /* 7 FINANSIELLE VIRKNINGER 7. 1 Beregningsmetode for de samlede omkostninger ved foranstaltningen for regnskabsåret 1996 (germenisnitsornkostninger pr. enhed) 4 pilotprojekter i tillmytning til de 4 områder, der er nævnt ovenfor, (4. 1) 7. 2 Omkostningernes fordeling på foranstaltningens elementer Bevillinger Lil forpligtij gelser i mio. ECU Fordeling Budget 96 Foreløbigt budgetforslag 97 Forskel i % Teknisk fremstillingsdossier Fremme af særlige roesser Analyse af bearbejdnings' virksomhederne Projekter for ledelsesudvikling Talt 0,075 0,075 0,15 0,13 0,12 0,25 66,7 FTJRHOLDSREGLER MDD SVfG (OG FORVENTEDE RESULTATER HERAI) Kontrakt 9 OITA^PaNGaiCMCXKIÆEFlI^nVi2SESS 9. 1 Specifikke og kvantificerbare mål, målgruppe - Specifikke mål: Kommissionen vil finansiere 4 pilotprojekter for gennem bedre betingelser for underleverandørerne i tekstil- og beklædningsmdustriezi at. øge de immatérielle investeringer i sektorens små og mellernstore virksomheder. Uhxkrlcveraiidømriæorahederne, som er isoleret fra deres økonomiske miljø, har hverken kapacitet eller den nødvendige tid til at deltage i foranstaltninger på tværs af sektorerne. Foranstaltningerne skal forbedre a) underleverandørernes forhold til ordregiverne, b) oplysningerne til de erhvervsdrivende om deres virksomhedernes soliditet og perspektiver, c) fremme af mulighederne for deltagelse i messer og lignende, d) uddannelsesniveauet for bearbejdnrngsvirksoinhedfirne ved hjælp af software, der er tilpasset deies særlige situation. Målgruppe: UnderleverandøTvirksomhedeme i Den Europæiske Union 9-2 Begrundelse for foranstaltningen - Behovet for EF-støtte På grund af kulturelle og økonomiske skel har underleverandørvirksomhederne svært ved atsastte sådanne foranstaltninger i gang og anvende Ef-midler - Valg af støtteform 19 * fordele i forhold til autre forwstcitninger (sammenlignelige fordele) Sænke omkostningerne ved iværksættelse af de planlagte foranstaltninger. *anafyse af lignende fortnstdtninger, der måle være tværksot på fællesskabsniveau eller på nationalt niveau Man har konstateret, at en række EF-foranstaltninger ikke har vakt den store interesse hos de små og mellemstore virksomheder og især ikke hos underleverandørvirksomliederne. 1 de fleste tilfælde har foranstaltningerne været dyre og har ikke været tilpasset underleverano^rvirksornhedernes specifikke behov (deres størrelse, mangelfulde ledelsesstruktur, uddannelse af personale osv. ). Vigtigste usikkerhedsmomenter, som vil kunne få indflydelse på de konkrete residlUer qf foranstaltningen Manglende motivation hos de små og mellemstore underleverandørvirksomheder til at bruge værktøjerne. 9. 3 Overvågning og evaluering af foranstaltningen - Resultatindikatorer *oitiputindikatorer (vurdering af de tværsatte aktiviteter). *resviat i forhold til de tilstræbte mil De små og mellemstore virksomheders øgede brug af foranstaltningerne i fællesskabsprogrammerne. Hvordan og hvor hyppigt foregår evalueringen? Kontor OT/E/4 vil gøre status over situationen i 1998. Vurdering af resultaterne Ovennævnte statusopgørelse vil blive fulgt op af an skriftlig rapport og en ny vurdering af situationen. 10. 10. UDGIFTER HL ADMINISTRATION (del A i afsnit ED i det almindelige budget). Den faktiske mobilisering af de administrative ressourcer, der er nødvendige, afhænger af den beslutning, Kommissionen træffer artigt om ressourceallokermgen under særlig hensyntagen til det personale og de yderligere bevillinger, der måtte være tildelt af budgetmyndigheden. Indebærer forans^tningen en forøgelse af Kommissionens personale? NEJ Stillingstyper Personale til administration af foranstalt ningene Heraf Varighed Faste stillinger Midlertidige stillinger brug af de eksisterende ressourcer i OD brug af supplerende ressourcer 3 år Tjenestmænd eller midlertidigt ansatte Andre ressourcer I A 1 B nej 1 A nej l a it 2 personer 1 person J* ja J* nej nej nej Det bedes angives, i hvilket tempo, de supplerende ressourcer skal stilles til rådighed. 0. 2 Hvor store drills- og personaleudgifter medfører foranstaltiiingeu? INGEN 3 år 2 beløb beregningsmetode tjenestemænd Midlertidigt ansatte Andre ressourcer lait Beløbene er udiryk for de samlede omkostninger ved de supplerende stillinger i foranstaltningens løbetid, hvis denne er c/grwnset, og i 12 måneder, hvis den er ubegrænset. 10. 3 Forøgelse af andre driftsudgifter i forbindelse med foranstaltningen. BUDGETPOST BELØB BEREGNINGSMETODE AO-2500 Mødeudgifter 32. 000 ECU* Tb årlige møder i gruppen, der er sammensat af medlemsstaternes branchesammenslutninger. (2x16. 000 ECU) *Beløbene svarer til udgifterne for 12 måneder Zn ISSN 0254-1459 KOM(96) 210 endelig udg. DOKUMENTER DA 10 08 Katalognummer : CB-CO-96-223-DA-C ISBN 92-78-04019-3 Kontoret for De Europæiske Fællesskabers Officielle Publikationer L-2985 Luxembourg *Z