title: BESCHERMING VAN DE FINANCIËLE BELANGEN VAN DE GEMEENSCHAP - FRAUDEBESTRIJDING - JAARVERSLAG 1995

eurovoc_concepts:
Community budget
EU control
fraud
fraud against the EU
sanction (EU)

text: COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 08. 05. 1996 COM(96) 173 def. BESCHERMING VAN DE FINANCIËLE BELANGEN VAN DE GEMEENSCHAP FRAUDEBESTRIJDING JAARVERSLAG 1995 (door de Commissie ingediend) Blz. 4 7 7 9 9 ,11 INHOUD Inleiding Hoofdstuk I : Ontwikkeling van de horizontale regelgeving in 1995 (eerste pijler en Titel VI) Afdeling 1 Afdeling 2 Afdeling 3 Inleiding en overzicht Activiteiten in het kader van de eerste pijler / Verbetering van het wetgevende kader 1. Verordening betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen 2. Voorstel voor een verordening betreffende de controles en verificaties ter plaatse Activiteiten in het kader van Titel VI / Verbetering van de onderlinge verenigbaarheid van de wetgevingen van de Lid-Staten 13 1. De Conventie 13 2. Protocol bij de overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen (tweede instrument, onder meer voor de gerechtelijke samenwerking) Afdeling 4 : 3. Protocol over de omkoping van ambtenaren Ontwikkelingen op het gebied van de georganiseerde financiële misdaad Hoofdstuk 2 Ontwikkeling van de sectoriële regelgeving in 1995 Afdeling 1 Afdeling 2 Afdeling 3 Afdeling 4 : Eigen middelen Landbouw Douane 1. Douanevervoerregelingen 2. Project "Douane 2000" 3. Precursoren van drugs Wederzijdse bijstand op administratief gebied Hoofdstuk 3 Overige Instellingen Afdeling 1 Afdeling 2 Afdeling 3 Afdeling 4 Europees Parlement Raad Rekenkamer Hof van Justitie Hoofdstuk 4 : De Lid-Staten Enige afdeling : De nationale verslagen over de verduistering van communautaire middelen en de stand van de toepassing van artikel 209A 1. 2. Methode Balans (van de toepassing van artikel 209A, eerste alinea, van het EG-Verdrag Balans (van de toepassing van artikel 209 A, tweede alinea, van het EG-Verdrag De denksporen 3. 4. 14 16 17 20 20 20 23 23 26 27 27 29 29 30 31 31 33 33 33 34 36 37 Hoofdstuk 5 : Samenwerking en partnerschap Afdeling 1 : Studiebijeenkomsten en uitwisselingen van ambtenaren Afdeling 2 : Raadgevend Comité voor de coördinatie van de fraudebestrijding (COCOLAF) Afdeling 3 : Partnerschap met de gespecialiseerde nationale diensten in de Lid-Staten Afdeling 4 : De wederzijdse administratieve bijstand op douanegebied tussen de Gemeenschap en derde landen Hoofdstuk 6 : Onderzoeken Afdeling 1 Afdeling 2 Afdeling 3 Afdeling 4 Afdeling 5 Omvangrijke georganiseerde grensoverschrijdende fraudes Omvangrijke fraudes op het gebied van de oorsprong en de preferentiële stelsels 1. Industriële produkten 2. Textielprodukten 3. Visserij produkten Overige fraudes op landbouwgebied Andere vormen van fraude op het gebied van het structuurbeleid 1. Europees Sociaal Fonds 2. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) Andere vormen van fraude op het gebied van de directe uitgaven 1. Onderzoek 2. Energie 3. Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) 4. Milieu/Programma MEDSPA (Italië) Hoofdstuk 7 Statistieken en analyses Afdeling 1 Afdeling 2 Afdeling 3 Afdeling 4 Afdeling 5 Toestand in 1995 Ontwikkelingen Doorvoer Invordering Analyse van de wetgeving Tabellen van 1 tot 13 Hoofdstuk 8 : Kredieten voor fraudebestrijding Afdeling 1 : Uitvoering van de begroting 1995 Afdeling 2 : Kredieten van 1996 Tabellen 14 tot 16 Bijlage Lijst van afkortingen 41 41 43 44 45 47 49 61 61 64 66 68 74 74 75 76 76 76 77 77 78 78 80 81 81 83 97 97 97 113 114 INLEIDING Het jaar 1995 was meer in het bijzonder gekenmerkt door aanzienlijke vooruitgang op wetgevingsterrein, en wel door de goedkeuring van twee fundamentele teksten, waarvan de ene betrekking had op controles en administratieve sancties (horizontale verordening), en de andere op de strafrechtelijke bescherming van de communautaire financiën (overeenkomst). Op operationeel gebied blijkt uit de onderzoeken die op initiatief van de Commissie te zamen met de nationale autoriteiten werden verricht, steeds duidelijker de meerwaarde die de Commissie op het terrein van de fraude kan realiseren. Deze dynamiek komt voort uit de in 1994 ingevoerde fraudebestrijdingsstrategie, die gebaseerd is op de volgende vier prioritaire krachtlijnen : versterking op het terrein; gebruik maken van "informatienetwerken" en een versterkt partnerschap tussen de Commissie en de Lid-Staten; verbetering van het kader van de communautaire regelgeving; meer onderlinge afstemming van de nationale wetgevingen als aanzet tot een beleid van strengere strafmaatregelen dat is aangepast aan de belangen die op het spel staan. Naast deze vooruitgang werden in 1995 op al deze fronten opmerkelijke vorderingen gemaakt. Wat de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap betreft, die in het eerste deel van het verslag wordt behandeld, hebben de door de Commissie in 1994 voorgestelde wetgevingsinitiatieven1 er enerzijds toe geleid dat de Raad een verordening heeft goedgekeurd waarin het begrip onregelmatigheid wordt gedefinieerd, en tot invoering van een samenhangend en doeltreffend systeem van controles en administratieve sancties ter voorkoming en bestraffing van deze gedragingen, en anderzijds tot de ondertekening van een conventie voor strafrechtelijke bescherming waarin voor de eerste maal een gemeenschappelijke definitie voorkomt van het begrip fraude. Deze teksten, die een betere bescherming beogen van de financiële belangen van de Gemeenschap volgens het in artikel 209A van het EG-Verdrag neergelegde beginsel, beantwoorden aan de vele malen in de publieke opinie uitgedrukte wens om fraude en verspilling van gemeenschapsgelden met de grootste kracht te bestrijden. Zij vormen een wezenlijke rechtsgrondslag voor de ontwikkeling van de toekomstige activiteiten op dit gebied. Hoewel er aanzienlijke vooruitgang is geboekt op het gebied van de wetgeving, heeft de ervaring, vanuit het oogpunt van de Commissie, aangetoond dat de juridische mogelijkheden die Europese Raad te Cannes van 26 en 27 juni 1995 en Europese Raad te Madrid van 15 en 16 december 1995, waar met name de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap en de bestrijding van communautaire fraude tot onderwerp zijn gemaakt van een afzonderlijk hoofdstuk van de conclusies van het Voorzitterschap. het Verdrag biedt, zwak zijn in vergelijking met de bedragen die in het spel zijn, en gezien de bescherming die een begroting als die van de Unie vereist. Daarom is zij van mening dat deze mogelijkheden bij gelegenheid van de Intergouvernementele Conferentie (IGC) moeten worden uitgebreid. Zij heeft dan ook de nodige initiatieven genomen om deze kwestie op de agenda van de IGC, die in maart 1996 begint, te doen plaatsen. De horizontale verordening bevat een zeer ruime definitie van het begrip onregelmatigheid. Dit begrip omvat zowel de gewone nalatigheid door vergissing of onachtzaamheid die de begroting van de Gemeenschappen schade kan berokkenen, als de opzettelijke of weloverwogen gedragingen die hunnerzijds overeenkomen met het meer restrictieve begrip fraude zoals dat is omschreven in de strafrechtelijke overeenkomst. De in het tweede deel van het verslag genoemde onderzoeken hebben betrekking op dossiers waar de Commissie een wezenlijke inbreng heeft gehad. Deze dossiers betreffen slechts onregelmatigheden die op communautair vlak van bijzonder belang zijn, en waarvan het opzettelijk of weloverwogen karakter nog niet noodzakelijkerwijs is aangetoond. Deze onregelmatigheden mogen derhalve niet alle als fraudegevallen in de strafrechtelijke betekenis van het woord worden beschouwd. Hetzelfde geldt voor de gegevens die zijn opgenomen in het statistisch deel van het verslag. De "postoperationele" fase is zeker even belangrijk. De laatste hoofdstukken van het verslag bevatten een analyse van de op het terrein en tijdens procedures vergaarde gegevens, die het mogelijk maakt tendensen van "fraude op grote schaal" aan de oppervlakte te brengen en de meest getroffen sectoren te identificeren zodat het communautaire kader waarbinnen de financiële besluitvorming plaatsvindt, kan worden aangepast. De hoofdlijnen zijn duidelijk : het aantal ontdekte fraudegevallen alle dossiers in acht genomen blijft stijgen (± 15 %), maar het totale bedrag dat ermee gemoeid is vertoont een zekere tendens tot stabilisering. Er moet op worden gewezen dat de helft van dit bedrag betrekking heeft op de lopende onderzoeken, die door de Commissie in nauwe samenwerking met de Lid-Staten worden gecoördineerd. I Iet aantal van deze onderzoeken stijgt. Uit de omvang van de bedragen die in deze dossiers aan de orde komen blijkt dat het instellen van een grondig onderzoek, samen met de gespecialiseerde diensten van de Lid-Staten, zodra er een vermoeden van fraude bestaat, ertoe kan leiden dat gevallen worden ontdekt van soms criminele netwerken, die doorgewinterde methoden gebruiken. Een snelle operationele, administratieve of gerechtelijke reactie is van het allergrootste belang om ervoor te zorgen dat de misbruikte of ontdoken bedragen alsnog kunnen worden teruggevorderd. Statistisch vertegenwoordigt de in 1995 ontdekte fraude ten aanzien van de door de Lid-Staten beheerde uitgaven (uitgaven op landbouwgebied en voor het structuurbeleid) een totaal bedrag van ongeveer 383 miljoen ecu, ofwel 0,6 % van de toegekende financieringen. Voor de rechtstreekse uitgaven, die door de diensten van de Commissie worden beheerd (via met de begunstigden in de Lid-Staten afgesloten overeenkomsten), beloopt dit bedrag ongeveer 28 miljoen ecu, d. w. z. 0,3 % van de uitkeringen. Aan de ontvangstzij de bedraagt de fraude plm. 735 miljoen ecu (op het gebied van de traditionele eigen middelen), d. w. z. 3,6 % van de uit hoofde daarvan in 1995 ontvangen middelen. Hieronder vallen de ontdoken rechten en taksen, voornamelijk bij gelegenheid van commerciële transacties (handelsverkeer) tussen derde landen en de Gemeenschap. De Lid-Staten lijden de grootste verliezen. Daar namelijk het evenwicht een van de voornaamste beginselen van de Gemeenschapsbegroting is, wordt ieder verlies aan bijv. douanerechten of landbouwheffingen gecompenseerd door een verhoging van de rechtstreekse bijdragen van de Lid-Staten uit hoofde van de "vierde middelenbron", die is gebaseerd op het BNP van de Lid-Staten en ook wel "evenwichtsmiddelenbron" wordt genoemd. In het algemeen en schematisch uitgedrukt kan men stellen dat de fraude ten nadele van de Gemeenschapsbegroting, d. w. z. bekende gevallen, geverifieerde gevallen, waarin dus is overgegaan tot vervolging, en gevallen die worden onderzocht, niet meer bedraagt dan 1,4 % van de totale Gemeenschapsbegroting. De Lid-Staten hebben aangetoond dat het opsporingsstelsel goed functioneert; de Commissie heeft zich harerzijds grotendeels, met hulp van de gespecialiseerde nationale diensten, toegelegd op het uitvoeren van nauwgezet onderzoek zodra er een vermoeden ontstond van onregelmatigheid of fraude. De Commissie blijft voorts het partnerschap met de Lid-Staten versterken. Dit proces, waarin zij samen met de Lid-Staten is betrokken en dat de "codenaam" SEM 2000 draagt ("Sound and Efficient Management" - gezond en doeltreffend beheer), omvat drie fasen, waarvan de eerste twee, die begin 1996 werden voltooid, hebben bestaan in een krachtiger financieel beheer bij de Commissie zelf. De laatste fase, die nog lopende is, beoogt verbetering van het beheer van de gemeenschapsgelden dat door de Lid-Staten wordt uitgevoerd en zal tot meer transparantie enerzijds en meer veiligheid anderzijds is van alle belastingplichtingen. Deze nieuwe fase van overleg vindt plaats in dezelfde geest van partnerschap als het geval is met de eigenlijke fraudebestrijdingsactiviteiten, ook al wordt hierbij het kader van de fraudebestrijding overschreden. Zij zal in ieder geval een ontwijfelbaar effect hebben op het beleid van preventie en bestrijding van fraude. De in hoofdstuk 8 van dit verslag genoemde evaluatie van de wetgeving past dus in alle opzichten in het kader van de actie SEM 2000. in het voordeel leiden, hetgeen Er wordt dan ook gewezen op het belang van het door de Lid-Staten geleverde werk bij de opstelling van de nationale verslagen betreffende de op nationaal niveau genomen maatregelen ter bestrijding van verspilling en verduistering van gemeenschapsgelden. De Commissie heeft een vergelijkende analyse opgesteld van deze verslagen, waaruit de vraagstukken en aangelegenheden die gemeenschappelijk moeten worden behandeld duidelijk naar voren komen. Terzelfder tijd heeft zij, eveneens op basis van deze verslagen, een overzicht opgesteld van de toepassing van het "gelijkstellingsbeginsel" bedoeld in het nieuwe artikel 209A van het EG- Verdrag. Er is een vergelijkend synthesedocument aan de Raad voorgelegd, die er kennis van heeft genomen en de Instellingen en de Lid-Staten heeft verzocht hun inspanningen op dit gebied voort te zetten en met name te streven naar een niveau van bescherming van de communautaire financiën dat overal in de Gemeenschap gelijkwaardig is. voor "Eenheid In 1995 heeft de Commissie haar centrale structuur voor fraudebestrijding ook georganiseerd de (SG/UCLAF : fraudebestrijdingsactiviteiten in deze operationele en pluridisciplinaire structuur te verenigen, ten einde deze in staat te stellen haar taak ten volle te vervullen, onafhankelijk van de ordonnateursdiensten en ten einde de algemene en geïntegreerde benadering, die voor de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap werd uitgewerkt, meer concrete vorm te kunnen geven. fraudebestrijding") coördinatie door van de Besluit van 14. 02. 1995. Zie document SEC(95)249, mededeling van de Commissie van 10. 02. 1995 over de organisatie van haar fraudebestrijdingsdiensten. HOOFDSTUK 1 : ONTWIKKELING VAN DE HORIZONTALE REGELGEVING IN 1995 (EERSTE PIJLER EN TITEL VI) AFDELING 1 : INLEIDING EN OVERZICHT Een van de belangrijkste gebeurtenissen van 1995 was de afronding van de in 1994 begonnen wetgevende arbeid op het gebied van de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap, welke tevens het vertrekpunt is voor de indiening van nieuwe voorstellen door de Commissie. De inspanningen van de Commissie en de politieke bereidheid op het hoogste niveau hebben dus tot concrete resultaten op dit gebied geleid3. De Commissie ging uit van het principe dat niet alleen de preventieve voorzieningen ter bescherming van de financiën van de Gemeenschap moesten worden versterkt, maar dat ook een homogeen systeem van sancties, zowel administratieve als strafrechtelijke, moest worden ontwikkeld. * Een eerste beschermingsniveau moet worden gevormd door de mechanismen van communautaire administratieve sancties op onregelmatigheden. invoering van Op het gebied van het gemeenschappelijk landbouwbeleid bestonden al sancties, maar het principe daarvan moest worden uitgebreid tot andere financiële terreinen om te zorgen voor een uniforme bescherming over het gehele grondgebied van de Unie. Alleen het Gemeenschapsrecht is immers afgestemd op dit doel van een homogene bescherming. De Commissie heeft daarom een communautair instrument met horizontale toepassing voorgesteld, waardoor, voor de communautaire administratieve sancties, een specifiek juridisch kader voor de gehele begroting van de Unie wordt ingesteld. Dit gemeenschappelijke juridische kader voor de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap is neergelegd in Verordening (EG, Euratom) nr. 2988/954 die door de Raad op 18 december 1995 is goedgekeurd. Met deze verordening is de eerste reeks wetgevende initiatieven van de Commissie in het kader van de eerste pijler op gang gebracht. Dit algemene juridische kader bevestigt, vanuit een horizontale aanpak, dat het instrument van de communautaire administratieve sanctie overeenkomstig de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen een van de kernelementen van de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap vormt5. Een voorstel ter zake van de Commissie (verdrag voor de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen) was reeds sedert 1976 bij de Raad in behandeling Zie jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, doe. COM(95)98 def. , hoofdstuk 1, afdeling 6. PB L 312 van 23. 12. 1995. De diensten van de Commissie hebben in nauwe samenwerking met de Lid-Staten een vergelijkende studie uitgevoerd van de wijze waarop onregelmatigheden bij de toepassing van het communautair douanewetboek worden bestraft. De uitkomsten van deze studie worden momenteel onderzocht. Later zal worden besloten of bijzondere wetgevende maatregelen moeten worden getroffen, met name in het kader van Verordening (EG) nr. 2988/95 van de Raad inzake de bescherming van de financiële belangen. 7 Het oorspronkelijke voorstel voor deze verordening over de bescherming van de financiële belangen was door de Commissie ingediend in juli 1994. Het voorzag, naast mechanismen van communautaire administratieve sancties, in algemene regels voor de communautaire maatregelen en controles6. Om pragmatische redenen heeft de Raad voorlopig slechts het deel aangehouden dat betrekking heeft op de communautaire administratieve sancties en de algemene controlemaatregelen, ten einde al in de eerste helft van de 1995 politieke resultaten te kunnen bereiken. Het deel "verificaties en controles" moet op een later tijdstip voorwerp zijn van een afzonderlijk juridisch instrument7. Met uitzondering van de BTW, die de Raad buiten het toepassingsgebied van de verordening heeft gehouden, is de algemene, horizontale aanpak die de Commissie in haar voorstel had aanbevolen, over het algemeen gevolgd. De verordening is dus van toepassing op alle uitgaven en de traditionele eigen middelen. Deze horizontale opvatting geeft een duidelijke en beslissende koers aan de ontwikkeling van de wetgeving ter bestrijding van fraude en is een belangrijke stap voorwaarts naar meer samenhang van de wet- en regelgeving ter bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap. Zij heeft bovendien een beweging op gang gebracht bij de Raad, die de Commissie heeft verzocht voorstellen in te dienen voor administratieve sancties van de Gemeenschap per onderdeel van de begroting. Voor de eerste maal bevat een communautair besluit een ruime definitie van het begrip onregelmatigheid waaraan al jaren behoefte bestond. Een tweede niveau van bescherming moet worden verzekerd door strafrechtelijke sancties van de Lid-Staten. Door hun exemplaire en doorzichtige karakter zijn dergelijke sancties het enige middel om overeenkomstig de voorschriften van de Europese jurisprudentie te komen tot een doeltreffende, evenredige en afschrikkende beteugeling van de ernstigste fraudes. Daarom heeft de Commissie een voorstel ingediend om het aantal onverenigbaarheden in het strafrecht van de Lid-Staten te verminderen8. De ongelijkheden die het gevolg zijn van het uiteenlopende strafrecht van de Lid-Staten scheppen een situatie die gunstig is voor de ontwikkeling van de grensoverschrijdende financiële fraude, waarin de grote delinquentie en de georganiseerde misdaad onmiddellijk hun plaats vinden. Ter verbetering van de overeenstemming tussen de nationale strafwetgevingen heeft de Raad op 26 juli 1995 op initiatief van de Commissie een akte aangenomen tot vaststelling van de overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen9. Deze conventie heeft lot doel het strafrecht van de Lid-Staten meer op dezelfde lijn te brengen door een gemeenschappelijke definitie in te voeren van fraude en ernstige onregelmatige handelingen die de communautaire belangen schaden. Voor de Unie is dit een belangrijke vernieuwing, want fraude ten nadele van de communautaire financiën krijgt dus voortaan in alle Lid-Staten een precieze incriminatie in het nationale recht. PB C 216 van 06. 08. 1994. Zie jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 6. 1. Zie artikel 10 van Verordening (EG, EURATOM) nr. 2988/95 van de Raad. Deze onverenigbaarheden zijn naar voren gebracht in de studie van een groep onderzoekers onder leiding van Professor De lm as-Marty, in 1993. Zie jaarverslag "Fraudebestrijding" 1993, doe. COM(94) 94 def. PB C 316 van 27. 11. 1995, blz. 48. Bij de opstelling van haar voorstel voor deze overeenkomst had de Commissie rekening gehouden met het bestaan van titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie en haar initiatief op grond van artikel K31" in dit kader (samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken) geplaatst. Hiermee is het vraagstuk van de communautaire bevoegdheid echter niet afgehandeld, want niets belet de Commissie ook in het kader van de eerste pijler op te treden, hetgeen trouwens de enige mogelijkheid is die het Europees Parlement aanvaardt wanneer het om de begroting gaat. De overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese is een mijlpaal door de omvang en de hoedanigheid van de Gemeenschappen werkzaamheden die institutioneel zijn verricht. Overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Cannes zijn nog verdere ontwikkelingen nodig", maar de overeenkomst toont duidelijk het specifieke karakter van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen aan en bevordert aldus de totstandbrenging van vormen van samenwerking op het gebied van de justitie in strafzaken die op deze doelstelling van de Unie zijn afgestemd. * Bij de onderhandelingen over deze twee regelingen is gebleken hoe moeilijk het is regelgeving ter bescherming van de financiële belangen op basis van artikel 235 van het EG-Verdrag en titel VI van het Unie-Verdrag vast te stellen. Gelet op het verband tussen het EG-Verdrag en titel VI van het Unie-Verdrag wat de fraudebestrijding betreft is de Commissie voornemens een meer operationele grondslag voor de bescherming van de financiële belangen in te voeren. AFDELING 2: ACTIVITEITEN IN HET KADER VAN DE EERSTE PIJLER / VERBETERING VAN HET WETGEVENDE KADER 1. Verordening betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen De goedkeuring van Verordening (EG, EURATOM) nr. 2988/95 van de Raad betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen is een belangrijke stap op de weg die de Commissie in 1994 heeft aangegeven om het wetgevende kader van de Gemeenschap te verbeteren en aan de eisen van haar algemene fraudebestrijdingsstrategie aan te passen. Wat de sancties betreft, heeft de algemene, horizontale aanpak die de Commissie in haar voorstel van juli 1994 voorstond, het tenslotte gewonnen. Voor het deel "controles en verificaties ter plaatse" zijn twee krachtlijnen vastgesteld. In de eerste plaats hebben de Lid-Staten algemene verplichtingen wat betreft de primaire, traditionele controle12. Vervolgens wordt verwezen naar de sectoriële regelingen van de Gemeenschap voor de harmonisatie van deze controles, en zelfs naar de nationale wetgeving, teneinde voor een gelijkwaardige bescherming in de gehele Gemeenschap te zorgen. In de tweede plaats zijn algemene bepalingen betreffende de controles door de Commissie vastgesteld13. De bijzondere 10 Voorstel voor een besluit van de Raad tot opstelling van deze overeenkomst, PB C 216 van 06. 08. 1994. De tweede overweging van de overeenkomst stelt dit uitdrukkelijk : "een ander rechtsinstrument" zal het eerste moeten aanvullen "met het oog op een doeltreffender strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen". Artikel 8 van Verordening (EG, EURATOM) nr. 2988/95 van de Raad. Artikel 9 van de genoemde verordening. bepalingen betreffende de voorwaarden waaronder deze controles en verificaties ter plaatse moeten worden uitgevoerd zijn uit het oorspronkelijk voorstel van de Commissie gehaald en in een bijkomende regeling die de Raad van de Commissie zullen worden opgenomen verwacht14. De voornaamste verdienste van de verordening is dat zij een juridisch kader vaststelt met algemene voorwaarden voor het opleggen van communautaire administratieve sancties die op uniforme wijze op het gehele grondgebied van de Europese Unie kunnen worden toegepast, en wel in alle sectoren van het communautaire beleid waar er behoefte aan bestaat en de gepaste rechtsgrond kan worden vastgesteld. Deze regeling ligt volledig in de lijn van de koers die de Commissie inzake administratieve sancties in het gemeenschappelijk landbouwbeleid volgt, hetgeen herhaaldelijk is bevestigd in de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, met name in 199215 en meer recent in 199516. De bevestiging van deze fundamentele koers, die de communautaire verworvenheden in stand houdt, is voorwerp geweest van bijzonder hevige debatten op het hoogste politieke niveau binnen de Raad en is uiteindelijk unaniem door de Lid-Staten aanvaard. Dit verschaft politieke legitimiteit aan maatregelen van de Commissie in de landbouwsector en de uitbreiding van de communautaire administratieve sancties tot andere terreinen. ter voortzetting van dit beleid De verordening bevestigt de grote doeltreffendheid van het systeem van sancties dat op het landbouwbeleid bestaat en ligt ten grondslag aan een gebied van het gemeenschappelijk ontwikkeling die de Raad ertoe heeft gebracht te verzoeken om invoering van communautaire administratieve sancties op andere terreinen dan de landbouwsector. Voor de eerste maal wordt in het Gemeenschapsrecht een ruime definitie gegeven van handelingen die de goede toepassing van de communautaire financiële voorschriften in het gedrang brengen, onder toevoeging van het begrip rechtsmisbruik, worden de toepasselijke maatregelen en sancties beschreven en worden de personen aangeduid die aansprakelijk kunnen worden gesteld. Deze elementen gelden voor alle onderdelen van de communautaire begroting. Het begrip rechtsmisbruik vult een belangrijke leemte in het Gemeenschapsrecht aan. Personen die operaties opzetten welke strijdig zijn met de doelstellingen van de communautaire voorschriften, kan het eventuele voordeel van subsidies of de vrijstelling van douanerechten en andere belastingen worden ontzegd. Voor de toepassing van de communautaire sancties is een verjaringstermijn van vier jaar vastgesteld. Dit is een compromis tussen een doelmatige bescherming van de financiële middelen van de Gemeenschap en het principe van rechtszekerheid. Deze verjaringstermijn wordt toegepast zonder afbreuk te doen aan de bepalingen betreffende het financiële beheer van de communautaire ontvangsten en uitgaven, want hij heeft alleen betrekking op de sanctie en niet op de te innen schuldvordering. Artikel 10 van de genoemde verordening. Zaak 240/90, arrest van het Hof van 27. 10. 1992 : Bondsrepubliek Duitsland tegen Commissie van de Europese Gemeenschappen. Zaak C 104/94 "Cereal Italia SRL", arrest van het Hof van 12. 10. 1995. 10 Een ander belangrijk onderdeel van de verordening is de lijst van sancties, waarin expliciet de geldboeten en andere soorten sancties worden genoemd die de Commissie tot dusver heeft toegepast en die in de toekomst ook voor andere terreinen zullen gelden. Voorts wordt het verband aangegeven tussen de nationale strafrechtelijke procedures en het communautaire administratieve recht. Er is een genuanceerde oplossing gevonden waarbij het evenredigheidsbeginsel in acht is genomen. Het principe dat het Gemeenschapsrecht voorrang heeft blijft intact en tegelijkertijd wordt ervoor gezorgd dat rekening wordt gehouden met het billijkheidsbeginsel bij het opleggen van financiële sancties op grond van het Gemeenschapsrecht en het nationale strafrecht. De communautaire verworvenheden worden gerespecteerd, in die zin dat de administratieve geldboeten uit de landbouwsector uitdrukkelijk buiten de schorsingsregeling worden gehouden. Overigens zal het schorsingsmechanisme op de andere terreinen, doordat het beperkt is tot de parallelle instelling van gerechtelijke procedures, niet moeten spelen bij de instelling van procedures voor de toepassing van nationale sancties of transacties door de administratieve autoriteit. Gelet op de termijnen die de Europese Raad had vastgesteld, zijn sedert het begin van 1995 intensieve werkzaamheden verricht, in het kader van de raadplegingsprocedure het besluit onderzocht en voorstellen voor amendementen opstelde. terwijl het Parlement Het Europees Parlement bracht op 15 maart 1995 advies uit over het voorstel van de Commissie17. Gelet op het verband tussen het deel "administratieve sancties" en het strafrecht en de behoefte aan een specifieke regeling voor het deel "controles en verificaties ter plaatse van de Commissie", heeft het voorzitterschap op 29 juni 1995 geoordeeld de laatste hand te moeten leggen aan een gemeenschappelijk standpunt, dat enkele wijzigingen op het oorspronkelijke voorstel bevatte en tegelijk een nieuwe raadpleging van het Parlement mogelijk maakte. Het Parlement heeft zich dan een tweede maal uitgesproken, over de tekst die uit de onderhandelingen voortvloeide, en een nieuw advies uitgebracht18. Ten slotte heeft de Raad op 18 december 1995, na de amendementen van het Parlement te hebben besproken, de verordening goedgekeurd. Gezien de politieke standpunten die waren ingenomen, met name binnen de groep ad hoc van het begrotingscomité, werden de amendementen van het Parlement niet aanvaard. De Commissie van haar kant heeft wel met enkele amendementen rekening gehouden en er de essentie van overgenomen in haar nieuwe voorstel betreffende de controles. 2. Voorstel voor een verordening betreffende de controles en verificaties ter plaatse Met haar voorstel19 voldoet de Commissie aan het verzoek van de Raad hem een afzonderlijke verordening over het vraagstuk van de controles en verificaties ter plaatse voor te leggen. De Commissie heeft niet gekozen voor de optie die erin bestond te streven naar een harmonisatie of wijziging van de bepalingen betreffende de bevoegdheden van de controleurs van de Commissie die momenteel in elke sectoriële regelgeving voorkomen. Zij heeft de voorkeur gegeven aan een meer specifieke, horizontale aanpak van de fraudebestrijding en de opsporing van onregelmatigheden waardoor de sectoriële communautaire verworvenheden inzake administratieve controles en verificaties ter plaatse ongemoeid worden gelaten. Resolutie van het Europees Parlement van 15. 03. 1995, PB C 89 van 10. 04. 1995. Resolutie van het Europees Parlement van 30. 11. 1995, PB C 339 van 18. 12. 1995. Voorstel vastgesteld op 20 december 1995, doe. COM(95) 690 def 11 In het voorstel wordt het begrip controle ter plaatse nader aangegeven en is vermeld welke personen aan een dergelijke controle kunnen worden onderworpen. Het bevat regels betreffende de bevoegdheden en verplichtingen van de controleurs van de Commissie bij de uitvoering van controles ter plaatse en beoogt de juridische waarde te bevestigen van de vaststellingen die de controleurs van de Commissie hebben gedaan. Het voorstel verschaft een rechtsgrond voor het uitvoeren van controles en verificaties in het kader van de fraudebestrijding. Het gaat dus niet om het door de diensten van de Commissie uitgeoefende toezicht op de goede toepassing van de communautaire voorschriften door de nationale instanties. Dankzij deze verordening zullen specifieke, gerichte enquêtes in het kader van de fraudebestrijding kunnen worden uitgevoerd, vooral wanneer de mogelijkheden tot optreden van een bepaalde Lid-Staat overschreden ingewikkelde of grensoverschrijdende zijn bij fraudegevallen van grote omvang. Partnerschap tussen de Lid-Staten en de Commissie bij de bestrijding van fraude is de hoeksteen van de nieuwe horizontale regeling, welke gebaseerd is op een volledige samenwerking van de ambtenaren van de Commissie en die van de Lid-Staten bij de controles en verificaties ter plaatse. Gesteld kan dus worden dat deze verordening de nodige aanvulling vormt voor een duidelijke, uniforme en doeltreffende rationalisatie van de huidige werkmethoden bij de controles en verificaties ter plaatse door de diensten van de Commissie in het kader van haar opdracht en activiteiten inzake fraudebestrijding. Dit besluit vormt de concrete uitdrukking van het partnerschap tussen de Lid-Staten en de Commissie op het gebied van de fraudebestrijding. Het beoogt immers de doelstelling van artikel 209A, tweede alinea, van het EG-Verdrag over de hulp die de Commissie de Lid-Staten moet verlenen in het kader van de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap, te verwezenlijken20. Ten slotte is deze regeling van groot belang voor de bepaling van de wijze waarop het fraude onderzoek moet verlopen en de methoden die daarbij moeten worden toegepast. Zij vormt het antwoord op het verzoek van de Europese Raad van Madrid van 15-16 december 1995, die erop aandrong zo spoedig mogelijk en nog vóór juni 1996 deze ontwerp-verordening aan te nemen. 20 Zie ook hoofdstuk 4, punt 3, blz. 36. 12 AFDELING 3 : ACTIVITEITEN IN HET KADER VAN TITEL VI / VERBETERING VAN DE ONDERLINGE VERENIGBAARHEID VAN DE WETGEVINGEN VAN DE LIDSTATEN 1. De Conventie In het kader van haar in 1994 aangenomen nieuwe strategie voor fraudebestrijding had de Commissie ook een voorstel voor een besluit van de Raad tot vaststelling van een conventie aangaande de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen voorgesteld, dat gebaseerd was op artikel K. 3, lid 2, van titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unje21. Als het om de bescherming van de communautaire begroting ging, stond het Europees Parlement een aanpak via de eerste pijler voor. De Commissie wees dit standpunt niet van de hand, maar gaf toch, om redenen van opportuniteit en gelet op de draagwijdte van de voorgestelde maatregelen, de voorkeur aan de aanpak van titel VI en de intergouvernementele procedures waarmee de ministeries van justitie beter vertrouwd zijn; het bijzondere karakter van de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap en de verplichtingen die daaruit voor de Lid-Staten en de Instellingen voortvloeien, worden immers niet steeds ten volle begrepen. Aldus heeft de Commissie bijgedragen tot het gebruik van de nieuwe instrumenten van Maastricht zonder daaraan de conclusie te verbinden dat de communautaire pijler niet de geschikte antwoorden kan geven. In de resolutie van de Raad van 1 december 1994 zijn de elementen aangegeven waarmee prioritair rekening moet worden gehouden om zo spoedig mogelijk een rechtsinstrument ter bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap in het kader van het nationale strafrecht in het leven te roepen22. Gezien de moeilijkheden die de onderhandelaars binnen de instanties van "titel VI" hadden ondervonden, besloot de Raad van 9-10 maart 1995 voorlopig de draagwijdte van dit rechtsinstrument te beperken tot de omschrijving van fraude, de strafrechtelijke aansprakelijkheid van de leidinggevende personen, de sancties en de territoriale bevoegdheid. Daardoor kon de Europese Raad van Cannes in juni 1995 een akkoord bereiken, waarna op 26 juli 1995 de akte van de Raad tot vaststelling van de overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen werd ondertekend, instrument dat echter zo spoedig mogelijk moet worden aangevuld23. De conventie, als aangenomen door de Raad, bevat dus niet alle elementen van het voorstel van de Commissie24. Zij vormt echter een zeer belangrijke stap naar een gelijkwaardige bescherming in de gehele Gemeenschap, zoals uitdrukkelijk gevraagd door de Europese Raad van Madrid. De vaststelling van een gemeenschappelijke definitie van fraude en de verplichting voor de Lid- Staten om deze definitie in een incriminatie om te zetten vormen een beslissende stap in de richting van de nagestreefde homogene bescherming in de gehele Gemeenschap. PB C 216 van 06. 08. 1994. PB C 355 van 14. 12. 1994. Zie jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 6. 2, en hoofdstuk 2, afdeling 3 (met name gerechtelijke samenwerking, witwassen, aansprakelijkheid van rechtspersonen, omkoping). Zie het protocol onder punt 2 van deze afdeling en ook de akte van de Raad tot vaststelling van de overeenkomst, tweede overweging (PB C 316 van 27. 11. 1995, blz. 48). Zie jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 6. 2. 23 24 13 De conventie is dus een belangrijke vooruitgang wat de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap betreft, want alle Lid-Staten moeten fraude voortaan strafrechtelijk vervolgen. Ook betekent zij, op een specifiek terrein, een belangrijke etappe in de onderlinge aanpassing van het strafrecht van de Lid-Staten, welke het gepaste antwoord is op de problemen van de financiële delinquentie, in het bijzonder in geval van grensoverschrijdende fraude. De belangrijkste ontwikkeling is ongetwijfeld de definitie van het begrip fraude, met de twee aspecten - ontvangsten en uitgaven - van de communautaire begroting. Het principe van de specifieke incriminatie dat de Commissie toegepast wilde zien, is uiteindelijk niet aangehouden. De conventie voorziet in een methode voor het vaststellen van nieuwe incriminaties op basis van deze definitie. Dat kan de vorm aannemen van een specifieke incriminatie of van een uitdrukkelijke en expliciete opname van de bedoelde inbreuken in een algemeen fraudedelict. Overigens verplicht de overeenkomst de Lid-Staten voor gevallen van ernstige fraude (van meer dan 50. 000 ecu) vrijheidsstraffen vast te stellen die tot uitlevering kunnen leiden. Zij bevestigt ook het principe van de strafrechtelijke aansprakelijkheid van de leidinggevende persenen, weliswaar overeenkomstig de principes van het nationale recht, en geeft de basisprincipes aan voor gerechtelijke samenwerking op het gebied van de bescherming van de financiële belangen, waaronder het principe van centralisatie van de vervolging en dat van vervolging of uitlevering ("aut dedere aut judicare"). Bovendien stelt de conventie de bevoegdheden van het Hof van Justitie vast volgens het bepaalde in artikel K. 3, lid 2, sub c, van het Verdrag betreffende de Europese Unie. De zeer restrictieve aanpak van de Lid-Staten komt niet overeen met het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. Bij deze aanpak zal het Hof van Justitie geen echte uitleggingsbevoegdheid hebben voor vraagstukken in verband met de Europese begroting die een dergelijke regeling ongetwijfeld zal doen ontstaan. De Commissie is van oordeel dat de zaken op dit punt moeten worden hersteld en dat deze bevoegdheid aan het Hof van Justitie moet worden gegeven. De conventie bevat ook een gedetailleerde methode voor de omzetting van de verplichtingen van de Lid-Staten in hun strafrecht en bepaalt dat de Lid-Staten de omzettingsbepalingen moeten mededelen. De Commissie zal het ratilicatieproces volgen en de omzettingsprocedures analyseren25 ten einde bij de Raad verslag uit te kunnen brengen over de stand van omzetting van de verplichtingen in nationale strafrechtelijke bepalingen. Zonder ratificatie en omzetting binnen een korte termijn zouden de gemaakte vorderingen hun betekenis verliezen en, doordat de op het niveau van de staatshoofden bereikte overeenkomst geen effect zou sorteren, zouden de instrumenten van titel VI tot ondoelmatigheid veroordeeld zijn. 2. Protocol bij de overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen (tweede instrument, onder meer voor de gerechtelijke samenwerking) Een van de initiatieven van de Commissie dat nog door de Raad moet worden behandeld, is haar voorstel van 20 december 199526 voor een protocol bij de overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen. Daarmee geeft de Commissie gevolg aan het uitdrukkelijke verzoek van de Europese Raad van Madrid om de 25 Deze actie is opgenomen in haar werkprogramma fraudebestrijding 1996 (C()M(96)I7 clef). COM(95)693 def, gepubliceerd in PB C 83 van 20. 3. 1996. 14 conventie aan te vullen. In de akte zelf van de Raad tot vaststelling van de overeenkomst wordt trouwens naar deze eis verwezen. In het voorstel van de Commissie zijn enkele elementen van haar voorstel van juni 1994 overgenomen die om politieke redenen (het door de Raad vastgestelde tijdschema) niet in de overeenkomst van 26 juli 1995 werden aangehouden. Zo beoogt het voorstel specifieke regels voor de gerechtelijke samenwerking en het uitvoeren van gezamenlijk onderzoek van grensoverschrijdende fraude vast te stellen, met name in verband met het principe van centralisatie van de vervolgingen dat in de overeenkomst is vermeld. In het voorstel wordt ook getracht gevolg te geven aan de resolutie van de Raad van 1 december 1994 die met name handelde over het witwassen27 en de aansprakelijkheid van rechtspersonen. Omdat de aard van het rechtsinstrument waarmee de conventie moet worden aangevuld niet precies werd aangegeven, heeft de Commissie gekozen voor een protocol met de hoofdzaken. Juridisch heeft het protocol dezelfde waarde en verbindende kracht als de conventie, want het wordt volgens dezelfde procedurevoorschriften aangenomen, namelijk die van titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie en in het bijzonder de ratificatie door de nationale parlementen. Het protocol vult de conventie op hoofdpunten aan wat betreft : de elementen van materieel recht (aansprakelijkheid van rechtspersonen, met de passende sancties, definitie en specifieke incriminatie van het witwassen van de opbrengst van communautaire fraude); de elementen van procedureel recht die concreet uitdrukking moeten geven aan de doeltreffendheid van het nationale strafrechtelijke arsenaal op het niveau van de Unie (gerechtelijke samenwerking, centralisatie van de vervolgingen en opstelling van een gemeenschappelijk register van vervolgingen). De strafrechtelijke verantwoordelijkheid van rechtspersonen is een fundamenteel vraagstuk waarvan de Commissie de moeilijkheid zeker niet onderschat. Dit principe maakt niet in alle Lid-Staten deel uit van de rechtsorde, ook al kennen de meeste Lid-Staten een dergelijke aansprakelijkheid. Het gaat om een belangrijke juridische vernieuwing waarmee een eind moet worden gemaakt aan de strafrechtelijke immuniteit van de ondernemingen of andere organisaties die profiteren of frauduleus voordeel hebben van de financiële bepalingen in communautair verband. Voorkomen moet immers worden dat de gerechtelijke gevolgen van communautaire fraude alleen door ondergeschikten of leidinggevend personeel worden gedragen, terwijl de vennootschap of onderneming haar activiteit voortzet zonder te worden bestraft voor handelingen die door haar structurele organisatie mogelijk werden gemaakt en haar onwettige winsten hebben opgeleverd. Het protocol verplicht de Lid-Staten bovendien het witwassen van de opbrengst van fraude strafbaar te stellen. Een belangrijke voorziening van dit initiatief betreft de vraagstukken die verband houden met de gerechtelijke samenwerking en de procedures. De ervaring van de nationale opsporingsdiensten en de volkomen ontoereikende stand van het huidige recht ter zake28 tonen aan dat zonder uitstel wetgevende maatregelen moeten worden getroffen om 27 28 Zie jaarverslag" Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 6. 3. 2. Veel Lid-Staten wijzen in hun verslag over de stand van toepassing van artikel 209A van het EG-Verdrag 15 rechtsinstrumenten te scheppen waarmee de huidige uitdagingen kunnen worden aangepakt (bijzondere karakter van de begroting van de Unie, ontwikkeling van de financiële criminaliteit. ). Met betrekking tot de gerechtelijke samenwerking vermeldt de overeenkomst slechts enkele principes, die thans door meer gedetailleerde voorschriften moeten worden aangevuld. Bij grensoverschrijdende fraude of ingewikkelde fraude met onderlinge vertakkingen worden de vervolgingen gecentraliseerd door de prioritaire bevoegdheid op basis van objectieve criteria bij een "chef de file" te leggen. De voorschriften betreffende de rechtshulp en de gerechtelijke samenwerking voorzien in de mogelijkheid van rechtstreekse contacten en rechtsbijstand tussen de gerechtelijke autoriteiten, waardoor de procedure aanzienlijk wordt vereenvoudigd en al concreet uitdrukking wordt gegeven aan het bepaalde in artikel 209A, tweede alinea, van het EG- Verdrag. Ter aanvulling van de conventie kent het protocol ook een prejudiciële uitleggingsbevoegdheid toe aan het Hof van Justitie. Naar aanleiding van het verzoek in de akte van de Raad tot vas+stelling van de overeenkomst om deze zo spoedig mogelijk aan te vullen, heeft het Italiaanse voorzitterschap van de Raad dit protocol op zijn prioriteitenlijst voor het eerste halfjaar 1996 geplaatst. De Commissie is voornemens actief bij te dragen aan de werkzaamheden van de gespecialiseerde instanties van de Raad. 3. Protocol over de omkoping van ambtenaren Corruptie was een van de punten in de resolutie van de Raad van 1 december 1994. Sinds 10 augustus 1976 bevindt zich een ontwerp-verdrag ingediend door de Commissie op de tafel bij de Raad, zonder dat hierover een debat op gang gekomen is. Wat betreft het thema van de corruptie en rekening houdend met de snelheid waarbij het Spaanse voorzitterschap van de Raad reeds in juni een voorstel indiende29, heeft de Commissie ervan afgezien een eigen tekst in te dienen om een opeenstapeling van voorstellen en acties te voorkomen. Zij geeft er de voorkeur aan haar ontwerp-verdrag te handhaven en, op basis van de studies van haar eigen diensten over dit vraagstuk, actief tot de voorbereidende werkzaamheden van de Raad bij te dragen, opdat in verband met de bescherming van de financiële belangen terdege rekening zou worden gehouden met de corruptieproblematiek en er daarbij voor te zorgen dat de tekst niet alleen handelt over omkoping van communautaire ambtenaren, een verschijnsel onder vele, maar ook over omkoping van nationale ambtenaren. De werkzaamheden in de Raad hebben geleid tot de consensus die is opgenomen in de conclusies van de Europese Raad van Madrid van 15-16 december 1995. Dit is al een eerste resultaat. Hoofddoel is leemten weg te werken in de beteugeling van actieve of passieve corruptie waarbij de financiële belangen van de Gemeenschap in het gedrang komen; vaak is deze corruptie grensoverschrijdend en zijn er zowel communautaire als nationale ambtenaren bij betrokken. (zie hoofdstuk 4, blz. 33) op de behoefte aan een doeltreffende gerechtelijke samenwerking, want de huidige regeling berust op een internationale wetgeving die dateert van de jaren '50 toen Europa nog geen gemeenschappelijke beleidsvormen en goederen had en de financiële criminaliteit slechts een individueel of een bendeverschijnsel was en niet zoals thans gebruik maakte van georganiseerde netwerken die een zeer respectabel uiterlijk kunnen hebben. In dit verband moet ook rekening worden gehouden met de toezegging van Spanje over deze belangrijke kwestie. 29 16 Het protocol beoogt in feite de tekortkomingen van de nationale wetgeving van de Lid-Staten te verhelpen door strafrechtelijke gelijkstelling van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen en die van de Lid-Staten, waarbij echter wel wordt gelet op het protocol betreffende de voorrechten en immuniteiten van de Europese ambtenaren. Dit principe kwam reeds voor in het ontwerp-verdrag van 1976, waaruit trouwens, op enkele aanpassingen na, de huidige definitie van Europees ambtenaar als opgenomen in het voorstel van de Raad is overgenomen. Het protocol voorziet in een gemeenschappelijke incriminatie van actieve en passieve corruptie ten einde de verschillende concepten zoals zij in de Lid-Staten bestaan, meer te harmoniseren. De Leden van de communautaire Instellingen worden gelijkgesteld met hun ambtgenoten van hetzelfde niveau in de Lid-Staten, en dus niet met de ambtenaren zoals het strafrecht van sommige Lid-Staten bepaalt. Opgemerkt moet worden dat de Lid-Staat van vestiging van de Europese Instelling van de ambtenaar die de inbreuk gepleegd heeft, voortaan ook de gerechtelijke vervolging mo?t instellen. De regels betreffende de bevoegdheid van het Hof van Justitie zijn, zoals de overeenkomst, restrictief gehouden. Wat de procedure betreft wordt verwacht dat het protocol in de eerste helft van 1996 zal worden aangenomen, na de raadpleging van het Europees Parlement door het Spaanse voorzitterschap in december 1995. Overeenkomstig artikel K. 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie moet het Parlement worden geraadpleegd over de voornaamste aspecten van de activiteiten van de Raad op het gebied van titel VI. AFDELING 4 : ONTWIKKELINGEN OP HET GEBIED VAN DE GEORGANISEERDE FINANCIËLE MISDAAD Met de ondertekening op 26 juli 1995 van de conventie betreffende de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen heeft de Raad met name een initiatief genomen dat bedoeld is als antwoord op het bestaan van georganiseerde criminele netwerken die dikwijls betrokken zijn bij grensoverschrijdende fraude die de ontvangsten en uitgaven van de Gemeenschap aantast. Deze vaststelling berust op de zuivere werkelijkheid op het terrein en de ervaringen die de Commissie en de gespecialiseerde nationale diensten via onderzoek hebben opgedaan30. Deze vaststelling wordt ook door een aantal Lid-Staten gedeeld. Uit het onderzoek van de nationale verslagen die door de Lid-Staten werden verstrekt in het kader van de balans van de toepassing van artikel 209A van het EG-Verdrag waarom door de Raad was verzocht, kon immers worden afgeleid dat bepaalde gespecialiseerde nationale overheidsdiensten, met name in Frankrijk, Denemarken en Italië, hadden ontdekt dat georganiseerde criminele netwerken betrokken zijn bij het opzetten van frauduleuze handelingen ten koste van de communautaire begroting31. 30 31 Zie met name het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 5, afdeling 1, over grensoverschrijdende fraude. De Lid-Staten hebben de Raad voorts bijdragen verstrekt die dienden als grondslag voor de 17 Wat de grond van de zaak betreft, zijn de vaststellingen duidelijk : het verschijnsel van de georganiseerde misdaad heeft een internationale omvang bereikt; het vormt een bedreiging voor de veiligheid van de Lid-Staten enerzijds en voor de bescherming van de gemeenschappelijke belangen anderzijds, welke bedreiging niet kan worden ingedamd door een geïsoleerd optreden van de nationale structuren die met fraudebestrijding zijn belast. Bovendien profiteren de criminele netwerken met gemak van de discontinuïteit op strafrechtelijk gebied en de onverenigbaarheden tussen de repressieve arsenalen van de Lid-Staten. Het gemeenschappelijk belang en de bescherming van de financiële belangen vereisen derhalve niet enkel een harmonisatie van het strafrecht van de Lid-Staten om te komen tot gemeenschappelijke strafbaarstelling van de delicten die ten nadele van de Gemeenschap worden begaan, doch vooral de invoering van rechtsinstrumenten die de gerechtelijke samenwerking tussen de Lid-Staten stimuleren en het opgeven van de gerechtelijke autarkie beogen om zo de communautaire solidariteit in de hand te werken, zulks om te komen tot een gelijkwaardig beschermingsniveau en een homogene bestraffing32. In feite zijn de instrumenten waarover de Lid-Staten beschikken om op gerechtelijk gebied tegen de grensoverschrijdende financiële misdaad samen te werken, niet meer aangepast. Deze misdaad is immers grotendeels geïnternationaliseerd zodat hij van gunstige voorwaarden kan profiteren. De bewijzen die nodig zijn om de geïdentificeerde netwerken te ontmantelen, zijn moeilijk te leveren en vereisen veel tijd; hier is dan ook optreden op communautair niveau vereist, en zijn samenwerking en coördinatie onontbeerlijk. Aan de andere kant beschikken deze misdaadorganisaties dikwijls over aanzienlijke middelen. Deze vooral financiële middelen stellen hen in staat de internationale rechtsmechanismen te omzeilen. Dit geldt vooral voor het communautair douanevervoer, terrein waarop de regelgeving moet worden verscherpt, met name met betrekking tot gevoelige produkten33, om te voorkomen dat douanerechten en -heffingen worden ontdoken, welke een belangrijk deel van de traditionele eigen middelen vormen14. Ook voor de nationale begrotingen is dit van groot belang. Deze praktijken hielden tot op zekere hoogte weinig risico's voor de daders in omdat de organisatie binnen deze netwerken precies en mechanisch blijft, zodat de financiële winst in geen Ervaren verhouding staat misdadigers profiteerden en profiteren nog altijd van gesofistikeerde regelingen die het hun mogelijk maken door gebruikmaking van met name lege vennootschappen in minder repressieve gebieden aan elke vervolging te ontkomen, dikwijls zelfs onder het mom van wettelijkheid. tot de gerechtelijke straffen die kunnen worden opgelopen. De economische en financiële systemen worden thans afgestemd op de eis van snelheid en doeltreffendheid van het internationaal handelsverkeer35. Deze soepelheid is zeker nodig, maar 32 33 34 opstelling van een verslag over de georganiseerde misdaad in de Europese Unie. Het Italiaanse Voorzitterschap heeft er zich, in aansluiting op de debatten die over de grote lijnen van dit verslag op gang werden gebracht, toe verbonden de werkzaamheden op dit gebied actief voort te zetten en een volgend verslag voor te leggen over de financiële misdaad in 1995. Zie meer in het bijzonder de conclusies van het onderzoek naar de vleescarrousel, dat werd beschreven in het voornoemde verslag voor 1994, hoofdstuk 5, afdeling 1. 2. 2. Zie hoofdstuk 2, afdeling 3, over de douane, blz. 23 e. v. , en hoofdstuk 6, afdeling 1, punt 1. 14, over sigarettensmokkel, blz. 58. Deze douanefraude komt veel voor en heeft allerlei vormen : van sigarettensmokkel (zie hoofdstuk 6, afdeling 1, punt 1. 14, blz. 58) tot de caroussels van ladingen sterke drank en landbouwprodukten, alsook fraude op het gebied van anti-dumpingrechten (zie hoofdstuk 6, afdeling 1, blz. 47 e. v. , en afdeling 3, blz. 68). Op ontvangstengebied is 2 % van de ontdekte fraudegevallen goed voor 66 % van de betrokken bedragen; op uitgavengebied is deze verhouding 8 % van de gevallen tegenover 74 % van de betrokken bedragen. Deze cijfers sterken de Commissie in haar overtuiging dat het bij communautaire fraude niet om banale misdrijven gaat, maar om grote georganiseerde financiële misdaad. Zo kunnen bijvoorbeeld door het internationaal S WI1T -netwerk in enkele seconden 18 wanneer de regels voor criminele doeleinden worden omzeild, moet het antwoord ook kunnen worden aangepast. De doelstellingen van de bescherming van de financiële belangen kunnen niet worden bereikt door middel van instrumenten die dateren uit de jaren '50, toen Europa nog geen gemeenschappelijk beleid had door één enkele begroting beheerd36 en toen de commerciële en financiële stromen slechts een fractie waren van wat zij thans zijn. geldoverdrachten tussen banken van talrijke landen worden uitgevoerd. Wat betreft de werking van de onderlinge rechtshulp en de gerechtelijke samenwerking tussen de Lid-Staten, is het Verdrag van Straatsburg (1959), ook al blijkt het voor vormen van individuele misdrijven geschikt te zijn, ongeschikt voor de internationale economische criminaliteit, en voldoet het vooral niet aan de eisen van de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen. HOOFDSTUK 2: ONTWIKKELING VAN DE REGELGEVING IN 1995 SECTORIËLE In dit tweede hoofdstuk wordt getracht een zo concreet mogelijke beschrijving te geven van de ontwikkeling van de communautaire wet- en regelgeving in 1995 op het gebied van vereenvoudiging en, wat de maatregelen met financiële gevolgen betreft, de kwetsbaarheid voor fraude. Op landbouw- en douanegebied hebben zich belangrijke ontwikkelingen voorgedaan, met name wat de doorvoerregeling betreft. Op het gebied van het structuurbeleid werd in 1994 essentiële vooruitgang geboekt met de uitbreiding van de sectorale regelgeving en de goedkeuring van de Verordeningen (EG) nrs. 1681/94 en 1831/94 betreffende de onregelmatigheden en de terugvordering van ten onrechte uitgekeerde bedragen in het kader van de Structuurfondsen en het Cohesiefonds. De diensten van de Commissie hebben grote inspanningen geleverd om de tenuitvoerlegging van de regelingen37, die nog op uiteenlopende wijze door de Lid-Staten worden toegepast, af te ronden. AFDELING 1 : EIGEN MIDDELEN Het voorstel tot wijziging van Verordening (EEG, EURATOM) nr. 1552/89 van de Raad houdende toepassing van Besluit 88/376/EEG, EURATOM betreffende het stelsel van eigen middelen dat door de Commissie was ingediend38, is nog niet formeel goedgekeurd door de Raad. Het voorstel beoogt voornamelijk de procedure voor het mededelen aan de Commissie van inlichtingen over de door de Lid-Staten vastgestelde fraudes en onregelmatigheden te verbeteren door de inhoud van de meldingen gedetailleerd vast te stellen en de frequentie van de mededelingen te verhogen (zoals voor de uitgaven). Aldus zal de Commissie in staat worden gesteld de invordering van de bij de fraudes en onregelmatigheden betrokken bedragen beter te volgen. Op 17 november 1995 heelt de Raadeen gemeenschappelijk standpunt vastgesteld over de betrokken wijzigingen en dit in het kader van de raadplegingsprocedure aan het Europees Parlement gezonden. Tijdens de raadpleging hebben de twee takken van de begrotingsautoriteit een akkoord bereikt, zodat de verordening in het eerste kwartaal van 1996 kan worden aangenomen. AFDELING 2 : LANDBOUW Een van de voornaamste doelstellingen van het onderdeel "preventie" van de door de Commissie in maart 1994 vastgestelde strategie van fraudebestrijding39 is de bepalingen met een financieel karakter in de landbouwwetgeving te herzien en te verbeteren. In voortzetting van haar actieprogramma voor 199540 heeft de Commissie aan deze opdracht verdergewerkt, met de volgende resultaten. 37 38 39 40 Met name door opleidingsacties voor de betrokken nationale ambtenaren, zie hoofdstuk 5, afdeling 1, blz. 41. Zie Jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 1. Fraudebestrijding : strategie van de Commissie en werkprogramma voor 1994, doe. COM(94) 92 def. Werkprogramma fraudebestrijding van de Commissie voor 1995, doe. COM(95) 26 def. 20 Verordening (EEG) nr. 4045/8941 van de Raad inzake de door de Lid-Staten uit te voeren controles op de verrichtingen in het kader van de financieringsregeling van het EOGFL- Garantie moest nog worden aangevuld met specifieke regels voor met name de volgende terreinen : versterking van de procedures voor wederzijdse bijstand tussen de Lid-Staten (kader van artikel 7 van de genoemde verordening) en uitvoering van gezamenlijke acties wanneer de handelsdocumenten onvoldoende worden geacht of afkomstig zijn van buiten de Gemeenschap gevestigde maatschappijen. De discussies over een voorstel voor een verordening worden voortgezet door werkgroepen van de Commissie; normalisering van de documenten en de verslagen van de Lid-Staten om de te harmoniseren. Op 19 december 1995 heeft de Commissie controles Verordening (EG) nr. 2992/9542 tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 1863/9043 houdende wijze van toepassing van Verordening (EEG) nr. 4045/89 vastgesteld. De Commissie heeft strengere regels vastgesteld voor de toepassing van Verordening (EEG) nr. 386/9044 van de Raad inzake de controle bij de uitvoer van landbouwprodukten die in aanmerking komen voor restituties of andere bedragen, verordening die werd gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 163/9445 van de Raad : Verordening (EG) nr. 3122/9446 van de Commissie geeft de criteria aan die de Lid-Staten moeten toepassen bij het gebruik van risico-analysetechnieken om hun preventiestrategie vast te stellen voor fraude met landbouwprodukten die voor restituties in aanmerking komen. Deze verordening is op 1 januari 1995 van kracht geworden; Verordening (EG) nr. 2221/9547 van de Commissie heeft betrekking op de uitvoering van de materiële controles en de selectie van te analyseren stalen bij de uitvoer van landbouwprodukten die voor restituties in aanmerking komen. Deze verordening is op 1 januari 1996 van kracht geworden. Wat de communautaire landbouwprodukten betreft die met een restitutie naar derde landen worden uitgevoerd, is de Commissie bezig met een volledige codificatie van Verordening (EEG) nr. 3665/8748 van de Commissie. De codificatie zal in 1986 worden voltooid; rekening zal worden gehouden met de werkzaamheden die voorheen al zijn verricht. 41 42 43 44 45 46 47 48 PB L 388 van 30. 12. 1989. Verordening gewijzigd bij de Verordeningen (EG) nrs. 3094/94 (PB L 24 van 29. 01. 1994) en 3235/94 van de Raad (PB L 338 van 28. 12. 1994). Zie Jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994. PB L 312 van 23. 12. 1995. PB L 170 van 03. 07. 1990. PB L 42 van 16. 02. 1990. PB L24 van 29. 01. 1994. PB L433 van 21. 12. 1994. PB L 224 van 21. 09. 1995. PB L 351 van 14. 12. 1987. 21 Verordening (EG) nr. 2949/9449 van de Commissie, die op 1 april 1995 van kracht is geworden, bevat een stelsel van boeten en sancties welke worden toegepast naargelang van de ten onrechte uitbetaalde bedragen en wijzigt artikel 11 van Verordening (EEG) nr. 3665/87; Verordening (EG) nr. 2955/9450 van de Commissie wijzigt de artikelen 18 en 44 van Verordening (EEG) nr. 3665/87 met betrekking tot de goedkeuring van de maatschappijen die op internationaal vlak gespecialiseerd zijn in controle en toezicht en belast zijn met het opstellen van de bewijzen van lossing en de documenten voor het vrije verkeer in derde landen. In deze op 1 januari 1995 van kracht geworden verordening is bepaald dat de erkenningsbevoegdheid toevalt aan de Lid-Staten. Tegelijkertijd heeft de vaststelling van deze verordening het mogelijk gemaakt criteria te bepalen voor de erkenningsprocedures die de Lid-Staten kunnen gebruiken. Bovendien zal regelmatig een lijst van de door de Lid-Staten erkende maatschappijen worden bekendgemaakt in reeks C van het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen; de Commissie is ook begonnen aan de herziening van artikel 15 van Verordening (EEG) nr. 3665/87 om te voorkomen dat landbouwprodukten die met restitutie uit de Gemeenschap zijn uitgevoerd, na verwerking worden wederingevoerd met verlaagde invoerrechten krachtens preferentiële overeenkomsten met de betrokken derde landen (landen en gebieden overzee, ACS-landen). In haar voorstel is onder meer bepaald dat de exporteur de ten onrechte uitgekeerde restitutie moet terugbetalen; Verordening (EG) nr. 138451 van de Commissie houdt een wijziging in van Verordening (EEG) nr. 3665/87 op het punt van de gedifferentieerde restituties, vooral om een zekere mate van stralbaarstelling in te voeren bij wijziging van de bestemming wanneer de restitutie voor de werkelijke bestemming lager is dan de vooraf vastgestelde restitutie. Doel is te voorkomen dat de bestemming waarvoor de hoogste restitutie geldt, ten onrechte vooraf wordt vastgesteld. Verordening (EG) nr. 1469/9552 van de Raad bevat een regeling voor het nemen van tegenover begunstigden van door het EOGFL-Garantie bepaalde maatregelen gefinancierde verrichtingen die niet betrouwbaar zijn (verordening "zwarte lijst"). Het is thans mogelijk een lijst op te stellen van handelaren (personen of firma's) die een grote nalatigheid of kwade bedoelingen aan de dag hebben gelegd. De Lid-Staten zullen hen strenger controleren, waarbij zij maatregelen kunnen nemen die gaan van schorsing tot uitsluiting van het gevraagde voordeel gedurende een bepaalde periode. Het voorstel van de Commissie betreffende de wijze van toepassing van deze verordening bevindt zich in de goedkeuringsfase. Wat ten slotte de medefinanciering door de Gemeenschap van de versterking van de controles van de Lid-Staten betreft heeft de Commissie een verslag opgesteld over de 49 50 51 52 Verordening tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 3665/87 met betrekking tot de terugvordering van ten onrechte uitgekeerde bedragen en de sancties (PB L 310 van 03. 12. 1994). Verordening tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 3665/87 (PB L 312 van 06. 12. 1994). PB L 134 van 20. 06. 1995. PB L 145 van 29. 06. 1995. 22 toepassing van de huidige regeling, ten einde nieuwe voorstellen te formuleren waarmee de onvolkomenheden van de vroegere verordening53 kunnen worden verholpen. Het ontwerp zal binnenkort (in 1996) door de Raad worden aangenomen. In dit ontwerp is bepaald dat de controleverrichtingen in de Lid-Staten kunnen worden medegefinancierd op basis van een kosten/baten-analyse van elk project dat de Lid-Staten jaarlijks bij de Commissie indienen. AFDELING 3 : DOUANE 1. Douanevervoerregelingen De Commissie heeft op 29 maart 1995 een mededeling aangenomen over "fraude in de regeling voor douanevervoer, voorgestelde oplossingen en toekomstperspectieven"54. Doel van deze mededeling is onder meer de betrokken economische subjecten, vooral hen die als aangever optreden, ten sensibiliseren voor de risico's die zij moeten voorkomen bij de uitoefening van hun beroep, want de Commissie kan in geen geval ingaan op verzoeken om uitstel van betaling van een douaneschuld. Op dit gebied bestaat er geen enkele juridische mogelijkheid en is de Commissie integendeel verplicht de eigen middelen van de Gemeenschap te beschermen. In de mededeling van de Commissie worden specifieke initiatieven aangekondigd met betrekking tot de verscherping van de controleprocedures en de verbetering en automatisering van de doorvoerprocedures. In dit deel wordt niet teruggekomen op de door de fraudeurs toegepaste technieken of de kenmerken van de fraude55, maar wordt getracht een precieze stand van zaken te geven van de maatregelen die in het kader van deze belangrijke mededeling van de Commissie werden aangekondigd. Procedures : Enkele van de in het document van de Commissie aangekondigde maatregelen zijn al in 1995 genomen. Wijziging van de voorschriften gemeenschappelijk douanevervoer6 van fraudegevoelige produkten57. inzake zekerheidsstelling voor communautair/ Voor alle doorvoerverrichtingen moet een zekerheid worden gesteld ter dekking van de douanerechten en andere heffingen die opeisbaar kunnen worden bij niet-zuivering van het T-document. De regeling communautair/ gemeenschappelijk douanevervoer voorziet in drie soorten zekerheden : de doorlopende, de forfaitaire en de afzonderlijke. De doorlopende zekerheid (de meest soepele voor de handelaren) dient ter dekking van alle verrichtingen van een zelfde aangever in een bepaalde periode. De hoogte ervan wordt berekend met behulp van parameters die zijn vastgesteld in de regelgeving, welke slechts 53 54 55 56 57 Verordening (EEG) nr. 307/91 van de Raad, PB L 37 van 09. 02. 1991. Doe. COM(95) 108 def. Zie Jaarverslag "fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 5. Herinnering : de gemeenschappelijke douanevervoerregeling is een uitbreiding van de communautaire regeling tot de landen van de Europese Vrijhandelsassociatie (EVA) bij een overeenkomst van 1987. Te weten : sigaretten, landbouwprodukten, boter, melkpoeder, alcohol, suiker, vlees en textiel. 23 in een zeer gedeeltelijke dekking van de op deze transacties verschuldigde douanerechten (en andere heffingen) voorziet. Artikel 360 van Verordening (EEG) nr. 2454/93 van de Commissie58 bepaalt dat de Lid- Staten de Commissie toestemming kunnen vragen de toepassing van de doorlopende zekerheid tijdelijk te verbieden wanneer het gaat om verrichtingen met produkten die een "buitengewoon" risico op fraude inhouden. Over het verbod op het gebruik van de doorlopende zekerheid heeft de Commissie twee beschikkingen genomen59 : op verzoek van Spanje, voor het vervoer van sigaretten, en op dat van Duitsland, voor het vervoer van bepaalde landbouwprodukten (levende runderen, bevroren rundvlees, melk en room, boter, kaas, bananen, alcohol en alcoholhoudende produkten, suiker, rogge en tarwe). Het Comité Douanewetboek (afdeling douanevervoer) heeft striktere criteria voor het gebruik van de doorlopende zekerheid vastgesteld, die begin 1996 in de regelgeving zijn verwerkt. Ook de bepalingen van de verordening betreffende de forfaitaire zekerheid (berekend in veelvouden van 7. 000 ecu)60 zijn gewijzigd met het oog op de verhoging van deze zekerheid tot 100 % van de betrokken rechten en heffingen voor produkten waarop het verbod van de forfaitaire zekerheid van toepassing is. Versnelde gemeenschappelijk douanevervoer en TIR61). zuiveringsprocedure voor risicogevoelige goederen (communautair/ Deze procedure werd opgesteld in de vorm van een administratieve regeling (zodat nog op de dag van aanbieding van de goederen op het kantoor van bestemming een kopie van het doorvoerdocumcnt kan worden gezonden aan het kantoor van vertrek). Deze bepalingen zijn ook in de regelgeving opgenomen. Voor de TIR-regeling zijn bij Resolutie nr. 49 van 3 maart 199562 versnelde zuiveringsprocedures vastgesteld (per fax), die op 1 september werden ingevoerd. Maatregelen betreffende het vervoer : transportperiode (communautair douanevervoer/ TIR) en verplichte reisweg (TIR). Deze maatregelen hebben betrekking op het vervoer van goederen. Over het algemeen stelt de handelaar vrij het traject naar het kantoor van bestemming vast, dat overigens kan veranderen, zoals bij herverkoop van de goederen (andere cliënt). Hij moet alleen zorgen voor de aanbieding van de goederen met het doorvoerdocument op het kantoor van bestemming. Voortaan kunnen de kantoren van vertrek een verplichte reisweg vaststellen 58 59 60 61 62 PB L 253 van 11. 10. 1993. Deze verordening bevat bepaalde voorschriften ter uitvoering van Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad tot vaststelling van het communautair douanewetboek (PB L 302 van 19. 10. 1992). Beschikkingen van de Commissie nrs. 95/521/EG van 28. 11. 1995 op verzoek van Spanje (van kracht geworden op 01. 02. 1996), PB L 299 van 12. 12. 1995, en 96/37/EG van 20. 12. 1995 op verzoek van Duitsland (van kracht geworden op 01. 04. 1996), PB L 10 van 13. 01. 1996. Artikel 367 van Verordening (EEG) nr. 2454/93 van de Commissie. Regeling voor het internationale douanevervoer over de weg, vastgesteld in de TIR-overeenkomst van 1975. Besluit 95/285/EEG van de Raad van 24. 07. 1995 houdende goedkeuring van deze resolutie, PB L 181 van 01. 08. 1995. 24 en verbieden dat het kantoor van bestemming wordt veranderd als het gaat om fraudegevoelige goederen. Op het gebied van de TIR-regeling voorziet voornoemde Resolutie nr. 49 in de mogelijkheid aanbiedingstermijnen en verplichte te stellen voor risicogevoelige goederen (maatregelen met onmiddellijke werking). Een andere maatregel betreft de uitsluiting, in geval van ernstige en herhaalde onregelmatigheid, van het voordeel van deze regeling voor de betrokken handelaren (artikel 38 van de overeenkomst). reiswegen vast Bepaalde maatregelen konden in 1995 niet worden genomen, zoals : de vaststelling, in het kader van de gemeenschappelijke douanevervoerregeling, van de verschillende communautaire bepalingen betreffende de zekerheden. Voor deze maatregel is overeenstemming tussen alle partijen nodig. Dit was in 1995 niet het geval, want Zwitserland heeft het verbod op het gebruik van de doorlopende zekerheid voor het vervoer van sigaretten niet willen aanvaarden; de berekening van de doorlopende zekerheid à 100 % (in plaats van ten minste 30 % zoals thans) van de betrokken rechten en belastingen, met een beperking van het bedrag per zekerheidscertificaat; de invoering van de verplichting dat het douanekantoor van vertrek een verkorte termijn moet vaststellen voor de indiening van het T-document op het kantoor van aankomst; de vaststelling van de financiële aansprakelijkheid van andere personen dan de aangever, vooral de vervoerder; de invoering van de verplichting een zekerheid te stellen voor doorvoergoederen die over zee worden vervoerd; de invoering van de verplichting het bewijs te leveren van de communautaire status van over zee vervoerde goederen. Waarschuwingssysteem (Early Warning System) Een andere belangrijke maatregel betreft de toepassing van een systeem van voorafgaande kennisgeving voor risicogevoelige goederen (communautair/ gemeenschappelijk douanevervoer, TIR-regeling). Het kantoor van vertrek brengt het kantoor van bestemming rechtstreeks op de hoogte van de regeling waaronder bepaalde goederen zijn geplaatst. I Iet kantoor van bestemming heeft dus de nodige tijd om onderzoek over de aangegeven bestemmeling te verrichten of vast te stellen dat de goederen niet zijn aangeboden en dit aan het kantoor van vertrek mede te delen. Voor de TIR-regeling is het systeem van voorafgaande kennisgeving reeds in gebruik sedert 1 juli 1994. De Commissie werkt aan de verbetering van dit systeem om de verstrekking van informatie nog meer te bespoedigen. Automatisering van de doorvoerregeling De Commissie, de Lid-Staten en de EVA-landcn zijn aan automatisering begonnen om drie doelstellingen te bereiken : 25 voor de douane-administraties de doorvoerprocedure doelmatiger en doeltreffender maken; het voorkomen en opsporen van fraude verbeteren; meer soepelheid, veiligheid en snelheid van de doorvoerverrichtingen door de handelaren. Er moge aan worden herinnerd dat de investeringsinspanningen van de Lid-Staten en de Gemeenschap zijn geraamd op resp. 13 miljoen ecu en 10 miljoen ecu over een periode van 5 jaar. Alleen reeds door de exploitatiewinsten zouden deze kosten al na enkele jaren zijn afgeschreven, terwijl de fraude in 5 jaar met ongeveer 1. 200 miljoen ecu zou kunnen dalen. Door de verdere uitwerking van het systeem, die thans aan de gang is, kunnen deze ramingen worden bijgesteld. Task force De Commissie heeft een task force "communautair douanevervoer" opgericht om op basis van de in dit verband verrichte algemene analyse van de doorvoerregeling toe te zien op de tenuitvoerlegging van de maatregelen tot versterking en verbetering van het systeem. Er zal een kritische stand van zaken van de regeling worden opgemaakt, de werkelijke oorzaken van de crisissituatie zullen worden opgespoord en er zullen evenwichtige oplossingen worden voorgesteld met inachtneming van de regelgeving en de budgettaire beperkingen. 2. Project "Douane 2000" De Commissie heeft op 4 april 1995 een voorstel aangenomen voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad63 tot vaststelling van een actieprogramma voor de douane in de periode 1 januari 1996 - 31 december 2000, waardoor het in 1994 begonnen proefproject wordt versterkt en uitgebreid64. Dit programma, dat "Douane 2000" wordt genoemd, heeft tot doel de algemene doelmatigheid van het optreden van de douane te verbeteren en de controles aan de buitengrenzen van de Europese Unie homogener te maken door meer doorzichtigheid van het optreden van de douane en een nauwere samenwerking op douanegebied tussen de Lid-Staten. Dit programma heeft onder meer de bedoeling voor een optimaal beheer van de interne markt te zorgen en tegelijkertijd tot betere resultaten te komen op het gebied van de invordering van de verschuldigde rechten en de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap. Voor dit laatste doel zijn fraudebestrijdingsacties uitgewerkt. Zij passen in het algemene beleid van de Commissie op dit gebied en beogen met name : een optimaal gebruik van de huidige regelgeving en indien nodig wijziging daarvan; verbetering van de inzameling van gegevens en het gebruik van informatienetwerken op communautair niveau door een opgevoerd gebruik van computertechnieken en verdergaande automatisering van de douanediensten; opheffing van belemmeringen voor een snel optreden en een doelmatige samenwerking van de douanerecherchediensten, met name wat betreft hun opsporingsbevoegdheden; 63 64 Doe. COM(95) 119 def. Zie Jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 4. 26 toepassing van doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties; voortzetting en ontwikkeling van gecoördineerde acties, zoals de organisatie van communautaire enquête- en controlemissies in derde landen; nauwere samenwerking met deze laatste, vooral met de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa, alsmede met de bevoegde internationale organisaties en de betrokken beroepskringen; financiële nabehandeling van de onregelmatigheden. 3. Precursoren van drugs Het kader voor het communautaire optreden met betrekking tot de controle op de chemische uitgangsstoffen voor drugs is aangegeven in Verordening (EEG) nr. 3677/90 van de Raad65. De Commissie heeft de praktische maatregelen voor de toepassing van deze verordening uitgebreid tot de nieuwe Lid-Staten. Ook heeft zij voor hen opleidingscursussen verzorgd over het gebruik van de communautaire databank PREXCO66. De activiteit van de Commissie in deze sector67 wordt steeds belangrijker. In 1995 heeft de Commissie de Lid-Staten in het kader van de wederzijdse bijstand 36 gevallen medegedeeld (tegen 7 in 1994). Op 24 september 1995 heeft de Commissie van de Raad een onderhandelingsopdracht gekregen voor de totstandbrenging van overeenkomsten over de controle op precursoren met de 34 landen die lid zijn van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS). In dit verband is zij onmiddellijk aan onderhandelingen begonnen met de vijf leden van het Andespact6X. Deze onderhandelingen werden snel afgerond, zodat de Gemeenschap op 18 december 1995 de betrokken overeenkomsten heeft kunnen goedkeuren en ondertekenen. AFDELING 4 : WEDERZIJDSE BIJSTAND OP ADMINISTRATIEF GEBIED Voor de communautaire douane- en landbouwaangelegenheden heeft de Commissie de besprekingen voortgezet met de overige instellingen over haar voorstel (van 1992) voor een verordening betreffende de wederzijdse bijstand op douane- en landbouwgebied. Doel van dit voorstel is de bepalingen ter zake in Verordening (EEG) nr. 1468/8169 van de Raad te verbeteren en bij te werken en een rechtsgrond te leveren voor de vorming van een databasis van de gegevens die worden uitgewisseld via het douane-informatiesysteem (DIS) over gevallen die onder de bevoegdheid van de Gemeenschap vallen70. Wat betreft het DIS hebben de Lid-Staten in het kader van "titel VI" een overeenkomst inzake het gebruik van informatica op douanegebied aangenomen en een akkoord betreffende de toepassing van deze overeenkomst door een aantal Lid-Staten gesloten. De voorlopige 65 66 67 68 69 70 PB L 357 van 20. 12. 1990. Volgens artikel 7 van deze verordening zijn de bepalingen van Verordening nr. 1468/81 betreffende de wederzijdse bijstand tussen de Lid-Staten op douane- en landbouwgebied hier "mutatis mutandis" van toepassing. PRecursor Exportation COntrol. De operationele bevoegdheid van de Commissie is sedert 1 juni 1995 van DG XXI (Douane en indirecte belastingen) overgedragen aan het SG/UCLAF. Bolivie, Colombie, Ecuador, Peru en Venezuela. PB L 144 van 02. 06. 1981. Zie Jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 4, en hoofdstuk 2, afdeling 1. 2. 3. 27 overeenkomst moet nog door de Lid-Staten worden geratificeerd, en de centrale databank die de kern van het DIS vormt zal pas worden gecreëerd wanneer de nieuwe verordening betreffende de wederzijdse bijstand van kracht wordt71. In december 1994 heeft de Raad een gemeenschappelijk standpunt over deze verordening aangenomen en dit in juli 1995 aan het Europees Parlement medegedeeld. Het Parlement heeft nog geen standpunt ingenomen. Op 26 juli 1995 werd een intergouvernementele overeenkomst op grond van artikel K. 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie ondertekend die betrekking heeft op het gebruik van de informatica voor douanczaken72. Deze overeenkomst levert onder meer een rechtsgrond voor de opname van gegevens over de bestrijding van de handel in drugs en andere fraudegevoelige produkten in de gegevensbank die na de vaststelling van de verordening over de terreinen die onder de communautaire bevoegdheden vallen, en waarbij Verordening (EEG) nr. 1468/81 wordt ingetrokken, zal worden ingesteld. Tot dusver zijn, onder meer na de uitbreiding van het netwerk tot de nieuwe Lid-Staten, 323 SCENT/DIS-terminals71 geïnstalleerd bij de diensten die de Lid-Staten hebben aangewezen (centrale administratie, grote havens en luchthavens). Dit informatica-instrument zal zowel voor communautaire als voor niet-communautaire aangelegenheden worden gebruikt. 71 72 73 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 4. PB C 316 van 27. 11. 1995, blz. 33. System for a Customs Enforcement Network, netwerk waarvan het DIS een module is. 28 HOOFDSTUK 3: OVERIGE INSTELLINGEN De Instellingen van de Gemeenschap hebben, in het kader van hun respectieve opdrachten, hun analyses of acties voortgezet om, evenals de Commissie, de strijd tegen fraude op te voeren zoals de Europese belastingplichtige burger dat verlangt. De noodzaak om de strijd tegen fraude onophoudelijk voort te zetten werd op het hoogste politieke niveau bevestigd. Deze aansporing was met name gericht tot de Lid-Staten en tevens tot alle communautaire Instellingen. Niet alleen de Commissie moet dus op dit gebied successen boeken. In dit verband vormt de ontwikkeling van een vruchtbare samenwerking tussen de Instellingen een belangrijk element, zodat terecht een hoofdstuk van dit verslag wordt gewijd aan de activiteiten inzake fraudebestrijding van het Europees Parlement, de Raad en de Rekenkamer in 1995. AFDELING 1: EUROPEES PARLEMENT Het Europees Parlement heeft de opdracht het gebruik van de communautaire financiën te controleren. Als begrotingsautoriteit oefent het Europees Parlement, gesterkt door zijn democratische legitimiteit, ten volle zijn institutionele verantwoordelijkheid uit via de Commissie Begrotingscontrole. Vooral in het kader van de werkzaamheden van deze commissie volgt het Parlement alle kwesties in verband met fraudebestrijding en met de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap op de voet en zo nodig neemt het op dit gebied ook eigen initiatieven. zoals activiteiten, zijn normale interpellatie van Europese en Naast begrotingscontrole, heeft het Parlement, om aan zijn optreden de gepaste politieke dimensie te geven, evenals in 1993 een openbare hoorzitting gehouden over de strijd tegen fraude ten nadele van de begroting van de Europese Unie74. Drie thema's werden behandeld: corruptie en georganiseerde misdaad tegen de begroting van de Europese Unie, invordering van gefraudeerde bedragen en instrumenten voor de juridische bescherming van de financiële belangen van de Europese Unie (wetgeving, procedures van vervolging en onderzoek). Instellingen Het Europees Parlement heeft tevens gebruik gemaakt van de bevoegdheid die het werd toegekend bij het Verdrag betreffende de Europese Unie: het enquêterecht. Het heeft beslist deze nieuwe bevoegdheid aan te wenden op het gebied van de fraudebestrijding en met name bij de regeling voor communautair douanevervoer, een onderwerp dat reeds door het Parlement specifiek werd behandeld met name binnen de Commissie Begrotingscontrole. Door een besluit van 13 december 1995 werd een tijdelijke commissie ingesteld met het doel de kritieke toestand van de regeling voor communautair douanevervoer te onderzoeken. Dit was de eerste commissie van deze aard die door het Europees Parlement werd opgericht op grond van artikel 138 C van het EG-Verdrag. Zij bestaat uit 17 leden en zal bij het Parlement verslag uitbrengen uiterlijk twaalf maanden na de publikatie van dit besluit75. Ten slotte heeft het Europees Parlement een "interparlementaire" conferentie (waarop leden van de nationale parlementen zullen worden uitgenodigd) over fraude ten nadele van de begroting van de Europese Gemeenschappen aangekondigd. Deze wordt op initiatief van de voorzitter van 75 Deze hoorzitting vond plaats op 29 en 30 mei 1995. Het desbetreffende besluit werd bekendgemaakt in PB C 7 van 12. 01. 1996. 29 het Parlement georganiseerd en vindt plaats op 23 en 24 april 1996, dus bij het begin van de Intergouvernementele Conferentie. AFDELING 2: RAAD De werkzaamheden van de Raad hebben in 1995 geleid tot uitermate bevredigende resultaten op het gebied van de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap. Er kon gedeeltelijk tegemoet gekomen worden aan de eisen van de Europese Raad in Essen van december 1994). De verslagen van de Lid-Staten, de (in Madrid voorgestelde) vergelijkende analyse76 en de goedkeuring van wetteksten (in Cannes en Madrid) zijn een eerste fase in het leggen van de rechtsgrondslagen, die onontbeerlijk zijn voor een doeltreffende bescherming van de communautaire financiën. In de eerste plaats heeft het voorstel van de Commissie voor een horizontaal besluit over communautaire controles, maatregelen en administratieve sancties geleid tot de goedkeuring van een verordening betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap77. De werkzaamheden van de Raad worden voortgezet om deze regeling aan te vullen met een onderdeel betreffende de controles. De Europese Raad van Madrid heeft erop aangedrongen dit onderwerp zo spoedig mogelijk te behandelen maar zeker vóór het einde van het eerste halfjaar 199678. In de tweede plaats heeft de Raad, na de besluiten die de Commissie op het gebied van de derde pijler (Titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie) had voorgesteld in de aangewezen werkgroepen en coördinatiecomité's71' te hebben onderzocht, op 26 juli 1995 een Overeenkomst aangaande de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap80 goedgekeurd. Het strategische belang van deze politieke boodschap aan de Europese burgers, was zo groot dat de besprekingen over de ontwerp-overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap niet konden worden afgesloten binnen de door de Raad en de Commissie voorziene termijn. Een aanvullend protocol, waarvan het ontwerp in behandeling is, heeft ten doel de vervolging voor corruptie van nationale of Europese ambtenaren en van leden van communautaire of nationale Instellingen te harmoniseren. In de derde plaats zal de Raad zijn onderzoek en analyse van de verslagen van de Lid-Staten over de toepassing van artikel 209A van het EG-Verdrag en de maatregelen ter bestrijding van verspilling en verduistering van communautaire financiële middelen voortzetten. Het synthesedocument dat de Commissie op verzoek van de Raad heeft opgesteld is een tussentijds verslag dat, steunend op de conclusies van de Raad, zal dienen tot basis voor de voortzetting van de analysewerkzaamheden. Zie hoofdstuk 4, enige afdeling, blz. 33. Zie hoofdstuk 1, afdeling 2, punt 1, blz. 9. De Raad heeft de werkzaamheden rond dit onderwerp toevertrouwd aan het begrotingscomité (zie Jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 2, afdeling 3). Sinds de Commissie dit jaarlijks verslag betreffende de fraudebestrijding en de bescherming van de financiële belangen van Europa uitgeeft, levert dit gespecialiseerde comité uitstekend werk bij de voorbereiding van de politieke impulsen die de Raad in specifieke conclusies omzet en waardoor in 1995 aanzienlijke vooruitgang werd geboekt. Zie Jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, ibid. De werkgroep "Strafrecht / Gemeenschapsrecht" heeft in 1995 bijzonder intensief gewerkt en aanzienlijke concrete resultaten bereikt. Zie hoofdstuk 1, afdeling 3, blz. 13. 30 Op die manier kwam de Europese Raad van Madrid ertoe vast te stellen dat het de plicht van de Lid-Staten en de Instellingen is om overal in de Gemeenschap een gelijke mate van bescherming van de communautaire financiën te waarborgen, hetgeen verder gaat dan het assimilatiebeginsel81 van artikel 209A, eerste alinea, van het EG-Verdrag. * * * Tijdens de Europese Raad van Madrid werd, met name door de thema's over de bestrijding van communautaire fraude in een afzonderlijk hoofdstuk op te nemen, uitdrukkelijk de noodzaak bevestigd de inspanningen voort te zetten om de Gemeenschap werkelijk efficiënte middelen te bezorgen, enerzijds om haar financiële belangen te verdedigen en anderzijds om een daadwerkelijke bestraffing te waarborgen in geval van gerechtelijke vervolging van grootschalige financiële delicten. AFDELING 3: REKENKAMER De Rekenkamer, de Instelling die belast is met de audit van de Gemeenschappen, heeft bij de uitvoering van haar traditionele taken — het onderzoek van de wetmatigheid en de rechtmatigheid van ontvangsten en uitgaven en het goed financieel beheer van de Gemeenschappen — zich een duidelijke mening gevormd over het probleem van de fraude ten nadele van de communautaire begroting. In haar jaarverslag 199482 heeft de Rekenkamer haar rol op dit gebied toegelicht en er nogmaals op gewezen dat in de eerste plaats de autoriteiten die de tenuitvoerlegging van het financiële beleid van de Gemeenschappen beheren en controleren, verantwoordelijk zijn voor het voorkomen, opsporen en onderzoeken van fraude. Samenwerking met de Commissie is in dit verband bijzonder belangrijk, want de Commissie moet zorgen voor een zo groot mogelijke doorzichtigheid van alle uitgaven en inkomsten en bovendien moet zij duidelijke en nauwkeurige regels vaststellen, in het bijzonder betreffende de fraudebestrijding en de uitwisseling van inlichtingen en gegevens tussen de gespecialiseerde diensten van de twee Instellingen. Momenteel wordt onderzocht hoe Rekenkamer en Commissie beter kunnen samenwerken. AFDELING 4: HOF VAN JUSTITIE Op het gebied van de bescherming van de Gemeenschapsbegroting is de rol van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen altijd van het grootste belang geweest. Onlangs kwam deze ten volle tot uiting toen enkele beslissende arresten werden gewezen. In het arrest van 21 september 198983 werd de grondslag gelegd voor de verplichtingen van de Lid-Staten ter zake van de Gemeenschapsbegroting, die inmiddels zijn opgenomen in artikel 209A van het EG-Verdrag, eerste en tweede alinea. Het gaat hier om het beginsel dat de Lid- Staten bij de fraudebestrijding de financiële belangen van de Gemeenschap gelijk stellen met hun eigen financiële belangen en om de bepaling inzake de samenwerking die hiertoe moet worden 81 82 83 Zie hoofdstuk 4, enige afdeling, punt 2, blz. 34. PBC 303 van 14. 11. 1995. Zaak 68/88. 31 ingesteld. Deze beginselen zijn later door het Hof bevestigd (arrest van 14 juli 1994: "Milchwerke Köln/Wuppertal e. G. tegen Hauptzollamt Köln-Rheinau"84). In andere zaken die in dit verslag reeds werden vermeld85 (met name in het eerste hoofdstuk), heeft het Hof uitvoerig gemotiveerde arresten gewezen over de wettigheid van de communautaire administratieve sancties die in het kader van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid worden opgelegd, en erkend dat de Commissie bevoegd in haar uitvoeringsbesluiten op te nemen (arrest van 27 oktober 199286 en arrest van 12 oktober 199587). Deze sancties kunnen inhouden dat de betrokkene tijdelijk van een steunregeling wordt uitgesloten en een groter bedrag moet betalen dan de ten onrechte ontvangen steun88 of niet betaalde heffingen. is om dergelijke sancties De toetsing door de rechter staat centraal en moet worden aangevuld door de instrumenten van titel VI op het gebied van de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap. Hoewel op grond van artikel 8 van de Overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen, die op 26 juli 1995 werd ondertekend, geschillen aan het Hof van Justitie kunnen worden voorgelegd en de Commissie zich tot het Hof kan wenden (betreffende de artikelen 1 of 10 van deze Overeenkomst), blijft het vraagstuk van de prejudiciële bevoegdheid open89. De Commissie heeft aan haar voorstel voor een aanvullend protocol bij de Overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen90 een artikel 17 toegevoegd waarin het Hof onder meer prejudiciële bevoegdheid bij de interpretatie van het protocol wordt toegekend. De werkgroep "Hof van Justitie" van de Raad, die met deze vraagstukken is belast, onderhandelt momenteel over de prejudiciële bevoegdheid van het Hof in het kader van de EUROPOL-overeenkomst. De Commissie acht het noodzakelijk het eventuele resultaat van deze onderhandelingen op zijn minst uit te breiden tot de Overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen, gezien de centrale rol die aan het Hof is toegekend om de verplichtingen van de Lid-Staten op het gebied van de fraudebestrijding nader te definiëren. Zaak C 352/92. Zie tevens het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1992, titel I, afdeling 2, punt 8. Zaak 240/90. Zaak C 104/94. Artikel 5 van Verordening (EG, EURATOM) nr. 2988/95 van de Raad betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen. Bij de ondertekening van de overeenkomst hebben verschillende delegaties namelijk verklaringen neergelegd waarin de ratificatie afhankelijk wordt gesteld van de toekenning van prejudiciële bevoegdheid aan het Hof van Justitie met betrekkig tot de EUROPOL-overeenkomst, de DIS- overeenkomst en de "bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschappen". Zie hoofdstuk 1, afdeling 3, punt 2, blz. 14. 32 HOOFDSTUK 4: DE LID-STATEN In het eerste gedeelte van het jaarverslag van de Commissie over de antifraude-activiteiten van de Lid-Staten is vanzelfsprekend veel aandacht besteed aan een versterking van het partnerschap tussen de nationale overheidsdiensten, die veel activiteiten ter plaatse ontplooien, en de Commissie, die uit hoofde van haar begrotingstaken moet toezien op een correct beheer van de communautaire middelen91. Fraudebestrijding, die feitelijk in de eerste plaats onder de verantwoordelijkheid van de Lid-Staten valt, is een zaak die iedereen aangaat. In 1995 deden zich tal van ontwikkelingen voor die betrekking hebben op de verdeling van de verantwoordelijkheden. Op het hoogste politieke niveau kwamen deze ontwikkelingen concreet tot uitdrukking in de opstelling van nationale verslagen - ook van de nieuwe Lid-Staten - over de maatregelen die op nationaal niveau zijn genomen ter bestrijding van de verspilling en de verduistering van communautaire middelen. Vanaf de conclusies van de Europese Raad van Essen in december 1994 tot en met de Europese Raad van Madrid zijn bijzonder veel werkzaamheden verricht. Daarvan wordt in de eerste afdeling van dit hoofdstuk verslag gedaan. ENIGE AFDELING : DE NATIONALE VERSLAGEN OVER DE VERDUISTERING VAN C O M M U N A U T A I RE M I D D E L EN EN DE S T A ND V AN DE T O E P A S S I NG V AN ARTIKEL 209A In zijn conclusies van 11 juli 1994 over de bestrijding van fraude92 verzocht de Raad (Economische Zaken - Financiën) de Commissie uiterlijk eind 1995 de balans op te maken van de toepassing door de Lid-Staten van artikel 209 A van het EG-Verdrag. De Europese Raad van Essen van 9 en 10 december 1994 verzocht de Lid-Staten verslagen voor te leggen over de maatregelen die zij op nationaal niveau nemen om verspilling en verduistering van communautaire middelen tegen te gaan. De Europese Raad van Cannes van 26 en 27 juni 1995 heeft akte genomen van de verslagen van de Lid-Staten en de Commissie verzocht een vergelijkend synthesedocument op te stellen, dat aan de Europese Raad van Madrid van 15 en 16 december 1995 werd voorgelegd. 1. Methode In het vergelijkend synthesedocument, dat op de nationale verslagen is gebaseerd, wordt enerzijds de balans opgemaakt van de toepassing van artikel 209A van het EG-Verdrag, dat betrekking heeft op de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap, en wordt anderzijds een synthese gegeven van de maatregelen die de Lid-Staten hebben genomen om verduistering van communautaire middelen tegen te gaan. Om verslagen met eenzelfde inhoud te ontvangen, zodat de nationale systemen ook echt kunnen worden vergeleken, heeft de Commissie op verzoek van de Raad een algemeen schema voor de verslagen van de Lid-Staten vastgesteld, dat op 20 februari 1995 door de Raad (Economische Zaken -Financiën) werd goedgekeurd. De Lid-Staten hebben over het algemeen de grote lijnen van het voorgestelde schema gevolgd. Toch zijn de nationale verslagen nog tamelijk verschillend, 91 92 In dit verband is het wellicht nuttig erop te wijzen dat 80% van de uitgaven ten laste van de Gemeenschapsbegroting via de nationale Schatkisten loopt. PB C292 van 20. 10. 1994. 33 omdat sommige Lid-Staten vooral de recente ontwikkeling van hun wet- en regelgeving inzake fraudebestrijding hebben beschreven, terwijl andere de klemtoon op de organisatie van hun controlediensten hebben gelegd. Rekening houdend met de korte termijn waarover de nationale rapporteurs beschikten, bevatten de verslagen van de Lid-Staten in het algemeen voldoende informatie voor de Commissie om de verlangde synthese en balans te kunnen verwezenlijken93. Voorts heeft de Commissie, teneinde gevolg te geven aan het verzoek van de Raad, denksporen uitgezet die als uitgangspunt moeten dienen voor acties ter versterking van de strijd tegen fraude en verspilling, zodat een doeltreffende bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap wordt gewaarborgd. 2. Balans (van de toepassing van artikel 209A, eerste alinea, van het EG-Verdrag) In artikel 209A, eerste alinea, van het EG-Verdrag wordt het gelijkstellingsbeginsel bekrachtigd: "De Lid-Staten nemen ter bestrijding van fraude waardoor de financiële belangen van de Gemeenschap worden geschaad, dezelfde maatregelen als die welke zij treffen ter bestrijding van fraude waardoor hun eigen financiële belangen worden geschaad. " Deze Verdragsbepaling vormt de bekrachtiging van de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, te weten van het arrest van 21 september 1989, waarin de draagwijdte van artikel 5 van het EG-Verdrag nader wordt bepaald. Uit de verslagen van de Lid-Staten valt af te leiden dat zij tegelijkertijd artikel 5 van het EG-Verdrag, als geïnterpreteerd door het Hof van Justitie, en artikel 209A van het EG-Verdrag toepassen. Zij bespreken dus meestal zowel de maatregelen die worden genomen om de bestrijding van nationale en communautaire fraude "gelijk te stellen", als de doeltreffendheid van hun systemen voor de sanctionering van inbreuken op het Gemeenschapsrecht. 2. 1 De regelgeving In de verslagen is weinig aandacht besteed aan de preventieve maatregelen. De Lid-Staten beschikken echter wel over afzonderlijke sanctieregelingen voor de ontvangsten (op het gebied van het belasting- en douanerecht) en voor de uitgaven (met geringe verschillen in de diverse categorieën). Met betrekking tot de ontvangsten wordt de gelijkstelling op het repressieve vlak beoordeeld door een vergelijking tussen de regeling die de Lid-Staten op de communautaire ontvangsten (traditionele eigen middelen) toepassen, en de regeling die wordt toegepast op de nationale middelen (BTW, accijnzen). Met betrekking specifieke strafbaarstelling van subsidiefraude, waaronder ook de uitgaven van de Gemeenschap vallen. in enkele Lid-Staten een tot de uitgaven bestaat Aldus konden verschillen worden vastgesteld tussen de regeling voor de ontvangsten en die voor de uitgaven met betrekking tot de doeltreffendheid van de juridische maatregelen. Bepaalde Lid-Staten dienen derhalve een verhoging van het beschermingsniveau na te streven. Vooraleerst moeten twee conclusies worden getrokken: 93 Zie het syntheseverslag "Vergelijkende analyse" en de samenvatting van het synthesedocument, COM(95) 556 def. 34 Uit de vergelijkende analyse blijkt dat slechts een deel van de nodige gegevens kon worden verzameld. Aanvullende informatie, in het bijzonder over de preventie, is onontbeerlijk; De gedifferentieerde aanpak (waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen ontvangsten en uitgaven) leidt tot problemen met betrekking tot de samenhang en de doeltreffendheid van de maatregelen, omdat de mechanismen die door de georganiseerde financiële misdaad worden gebruikt, per sector verschillen maar verreweg gelijkaardig zijn bij ontvangsten en uitgaven. 2. 2 De administratieve organisatie In de nationale verslagen wordt de organisatie van de diensten beschreven; er blijken specifieke structuren te bestaan of te worden opgezet die voor alle eigen middelen bevoegd zijn. Wat de controle van de landbouwuitgaven betreft, beogen de nationale betaalorganen hoofdzakelijk in kwantitatief opzicht te voldoen aan de eisen van de communautaire reglementering. Voor het handelsverkeer (uitvoerrestituties) bestaat, evenals voor de controle van de ontvangsten, een onafhankelijke dienst (er wordt met name op de rol van specifieke inspectiediensten gewezen en op die van de nationale Rekenkamer). De controle ten aanzien van de Structuurfondsen wordt verricht door de diensten die belast zijn met de tenuitvoerlegging van de communautaire programma's, in het bijzonder op plaatselijk niveau. Uit de synthese blijkt dat de Lid-Staten een sterke voorkeur hebben voor diensten die op ruime ervaring kunnen bogen en die met betrekking tot de nationale financiën (douane, belastingen) hebben aangetoond dat zij doeltreffende controles kunnen uitvoeren. Voorts zijn meer in het algemeen de boekhoudkundige regels voor de overheidsfinanciën, met behulp waarvan de nationale financiële belangen in alle Lid-Staten worden beschermd, tevens van toepassing op de communautaire uitgaven, die grotendeels via de nationale begrotingen verlopen. Desondanks worden de belangen van de Gemeenschap aan de "uitgavenzijde" minder goed beschermd dan aan de "ontvangstzijde". De controles worden nog vaak toevertrouwd aan de beheerders zelf of aan diensten die weinig vertrouwd zijn met technieken voor de bestrijding van grootschalige financiële criminaliteit en die zich veeleer met de inspectie van de diensten en financiële controle bezighouden. Het gevaar bestaat dat de door deze diensten toegepaste technieken weinig doeltreffend blijken tegen de methoden die door de grootschalige financiële criminaliteit en de georganiseerde misdaad worden gebruikt. Een manier ter verbetering van het beschermingsniveau bestaat uit de instelling van een specifieke fraudebestrijdingscontrole. Deze controle moet worden uitgevoerd door specialisten op nationaal niveau, die in structuren met uitgebreide opsporingsbevoegdheden worden gegroepeerd en die hun taak onafhankelijk van de beheerders van de kredieten uitvoeren. 2. 3 De resultaten Met betrekking tot de resultaten bevat slechts de helft van de nationale verslagen kwantitatieve gegevens over de uitgevoerde controles en over de administratieve en strafrechtelijke sancties. Bovendien moeten de verstrekte cijfers met de nodige terughoudendheid worden geïnterpreteerd. Het betreft een gevoelig onderwerp dat op zeer uiteenlopende manieren kan worden geïnterpreteerd: de vastgestelde ontwikkeling kan zowel duiden op een - prijzenswaardige - verbetering van de verstrekking van statistische gegevens, als op een intensivering van de werkzaamheden bij de fraudebestrijdingsdiensten of op een toename van het verschijnsel zelf. Dat is vermoedelijk de reden waarom maar weinig Lid-Staten gedetailleerde statistieken hebben 35 verstrekt, of analyses en opmerkingen hebben ingediend die direct kunnen worden gebruikt. Er werden geen risicosectoren aangeduid en het soort gegevens in gestandaardiseerde vorm waarmee nader onderzoek kan worden uitgevoerd om typologieën te ontdekken, die in de gehele Gemeenschap kunnen gelden, werden niet verstrekt. Wat de invordering94 van de fraudebedragen betreft, kan op basis van de nationale verslagen niet worden vastgesteld in hoeverre aan het gelijkstellingsbeginsel is voldaan. Uitzonderingen daargelaten, wordt in de verslagen geen wet- en regelgeving vermeld waarin de overheid (waaronder aangemerkt. De preferente invorderingsprocedures worden niet beschreven en er wordt geen aandacht besteed aan de band tussen de invorderingsdiensten en de opsporingsdiensten. schuldeiser wordt de Gemeenschap) als Voorts dienen met betrekking tot de grensoverschrijdende handelingen de mogelijkheden van de wederzijdse bijstand op het terrein van douane, landbouw en eigen middelen beter te worden benut. 3. Balans van de toepassing van artikel 209A, tweede alinea, van het EG-Verdrag Artikel 209 A, tweede alinea, van het EG-Verdrag heeft betrekking op de versterking van de samenwerking: "Onverminderd andere bepalingen van dit Verdrag coördineren de Lid-Staten hun optreden om de financiële belangen van de Gemeenschap tegen fraude te beschermen. Zij stellen daartoe met de hulp van de Commissie een nauwe en geregelde samenwerking tussen hun bevoegde overheidsdiensten in. " Deze nieuwe bepaling is een aanvulling op de verplichting die in de eerste alinea van dit artikel is neergelegd. Zij beoogt de voorwaarden te scheppen die nodig zijn voor de intensivering van de strijd tegen de georganiseerde criminele netwerken die de begroting van de Gemeenschap als doelwit hebben. Te dien einde moet een nauwe en geregelde samenwerking tussen de betrokken diensten worden ingesteld. Vooral met het oog hierop heeft de Commissie het Raadgevend Comité voor Coördinatie van de Fraudebestrijding (COCOLAF)95 opgericht. samenwerking tot de administratieve (bijstand op basis van Met betrekking niet-communautaire instrumenten) blijkt uit de gegevens van de Lid-Staten dat de instrumenten voor samenwerking, die dienen ter bescherming van de nationale financiën, niet ongebruikt zijn gebleven. Desondanks is meer gestructureerdere samenwerking nodig om het door artikel 209A van het EG-Verdrag vereiste beschermingsniveau van de communautaire financiën te bereiken en om een oplossing te vinden voor de huidige problemen (in het bijzonder met betrekking tot de antwoordtermijnen). Met betrekking tot de samenwerking op strafrechtelijk gebied beoogt artikel 209A van het EG-Verdrag in het bijzonder bredere samenwerking tot stand te brengen, die nodig is voor de bestrijding van grensoverschrijdende fraude door georganiseerde netwerken. De ongelijkheden met betrekking tot de strafrechtelijke behandeling in de Lid-Staten, die uit nationale verslagen blijkt - vormen namelijk een groot risico - en tonen aan dat er behoefte bestaat aan directe en snelle samenwerking. Daarnaast wordt in enkele verslagen aandacht besteed aan de politiële samenwerking, zonder dat daarbij een duidelijk onderscheid wordt gemaakt met de justitiële samenwerking. Er wordt met nadruk gewezen op de noodzaak van administratieve samenwerking op dit terrein, vanaf het stadium van het eerste onderzoek (uitwisseling 94 95 Zie hoofdstuk 7, afdeling 4, blz. 81. Zie hoofdstuk 5, afdeling 2, blz. 43. 36 van informatie tussen de Lid-Staten en met de Commissie). Voorts worden bijzonder concrete voorstellen gedaan om de samenwerking op strafrechtelijk gebied te intensiveren, in het bijzonder de mogelijkheid om de nationale opsporingsambtenaren vergelijkbare bevoegdheden toe te kennen. Met betrekking tot de administratieve samenwerking en de wederzijdse bijstand (op basis van communautaire instrumenten) tonen de nationale verslagen aan dat deze instrumenten weliswaar niet ongebruikt zijn gebleven, maar evenmin ten volle zijn benut. In sommige verslagen wordt de aandacht zelfs gevestigd op een aantal moeilijkheden waardoor het onderzoek en de strafvervolging kunnen worden vertraagd (administratieve, juridische en technische verschillen die de uitwisseling van tussen de Lid-Staten bemoeilijken). informatie 4. De denksporen Ofschoon het document een groot aantal denksporen bevat, kon de oorspronkelijke doelstelling van de vergelijkende analyse - vaststellen of er volledige gelijkstelling bestaat tussen de maatregelen en de middelen ter bescherming van de nationale financiën en die ter bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap - niet worden verwezenlijkt. De nationale verslagen verstrekken weliswaar bijzonder veel informatie, maar bij gebrek aan voldoende gedetailleerde gegevens bleek het onmogelijk de resultaten van de bestrijding van fraude ten nadele van de nationale begroting en ten nadele van de communautaire begroting aan een vergelijkende analyse te onderwerpen. in de verslagen - bijzonder Bijgevolg dient men - ondanks de beweerde gelijkstelling terughoudend te zijn met het doen van uitspraken over de werkelijke gelijkstellingsgraad in de Unie. Uit de analyse van de bestaande instrumenten (wet- en regelgeving, organisatie van de diensten) blijkt dat de ontvangsten in het algemeen beter worden beschermd dan de uitgaven en dat, de landbouwuitgaven beter lijken te worden beschermd dan die voor de structurele acties. Hoe het ook zij, in het huidige stadium van de besprekingen en de analyses kan er niet vanuit is bereikt. Voorts bestaan er met worden gegaan dat het volledige gelijkstellingsniveau betrekking tot de bescherming van de financiële belangen verschillen tussen de Lid-Staten. De concrete maatregelen die zijn genomen, moeten derhalve voortdurend worden geëvalueerd om ervoor te zorgen dat het financieel beheer van de Gemeenschap volledig transparant is en er geen enkele twijfel bestaat over de bescherming van haar financiële belangen. Dit leidt tot het denkspoor dat het gelijkstellingsbeginsel moet worden aangevuld door een gelijkwaardig beschermingsniveau overal in de Gemeenschap. Dientengevolge heeft de Commissie in haar synthesedocument een reeks denksporen aan de Raad voorgesteld, die in de vorm van conclusies na elk beschrijvend gedeelte zijn opgenomen. De eerste reeks denksporen betreft het assimilatiebeginsel. Behalve op de nadelen van een gedifferentieerde aanpak, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen de bescherming van de ontvangsten en het juiste gebruik van de uitgaven, wordt vooral gewezen op de noodzaak om zich de juiste middelen te verschaffen, dat wil zeggen middelen die in doeltreffend en afschrikwekkend zijn voor georganiseerde netwerken die zich financiële criminaliteit hebben gespecialiseerd. Dit geldt tevens voor het onderdeel preventie, dat op grond van de informatie in de nationale verslagen niet afdoende kon worden geanalyseerd. Uitgaande van deze vaststelling blijkt dat een duidelijk beleid moet worden vastgesteld met betrekking tot de administratieve sancties op het gebied van de uitgaven. Dergelijke sancties bestaan reeds op nationaal niveau en behoren vanzelfsprekend tot de autonome 37 bevoegdheid van de Lid-Staten, maar zij kunnen worden aangevuld door de communautaire administratieve sancties die bijvoorbeeld op landbouwgebied voorzien zijn. De horizontale verordening van de Commissie, waaraan de Raad zijn goedkeuring heeft gehecht96, verschaft een rechtsgrond die een referentiekader moet bieden, in het bijzonder voor de invoering van doeltreffende sancties op het algemene terrein van de uitgaven. Voorts dient de omzetting in nationaal recht van de Overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen97 de rechtsgrond te leveren die de Lid-Staten nodig hebben om frauduleuze handelingen ten nadele van de communautaire begroting uitdrukkelijk strafbaar te stellen. In dit perspectief is het logisch dat rechtspersonen in hun hoedanigheid van begunstigde van communautaire steun in geval van fraude worden bestraft. Door meer gelijkwaardige sancties in de diverse lidstaten wordt het ontstaan van zones van minder repressie tegengegaan en wordt voorkomen dat economische activiteit wordt verlegd naar de ligstaten met geringere sancties. De tweede reeks denksporen betreft de organisatie van de nationale diensten die belast zijn met de controle en de bestrijding van fraude. De gespecialiseerde opsporingsdiensten zouden de beschikking moeten krijgen over de bevoegdheden die nodig zijn om hun taken in een steeds moeilijkere context te kunnen uitvoeren. In dit verband zij met nadruk gewezen op het feit dat de Lid-Staten multidisciplinaire structuren opzetten die over dergelijke bevoegdheden beschikken. Er zijn tal van voorbeelden, zoals de Centrale Dienst voor de Bestrijding van de Georganiseerde Economische en Financiële Delinquentie (CDGEFD) in België, die bestaat uit ambtenaren van de douane en de belastingen, alsmede uit magistraten en politiefunctionarissen. Voorts is in Italië de Guardia di Finanza op weg om het belangrijkste instrument te worden voor een beleid dat op het hoogste niveau wordt vastgesteld, namelijk door het interministerieel comité voor de bestrijding van communautaire fraude98. De lijst zou nog langer kunnen zijn, maar deze twee voorbeelden zijn toereikend om de aandacht te vestigen op een tendens die belangwekkend is omdat zij aantoont dat de Lid-Staten tegen communautaire fraude (die langdurig, grootschalig onderzoek vergt, waarbij deskundigen uit diverse gebieden moeten worden betrokken). rekening houden met het specifieke karakter van de strijd reeks denksporen gaat over de resultaten van de De derde fraudebestrijding. Vermindering van het frauderisico vereist dat er maximaal profijt wordt getrokken uit de verworven inlichtingen. In dit verband blijkt onder meer uit de nationale verslagen dat de Lid-Staten zich bewust zijn geworden van het transnationale karakter van de fraude en van de maatregelen die bijgevolg moeten worden genomen. De hoeveelheid informatie over fraude is echter zo groot dat meer gedetailleerde kennis van de resultaten van de fraudebestrijding onontbeerlijk is, vanaf het stadium van het 96 98 Zie hoofdstuk 1, afdeling 2, blz. 9. Zie hoofdstuk 1, afdeling 3, blz 13. Italië richtte dit comité in 1992 op, in de geest van artikel 209A van het EG-Verdrag. Het ressorteert onder het departement voor de coördinatie van het communautair beleid van het voorzitterschap van de Ministerraad. Bij decreet van de voorzitter van de Ministerraad van 11. 01. 1995 werd binnen dit comité de operationale eenheid "Guardia di Finanza" opgericht. 38 eerste onderzoek tot en met de invordering van de fraudebedragen en de oplegging van sancties. De nationale praktijken op communautair niveau dienen meer op één lijn te worden gebracht. Dit geldt met name voor de controles, die in de gehele Gemeenschap op een inzake vergelijkbaar niveau moeten worden uitgevoerd, alsmede voor de regels invordering en administratieve sancties en de toepassing daarvan. Ten slotte dient volgens verschillende nationale verslagen onophoudelijk naar een vereenvoudiging van de communautaire wetgeving te worden gestreefd. Dit standpunt wordt door de Commissie gedeeld en haar optreden is er derhalve op gericht te verzekeren dat de fraude door de toepassing van een buitensporig ingewikkelde regelgeving niet in de hand wordt gewerkt. De laatste reeks denksporen betreft de samenwerkingsverbanden. In verscheidene nationale verslagen is erop gewezen dat de samenwerking moet worden geïntensiveerd. Dit zou een raamwerk kunnen bieden voor het oplossen van de bezwaren die zijn geuit met betrekking tot de werking van de mechanismen voor wederzijdse bijstand. Ook is het nodig de operationele banden te versterken tussen de diensten die belast zijn met het vervolgen van ernstige en ingewikkelde fraudezaken, in het bijzonder door de ontwikkeling van persoonlijke contacten en de uitwisseling van ambtenaren. Met betrekking tot de samenwerking op strafrechtelijk gebied blijkt uit de verslagen van de Lid-Staten dat de nationale autoriteiten zo spoedig mogelijk de beschikking moeten krijgen over doeltreffende middelen waarmee de financiën van de Unie kunnen worden beschermd. Hierbij valt onder meer te denken aan ongehinderde uitwisseling van informatie tussen de inspectiediensten van de Lid-Staten en de bevoegde diensten van de Commissie, de toekenning van ruimere controlemiddelen en -bevoegdheden aan de ambtenaren die met fraudebestrijding zijn belast, en - op het gebied van het strafrecht - het treffen van de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de Overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap spoedig in werking treedt. Voorts werd onderstreept dat het informatiesysteem voor wederzijdse bijstand dient te worden aangepast. Bepaalde, door de nationale verslagen naar voren gebrachte samenwerkingsvormen moeten worden onderzocht en verder ontwikkeld (zoals de gevolgen die worden gegeven aan de gekruiste controles inzake goederen die in het vrije verkeer zijn gebracht). De wederzijdse bijstand op het gebied van de vorderingen moet doeltreffender worden, ongeacht het betrokken begrotingsterrein. invordering van communautaire Het Raadgevend Comité voor Coördinatie van de Fraudebestrijding komt regelmatig bijeen om de sterke en zwakke kanten van de maatregelen vast te stellen en de nodige aanpassingen voor te stellen. De door de Commissie uitgevoerde analyse vormt de eerste etappe van een omvangrijke opdracht die erin bestaat de fraude van alle kanten gelijktijdig te bestrijden en die alle aspecten van antifraude activiteiten omvat van preventie, nakoming van de regels, tot en met administratieve en justitiële samenwerking. De volgende fases in het programma zullen betrekking hebben op 39 het realiseren van deze nieuwe initiatieven en de vooruitgang hiervan zal worden gerapporteerd op de toekomstige vergaderingen van de Europese Raad. Zowel het nationaal als het communautair toezichtkader moet optimaal worden gemaakt, uitgaande van de reële risico's en de omstandigheden waarmee men wordt geconfronteerd. De geloofwaardigheid van de op het hoogste politieke niveau opgezette acties kan alleen worden verzekerd door concrete vooruitgang op alle gebieden die samenhangen met de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap. Zoals op de Europese Raad van Madrid werd beklemtoond, kan een doeltreffende bescherming van de communautaire financiën uitsluitend worden gewaarborgd wanneer de toepassing van de regels overal in de Gemeenschap op vergelijkbare wijze wordt gecontroleerd. De werkzaamheden van de instellingen en van de Lid-Staten worden hierop afgestemd. 40 HOOFDSTUK 5 : SAMENWERKING EN PARTNERSCHAP studiebijeenkomsten. De dialoog met de gespecialiseerde In dit hoofdstuk wordt zoals gebruikelijk verslag uitgebracht over de door de Commissie op eigen initiatief of op verzoek van de Lid-Staten op het gebied van de fraudebestrijding georganiseerde nationale bestuursinstellingen blijft niet beperkt tot deze activiteiten maar wordt ook gevoerd in het kader van bilaterale ontmoetingen met de bevoegde autoriteiten binnen het institutionele kader dat, ten aanzien van het Fraudebestrijdingsbeleid, wordt gevormd door het Raadgevend Comité voor de Coördinatie van de acties op dit gebied (COCOLAF). Dit comité heeft in 1995 een zodanige preventieve werkwijze fraudebestrijdingsbeleid kan zorgen. algemeen overzicht van het gekozen dat het voor een Tegelijkertijd gaan de Lid-Staten van hun kant voort met de aanpassing van hun gespecialiseerde diensten aan de interdisciplinaire en multisectoriële dimensie van de communautaire fraude. De contacten met de Commissie worden uitgebreid en er zijn talrijke initiatieven genomen op verschillende gebieden. Er worden in dit hoofdstuk enkele voorbeelden gegeven (afdeling 3). AFDELING 1 : STUDIEBIJEENKOMSTEN EN UITWISSELINGEN AMBTENAREN VAN Sedert de oprichting van de SG/UCLAF (in 1988) is een groot aantal algemene informatieve studiebijeenkomsten georganiseerd mede om bekendheid te geven aan het gecoördineerde optreden van dit directoraat en de andere gespecialiseerde diensten van de Commissie. Daarbij zijn vele onderwerpen behandeld, die onder de aandacht zijn gebracht van praktisch alle betrokken nationale diensten, in elk van de Lid-Staten. Het was namelijk van wezenlijk belang de werkmethoden (controles en onderzoekingen ter plaatse) aan te passen aan de communautaire dimensie van de fraude. De economische context ontwikkelt zich voortdurend, en hetzelfde geldt voor de wijze waarop de fraudeurs tewerk gaan; daarom waren de "algemene" studiebijeenkomsten die door de Commissie werden georganiseerd er in eerste instantie op gericht de functionarissen ter plaatse te attenderen op de bijzondere kenmerken van de transnationale communautaire fraude. Deze algemene studiebijeenkomsten hebben (afgezien van de acties ten aanzien van de nieuwe Lid-Staten) in 1995 plaatsgemaakt voor studiebijeenkomsten met specifieke onderwerpen. De Commissie is overeenkomstig haar werkprogramma eveneens voortgegaan met het organiseren van specifieke opleidingen voor de nationale ambtenaren die in het kader van hun nationale structuren belast zijn met het bestrijden van fraude ten nadele van de gemeenschapsbegroting. Lid-Staten; te Brussel Er zijn algemene opleidingsacties georganiseerd ten behoeve van de ambtenaren van de nieuwe ambtenaren (bewustmakingsséminaries voor Zweedse, Finse en Oostenrijkse ambtenaren), en eveneens in de Lidstaten (Finland en Zweden") voor grotere groepen ambtenaren. Deze ambtenaren waren afkomstig uit diensten voor belastingen, douane, financiële controle, de politie en de gerechtelijke autoriteiten. groepen kleine hoge voor Er zal in het eerste kwartaal van 1996 een studiebijeenkomst worden georganiseerd in Oostenrijk. 41 Een andere prioriteit van de Commissie betreft de gespecialiseerde opleiding ten behoeve van diensten en organen die zich bezighouden met de bestrijding van economische en financiële criminaliteit, inclusief strafvervolgingen en andere incriminaties (operationele teams in het veld, administratieve en gerechtelijke autoriteiten, enz. ). Zo zijn er specifieke opleidingsprogramma's georganiseerd te Brussel ten behoeve van hoge ambtenaren van de Deense politie, voor enquêteurs van het bureau voor economische controle (de ECD, die ressorteert onder het Nederlandse ministerie van Economische zaken) en voor enquêteurs van de Guardia di Finanza van Italië. Vijf in de Lid-Staten gehouden ; op het gebied van de studiebijeenkomsten zijn Structuurfondsen100 ten behoeve van de functionarissen van de IGAT (algemene inspectie van landsbeheer) in Portugal; in Keulen (Duitsland) voor Officieren van Justitie die belast zijn met de vervolging van economische delicten, inclusief fraude ten nadele van de communautaire financiën; te Barcelona (Spanje) over het Cohesiefonds; te Deauville (Frankrijk) voor leden van de Justitiële Politie en te Athene (Griekenland) voor functionarissen belast met het beheer, de controle en de vervolging van onregelmatigheden op het gebied van het structuurbeleid. De Commissie hoopt door deze verschillende soorten opleiding te organiseren, een rechtstreekse en vruchtbare samenwerking met deze nationale organen te kunnen ontwikkelen101. Het leggen van rechtstreekse contacten tussen het communautaire niveau en de met de dagelijkse fraudebestrijding belaste diensten is voor de Commissie namelijk een zaak van begrip en wederzijds vertrouwen - welke aspecten eveneens worden ontwikkeld in het kader van de "workshops"102 - bij de voorbereiding van de onderzoeken of in gevallen waarin multisectoriële onderzoeken noodzakelijk zijn. Bovendien organiseert de Gemeenschap in het kader van de voortzetting van de strategie met het oog op de toetreding in de landen van Midden- en Oost-Europa voorlichtingsseminaries en ontmoetingen met de met de handhaving van de economische orde belaste diensten, waarmee zij in de min of meer nabije toekomst voortdurend zal moeten samenwerken bij de vervolging van fraude. Een eerste voorlichtingsactic betreffende operationele samenwerking en uitwisseling van gegevens, waaraan 8 enquêteurs van de douanediensten van de Republiek Tsjechië deelnamen (waarmee de Commissie ten aanzien van bepaalde afzonderlijke onderzoeken heeft samengewerkt), kon te Brussel worden uitgevoerd. De volgende studiebijeenkomsten die de Commissie denkt te organiseren zullen, in de lijn van de sedert 1994 uitgevoerde acties, evenementen op kleinere schaal zijn (waarvan de doelmatigheid thans is aangetoond), en zullen een meer gespecialiseerde aanpak kennen. Ten slotte zijn er in 1995 veertien studiebijeenkomsten georganiseerd in het kader van het Mattheusprogramma (communautair actieprogramma voor de beroepsopleiding van douane ambtenaren, beheerd door DG XXI), waarvan 7 meer in het bijzonder waren gewijd aan de bestrijding van douanefraude. Evenzo zijn er 11 studiebijeenkomsten gehouden in het kader van het programma Mattheus Tax103. Drie daarvan zijn speciaal georganiseerd ten behoeve van 101 102 Aan dit specifieke onderwerp en aan het Cohesiefonds /al in 1996 aanhoudend aandacht worden besteed wat betreft de opleiding. Zie afdeling 3 van dit hoofdstuk, blz. 44. Deze werkgroepen vormen, uitgaande van studies betreffende concrete gevallen, een uitstekend middel om gezamenlijk te beraadslagen over de ervaren problemen en de nodige oplossingen daarvoor. In het algemeen houden deze oplossingen verband met uitbreiding van de justitiële samenwerking (zie hoofdstuk 2, afdeling 3, blz. ), of zijn daarvoor reeds beschikbare of nog in het leven te roepen actiemiddelen nodig (hetgeen eventueel kan inhouden dat de Commissie nieuwe rechtsgrondslagen moet voorstellen). Het doel van dit programma is de administratieve samenwerking te verbeteren en wederzijds 42 ambtenaren belast met de controle van de BTW en de accijnzen in de drie nieuwe Lid-Staten, en hadden betrekking op de communautaire regelingen inzake BTW en accijnzen. Ambtenaren van de Lid-Staten hebben inleidingen verzorgd over de werking van de interne markt en hebben hun know how overgedragen door het uiteenzetten van hun controlesysteem en methoden. In het kader van deze Mattheus- en Mattheus Tax-programma's vinden voorts uitwisselingen van ambtenaren plaats tussen de douanediensten van de Lid-Staten (390 uitwisselingen in 1995) en tussen de met in 1995 118 ambtenaren waren betrokken). Terzelfder tijd is er een actie in de Lid-Staten uitgevoerd die 60 uitwisselingen behelsde uitsluitend op het gebied van de ontwikkeling van auditmethodes bij de boekhoudkundige nacontrole van de rekeningen van ondernemingen. fiscale aangelegenheden belaste overheidsdiensten (waarbij AFDELING 2 : RAADGEVEND COMITE VOOR DE COÖRDINATIE VAN DE FRAUDEBESTRIJDING (COCOLAF) De activiteiten van het COCOLAF zijn in 1995 uitgebreid. Op basis van de ervaring van het voorgaande jaar104 hebben de Commissie, die dit comité voorzit, en de delegaties van de Lid- Staten hun werkzaamheden voortgezet betreffende de verschillende thema's die verband houden met de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap, met name in het kader van het onderzoek van het werkprogramma van de Commissie inzake fraudebestrijding voor 1995 en haar jaarverslag over 1994. Zo heeft het Comité in 1995 drie voltallige vergaderingen gehouden : op 1 februari, op 31 mei en 1 juni (2 dagen) en op 4 oktober. Op het belang van de werkzaamheden van het Comité heeft de Raad gewezen in zijn conclusies van 19 juni 1995 en van 27 november 1995 betreffende de fraudebestrijding, met name in verband met de werkzaamheden betreffende de follow-up van het werkprogramma van de Commissie inzake fraudebestrijding en het onderzoek van haar jaarverslag over 1994, alsmede betreffende de follow-up van de nationale verslagen en van de vergelijkende analyse van de Commissie ten aanzien van de aspecten die onder het EG-Verdrag vallen105. De werkvergaderingen waren, behalve aan het onderzoek van de genoemde verslagen, voornamelijk gewijd âan de ontwikkeling van de juridische en praktische middelen om de fraudebestrijding doelmatiger te maken. Zij hebben de Lid-Staten de gelegenheid geboden om rechtstreekse informatie te verkrijgen bij bevoegde ambtenaren van de Commissie. regelmatige Veel aandacht werd besteed aan de vraagstukken informatiestroom tussen de Lid-Staten enerzijds, en tussen de gespecialiseerde nationale diensten en de centrale dienst van de Commissie (SG/UCLAF) anderzijds (zeer in het bijzonder ten aanzien van de melding van door de Lid-Staten in verband met de Structuurfondsen en het Cohesiefonds ontdekte onregelmatigheden). in verband met een Er is een overzicht gegeven van het bestaan en de werkwijze van de verschillende sectoriële comités die zich met fraudebestrijding bezighouden. Zo vormen het comité "wederzijdse bijstand", het Raadgevend comité voor de eigen middelen (RCEM) en het Permanent comité inzicht te ontwikkelen in de wijze waarop de Lid-Staten de interne markt op het gebied van de indirecte belastingen verwezenlijken. De controlemaatregelen ter voorkoming van fraude vormen een belangrijk deel van de betrokken maatregelen. Het COCOLAF is opgericht bij een besluit van de Commissie van 23. 2. 1994. Zie hiervoor het reeds genoemde jaarverslag "Fraudebestrijding" over 1994. Zie hoofdstuk 4, enige afdeling, blz. 33. 43 voor administratieve samenwerking op het gebied van de indirecte belastingen de voor elk van de betrokken gebieden specifieke colleges voor de behandeling van de vraagstukken in verband met de fraudebestrijding. Deze comités kunnen subcomités of "technische" werkgroepen omvatten, waarvan deskundigen van de Lid-Staten en vertegenwoordigers van de bevoegde diensten van de Commissie deel uitmaken wier werkzaamheden een weerslag hebben op de fraudebestrijding : hiervan kunnen met name de werkgroep SCENT/CIS (dat ressorteert onder het comité "wederzijdse bijstand") worden genoemd, evenals de subgroep "onregelmatigheden" op landbouwgebied, de werkgroepen "informatica en boekhouding" en de subgroep "invordering" van het RCEM, en ten slotte de subgroep voor fraudebestrijding van het Permanent comité voor administratieve samenwerking op het gebied van de indirecte belastingen. AFDELING 3 : PARTNERSCHAP MET DE GESPECIALISEERDE NATIONALE DIENSTEN IN DE LID-STATEN In het jaarverslag van de Commissie over 1994 werd reeds gewag gemaakt van de tussen de Commissie (SG/UCLAF) en bepaalde gespecialiseerde organen in de Lid-Staten tot stand gebrachte contacten. Deze contacten, die vaak informeel zijn, vinden plaats in het kader van een globaal beleid dat deel uitmaakt van het fraudebestrijdingsprogramma van de Commissie. De uitwisseling van ervaringen vindt plaats tijdens ontmoetingen in het kader van gezamenlijk uitgevoerde fraudebestrijdingsonderzoeken waarbij voorrang wordt gegeven aan het operationele aspect - waarbij de resultaten onmiddellijk meetbaar zijn. Andere activiteiten, zoals opleiding of gerichte studiebijeenkomsten vormen evenzo vele gelegenheden waarvan de Commissie serieus en oordeelkundig gebruikmaakt. De contacten hebben op constructieve en positieve wijze plaatsgehad, en de Commissie had gedurende geheel 1995 actief samengewerkt met elke nationale dienst die belast was met het opsporen, vervolgen en beteugelen van de fraude ten nadele van de gemeenschapsbegroting in de Lid-Staten. Het gaat hier in het bijzonder om de douanediensten, die in de eerste plaats betrokken zijn wanneer de fraudes ingewikkelde transacties behelzen op het gebied van het handelsverkeer in produkten, en er een grote mate van coördinatie nodig is tussen de diensten aan de hand van op het niveau van de Unie beproefde procedures. Het gaat echter ook om de diensten voor financiële controle die ressorteren onder de ministeries van Economische zaken (zoals de Inspection Générale des Finances in Frankrijk en de IGAE106 in Spanje), de nationale inspectiediensten in diverse sectoren (met name de sociale sector) en de recherchediensten voor dossiers die strafvervolging noodzakelijk maken (diensten die ressorteren onder de nationale politie zoals de rijkspolitie), bv wanneer georganiseerde financiële-misdaadnetwerken betrokken zijn. Zo kan bij wijze van voorbeeld de Centrale dienst voor de bestrijding van de georganiseerde economische en financiële delinkwentic over 1994107 worden genoemd. Deze dienst functioneert onder toezicht van het Belgische ministerie van Justitie en bestaat uit ter beschikking gesteld personeel uit de justitiële sector afkomstig van de Rijkswacht, de Gerechtelijke Politie bij de Parketten en het Hoog Comité van Toezicht. Aangezien iedere dienst zijn eigen tradities en zijn eigen aanpak heeft, streeft men (in de woorden van het verslag) er naar om een nieuwe "politiecultuur en ondernemingsgeest ten dienste van de Justitie" tot stand te brengen. 106 107 Intervención General de Ia Administración del Estado. Deze dienst heeft zijn eerste activiteitenverslag in november 1995 gepubliceerd. 44 Deze dienst voert operationele onderzoekstaken uit betreffende die sectoren van de gemeenschapsbegroting welke rechtstreeks te lijden hebben onder fraude op grote schaal. Tevens vervult hij taken op het gebied van het witwassen van geld, ernstige belastingdelicten, beursdelicten en ernstige sociale fraude. In dit kader heeft ook de Italiaanse Guardia di Finanza een speciale kern in het leven geroepen voor de beteugeling van communautaire fraude, ten einde adequaat te reageren op de noodzaak het bepaalde in artikel 209A, eerste alinea, van het EG-Verdrag, toe te passen dat betrekking heeft op de gelijkwaardige bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap. De Guardia di Finanza is een multidisciplinair orgaan, dat zich zowel bezighoudt met de sector van de marktinterventies als met die van de eigen middelen en de structuurfondsen. Deze dienst beschikt over alle nodige actiemiddelen om volledige controles te verrichten, en wel op landelijk niveau. De Italiaanse regering heeft de wens uitgesproken dat dit speciale orgaan bij voorrang en op gecentraliseerde wijze wordt belast met de controleverrichtingen ten aanzien van ten nadele van de begroting van de Europese Gemeenschappen gepleegde inbreuken. Aangezien de voornaamste opdracht van deze eenheid bestaat uit een lange termijn doelstelling dient het permanente karakter te worden benadrukt. In Spanje is de Guardia Civil belast met de "fiscale" bescherming en bewaking van de staat en is zij verantwoordelijk voor de nodige maatregelen ter bestrijding van alle soorten smokkelarij op het gehele Spaanse territorium, zowel te land als te water. De administratief rechtelijke politietaak van de Guardia Civil, gecombineerd met haar hoedanigheid van justitiële onderzoeksautoriteit, maakt dat deze dienst allerlei soorten onderzoeken kan uitvoeren, die variëren van het eenvoudige administratieve onderzoeken tot de vervolging en de beteugeling van complexere delicten die worden begaan door transnationale criminele organisaties. AFDELING 4: DE WEDERZIJDSE ADMINISTRATIEVE BIJSTAND OP DOUANEGEBIED TUSSEN DE GEMEENSCHAP EN DERDE LANDEN In het kader van de van de Raad ontvangen onderhandelingsrichtsnoeren voor akkoorden met derde landen welke protocollen inzake wederzijdse bijstand op douanegebied bevatten heeft de Commissie haar onderhandelingen met verschillende ten einde de landen voortgezet communautaire regelingen inzake bestrijding van douanefraude uit te breiden. Overeenkomsten die dergelijke bepalingen bevatten zijn in 1995 geparafeerd of ondertekend met Tunesië (ondertekening op 17 juli 1995), Marokko (paraaf op 16 november 1995), Israël (paraaf op 20 november 1995 en ondertekening van een interimovereenkomst op 18 december 1995), en met Slovenië (ondertekening op 15 juni 1995) en met de Transkaukasische Republieken (Armenië, Azarbaidzjan, Georgië, ondertekening op 15 en 19 december 1995). overeenkomsten Voorts zijn in afwachting van de inwerkingtreding van de met de meeste landen van het GOS afgesloten grond waarvan wederzijdse administratieve bijstand kan worden verleend op het onder de bevoegdheid van de Gemeenschap vallende gebied van de douane, afgesloten met Belarus (in juni 1995), Kirghizistan (9 februari 1995), Moldavië (op 2 oktober 1995), Rusland (op 17 juli 1995) en Oekraïne (1 juni 1995). interimovereenkomsten, op De met de Baltische Staten in 1994 afgesloten vrijhandelsovereenkomsten zijn op 1 januari 1995 in werking getreden, voorts zijn de Europa overeenkomsten die met de Republieken Tsjechië en 45 Slowakije alsmede met Roemenië en Bulgarije zijn afgesloten op 1 februari 1995 in werking getreden, zodat de wederzijdse bijstand zich nu ook tot buiten de Gemeenschap uitstrekt. De onderhandelingen met de Faeröer, Jordanië, Egypte, Libanon, Zuid-Afrika, evenals die met de Verenigde Staten, Canada en Korea, zijn voortgezet. Ten slotte heeft het Europees Parlement de sluiting goedgekeurd van de overeenkomst tot instelling van een douane-unie tussen de Gemeenschap en Turkije, die eveneens een protocol inzake wederzijdse bijstand omvat en op 1 januari 1996 in werking is getreden. 46 HOOFDSTUK 6: ONDERZOEKEN De bescherming van de financiële belangen van de de Gemeenschap is een thema dat ieder jaar wordt gerechtvaardigd door de in het veld geconstateerde feiten. De frauduleuze handelingen kunnen over het algemeen in twee categorieën worden ingedeeld. Ten eerste een aantal individuele handelingen van ondernemers die proberen hun concurrentiepositie op de internationale markten zoveel mogelijk te versterken, waarbij zij de regels soms zo interpreteren dat de grens van het toelaatbare wordt overschreden. Deze gevallen hebben vaak een nationale dimensie. Het is dus de taak van de Commissie de Lid-Staten bij hun controle- en onderzoekswerkzaamheden te helpen door de op Gemeenschapsniveau toegepaste methodes een meerwaarde te geven waarvan de betrokken Lid-Staten kunnen profiteren, al naar gelang de gevallen en de problemen waarop zij eventueel stuiten. Ten tweede zijn er de handelingen met een vooropgezette frauduleuze bedoeling met een degelijke zakelijke aanpak. Dit soort fraude heeft een criminele achtergrond die in zijn geheel moet worden bekeken. Deze fraudes worden gepleegd door ofwel particulieren die zich wegens de aard van hun activiteiten bewust organiseren, ofwel de "grote financiële criminaliteit" of "georganiseerde misdaad", die in staat is aanzienlijke middelen te mobiliseren, met name financiële. Deze fraudes hebben een grensoverschrijdend aspect en kunnen ook een complex van op zichzelf staande, in verschillende Lid-Staten gepleegde gevallen vormen, waartussen verbindingen bestaan met vaak dezelfde, onzichtbare opdrachtgever. Zulke gevallen zijn natuurlijk zeer schadelijk voor het aanzien van de Gemeenschap, haar instellingen en de Lid- Staten. Het is de taak van de Commissie dit kwaad in samenwerking met de opsporingsdiensten van de Lid-Staten ondubbelzinnig en krachtig te bestrijden. Daarom heeft de Commissie in haar interne organisatie haar krachten gebundeld in een onafhankelijke en gespecialiseerde dienst ter ondersteuning van de nationale instellingen die zo'n structuur niet kennen. De controle en de opsporing van deze fraudes zijn uiteraard geen doel op zichzelf, maar het is absoluut noodzakelijk de bestrijding van de grote criminaliteit op te voeren en ernstige fraude ten nadele van de Gemeenschapsbegroting in alle Lid-Staten op dezelfde manier te bestraffen, want de omvang en de complexiteit van het verschijnsel vergen onmiddellijke reacties met een zo in het kader van de afschrikwekkend mogelijk karakter. Daarom wil de Commissie werkzaamheden van de Raad109 absoluut overeenstemming bereiken over de invoering van een passend strafrechtelijk beleid door de Lid-Staten. Indien een onderzoek de landsgrenzen overschrijdt, zijn de Lid-Staten in hun mogelijkheden beperkt en zijn de procedures zeer lang. Hier is een belangrijke taak weggelegd voor de Commissie, met name in het kader van haar doelstelling om te komen tot een doeltreffende justitiële samenwerking tussen de nationale autoriteiten die zijn belast met de dossiers. Het is een gegeven dat omvangrijke fraudes altijd grensoverschrijdend zijn. 1 loe meer geld ermee gemoeid is, des te geraffineerder zijn de methoden. De netwerken die erachter zitten benutten de kleinste gelegenheid om van de ontwikkelingen te profiteren en passen zich soepel aan, waarbij zij informatiecircuits en financiële circuits vormen in en soms zelfs buiten de Europese Unie. De Lid-Staten en de Commissie hebben te kampen met vele moeilijkheden die te maken hebben met de kenmerken van deze georganiseerde financiële criminaliteit, die haar ware bedoeling, het 109 Zie met name hoofdstuk 1, afdeling 4, blz. 17. 47 plunderen van de communautaire financiën, verbergt onder een schijn van wettigheid. Zij probeert de zwakke plekken van het samenspel tussen de communautaire regelgeving en de nationale wetgevingen ten volle uit te buiten door zich te concentreren op de fraudegevoelige sectoren, die moeilijker te controleren zijn en waar de potentiële winsten zeer hoog zijn in verhouding tot de risico's, die wegens het ontbreken van passende strafrechtelijke maatregelen nog gering zijn. Zo'n sector is met name het communautair douanevervoer, waarin bij de ontdekking van fraude de toepassing van het systeem van zekerheidstelling t. a. v. de aangever nog niet goed genoeg wordt toegepast110. De georganiseerde misdaad houdt zich ook bezig met andere soorten fraude ten nadele van de Gemeenschapsbegroting, met name fraude met betrekking tot de oorsprong en de waarde van produkten die uit bepaalde derde landen naar de Gemeenschap worden uitgevoerd, maar ook met betrekking tot de preferentiële regelingen. Uit de bevindingen blijkt dat bij de fraudes die in deze sectoren worden gepleegd door bepaalde ondernemers verschillende landen betrokken zijn en dat het gaat om terbeschikkingstelling van dezelfde middelen in dezelfde periode. Ook de afweersystemen van deze ondernemers veronderstellen een hoge mate van voorbereiding en samenspanning tussen de leveranciers in derde landen en de importeurs. Enkele dossiers hebben het bestaan aangetoond van doorgaans buiten de Gemeenschap gevestigde organisaties die dankzij connecties in verschillende landen in staat zijn valse of authentieke certificaten van oorsprong te leveren die worden opgesteld op naam van schijnfirma's en waarmee de kopers in de Gemeenschap de goederen in het vrije verkeer kunnen brengen zonder de verschuldigde (douane- of antidumping-) rechten te betalen. In andere zaken kwam het initiatief voor de fraude uit de Gemeenschap zelf , bij voorbeeld wanneer Europese bedrijven bewust grondstoffen uit derde leveren aan ondernemingen die deze grondstoffen verwerken, waarna zij de eindprodukten invoeren onder dekking van certificaten van preferentiële oorsprong, terwijl zij moeten weten dat deze ten onrechte zijn verkregen. landen laten In beide gevallen wordt de werkelijke oorsprong van de goederen als het ware "witgewassen" door het vervullen van de douaneformaliteiten. De ontvangers van de goederen kunnen deze op het grondgebied van de Gemeenschap op de markt brengen via de legale distributiekanalen zonder de extra risico's en kosten die illegale verkoop met zich brengt. * * * Dit hoofdstuk is logisch gestructureerd aan de hand van deze bevindingen. Aangezien het aantal ontdekte grensoverschrijdende fraudes evenals het aantal in- en uitvoertransacties tussen de landen van de Gemeenschap onderling en met derde landen is gestegen, is het gerechtvaardigd alle betrokken sectoren op te nemen in een hoofdstuk waarin de specifieke gevallen worden beschreven. De statistieken spreken voor zich: 110 Zie hoofdstuk 2, afdeling 3, punt 1, blz. 23. 48 van de meer dan 12. 000 gevallen die in de periode 1991-1995 door de Lid-Staten zijn gemeld en die betrekking hebben op de traditionele eigen middelen en de uit het EOGFL- Garantie gefinancierde uitgaven, betreffen er 120 ( 1% van het totaal) meer dan 50% van de totale gevolgen voor de begroting. In 3% van het totale aantal door de Lid-Staten gemelde gevallen gaat het om meer dan 1 miljoen ecu, hetgeen in totaal twee derde van het totale bedrag dat met de meldingen is gemoeid (ontdoken rechten, verduisterde often onrechte ontvangen uitgaven) vertegenwoordigt. in 20% van de 273 gevallen die in de periode 1991-1995 door de diensten van de Commissie zijn onderzocht, stonden bedragen van meer dan 100. 000 ecu op het spel, en in de helft daarvan ging het om bedragen van meer dan 1 miljoen ecu. De fraudes waarbij de georganiseerde misdaad betrokken is, zijn gering in aantal, maar hebben wel aanzienlijke gevolgen voor de begroting. De Commissie concentreert haar aandacht en inspanningen dan ook op deze dossiers, want juist op deze gebieden, waar de fraudes in een of meer landen worden georganiseerd, is actieve bijstand op communautair niveau noodzakelijk. De onderzoeken die in dit hoofdstuk worden beschreven, illustreren door hun voorbeeldfunctie, hun financiële gevolgen en hun verscheidenheid, de noodzaak voor de nationale en communautaire fraudebestrijdingsdiensten om op alle fronten waakzaam te zijn. AFDELING 1: OMVANGRIJKE GEORGANISEERDE GRENSOVERSCHRIJDENDE FRAUDES In deze afdeling wordt een reeks onderzoeken beschreven waarbij in samenwerking met de Lid-Staten een groot aantal controles ter plaatse werd verricht. Hierdoor konden in de sectoren zuivelprodukten, granen en rijst, olijfolie, rundvlees, tabak en suiker, alsook op het gebied van de wijnbouw enkele omvangrijke transnationale, georganiseerde fraudepraktijken aan het licht worden gebracht. Voorts is een aparte paragraaf gewijd aan sigarettensmokkel (die ressorteert onder de task force die bij de Commissie is ingesteld) en aan de gebieden van het Europees Sociaal Fonds (structuurbeleid) en het toerisme (directe uitgaven). De in deze afdeling beschreven onderzoeken en de daaruit voortvloeiende controlebezoeken bestreken soms verscheidene jaren111. In samenwerking met de Commissie hebben de verantwoordelijke diensten in de Lid-Staten zich aldus bijzondere inspanningen getroost om de fraudenetwerken op te sporen. Daardoor konden omvangrijke fraudestromen aan het licht worden gebracht, aan de basis waarvan vaak de georganiseerde misdaad staat. Het gaat hierbij om ingewikkelde grensoverschrijdende fraude waarbij diverse Lid-Staten en bepaalde derde landen zijn betrokken. In verband hiermee is nauwe samenwerking tot stand gebracht tussen de betrokken diensten in de Lid-Staten en de autoriteiten van de derde landen. 1. 1. Geraffineerde suiker 112 Er is vastgesteld dat 1. 375 ton suiker "C" die aan de procedures voor uitvoer naar Oost-Europa werd onttrokken en die op Italiaans grondgebied is gebleven, voor de binnenlandse wijnproduktie in Enkele dossiers werden daarom reeds in eerdere jaarverslagen beschreven, met name in de verslagen betreffende 1993 en 1994. Zie de jaarverslagen "Fraudebestrijding" 1993, hoofdstuk 4, afdeling 1. 1, en 1994, hoofdstuk 5, afdeling 2. 2. 1. 49 is gebruikt. Daarnaast wordt op grond van hetzelfde onderzoek geraamd dat ongeveer 1. 243 ton suiker (die niet onder het C-regeling valt) later is gebruikt voor de verzoeting van wijn. Van de 65 personen die werden beschuldigd van smokkel, onregelmatig gebruik van suiker voor de produktie van wijn, fiscale inbreuken of bedrog, zijn er 38 in voorlopige hechtenis genomen. Het parket van Asti heeft de Commissie mededeling gedaan van de strafrechtelijke gevolgen die Italië in 1995 aan deze zaak heeft gegeven. De Italiaanse autoriteiten moeten nog vaststellen of er nog andere inbreuken ten nadele van de communautaire begroting zijn gepleegd. 1. 2 Uitvoer van kaas, vlees en zuivelprodukten 113 Deze produkten zijn naar Griekenland omgeleid, terwijl zij - met uitvoerrestituties - voor uitvoer naar Jordanië, Bulgarije en Libanon bestemd waren. Het onderzoek heeft aangetoond dat de fraude werd georganiseerd door "professionals" uit de wereld van de financiële misdaad, die gebruik maakten van netwerken van ondernemingen in Denemarken, Duitsland, op Cyprus en in Griekenland. De naam van deze ondernemingen werd overigens regelmatig veranderd, maar hun rol was altijd dezelfde: uitvoer naar derde landen voorwenden, met ontvangst van restituties. Om de opsporing van de fraudestromen te vermijden, maakten de ondernemingen gebruik van diverse aanvoerkanalen en van verschillende transportmiddelen en -methoden. Om de restitutieaanvragen voor uitvoer uit de Gemeenschap te rechtvaardigen werden vervalste certificaten voor het in het vrije verkeer brengen in derde landen gebruikt. De douanedocumenten waarmee de aankomst van de goederen op de plaats van bestemming werd bewezen, waren in werkelijkheid vervalst; de produkten waren namelijk weer naar de Gemeenschap vervoerd en in Griekenland in het vrije verkeer gebracht. Het onderzoek is nog altijd gaande in de betrokken Lid-Staten, omdat andere ondernemingen bij deze fraude betrokken blijken te zijn geweest. In het kader van de administratieve samenwerking is een controlebezoek aan Bulgarije gebracht, teneinde aanvullend bewijs te verzamelen. Vier personen worden strafrechtelijk vervolgd: één in Denemarken, één in Duitsland en twee in Griekenland. Er is een procedure ingeleid om een bedrag van 5 miljoen ecu, dat ten onrechte in de vorm van restituties is uitbetaald, van de leveranciers terug te vorderen. In Griekenland bedragen de sinds 1989 ontdoken douanerechten en landbouwheffingen ongeveer 9 miljoen ecu. 1. 3 Invoer van melkpoeder en boter in de Gemeenschap 114 In 1991 en 1992 werd in de Gemeenschap een onderzoek uitgevoerd met betrekking tot ongeveer 200 zendingen melkpoeder die onder dekking van in Antwerpen opgestelde documenten van België naar Spanje zijn vervoerd en die aan de regeling communautair Tijdens dit onderzoek hebben de Spaanse douanevervoer werden onttrokken. Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 5, afdeling 1. 1. 4. Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 5, afdeling 1. 1. 1. 50 opsporingsdiensten controles uitgevoerd bij Spaanse ondernemingen die melkpoeder uitvoeren, teneinde de oorsprong van de zendingen vast te stellen. Zij hebben vastgesteld dat bepaalde ondernemingen het melkpoeder via andere bemiddelende bedrijven hebben ingekocht bij een firma die klaarblijkelijk een chemisch produkt invoerde dat volgens de aangifte uit Tsjechië en Slowakije afkomstig was. Tijdens de bezoeken in het kader van de administratieve samenwerking die in 1994 en 1995 overeenkomstig het protocol betreffende de wederzijdse bijstand aan Tsjechië en Slowakije zijn gebracht, is vastgesteld dat 30 zendingen melkpoeder (720 ton) en ongeveer 200 zendingen bevroren boter (5. 000 ton), die in 1992, 1993 en 1994 uit deze derde landen waren uitgevoerd, met behulp van een valse aangifte in Spanje zijn ingevoerd. De produkten waarvoor valse aangiften werden gedaan, waren melkpoeder en bevroren boter. in werkelijkheid De ontdoken landbouwheffingen in Spanje worden op 15,7 miljoen ecu geraamd. Tijdens een bezoek aan Oostenrijk in 1994 in het kader van de wederzijdse bijstand, is landen van vastgesteld dat grote hoeveelheden boter en melkpoeder uit de Oost-Europa in Oostenrijk een bewerking ondergingen (onder de regeling voor actieve veredeling). Tijdens deze bewerking werd een bijzonder klein percentage (minder dan 1) voedingsbodems voor micro-organismen aan de basisprodukten toegevoegd, waardoor zij in de Gemeenschap konden worden ingevoerd onder een tariefpost waarvoor geen invoerrechten verschuldigd zijn. Vervolgens werden de goederen naar de Gemeenschap uitgevoerd, waar zij in het vrije verkeer werden gebracht (Italië, Duitsland, Spanje), onder tariefposten waarvoor geen enkele landbouwheffing geldt. Bij het inklaren van de goederen legden de veredelaars bindende tariefinlichtingen over die op basis van onjuiste gegevens door de Duitse autoriteiten waren verstrekt. Op grond van het onderzoek achteraf is vast komen te staan dat de gevraagde tariefindeling niet correct was, waardoor meer dan 20. 000 ton melkpoeder en meer dan 6. 000 ton boter valselijk werden aangegeven. Het bedrag van de ontdoken rechten beloopt meer dan 66 miljoen ecu. 1. 4 Onttrekking van melkpoeder en boter aan de regeling communautair douanevervoer"" Het onderzoek met betrekking tot de Spaanse ondernemingen is op verzoek van de Commissie ingeleid, nadat was ontdekt dat melkpoeder buiten de voor deze goederen gebruikelijke handelskanalen was aangekocht. In december 1995 hebben de Spaanse autoriteiten in Barcelona vier leden van een georganiseerd distributiecircuit ondervraagd. Dit circuit bestond uit een netwerk van Europese ondernemingen dat melkpoeder uit Estland illegaal in Spanje invoerde. De betrokken ondernemingen hebben 650 ton melkpoeder, afkomstig uit Estland en bestemd voor Marokko, aan de regeling communautair douanevervoer onttrokken. Dit smokkelnetwerk werd hoofdzakelijk gevormd door twee Spaanse ondernemingen in Vic en in Montornes del ingesteld. De valles; er leiding van deze ondernemingen is een onderzoek naar de 115 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 5, afdeling 1. 1. 1. 51 gespecialiseerde diensten van de betrokken Lid-Staten verrichten thans nog aanvullend onderzoek om de rol van bepaalde Nederlandse, Franse en Duitse ondernemingen vast te stellen. Op grond van het onderzoek dat in Duitsland, Nederland en Spanje reeds is voltooid, kan het financiële nadeel voor de Gemeenschap op ongeveer 650. 000 ecu worden becijferd. De Spaanse autoriteiten onderzoeken andere, vergelijkbare frauduleuze handelingen, waarvan de financiële consequenties op 1 miljoen ecu worden geraamd. Dit onderzoek wordt door de Commissie gecoördineerd, die bovendien een bijdrage levert aan het justitiële onderzoek. 1. 5 Onttrekking van suiker aan de regeling communautair douanevervoer of de TIR- regeling116 De Duitse autoriteiten hebben de Commissie in juni 1994 mededeling gedaan van een fraudegeval met betrekking tot suiker uit Tsjechië en Polen die onder de regeling douanevervoer over het grondgebied van de Gemeenschap naar derde landen (Marokko, Angola) zou worden doorgevoerd. De goederen, die door Tsjechische en Poolse transportbedrijven onder de TIR-Overeenkomst werden vervoerd, zouden de Gemeenschap via Spanje of Portugal hebben verlaten. In werkelijkheid zijn de goederen in Spanje en Portugal gebleven en hebben de fraudeurs de douanedocumenten met behulp van valse douanestempels vervalst. Daar de goederen niet uit de Gemeenschap zijn uitgevoerd, zijn douanerechten verschuldigd die in het kader van de regeling communautair douanevervoer of de TIR-regeling waren geschorst. Op deze wijze hebben circa 150 verschillende vervoerbedrijven 19. 000 ton suiker, onder dekking van ongeveer 950 TIR-carnets, uit Polen en Tsjechië uitgevoerd. De Spaanse en Portugese autoriteiten hebben de fraude bevestigd, in die zin dat de verzonden produkten niet op de betrokken douanekantoren zijn aangebracht. De financiële gevolgen van de fraude belopen ongeveer 9 miljoen ecu. In de betrokken Lid-Staten en derde landen lopen gerechtelijke procedures. 1. 6 Vleescarrousel"7 In deze carrousel werd levend vee uit Oost-Europa onder de regeling actieve veredeling in Italië ingevoerd en vervolgens in de vorm van tweede kwaliteit vlees en slachtafval naar Malta wederuitgevoerd. Na in Malta te zijn opgeslagen, werden de goederen vervolgens naar de Gemeenschap in wederingevoerd. Uit het inmiddels afgesloten onderzoek, dat de Italiaanse diensten samenwerking met de diensten van de Commissie hebben uitgevoerd, is namelijk gebleken dat de goederen in Italie werden verduisterd tijdens het vervoer van de containers, die uit Malta afkomstig waren en die Oost-Europa als bestemming hadden. Vervolgens werd het vlees met andere produkten uit de interne markt naar diverse derde landen uitgevoerd, waarbij restituties werden ontvangen. 116 117 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 5, afdeling 1. 1. 3. Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 5, afdeling 2. 2. 2. 52 De financiële gevolgen van deze zaak zijn uiteindelijk geraamd op 18,5 miljoen ecu aan ontdoken heffingen en op 24 miljoen ecu aan ten onrechte betaalde uitvoerrestituties. In samenwerking met de Italiaanse autoriteiten heeft de Commissie een bezoek gebracht aan Gabon, de belangrijkste bestemming van de verduisterde goederen die bij de uitvoer systematisch werden aangegeven als "stukken vlees van de achtervoeten van volwassen mannelijke runderen". Ter plekke kon worden aangetoond dat de meeste ontvangsten bestonden uit stukken laagwaardig vlees, afkomstig van de voorste delen van runderen. De zuivering van de restitutiedossiers was alleen maar mogelijk doordat op de Gabonnese aangiften voor direct verbruik een algemene aanduiding van de goederen ("rundvlees") werd vermeld. In een aantal gevallen is bewezen dat op de Gabonnese invoeraangiften de werkelijke hoedanigheid van de stukken vlees nauwkeurig werd vermeld. In deze gevallen maakte de exporteur gebruik van de diensten van een bureau van een internationale toezichthoudende instantie, teneinde dit compromitterende originele document door een alternatief bewijsstuk te vervangen, i. e. een invoerdocument waarin de goederen eenvoudigweg als "gekoeld rundvlees" werden vermeld. Als het bureau de handels- en vervoersbescheiden zou hebben onderzocht voordat dit document werd opgesteld, dan zou het de werkelijke aard van de goederen hebben kunnen vermelden. Er loopt een strafrechtelijke procedure tegen honderdnegentien personen die worden beschuldigd van bendevorming, fraude ten nadele van de communautaire begroting, smokkel, belastingfraude, valsheid in geschrifte en corruptie. Tweeënveertig van hen zijn reeds veroordeeld en er is beslag gelegd op goederen voor een bedrag van ongeveer 30 miljoen ecu. Gezien de ernst van de feiten hebben de Commissie en de Italiaanse staat een verzoek tot stelling van burgerlijke partij neergelegd bij de rechter in Turijn die belast is met het voorbereidend onderzoek. 1. 7 Invoer van vocdingsproduktcn op basis van boter"8 is het onderzoek naar deze zaak, die betrekking heeft op de In 1995 invoer van voedingsprodukten op basis van boter uit Hongarije en Tsjechië, voortgezet. De produkten werden bij invoer in Italië en in San Marino als "saus" (of vloeibare boter) aangegeven, zodat de verschuldigde rechten niet zijn betaald. In Italië wordt de importeur gerechtelijk vervolgd. Hunnerzijds zijn de autoriteiten van San Marino verantwoordelijk voor de invordering van de achterstallige bedragen die betrekking hebben op dat gedeelte van de produkten dat in de republiek San Marino is ingevoerd. De invordering van de verschuldigde rechten is nog altijd hangende. Er is vastgesteld dat een gedeelte van de goederen tot butteroil (vloeibare boter) is verwerkt en vervolgens met restitutie weer uit de Gemeenschap is uitgevoerd. Ofschoon het betrokken produkt in aanmerking komt voor restituties, mag het bedrag van deze restituties nooit hoger zijn dan het bedrag van de heffingen die bij de invoer ervan zijn ontvangen. Alle bestemmingen van de zendingen in de Gemeenschap konden worden vastgesteld. De betrokken Lid-Staten is verzocht over te gaan tot de invordering van het verschil tussen de uitgekeerde restituties en de ontvangen invoerheffingen. Deze bedragen zijn nog niet vastgesteld. 118 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 5, afdeling 1. 1. 2. 53 Het onderzoek van de Italiaanse diensten heeft verder aangetoond dat hetzelfde circuit tevens 4. 000 ton Hongaarse boter onregelmatig heeft ingevoerd, aangegeven als bereiding op basis van cacao, teneinde de douanerechten en de landbouwheffingen te ontduiken. Vervolgens is dit produkt met name in Frankrijk als Italiaanse boter verkocht. Het onderzoek in Frankrijk en Italië wordt nog voortgezet teneinde de eindbestemming van deze produkten vast te stellen en het exacte bedrag van de ten onrechte uitgekeerde restituties te bepalen. De betrokkenheid van georganiseerde criminele netwerken is in al deze gevallen aangetoond. Omdat bij deze fraudezaken diverse Lid-Staten zijn betrokken, werd al snel duidelijk dat niet langer met uitsluitend administratiefrechtelijke maatregelen op nationaal niveau kan worden volstaan om de fraude een halt toe te roepen. Gerechtelijke samenwerking tussen de Lid-Staten is meer dan noodzakelijk, al was het alleen maar om gezamenlijke acties te kunnen uitvoeren, die het enige doeltreffende middel vormen om de daders gerechtelijk te kunnen vervolgen. 1. 8 Onttrekking van boter uit Tsjechië aan de regeling communautair douanevervoer Dit geval betreft Italië waar boter onregelmatig aan de regeling communautair douanevervoer (document T. l) werd onttrokken. De boter was afkomstig uit Tsjechië en werd - vrijgesteld van douanerechten - vanuit Denemarken naar derde landen (Egypte, Hongarije, Slovenië, enz. ) vervoerd. De Italiaanse diensten hebben beslag gelegd op 3 ladingen boter die in vrachtwagens uit Denemarken werden vervoerd. De op de vervoerdocumenten aangegeven bestemming was duidelijk vervalst. Floewel de identiteit van de expediteur en de betrokken tussenpersonen nog niet met zekerheid kon worden vastgesteld, is nochtans vast komen te staan dat een Zwitsere ingezetene de meeste orders heeft geplaatst. De goederen zijn vanuit Tsjechië via Denemarken naar derde landen verzonden en vervolgens aan fictieve ondernemingen op de Bahama's, de Maagdeneilanden of in Zwitserland in rekening gebracht. Naar aanleiding van deze eerste ontdekking vond onder coördinatie van de Commissie een onderzoek plaats. Daaruit bleek bovendien dat in de periode van 31 maart 1994 tot en met 27 september 1995 46 van de 91 zendingen die via Denemarken werden doorgevoerd om - blijkens de aangifte - naar derde landen te worden wederuitgevoerd, het voorwerp waren geweest van valse lossingsverklaringen. De meeste communautaire douanekantoren van vertrek die bij deze zaak zijn betrokken, liggen in Italië (Triest, Napels. ). De douanedocumenten zijn met behulp van vervalste stempels gezuiverd. Aldus werden de goederen illegaal in de Gemeenschap wederingevoerd, zonder dat de verschuldigde douanerechten en landbouwheffingen zijn ontvangen. Het onderzoek wordt voortgezet om vast te stellen of voor deze boter ook uitvoerrestituties zijn betaald. Naar aanleiding van het onderzoek dat door de Commissie werd ingeleid, is de handel waarschijnlijk onderbroken. Na 27 september 1995 hebben de Zweedse autoriteiten te Malmö echter procedures ingeleid naar aanleiding van 3 nieuwe zendingen van Tsjechische boter met als bestemming Portugal (die ook onder het mom van het communautair douanevervoer plaatsvonden). Twee van deze zendingen zijn illegaal gelost en op de derde is beslag gelegd door de Portugese autoriteiten (op basis van inlichtingen die door de Commissie zijn verzameld). 54 Het bedrag van de betrokken rechten (douanerechten en landbouwheffingen) is hoog. De rechten hebben betrekking op meer dan 2. 700 ton goederen en belopen ongeveer 6 miljoen ecu. De hoofdverantwoordelijke voor deze fraude wordt er tevens van verdacht de opdrachtgever te zijn van andere illegale zendingen van boter en suiker vanuit het Verenigd Koninkrijk en Nederland, die in het verleden door de Italiaanse opsporingsdiensten zijn ontdekt. Uit dit geval blijkt de flexibiliteit van de criminele organisaties: nadat zij hadden vastgesteld dat de douane in bepaalde Lid-Staten strenger toezicht ging uitoefenen op dit soort zendingen, hebben zij andere mogelijkheden benut om hun frauduleuze handelingen te verbergen (zoals de omleiding via Denemarken en Zweden). 1. 9 Onttrekking van rundvlees aan de regeling communautair douanevervoer In het kader van het onderzoek m. b. t. de verduistering van geraffineerde suiker"9 is gebleken dat verscheidene containers rundvlees uit Argentinië in Rotterdam zijn gelost en onder de regeling extern communautair douanevervoer zijn geplaatst (documenten T. l) om naar Kroatië te worden vervoerd. De douanedocumenten zijn in Nice (Frankrijk) gezuiverd, waar een plaatselijke expediteur nieuwe vervoerdocumenten opstelde die op hun beurt met behulp van valse stempels van de Italiaanse douane werden gezuiverd. De goederen werden in Italië in het vrije verkeer gebracht, zonder dat de douanerechten waren betaald. Uit het douaneonderzoek dat met betrekking tot deze expediteur werd ingesteld, is gebleken dat een groot aantal andere, vergelijkbare handelingen was verricht na lossingen in de Franse haven Le Havre. Op het moment van invoer in de Gemeenschap waren de goederen eigendom van twee Britse ondernemingen die de goederen aan hun Italiaanse en Duitse klanten doorverkochten. Op hun beurt beweerden deze klanten de goederen te goeder trouw op de binnenlandse markt te hebben gekocht. Uit het onderzoek in Italië bleek dat dit ten dele onjuist was. Deze fraudezaak had betrekking op 700 ton goederen. De ontdoken rechten belopen ongeveer 3 miljoen ecu. In Frankrijk en Italië zijn gerechtelijke procedures ingeleid. 1. 10 Onttrekking van bananen aan de regeling communautair douanevervoer In diverse havens in het noorden van de Gemeenschap zijn bananen uit Zuid-Amerika gelost. De goederen zijn onder de regeling communautair douanevervoer geplaatst om over de weg naar derde landen te worden vervoerd. Deze handeling geschiedde onder dekking van documenten T. l (met schorsing van alle belastingen). Naar aanleiding van de informatie die de Belgische en Duitse douanediensten hadden verstrekt, is op initiatief van de gespecialiseerde diensten van deze twee Lid-Staten een onderzoek uitgevoerd, dat door de Commissie werd gecoördineerd. Dank zij dit onderzoek werd een omvangrijke handel in bananen aan het licht gebracht. De bananen werden onregelmatig in Italië ingevoerd, waarbij de betaling van de douanerechten en de landbouwheffingen werd ontdoken. 119 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1993, hoofdstuk 4, afdeling 1. ; 55 De Italiaanse autoriteiten hebben in het bijzonder ontdekt dat in totaal 290 zendingen bananen uit Zuid-Amerika Italië zijn binnengesmokkeld. Hiermee is een bedrag van ongeveer 15 miljoen ecu aan ontdoken rechten gemoeid. Dank zij het onderzoek konden 8 personen worden aangehouden die verantwoordelijk worden geacht voor deze fraude en in het bijzonder voor de vervalsing van de douanedocumenten. Op hun persoonlijke bezittingen is beslag gelegd. Er wordt aanvullend onderzoek verricht om vast te stellen of er in andere Lid-Staten ook sprake is geweest van dergelijke zendingen. 1. 11 Fictieve uitvoer van wijn naar derde landen Twee schepen, waarvan werd vermoed dat zij betrokken waren geweest bij de fictieve uitvoer van wijn naar derde landen, zijn grondig onderzocht. Voorts konden op basis van het onderzoek dat de diensten van de Commissie in Italië, Frankrijk, Griekenland en Slovenië hebben uitgevoerd, de volgende onregelmatigheden worden vastgesteld: Een gedeelte van de wijn die door deze schepen werd vervoerd, is door Franse, Italiaanse en Griekse ondernemingen uitgevoerd, waarbij uitvoerrestituties werden ontvangen. Deze ladingen waren bestemd voor Kroatië, Slovenië, Bosnië en Roemenië, maar zijn op de plaats van bestemming niet in het vrije verkeer gebracht. Zij werden onder een speciale douaneregeling geplaatst, die vergelijkbaar is met de regeling actieve veredeling. Vervolgens werden documenten met vermelding van deze regeling voorgelegd als bewijs dat de lading op de plaatselijke markt in het vrije verkeer was gebracht; Een ander gedeelte van deze lading wijn is nooit gelost en naar Zwitserland vervoerd, een bestemming waarvoor geen enkele uitvoerrestitutie wordt toegekend. In deze gevallen zijn valse bewijsstukken voor het in het vrije verkeer brengen ingediend, teneinde restituties te ontvangen; De rest van de wijn bleek een vervangingsprodukt te zijn van een zodanige kwaliteit en met dusdanige kenmerken dat hiervoor geen restituties konden worden toegekend. Behalve op het financiële aspect van de fraude moet tevens worden gewezen op het feit dat de vervaardiging van een dergelijk produkt ontoelaatbaar is in verband met de gezondheid van de consument. De Italiaanse en Griekse autoriteiten hebben gerechtelijke procedures ingeleid jegens de ondernemingen die bij deze handelingen zijn betrokken. Bij het onderzoek van deze dossiers werkt de Commissie samen met de bevoegde gerechtelijke autoriteiten. Het gezamenlijk optreden van de diensten van de Commissie en de betrokken Lid-Staten heeft de volgende resultaten opgeleverd: Voor de fictieve uitvoer van wijn kon 2 miljoen ecu worden teruggevorderd (goederen die nooit ter bestemming zijn aangekomen); 1,8 miljoen ecu is niet uitbetaald omdat de betaalorganen in kennis waren gesteld van de begane fraude; restituties Voor terugvorderingsprocedures gaande. voor een totaalbedrag van 3 miljoen ecu zijn de Er wordt aanvullend onderzoek verricht. 56 1. 12 Het Europees Sociaal Fonds: FLATHUS-programma 120 Bij het onderzoek waarmee de Commissie in november 1994 in de nieuwe Duitse deelstaten een aanvang heeft gemaakt, is de nadruk gelegd op het transnationale gedeelte van het FLATHUS-programma. Uit onderzoeken die in 1995 nog steeds lopende waren, is gebleken dat zich onregelmatigheden hebben voorgedaan met betrekking tot een beroepsopleidingsprogramma voor werkende jongeren in de nieuwe deelstaat Thüringen. Het gaat hierbij om verduistering van Gemeenschapsgelden door de directeur van een Deens opleidingsinstituut, met medeplichtigheid van een Duitse nationale ambtenaar. Op grond van de gegevens die in het huidige onderzoekstadium beschikbaar zijn, kan worden geconcludeerd dat twee fraudepraktijken zijn gebruikt: 1. Vóór 1993 had de directeur van het opleidingsinstituut het alleenrecht weten te bemachtigen voor de meeste transnationale opleidingsacties die moesten worden georganiseerd. Vervolgens had hij de onderaannemers (in Frankrijk, Ierland en het Verenigd Koninkrijk) door middel van een tweede contract ertoe verplicht een deel van het overeengekomen bedrag te storten op een bankrekening in Luxemburg, waarvan hijzelf de houder was, of over te maken aan een in België gevestigd bijkantoor van een Duitse vereniging voor technische bijstand. 2. Vanaf 1993 werden fictieve rekeningen opgesteld voor de beweerde dienstverrichting ten behoeve van het programma. Door de samenwerking en de coördinatie van het onderzoek tussen de Commissie en de nationale bestuurlijke en gerechtelijke autoriteiten rees het vermoeden dat ESF-subsidies onregelmatig en ten onrechte waren gebruikt. Vervolgens vonden de Duitse gerechtelijke autoriteiten door middel van huiszoekingen de nodige bewijsstukken voor dit vermoeden, waarna zij tot arrestatie van een Duitse ambtenaar overgingen. Het onderzoek in de betrokken Lid-Staten is nog steeds gaande. 1. 13 Directe uitgaven: toerisme121 Nadat de Commissie deze kwestie in 1994 bij de bevoegde autoriteiten in België en Frankrijk aanhangig had gemaakt, deed zij de Griekse autoriteiten op 13 maart 1995, overeenkomstig de bepalingen van artikel 209A, tweede alinea, van het EG-Verdrag, mededeling van de resultaten van het onderzoek. De opsporings- en controlewerkzaamheden hebben betrekking op alle beleidsmaatregelen op het gebied van toerisme die de Commissie sinds 1989 heeft genomen, het jaar waarin zij een aanvang maakte met haar beleid op dit gebied. In verband met deze werkzaamheden moesten 120 121 FLATHUS: Fördermassnahmen des Landes Thüringen mit Unterstützung des Europaischen Sozialfonds (Stimuleringsmaatregelen van de deelstaat Thüringen met steun van het Europees Sociaal Fonds). Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 5, afdeling 5. 4. 57 de antifraudediensten van de betrokken Lid-Staten onophoudelijk worden gecoördineerd en moesten hun gerechtelijke diensten actief worden gesteund. De in België en Frankrijk ingeleide procedures brachten niet alleen aan het licht dat communautaire middelen waren verduisterd, hetgeen in 1994 werd ontdekt, maar tevens dat in het geheim omvangrijke bedragen aan personeelsleden van de Commissie waren overgemaakt, in ruil voor de toekenning van subsidies. Nadat de vrijstelling van rechtsvervolging, de onschendbaarheid van de documenten, gebouwen en archieven, als ook het beroepsgeheim waren opgeheven, kon het nodige onderzoek bij de diensten van de Commissie zelf in Brussel worden uitgevoerd. Naar aanleiding van alle in Frankrijk en België vastgestelde feiten zijn 5 personen gevangengenomen (2 ambtenaren van de Commissie en 3 begunstigden van subsidies). Op basis van het interne onderzoek van de diensten van de ordonnateurs werden door de Commibsie tuchtrechtelijke procedures ingeleid tegen het verantwoordelijke hoofd van de administratieve eenheid en tegen een tijdelijk functionaris. Vervolgens heeft zij het hoofd van de administratieve eenheid op 22 juni 1995 tuchtrechtelijk ontslagen en de tijdelijk functionaris op 28 juli 1995 ontslagen. Tegelijkertijd zijn naar aanleiding van de eerste controles jegens 15 begunstigden terugvorderingsopdrachten uitgevaardigd ten bedrage van 1,4 miljoen ecu. In verband met de specifieke kenmerken van de georganiseerde fraude binnen en buiten de Commissie dient voortzetting te worden gegeven aan de versterkte samenwerking tussen de diensten van de Commissie die toezien op de coördinatie van de fraudebestrijding, en de bevoegde administratieve diensten van de Lid-Staten, zodat de verantwoordelijkheid van de personen die bij dit soort fraude zijn betrokken, kan worden bewezen. Versterkte gerechtelijke samenwerking op dit nieuwe gebied moet het mogelijk maken daders en begunstigden voor het gerecht te brengen. 1. 14 Sigarettensmokkel Er werden "task forces"122 opgezet om de fraude op bijzonder gevoelige terreinen te bestrijden. De oprichting ervan is een uitvloeisel van de talrijke ingewikkelde en georganiseerde fraudezaken die in bijzondere sectoren zijn vastgesteld en naar aanleiding waarvan meerdere controlebezoeken zijn gebracht, in het bijzonder aan derde landen. De task forces weerspiegelen de wil van de Commissie - die in het bijzonder in haar strategisch werkprogramma tot uitdrukking komt - om de operationele samenwerking tussen de Lid-Staten en met de derde landen te ontwikkelen en om grootschalige fraude die vaak grote financiële gevolgen voor de Gemeenschapsbegroting heeft, grondig te bestrijden. 122 Met deze benaming worden de structuren bedoeld die zijn samengesteld uit vertegenwoordigers van de Lid-Staten en de Commissie die deskundig zijn m. b. t. bijzonder gevoelige handelssectoren, en in het kader waarvan informatie kan worden uitgewisseld die voor verschillende fraudedossiers van belang is. De task forces moeten worden onderscheiden van de ad hoe-groepen bestaande uit controleurs (van de Commissie en de Lid-Staten) die voor een specifiek geval verantwoordelijk zijn, en van de interne task forces bij de Commissie (TAFI, douanevervoer, belastingfraude. ). 58 In 1994 heeft de Commissie een eerste task force (of "task group") opgericht123 ter bestrijding van de sigarettensmokkel door georganiseerde bendes. Deze groep is samengesteld uit ambtenaren van de Commissie en vertegenwoordigers van de opsporingsdiensten in de Lid-Staten. De rol en de voornaamste taak van deze groep bestaan erin een globale strategie uit te stippelen, de beschikbare gegevens te evalueren en onder de groepsleden te verspreiden zodat deze ze kunnen benutten. Ook de rechtstreeks betrokken diensten móeten deze gegevens kunnen raadplegen. Met de aldus verkregen informatie kunnen deze diensten vervolgens gerichte internationale operationele acties selecteren en coördineren en daar een bijdrage aan leveren. Met het oog hierop is een homogene strategie opgezet die binnen de gehele Europese Gemeenschap van toepassing is en die teruggaat op administratieve, operationele en technische samenwerking. Dit is het antwoord op het feit dat de misdaad niet alleen in de gehele Gemeenschap maar ook op mondiaal niveau is georganiseerd. Om dit soort fraude te bestrijden is de invoering van een dergelijke, op het specifieke geval afgestemde strategie noodzakelijk. Dank zij een aantal initiatieven die in samenwerking met de Lid-Staten worden ontplooid - in het bijzonder internationale onderzoeken - konden verscheidene belangrijke smokkelnetwerken worden ontdekt en geïdentificeerd, vooral met betrekking tot vervoer van sigaretten en illegale sigarettenhandel in de zuidelijke Lid-Staten. Enkele van deze initiatieven zijn nog niet afgerond; dit komt in het bijzonder doordat verificaties ter plaatse moeten worden verricht, waarbij de task group, samen met de Lid-Staten, ten volle is betrokken. Deze verificaties hebben geleid tot de ontmanteling van omvangrijke smokkelnetwerken en, als gevolg daarvan, tot de identificatie van de betrokken administratieve netwerken. Zo kon dank zij een door de Commissie gecoördineerd onderzoek in Denemarken, Portugal en Spanje een voorraad van 92 miljoen sigaretten worden geïdentificeerd, die onder de regeling douanevervoer van Denemarken naar Portugal was verduisterd. De regeling douanevervoer werd gezuiverd door middel van vervalste stempels, waarmee de inklaring van de goederen bij de Portugese douane werd voorgewend. De aldus ontdoken douanerechten belopen ongeveer 15 miljoen ecu124. De procedures voor de terugvordering van deze rechten zijn lopende. Naar aanleiding van een vergelijkbaar onderzoek is een voorraad van ongeveer 102 miljoen sigaretten, voor een bedrag van 13 miljoen ecu aan ontdoken rechten ontdekt. Deze sigaretten waren vanuit Finland en Zweden naar Spanje omgeleid. De betrokken rechten worden teruggevorderd. In Spanje en Portugal zijn gerechtelijke procedures gaande om de belangrijkste verdachten in deze zaken te vervolgen en strafbaar te stellen. In Oostenrijk, Duitsland, Nederland, Griekenland en Italië zijn andere onderzoeken uitgevoerd in de Gemeenschap van sigaretten die met betrekking tot de frauduleuze wederinvoer oorspronkelijk voor doorvoer naar derde landen waren bestemd. Deze praktijken worden geacht deel uit te maken van een reeks handelingen om het embargo van de Verenigde Naties jegens 123 124 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 4, afdeling 3. 1. 1. Alle bedragen die in verband met dit dossier worden genoemd, bevatten tevens een raming van de nationale middelen die in het geding zijn. 59 het voormalige Joegoslavië te schenden. In verband hiermee zijn in Duitsland, Italië en Nederland ongeveer 120 miljoen sigaretten in beslag genomen. Daarnaast hebben de Nederlandse autoriteiten in het kader van deze onderzoeken beslag gelegd op twee vliegtuigen waarvan zij vermoeden dat deze zijn gebruikt bij het omzeilen van de VN-sancties. De informatie die in de loop van deze onderzoeken is verzameld, heeft geleid tot een resultaat van opsporingsactiviteiten die gelijktijdig in een andere Lid-Staat worden ontplooid. In deze Lid-Staat zijn 130 miljoen sigaretten in beslag genomen en is een strafrechtelijke procedure ingeleid tegen de personen die verantwoordelijk zijn voor deze handel, waarbij meer dan een miljard sigaretten zijn verduisterd, hetgeen overeenkomt met een verlies aan middelen ten bedrage van ongeveer honderd miljoen ecu. Daarnaast coördineert de Commissie andere onderzoeken, met name in Frankrijk, Spanje, Ierland en het Verenigd Koninkrijk (inbeslagneming van 100 miljoen sigaretten, verlies aan middelen ten bedrage van ongeveer 10 miljoen ecu). Voorts is een fraudezaak in Spanje ontdekt (450 miljoen sigaretten, 45 miljoen ecu verlies). Er lopen tevens aanvullende onderzoeken in Portugal met betrekking tot de volgende zaken: enerzijds blijken 76 vrachtwagenladingen sigaretten met als bestemming de landen van Midden- en Oost-Europa nooit bij de Duitse douanekantoren van vertrek uit de Gemeenschap te zijn aangebracht, daar de procedure gezuiverd is met behulp van valse stempels van de Duitse douane (de betrokken rechten belopen ongeveer 76 miljoen ecu); anderzijds zijn 7 vrachtwagens met als bestemming Zwitserland evenmin ter bestemming aangekomen (betrokken rechten: ongeveer 7 miljoen ecu). Voorts zijn 8 containers die aan dezelfde organisatie toebehoorden, in Portugal in beslag genomen. De Commissie verklaart dat zij - doordat de bovenbeschreven activiteiten door middel van de task group worden uitgevoerd en gecoördineerd - de gerechtvaardigde hoop koestert dat resultaten op lange termijn zijn gewaarborgd. Door benutting van de gegevens die op diverse niveaus zijn verzameld, kunnen namelijk modellen van de handelspatronen en de criminele organisatie worden opgesteld, waardoor het gemakkelijker wordt de identiteit van de daders vast te stellen en hen "onschadelijk" te maken. Op soortgelijke wijze wordt door middel van het voornemen om administratieve en strafrechtelijke acties in te leiden, beoogd de samenwerking met de autoriteiten van bepaalde derde landen sterk te verbeteren. Dit voornemen begint zijn vruchten af te werpen. Hiermee is aangetoond dat de samenwerking tussen de Lid-Staten en de Commissie niet alleen door de praktijk moet worden gerechtvaardigd, maar ook moet worden neergelegd in duidelijke wetgeving op grond waarvan de Commissie zowel de onderzoeken als de vervolgingen een meerwaarde kan geven. Het wordt tijd dat de in een andere context ontworpen instrumenten voor justitiële samenwerking, die thans verouderd zijn, worden vervangen door meer geschikte instrumenten125. 25 Zie hoofdstuk 1, afdeling 4, blz. 17 e. v. 60 AFDELING 2: OMVANGRIJKE FRAUDES OP HET GEBIED VAN DE OORSPRONG EN DE PREFERENTIËLE STELSELS126 Bij de maatregelen en voorrechten die in het kader van specifieke commerciële beleidsvormen worden toegekend en waarmee wordt gefraudeerd, gaat het voornamelijk om de preferentiële overeenkomsten, maar ook om de antidumpingrechten en de textielovereenkomsten (kwantitatieve maxima) De fraudes die op deze gebieden worden gepleegd, zijn steeds ingewikkelder en hebben vaak betrekking op verschillende maatregelen tegelijk. De in deze afdeling beschreven onderzoeken zijn karakteristieke voorbeelden van de complexiteit van deze fraudes, niet alleen wat betreft het financiële aspect - wanneer douanerechten worden ontdoken kunnen de gevolgen voor de Gemeenschapsbegroting aanzienlijk zijn -, maar ook wat betreft de economische gevolgen, wanneer de toepassingsvoorwaarden worden overtreden van handelsovereenkomsten die zijn gesloten tussen de Gemeenschap en derde landen. 2. 1. Industriële produkten 2. 1. 1 Diskettes voor de computer: Macao In mei 1995 hebben vertegenwoordigers van de Commissie en van de twee betrokken Lid-Staten in het kader van de communautaire administratieve samenwerking een bezoek gebracht aan Macao om de oorsprong te verifiëren van de diskettes die sinds juli 1993 uit dit land zijn ingevoerd (meer dan 200 miljoen stuks). Ter plaatse is geconstateerd dat de diskettes uit Macao zijn uitgevoerd onder dekking van certificaten van niet-preferentiële oorsprong127, terwijl deze produkten niet ter plaatse kunnen zijn geassembleerd. De diskettes kunnen alleen maar, met een onjuiste omschrijving, uit China zijn ingevoerd, en zijn uit Macao wederuitgevoerd. Deze sluikhandel heeft geduurd tot aan het controlebezoek en betreft zo in totaal ongeveer 126,6 miljoen stuks. De produktie ter plaatse van de overige diskettes, 73,9 miljoen stuks, bestond in feite uit een eenvoudige assemblage van halffabrikaten, die werden geleverd door Chinese fabrieken (die ook de wederuitgevoerde diskettes hadden geleverd), gebruikmakend van Japanse, Koreaanse en Amerikaanse componenten. In deze omstandigheden zullen antidumpingrechten die van toepassing zijn op diskettes van oorsprong uit China, moeten worden geheven op deze produkten, die valselijk als van oorsprong uit Macao werden aangegeven. In totaal is in de periode juli 1993 - april 1995 aldus 18,7 miljoen ecu aan eigen middelen ontdoken. 126 127 Onder preferentiële behandeling vallen het het autonome SAP (Stelsel van Algemene Preferenties) en alle overige eoncessics die zijn gedaan in het kader van overeenkomsten met derde landen. Met certificaten van preferentiële oorsprong, die worden afgegeven door de autoriteiten van het uitvoerende land, kunnen de produkten tegen gereduceerde douanerechten (of tegen het nultarief) in de Gemeenschap worden ingevoerd. Deze certificaten worden aan de douaneautoriteiten van de Gemeenschap (kantoor van binnenkomst) overgelegd om toekenning van het preferentiële stelsel te verkrijgen. Op certificaten van niet-preferentiële oorsprong, die ook door de autoriteiten van het uitvoerende land worden afgegeven, wordt eveneens de oorsprong van de produkten vermeld. 2. 1. 2 Diskettes voor de computer: Thailand In maart 1995 heeft een delegatie van de Gemeenschap, bestaande uit vertegenwoordigers van de Commissie en de twee meest betrokken Lid-Staten, in het kader van de administratieve samenwerking een bezoek gebracht aan Thailand om de oorsprong vast te stellen van de diskettes die sinds augustus 1993 uit dit land zijn ingevoerd (meer dan 50 miljoen stuks). Uit de eerste bevindingen bleek dat ongeveer 5,4 miljoen diskettes, waarvoor als oorsprong Thailand was aangegeven maar die in werkelijkheid uit Hongkong kwamen, zijn ingevoerd onder dekking van valse certificaten van niet-preferentiële Thailandse oorsprong. Bij verdere naspeuringen is aangetoond dat deze goederen, die niet uit Thailand waren verzonden, in China waren vervaardigd en via Hongkong waren wederuitgevoerd. Over deze in de Gemeenschap moesten dus de antidumpingrechten worden betaald die van toepassing zijn op diskettes van oorsprong uit China. invoer Uit de ter plaatse uitgevoerde onderzoeken bleek tevens dat bijna 44,8 miljoen diskettes die werkelijk uit Thailand zijn uitgevoerd onder dekking van certificaten van preferentiële oorsprong die door de bevoegde instanties waren afgegeven, niet voor preferentiële behandeling in aanmerking kwamen ofwel omdat zij tevoren in Thailand waren ingevoerd (24,1 miljoen stuks), ofwel wegens de waarde van de ingevoerde componenten die voor de montage ter plaatse zijn gebruikt (20,7 miljoen stuks). Gezien de omstandigheden waarin de assemblage in Thailand plaatsvond en de oorsprong van de componenten die zijn gebruikt voor de assemblage van de eindprodukten die uit dit land zijn wederuitgevoerd, zullen tevens douanerechten worden geheven over diskettes die in de Gemeenschap zijn ingevoerd onder dekking van certificaten van preferentiële oorsprong. Bij de ontdoken eigen middelen gaat het om 617. 000 ecu aan douanerechten voor 44,8 miljoen stuks en 4. 170. 000 ecu aan antidumpingrechten voor de totale ingevoerde hoeveelheid van 50,2 miljoen stuks. Enkele maanden na het bezoek hebben de Thaise autoriteiten toegegeven dat de certificaten van preferentiële oorsprong ten onrechte waren afgegeven. De douanerechten die op basis van de onjuiste aangiften van preferentiële oorsprong zijn ontdoken, kunnen dus worden ingevorderd, maar de eventuele invordering van de antidumpingrechten is afhankelijk van de vaststelling van de werkelijke (niet-preferentiële) oorsprong van de goederen, en dus van de resultaten van onderzoeken die nog moeten worden uitgevoerd. 2. 1. 3 Fietsen uit Vietnam In april 1995 heeft een delegatie van de Gemeenschap, bestaande uit vertegenwoordigers van de Commissie en de meest betrokken Lid-Staat, in het kader van de administratieve samenwerking een bezoek gebracht aan Vietnam om de oorsprong te verifiëren van 523. 241 fietsen die sinds april 1992 onder dekking van certificaten van preferentiële oorsprong uit dit land zijn uitgevoerd. De fietsen zijn ter plaatse geassembleerd uit onderdelen die allen zijn ingevoerd en geleverd door een bedrijf uit Honkong dat tevens Chinese fietsen naar de Gemeenschap uitvoert. Ondanks enkele moeilijkheden - de importeur in Vietnam probeerde namelijk de toegang tot de voorraden van onderdelen en de documenten te verhinderen - is bewezen dat alle materialen uit 62 China en Hongkong zijn ingevoerd en dat de certificaten van preferentiële oorsprong die sinds 1992 voor deze produkten werden afgegeven, onjuist waren. Hierbij is 6,85 miljoen ecu aan douanerechten ontdoken. Gezien de omstandigheden waarin de assemblage van de eindprodukten plaatsvond, zijn mogelijk antidumpingrechten ten belope van 9,78 miljoen ecu verschuldigd. Na het einde van het bezoek hebben de Vietnamese autoriteiten, die de nodige bijstand hebben verleend aan de delegatie van de Gemeenschap, toegegeven dat de certificaten van preferentiële oorsprong ten onrechte waren afgegeven. Zij hebben aan deze praktijken een einde kunnen maken. Het bleek te gaan om uitvoer naar Frankrijk (de meest betrokken Lid-Staat), het Verenigd Koninkrijk, België, Duitsland en Denemarken. * * Deze constateringen zijn gedaan naar aanleiding van onderzoeken die door de Lid-Staten en de Commissie gezamenlijk in derde landen zijn uitgevoerd. De Commissie kiest bewust voor het organiseren van dit soort onderzoeken, want alleen in het veld kunnen concrete resultaten worden bereikt en vaststellingen worden gedaan. In dit verband moet worden opgemerkt dat andere bezoeken die in 1995 op initiatief van de Commissie of op verzoek van de Lid-Staten zouden worden georganiseerd, moesten worden uitgesteld wegens een duidelijk gebrek aan medewerking van de betrokken derde landen. Dit gold voor Indonesië en Maleisië (diskettes voor computers) en voor de Filippijnen (satellietontvangers). Gezien de risico's die dit uitstel met zich brengt voor de latere vaststelling van de eigen middelen die hiermee gemoeid zijn, heeft de Commissie alle betrokken Lid-Staten verzocht zich hiertegen in te dekken. Naast de valse aangiften van oorsprong werd fraude door groepen of gelieerde vennootschappen vastgesteld om de betaling van antidumpingrechten te omzeilen door middel van valse waardeaangiften en onder dekking van valse documenten of facturen van in belastingparadijzen opgerichte vennootschappen. De Commissie heeft de Lid-Staten in het kader van Verordening (LEG) nr. 1468/81 van de Raad (wederzijdse administratieve bijstand) in kennis gesteld van enkele inlichtingen die in 1995 rechtstreeks hebben geleid tot de vaststelling van douanerechten en antidumpingrechten die waren ontdoken door middel van valse aangiften met betrekking tot de tariefindeling, de oorsprong of de waarde van de betrokken produkten. Alleen al op grond van deze informatie hebben de Lid-Staten vastgesteld dat in totaal circa 5,7 miljoen ecu werd ontdoken, waarvan 3,85 miljoen ecu aan antidumpingrechten door valse waardeaangiften bij de invoer van potas. In dit verband moet worden beklemtoond dat het van belang is dat de Lid-Staten deze inlichtingen officieel aan de Commissie mededelen, zodat deze de resultaten van het onderzoek kan beoordelen en voor de follow-up van de invordering der eigen middelen kan instaan128. 128 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 1, afdeling 1, en hoofdstuk 6, afdeling 3, punt 1. 63 2. 2. Textielprodukten 2. 2. 1 Honduras Bij de invoer in de Gemeenschap van T-shirts waarvan als oorsprong Honduras was aangegeven, is twijfel over hun werkelijke oorsprong gerezen. In het kader van de administratieve samenwerking is in mei 1995 een bezoek aan Honduras gebracht om met hulp van de bevoegde instanties de geldigheid te verifiëren van meer dan 1. 200 certificaten van preferentiële oorsprong die in dit land zouden zijn afgegeven en die sinds 1991 bij de invoer in de Gemeenschap zijn overgelegd (met name in Nederland en, in mindere mate, in Duitsland en België). Van 1. 188 van deze certificaten is bewezen dat zij volstrekt waren vervalst en dat de produkten die onder dekking van deze certificaten zijn ingevoerd, nooit op Hondurees grondgebied zijn geweest, maar in werkelijkheid in verschillende Aziatische havens (met name Chinese) zijn geladen en vervolgens rechtstreeks naar de Gemeenschap vervoerd. 52 andere certificaten waren wel door de Hondurese autoriteiten afgegeven, maar voor produkten die niet in dit land waren vervaardigd overeenkomstig de regels betreffende de oorsprong in het kader van het SAP (Stelsel van Algemene Preferenties). Alle betrokken certificaten zijn derhalve door de Hondurese autoriteiten ingetrokken. Het gaat hier om meer dan 12 miljoen kledingsstukken waarvoor rechten zijn ontdoken ten bedrage van meer dan 2 miljoen ecu. Op basis van de verzamelde informatie beschikken de betrokken Lid-Staten over de nodige middelen om de ontdoken rechten in te vorderen. De onderzoeken worden voortgezet om de werkelijke oorsprong te achterhalen van de produkten die niet in Honduras zijn vervaardigd, zodat de betrokken hoeveelheden (meer dan 10 miljoen stuks, met name T-shirts) in mindering kunnen worden gebracht op de contingenten van het land van oorspong (waarschijnlijk China). 2. 2. 2 Nepal In juli 1995 heeft de Commissie in het kader van de administratieve samenwerking een bezoek aan Nepal georganiseerd om samen met de bevoegde Nepalese instanties de geldigheid te verifiëren van meer dan 500 certificaten van preferentiële oorsprong (SAP) die in dit land zouden zijn afgegeven en die bij de invoer van textielprodukten in de Gemeenschap zijn overgelegd. Bij het onderzoek kon worden vastgesteld dat 45 certificaten van oorsprong, die betrekking hadden op meer dan 10 miljoen stuks, vervalst waren. De desbetreffende produkten zijn nooit op Nepalees grondgebied geweest, maar zijn rechtstreeks uit het Verre Oosten in de Gemeenschap ingevoerd. De onderzoeken worden voortgezet om de werkelijke oorsprong te achterhalen van de goederen waarop de valse certificaten betrekking hadden, zodat economische compensatie kan worden verkregen van de betrokken landen (in het Verre Oosten). Bovendien werd vastgesteld dat voor produkten die in Nepal waren vervaardigd 153 certificaten van oorsprong ten onrechte waren afgegeven omdat de regels betreffende de oorsprong in het kader van het SAP niet waren nageleefd. Hoewel de producenten, die tevens de exporteurs zijn van de betrokken goederen, dienaangaande schriftelijke verklaringen hadden verstrekt, achtten 64 de Nepalese autoriteiten het niet nodig de omstreden certificaten in te trekken. Hun is derhalve officieel (schriftelijk) verzocht de geldigheid van deze certificaten opnieuw te verifiëren en hun conclusies binnen de in het kader van de regelgeving vastgelegde termijn aan de Commissie mede te delen. Volgens de Commissie is annulering van de certificaten de enige oplossing. Voorts is ernstige twijfel gerezen over de regelmatigheid van 285 andere certificaten. Zij zijn teruggegeven aan de Nepalese autoriteiten voor een controle achteraf. Met de vervalste of ten onrechte afgegeven certificaten zijn eigen middelen ten bedrage van ongeveer 2 miljoen ecu ontdoken. 2. 2. 3 Laos Het bezoek dat in november 1995 werd afgelegd door een delegatie van de Gemeenschap, bestaande uit vertegenwoordigers van de Commissie en van vijf Lid-Staten (Frankrijk, Duitsland, Denemarken, Nederland en het Verenigd Koninkrijk), heeft het bewijs opgeleverd dat 300 bij de invoer van ongeveer 4 miljoen kledingstukken in de Gemeenschap overgelegde certificaten van oorsprong vervalst waren. Zij zijn niet door de Laotiaanse autoriteiten afgegeven. Tegelijkertijd zijn ten onrechte 2. 700 certificaten van preferentiële oorsprong (met betrekking tot 22 miljoen stuks) afgegeven voor produkten die niet voldeden aan de criteria die in het kader van het SAP van toepassing zijn. De bevindingen van de delegatie zijn door de Laotiaanse autoriteiten bevestigd. Zij hebben schriftelijk verklaard dat geen van de gecontroleerde produkten bij invoer in de Gemeenschap in aanmerking kwamen voor preferentiële behandeling. De certificaten van oorsprong zijn ofwel vals, ofwel ten onrechte afgegeven. Als minder ontwikkeld land heeft Laos echter de mogelijkheid te verzoeken om ontheffing van de communautaire regels betreffende de oorsprong in het kader van het SAP. De autoriteiten hebben een dergelijk verzoek ingediend om voor hun produkten gebruik te kunnen blijven maken van uit andere Aziatische landen ingevoerde weefsels. Indien deze vraag moest aanvaard worden door de Gemeenschap, heeft dit uiteraard geen impact op het onregelmatig karakter van de invoeroperaties die in het kader van het SAP werden verricht op basis van aangiften, die op het punt van het respect van de SAP-regels, niet conform zijn (2700 onregelmatige certificaten). De betrokken Lid-Staten beschikken over de informatie die nodig is om de onderzoeken bij de importeurs in de Gemeenschap voort te zetten en de rechten in te vorderen. Het gaat hier om bijna 7 miljoen ecu aan eigen middelen. Er zijn echter wel aanvullende onderzoeken nodig om de werkelijke oorsprong te achterhalen van de produkten die onder dekking van valse certificaten in de Gemeenschap zijn ingevoerd (ongeveer 4 miljoen stuks) zodat deze in mindering kunnen worden gebracht op de kwantitatieve maxima van deze landen. 2. 2. 4 Textielprodukten uit China129 Met China werden in 1995 onderhandelingen gevoerd ten einde te bewerkstelligen dat bepaalde van 1990 tot 1993 op onregelmatige wijze ingevoerde hoeveelheden zouden worden afgeboekt in het kader van de met dit land gesloten op de kwantitatieve maxima die gelden textielovereenkomst. 129 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" voor 1994, hoofdstuk 5, afdeling 3. 2. 1 65 Het gaat om textielprodukten waarbij de resultaten van de verrichte onderzoeken de Chinese oorsprong hebben bevestigd, doch die in de Gemeenschap werden ingevoerd als smokkelwaar (onttrekking aan de doorvoerregeling) of als produkten met andere oorsprong. China heeft ermee ingestemd dat 13. 778. 000 stuks op zijn kwantitatieve maxima voor 1995 worden afgeboekt. Deze hoeveelheid komt overeen met circa 20 % van het Chinees contingent voor 1995 voor de categorie "textiel 4" (T-shirts, etc. ). 2. 2. 5 Textielprodukten uit de Verenigde Arabische Emiraten fVAE^ 130 De onderzoeken inzake de uit de VAE in de Gemeenschap ingevoerde textielprodukten hebben betrekking op verschillende dossiers en netwerken. In januari 1995 hebben vertegenwoordigers van de Commissie de VAE bezocht om met name een nieuwe samenwerkingsmethode te definiëren ten einde de werkelijke - van de aangegeven verschillende - oorsprong vast te stellen van een groot aantal textielprodukten die uit dit land naar de Gemeenschap worden verzonden. Vervolgens (in juli 1995), en zoals overeengekomen, heeft de Commissie de autoriteiten van de VAE een (door de betrokken Lid-Staten verstrekte) listing ter beschikking gesteld om de VAE de mogelijkheid te geven met de nodige voorbereidende onderzoeken te beginnen. Deze listing ongeveer bevat de details van meer dan 80 miljoen produkten, waaronder T-shirts, wat overeenkomt met nagenoeg het contingent van China voor 1995, of 150 % van dat India voor hetzelfde jaar. Het onderzoek ter plaatse is echter pas in oktober begonnen en heeft nog geen enkel resultaat opgeleverd. Hierom heeft de Commissie de autoriteiten van de VAE herinnerd aan hun verplichtingen ter zake. 1. 300 zendingen, met betrekking tot In het kader van de door de Raad verleende onderhandelingsrichtsnoeren hebben in oktober 1995 in Abu Dhabi tussen vertegenwoordigers van de Commissie en van de VAE besprekingen plaatsgevonden over de sluiting van een bilaterale overeenkomst betreffende de handel in textielprodukten, die met name zou leiden tot de invoering van een systeem voor het controleren van de uitvoer van textielprodukten uit dit land (vergunningen. ). Deze overeenkomst werd op 11 november 1995 geparafeerd. 2. 3 Visserijprodukten 2. 3. 1 Kabeljauw uit IJsland In april 1995 heeft een delegatie van de Gemeenschap, bestaande uit vertegenwoordigers van de Commissie en van de betrokken Lid-Staat, in het kader van de administratieve samenwerking een bezoek gebracht aan IJsland om de preferentiële oorsprong van zendingen kabeljauw te verifiëren. Uit de onderzoeken blijkt dat verschillende plaatselijke bedrijven vis van Russische oorsprong hebben gebruikt voor de vervaardiging van produkten die naar de Gemeenschap zijn uitgevoerd, hetgeen in strijd is met de bepalingen van de tussen de Gemeenschap en IJsland gesloten overeenkomst betreffende de preferentiële tariefbehandeling. 130 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" voor 1994, hoofdstuk 5, afdeling 3. 2. 1. 66 De ontdoken eigen middelen belopen 1 miljoen ecu. lering Andere bedrijven, die eveneens kabeljauw uit Rusland invoeren, hadden kennelijk getrokken uit de onderzoeken die zijn uitgevoerd in het kader van het "garnalen-dossier"131, want zij hebben de eindprodukten vervaardigd uit grondstoffen die niet van oorsprong zijn uitsluitend naar derde landen uitgevoerd, zodat de certificaten die zijn afgegeven voor uit IJsland naar de Gemeenschap uitgevoerde produkten, geldig waren. De IJslandse autoriteiten hebben de onjuiste certificaten van preferentiële oorsprong ongeldig verklaard. De invordering bij de betrokken importeurs is gaande. 2. 3. 2 Tonijnconserven uit Ecuador Dank zij de communautaire bezoeken ter plaatse in maart en oktober 1994 hebben de vijf betrokken Lid-Staten de procedures ingeleid tot invordering van de ontdoken douanerechten, die in totaal 11 miljoen ecu bedragen. Een communautair controlebezoek in de Verenigde Staten na de onderzoeken in Ecuador maakte het mogelijk de bewijzen te verkrijgen waaruit bleek dat de importeurs van drie Lid-Staten hun onregelmatige invoer hebben verricht met volledige kennis van zaken. Deze communautaire controles in derde landen worden ofwel georganiseerd op verzoek van een of meer Lid-Staten, ofwel op initiatief van de Commissie (die contact opneemt met de autoriteiten van de derde landen). Zij hebben als doel alle relevante informatie te vergaren waarmee kan worden vastgesteld of de oorsprong van de uitgevoerde goederen juist is, alsmede het bewijsmateriaal met betrekking tot de omvang van de fraude en de schade die erdoor is veroorzaakt. Uiteraard is dit een eerste fase, waar nog veel onderzoekswerk op volgt om te controleren of de regels betreffende de oorsprong en de verschillende preferentiële regelingen juist zijn toegepast en om eventuele misbruiken op deze gebieden aan te tonen. Wanneer is aangetoond dat niet is voldaan aan de voorwaarden om in aanmerking te komen voor preferenties die voortvloeien uit overeenkomsten of uit de autonome regeling, moet de Lid-Staat uiteraard zorgen voor de invordering van de aan de Gemeenschap verschuldigde bedragen. Voorts moeten- de nationale autoriteiten de onderzoeken op basis van de bevindingen en de verslagen van de communautaire controle voortzetten om na te gaan of de fraude een opzettelijk karakter heeft en de nodige conclusies te trekken wat betreft de sancties. Met name frauduleuze handelingen zoals omschreven in de overeenkomst aangaande de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen moeten strafrechtelijk worden vervolgd. In 1996 zal de Commissie de huidige situatie evalueren en aan de hand hiervan een mededeling voorbereiden over de preferentiële regelingen, zoals ook voor de regelingen voor douanevervoer is geschied. Zie het reeds genoemde jaarverslag "Fraudebestrijding" 1992. 67 AFDELING 3: OVERIGE FRAUDES OP LANDBOUWGEBIED In deze afdeling worden fraudes beschreven waarnaar een onderzoek is ingesteld en die zijn uitgekozen aan de hand van de verschillende maatregelen (restituties bij uitvoer, diverse soorten steun voor de produktie) waarmee werd gefraudeerd. Hieruit blijkt dat de onderzoeken betrekking hebben op een groeiend aantal sectoren. In enkele gevallen schijnt sprake te zijn van onjuiste interpretatie van de communautaire regelgeving, maar in andere gevallen hebben de betrokkenen duidelijk frauduleuze bedoelingen, aangezien in deze gevallen geraffineerde fraudemechanismen worden gebruikt. 3. 1 Uitvoer van suiker naar Zweden De Zweedse autoriteiten hebben in augustus 1995 een geval gemeld van mogelijke speculatie met suiker, en wel juist voor de toetreding van Zweden tot de Europese Unie132. Een Zweedse onderneming wier hoofdactiviteit buiten de suikerhandel ligt, heeft ongeveer 25. 000 ton van dit produkt opgeslagen in twee entrepots. Onderzoeken ter plaatse in Zweden hebben aangetoond dat 22. 000 ton van deze suiker, die in de laatste twee maanden van 1994 uit Duitsland en Frankrijk naar Zweden was uitgevoerd, in 1995 weer is uitgevoerd naar Duitsland en Griekenland. In Duitsland, België en Frankrijk is ongeveer 6,5 miljoen ecu aan restituties bij uitvoer betaald. In verschillende Lid-Staten zijn aanvullende onderzoeken gaande om vast te stellen of na de wederinvoer in de Gemeenschap nogmaals aanspraak is gemaakt op restituties bij uitvoer. 3. 2 Invoer van rijst in Zweden (heffing op overschotvoorraden^ In Zweden is een onderzoek uitgevoerd naar de eventuele belastingheffing op overschotvoorraden rijst naar aanleiding van de toetreding van dit land tot de Europese Unie. Uit de door de Zweedse autoriteiten verstrekte handelsstatistieken blijkt dat de invoer van rijst in 1994 met ca. 73. 000 ton is toegenomen in vergelijking met de gemiddelde jaarlijkse invoer inde periode 1991-1993. Tijdens onderzoeken ter plaatse zijn vijf ondernemingen gecontroleerd. Er bleek sprake te zijn van aanzienlijke rijstvoorraden. Zij verklaarden alle vijf dat de prijs van een kilo rijst bij de toetreding van Zweden tot de Europese Unie zou verdubbelen en dat dit tie verklaring was voor de toename van hun invoer (tussen oktober en december 1994), die vooral bestemd was om te voldoen aan de behoeften van de binnenlandse markt vóór de stijging van de rijstprijs. De diensten van de Commissie hebben de Zweedse autoriteiten verzocht van geval tot geval de overschotvoorraden van de drie voorgaande jaren te onderzoeken, alsmede alle beschikbare boekhoudkundige en handelsbescheiden, met name die betreffende voorraadbeheer en facturering (aan- en verkoop). 132 In het kader van Verordening (EG) nr. 3108/94 van de Commissie betreffende de wegens de toetreding van Oostenrijk, Finland en Zweden te nemen overgangsmaatregelen voor het handelsverkeer in landbouwprodukten. PB L 328 van 20. 12. 1994. tot de Europese Unie 68 3. 3 Invoer en wederuitvoer van olijfolie (Italië. Oostenrijk) De Commissie heeft informatie ontvangen over de invoer in Italië van 1. 091 ton bij de eerste persing verkregen olijfolie uit Tunesië, die op 29 december 1994 rechtstreeks naar Oostenrijk werd uitgevoerd. Deze partij is dus vóór de toetreding van Oostenrijk tot de Europese Unie in dit land ingevoerd, en daarom moet een heffing op overschotvoorraden worden betaald. Uit een door de Commissie ingesteld onderzoek bleek dat 802. 440 kg olijfolie weer uit Oostenrijk naar Italië is uitgevoerd. Op verzoek van de Commissie hebben de Oostenrijkse autoriteiten de heffing op de desbetreffende overschotvoorraden vastgesteld op 846. 537 ecu. Omdat de Oostenrijkse exporteur failliet is, is de invordering van deze heffing in gevaar. De Commissie heeft de Italiaanse autoriteiten verzocht zich er overeenkomstig de in dergelijke gevallen geldende regelgeving van te vergewissen dat voor de 802. 440 kg olijfolie die weer in Italië is ingevoerd geen aanvraag om steun voor de consumptie werd ingediend. Een in Italië uitgevoerd onderzoek heeft aangetoond dat een dergelijke steun toch was toegekend. De Italiaanse autoriteiten hebben de nodige maatregelen getroffen om deze steun terug te vorderen. onregelmatigheden Wat men van deze drie gevallen met betrekking tot Zweden en Oostenrijk kan leren is dat eventuele "tijdelijk fraudegevoelige" produkten) alleen kunnen worden ontdekt met behulp van systematische fysieke controles die in het kader van de bestaande regelgeving worden uitgevoerd door de plaatselijke autoriteiten. (in-/uitvoer transacties dergelijke van bij 3. 4 Invoer van bevroren rundertongen uit Argentinië Uit onderzoeken in Frankrijk, Italië en Portugal is gebleken dat tussen september 1993 en december 1994 ten minste 450 ton bevroren rundertongen uit Argentinië in de Gemeenschap is ingevoerd. Voor dit vlees werden valse gezondheidscertificaten overgelegd. Uit onderzoek van de kopieën van de authentieke certificaten, die door de bevoegde instanties in Argentinië als archief worden bewaard, bleek dat de bestemming van de goederen, die niet in de Gemeenschap mochten worden ingevoerd, Angola was, en wel via Lissabon (17 containers). Gezien de beperkingen die om hygiënische redenen gelden voor de invoer van slachtafval uit verschillende Zuidamerikaanse landen, houdt een dergelijke fraude een reëel gevaar in voor de gezondheid van dieren (gevaar van verpreiding van mond- en klauwzeer). Zij brengt tevens een aanzienlijk financieel risico met zich, want in geval van infectie moeten de Lid-Staten en de Gemeenschap de kosten dragen van het uitroeien van de ziekte. De Portugese gerechtelijke autoriteiten zijn ingeschakeld. 3. 5 Uitvoer van Zwitserse Emmental Emmental, Gruyère en Sbrinz-kaas komen in aanmerking voor een verlaagd recht bij invoer in de Gemeenschap, mits de minimumprijs in acht wordt genomen. 69 Voor de uitvoer naar de Gemeenschap moeten de producenten van deze Zwitserse kazen de USF (Union Suisse du commerce de fromage) inschakelen om de gegarandeerde prijs (van de Zwitserse markt) te krijgen, alsmede een document waarin wordt verklaard dat de minimumprijs is nageleefd (IMA. l). Al sedert jaren zijn aanzienlijke hoeveelheden Emmental bestemd om te worden gesmolten uitgevoerd naar bedrijven in Frankrijk, Duitsland en Italië. Voor deze partijen heeft de USF verklaringen afgegeven dat de door de exporteurs gehanteerde prijs boven de minimumprijs lag. Achteraf heeft de USF een deel van de verkoopprijs, namelijk het verschil tussen de prijs op de communautaire markt en de door de exporteurs gehanteerde prijs, rechtstreeks aan de importeurs in de Gemeenschap terugbetaald. De minimumprijs bij invoer werd dus niet in acht genomen. In mei 1995 heeft de Commissie, met toestemming van de federale Zwitserse autoriteiten, een controlebezoek gebracht aan Bern. Op grond van de eerste resultaten van dit onderzoek konden de Italiaanse autoriteiten een onderzoek instellen bij de belangrijkste importeurs van hun land. Volgens de huidige stand van het dossier zouden douanerechten ten bedrage van ten minste 13 miljoen ecu zijn ontdoken. Dergelijke onderzoeken staan momenteel ook in Duitsland en Frankrijk op het punt te worden voltooid. De Duitse douaneautoriteiten hebben de dossiers over vier importeurs uit Konstanz overgedragen aan de justitie. In dit geval is naar raming 1,2 miljoen ecu aan rechten ontdoken. De Franse autoriteiten hebben vier andere importeurs medegedeeld over te gaan tot de invordering van ongeveer 3,9 miljoen ecu. 3. 6 Voorfinanciering van de restituties bij de uitvoer van griesmeel In Spanje is een controlebezoek gebracht aan ondernemingen die deze voorfinanciering in 1995 hebben ontvangen. Geverifieerd werd of de voorraden harde tarwe en griesmeel overeenstemden met de hoeveelheden waarvoor door de ondernemingen voorfinanciering was gevraagd, waarbij rekening werd gehouden met de reeds uitgevoerde hoeveelheden. Bij twee van de drie gecontroleerde ondernemingen werd fraude geconstateerd. Bij de eerste "ontbrak" 17. 719 ton harde tarwe, en bij de tweede 28. 998 ton harde tarwe en 616 ton griesmeel. De geconstateerde hoeveelheden stonden in geen enkele verhouding tot de hoeveelheden waarvoor voorfinanciering was gevraagd, noch tot de opslagcapaciteit ter plaatse van de ondernemingen. Door onvoldoende fysieke controle van de nationale autoriteiten konden enkele kwaadwillige ondernemingen niet alleen onjuiste aangiften doen en zo ten onrechte voorfinanciering ontvangen (ongeveer 1,49 miljoen ecu), maar ook de mededingingsregels in hun voordeel vervalsen. Deze feiten bevestigen het standpunt van de Commissie dat in dit soort zaken, waarbij de omvang van de steun rechtstreeks verband houdt met de hoeveelheid goederen, fysieke controles absoluut noodzakelijk zijn om pogingen tot fraude te voorkomen. 3. 7 Uitvoer van rijst uit het Verenigd Koninkrijk naar Zweden De Britse autoriteiten hebben de Commissie in kennis gesteld van een fraudegeval waarbij een bepaalde hoeveelheid rijst in het kader van de regeling actieve veredeling naar Zweden is uitgevoerd. 70 De goederen waren aangegeven als "ongcmalcn rijst", terwijl het na steekproefgewijze analyse in werkelijkheid om breukrijst bleek te gaan (een produkt van een lagere kwaliteit dan het aangegeven produkt). Het gaat hier om uitvoer133 door een Britse dochteronderneming van een Nederlandse maatschappij. Hierbij was sprake van onjuiste aangiften, waardoor een zelfde hoeveelheid rijst uit derde landen (onder vermelding van dezelfde douanegegevens) met vrijstelling van douanerechten kon worden ingevoerd. De financiële schade voor de Gemeenschap bedraagt ongeveer 5 miljoen ecu (traditionele eigen middelen). De Commissie coördineert de procedures voor de invordering van de ontdoken rechten (Nederland en Verenigd Koninkrijk). M Olijfolie De Commissie heeft samengewerkt met de substituut-officier van justitie van de rechtbank van Vasto (Italië) inzake een fraude ten nadele van de Gemeenschapsbegroting met verzoeting van olijfolie. De fraude begon in 1990 nadat de producent van de olijfolie was overgenomen door een Romeinse handels- en exportonderneming. De fraude gaat als volgt in zijn werk: de producent beschikt over voorraden olijfolie, olie uit afvallen van olijven en zaadolie134. Hij verkoopt zaadolie aan andere ondernemingen en koopt olijfolie aan. In werkelijkheid worden geen produkten uitgewisseld maar alleen fictieve aan- en valse verkoopfacturen vervoersdocumenten en valse facturen afgegeven). (tevens worden door medeplichtige transporteurs afgegeven De hoofdrolspelers in deze zaak hebben toegegeven dat het bij de op de markt gebrachte olie uitsluitend ging om vervalste produkten (mengsels van olijfolie, olie uit afvallen van olijven, zaadolie en palmolie), waardoor zij niet in aanmerking kwamen voor de restituties die aan het moederbedrijf werden betaald bij de uitvoer. De door de Gemeenschap geleden schade bedraagt in totaal 2 miljoen ecu, waarvan 1,3 miljoen aan steun voor de consumptie en 0,7 miljoen aan ten onrechte betaalde uitvoerrestituties. De invordering van deze bedragen is gaande. Vier personen zijn strafrechtelijk veroordeeld. 3. 9 Verandering van de bestemming van boter en melkpoeder In dit geval gaat het om de uitvoer, met toekenning van restituties, van boter en melkpoeder uit hét Verenigd Koninkrijk, waarvoor als bestemming Polen was aangegeven, terwijl de werkelijke bestemming Spanje was. 133 134 Het systeem van de voorafgaande uitvoer in het kader van de regeling actieve veredeling. Olie uit afvallen van olijven wordt op chemische wijze verkregen uit organisch materiaal (afvallen) dat overblijft na het persen van de olijven (de vruchten). Zaadolie is een algemene term (sojaolie, zonnebloemolie, enz. ). Bij de uitvoer van olijfolie worden de hoogste restituties betaald (die voor olie uit afvallen van olijven zijn zeer laag). 71 De vermoedelijke fraudeurs hebben de exporteur voor de goederen prijzen gegarandeerd die voor derde landen worden gehanteerd. De exporteur kreeg valse Poolse invoerdocumenten ter staving van de aanvraag om uitvoerrestituties. Naar raming hebben tussen oktober 1993 en mei 1994 ongeveer 150 vrachtwagens met goederen op deze wijze een andere bestemming gekregen. Hiermee is in totaal ongeveer 3,3 miljoen ecu aan ten onrechte betaalde restituties gemoeid. De goederen zijn waarschijnlijk in Spanje en onder de marktprijs verkocht, waarbij tot besluit een aanzienlijke winst werd gemaakt. In juni 1994 zijn 7 personen gearresteerd. Zes van hen zijn gedagvaard; hun proces begint eind 1996. De door de Commissie gecoördineerde onderzoeken zijn uitgevoerd in Spanje, Polen en Duitsland; de bewijzen zijn verzameld per rogatoire commissie. De ten onrechte betaalde restituties zijn teruggevorderd. 3. 10 Invoer van rundvlees met verlaagde rechten In het kader van de GATT135 stelt de Gemeenschap elk jaar een "communautair tariefcontingent met een verlaagd recht" vast. Om hiervoor in aanmerking te komen moeten de ondernemingen op het douanekantoor van invoer in de Gemeenschap een GATT-certificaat overleggen. Deze certificaten zijn overdraagbaar, mits de in totaal toegestane hoeveelheid niet wordt overschreden. In verschillende Lid-Staten moesten onderzoeken worden ingesteld naar frauduleuze invoer van bevroren rundvlees uit derde landen onder dekking van onjuiste GATT-certificaten (waarop als de instantie die het certificaat heeft afgegeven het Spaanse ministerie van Buitenlandse handel is vermeld). Bij een gerechtelijk onderzoek dat in Italië werd ingesteld op verdenking van valsheid in geschrifte, bendevorming, smokkel en bedrog is vastgesteld dat een criminele organisatie 46 valse GATT-certificaten had verhandeld betreffende een hoeveelheid goederen die het totale aan Spanje (het land van invoer) toegekende contingent met meer dan 55% overschreed. Hierbij heeft de Gemeenschap een financiële schade van ongeveer 5,4 miljoen ecu aan eigen middelen geleden. In Italië zijn drie personen in voorlopige hechtenis genomen en in Spanje is een internationaal arrestatiebevel uitgevaardigd tegen een Argentijn die ervan wordt verdacht de aanstichter te zijn van de handel in valse certificaten. 3. 11 Tabaksvoorraden in Italië en Griekenland Naar aanleiding van door de Commissie ontvangen informatie zijn eind 1995 onderzoeken ingesteld naar interventievoorraden in de tabakssector in Italië en Griekenland. Er is twijfel gerezen of bepaalde partijen van de voorraden in Griekenland voor steun in aanmerking komen en of zij juist zijn ingedeeld. Het betreft hier ongeveer 11% van de totale voorraad, waarmee naar raming 9 miljoen ecu is gemoeid. De Commissie heeft uiteindelijk besloten dit deel uit de verkoop te nemen. 135 Algemene Overeenkomst betreffende Tarieven en Handel, in 1995 opgevolgd door de WTO (Wereldhandelsorganisatie). 72 3. 12 Suikerquota's in het Verenigd Koninkrijk Naar aanleiding van informatie die werd verstrekt door de Britse autoriteiten is in het Verenigd Koninkrijk een onderzoek ingesteld naar handelstransacties met betrekking tot het systeem van de suikerquota's in het kader van de campagne 1992-1993. Hierbij zijn vele onregelmatigheden bij de toepassing van de suikerregeling136 aan het licht gekomen, die ernstige financiële gevolgen voor de Gemeenschapsbegroting hebben gehad. Volgens de eerste bevindingen is de aangifte ten uitvoer voor ongeveer 16. 500 ton suiker geschied op basis van onjuiste certificaten137. De desbetreffende monetaire compenserende bedragen (MCB) zijn gevraagd en ontvangen (500. 000 ecu). Momenteel wordt onderzocht wat de financiële gevolgen zijn van de niet-naleving van de bepalingen betreffende C-suiker. Het onderzoek wordt voortgezet, met name wat betreft de opslagkosten voor onder meer de campagne 1992-1993. Volgens de laatste gegevens is wegens de onjuiste aangifte ten aanzien van de suikervoorraden in het desbetreffende begrotingsjaar ten onrechte ongeveer twee miljoen ecu aan steun betaald. 3. 13 Steun voor de produktie van caseïne in Nederland Naar aanleiding van door de Commissie ontvangen informatie is een onderzoek ingesteld in de sector steun voor de produktie van caseïne in Nederland. Bij de eerste naspeuringen is een onregelmatigheid ontdekt waarmee ongeveer 3 miljoen ecu is gemoeid en die betrekking heeft op de niet-naleving van de in de communautaire regelgeving neergelegde specifieke procedures in verband met de vervaardiging van bepaalde soorten caseïnaten138. Verwacht wordt dat het onderzoek nog meer resultaten oplevert, met name wat betreft het gebruik van bepaalde chemische stoffen bij de vervaardiging van caseïnaten en wat betreft de toepassing van de desbetreffende regelgeving139. 3. 14 Verkoop van melk in het Verenigd Koninkrijk waarbij de quotaregeling werd overtreden Deze zaak, waarover uitvoerig werd bericht in de Britse pers, gaf aanleiding tot een onderzoek dat in samenwerking met de Britse autoriteiten werd uitgevoerd. Uit de eerste resultaten blijkt dat in het noordwesten van het Verenigd Koninkrijk bij de verkoop van melk de quotaregeling is overtreden, waardoor de extra heffing140 werd ontdoken. Verschillende personen zijn gerechtelijk vervolgd en veroordeeld tot het betalen van boetes. De financiële gevolgen worden door de Britse autoriteiten op basis van de huidige stand van het onderzoek geraamd op ongeveer 1,5 miljoen ecu. Met de invordering hiervan is begonnen. Het onderzoek wordt voortgezet, met name in Noord-Ierland, naar aanleiding van manipulaties met het vetgehalte van zendingen melk (1994-1995) met als belangrijkste gevolg dat de extra heffing ten onrechte werd verlaagd. 136 137 138 139 140 Verordening (EEG) nr. 1785/81 van de Raad, PB L 177 van 01. 07. 1981. Certificaten voor "C-suiker", die bestemd is voor de uitvoer naar de wereldmarkt zonder restituties. Verordening (EEG) nr. 2921/90 van de Commissie, PB L 279 van 11. 10. 1990. De genoemde Verordening (EEG) nr. 2921/90 van de Commissie en Richtlijn 83/417/EEG van de Raad, PB L 237 van 26. 08. 1983. Verordening (EEG) nr. 3950/92 van de Raad, PB L 405 van 31. 12. 1992. 73 Dit onderzoek moet tevens duidelijk maken of bij bepaalde zendingen al dan niet sprake is geweest van ontbrekende aangiften in verband met de quotaregeling. De nationale autoriteiten hebben specifieke procedures ingeleid in verband met de niet-naleving van de bepalingen inzake het vetgehalte van de produkten. De Commissie verwacht dat dit onderzoek in 1996 wordt afgesloten. 3. 15 Magere-melkpoeder in Italië en Nederland Naar aanleiding van een verslag door de Nederlandse autoriteiten, heeft de Commissie een onderzoek ingesteld naar een zaak met betrekking tot mengvoeder dat melkpoeder bevatte. Ongeveer 1. 200 ton van dit in Italië vervaardigde produkt is in Nederland vernietigd in opdracht van een Nederlandse dochteronderneming van de Italiaanse onderneming die voor dit produkt communautaire steun heeft ontvangen. In de communautaire regelgeving141 is bepaald dat de betaling van steun afhankelijk is van de verwerking van de poedermelk in het diervoedingsmiddel, maar ook dat de produkten door de desbetreffende dieren moeten worden opgegeten; er is dus een verplichting tot verbruik. Dit was in deze zaak duidelijk niet het geval, want de produkten zijn in Nederland "ongeschikt voor dierlijke consumptie" verklaard! De ten onrechte betaalde steun moet dus bij de betrokken fabrikant worden teruggevorderd. Al in de eerste stadia van het onderzoek werd duidelijk dat zich in de betrokken Lid-Staten ernstige problemen voordeden wat betreft de controles die moesten worden uitgevoerd. De Commissie verwacht dat deze zaak in het eerste halfjaar 1996 wordt afgesloten. AFDELING 4 : ANDERE VORMEN VAN FRAUDE OP HET GEBIED VAN HET STRUCTUURBELEID 4. 1. Europees Sociaal Fonds (ESF) Het ESF vormt het gebied van het structuurbeleid waarvoor de Commissie het grootste aantal gevallen heeft geteld die momenteel door haar diensten worden onderzocht. 4. 1. 1. In maart 1995 heeft de Commissie in het kader van de afsluiting van de oude ESF-dossiers in Portugal een controle uitgevoerd met betrekking tot door een initiatiefnemer ingediende beroepsopleidingsmaatregelen die een aanzienlijke financiële dimensie zouden hebben. Bij de controle kwamen er onregelmatige facturen met overdreven grote bedragen aan het licht voor diensten die werden verleend door toeleveringsbedrijven (ontbreken van als bewijs dienende boekhoudbescheiden, enz. ), welke feiten strafbaar zijn in Portugal. Het parket (Circulo Judicial de Anadia) heeft een gerechtelijk onderzoek bevolen. 141 Verordening (EEG) nr. 1725/79 van de Commissie, PB L 199 van 26. 07. 1979. 74 4. 1. 2. Een ander belangrijk gerechtelijk onderzoek dat liep bij het parket van de rechtbank van Lissabon, heeft geleid tot de inbeschuldigingstelling van een initiatiefnemer, verschillende bestuurders en een aantal onderaannemers wegens verduistering van communautaire en nationale subsidies voor een bedrag van 1,5 miljoen ecu (dossiers van 1988 en 1989). Hierbij werden op opleidingscursussen niet zijn gegeven. fictieve wijze overdreven uitgaven ingediend en zouden De Commissie heeft besloten zich burgerlijke partij te stellen. Daar deze initiatiefnemer in het eerste en het tweede communautair bestek142 werd genoemd, heeft de Commissie bovendien ter plekke controles verricht om zich ervan te vergewissen of de door de instelling in kwestie voorgelegde acties overeenkomstig de ter zake geldende regels waren uitgevoerd. 4. 1. 3. Een onderzoek werd geopend in het kader van de technische bijstand op sociaal gebied met betrekking tot een Britse onderneming omdat de Commissie vermoedde dat het betrokken contract niet werd nageleefd. Bij de controle is gebleken dat zowel bewijsstukken van de gemaakte kosten ontbraken als voor dezelfde acties dubbele betalingen plaatsvonden. Het bedrag van het contract beloopt 1,73 miljoen ecu. 4. 2. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) 4. 2. 1. Bij het onderzoek in 1994-1995 van het beheer van het departement Var in Frankrijk door de Chambre Régionale des Comptes Provence-Alpes-Côte d'Azur bleek dat de facturen meer dan 5 miljoen ecu te veel beliepen voor uitrusting ter bevordering van de technologische innovatie (EFRO-medefinanciering in het kader van het RENAVAL- programma voor de omschakeling van de scheepsbouwzones voor het tijdvak 1990-1993 ten belope van 27,4 miljoen ecu). Naar aanleiding van het lopend gerechtelijk onderzoek worden plaatselijke gekozenen ervan beschuldigd in het geheim een bedrag dat reeds op 0,5 à 1 miljoen ecu wordt geraamd, tegenprestatie voor het vervalsen van de overheidsopdrachten. te hebben ontvangen als Dank zij het onderzoek van de betrokken diensten moet het mogelijk zijn vast te stellen of de bij dit departement toegepaste werkwijzen beperkt of algemeen zijn. 4. 2. 2. Dank zij controleopdrachten betreffende de programma's van "doelstelling 2" (1992-1993), Résider143 (1990-1992) en Konver144 (1993), die door de Commissie in april en augustus 1994 en door de Rekenkamer in november 1994 in het arrondissement Luik in België werden verricht, konden in 1995 onregelmatigheden aan het licht worden gebracht. In aansluiting op deze controles heeft de Commissie de financiële afwikkeling van deze programma's overeenkomstig het bepaalde in artikel 24, lid 1, van Verordening (EEG) nr. 4253/88145 van de Raad opgeschort totdat definitieve conclusies zijn getrokken, en 142 143 144 145 Het communautair bestek wordt door de Commissie in overleg met de Lid-Staten en de betrokken regio's opgesteld. Het bevat de prioritaire krachtlijnen, de nodige financiële middelen en de verschillende bijstandsvormen. Omschakeling van de ijzer- en staalzones. Diversifiealie in /ones die afhankelijk zijn van de militaire sector. Verordening gepubliceerd in PB L 374 van 13. 12. 1988, zoals gewijzigd door Verordening (EEG) 75 heeft zij voorgesteld een aanzienlijk bedrag terug te vorderen en verschillende miljoenen ecu niet uit te betalen, waarbij de betrokken Lid-Staat tevens werd verzocht zijn opmerkingen mede te delen. De procedure loopt nog steeds. AFDELING 5 : ANDERE VORMEN VAN FRAUDE OP HET GEBIED VAN DE DIRECTE UITGAVEN Deze uitgaven worden door de Commissie direct beheerd en gecontroleerd. De operationele activiteiten in deze sector werden in 1995 uitgebreid. Het onderzoek betrof een groot aantal gevallen in deze activiteitensectoren. 5. 1. Onderzoek 5. 1. 1. Op basis van opmerkingen van de Rekenkamer in een brief die was gericht tot het lid van de Commissie dat met informatietechnologie en telecommunicatie is belast, heeft de in België en het Verenigd Koninkrijk een groep vennootschappen Commissie gecontroleerd die werd gefinancierd in het kader van het RACE-programma'. 146 Vastgesteld werd dat de belangrijkste begunstigde systematisch en gedeeltelijk met facturen inzake fictieve verrichtingen valse aangiften heeft ingediend waarin de uitgaven naar schatting 500. 000 ecu boven de werkelijke uitgaven lagen. De bestuurders van de vennootschappen en financiële operaties verricht die tot doel hadden de schijn van in werkelijkheid niet bestaande medefinanciering te wekken. juridische, boekhoudkundige hadden voorts met opzet De Commissie heeft de lopende contracten zo spoedig mogelijk opgezegd, de nodige instanties (België) terugvorderingsopdrachten gegeven en de bevoegde rechterlijke verzocht de fraudeurs strafrechtelijk te vervolgen. 5. 1. 2. De analyse van de programma's JOULE I en II147/APAS-RENA en het kritisch onderzoek van het beheer daarvan door de ordonnateursdiensten hebben geleid tot het opzetten van een systematisch anti-fraudeonderzoek op dit gebied. De eerste resultaten van de in Duitsland gestarte controles bevestigen dat er onregelmatigheden voorkomen, zodat voor deze sector specifieke fraude wordt vermoed, daarbij uitgaande van de vaststellingen die door de beherende diensten werden gedaan. 5. 2. Energie Een onderzoek van het parket van Oristano (Sardinië) heeft geleid tot een verzoek om berechting van zes personen die ervan beschuldigd werden door de Commissie en de regio Sardinië verleende bijstand voor een innoverende windenergie-installatie ten belope van in totaal 1,25 miljoen ecu te hebben verduisterd. 146 nr. 2082/93 van de Raad (PB L 193 van 13. 7. 1993). "Research en development programme in Advanced Communication technologies for Europe" (programma voor onderzoek en ontwikkeling op het gebied van geavanceerde communicatietechnologieën in Europa). JOULE : "Joint Opportunities for Unconventional or Long-term Energy supply". 76 De betrokken vennootschappen hadden een oude installatie aangepast en de verantwoordelijken daarvan hadden de gelden gebruikt voor andere doeleinden dan die welke in het contract waren vermeld. 5. 3. Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) De diensten van de Commissie en het Ministerie van Financiën van Senegal hebben grote onregelmatigheden ontdekt (betreffende 2 à 4 miljoen ecu volgens een eerste schatting) bij de steun voor de schepping van activiteiten en arbeidsplaatsen door het MKB in de regio Saint Louis. De in Senegal ingeleide gerechtelijke procedure loopt met name tegen een consultant die het land heeft verlaten en zich een deel van de gelden zou hebben toegeëigend. Ook is een volledige audit aan de gang. 5. 4. Milieu/Programma MEDSPA (Italië) 148 De terugvorderingsopdracht die in 1994 werd gegeven tegen de Italiaanse vennootschap waaraan het project werd opgedragen, kon niet worden uitgevoerd als gevolg van bedrieglijke handelingen van de bestuurders ervan. De diensten van de Commissie overwegen de Italiaanse politie autoriteiten te verzoeken om de betrokken verantwoordelijke strafrechtelijk te vervolgen. 148 Zie het jaarverslag "Fraudebestrijding" voor 1994, hoofdstuk 5, afdeling 5. 1. 77 HOOFDSTUK 7: STATISTIEKEN EN ANALYSES Ontwikkeling van het "inlichtingenwerk" houdt in zoveel mogelijk relevante informatie te verzamelen, alle toegankelijke informatiebronnen te combineren en alle verzamelde gegevens op logische wijze te structureren. Het doel hiervan is zoveel mogelijk fraudes en onregelmatigheden te kunnen opsporen en te zorgen voor een adequate follow-up van de gevallen op administratief, financieel en strafrechtelijk gebied. Deze follow-up kan eventueel leiden tot een wijziging van de bestaande communautaire wetgeving en kan ertoe bijdragen de toekomstige wetgeving beter te ontwerpen. De eerste informatiebron waarover de Commissie beschikt, wordt gevormd door de van de Lid- Staten ontvangen meldingen van de gevallen op basis van de geldende sectorale regelingen149. Een andere zeer belangrijke bron is de uitwisseling van informatie in het kader van de wederzijdse bijstand150. Het in november 1994 in gebruik genomen gratis meldnummer blijkt een belangrijke aanvullende bron te zijn151. Tijdens de eerste 12 maanden152 heeft de Commissie meer dan 4000 telefonische meldingen gekregen. 200 hiervan gaven aanleiding tot een nader onderzoek. Enkele gemelde gevallen, waarmee meer dan 30 miljoen ecu is gemoeid, hebben geleid tot een formeel onderzoek. In andere gevallen kon de Commissie met de verkregen informatie uit andere bronnen ontvangen inlichtingen verifiëren. Ook door het gebruik van verschillende databanken, zowel communautaire als internationale (met name op het gebied van het handelsverkeer), kunnen dergelijke verificaties worden uitgevoerd en kan men verdachte transacties opsporen om zo de controles en onderzoeken ter plaatse op meer gerichte wijze te doen plaatsvinden. Om alle beschikbare informatiebronnen doeltreffend te combineren is de Commissie begonnen met de ontwikkeling van een geïntegreerd informatiesysteem. Dit systeem zal zijn gebaseerd op een nieuwe versie van de databank IRENE, waarin de twee tot nog toe verschillende databanken "IRENE" (voor de door de Lid-Staten gemelde fraudes) en "pre-IRENE" (voor de gevallen waarin een gezamenlijk onderzoek van de Commissie en de Lid-Staten gaande is) worden samengevoegd. Deze nieuwe databank zal rechtstreeks in verbinding staan met de meldingen in het kader van de "wederzijdse bijstand", voor zover deze betrekking hebben op gevallen die gevolgen hebben voor de Gemeenschapsbegroting. Deze nieuwe databank, "IRENE 95" genaamd, zal geen gewone databank meer zijn waarin slechts informatie over fraudes wordt opgeslagen, maar een echt instrument voor het beheer. Met behulp van analyse van de opgeslagen gegevens kunnen de risicofactoren worden geïdentificeerd die fraude ten nadele van de Gemeenschapsbegroting mogelijk maken of vergemakkelijken. AFDELING 1: TOESTAND IN 1995 In 1995 werden meer dan 4 750 onregelmatigheden op alle gebieden van de begroting samen aan het licht gebracht door de Lid-Staten en de Commissie. Het ging hierbij om een totaal bedrag van meer dan 1 100 miljoen ecu. Dit betekent een aanzienlijke verhoging van het aantal gevallen, maar de gevolgen hiervan voor de begroting waren wel beperkter (zie tabel 1). 149 150 151 152 De Verordeningen (EEG) van de Raad nr. 1552/89 (eigen middelen), nr. 595/91 (EOGFL-Garantie) en nr. 4253/88 (Structuurfondsen). De reeds genoemde Verordening (EEG) nr. 1468/81 van de Raad. Zie de bijgewerkte lijst van de telefoonnummers in de Lid-Staten in de bijlage. Het meldnummer werd aanvankelijk in 12 Lid-Staten ingevoerd en later uitgebreid tot de drie nieuwe Lid-Staten. Zie ook het jaarverslag "Fraudebestrijding" 1994, hoofdstuk 2, afdeling 2, punt 4. 78 Bij deze getallen zijn enerzijds de gevallen inbegrepen waarvan de Lid-Staten in het kader van hun reglementaire verplichtingen officieel mededeling hebben gedaan, en anderzijds de gevallen die de Commissie zelf aan het licht heeft gebracht en die welke ze in samenwerking met de Lid- Staten heeft behandeld. In de tweede categorie zijn de gevallen begrepen waarover informatie wordt uitgewisseld tussen de onderzoeksdiensten van de Lid-Staten en de Commissie of waarbij coördinatie plaatsvindt in het kader van de "wederzijdse bijstand". Het aantal gevallen in deze laatste categorie blijft stijgen; met deze onderzoeken zijn alsmaar aanzienlijker bedragen gemoeid (in 1995 meer dan 50 % van het totale bedrag dat de onregelmatigheden de begroting kostten; zie tabel 2). De getallen in tabellen 1 en 2 inzake de gevallen die door de Lid-Staten werden gemeld en uitsluitend betrekking hebben op de Traditionele Eigen Middelen, werden geëxtrapoleerd voor het hele jaar om een homogeen beeld van de algemene toestand te verkrijgen. Deze extrapolatie is gebaseerd op de getallen die voor de eerste helft van het jaar gemeld werden en op de voor de tweede helft van het jaar al beschikbare aanwijzingen. De bestaande Verordening (EEG, Euratom) nr. 1552/89 verplicht de Lid-Staten er immers slechts toe de gevallen een keer per halfjaar mee te delen; de statistieken voor de tweede helft van 1995 zijn dus nog niet afgesloten. Tijdens de eerste helft van het jaar alleen al hebben de Lid-Staten 1 146 gevallen gemeld voor een totaal bedrag van 132 miljoen ecu (zie tabel 3). Op het gebied van het EOGFL-Garantie (zie tabel 4) hebben de Lid-Staten 1 754 gevallen gemeld met gevolgen voor de begroting ten belope van 214 miljoen ecu. Dit bedrag is beduidend lager dan vorige jaren. De gevolgen voor de begroting van de gevallen die door de Commissie in samenwerking met de Lid-Staten werden behandeld, stijgen daarentegen nog altijd aanzienlijk. Deze gevallen inbegrepen stijgt het totale bedrag tot 316 miljoen ecu. Het aantal gevallen met betrekking tot structurele acties en de ermee gemoeide bedragen nemen het sterkste toe (zie tabel 5). Het aantal gevallen dat door de Lid-Staten wordt gemeld blijft laag, maar toch ligt het veel hoger dan in het verleden; dit is het gevolg van de recente tenuitvoerlegging van de verordeningen van de Commissie terzake. Dit verklaart ook het in vergelijking met 1994 hoge aantal gevallen waarvan de Commissie op de hoogte gebracht werd door andere informatiebronnen. Het gaat om een totaal bedrag van 67 miljoen ecu, waarvan 23 miljoen ecu voor de onderzoeken waartoe de Commissie het initiatief nam. Er zijn ook aanzienlijk meer gevallen met betrekking tot de Directe Uitgaven (zie tabel 6). Op dit gebied zijn er geen gevallen door de Lid-staten gemeld, aangezien deze uitgaven door de Commissie worden beheerd. Tabel 7 geeft voor de eerste drie hierboven vermelde grote gebieden van de begroting een verdeling naar subgebieden van de gevallen die door de Lid-Staten werden gemeld of door de Commissie werden behandeld. Met behulp van deze tabel kan het effect van de onregelmatigheden op deze gebieden beter worden ingeschat. Het aantal gemelde gevallen en de betrokken bedragen verschillen uiteraard sterk van Lid-Staat tot Lid-Staat (zie tabel 8). Aangezien het deel van de traditionele eigen middelen dat door een Lid-Staat moet worden geïnd, sterk afhankelijk is van zijn plaats in de buitenlandse handel van de Gemeenschap en de uitgaven van de Gemeenschapsbegroting ten voordele van de individuele Lid-Staten erg verschillen, is het noodzakelijk de aantallen aan het licht gebrachte gevallen en de ermee gemoeide sommen in verhouding te zien tot de situatie van de Lid-Staten op het gebied van de traditionele eigen middelen en de uitgaven. Zonder onderscheid te maken tussen de verschillende sectoren is er gemiddeld ongeveer 130 000 ecu gemoeid met een door een Lid-Staat gemeld geval van fraude of onregelmatigheid. Slechts 1,5 % van de gemelde gevallen betreft meer dan 1 miljoen ecu. Daarentegen bedragen de 79 gemiddelde kosten voor de begroting van de gevallen waarvan de onderzoeken door de Commissie worden gecoördineerd, 1,6 miljoen ecu. Hieruit blijkt de bewuste keuze van de tegen georganiseerde of Commissie om haar inspanningen geraffineerde fraude. Deze fraudegevallen, waarbij vaak personen of bedrijven zijn betrokken die vanuit één of meerdere landen werkzaam zijn, kunnen immers moeilijk door de Lid-Staten worden aangepakt zonder de actieve steun die hun enkel op communautair niveau kan worden geboden. te concentreren op de strijd AFDELING 2: ONTWIKKELINGEN Gedurende de voorbije jaren namen het aantal gevallen van onregelmatigheid of fraude en de financiële gevolgen ervan onophoudelijk toe, maar in 1995 kon globaal gezien een zekere stabilisatie van het betrokken totale bedrag vastgesteld worden. Niettemin stijgt het aantal ontdekte gevallen met ongeveer 15 % in vergelijking met 1994, hoewel de ermee gemoeide bedragen nagenoeg gelijk blijven. In dezelfde periode steeg de Gemeenschapsbegroting met bijna 9 %. De ontwikkelingen in de in afdeling 1 vermelde vier grote gebieden van de begroting verschillen sterk. De bedragen op het gebied van de uitgaven van het EOGFL-Garantie dalen duidelijk, maar op het gebied van de Traditionele Eigen Middelen stijgen zij aanzienlijk. Niettemin mogen niet te snel conclusies over de ontwikkelingen worden getrokken op basis van de verschillen tussen twee jaren. Een zeer klein aantal opzienbarende gevallen die tijdens één bepaald jaar aan het licht komen, kan grote gevolgen hebben voor de totale som van dat jaar. Het tijdstip van de ontdekking en de melding van een gewichtig en ingewikkeld geval is altijd toeval. Zo waren er in 1994 enkele zeer belangrijke gevallen op het gebied van het EOGFL-Garantie (7 gevallen van de 1 610 die door de Lid-Staten gemeld werden, hadden alleen al betrekking op meer dan 200 miljoen ecu, de helft van het totale bedrag). Een andere opvallende ontwikkeling is de stijging van het percentage gevallen - en met name van de ermee gemoeide bedragen - die door de Commissie in samenwerking met de Lid-Staten worden behandeld. Dit is vooral een gevolg van de bereikte verbeteringen op operationeel gebied: de concentratie van de inspanningen van de gespecialiseerde diensten van de Lid-Staten en van de Commissie op de gewichtigste en meest fraudegevoelige terreinen, die dankzij de controles beter kunnen worden opgespoord en in het oog gehouden. Dit is een bemoedigende ontwikkeling, hoewel de toestand op dit gebied nog altijd onbevredigend is. In 1995 zijn de bedragen van de meldingen op het gebied van de uitgaven van het EOGFL- Garantie aanzienlijk gedaald ten opzichte van 1994. Dit is een kentering. Dit zou wel de eerste afspiegeling van de hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) kunnen zijn. Men moet immers de algemene ontwikkeling van de uitgaven van het EOGFL-Garantie in 1995 in acht nemen, in het bijzonder in twee sectoren die in 1994 zeer getroffen werden door onregelmatigheden (restituties voor uitvoer van granen en consumptiesteun voor olijfolie), in welke sectoren die uitgaven in 1995 sterk daalden. De uitgaven voor restituties bij uitvoer (alle produkten samen) zijn van 8 159 miljoen ecu in 1994 gedaald naar 7 802 miljoen ecu in 1995. De consumptiesteun voor olijfolie is van 613 miljoen ecu in 1994 gedaald tot 263 miljoen ecu in 1995. Daarentegen is de directe steun (inbegrepen die voor het uit produktie nemen van bouwland) gestegen van 10 552 miljoen ecu in 1994 naar 13 506 miljoen ecu in 1995. Het volgende verslag - betreffende 1996 - zou deze trend moeten bevestigen. De gevolgen voor de begroting van de onregelmatigheden op het gebied van de traditionele eigen middelen die door de Lid-Staten of de Commissie aan het licht gebracht worden, blijven echter toenemen. Dit komt inspanningen van de in de eerste plaats door de opgevoerde onderzoeksdiensten van de Lid-Staten en de Commissie, die zich meer richten op sectoren met een hoog frauderisico (produkten waarop zeer hoge taksen en accijnzen of hoge invoerrechten 80 worden geheven). De meest fraudegevoelige categorie blijft die van de douanerechten voor industrieprodukten. Terwijl er in 1994 meer gevallen met betrekking tot douanerechten waren dan met betrekking tot landbouwheffingen (45 % tegen 30 %), is deze verhouding in 1995 wel omgekeerd (30 % tegen 39 %). Maar wat de bedragen betreft, vertegenwoordigen de ontweken douanerechten in 1995 bijna 54 % van het totale bedrag, tegen slechts 39 % in 1994 (zie tabel 7). Dit is in de eerste plaats een gevolg van het toenemende aantal ontdekte gevallen van frauduleuze invoer van sigaretten. De door de Commissie met de diensten van de Lid-Staten opgerichte Task Force heeft onregelmatigheden kunnen vaststellen, waarmee aanzienlijke bedragen gemoeid zijn (zie tabel 9). Op het gebied van de structurele acties stegen eveneens het aantal aan het licht gebrachte gevallen en de ermee gemoeide bedragen. Dit is in de eerste plaats het gevolg van zowel de inwerkingtreding van de gedetailleerde bepalingen voor de meldingen van de Lid-Staten als de instelling van geschikte onderzoeksstructuren bij de Commissie. Er werden meer gevallen gemeld op het gebied van het ESF, maar de bedragen met betrekking tot de uitgaven voor het EFRO zijn het hoogste (56 % van het totale bedrag). Dit hangt samen met de grotere toewijzing voor dit fonds. AFDELING 3: DOORVOER In maart 1995 richtte de Commissie een mededeling aan het Parlement en de Raad waarin ze een realistisch beeld van de toestand op het gebied van de doorvoer schetst, de tekortkomingen van de huidige regeling vaststelt en oplossingen op korte en op langere termijn aangeeft153. Het verlies aan eigen middelen en andere verschuldigde belastingen van 1990 tot 1995 werd geraamd op minstens 975 miljoen ecu voor de Gemeenschap en de Lid-Staten. Het verlies aan eigen middelen alleen al werd op grond van de gevallen die, hetzij overeenkomstig Verordening (EEG, Euratom) nr. 1552/89, hetzij overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 1468/81 betreffende de wederzijdse bijstand, door de Lid-Staten werden gemeld, geschat op 409 miljoen ecu. Het produkt dat veruit het meest is betrokken bij onregelmatigheden en fraude op het gebied van de doorvoer, is sigaretten (tijdens de periode 1990-1995 vertegenwoordigen de gevallen waarbij dit produkt betrokken is, 47 % van het totale bedrag). Vervolgens komen zuivelprodukten, levende dieren en vlees (zie tabel 10). Rekening houdend met de zeer hoge taksen en accijnzen (of invoerrechten), worden deze produkten beschouwd als "fraudegevoelig". De Lid-Staten en de Commissie hebben een geïnformatiseerd systeem ingesteld waardoor snelle informatie154 kan worden uitgewisseld in het kader van een administratief akkoord. AFDELING 4: INVORDERING De toestand van de invordering op de gebieden traditionele eigen middelen en uitgaven van het EOGFL-Garantie blijft onbevredigend. Dit is verontrustend aangezien de Lid-Staten minstens evenveel belang als de Gemeenschap hebben bij een verbetering van deze toestand wat betreft de gevolgen voor de begroting. Er zijn belangrijke problemen, met name de traagheid van de interne administratieve procedures in de Lid-Staten en het hoge percentage gevallen waarin de betrokken economische subjecten een beslissing tot invordering voor de rechtbank aanvechten. De reële resultaten van de inspanningen van de Lid-Staten zijn bovendien wellicht beter dan de getallen in tabellen 11 tot '" 154 Zie hoofdstuk 2, afdeling 3, punt 1, blz. 23. Zie hoofdstuk 2, afdeling 3, punt 1, blz. 25. 81 verstrekte 13 aangeven, daar de Lid-Staten de Commissie niet systematisch de stand van de ingevorderde bedragen mededelen, met name op het gebied van de traditionele eigen middelen. Vooral het het werkelijk Verenigd Koninkrijk invorderingspercentage van de traditionele eigen middelen (zie tabel 11) duidelijk hoger ligt dan dat wat blijkt uit de gegevens in de database. Met dit cijfermateriaal, waarvan het totaal per kwartaal wordt gegeven, is het niet mogelijk individuele gevallen aan te wijzen, wat het materiaal is dat wordt gebruikt voor de opstelling van de statistieken betreffende de invordering van de traditionele eigen middelen. Voor 1996 zou de goedkeuring van de nieuwe verordening ter zake dit probleem moeten oplossen. cijfermateriaal waaruit blijkt dat is de invordering van douanerechten. Er rijzen Een bijzonder moeilijk geval immers onvermijdelijk vragen over het ontstaan van de douaneschuld en over de bepaling van de bevoegdheden bij de afwikkeling van het invorderingsproces, waardoor de instelling van de procedures vertraagd wordt. Om deze moeilijkheden te overwinnen heeft de Commissie een speciale regeling getroffen die zou moeten leiden tot snellere beslissingen op dit gebied, vooral om overschrijding van verjaringstermijnen te vermijden. Een interdepartementale werkgroep werd de taak toevertrouwd de betwiste dossiers te onderzoeken, er alle nodige informatie over te verzamelen en de gepaste conclusies mede te delen. Om op een kritische en opbouwende manier de doeltreffendheid van de procedures die door de Lid-Staten werden ingesteld, te bestuderen, moet de toestand slechts na verloop van enige tijd worden onderzocht. Het lijkt dus meer aangewezen om de stand van de invordering van de desbetreffende bedragen te analyseren aan de hand van de gevallen die werden gemeld tijdens de jaren die voorafgaan aan de periode die door dit jaarverslag behandeld wordt. De tabellen 11 tot 13 beschrijven daarom in detail de stand van de gevallen die van 1992 tot 1994 werden gemeld en geven de algemene toestand weer ten aanzien van oudere gevallen. In 1995 bleef een aanzienlijk aantal zeer oude gevallen hangende. Sommige dateren zelfs nog van de zeventiger jaren. Op 31 december 1995 bleven op het gebied van het EOGFL-Garantie alleen al 1 169 gevallen, gemeld in 1991 of vroeger, open; in 419 gevallen liep er een gerechtelijke procedure. Twee Lid-Staten (Italië en Duitsland) hadden meer dan 90 % van alle gerechtelijke procedures aanhangig gemaakt. Zoals aangekondigd op de bijeenkomst van het comité "Onregelmatigheden en wederzijdse bijstand" van 20 oktober 1995, neemt de Commissie zich voor samen met de Lid-Staten een manier te vinden om de oudste gevallen af te sluiten, waarin ofwel geen enkele vooruitgang lijkt te komen en waarover anderzijds een beslissing moet worden genomen of het desbetreffende oninbaar verklaarde bedrag ten laste van de Lid-Staat dan wel van de Commissie komt. Hoewel op het gebied van de uitgaven van het EOGFL-Garantie de mogelijkheid bestaat een, Lid-Staat verantwoordelijk te stellen voor iedere nalatigheid bij de invordering van de bij onregelmatigheden betrokken bedragen en de bedragen die moesten en konden ingevorderd worden aan die Lid-Staat aan te rekenen (in het kader van de procedure "goedkeuring der rekeningen"), bestaat deze mogelijkheid tot nog toe niet op de andere gebieden van de begroting. De zorgwekkende toestand op het gebied van de traditionele eigen middelen geeft bijkomend belang aan het overleg betreffende de uitbreiding van de beginselen van de procedure van de goedkeuring der rekeningen tot de overige gebieden van de begroting, zoals aanbevolen door de Europese Raad van Madrid in december 1995. 82 AFDELING 5: ANALYSE VAN DE WETGEVING In het kader van haar initiatief SEM 2000 ("goed financieel beheer") heeft de Commissie een reeks beslissingen genomen om ervoor te zorgen dat voor ieder nieuw wetgevend initiatief met belangrijke gevolgen voor de begroting tevoren wordt onderzocht welke de eventuele frauderisico's zijn, en dat deze voorstellen maatregelen bevatten die een doeltreffende bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap kunnen waarborgen. In fase III van dit initiatief, dat samen met de Lid-Staten werd doorgevoerd, werd in dezelfde gedachtengang de vraag gesteld hoe kan worden vermeden dat wijzigingen die in het kader van de onderhandelingen in de Raad worden aangebracht in de voorstellen van de Commissie, het frauderisico vergroten. Bovendien zal de Commissie ieder jaar, op basis van de beschikbare gegevens met betrekking tot de onregelmatigheden die in het verleden werden opgespoord, een lijst opstellen van regelingen die met het oog op een betere bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap moeten worden herzien. Hiermee moet het op dit gebied noodzakelijke partnerschap versterkt worden, met het oog op een meer systematisch onderzoek van de opgedane ervaringen. Er zal voorrang gegeven worden aan regelingen die: aanzienlijke gevolgen voor de begroting hebben en waarvan de niet-naleving de betrokken economische subjecten grote voordelen bezorgt; bijzonder ingewikkeld en moeilijk te controleren zijn; in de verslagen van de Rekenkamer van de Europese Gemeenschappen of in de databanken IRENE en pre-IRENE als bijzonder fraudegevoelig zijn bestempeld. In deze context en op basis van de vaststellingen die in 1995 werden gedaan, is de Commissie voornemens om met name de regels voor de verjaring van de zekerheidsstelling in het Douanewetboek, de het personeelsbestand van de groep communautaire controleurs in de wijnbouwsector155, het systeem van steun voor de olijfolieproduktie en de artikelen 23 en 24 van Verordening (EEG) nr. 4253/88 te onderzoeken. en uitvoerrestituties rundvleessector, invoerrechten in de In fase III van het initiatief SEM 2000 onderzoekt de Commissie tevens, in partnerschap met de Lid-Staten, andere verbeteringen die het risico op onregelmatigheden kunnen helpen verminderen. Het gaat hier bijvoorbeeld om het duidelijker omschrijven van de ontvankclijkheidscriteria voor uitgaven op het gebied van de Structuurfondsen, en om controle- en auditsystemen die werden ingesteld voor de indirecte uitgaven die door de Lid-Staten beheerd worden. Verordening van de Raad (EEG) nr. 2048/89, PB L 202 van 14. 07. 1989. 83 TABEL 1 ALLE GEBIEDEN 1992-1995 TOTALE OMVANG van de door de Lid-Staten formeel gemelde ONREGELMATIGHEDEN en van de door de Commissie samen met de Lid-Staten uitgevoerde onderzoeken AANTAL GEVALLEN 1992 | 1993 | 1994 | 1995 4. 132 4 758C) 2. 538 2. 146 BEDRAGEN in miljoen ecu 1992 l 1993 ~T~ 1994 [ 1. 200 1. 100 1. 000 900 800 700 600 500 400 300 200 l siiiiïSiïii 403 100 || 2 04 | |. :^ :;:;:: :aïxi^::-g:/:-':x::l;>;;oJ (*) De cijfers voor de eigen middelen bevatten een schatting voor de tweede helft van 1995. 84 TABEL 2 ALLE GEBIEDEN 1992-1995 1. Door de L I D - S T A T EN F O R M E EL (#) G E M E L DE O N R E G E L M A T I G H E D EN Door de C O M M I S S IE (##) s a m en m et de L I D - S T A T EN U I T G E V O E R DE O N D E R Z O E K EN AANTAL GEVALLEN 1992 1993 1994 1995 4. 396 (*) 3. 927 2. 538 Î. U6 4. 500 4. 400. 4. 300 _ 4. 200 _ 4. 000 X7S0~ i. soo' 3. 2S0~ 3. 000 ~ 2. 750 ~ 1. 500 2. 250 2. 00O~ 1. 750~ 1. 500 ~ 1 250 ~ t. 000~ 800 ~ 600 ~ 400~ ™ 1 4. 500 4. 400 _ 4. 300. 4. 200, 4. f 00. 4. 000 3. 750 3. 500 3. 250 3. 000 2. 750 2. 500 2. 250 ' 2000' 1. 750 ' 1. 500 1. 250 ' 1 ooo' too' 600 ' 400 ' ?oo' 1992 1993 1994 1995 362 205 1992 1993~[ 1994 l 1995 1992 | 1993 | 1994 [~Ï995 1 BEDRAGEN in miljoen ecu 711 572 O _5Z4_ SMS 550 500 ' 450 ' 400 ' 350 ' 300 250 200 ' Ï*Q& 350 300 ' 250 ' mm * Door de Ud-Staten voor het aangegeven jaar vastgestelde en krachtens de geldende verordeningen op de gebieden Traditionele Eigen Middelen, EOGFL-Garantie en Structurele Acties formeel gemelde gevallen. ## Ondertoeken van de Commissie in samenwerking met de gespecialiseerde diensten van de Lid-Staten waardoor onregelmatigheden konden worden vastgesteld en de gevolgen ervan voor de begroting tijdens het aangegeven jaar ingeschat. (*) Eigen Middelen: inbegrepen een schatting voor de tweede helft van 1995. 85 TRADITIONELE EIGEN MIDDELEN 1992-1995 TABEL 3 1. Door de LID-STATEN FORMEEL(#) GEMELDE ONREGELMATIGHEDEN 2. Door de COMMISSIE samen met de LID-STATEN UITGEVOERDE ONDERZOEKEN I 1992 1993 1994 | 1995 "| AANTAL GEVALLEN 00 I 2. 213 I >i. 254i> -~ 1 «, 1:1 lö fci^i T992 J 1993 1994 j 1995 1992 J Ï99JT] 1994 BEDRAGEN in miljoen ecu 500 475 450 425 400 375 350 325 300 275 250 225 200 f75 150 125 100 500 ' 475 ~ 450 " 425 " 400 " 3 7 5" 350 ~ 325' 300' 275 2S0' 225' 200' 175' 150 125' 100 7 5* so" 25~ » 289 16* 9& (*) krachtens VERORDENING (EEG) nr, 1552/89 M M — " ^ "W v?JLS!Z. WiïÇ hM YM 1995 i i i il Trfrrff-T "inr f*» fweede he,n van 1995 86 TABEL 4 EOGFL - GARANTIE 1992-1995 1. Door de LID-STATEN FORMEEL (#) GEMELDE ONREGELMATIGHEDEN Door de COMMISSIE samen met de LID-STATEN UITGEVOERDE ONDERZOEKE 1992 1993 1994 1995 1992 1993 | 1994 | 1995 AANTAL GEVALLEN 2. 000" 1. 900 " 1. 800- 1. 700 ~ 1 500 ~_ 1. 400 ~ 1. 300 ' 1200 - 1. 100 - 1. 000 900 ~ 800 ~ 700 ~ 600"! 500 j 400 ~ 300 ~ 200 -j 100-, f 500 475 450 425 400 375 350 325 300 275 250 225 200 175 - 150 125 100 - 1. 754 1. 610 HM f. o?a 2. 000 1. 900 1. 800' 1. 700 ' 1. 600 ; 1. 500 1. 400 1 300 1. 200 1. 100 1 000 900 800 700 600 500 400 300 200 100 BEDRAGEN in miljoen ecu 992 I 1993 417 3W 214 500 475 450 425 400 375 350 325 300 275 250 225 200 175 150 125 100 109 5 =--L- C#j krachtens VERORDENING (EEG) nr. 595/91 87 102 TABEL 5 STRUCTURELE ACTIES 1992-1995 Door de LID-STATEN FORMEEL (#) GEMELDE ONREGELMATIGHEDEN 2. Door de COMMISSIE samen met de LID-STATEN UITGEVOERDE ONDERZOEKEN AANTAL GEVALLEN 1992 1993 \ 1994 | 1995 194 112 Wtï 58fntoiààiM BEDRAGEN in miljoen ecu ^ L O M3 I IM4CEJIM 1992 [ 1993 1 1994 •{ 2 in totaal (*) (*) vóór het van kracht worden van de Verordeningen (EEG) nrs. 1681/94 en 1831/94 (#) Formeel door de Lid-Staten gemelde gevallen krachtens Verordeningen (EEG) nrs. 1681/94 en 1831/94 88 TABEL 6 DIRECTE UITGAVEN (*) Door de COMMISSIE UITGEVOERDE ONDERZOEKEN (**) AANTAL GEVALLEN 1992 1993 1994 1995 40 35 30 25 20 15 10 5 40 35 30 25 20 15 10 5 31 ••;•;•- ;: ^-m-wSmSMsm- 16 BEDRAGEN in miljoen ecu 1992 1993 1994 1995 28 -= - _-^ ^f 23 (*) Zie HOOFDSTUK 6, afdeling 5 (**) Met de hulp van de diensten van de Lid-Staten. 89 Verdeling van de in 1995 aan het licht gebrachte onregelmatigheden Formeel door de Lid-Staten gemelde onregelmatigheden en door de Commissie samen met de Lid-Staten uitgevoerde onderzoeken. T A B EL 7 TRADITIONELE EIGEN MIDDELEN 1995 EIGEN MIDDELEN 1995 aantal gevallen EIGEN MIDDELEN 1995 bedragen LANOBOUW RECHTEN 39% 1 ANDBOUW RECHTE 40% Onderverdeling van de cijfers van TABEL 3. EOGFL-GARANTIE 1995 EOGFL-GARANTIE 1995 aantal gevallen E O G F L - G A R A N T IE 1995 bedragen RESTITUTIE- M A A T R E G E L EN 37% Onderverdeling van de cijfers van TABEL 4. STRUCTURELE ACTIES 1995 STRUCTURELE ACTIES 1995 aantal gevallen S T R U C T U R E LE ACTIES 1995 bedragen Onderverdeling van de cijfers van TABEL 5. 90 E F RO 5 6% Formeel GEMELDE ONREGELMATIGHEDEN per LID-STAAT in 1995 ALLE GEBIEDEN TABEL 8 Bedragen x 1. 000 ecu BELGIË/BELGIQUE DANMARK DEUTSCHLAND o ELLAS ESPANA FRANCE IRELAND ITALIA LUXEMBOURG NEDERLAND ÖSTERREICH PORTUGAL SUOMI / FINLAND SVERIGE UNITED KINGDOM TRADITIONELE EIGEN MIDDELEN(*) UITGAVEN EOGFL-GARANTIE UITGAVEN STRUCTURELE ACTIES I TOTAAL ONREGELMATIGHEDEN [ GEMELD door de Lid-Staten gemelde GEVALLEN gemelde BEDRAGEN gemelde GEVALLEN gemelde BEDRAGEN gemelde gemelde GEVALLEN BEDRAGEN gemelde GEVALLEN gemelde BEDRAGEN 54 8 558 9 22 121 15 73 0 110 2 18 1 2 155 22. 419 1. 213 39. 548 1. 603 3. 342 28. 754 613 22. 123 0 11. 600 33 2. 103 25 38 10. 456 35 39 349 •151 116 65 20 416 0 154 10 132 0 48 219 1. 613 3. 524 69. 228 10. 838 17. 681 3. 769 214 82. 716 0 9. 679 381 7. 247 0 67 7. 149 | 0 0 12. 691 2. 597 20. 149 0 0 4. 443 0 0 0 2. 576 0 0 1. 960 21 58 46 5 13 44 7 89] 47 928 218 184 186 35 494 0 277 12 194 1 50 38l\ 3. 096 [ 24. 032 4. 737 121. 467 15. 038 41. 172 32. 523 827 109. 282 0 21. 279 414 11. 926 25 105 19. 565 402. 392 BE DK DE EL ES FR IR IT LU NL OS PO SU SV UK TOTAAL 1. 148 143. 870 I 1. 754 214,106 194 44. 416 ( * ) ENKEL 1e + 2e KWARTAAL 1995 TABEL 9 " TASK GROUP SIGARETTEN " SMOKKEL van SIGARETTEN 1995 LID-STAAT In beslag genomen sigaretten Finland Zweden Oostenrijk / Italië Verenigd Koninkrijk Griekenland Spanje België Denemarken / Spanje / Portugal Ierland Frankrijk / Verenigd Koninkrijk Duitsland Nederland Italië 4. 650. 000 6. 750. 000 11. 450. 000 13. 000. 000 20. 000. 000 40. 000. 000 51. 540. 000 60. 000. 000 167. 534. 600 Totaal 374. 924. 600 Sigaretten in het geding 35. 000. 000 80. 000. 000 426. 650. 000 450. 000. 000 Gevolgen voor de begroting (-) voor de LID-STATEN en de EIGEN MIDDELEN in ecu 3. 000. 000 10. 000. 000 50. 000. 000 45. 000. 000 57. 350. 000 92. 000. 000 8. 888. 665 15. 000. 000 450. 000. 000 45. 000. 000 1. 000. 000. 000 1. 097. 810. 000 3. 688. 810. 000 100. 000. 000 110. 580. 000 387. 468. 665 SMOKKEL van SIGARETTEN 1995 • In beslag genomen sigaretten • Sigaretten in het geding D Gevolgen voor de begroting in ecu 4()f) 000 cxw O geschatte bedragen 92 ONREGELMATIGHEDEN op het gebied van de DOORVOER van 1990 tot en met 1995 (*). BEDRAGEN betreffende de TRADITIONELE EIGEN MIDDELEN TABEL 10 PRODUKTEN LEVENDE DIEREN! runderen / varkens / schapen MILJOEN ECU 33 o RUNDS- en VARKENSVLEES ij ZUIVELPRODUKTEN boter / kaas / melkpoeder 33 63 BANANEN 15 GRANEN 5 SUIKER 18 TEXTIEL! ii OVERIGE PRODUKTEN;! I! i! SIGARETTEN! TOTAAL 5 46 191 409 (*) In het kader van Verordeningen nr. 1552/89 en 1468/81 gemelde onregelmatigheden, ONREGELMATIGHEDEN DOORVOER OVERIGE PRODUKTEN 11% TEXTIEL 1% SIGARETTEN 48% ZUIVELPRODUKTEN 15% RUNDS-en VARKENSVLEES 8% TABEL 11 Stand van de INVORDERING op 31/12/1995 TRADITIONELE EIGEN MIDDELEN STAND van de vóór 1992 gemelde gevallen (*) STAND van de in 1992, 1993 en 1994 gemelde gevallen (*) Verordening (EEG) 1552/89 BEDRAGEN x 1. 000 ecu GEMELDE nog IN TE VORDEREN BEDRAGEN (***> GEMELDE DAADWERKELIJK BEDRAGEN (**) TOTAAL i « o r *R E C H T B M} % v,d, gemelde BEDRAGEN BEDRAGEN (") INGEVORDERD >o BELGIË /BELGIQUE DANMARK DEUTSCHLAND ELLAS ESPANA FRANCE IRELAND ITALIA LUXEMBOURG NEDERLAND (+) ÖSTERREICH PORTUGAL SUOMI / FINLAND SVERIGE UNITED KINGDOM (++) TOTAAL 8. 593 3. 476 122. 737 1. 336 2. 410 27. 564 270 4. 186 41 6. 030 # 699 # # 24. 228 201. 570 3. 606 2. 017 118. 716 1. 336 1. 647 21. 010 93 4. 186 41 5. 612 134 0 65. 730 819 260 55 0 3. 719 0 2. 676 4 = 2/1 42% 58% 97% 100% 68% 76% 34% 100% 100% 93% 322 202 46% 18. 175 176. 761 0 73. 595 75% 88% 97. 943 7. 005 127. 985 2. 162 13. 267 80. 895 12. 038 98. 620 89 9. 323 # 2. 716 # # 72. 606 524. 649 204 24. 685 _a_ 50. 624 r<h/t£aaa*M\ % v. d. gemelde BEDRAGEN nog IN TE VORDEREN BEDRAGEN (+++) TOTAAL 7 = 5-6 91. 388 4. 053 121. 910 2. 162 11. 652 79. 938 5. 920 97. 981 43 9. 198 9 = 7/5 93% 58% 95% 100% 88% 99% 49% 99% 48% 99% 92. 991 0 5. 090 2. 803 2. 037 452 0 6. 555 2. 952 6. 075 0 1. 615 957 6. 118 639 46 125 677 2. 039 1. 172 75% 2. 260 28. 019 70. 346 496. 630 658 180. 716 97% 95% *) Berekend op basis van de formeel aan de Commissie gemelde bedragen. **) Oorspronkelijk gemelde of later gecorrigeerde bedragen. +) Nederland heeft de Commissie op de hoogte gesteld dat in 1995 voor fraudegevallen met sigaretten uit 1993 en 1994 in totaal 58 miljoen ecu ter beschikking werd gesteld. # = NIET van toepassing zonder dat een fraudemelding was gedaan. ++) Het Verenigd Koninkrijk heeft de Commissie op de hoogte gesteld dat het invorderingspercentage hoger is dan blijkt uit de nog niet bijgewerkte Britse fraudemeldingen. +++) De invorderingspercentages zijn gegeven onder voorbehoud. Tot de aangepaste regelgeving is goedgekeurd, zijn de Lid-Staten niet verplicht de Commissie in te lichten over de Invordering van de reeds gemelde bedragen. Stand van de INVORDERING op 31/12/1995 EOGFL - GARANTIE TABEL 12 STAND van de INVORDERING van de vóór 1992 gemelde gevallen (*) STAND van de INVORDERING van de in 1992, 1993 en 1994 gemelde gevallen (*) BEDRAGEN x 1. 000 ecu GEMELDE nog IN TE VORDEREN BEDRAGEN GEMELDE I AADWERKELU nog IN TE VORDEREN BEDRAGEN BEDRAGEN (") TOTAAL »antn *oor o. RecurBAN I % v. d. gemelde BEDRAGEN BEDRAGEN (•') INGEVORDERD T O T A AL | -"n—r*KECHTBAH | % v. d. gemelde BEDRAGEN* O Ui BELGIË/BELGIQUE DANMARK DEUTSCHLAND ELLAS ESPANA FRANCE IRELAND ITALIA LUXEMBOURG NEDERLAND ÖSTERREICH PORTUGAL SUOMI / FINLAND SVERIGE UNITED KINGDOM TOTAAL 14. 570 23. 252 155. 868 784 2. 486 29. 248 13. 945 409. 108 0 27. 980 # 1. 146 # # 24. 042 702. 429! 2. 550 11. 011 23. 543, 0 0 8. 891 2. 228 149. 210 0 3. 471 4. 510 13. 258 30. 510 253 1. 242 10. 696 7. 316! 393. 283 0 16. 607 496! 31% 57% 20% 32% 50% 37% 52% 96% 59% 43% 11. 196 489. 367 492 207. 396' 47% 70% (') Berekend op basis van de formeel aan de Commissie gemelde bedragen. (") oorspronkelijk gemelde bedragen na correctie(s). 16. 593 9. 101 62. 150 82. 914 79. 607 49. 404 2. 992 460. 606 0 17. 204 # 14. 327 # # 22. 405 817. 303 990 4. 829 9. 949 56. 409 1. 951 14. 877 1. 870 90. 063 0 9. 684 15. 603 4. 272 52. 201 26. 505 77. 656 34. 527 1. 122 370. 543 0 7. 520 43 1. 029 2. 951 0 212 6. 474 0 114. 445 0 0 94% 47% 84% 32% 98% 70% 38% 80% 44% 1. 153 13. 174 2. 187 92% 10. 524 202. 299 11. 881 615. 004 189 127. 530 53% 75% U ~ NIET van toepassing Stand van de INVORDERING op 31/12/1995 STRUCTUURFONDSEN STAND van de vóór 1992 gemelde gevallen Stand van de in 1992, 1993 en 1994 gemelde gevallen TABEL 13 o BEDRAGEN x 1 000 ecu BELGIE/BELGIQUE DANMARK DEUTSCHLAND ELLAS ESPANA FRANCE IRELAND ITALIA LUXEMBOURG NEDERLAND ÖSTERREICH PORTUGAL SUOMI/FINLAND SVERIGE UNITED KINGDOM TOTAAL GEMELDE j nog in te vorderen j waarvan voor de \ BEDRAGEN (•) j BEDRAGEN j RECHTBANK I j GEMELDE DAADWERKELIJK nog in te vorderen % van het oorspronkelijk BEDRAGEN (*) INGEVORDERD BEDRAGEN gemelde BEDRAG A s 1 2 3 = 2-1 4 = 3/1 13 19 111 72 945 58 562 # 13 12 35 60 945 23 444 # # # 420 2. 200 # # 356 1. 888 j i ! 944 45 # # # 79 1. 068 105 239 2874 397 1477 # 430 # # 72 5. 594I 73 29 72 12 32 210 2802 385 30% 88% 97% 97% 1477 100% 192 45% 72 5. 170 100% 92% # 238 # # 424 BE DK DE EL ES FR IR IT LU NL ÖS PO SU SV UK | *) oorspronkelijk gemelde bedragen na correctie(s) # = NIET van toepassing HOOFDSTUK 8: KREDIETEN VOOR FRAUDEBESTRIJDING AFDELING 1: UITVOERING VAN DE BEGROTING 1995 in 1995 voor fraudebestrijding 132,618 miljoen ecu aan De begrotingsautoriteit had vastleggingskredieten uitgetrokken. De beschikbare kredieten na overschrijvingen156 bedragen 88,233 miljoen ecu. De kredieten die in het begrotingsonderdeel B5-800 ("Samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken") werden opgenomen, zijn niet in dit bedrag begrepen. Deze kredieten werden in 1995 gebruikt ter financiering van projecten die de Lid-Staten in het kader van titel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie aan de Commissie voorstelden. Een groot deel van deze kredieten wordt toegekend aan de nationale overheidsdiensten in het kader van verschillende communautaire beleidsmaatregelen van steun en technische bijstand. Sommige hiervan worden strikt vastgelegd door sectorale regelgeving, met name op landbouwgebied; andere worden soepeler bepaald in het kader van de toekenning van subsidies voor steun aan controle- en onderzoeksactiviteiten van de gespecialiseerde diensten van de Lid- Staten. Alle dienen aan het beginsel van goed financieel beheer waaraan de Commissie gebonden is te voldoen. Het gebruik van de kredieten voor 1995 wordt gedetailleerd weergegeven in tabel 14. AFDELING 2: KREDIETEN VAN 1996 De begrotingsautoriteit keurde voor 1996 kredieten goed ten belope van 86,665 miljoen ecu (met inbegrip van de bedragen die in de reserve werden opgenomen1"). Deze kredieten zijn minder hoog dan die voor 1995, met name wat deel B van de begroting betreft. Deze vermindering heeft vooral te maken met de toewijzing voor begrotingsonderdeel BI-360 (29 miljoen ecu in de begroting + 15 miljoen ecu in de reserve voor 1996, terwijl in 1995 aan dit begrotingsonderdeel 85 miljoen ecu was toegewezen). Behalve voor de nieuwe Lid-Staten liepen in 1995 namelijk bepaalde programma's voor medefinanciering die waren ingesteld bij Verordening (EEG) nr. 307/91 (verscherping van de controles op bepaalde uitgaven ten laste van het EOGFL-Garantie) en bij Verordening (EEG) nr. 3508/92 (geïntegreerd beheers- en con trolesysteem), ten einde. Artikel B2-150 is nieuw. Het groepeert de afzonderlijke kredietlijnen voor fraudebestrijding op het gebied van de structuurmaatregelen (begrotingsonderdelen B2-101, B2-111, B2-121 en B2- 131). Op verzoek van het Europees Parlement werden aan de onderafdeling van de begroting "Bescherming van de consument, interne markt, industrie en transeuropese netwerken" de nieuwe titel B5-9 "Fraudebestrijding" en het nieuwe artikel B5-910 "Algemene acties op het gebied van toegevoegd. De nieuwe titel en het nieuwe artikel dekken zowel de de fraudebestrijding" uitgaven voor de technische bijstand op het gebied van de landbouw en de traditionele eigen Interne overschrijvingen onder controle van de Begrotingsautoriteit. N. B. : deze bedragen zijn nog niet beschikbaar, maar het is de bedoeling dat ze in de loop van het begrotingsjaar wel kunnen worden gebruikt (dus na de opstelling en goedkeuring van deze kredieten voor fraudebestrijding). 97 middelen die de Commissie (SG/UCLAF) aan de Lid-Staten verleent, als de hieruit voortvloeiende kosten, met name van de controles ter plaatse om niet verschuldigde betalingen en derving van ontvangsten van eigen inkomsten te voorkomen158. In de tabellen 15 en 16 wordt de gedetailleerde verdeling van de fraudebestrijdingskredieten voor 1996 weergegeven. IMI Op landbouwgebied werden deze uitgaven in 1995 gedekt door artikel B2-519. 98 GEBRUIK VAN DE KREDIETEN 1995 Tabel 14 BEGROTINGS POST A-2554 OMSCHRIJVING GEFINANCIERDE MAATREGELEN KREDIETEN NA OVERSCHRIJ VINGEN VAST LEGGINGEN GEBRUIKS- PERCENTAGE Studiedagen, vergaderingen, opleiding in de Lid-Staten 260 000 259 605 99,9 Conferenties, congressen en vergade ringen in verband met de werkzaam heden van de associaties van Euro pese juristen voor de bescherming van de financiële belangen van de Ge meenschap A-3530 Coördinatieteam voor de fraudebestrij ding A-3531 Controles, studies, analyses in het kader van de fraudebestrijding A-3532 TAFI (fraudebestrijdingsmaatregelen "textiel") - Vergaderingen, colloquia, onderzoeken - Informatica infrastructuur - Informatie - Verordening (EEG) nr. 4045/89 - Juridische studiedagen en studies - Studiedagen douane, BTW - Enquêtes en missies - Andere studiedagen - Verslag fraudebestrijding - Analyses - Informatica en databanken - Subsidies - Bemiddelingsorgaan (EOGFL) - SCENT - Enquêtes en missies - Subsidies - Medefinanciering van een onderzoeksteam - Textielbrochures 200 000 3 308 000 800 000 100 98 93 199 999 85 615 24 384 90 000 3 244 018 470 000 112 904 90 000 414 800 516 246 31 000 9 598 718 120 418 000 438 350 25 000 740 000 188 799 200 000 300 000 51 201 TOTAAL OVER TE DRAGEN 4 568 000 4 443 622 BEGROTINGS POST OMSCHRIJVING GEFINANCIERDE MAATREGELEN KREDIETEN NA OVERSCHRIJ VINGEN VASTLEGGINGEN GEBRÜIKS- PERCENTAGE OVERDRACHT 4 568 000 4 443 622 A-355 BI-360 B2-101 B2-111 o o B2-121 B2-131 Europees netwerk voor documentatie, coördinatie en onderzoek ter bestrij ding van fraude en criminaliteit over de grenzen heen Fraudebestrijding op het gebied van het Europees Oriëntatie- en Garan tiefonds voor de Landbouw, afdeling Garantie Maatregelen ter bestrijding van fraude ten nadele van het Europees 0- riëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling Oriëntatie Maatregelen ter bestrijding van fraude ten nadele van het Financierings instrument voor de Oriëntatie van de Visserij Maatregelen ter bestrijding van fraude op het gebied van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Maatregelen ter bestrijding van fraude op het gebied van het Europees Sociaal Fonds Oprichting van een stichting naar Nederlands recht (juridische structuur van het netwerk) van vijf landen : D. I. GR, L, NL. 400 000 62 500 16 - Verordening (EEG) nr. 307/91 + Verordening (EG) nr. 3235/94 - Verordening (EG) nr. 165/94 (teledetectie) - Verordening (EEG) nr. 3508/92 (geïntegreerd beheers- en controlesysteem) + Verordening (EG) nr. 3235/94 65 000 000 62 060 000 95,5 10 000 000 8 700 000 43 360 000 Subsidies 200 000 (*) 10 000 50 000 (*) - > " Subsidies Subsidies 300 000 (*) 30 000 10 200 000 (*) 19 000 9. 5 TOTAAL OVER TE DRAGEN 70 718 000 66 625 122 (*) De kredieten waren opgenomen in de reserve BO-40 (de begrotingsplaatsen waren voorzien van de vermelding p. m. ). Voor de overschrijving was de goedkeuring van de begrotingsautoriteit nodig, waartoe de diensten van de Commissie (SG/UCLAF) een rapport indienden. Het goedkeuringsbesluit werd in juli 1995 genomen; door de laattijdige terbeschikkingstelling van de kredieten konden zij niet meer volledig worden besteed in 1995. BEGROTINGS POST OMSCHRIJVING GEFINANCIERDE MAATREGELEN KREDIETEN NA OVERSCHRIJ VINGEN VASTLEGGINGEN GEBRUIKS- PERCENTAGE OVERDRACHT 70 718 000 66 625 122 B2-511 Controles in de landbouw gesplitste kre dieten B2-519 B5. -. 3051 B6-910 B7-530 Maatregelen ter bestrijding van fraude in de landbouw Matthaeus en Matthaeus-Tax (beroeps opleiding van douaneambtenaren en van ambtenaren belast met de indirecte fiscaliteit) Fraudebestrijding op het gebied van onderzoek voor gezamenlijke rekening Maatregelen ter bestrijding van fraude in de sector samenwerking - Controles en analyses - Controlebureaus voor olijfolie - Studies, analyses, controles - Subsidies - Erelonen van deskundigen - Matthaeus - Matthaeus-Tax 12 715 000 1 650 000 (") 3 000 000 12 m 864 168 864 12 500 000 764 387 149 387 590 000 25 000 3 000 000 2 290 570 709 430 50 000 42 000 100 000 - 99,6 46,4 100 84 - T O T A A L - G E N E R A AL 88 233 000 83 100 373 94. 2 rr De kredieten waren opgenomen in de reserve B0-40 (de begrotingsplaatsen waren voorzien van de vermelding p. m. ). Voor de overschrijving was de goedkeuring van de begrotingsautoriteit nodig, waanoe de diensten van de Commissie (SG/UCLAF) een rapport indienden. Het goedkeuringsbesluit werd in juli 1995 genomen; door de laattijdige terbeschikkingstelling van de kredieten konden zij niet meer volledig worden besteed in 1995. BEGRO- T1NGSPOST A-2554 A-3530 A-3531 A-3532 A-355 BI-360 KREDIETEN VOOR FRAUDEBESTRIJDING - BEGROTING 1996 Tabel 15 OMSCHRIJVING BEDRAG (in ecu) Conferenties, congressen en vergaderingen in verband met de werkzaamheden van de Associaties van Euro pese juristen voor de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap Eenheid voor de coördinatie van de fraudebestrijding Controles, studies, analyses in het kader van de frau- debestrijding Tafi (fraudebestrijdingsmaatregelen "textiel") Europees netwerk voor documentatie, coördinatie en onderzoek ter bestrijding van fraude en criminaliteit over de grenzen heen Controle- en preventiemaatregelen — Europees Oriën- tatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, afdeling Garantie 290 000 200 000 4 000 000 800 000 350 000' 29 000 000: B2-150 Fraudebestrijding op het gebied van de structuur- 750 000 B2-301 B2-511 B5-3051 B5-910 B6-910 B7-650 maatregelen Fraudebestrijding op het gebied van het Cohesiefonds Controles in de landbouw Matthaeus en Matthaeus-Tax (beroepsopleiding van douaneambtenaren en van ambtenaren belast met de indirecte fiscaliteit) Algemene acties op het gebied van de fraudebestrij- ding Fraudebestrijding op het gebied van onderzoek voor gezamenlijke rekening Maatregelen ter bestrijding van fraude in de sector samenwerking 300 000 15 500 000' 3 200 000 4 175 000. 50 000 50 000 Kredieten volledig opgenomen in hoofdstuk A0. 10 (reserve deel A van de begroting). Een krediet ten belope van 15 miljoen ecu werd opgenomen in reserve B0-40. Een krediet ten belope van 13 miljoen ecu werd opgenomen in reserve BO-40. 102 TABEL 16 KREDIETEN FRAUDEBESTRIJDING 1996 ONDERVERDELING naar DOMEINEN Gebied 1. EOGFL-GARANTIE 2. STRUCTUURFONDSEN + COHESIEFONDS 3. LANDBOUWCONTROLES 4. OPLEIDING DOUANE en FISCALITEIT 5. COÖRDINATIE en ALGEMENE ACTIES L^Fr^UpjBJSTRJJDJNG _ _ _ _ _ _ _ __ Aanwijzing op de begroting B1-360 B2-150/B2-301 B2-511 B5-3051 A25541A-3531A-355 + B-910 /B6-910/B7-650 TOTAAL KREDIETEN FRAUDEBESTRIJDING 1996 EOGFL-GARANTIE 51% COÖRDINATIE en ALGEMENE ACTIES FRAUDEBESTRIJDING 11% OPLEIDING DOUANE en FISCALITEIT 4% CONTROLES LANDBOUWSECTOR 33% TRUCTUURFONDS + COHESIEFONDS 1% 103 BIJLAGE: LIJST VAN DE GRATIS TELEFOONNUMMERS IN DE LID-STATEN België: 080012426 Denemarken: 80018495 Duitsland: 0130820595 Finland: 0800112595 Frankrijk: 05917295 Griekenland: 008003212595 Ierland: Italië: 1800553295 167878495 Luxemburg: 08003595 Nederland: 060224595 Oostenrijk: 06605845 Portugal: Spanje: 0505329595 900993295 Verenigd Koninkrijk: 0800963595 Zweden: 020791695 104 EEG : EG: IGC: SEM 2000 SG/UCLAF of UCLAF : PB : TIR : SCENT : DIS : BTW : COCOLAF TAFI : SAP: GATT : ESF: EFRO: EOF: IRENE : EOGFL : LIJST VAN AFKORTINGEN Europese Economische Gemeenschap Europese Gemeenschap (sedert de inwerkingtreding van het Verdrag betreffende de Europese Unie gebruikte benaming) Intergouvernementele Conferentie Programma van de Commissie om tegen 2000 het beheer van de communautaire and Efficient te verbeteren Management) kredieten (Sound (Eenheid) Coördinatie fraudebestrijding organisatieschema van het Secretariaat-generaal van de Commissie) (directoraat binnen het Publikatieblad van de Europese Gemeenschappen (PBL : reeks E, PIK1 : reeks C) Transport International Routier System for a Customs lin forcement Network Douane-informatiesysteem (Engels : CIS : Customs Information System, afkorting gebruikt in de benaming "Werkgroep SCENT/CIS") Belasting over de Toegevoegde Waarde COmité Consultatif pour la coordination dans le domaine de la Lutte Anti Fraude 'Textile AntiFraud Initiative Stelsel van Algemene Preferenties General Agreement on Tariffs and 'Trade (Algemene overeenkomst inzake douanetarieven en wereldhandel) Europees Sociaal Fonds Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling Europees Ontwikkelingsfonds IRrégularités, ENquêtes, Exploitation Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de landbouw (afdeling garantie : EOGFL-Garantie, afdeling oriëntatie : EOGFE-Oriëntatie) 05 FIOV : Financieringsinstrument voor de Oriëntatie van de Visserij !06 ISSN 0254-1513 COM(96) 173 def. DOCUMENTEN NL 09 Catalogusnummer : CB-CO-96-220-NL-C ISBN 92-78-03992-6 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg