text: COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN * 6* Brussel, 25 04 19% COM(%) 106 del 96/0082 (COD) VOORSTEL VOOR DE ACHTSTE RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD INZAKE DE BEPALINGEN OP HET GEBIED VAN DE ZOMERTIJD (door de Commissie ingediend) VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD OVER DE TOEPASSING VAN DE ZOMERTIJD IN DE EUROPESE UNIE VOORSTEL VOOR DE ACHTSTE RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD INZAKE DE BEPALINGEN OP HET GEBIED VAN DE ZOMERTIJD X VOORSTEL VOOR DE ACHTSTE RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD INZAKE DE BEPALINGEN OP HET GEBIED VAN DE ZOMERTIJD TOELICHTING De meeste Lid-Staten hebben de zomertijd in de loop van de jaren zeventig ingevoerd; andere hadden deze maatregel al eerder genomen. De communautaire wetgeving (eerste richtlijn van de Raad van 1980') is in 1981 in werking getreden en had uitsluitend ten doel om geleidelijk aan de data waarop de zomertijd zou beginnen en eindigen, te harmoniseren. De communautaire wetgeving met betrekking tot de harmonisering van de zomertijd is een gevolg van de noodzaak om de belemmeringen af te schaffen voor het vrije verkeer van goederen en diensten die als gevolg van de verschillende nationale bepalingen inzake de zomertijd zouden kunnen ontstaan. Deze doelstelling werd slechts gedeeltelijk bereikt omdat alleen de begindatum in alle Lid-Staten werd geharmoniseerd. In de opeenvolgende richtlijnen werden immers twee data vastgesteld waarop de zomertijd zou eindigen: enerzijds de laatste zondag van september in de Lid-Staten op het Europese vasteland en anderzijds de vierde zondag van oktober in Ierland en het Verenigd Koninkrijk. Een volledige harmonisatie van de zomertijd werd tenslotte ingevoerd toen de zevende Richtlijn 94/21/EG van 30 mei 19942 werd goedgekeurd waarin bepaald werd dat vanaf 1996 en tot 1997 de zomertijd zonder uitzondering in alle Lid-Staten op de laatste zondag van maart zal beginnen en op de laatste zondag van september zal eindigen. Overeenkomstig de belofte die zij gedaan heeft ten overstaan van het Europees Parlement en de Raad bij de goedkeuring van de zevende richtlijn heeft de Commissie verschillende initiatieven gelanceerd om de betrokken kwestie nader te onderzoeken. Enerzijds werd er in 1995 een omvangrijke studie gemaakt naar de gevolgen van de toepassing van de zomertijd en de tweemaal per jaar plaats hebbende lijdverschuiving voor het energieverbruik, de landbouw, de volksgezondheid, de arbeidsomstandigheden en de milieubescherming, de verkeersveiligheid en de toeristen- en vrijetijdsindustrie. Anderzijds is er overleg gepleegd met de organisaties die de sectoren vertegenwoordigen welke bij de zomertijd betrokken zijn alsmede met de groeperingen die zich voor en tegen de zomertijd hebben uitgesproken. De conclusies van de studie alsmede het door de activiteitensectoren geleverde commentaar zijn opgenomen in een verslag van de Commissie dat bij het Europees Parlement en de Raad werd ingediend. Uit dit verslag blijkt dat de geraadpleegde sectoren het er unaniem over eens zijn dat het noodzakelijk is om naar een volledige harmonisatie te streven en de toepassing van het voor de zomertijd voorgestelde tijdschema te continueren zoals dit met de zevende richtlijn voor de jaren 1996 en 1997 is vastgesteld. levensstijl, de Uit contacten met de deskundigen in de Lid-Staten is gebleken dat geen enkele Lid-Staat in de huidige omstandigheden van plan was om de toepassing van de zomertijd af te schaffen. 1 PB L205 van 7. 8. 1980, blz. 17 2 PB L 164 van 30. 6. 1994, b!z. 1 Bovendien hebben na verloop van tijd vrijwel alle niet tot de Unie behorende Europese landen de zomertijd ingevoerd en blijven zij deze toepassen volgens het in de Europese Unie geldende tijdschema. Onder deze omstandigheden stelt de Commissie voor om de werkzaamheden met het oog op de harmonisatie voort te zetten en bijgevolg de data en uien vast Ie stellen waarop de zomertijd na 1997 in de gehele Unie zal beginnen en zal eindigen. Voorts wordt voorgesteld om dit tijdschema voor een duur van vier jaar vast te leggen zodat de betrokken sectoren, met name op het gebied van het vervoer en de communicatie, hun programmering voor een voldoende lange periode kunnen vaststellen. Daar het in beginsel om een actie gaat die erop gericht is om de dienstverlening op het gebied van het vervoer en de communicaties te vergemakkelijken, is er hier sprake van een gemeenschappelijke bevoegdheid. In Richtlijn 94/21/EG van 30 mei 1994 is voor de jaren 1996 en 1997 een harmonisatie voorzien als in het project werd voorgesteld. Alle Lid-Staten zijn daarbij betrokken. Tijdens een op 16 oktober 1995 gehouden vergadering met vertegenwoordigers van de Lid-Staten hebben deze zich uitgesproken voor een voortzetting van deze communautaire harmonisatiemaatregel. Krachtens artikel 4 van de huidige zevende richtlijn moet de Raad vóór 1 januari 1997 de regeling vaststellen die met ingang van 1998 van toepassing zal zijn. De voorgestelde richtlijn is gebaseerd op artikel 100A van het Verdrag zoals dit trouwens ook al het geval was bij de vierde, vijfde, zesde en zevende richtlijn. Er dient dus een medebeslissingsprocedure te worden doorlopen als bedoeld in artikel 189B van het Verdrag. 3 ACHTSTE RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD INZAKE DE BEPALINGEN OP HET GEBIED VAN DE ZOMERTIJD HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 100A, Gezien het voorstel van de Commissie1, Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité2, Volgens de procedure van artikel 189B van het Verdrag3, Overwegende dat bij de zevende Richtlijn 94/21/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 1994 inzake de bepalingen op het gebied van de zomertijd4 een gemeenschappelijke datum en een gemeenschappelijk uur voor het begin van de zomertijd in de gehele Gemeenschap in de jaren 1995, 1996 en 1997 zijn ingevoerd; dat in de zevende richtlijn voor het einde van de zomertijd in 1995 twee verschillende data zijn gehandhaafd, namelijk enerzijds voor de andere Lid-Staten dan Ierland en het Verenigd Koninkrijk en anderzijds voor Ierland en Verenigd Koninkrijk, doch dat voor het einde van de zomertijd in de jaren 1996 en 1997 twee verschillende data, te weten een datum voor de Lid-Staten met uitzondering van Ierland en het Verenigd Koninkrijk en een datum voor deze twee laatste Lid-Staten, zijn ingevoerd; Overwegende dat, aangezien de Lid-Staten bepalingen met betrekking tot de zomertijd toepassen, het voor de werking van de interne markt van belang is om voor het begin en het einde van de zomertijd een gemeenschappelijke datum en een gemeenschappelijk uur vast te blijven stellen die in de gehele communautaire ruimte van toepassing zijn; Overwegende dat, rekening houdende met het subsidiariteitsbeginsel, een optreden van de Gemeenschap nodig lijkt om tot een volledige harmonisatie van het tijdschema te komen ten einde vervoer en communicatie te vergemakkelijken; Overwegende dat de Lid-Staten eind oktober het meest geschikte tijdstip vinden voor het beëindigen van de zomertijd en dat een datum in deze periode daarom moet worden gehandhaafd; Overwegende dat in artikel 4 van de zevende richtlijn is bepaald dat het Europees Parlement en de Raad vóór 1 januari 1997 de regeling vaststellen die met ingang van 1998 van toepassing zal zijn; Overwegende dat het om geografische redenen dienstig is de gemeenschappelijke belangen inzake de zomertijd niet voor de overzeese gebieden van de Lid-Staten te laten gelden; Overwegende dat het met het oog op de opstelling van dienstregelingen, programma's en dergelijke, met name in de sectoren vervoer en communicatie, passend is het tijdschema voor de zomertijd voor een voldoende lange periode op te stellen en dat bijgevolg regelingen moeten worden vastgesteld voor de jaren 1998, 1999, 2000 en 2001, HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD: PBL 164 van 30. 6. 1994, blz. 1 Voor de toepassing van deze richtlijn wordt onder "zomertijd" verstaan de periode van het jaar waarin de klok ten opzichte van de lijd gedurende de rest van het jaar zestig minuten vooruit wordt gezet. Artikel 1 Artikel 2 In elke Lid-Staat begint de zomertijd in 1998, 1999, 2000 en 2001 om 1 uur 's morgens wereldtijd op de laatste zondag van maart, te weten: - in 1998: op 29 maart, - in 1999: op 28 maart, - in 2000: op 26 maart, - in 2001: op 25 maart. Artikel 3 In elke Lid-Staat eindigt de zomertijd in 1998, 1999, 2000 en 2001 om 1 uur 's morgens wereldtijd op de laatste zondag van oktober, te weten: - in 1998: op 25 oktober, - in 1999: op 31 oktober, - in 2000: op 29 oktober, - in 2001: op 28 oktober. Artikel 4 Vóór l januari 2000 wordt op een vóór 1 januari 2001 in te dienen voorstel van de Commissie de regeling vastgesteld die met ingang van 2002 van toepassing is. Artikel 5 Deze richtlijn is niet van toepassing op de overzeese gebieden van de Lid-Staten. Artikel 6 De Lid-Staten doen de nodige wettelijke, bestuursrechtelijke en administratieve bepalingen in werking treden om uiterlijk op 31 december 1997 aan deze richtlijn te voldoen. Ze stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis. Wanneer de Lid-Staten deze bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen naar de onderhavige richtlijn verwezen of wordt hiernaar verwezen bij de officiële bekendmaking van die bepalingen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de Lid-Staten. Deze richtlijn is gericht tot de Lid-Staten. Artikel 7 Gedaan te Brussel, Voor het Europees Parlement Voor de Raad VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD OVER DE TOEPASSING VAN DE ZOMERTUD IN DE EUROPESE UNIE G Verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over de toepassing van de zomertijd in de Europese Unie Inleiding Bij de goedkeuring van de zevende richtlijn 94/21/EG van 30 mei 1994 inzake de bepalingen op het gebied van de zomertijd1 heeft de Commissie ten overstaan van het Europees Parlement en de Raad beloofd de kwestie van de zomertijd in samenwerking met de vertegenwoordigers van de betrokken groeperingen en de nationale deskundigen uit de Lid-Staten grondig te onderzoeken en daarover een verslag uit te brengen aan het Europees Parlement en de Raad. In het huidige verslag wordt geprobeerd het probleem te evalueren en met name na te gaan welke economische en niet-economische gevolgen de overgang van de zomertijd naar de wintertijd en vice versa heelt alsmede wat de ervaringen zijn met de toepassing van de zomertijd als zodanig. Het verslag zou eveneens als basis moeten dienen voor een debat dat gehouden zal worden bij het bestuderen van het voorstel voor de achtste richtlijn dat overeenkomstig artikel 4 van de zevende richtlijn vóór 1 januari 1997 door de Commissie zou moeten worden aangenomen. liet verslag is met name gebaseerd op de conclusies van een uitgebreid onderzoek2 dat de Commissie in de loop van het eerste hall jaar van 1995 heeft verricht, waarbij een evaluatie is gemaakt van de gevolgen van de zomertijd, met name op de volgende gebieden: het energieverbruik, de volksgezondheid, de arbeidsomstandigheden en de levensstijl van de burgers, de landbouw, de milieubescherming, de verkeersveiligheid en de toeristen- en vrijetijdsindustrie. Bovendien bevat dit rapport een aantal waarnemingen van de betrokken sectoren en de groeperingen die zich na schriftelijk te zijn geraadpleegd voor en tegen de zomertijd hebben uitgesproken en verzocht zijn om deel te nemen aan een op 25 september 1995 in Brussel gehouden hoorzitting. I. Historisch overzicht van de toepassing van de zomertijd De zomertijd wordt reeds een twintigtal jaren in de Europese Unie en in vrijwel alle derde landen van Europa toegepast. In dit verband dient erop te worden gewezen dat de zomertijd als zodanig aanvankelijk in tic meeste Lid Staten bij een nationaal genomen besluit werd ingevoerd. Zo hebben het Verenigd Koninklijk en Ierland dit systeem reeds in 1916 ingevoerd, waarbij zij in 1966 gevolgd weiden door Italië en in 1976 door Frankrijk. Duitsland en Denemarken voerden als één van de laatste het systeem in 1980 in. Aan het eind van de jaren zeventig liepen de data waarop de zomertijd begon en eindigde evenwel van land tot land uiteen, waardoor vervoer en communicatie flink verstoord werden. Toen de situatie met name in de periode 1976-1980 verslechterde heeft de Raad de Commissie opgedragen maatregelen voor te stellen om de data en uren waarop de zomertijd zou beginnen en eindigen te harmoniseren. De eerste richtlijn waarin gemeenschappelijke data voor het begin en het einde van de zomertijd voor 1981 en 1,982 werden vastgesteld werd op 22 juli 1980 door de Raad goedgekeurd3. In de tweede richtlijn van de Raad van 10 juni 19824 werden evenwel een gemeenschappelijke datum voor het begin (laatste zondag van maart) en twee data voor het einde van de zomertijd vastgesteld: één op de laatste zondag van september voor de Lid-Staten van het continent, en de andere eind oktober voor het Verenigd Koninkrijk en Ierland. Deze bepalingen werden inde verschillende daarna komende richtlijnen tot in 1995 gehandhaafd. Tenslotte werd in de zevende richtlijn, die voor de 1 PB EG L 164 van 30. 6. 1994, blz. 1 2 ADAS, Consultant, Guildford, Verenigd Koninkrijk, 1995 3 PB FC, I. 205 van 7. 8 1980, blz. 17 4 PB EG L 173 van 19. 6. 1982, blz. 16 eerste keer gezamenlijk door het Europese Parlement en de Raad krachtens de medebeslissingsprocedure werd goedgekeurd, opnieuw een volledige harmonisatie van het tijdschema van de zomertijd ingevoerd voor de jaren 1996 en 1997. In de zevende richtlijn is immers bepaald dat zonder uitzondering in alle Lid-Staten van de Unie dezelfde datum wordt gehandhaafd voor het begin van de zomertijd, namelijk de laatste zondag van maart, terwijl de zomertijd dan ook op dezelfde datum zal eindigen, namelijk de laatste zondag in oktober. II. De toepassing van de zomertijd in de luirojicse Unie 1. Algemeen Er dient een onderscheid te worden gemaakt tussen het systeem van de zomertijd en dat van de tijdzones. Op het ogenblik liggen de landen van de Europese Unie in drie verschillende tijdzones: de Westeuropese tijd (wereldtijd of WT), de Middeneuropese tijd (WT + 1 uur) en de Oosteuropese tijd (WT + 2 uur). De normaal in de verschillende Lid-Staten geldende tijd komt evenwel niet noodzakelijkerwijze overeen met de tijdzone waarvan zij geografisch gezien deel uitmaken. In dit verband dient erop te worden gewezen dat alleen de Lid-Staten afzonderlijk bevoegd zijn voor de vaststelling van de normaal geldende tijd. Tenslotte dient te worden opgemerkt dat de volledige harmonisatie van het tijdschema van de zomertijd die op grond van het bepaalde in de zevende richtlijn is ingevoerd, met ingang van 1996 een feit zal zijn. Daar er dus nog geen ervaringen mee zijn opgedaan kan nog niet worden gezegd wat de gevolgen van het nieuwe systeem zijn en kunnen deze gevolgen ook nog niet worden geëvalueerd. 2. De toepassing van de zomertijd alsmede de economische en niet-economische gevolgen ervan De in het eerste halfjaar van 1995 gelanceerde studie had ten doel een standpunt te bepalen aan de hand van de studies die reeds op nationaal, Europees of internationaal vlak waren verricht door particuliere of openbare instellingen en waarvan de wetenschappelijke waarde was vastgesteld. Bovendien had de consultant aan wie was opgedragen om deze te realiseren tot taak om de verzamelde gegevens op hun waarde en betrouwbaarheid te testen en eventueel de gegevens bij te werken die voor elk van de betrokken gebieden beschikbaar zijn. Dus om de voor- en nadelen van de zomertijdregeling als zodanig en van de tweemaal per jaar plaatsvindende tijdverschuiving (overgang van de zomertijd naar de wintertijd en vice versa) te doen uitkomen, en met name de economische en niet-economische gevolgen van de regeling, heeft men er zich in de studie niettemin toe beijverd om verschillende werkhypotheses onder ogen te zien, rekening houdend met de bestaande situatie in de landen van de Unie en met het feit dat gevraagd was om eventuele nadelen van de thans geldende regeling op te sporen en oplossingen voor te stellen waardoor deze nadelen zouden kunnen worden ondervangen. Het gaat daarbij om de volgende drie keuzemogelijkheden: - Keuzemogelijkheid 1: - Keuzemogelijkheid 2: - Keuzemogelijkheid 3: de status quo, d. w. z. handhaving van de zomertijdregeling zoals deze tot op heden in alle landen van de Unie wordt toegepast; status quo voor alle landen op het continent, doch invoering door Ierland en het Verenigd Koninkrijk van WT + 1 (wereldtijd + 1 ), afschaffing van de zomertijdregeling in alle landen van de Unie en invoering van WT + 1 (wereldtijd + 1) door Ierland en het Verenigd Koninkrijk. % Bijgevolg zijn in het onderhavige verslag voor elk betrokken gebied de voornaamste conclusies vermeld die men uit de studie heeft getrokken, terwijl in bepaalde gevallen tevens het bijzondere standpunt van de verschillende geraadpleegde sectoren en organisaties is opgenomen. 2. 1. Energieverbruik De voornaamste reden waarom de zomertijdregeling aan het eind van de jaren zeventig werd ingevoerd, was dat men een vermindering van het energieverbruik probeerde te bereiken, en met name het elektriciteitsverbruik voor verlichting 's avonds probeerde terug te dringen. De studie toont aan dat het energieverbruik wordt beïnvloed door de zomertijd doordat de vraag naar verlichting en verwarming varieert, en met name 's morgens vroeg in de maanden april en mei. De lichte stijging van het energieverbruik die 's morgens wordt geconstateerd op het moment dat op de zomertijd wordt overgeschakeld, schijnt meer dan gecompenseerd te worden door een duidelijke daling van het energieverbruik 's avonds. Verder kan als gevolg van de capaciteit van de gebouwen om warmte op te slaan de omvang van de stijging minimaal blijven. Het is interessant te zien dat het huishoudelijk verbruik een belangrijker effect heeft op de vraag naar energie, en dan met name voor verlichting, dan het verbruik in de sectoren industrie, handel en openbare diensten. Dit kan worden verklaard door het feit dat kantoren, winkels of opslagplaatsen in het algemeen continu worden verlicht, soms tot zeer laat op de dag, en in bepaalde gevallen zelfs gedurende de gehele nacht, ongeacht de toegepaste tijdregeling. Verder wordt er in de huishoudelijke sector gedurende het weekend duidelijk bespaard op energie vanwege een gewijzigde levensstijl: men staat later op en is actief buitenshuis. De groeperingen die zich tegen de zomertijd hebben uitgesproken komen met het argument dat deze regeling zo weinig energiebesparingen oplevert. De besparingen op het gebied van de verlichting die volgens de berekeningen van de ACHE5 op 27 à 36 kwh per jaar per huishouden zouden liggen, zouden ongedaan worden gemaakt en zelfs worden overtroffen door een hoger energiegebruik in de sector verwarming, een toename van het gebruik van de auto in de avonduren, het gebruik van airconditioning en een nog steeds omvangrijk gebruik van gloeilampen voor verlichting. De Belgische verenigingen tégen de zomertijd geven soortgelijke argumenten zonder evenwei cijfers te verstrekken. Van de geraadpleegde sectoren uit de industrie heeft er geen enkele hierover informatie verstrekt. Uitgaande van de eerder genoemde veronderstellingen komt men in de studie in tegenstelling tot de door de ACHE gemaakte ramingen tot de conclusie dat de dagelijkse vermindering van de vraag naar energie in de avonduren door de huishoudens gedurende de zomertijd in het kader van keuzemogelijkheid 1, de vraag van de kant van diegenen die 's morgens vroeg opstaan meer dan compenseert. Daarentegen wordt de vraag in de sectoren van de industrie, de handel en de overheid praktisch niet beïnvloed, omdat de winst die gerealiseerd wordt doordat het 's avonds langer licht blijft verloren gaat als gevolg van donkerder ochtenden in de lente, wanneer net naar de zomertijd is overgeschakeld en in de herfst gedurende de laatste periode van de zomertijd. Gezien deze compenserende invloeden kunnen we besluiten dat toepassing van de zomertijd uit het oogpunt van het totale energieverbruik een bepaalde winst oplevert. Deze winst zou verloren gaan indien keuzemogelijkheid 3 wordt aangehouden. Tenslotte zou om dezelfde redenen het kiezen van mogelijkheid 2 een extra vermindering van het energieverbruik in deze beide landen met zich meebrengen. Association française contre l'heure d'été (Franse vereniging tegen de toepassing van de zomertijd) 3 2. 2. Volksgezondheid Het voornaamste argument op het gebied van de volksgezondheid, dat het vaakst tegen de zomertijdregeling wordt ingebracht, heeft betrekking op een verstoring van het biologisch ritme bij met name de overgang van winter- naar zomertijd en vice versa, waardoor er bij sommigen slaapproblemen kunnen ontstaan en eventueel veranderingen in het humeur. Het blijkt dat de overgang naar de zomertijd in de lente in het algemeen met meer problemen gepaard gaat dan de verschuiving van de tijd in de herfst. In de meeste studies komt men tot de conclusie dat de negatieve effecten die met de verschuiving van de tijd gepaard gaan van voorbijgaande aard zijn en maximaal drie weken duren. Anderzijds schijnt het dat de problemen die men bij de omschakeling van de ene op de andere tijd ondervindt aan andere oorzaken zijn te wijten die niet noodzakelijkerwijs met de zomertijd verband behoeven te houden. Zo zouden de problemen om in te slapen verklaard kunnen worden doordat het 's avonds ineens snel lichter wordt en niet zozeer door wijzigingen in het biologisch ritme. Tenslotte schijnen de deskundigen het erover eens te zijn dat de zomertijdregeling geen belangrijke gevolgen voor de gezondheid heeft. Deskundigen wijzen er trouwens op dat avonden waarop het langer licht blijft de mensen stimuleren om lichamelijk en sportief bezig te zijn hetgeen een gunstige invloed heeft op de gezondheid van de burgers, ongeacht de leeftijdsgroep waartoe men behoort. In dit verband wijzen zowel de Belgische als Franse groeperingen tegen de zomertijd erop dat vooral kinderen, ouderen en zieken problemen ondervinden. Met name zou men bij het overschakelen op de zomertijd het uur waarop men naar bed gaat verschuiven, waardoor de slaapperiode wordt verkort en de intellectuele capaciteiten zouden afnemen en, gedurende de zomertijd, problemen met inslapen hebben vanwege het feit dat de warmte 's avonds langer blijft hangen. ACHE wijst zelfs op een extra gebruik van medicijnen op het moment dat de tijd verschuift die in geen enkele bestaande medische studie alleen aan de tijdverschuiving kan worden toegeschreven, zodat ervan moet worden uitgegaan dat nog andere parameters een rol spelen bij het ontstaan van dit verschijnsel. Bijgevolg kan worden geconcludeerd dat, aangezien alle gesignaleerde negatieve effecten na twee of drie weken beperkt, van voorbijgaande aard en omkeerbaar zijn, de zomertijdregeling als zodanig alsmede de tijdverschuiving die daarmee gepaard gaat, geen ernstige gevolgen van blijvende aard voor de gezondheid opleveren. 2. 3. Arbeidsomstandigheden Wat de arbeidsomstandigheden betreft heeft men zich in de studie ertoe beijverd om de gevolgen van de zomertijdregeling met name in de sectoren van de bouw, de handel, de communicatie en het vervoer nader te onderzoeken. In deze sectoren heeft men met werknemers te maken bij wie de arbeidsdag al naargelang van het geval uit vaste of variabele uurroosters bestaat en bij wie de activiteiten zich in het ene geval binnen en in het andere geval buitenshuis afspelen. Het aantal situaties dat aan bod komt is derhalve groot genoeg om een voldoende representatitiveit te garanderen. Een compilatie van de bestaande litteratuur alsmede onderzoek van de vragenlijsten die aan de verschillende ministeries in de Lid-Staten en een aantal beroepsverenigingen en -federaties werden toegezonden, hebben een nader onderzoek van het standpunt van de hier besproken sectoren mogelijk gemaakt. De bouwsector wordt met name beïnvloed door het ogenblik waarop de zon op- en ondergaat omdat de meeste activiteiten in het daglicht en bij een bepaalde omgevingstemperatuur moeten plaatsvinden. De meerderheid van de sector schijnt evenwel niet gekant te zijn tegen een handhaving van de zomertijdregeling voor zover de werktijden kunnen worden aangepast om te kunnen profiteren van het feit dat het extra lang licht blijft en om het ongemak te kunnen compenseren van de donkerder ochtenden, met name in de eerste weken van de lente wanneer op de zomertijd is omgeschakeld, alsmede om het ongemak van de grote hitte in het begin van de middag in het hartje van de zomer te kunnen compenseren. Men moet evenwel een differentiatie aanbrengen tussen de op het continent heersende mening ten gunste van de status quo (keuzemogelijkheid 1), terwijl in het Verenigd A o Koninkrijk de betrokken sector grotendeels niet gekant zou zijn tegen handhaving van de zomeruurregeling en de invoering van uur WT + 1 (keuzemogelijkheid 2). De groeperingen die zich tegen de zomertijd verzetten wijzen hier op de ongemakken vanwege het feit dat sommige landen op het continent twee uur op hun zonnetijd vooruit zijn, waardoor de pauzes zijn verschoven en het werk moet worden hervat wanneer de zon op zijn hoogst staat, d. w. z. op de warmste uren van de dag. Wat de sectoren van de handel en de communicatie betreft, kan in het algemeen worden gezegd dat deze geen problemen ondervinden en zich niet nadrukkelijk voor of tegen de zomertijdregeling als zodanig uitspreken. Daarentegen wordt er in alle sectoren, met name in de vervoersector, sterk op aangedrongen dat het tijdschema waarop de zomertijd begint en eindigt wordt geharmoniseerd, met name om het opstellen van dienstregelingen voor spoorwegvervoer te vergemakkelijken (Europese reizigers-treindiensl-eonlerentie) en zogenaamde "slots" voor het landen (1ATA'' en ACE7). Daarentegen zouden de en opstijgen van vliegtuigen vertegenwoordigers van de betrokken sectoren wat de tijdverschuiving betreft over het algemeen een gunstig standpunt innemen ten opzichte van een eventuele uniformisatie van de tijd, en wel met het oog op een vergemakkelijking van de communicaties en het reizen binnen de Unie. Zo zouden de organisaties die de luchtvaartmaatschappijen vertegenwoordigen (IATA en ACE) en die welke de spoorwegmaatschappijen vertegenwoordigen, zoals de onderneming European Passengers Services die Londen, Parijs en Brussel met elkaar verbindt via EUROSTAR wijzen op de problemen waar reizigers van uit het Verenigd Koninkrijk mee hebben te maken die bij voorbeeld indien zij willen deelnemen aan een vergadering die 's morgens vroeg op het continent plaatsvindt, al de avond tevoren moeten vertrekken, waardoor zij op extra kosten worden gejaagd, terwijl zij dezelfde reis in omgekeerde richting gemakkelijk op één en dezelfde dag kunnen maken. te verkrijgen Door de andere activiteitensectoren is geen melding gemaakt van belangrijke problemen bij de toepassing van de zomertijd, met uitzondering van de landbouwsector (zie 2. 5 Landbouw). Wat de drie in de studie voorgestelde keuzemogelijkheden betreft lijkt het dus dat de vertegenwoordigers uit de bouwsector van de landen op het continent het eens zijn over een handhaving van de status quo, namelijk keuzemogelijkheid I. Met de huidige zomertijdregeling kan er immers doordat het langer licht blijft langer worden gewerkt of kunnen er buitenactiviteiten worden verricht na het werk. Alleen de donkerder morgens zijn in de weken die volgen op de omschakeling naar de zomertijd in de lente, enigszins problematisch. De vertegenwoordigers van de betrokken ten opzichte van sector keuzemogelijkheid 2, zelfs indien door de nieuwe praktijken meer flexibiliteit wordt geboden. Tenslotte zouden de organisaties van de sectoren handel, bankwezen en communicatie liever geen tijdsverschil willen zien, zelfs al spreken zij geen voorkeur uit voor of tegen een echte zomertijdregeling. Deze organisaties zouden derhalve vanwege de voordelen die een gevolg zouden zijn van een harmonisatie van de tijd in de landen van de Unie de voorkeur geven aan de keuzemogelijkheden 2 of 3. in het Verenigd Koninkrijk hebben meer gemengde gevoelens 2. 4. Levensstijl en vrijetijdsbesteding Ten aanzien van de verschillende levensstijlen en de vrijetijdsbesteding kunnen er belangrijke sociaal-culturele verschillen worden waargenomen en dat zowel binnen de bevolking van eenzelfde Lid-Staat als tussen de ene Lid-Staat en de andere. Deze levensstijlen en deze activiteiten ontwikkelen zich gedeeltelijk onder invloed van de klimaatsverschillen en de schommelingen die zich in de loop van het jaar voordoen ten aanzien van het moment waarop de zon opkomt en weer ondergaat. Vergeleken met de bevolking in de in het zuiden gelegen landen hebben de inwoners van Noord-Europa tijdens weekdagen in de winter minder mogelijkheden tot recreatie buitenshuis, doch 6 IATA: International Air Transport Association (Internationale vereniging voor de burgerluchtvaart) 7 Association des Compagnies aériennes de la Communauté européenne (Vereniging van luchtvaartmaatschappijen uit de Europese Gemeenschap) " 11 meer in de zomer. Daarentegen besteedt de bevolking in de landen in het zuiden als gevolg van het feit dat de temperatuur overdag in de zomer hoger is, meer tijd aan vrijetijdsbesteding na zonsondergang wanneer het koeler is geworden. Bijgevolg heeft de verschuiving gedurende de zomertijd van één uur "dag" van de ochtend naar de avond een rechtstreekse invloed op de mogelijkheden tot vrijetijdsbesteding. Uit opiniepeilingen blijkt dat een groot deel van de bevolking het waardeert dat het in de periode waarin de zomertijd geldt langer licht blijft. Dit is met name het geval in de landen in het zuiden waar het 's avonds eerder donker wordt dan in de in het noorden gelegen landen. Hierdoor heeft de bevolking die er de voorkeur aan geeft om voor het donker wordt naar huis terug te keren de neiging om meer uit te gaan en buitenshuis actief te zijn. Dit geldt met name voor kinderen, vrouwen en bejaarden. Uit het in het kader van de studie gevoerde onderzoek blijkt in dit verband dat sportieve of andere activiteiten buitenshuis zijn toegenomen, en dit gaat op voor alle landen van de Unie. Daarentegen hebben de groeperingen die zich tegen de zomertijd hebben uitgesproken gewezen op bepaalde negatieve effecten bij de vrijetijdsbesteding. De ACHE wijst er van haar kant op dat de regeling nadelig is voor het beoefenen van recreatie 's morgens, aan het begin van de middag, tijdens periodes met hoge temperaturen, en 's avonds indien het om activiteiten gaat waarvoor strikte openingstijden gelden en tenslotte 's nachts bij bepaalde evenementen als een vuurwerk of de zogenaamde klank- en lichtspelen. Bovendien zouden de personen voor wie de zomertijd een verlies aan slaap met zich meebrengt benadeeld worden door de noodzaak om deze in het weekend in te halen in plaats van 's morgens de deur uit te gaan. Het gaat hier evenwel meer om een mening dan om een welbepaalde studie. Andere groeperingen, zoals de Belgische Vereniging tegen de Zomertijd (Nederlandstalige en Franstalige afdeling) wijzen erop dat in de zomer de landbouwers gebruik maken van het feit dat het langer licht blijft om heel laat 's avonds door te gaan met het binnenhalen van de oogst. Daardoor worden hun mogelijkheden tot vrijetijdsbesteding beperkt en niet ruimer zoals bij de rest van de bevolking, omdat zij het extra uur gebruiken om te werken. De studie besluit met de mededeling dat wat de landen op het continent betreft een handhaving van de status quo (keuzemogelijkheid 1) meer voordelen zou opleveren dan keuzemogelijkheid 3 (afschaffing van de regeling), omdat in het laatste geval een kwart van de periode waarin het 's avonds van maart tot vrijetijdsbesteding overdag geringer zouden worden. Daarentegen zou voor het Verenigd Koninkrijk en Ierland keuzemogelijkheid 2 inhouden dat het gedurende het gehele jaar iedere dag een uur langer licht blijft. Keuzemogelijkheid 3 zou voor deze beide landen goede mogelijkheden scheppen voor vrijetijdsbesteding, doch uitsluitend gedurende vijf maanden, d. w. z. van november tot en met maart. is verloren zou gaan en dus de mogelijkheden tot oktober licht 2. 5. Landbouw De landbouw is een activiteit die verrichtingen met zich meebrengt die zowel aan bepaalde seizoenen als aan bepaalde uren van de dag gebonden zijn. Zo is de zonnetijd vanwege de invloed die deze uitoefent op de temperatuur en de vochtigheid van de lucht en de grond, een rol van doorslaggevende betekenis bij het behandelen en het oogsten van de gewassen. De tijd speelt eveneens een belangrijke rol bij het fokken van dieren en de melkproduktie, terwijl andere activiteiten op elk moment van de dag kunnen worden uitgeoefend. De landbouw in Europa heeft evenwel in de laatste 30 jaar belangrijke wijzigingen ondergaan. Met name kon door mechanisatie het aantal arbeidsplaatsen worden verminderd terwijl door de toepassing van intensieve exploitatiemethoden de rentabiliteit bij de landbouw en de zuivelproduktie kon worden opgevoerd. Een betere arbeidsverdeling en de produktiviteitsverhoging die daarvan het gevolg was hebben de wijze van organiseren en de voor het verrichten van de werkzaamheden noodzakelijke duur gewijzigd. Niettemin wijzen wij wat de teelt zelf betreft erop dat het werk voornamelijk gedaan moet worden tussen juli en oktober, d. w. z gedurende de periode waarin de zomertijd geldt. Het gaat daarbij om het oogsten van de gewassen in de zomer en het zaaien in het begin van de herfst. Elke wijziging in de tijd die een verlenging ol een verkorting van de arbeidsdag inhoudt heeft derhalve een wijziging van de arbeidsgewoonten van hen die in de landbouw werkzaam zijn tot gevolg. Tijdens de hearing heeft de vertegenwoordiger van het COPA (Comité van de Landbouworganisaties van de Europese Gemeenschap) erop gewezen dat er een bepaalde bezorgdheid bestaat ten aanzien van de invloed van de zomertijd op onder meer een eventuele schade aan de gewassen indien de werkzaamheden niet op het juiste uur van de dag worden verricht en van mogelijke gevolgen voor het vee dat immers op geregelde tijden moet worden gevoederd en gemolken. In de studie komt men tot de conclusie dat de toepassing van de zomertijd het merendeel van de activiteiten in de landbouw niet negatief beïnvloedt. De meeste werkzaamheden waarbij het zonneuur bepalend is voor de goede afloop, vinden plaats in de zomer, d. w. z. in het seizoen waarin de helderheid het grootst is, waarbij men moet weten dat dit in de zuidelijke landen 's morgens en in de noordelijke landen 's avonds het geval is. Het is evenwel heel moeilijk om de invloed te beoordelen van de zomertijd als zodanig op de arbeidsomstandigheden en de vrijetijdsbesteding van de landbouwbevolking. De werkzaamheden in de landbouw, en met name die in de oogsttijd, zijn afhankelijk van de mate waarin de oogst gerijpt is en de meteorologische omstandigheden. Dit betekent dat landbouwers tijdens de oogstperiode moeten kunnen werken op elk moment van de dag, ook 's avonds laat en in het weekend, ongeacht de geldende tijdregeling. indien de zomertijdregeling zou worden afgeschaft In de studie komt men tot de slotsom dat weinig activiteiten in de landbouw op het continent zouden worden getroffen in keuzemogelijkheid 3 wordt geopperd. In dat geval zouden de mogelijkheden tot vrijetijdsbesteding van de agrarische bevolking, zoals die van de bevolking in andere sectoren zoals de bouw, in zoverre minder worden dat het 's avonds een uur minder licht is. Daarom zouden de landen van het continent de voorkeur hebben voor keuzemogelijkheid I. In het Verenigd Koninkrijk en Ierland zouden zich 's morgens vroeg bepaalde ongemakken kunnen voordoen wanneer van keuzemogelijkheid 3 gebruik wordt gemaakt. Bovendien zou keuzemogelijkheid 2 wat de tijd betreft bepaalde aanpassingen noodzakelijk maken in het geval van werkzaamheden die op een regelmatig uur moeten worden verwezenlijkt. De negatieve gevolgen die evenwel door de ene of de andere keuzemogelijkheid worden veroorzaakt zouden weinig om het lijf hebben en gecompenseerd worden door bepaalde voordelen. zoals 2. 6. Milieubescherming Zelfs indien de zomertijd geen rechtstreekse invloed heeft op het milieu dient hier toch aandacht te worden besteed aan de vraag in hoeverre er sprake is van een indirecte invloed. In de studie heeft men zich vooral beijverd om na te gaan wat de eventuele invloed is van de zomertijd op enerzijds de vorming van ozon en anderzijds de emissies van auto's. De vorming van ozon wordt bepaald door verschillende factoren waaronder de meteorologische omstandigheden en de bevolkingsdichtheid in het betrokken geografische gebied, waardoor dit een landelijk of een stedelijk karakter heeft. Bovendien hangt de ozonconcentratie op een gegeven plaats en ogenblik onder andere af van het horizontale dan wel verticale transport van de ozon en van de schommelingen in de intensiteit van de straling van de zon, alsmede van de mate waarin de ozonlaag wordt afgebroken. Daardoor verschilt de concentratie met name al naar gelang van de plaats en het uur. Zo kunnen resultaten die voor een stad als Parijs zijn verkregen niet worden geëxtrapoleerd naar andere gebieden in Frankrijk of Europa. Gezien het ingewikkelde chemische karakter van het verschijnsel komt de studie tot de conclusie dat er nog te veel vragen onbeantwoord blijven en dat de ozonlaag niet wordt aangetast door de invoering of de afschaffing van een bijzondere tijdregeling, doch dat men dit veeleer kan voorkomen door de emissies van primaire vervuilende stoffen aan de bron te beperken. I l Wat de effecten van het autogebruik op het milieu gedurende de periode van de zomertijd betreft moeten er twee elementen in aanmerking worden genomen: de katalysatoren en de toename van het wegverkeer als gevolg van het feit dat men zich meer gaat verplaatsen in het kader van de vrijetijdsbesteding. Wat de eerste factor betreft speelt de temperatuur van de omgevingslucht op het moment waarop de motor wordt gestart een belangrijke rol, omdat deze de tijd beïnvloedt die nodig is om de motor en de katalysator optimaal te doen functioneren. Zo duurt het tijdens de zomertijd vanwege het feit dat de temperatuur 's morgens lager ligt doordat de tijd vooruit is gezet, langer voordat een katalysator de vereiste temperatuur bereikt met het bovenstaande gevolg. Zo kan, indien alle verplaatsingen die 's morgens vroeg plaatsvinden bij elkaar worden opgeteld, het feit dat de tijd begin april een uur vooruit wordt gezet extra emissies van vervuilende stoffen tot gevolg hebben. Dit probleem zou evenwel aanzienlijk minder moeten worden wanneer de nieuwe generatie katalysatoren op de markt komt. Tenslotte kan ervan worden uitgegaan dat doordat het lichter is in de zomertijd de vrijetijdsbesteding anders zal worden georganiseerd en men aan het eind van de middag daardoor vaker de auto zal gaan gebruiken hetgeen tot uiting kan komen in een toename van de emissies. In dat verband schijnt de door de Vrije Universiteit van Brussel gemaakte studie over "de gevolgen van de tijdverschuiving op het gebruik van energie en de vervuiling door foto-oxidantia door voertuigen in België" erop te wijzen dat er sprake is van een bepaalde toename die van jaar tot jaar aanzienlijke verschillen vertoont. In het onderhavige geval heeft men alle reden om te geloven dat de meteorologische omstandigheden een belangrijker rol spelen dan de zomertijd bij de toename van het verkeer op bepaalde uren, die in elk geval overeenkomt met bepaalde verplaatsingen waarvan de bestemming en de gevolgen geanalyseerd zijn bij de punten 2. 2. , 2. 4. en 2. 8. 2. 7. Verkeersveiligheid Met het oog op de studie is er een statistische methode uitgewerkt om de gevolgen te evalueren voor het aantal verkeersongevallen, waarbij rekening is gehouden met de drie keuzemogelijkheden waarvan in het begin van dit document werd uitgegaan. De tussen 1968 en 1971 bij de invoering van de "British Standard Time" (TU + 1) opgedane ervaringen hadden aangetoond dat het mogelijk was de verkeersveiligheid te verbeteren door de tijd aan te passen. Invoering van een zomertijd gedurende het gehele jaar betekent immers dat het 's avonds een uur langer licht is, doch 's morgens een uur langer donker. Weliswaar werd er een stijging van het aantal ongevallen in de ochtend opgetekend, doch het totale aantal ongevallen liep terug. Dit valt te verklaren door het feit dat er meer ongelukken gebeuren in het donker dan overdag. Een verschuiving van een uur daglicht van de ochtend naar de avond, in welke periode er meer ongelukken gebeuren, leidt dus tot een afname van het aantal ongevallen. Daarentegen wordt door sommigen opgemerkt dat factoren van secundair belang, zoals de aanwezigheid van ijzel op de wegen tijdens het spitsuur 's morgens en de extra hoeveelheid verkeer als gevolg van het feit dat het 's avond een uur langer licht is, de zomertijd teniet zouden kunnen doen. Uit de studie blijkt dat dat soort gevolgen geen invloed van betekenis hebben omdat uit de in Engeland opgedane ervaringen is gebleken dat het totale aantal ongelukken was teruggelopen. Met het oog op deze studie werd er een statistisch model ontwikkeld om de gevolgen van de tijdverschuiving in de verschillende landen van de Unie te simuleren aan de hand van een analyse van de resultaten die bij het Britse experiment werden opgetekend. Bij dit model heeft men de gegevens gebruikt over het aantal ongelukken in elk van de landen die inlichtingen hebben verstrekt, alsmede het resultaat van studies waarbij een beoordeling is gegeven van de verhouding tussen de aantallen ongevallen die overdag en 's nachts plaatsvonden. Zo blijkt uit de studie dat, indien mogelijkheid 3 wordt gekozen (afschaffing van de zomertijd) dit geen grote veranderingen zou meebrengen voor het aantal ongelukken in Denemarken, Noorwegen en Spanje, welke landen als enige volledige informatie hebben verstrekt over het aantal ongevallen van uur tot uur. He' in het Verenigd Koninkrijk toegepaste model wijst uit dat keuzemogelijkheid 2 zou leiden tot 0,75% minder gewonden en 1,73% 1M minder doden of ernstig gewonden. Tenslotte wijst de simulatie bij optiemogelijkheid 3 erop dat de vermindering van hel aantal ongevallen in het Verenigd Koninkrijk de helft zou bedragen van die bij keuzemogelijkheid 2. 2. 8. Vrijetijdsindustrie Om het gemis aan een specifieke studie hierover goed te maken is er een onderzoek verricht bij alle landen, waarop evenwel slechts in zeer beperkte mate is gereageerd. Wat de sportactiviteiten betreft is het duidelijk dat het feit dat het 's avonds langer licht is de mensen ertoe aanzet meer sport in de open lucht te bedrijven. Zo wijst het Franse ministerie voor lichamelijke opvoeding en sport op een toename van de sportactiviteiten na de omschakeling op de zomertijd in de lente. Deze mening wordt ook gedeeld door sommige sportorganisaties in Groot-Brittannië die van oordeel zijn dat de langere avonden het beoefenen van sport in de buitenlucht alleen maar ten goede kunnen komen. Evenzo wordt ook de beoefening van andere activiteiten buitenshuis gedurende de zomertijd gestimuleerd. Wat de activiteiten op toeristisch en cultureel gebied betreft zoals het bezoeken van kunstgalerijen en musea kan gezegd worden dat deze niet afhankelijk zijn van de tijd waarin het licht blijft, omdat deze in het algemeen gedurende het gehele jaar op vaste tijden geopend zijn. Daarentegen zou het bezoek aan sommige historische monumenten, themaparken en voor het publiek geopende tuinen die in het algemeen bij zonsondergang gesloten worden, toenemen wanneer het 's avonds een uur langer licht blijft. Daarentegen lijken theaters, bioscopen en bibliotheken in de zomermaanden minder bezoekers aan te trekken. Vanuit het oogpunt van de bevolking schijnt het dat de langere dagen oudere mensen meer aanzetten om activiteiten buitenshuis te ondernemen omdat zij de mogelijkheid hebben om vóór het vallen van de nacht naar huis terug te keren. Hetzelfde geldt ook voor jonge kinderen en tieners. De studie komt dan ook tot slotsom dat het toerisme en de activiteiten in open lucht worden bevorderd door het feit dat het 's avonds een uur langer licht blijft. De betrokken industrieën van de landen op het continent halen bepaalde voordelen uit de status quo (keuzemogelijkheid 1) die bij keuzemogelijkheid 3 (afschaffing van de zomertijd in die landen) teniet zouden worden gedaan. In Ierland en het Verenigd Koninkrijk noemt de vrijetijdsindustrie dezelfde redenen om zich met een meerderheid uit te spreken voor keuzemogelijkheid 2. 2. 9. Economische analyse Naast een analyse van de voordelen en de ongemakken van de zomertijd wordt in de studie gepoogd de economische gevolgen vast te stellen van de zomertijd op de gezamenlijke betrokken sectoren en een beeld te geven van de voordelen die de verschillende keuzemogelijkheden voor de is echter gezamenlijke noodzakelijkerwijs gebaseerd op een groot aantal hypotheses. Bijgevolg kunnen de in de studie verstrekte cijfers alleen maar als indicatie beschouwd worden. landen opleveren. Iedere schatting van de economische voordelen Op een aantal gebieden biedt de zomertijdregeling voordelen. Het gaat hierbij met name om de sectoren van de vrijetijdsbesteding, het toerisme en de daarmee verbonden industrieën, de volksgezondheid en de verkeersveiligheid. Daarentegen houden bij landbouw, energie en milieu voor- en nadelen elkaar in evenwicht of kunnen deze niet duidelijk worden aangegeven. '\S Wat de sector van de vrijetijdsbesteding betreft is in de studie het aantal extra uren daglicht berekend voor elk van de keuzemogelijkheden en is geprobeerd hel financieel voordeel te berekenen dal daarvan het gevolg zou zijn. Daaruit blijkt voor Ierland en het Verenigd Koninkrijk dat keuzemogelijkheid 2 vergeleken met keuzemogelijkheid 1 het equivalent biedt van drie extra weken vrije tijd met daglicht. Op basis van een waarde van 1 ecu per uur en per huishouden zou dit een jaarlijkse economische winst opleveren die in de studie op 6. 716 miljoen ecu geraamd wordt voor het Verenigd Koninkrijk en 332 miljoen ecu voor Ierland. Bij keuzemogelijkheid 3 zou deze lager liggen en geschat worden op 1. 655 miljoen ecu voor het Verenigd Koninkrijk en 107 miljoen ecu voor Ierland. Voor de landen op het continent zou het kiezen van mogelijkheid 3 in plaats van mogelijkheid 2 een negatief effect hebben. Zo zouden er bij voorbeeld in Parijs na 17 uur 214 uren daglicht per jaar verloren gaan, hetgeen zou neerkomen op een economisch verlies van 4. 817 miljoen ecu. Op dezelfde manier kan worden berekend dat keuzemogelijkheid 3 zou neerkomen op een verlies van 21. 033 miljoen ecu voor de 13 landen van het continent. Voor de toeristische en de vrijetijdsindustrie in Ierland en het Verenigd Koninkrijk zou keuzemogelijkheid 2 een forse winst opleveren die in het Hillman rapport geraamd werd op 1. 200 miljoen ecu per jaar, ofwel ongeveer 4% van de huidige inkomsten in die industrie. Indien daarentegen mogelijkheid 3 zou worden gekozen zou dit jaarlijks een verlies opleveren van 6. 240 miljoen ecu voor de betrokken industrie in de 13 landen van het continent. Daarenboven is een geharmoniseerde tijd gunstig voor hen die reizen. Op het ogenblik hebben de landen van Midden- en West-Europa hun tijd geharmoniseerd. Daarom zouden deze landen geen enkel extra voordeel hebben bij keuzemogelijkheid 2 of 3. De voornaamste begunstigden zouden het Verenigd Koninkrijk en Ierland zijn, aangezien men zich zowel bij de ene als bij de andere keuzemogelijkheid gemakkelijker zal kunnen verplaatsen en de commerciële activiteiten met de landen op het continent zouden worden gestimuleerd. Zo is in de studie een raming gemaakt van het financiële voordeel dat het gevolg zou zijn van een harmonisatie van de tijd die varieert van nul voor iemand die zich in het geheel niet verplaatst tot verschillende honderden ecu voor iemand die regelmatig binnen Europa rijst, en zelfs tientallen miljoenen ecu voor grote ondernemingen. Bovendien is in de studie berekend dat harmonisatie voor deze beide landen een financieel voordeel zou kunnen betekenen van 626 miljoen ecu per jaar en van 308 miljoen ecu per jaar voor de andere Lid-Staten, hetgeen in totaal 934 miljoen ecu oplevert voor de 15 landen van de Europese Unie. Op het gebied van de volksgezondheid is aan de hand van de studie onder meer berekend dat de extra mogelijkheden om lichamelijk en sportief bezig te zijn indien voor mogelijkheid 2 wordt gekozen, de risico's op hart- en vaatziekten in het Verenigd Koninkrijk met 5% zouden verminderen waardoor 335 miljoen ecu zou kunnen worden bespaard, terwijl indien voor mogelijkheid 3 wordt gekozen slechts een besparing van 1 % zal kunnen worden verwezenlijkt. Aan de hand van dezelfde berekeningen zou keuzemogelijkheid 3 in het geval van de 13 andere landen van de Unie betekenen dat de kosten voor de gezondheidszorg naar schatting met 1. 410 miljoen ecu zouden stijgen. Tenslotte wordt er in de studie vanuit gegaan dat wat de verkeersveiligheid betreft de kosten voor ongevallen in het Verenigd Koninkrijk met 180 miljoen ecu zouden dalen indien mogelijkheid 2 wordt gekozen en met 100 miljoen ecu indien mogelijkheid 3 wordt gekozen. Voor de andere landen van de Unie waren er slechts op beperkte schaal vergelijkbare statistische gegevens beschikbaar zodat de financiële gevolgen niet precies konden worden berekend, doch er kan van worden uitgegaan dat, indien mogelijkheid 3 zou worden gekozen, dit voor hen een stijging van de kosten in verband met ongevallen met zich mee zou brengen. Conclusie Uit de gezamenlijke resultaten die in het kader van de studie zijn verkregen alsmede uit de opmerkingen die men de Commissie heeft doen toekomen blijkt in eer zeer groot aantal gevallen dat •l L de betrokken sectoren er de voorkeur aan geven dat de zomertijdregeling in de landen van de Europese Unie en haar buren wordt gehandhaafd. Aan de hand van de studie is vastgesteld dal de tweemaal per jaar plaatsvindende verschuiving van de tijd geen grote problemen met zich meebrengt, ofschoon wel gebleken is dat bepaalde personen daarvan ongemak ondervinden. Wat continentaal Europa betreft biedt keuzemogelijkheid 1, de status quo, een bevredigende regeling. omdat in dat geval de aanzienlijke economische voordelen worden gehandhaafd die de zomertijd met zich meebrengt op het gebied van de vrijetijdsbesteding, het toerisme, de volksgezondheid en de verkeersveiligheid. Vergeleken met keuzemogelijkheid 1 zou keuzemogelijkheid 3 economisch gezien op alle gebieden nadelig zijn. Voorts blijkt uit de studie dat Ierland en het Verenigd Koninkrijk belangrijke voordelen zouden kunnen behalen indien zij zouden overschakelen op dezelfde tijd die in de 13 andere landen van de Europese Unie geldt. Deze beide landen zouden dezelfde voordelen kunnen behalen als de andere landen van het continent, met name op de eerder genoemde gebieden. Tenslotte komt men in de studie tot de slotsom dat een dergelijke harmonisatie niet alleen voor het Verenigd Koninkrijk en Ierland voordelen zou opleveren, doch ook voor alle andere landen van de Unie. Alle sectoren die werden geraadpleegd, met name tijdens de hoorzitting die door de diensten van de Commissie werd georganiseerd, zijn het unaniem eens over de noodzaak om een perfecte harmonisatie te handhaven van de data en de uren waarop de zomertijd in alle landen van de Unie eindigt. Dit aspect is met name belangrijk voor de sectoren vervoer, toerisme en communicatie. Daarom is het van belang de harmonisatie voort te zetten en de toepassing van het tijdschema van de zomertijdperiode te continueren zoals dat met de zevende richtlijn werd ingevoerd, die neerkomt om een zelfde aanvangsdatum in maart en een zelfde einddatum in oktober voor alle landen van de Unie. Tenslotte is het van belang erop te wijzen dat de opdracht van de Commissie hoofzakelijk bestaat uit het harmoniseren van het tijdschema van de zomertijd en, voor zover de Lid-Staten zich akkoord verklaren met de noodzaak om de toepassing van de regeling voort te zetten. Elk besluit immers betreffende een eventuele wijziging van de in elk van de Lid-Staten geldende uurregeling hangt uitsluitend af van het besluit dat daartoe door deze laatste is genomen. 11 ISSN 0254-1513 COM(96) 106 def. DOCUMENTEN NL 12 07 Catalogusnummer : CB-CO-96-114-NL-C ISBN92-78-01625-X Bureau voor officiële~publikaties der Europese Oemeenschappeh L-2985 Luxemburg H


eurovoc_concepts:
EU policy
approximation of laws
impact study
report
summertime

formats: html pdf pdfa1b print

text: KOMMISSIONEN FOR DE EUROPÆISKE FÆLLESSKABER •te ir tr * ir it Bruxelles, den 25. 04. 1996 KOM(%) 106 endelig udg. 96/0082 (COD) FORSLAG TIL EUROPA-PARLAMENTETS OG RÅDETS OTTENDE DIREKTIV OM BESTEMMELSER VEDRØRENDE SOMMERTID (forelagt af Kommissionen) KOMMISSIONENS RAPPORT TIL EUROPA-PARLAMENTET OG RÅDET OM ANVENDELSEN AF SOMMERTID I DEN EUROPÆISKE UNION FORSLAG TIL EUROPA-PARLAMENTETS OG RÅDETS OTTENDE DIREKTIV OM BESTEMMELSER VEDRØRENDE SOMMERTID FORSLAG TIL EUROPA-PARLAMENTETS OG RÅDETS OTTENDE DIREKTIV OM BESTEMMELSER VEDRØRENDE SOMMERTID BEGRUNDELSE De fleste medlemsstater indførte sommertid i løbet af halvfjerdserne; andre havde indført den tidligere. Fællesskabslovgivningen (første rådsdirektiv fra 1980)1 trådte i kraft i 1981 og havde som eneste mål gradvis at harmonisere sommertidens begyndelse og dens ophør. Baggrunden for fællesskabslovgivningen om harmonisering af perioden med sommertid er, at der er behov for at fjerne de hindringer for varers og tjenesteydelsers frie bevægelighed, som de forskellige nationale bestemmelser om sommertid kunne skabe. Dette mål blev delvis nået, idet det kun var begyndelsestidspunktet, der blev harmoniseret i alle medlemsstater. I de forskellige direktiver var der anført to ophørstidspunkter. Det ene var den sidste søndag i september i medlemsstaterne på kontinentet, og den anden den fjerde søndag i oktober i Irland og Det Forenede Kongerige. Den fuldstændige harmonisering af perioden med sommertid blev endelig gennemført med vedtagelsen af det 7. direktiv 94/21/EF af 30. maj 19942, hvori det fastsættes, at sommertiden fra 1996 og indtil 1997 begynder den sidste søndag i marts og afsluttes den sidste søndag i oktober i alle medlemsstaterne uden undtagelse. sundhed, arbejdsvilkårene og Som den havde forpligtet sig til det over for Europa-Parlamentet og Rådet ved vedtagelsen af det 7. direktiv, iværksatte Kommissionen flere initiativer med henblik på at uddybe spørgsmålet. Der blev i 1995 gennemført en omfattende undersøgelse af virkningerne af anvendelsen af sommertiden og den halvårlige tidsændring i forhold til energiforbruget, den offentlige landbruget, miljøbeskyttelsen, trafiksikkerheden og turist- og fritidsindustrien. Desuden blev de organisationer, der repræsenterer de sektorer, der berøres af sommertiden samt de sammenslutninger, der var for eller imod sommertiden, rådspurgt. Konklusionerne fra undersøgelsen og de bemærkninger, som de berørte sektorer har fremsendt, er samlet i en rapport fra Kommissionen til Europa- Parlamentet og Rådet. Det fremgår al denne rapport, at de rådspurgte sektorer enstemmigt anerkender behovet for at forsætte den fuldstændige harmonisering og fortsat at anvende den tidspir for sommertiden, der blev indført ved det 7. direktiv for årene 1996 og 1997. levemåden, 2. 3. 1 EFT nr. L 205 af 07. 08. 1980, s. 17 2 EFT nr. L 164 af 30. 6. 1994, s. 1 c _ 4. De kontakter, der har været til medlemsstaternes eksperter, har vist, at der ikke var nogen af medlemsstaterne, som på nuværende tidspunkt havde til hensigt at undlade at anvende sommertid. Desuden har næsten alle europæiske tredjelande i årenes løb indført sommertid og fortsætter med at anvende den i henhold til de datoer, der er fastsat i Den Europæiske Union. På denne baggrund foreslår Kommissionen, at harmoniseringsarbejdet fortsættes, og at det derfor fastsættes, på hvilke datoer og tidspunkter sommertiden skal begynde og ophøre i hele Unionen efter 1997. Desuden foreslås det, at denne tidsplan fastsættes for fire år, således at de berørte sektorer, især transport og kommunikation, kan fastlægge deres fartplaner for en tilstrækkelig lang periode. 5. Da der principielt er tale om en aktion, der skal lette tjenesteydelserne inden for transport og kommunikation, falder den ind under delt kompetence. Direktiv 94/21/EF af 30. maj 1994 indeholder allerede bestemmelser om, at den harmonisering, der er foreslået i dette udkast, skal være gældende i 1996 og 1997. Alle medlemsstater er omfattet. På et møde med medlemsstaternes repræsentanter, der blev afholdt den 16. oktober 1995, gik medlemsstaterne ind for en fortsættelse af denne harmoniseringsforanstaltning på fællesskabsplan. I henhold til artikel 4 i det nuværende 7. direktiv skal Rådet inden den 1. januar 1997 vedtage den ordning, der skal gælde fra og med 1998. Det foreslåede direktiv bygger på traktatens artikel 100 A, som det også var tilfældet med det fjerde, femte, sjette og syvende direktiv. Proceduren med fælles beslutningstagning i henhold til traktatens artikel 189 B er derfor påkrævet. EUROPA-PARLAMENTETS OG RÅDETS OTTENDE DIREKTIV OM BESTEMMELSER VEDRØRENDE SOMMERTID EUROPA-PARLAMENTET OG RÅDET FOR DEN EUROPÆISKE UNION HAR - under henvisning til traktaten om oprettelse af Det Europæiske Fællesskab, særlig artikel 100A, under henvisning til forslag fra Kommissionen1 under henvisning til udtalelse fra Det Økonomiske og Sociale Udvalg2, i henhold til fremgangsmåden i traktatens artikel 189 B3, og ud fra følgende betragtninger: Ved Europa-Parlamentets og Rådets syvende direktiv 94/21 /EF al 30. maj 1994 om bestemmelser vedrørende sommertid4 indførtes i hele Fællesskabet en fælles dato og et fælles klokkeslæt for sommertidens begyndelse i 1995, 1996 og 1997 i det syvende direktiv blev der opretholdt to forskellige datoer for sommertidens ophør i 1995, hvoraf den ene gjaldt for medlemsstaterne bortset fra Irland og Det Forenede Kongerige og den anden for Irland og Det Forenede Kongerige, medens der blev indført en fælles dato og et fælles klokkeslæt for sommertidens ophør i 1996 og 1997; eftersom medlemsstaterne anvender bestemmelser om sommertid, er det vigtigt for det indre markeds funktion, at der fastsættes en fælles dato og et fælles klokkeslæt for, hvornår sommertiden begynder og ophører i hele Fællesskabet; i henseende til subsidiaritetsprincippet forekommer en aktion fra Fællesskabets side nødvendig for at sikre en fuldstændig harmonisering af datoerne med henblik på at lette transport og kommunikation; det tidspunkt for sommertidens ophør, som medlemsstaterne anser for mest hensigtsmæssigt, er slutningen af oktober, og denne dato bør derfor fastholdes; i henhold til artikel 4 i syvende direktiv skal Rådet inden den 1. januar 1997 på forslag af Kommissionen vedtage den ordning, der skal gælde for 1998; på grund af de geografiske forhold bør de fælles bestemmelser for sommertiden ikke gælde for medlemsstaternes oversøiske territorier; af hensyn til fastlæggelsen af fartplaner bl. a. inden for transport og kommunikation vil det være formålstjenligt at fastsætte datoerne for sommertiden for en tilstrækkelig lang periode, og der bør derfor vedtages bestemmelser for 1998, 1999, 2000 og 2001 - UDSTEDT FØLGENDE DIREKTIV: 4 EFT nr. L 164 af 30. 6. 1994, s. 1 7 Artikel I I dette direktiv forstås ved "sommertid" den periode af året, hvor uret stilles 60 minutter frem i forhold til tiden resten af året. Artikel 2 I hver af medlemsstaterne begynder sommertiden i årene 1998, 1999, 2000 og 2001 kl. 1. 00 om morgenen, verdenstid (GMT), den sidste søndag i marts, dvs. : i 1998: den 29. marts i 1999: den 28. marts i 2000: den 26. marts i 2001: den 25. marts. Artikel 3 1. I hver medlemsstat slutter sommertiden i årene 1998, 1999, 2000 og 2001 kl. 1. 00 om morgenen, verdenstid (GMT) den sidste søndag i oktober, dvs. : i 1998: den 25. oktober i 1999: den 31. oktober i 2000: den 29. oktober i 2001: den 28. oktober. Artikel 4 Den ordning, der skal gælde fra 2002, vedtages inden den 1. januar 2001 på forslag af Kommissionen, som fremsættes inden den 1. januar 2000. Artikel 5 Dette direktiv gælder ikke for medlemsstaternes oversøiske territorier. Artikel 6 Medlemsstaterne sætter de nødvendige love og administrative bestemmelser i kraft for at efterkomme dette direktiv senest den 31. december 1997. De underretter straks Kommissionen herom. Når medlemsstaterne vedlager disse love og administrative bestemmelser, skal de indeholde en henvisning til dette direktiv, eller de skal ved offentliggørelsen ledsages af en sådan henvisning. De nærmere regler for denne henvisning fastsættes af medlemsstaterne. Dette direktiv er rettet til medlemsstaterne. Artikel 7 Udfærdiget i Bruxelles, den På Europa-Parlamentets vegne På Rådets vegne s KOMMISSIONENS RAPPORT TIL EUROPA-PARLAMENTET OG RÅDET OM ANVENDELSEN AF SOMMERTID 1 DEN EUROPÆISKE UNION CT Kommissionens rapport til Europa-Parlamentet og Rådet om anvendelsen af sommertid i Den Europæiske Union Indledning I forbindelse med vedtagelsen af det 7. direktiv 94/21/EF af 30. maj 1994 om bestemmelser vedrørende sommertid1 forpligtede Kommissionen sig over for Europa-Parlamentet og Rådet til at gøre spørgsmålet om sommertid til genstand for en grundig undersøgelse i samarbejde med repræsentanter for de berørte miljøer og nationale eksperter fra medlemsstaterne samt at aflægge rapport herom til Europa-Parlamentet og Rådet. Denne rapport tilsigter at gøre status over spørgsmålet og især de økonomiske og ikke- økonomiske virkninger af overgangen fra sommertid til vintertid og vice versa samt selve anvendelsen af sommertiden. Den skal desuden tjene som grundlag for den diskussion, som vil opstå i forbindelse med behandlingen af forslaget til det ottende direktiv, som skal være vedtaget inden den 1. januar 1997 i henhold til artikel 4 i det syvende direktiv. Den bygger især på konklusionerne fra en stor undersøgelse, som Kommissionen iværksatte i første halvår af 19952, om evalueringen af virkningerne af sommertiden især inden for følgende områder: energiforbrug, folkesundhed, arbejdsvilkår og levevis, landbrug, miljøbeskyttelse, trafiksikkerhed og turist- og fritidsindustrien. Desuden omfatter denne rapport også bemærkninger fra de berørte sektorer og sammenslutninger for eller imod sommertiden, som er blevet konsulteret skriftligt og opfordret til at deltage i en høring, der blev afholdt den 25. september 1995 i Bruxelles. I. Historisk baggrund for sommertiden Det er nu 20 år siden sommertiden blev indført i Den Europæiske Union og i næsten alle europæiske tredjelande. I denne forbindelse bør det understreges, at sommertiden oprindeligt blev indført i de fleste medlemsstater ved en national beslutning. Således var Det Forenede Kongerige og Irland i 1916 de første lande, der indførte denne ordning, efterfulgt af Italien i 1966 og Frankrig i 1976. Forbundsrepublikken Tyskland og Danmark var blandt de sidste, der tilsluttede sig ordningen i 1980. I slutningen af 1970'erne begyndte og sluttede sommertidsperioden imidlertid ikke samtidig i de forskellige lande, hvilket gav store forstyrrelser for transport og kommunikation. Situationen blev væsentligt forværret i perioden 1976-1980, og Rådet pålagde derfor Kommissionen at fremsætte forslag, der gik ud på at harmonisere datoer og tidspunkter for begyndelsen og afslutningen på sommertidsperioden. Det første direktiv, som fastsatte fælles begyndelses- og ophørsdatoer for den pågældende periode for 1981 og 1982 blev vedtaget i Rådet den 22. juli 19803. Imidlertid var der i Rådets andet direktiv af 10. juli 19824 en fælles begyndelsesdato (sidste søndag i marts) og to ophørsdatoer, nemlig dels den sidste søndag i september for medlemsstaterne på kontinentet, dels 1 EFT nr. L 164 af 30. 6. 1994, s. 1 2 ADAS, Consultant, Guildford, Det Forenede Kongerige, 1995 3 EFT nr. L 205 af 7. 8. 1980, s. 17 4 EFT nr. L 173 af 19. 6. 1982, s. 16 1 slutningen af oktober for Det Forenede Kongerige og Irland. Disse bestemmelser blev opretholdt ved de efterfølgende direktiver indtil 1995. I det syvende direktiv, som for første gang blev vedtaget i fællesskab af Europa-Parlamentet og Rådet i henhold til den fælles beslutningsprocedure, blev der igen indført en fuldstændig harmonisering af tidspunktet for sommertidsperioden for 1996 og 1997. Bestemmelserne i det 7. direktiv indeholder samme begyndelsesdato, sidste søndag i marts, men har også samme ophørsdato, nemlig den sidste søndag i oktober, i alle Unionens medlemsstater uden undtagelse. II. Anvendelse af sommertiden i Den Europæiske Union 1. Generelle bemærkninger Der bør skelnes mellem sommertidssystemet og tidszonerne. I Den Europæiske Union er der tre tidszoner: vesteuropæisk tid (verdenstid, VT), mellemeuropæisk tid (VT + 1 time) og østeuropæisk tid (VT + 2 timer). Imidlertid svarer den tid, der normalt er gældende i de forskellige medlemsstater, ikke nødvendigvis til den tidszone, som de geografisk tilhører. I denne forbindelse skal det understreges, at fastsættelsen af den normalt gældende tid, udelukkende falder ind under den enkelte medlemsstats kompetence. Hvad angår den fuldstændige harmonisering af tidsrummet for sommertiden, der blev indført ved bestemmelserne i det syvende direktiv, skal det bemærkes, at den træder i kraft fra og med 1996. De manglende erfaringer gør, at man hverken kan sammenligne eller evaluere virkningerne af det nye system. 2. Anvendelse af sommertid og de økonomiske og ikke-økonomiske virkninger Den undersøgelse, der blev iværksat i første halvdel af 1995, havde til formål at afklare spørgsmålet på grundlag af undersøgelser, der er foretaget enten nationalt, på europæisk eller internationalt plan af private eller offentlige organer, og hvis videnskabelige værdi var veldokumenteret. Desuden havde det rådgivningsfirma, der skulle gennemføre undersøgelsen, til opgave at kontrollere værdien og troværdigheden af de data, der var indsamlet og i givet fald ajourføre de foreliggende oplysninger for hvert enkelt område. For at fremhæve fordele og ulemper ved sommertidsordningen i sig selv og ændringen af tiden to gange om året (overgang til sommertid og til vintertid) og bl. a. de økonomiske og ikke- økonomiske virkninger ved ordningen, lagde man i undersøgelsen imidlertid vægt på at undersøge flere arbejdshypoteser med hensyn til tidssituationen i Unionens medlemsstater og som følge af at der var blevet bedt om en undersøgelse af de mulige ulemper ved den gældende ordning samt om forslag til løsninger, som kunne afhjælpe disse ulemper. Der er tale om tre valgmuligheder: - Valgmulighed 1: - Valgmulighed 2: - Valgmulighed 3: status quo, dvs. opretholdelse af den sommertidsordning, som er blevet anvendt hidtil i alle Unionens lande, status quo for alle lande på kontinentet, men vedtagelse af VT + 1 for Irland og Det Forenede Kongerige Ophør af sommertidsordningen i alle lande i Unionen og vedtagelse af VT-tiden + 1 i Irland og Det Forenede Kongerige. ^ I denne rapport gives der derfor en gennemgang for hvert behandlet område af de vigtigste konklusioner i undersøgelsen og i givet fald den særlige holdning, som de forskellige sektorer og rådspurgte organisationer har fremlagt. 2. 1. Energiforbruget Hovedmotivet for at indføre sommertid i slutningen af 70'erne var at mindske energiforbruget, og især at mindske forbruget af elektrisk lys om aftenen. Undersøgelsen viser, at sommertiden påvirker energiforbruget ved at ændre efterspørgslen efter belysning og opvarmning især tidligt om morgenen i april og maj. Det ser ud til, at den svage stigning i energiforbruget, der er konstateret om morgenen ved overgangen til sommertiden, bliver mere end opvejet af det tydelige fald i energiforbruget om aftenen. Desuden giver bygningernes evne til at oplagre varme mulighed for at holde denne stigning inden for minimale grænser. Det skal bemærkes, at husholdningernes forbrug har en større virkning på energiefterspørgslen, bl. a. vedrørende belysning, end forbruget i den industrielle, kommercielle og offentlige sektor. Dette kan forklares ved, at kontorer, butikker eller lagre normalt er permanent belyst, nogle gange meget sent, eller endog hele natten i visse tilfælde, uanset hvilket tidssystem der anvendes. Desuden sker der en mærkbar besparelse inden for husholdningerne i forbruget af energi i weekenden som følge af den ændrede adfærd, idet folk står senere op og udfører aktiviteter i det fri. De sammenslutninger, der er imod sommertiden, påpeger, at de finansielle virkninger af energibesparelserne er meget små. Belysningsbesparelserne, som ifølge ACHE's5 beregninger synes at ligge på ca. 27-36 kWh/år pr. husholdning, menes at blive opvejet eller endog oversteget af det øgede energiforbrug som følge af opvarmningssektoren, den øgede kørsel om aftenen, klimaanlæg og endnu større forbrug af elforbrugende glødelamper. De belgiske sammenslutninger mod sommertiden anfører tilsvarende argumenter uden at fremsende taloplysninger. Med hensyn til de rådspurgte industrisektorer er der ingen af disse, der har fremlagt oplysninger om dette emne. På baggrund af de forskellige hypoteser konkluderes det i undersøgelsen, i modsætning til ACHE's skøn, at det daglige fald i energiefterspørgslen hos husholdningerne om aftenen i perioden med sommertid inden for rammerne af valgmulighed 1 i betydelig grad overstiger den lille stigning i efterspørgslen, der skyldes folk, der står tidligt op om morgenen. Derimod påvirkes efterspørgslen i den industrielle, kommercielle og offentlige sektor stort set ikke, fordi den gevinst, der opnås som følge af de lysere aftener, mistes som følge af de mørkere morgener om foråret lige efter overgangen til sommertid og inden tilbagegangen til den normale tid om efteråret. På denne baggrund er det muligt at slutte, at sommertiden giver en vis fordel i forhold til det samlede regnskab for energiforbruget. Denne fordel vil gå tabt, hvis man vælger valgmulighed 3. Af samme årsag vil vedtagelse af valgmulighed 2 for Irland og Det Forenede Kongerige medføre et yderligere fald i energiforbruget i disse to lande. Fransk sammenslutning imod sommertid O 2. 2. Folkesundheden Det vigtigste helbredsargument, der oftest nævnes imod sommertidsordningen, vedrører ændringen i døgnrytmen bl. a. ved overgangen fra vintertid til sommertid og omvendt, som for nogle giver søvnproblemer og eventuelt humorsvingninger. Det ser imidlertid ud til, at overgangen til sommertiden om foråret er vanskeligere end ændringen af tiden om efteråret. De fleste undersøgelser viser imidlertid, at de negative virkninger i forbindelse med ændringen af tiden, er forbigående og højst varer 3 uger. Desuden ser det UL\ til, at de problemer, der opstår ved ændringen af tiden, skyldes andre vanskeligheder, som ikke primært er knyttet til sommertiden. F. eks. kan det anføres, at problemet med at falde i søvn skyldes den hurtige forøgelse af den periode, hvor det er lyst om aftenen, og ikke ændringer i døgnrytmen. Endelige synes eksperterne at være enige om, at sommertidsordningen ikke medfører væsentlige virkninger for helbredet. Derudover bemærker eksperterne, at de lysere aftener øger udøvelsen af fysiske og sportslige aktiviteter, som er gode for helbredet, uanset hvilken aldersgruppe i befolkningen der er tale om. især ved overgangen I denne forbindelse understreger de sammenslutninger, der er imod sommertiden både i Belgien og i Frankrig, at der især er vanskeligheder hos små børn, ældre og syge. Disse vanskeligheder skyldes tidsforskel, der er for solnedgangstidspunktet, som efter sigende skulle medføre, at børnene sover mindre, og at der sker en nedgang i de intellektuelle evner, og i sommertidsperioden, vanskeligheder med at falde i søvn, som følge af at det i længere tid er varmt om aftenen. ACHE anfører endog, at lægemiddelforbruget stiger ved ændringen af tiden, men der er ikke nogen eksisterende medicinske undersøgelser, der er i stand til at kunne henføre dette udelukkende til ændringen af tiden, idet der er andre parametre, der kan påvirke dette forhold. til sommertiden den Da det således viser sig, at alle de negative virkninger er begrænsede, forbigående og går over efter to til tre uger, er det muligt at slutte, at sommertidsordningen i sig selv samt den ændring af tiden, der følger heraf, ikke har alvorlige eller varige virkninger for helbredet. 2. 3. Arbejdsvilkår Hvad angår arbejdsvilkårene har man i undersøgelsen især uddybet virkningerne af sommertidsordningen hovedsagelig i sektorer som byggeri, handel, kommunikation og transport. Disse sektorer beskæftiger arbejdstagere, hvis arbejdsdag er inddelt i faste arbejdstider eller skiftende arbejdstider, og hvis aktiviteter for nogles vedkommende foregår indendørs og for andre udendørs. De dækker derfor en række tilstrækkeligt brede situationer til, at der sikres en tilstrækkelig repræsentativitet. Man har samlet den foreliggende litteratur om emnet og undersøgt spørgeskemaer, der er blevet udsendt til forskellige ministerier i medlemsstaterne og en række virksomheder og erhvervssammenslutninger, og dette har givet et tydeligt indtryk af situationen i de forskellige sektorer. Byggesektoren påvirkes især af det tidspunkt, hvor solen står op, og hvor den går ned, idet de fleste aktiv' jter skal ske ved højlys dag og med en vis temperatur i omgivelserne. Imidlertid synes flertallet i sektoren ikke at være imod en opretholdelse af sommertidsordningen i det omfang, det er muligt at ændre arbejdstiderne, så man kan drage fordel af den længere tid med lys sidst på eftermiddagen og kompensere ulempen ved for mørke morgener, bl. a. i de første uger efter ændringen af tiden i foråret, samt ulempen ved den stærke varme først på eftermiddagen i højsommeren. Der skal imidlertid skelnes mellem den holdning, der er kommet til udtryk på kontinentet til fordel for status quo (valgmulighed 1), mens en stor del af sektoren i Det Forenede Kongerige ikke ville være imod en opretholdelse af sommertidsordningen og tilpasning af VT-tiden I I (valgmulighed 1). Saminenshilniiii'. cinc imod sommertiden understlegei på ileies sule ulempen ved den dobbelte sommertid i visse lande på kontinentet og understreger, at pauserne bliver forskubbet, så arbejdet skal påbegyndes igen, når solen står højst på himlen, dvs. på det varmeste tidspunkt af dagen. Med hensyn til handel og kommunikation synes der generelt ikke at være vanskeligheder i disse sektorer, og de udtaler sig ikke udtrykkeligt for eller imod sommertidsordningen som sådan. Derimod understreger alle sektorer, især transportsektoren, at det er vigtigt at harmonisere tidspunktet for sommertidens begyndelse og ophør bl. a. for at lette fastlæggelsen af jernbanekøreplaner (den europæiske køreplanskonference) og fastlæggelsen af ankomst- eller afgangstidspunkter for fly (IATA6 og ACE7). Derimod er repræsentanterne for de pågældende sektorer for så vidt angår tidsforskellen generelt positiv over for en udligning af tidsforskellen, og dette skyldes især mulighederne for at lette kommunikationen og rejser inden for Unionen. F. eks. anfører de organisationer, der repræsenterer luftfartsselskaberne (IATA og ACE) samt jernbaneselskaberne som European Passengers Services, som betjener London, Paris og Bruxelles med EUROSTAR-linjen, at der er vanskeligheder for rejsende, der kommer fra Det Forenede Kongerige f. eks. i forbindelse med deltagelse i møder tidligt om morgenen på kontinentet, idet de er nødt til at tage af sted dagen før, så de får ekstraudgifter, hvorimod de let vil kunne foretage den samme rejse men i modsat retning på samme dag. De andre sektorer har ikke anført, at der var væsentlige vanskeligheder i forbindelse med sommertiden, bortset fra landbrugssektoren (jf. 2. 5. landbrug). I forhold til de tre valgmuligheder, der er foreslået i undersøgelsen, ser det således ud til, at repræsentanterne for byggesektoren i landene på kontinentet er enige om en opretholdelse af status quo, dvs. valgmulighed 1. Med sommertidsordningen giver dagslyset mulighed for at arbejde længere eller at udøve udendørsaktiviteter efter arbejdstid. Det er kun de mørkere morgener, som udgør et mindre problem i de første uger efter overgangen til sommertid i foråret. Repræsentanterne for sektoren i Det Forenede Kongerige har lidt mere blandede følelser over for valgmulighed 2, også selv om de nye metoder giver større fleksibilitet. Endelig foretrækker organisationer i sektorer som handel, bankvæsen og kommunikation en valgmulighed uden tidsforskel, selv om de ikke specificerer, om de er for eller imod en egentligt sommertidsordning. Disse organisationer foretrækker derfor valgmulighed to eller tre som følge af de fordele, der er ved at harmonisere tiden i Unionens medlemslande. 2. 4. Levevilkår og fritid Hvad angår levevilkår og fritiden er der store sociokulturelle forskelle både inden for befolkningen i en medlemsstat og mellem medlemsstaterne indbyrdes. De forskellige former for levevis og aktiviteter skyldes dels de klimatiske forskelle og forskellene i løbet af året mellem tidspunktet for solopgang og solnedgang. I forhold til befolkningerne i de sydlige medlemsstater har indbyggerne i Nordeuropa færre muligheder for fritidsaktiviter udendørs i ugens løb om vinteren, men 6 IATA: International Air Transport Association 7 ACE: Association des Companies aériennes de la Communauté européenne / 1 flere muligheder om sommeren. Da dagstemperaturen om sommeren er højere i de sydlige lande, udøver befolkningerne i højere grad fritidsaktiviteter efter solnedgang, når det bliver køligere. Derfor får flytningen i sommertidsperioden af en times dagslys fra om morgenen til om aftenen en direkte indflydelse på fritidsmulighederne. Meningsundersøgelser viser, at en stor del af befolkningen sætter pris på forlængelsen af perioden med dagslys i løbet af sommertidsperioden. Denne virkning føles især i de sydlige lande, hvor de lyse timer om aftenen er kortere end i de nordligere lande. De flere lyse timer får den befolkningsgruppe, som foretrækker at komme hjem, inden det er mørkt, til at gå mere i byen og at udøve udendørsaktiviteter. Det gælder bl. a. for børn, kvinder og ældre. De undersøgelser, der er gennemført i forbindelse med undersøgelsen, viser i denne forbindelse en øget udøvelse al sports- og andre aktiviteter, og det gælder alle lande i Unionen. Sammenslutningerne imod sommertiden har gjort opmærksom på visse negative virkninger for fritidsaktiviteterne. ACHE anfører, at ordningen har ulemper i forbindelse med udøvelse af fritidsaktiviteter om morgenen, først på eftermiddagen, i den varme periode om aftenen, hvis der er tale om aktiviteter, der er afhængige af faste åbningstider og endelig om natten, for aftenforestillinger som omfatter fyrværkeri og lyd- og lysshow. Desuden vil der være ulemper for personer, der som følge af sommertiden får for lidt søvn, og derfor er nødt til at hvile ud i weekenden i stedet for at komme ud om morgenen. Der er imidlertid nærmere tale om en opfattelse end resultatet af en præcis undersøgelse. Andre, som f. eks. den belgiske sammenslutning imod sommertiden (den flamske og den vallonske sektion), understreger, at om sommeren udnytter landbrugerne det ekstra dagslys til at fortsætte høstarbejdet til meget sent om aftenen. Derfor bliver deres fritidsmuligheder snarere begrænset end udvidet i modsætning til resten af befolkningen, idet de beslutter at udnytte den ekstra time til at arbejde. Undersøgelsen konkluderer, at hvad angår landene på kontinentet, vil opretholdelse af status quo (valgmulighed 1) give flere fordele end valgmulighed 3 (ophør al systemet), for i det sidste tilfælde vil dette medføre et tab på 1/4 times dagslys om altenen Ira marts til oktober og det vil dermed mindske mulighederne for fritidsaktiviteter ved dagslys. For Det Forenede Kongerige og Irland vil valgmulighed 2 derimod give en times ekstra dagslys pr. dag hele året rundt. Valgmulighed 3 for disse to lande vil udelukkende give større muligheder for fritidsaktiviteter i fem måneder, dvs. fra november til marts. 2. 5. Landbrug Landbruget er et erhverv, der omfatter flere former for aktiviteter, som bl. a. er afhængige af årstiden og det tidspunkt på dagen, hvor de udføres. Derfor spiller dag-soltiden som følge af den indflydelse, den har på temperaturen og luftens og jordens fugtighedsgrad, en afgørende rolle i forbindelse med dyrkningen og høsten af afgrøder. Tidens påvirkning er ligeledes også stor inden for opdræt af kvæg og mælkeproduktion, idet andre aktiviteter kan udføres på et hvilket som helst tidspunkt af dagen. Imidlertid er der sket store ændringer inden for landbruget i Europa i de sidste 30 år. Især har den øgede mekanisering gjort det muligt at mindske antallet af ansatte, og anvendelsen af intensive dyrkningsmetoder har bevirket, at landbrugets ydelser og mælkeproduktionen er steget. Den deraf følgende bedre fordeling af arbejdet og øget produktivitet har ændret organisationen og den tid, der er nødvendig for at udføre arbejdet. Hvad angår selve dyrkningen bemærker man, at den maksimale 1< arbejdsbyrde ligger mellem juli og oktober, dvs. i den periode hvor det er sommertid. Der er tale om aktiviteter i forbindelse med høstning om sommeren og såning først på efteråret. Derfor vil enhver ændring af tiden, som medfører en forlængelse eller afkortning af arbejdsdagen, indebære en ændring af arbejdssædvanerne for landbrugets ansatte. I forbindelse med høringen anførte repræsentanten for COPA (Comité des Organisations Professionnelles Agricoles de la Communauté Européenne), at man havde visse bekymringer i forbindelse med virkningerne af sommertiden, bl. a. den eventuelle forringelse af planterne, hvis arbejdet ikke blev udført på det rigtige tidspunkt samt virkningerne for kvæget, som skal fodres og malkes med regelmæssige mellemrum. Undersøgelsen når frem til den konklusion, at anvendelsen af sommertiden ikke har nogen negativ virkning for de fleste landbrugsaktiviteter. Det meste af det arbejde, som for at blive udført tilfredsstillende er afhængig af soltiden, udføres om sommeren, dvs. på den årstid, hvor der er mest dagslys, selv om dette er længere om morgenen i de sydlige lande og om aftenen i de nordlige. Det er imidlertid meget vanskeligt at vurdere virkningen al selve sommertiden på landbobefblkningens arbejdsvilkår og fritidsmuligheder. De ansatte i landbruget, især høstarbejdere, er afhængig af de betingelser, der stilles, som følge af hvornår høsten er moden og de meteorologiske forhold. Dette betyder, at landbrugerne i høstperioden er nødt til at arbejde på alle tidspunkter af dagen herunder også sent om aftenen eller i weekenden, uanset hvilket tidssystem der er gældende. Som konklusion anføres det i undersøgelsen, at det kun er få landbrugsaktiviteter på kontinentet, der vil blive påvirket, hvis man opgiver sommertidsordningen som foreslået i valgmulighed 3. I så fald vil landbobefolkningens fritidsmuligheder, ligesom befolkningen i andre sektorer såsom byggeriet, blive mindsket med tab af 1 times dagslys om aftenen. Derfor går landene på kontinentet snarere ind for valgmulighed I. I Det Forenede Kongerige og i Irland vil vedtagelse af valgmulighed 3 kunne medføre visse ulemper tidligt om morgenen. Desuden vil valgmulighed 2 gøre det nødvendigt at foretage visse tidsjusteringer for det arbejde, der skal gennemføres på et bestemt tidspunkt. Imidlertid vil de negative virkninger af den ene eller den anden valgmulighed være meget små og blive opvejet af andre fordele. 2. 6. Miljøbeskyttelse Selv om sommertiden ikke har nogen direkte indflydelse på miljøet, bør man i denne forbindelse analysere, hvor stor den indirekte virkning er. Undersøgelsen har især beskæftiget sig med den eventuelle virkning af sommertiden dels for dannelsen af ozon dels for udstødningen fra vejkøretøjer. Hvad angår ozondannelsen er denne afhængig af flere faktorer, herunder de meteorologiske forhold og befolkningstætheden i den pågældende geografiske zone, dvs. om der er tale om en landzone eller en byzone. Desuden afhænger ozonkoncentrationen på et givet sted og et givet tidspunkt blandt flere forskellige faktorer af den horisontale og vertikale transport af ozonen og de rummæssige variationer af ozonen samt variationer i rummet af solstrålernes intensitet samt styrken af nedbrydningsprocesserne. Koncentrationen er derfor forskellig afhængig af tid og sted. De resultater, der er opnået for en by som Paris, kan således ikke ekstrapoleres for andre områder i Frankrig eller Europa. I betragtning af fænomenets kemiske kompleksitet konkluderes det i undersøgelsen, at der er for mange ubesvarede spørgsmål, og at nedsættelsen af ozondannelsen ikke er afhængig af, om der bliver indført eller ophævet en særlig tidsordning, men snarere af at emissionerne af primære forurenende stoffer reduceres ved kilden. Hvad angår bilernes virkning for miljøet i sommertidsperioden er der to forhold, der skal tages hensyn til, dels katalysatorer dels den øgede vejtrafik som følge af de hyppigere rejser i fritiden. Hvad angår det første forhold spiller den omgivende lufts temperatur en væsentlig rolle, når motoren startes, idet den påvirker den tid, tier er nødvendig, for at motoren og katalysatoren når op på optimale driftsvilkår. I sommertidsperioden varer den periode, det tager at varme katalysatoren op, længere med de ovenfor nævnte konsekvenser, idet temperaturen er lavere om morgenen, som følge af at det er tidligere på dagen. Hvis man således sammenlægger al den kørsel, der foregår tidligt om morgenen, kan fremrykningen med 1 time i begyndelsen af april medføre, at der i højere grad udledes forurenende stoffer. Dette problem vil formentlig blive væsentlig reduceret med indførelsen af nye generationer af katalysatorer. Endelig kan det diskuteres, om den længere periode med dagslys, mens det er sommertid, kan ændre fritidens tilrettelæggelse og f. eks. medføre en øget biltrafik sidst på eftermiddagen, som kan betyde en stigning i emissionerne. I denne forbindelse synes den undersøgelse, som Université Libre de Bruxelles har udført vedrørende "virkningen af sommertiden på energiforbruget og bilernes foto- oxydante forurening i Belgien" at der sker en vis stigning, som varierer meget afhængig af, hvilket år der er tale om. Desuden synes disse forskelle at antyde, at vejrforholdene spiller en vigtigere rolle end sommertiden i forbindelse med den øgede trafik på visse tidspunkter, som under alle omstændigheder svarer til trafik, hvis formål og virkninger er blevet analyseret i punkt 2. 2. , 2. 4. og 2. 8. 2. 7. Trafiksikkerhed I forbindelse med undersøgelsen er der blevet udarbejdet en statistisk metode til vurdering af tidens indflydelse på antallet af trafikulykker, afhængig af de tre valgmuligheder, der er anført i begyndelsen af dokumentet. Det forsøg, der blev gennemført i Det Forenede Kongerige mellem 1968 og 1971 med indførelse af "British Standard Time" (VT + 1) havde vist, at der var mulighed for at forbedre trafiksikkerheden ved at tilpasse tiden. Tilpasningen af sommertiden til at gælde for hele året betød, at man fik en time yderligere med dagslys om aftenen mod en time mere med mørke om morgenen. Der blev registreret en stigning i antallet al ulykker om morgenen, men det samlede antal ulykker faldt. Disse ændringer kan forklares ved, at ulykkesralen er højere i mørke end ved dagslys. Derfor vil en flytning af 1 times dagslys fra om morgenen til om aftenen på et tidspunkt, hvor der er flest ulykker, medføre et fald i antallet af disse ulykker. Til gengæld er der andre, der indvender, at der er sekundære faktorer, såsom glatte veje om morgenen i myldretidstrafikken og øget trafik som følge af den ekstra times dagslys om aftenen, der kunne modvirke tidssystemets virkninger. I undersøgelsen anføres det, at sådanne virkninger ikke har nogen afgørende betydning, idet det britiske forsøg mundede ud i et fald i det samlede antal ulykker. Med \enblik på undersøgelsen blev der udarbejdet en statistisk model for at simulere virkningerne af en ændring af tidssystemet i de forskellige lande i Unionen ud Ira en analyse af de resultater, der var blevet registreret i forbindelse med de britiske forsøg. Denne model behandlede de data, der vedrørte antallet af ulykker i hvert af de lande, som havde fremsendt oplysninger, samt resultatet af undersøgelser, hvor man havde evalueret ulykkesfrekvensen om dagen og om natten. Således viste undersøgelsen, at valgmulighed 3 (ophør af sommertid) ikke i nogen væsentlig grad ville ændre antallet af ulykker i Danmark, Norge og i Spanien, som var de eneste lande, der havde fremsendt fuldstændige oplysninger om antallet af ulykker afhængig af tidspunkt på dagen. Når Li modellen anvendes på Det Forenede Kongerige, viser den, at valgmulighed 2 ville medføre et fald på 0,75% i antallet af kvæstede og 1,73% i antallet af dræbte eller alvorligt kvæstede. Endelig viste stimuleringen vedrørende valgmulighed 3, at nedgangen i antallet al ulykker i Det Forenede Kongerige ville svare til halvdelen af den nedgang, der ville blive resultatet af valgmulighed 2. 2. 8. Turist- og fritidsindustrien For at opveje manglen på specifikke undersøgelser af dette emne blev der gennemført en undersøgelse i alle lande, men svarprocenten var meget lav. Med hensyn til sportsaktiviteter er det klart, at det øgede dagslys om aftenen bevirker, at der i højere grad udøves friluftssport. Det franske sportsministerium anfører, at der sker en stigning i sportsudøvelsen, når tiden ændres i foråret. Det samme mener nogle britiske sportsorganisationer, som finder, at en times ekstra dagslys absolut vil være til fordel for friluftssport. På samme måde fremmes udøvelsen af andre udendørsaktiviteter i perioden med sommertid. Hvad angår turist- og kulturelle aktiviteter som besøg på kunstgallerier og museer er disse ikke afhængige af dagslyset, idet disse forskellige steder generelt har faste åbningstider hele året. Hvad angår visse historiske monumenter, forlystelsesparker eller offentlige parker, synes en times ekstra dagslys om aftenen at ville kunne oge besøgstallet. Til gengæld ser det ud til at teatre, biografer og biblioteker faktisk registrerer et fald i besøgstallet i sommermånederne. Hvad angår befolkningens holdning ser det ud til, at den længere lyse periode i slutningen af dagen i højere grad får ældre til at udøve aktiviteter uden for hjemmel, idet de har mulighed for at nå hjem, inden det bliver mørkt. Denne observation gælder også for horn og unge. Som konklusion anføres det i undersøgelsen, at det ekstra dagslys i slutningen af dagen fremmer turismen og friluftsaktiviteter. De pågældende industrier i landene på kontinentet udnytter de fordele, som status quo giver (valgmulighed 1), som valgmulighed 3 (ophør af sommertid i disse lande) ville få dem til at miste. I Irland og i Det Forenede Kongerige anfører turist- og fritidssektoren de samme grunde til i høj grad at gå ind for valgmulighed 2. 2. 9. Økonomisk analyse Ud over analysen af fordele og ulemper ved sommertiden har undersøgelsen forsøgt at fastlægge, hvilken økonomisk virkning sommertiden har på alle de pågældende sektorer og at fremhæve de fordele, der er ved den ene eller den anden valgmulighed for alle lande. Dette skøn over de økonomiske fordele er imidlertid nødvendigvis baseret på en lang række hypoteser. Derfor skal de tal, der er anført i undersøgelsen, kun betragtes som vejledende. En række områder drager global fordel af sommertidsordningen Der er hovedsagelig tale om fritids-og turistindustrien og dertil knyttede industrier, folkesundheden og trafiksikkerheden. Derimod opvejer fordele og ulemper hinanden eller er uden stor betydning inden for landbruget, energisektoren og miljøet. ]S Hvad angår fritidsaktiviteter har undersøgelsen beregnet antallet al ekstra tuner med dagslys som følge af de forskellige valgmuligheder, og man har forsøgt at sætte tal på de fordele, som de forskellige valgmuligheder giver. Det fremgår heraf for Irland og Det Forenede Kongerige, at valgmulighed 2 i forhold til valgmulighed 1 vil give tre ugers ekstra fritid ved dagslys. På grundlag af en værdi af 1 ECU pr. time og pr. husholdning, vil dette betyde en årlig økonomisk gevinst, der i undersøgelsen evalueres til 6 716 mio. ECU for Det Forenede Kongerige og 332 mio. ECU for Irland. Valgmulighed 3 vil give en mindre fordel, som evalueres til I 655 mio. ECU for Det Forenede Kongerige og 107 mio. for Irland. For landene på kontinentet vil valg af mulighed 3 i forhold til mulighed 2 få en negativ virkning. Således vil man i Paris f. eks. miste 214 timers dagslys pr. år efter kl. 17, hvilket vil betyde et økonomisk tab på 4 817 mio. ECU. Den samme beregning viser, at valgmulighed 3 vil betyde et tab på 21 033 mio. ECU for de 13 lande på kontinentet. Turist- og fritidsindustrien i Irland og i Det Forenede Kongerige ville med valgmulighed 2 få en væsentlig fordel, som Hillman-rapporten skønnede til at være på 1 200 mio. ECU årligt, dvs. ca. 4% af denne industris samlede indkomst. Derimod vil vedtagelse af valgmulighed 3 medføre et årligt tab på 6 240 mio. ECU for industrien i de 13 lande på kontinentet. Desuden er en harmonisering af tiden en positiv faktor for de rejsende. På nuværende tidspunkt har landene i Central- og Vesteuropa en harmoniseret tid. Derfor vil disse lande ikke få nogen ekstra fordel ud af valgmulighed 1 eller 3. De lande, der vil få størst fordel, er Det Forenede Kongerige og Irland, for begge muligheder vil fremme trafikken og handelsaktiviteterne med landene på kontinentet. Det er således i undersøgelsen blevet vurderet, at den finansielle gevinst som følge af en harmonisering af tiden vil ligge på mellem 0 ECU for en person, som ikke foretager nogen rejse, og flere 100 ECU for en person, som regelmæssigt rejser i Europa, og endog over 10 mio. ECU for de store virksomheder. Desuden er det i undersøgelsen blevet beregnet, at harmoniseringen ville udgøre en finansiel gevinst for disse to lande på 626 mio. ECU årligt og på 308 mio. ECU årligt for de øvrige medlemsstater, hvilket betyder en samlet gevinst på 934 mio. ECU for de 15 lande i Den Europæiske Union. Hvad angår folkesundheden har man i undersøgelsen bl. a. beregnet, at de ekstra muligheder for at udøve fysiske aktiviteter og sportsaktiviteter som følge af valgmulighed 2 ville mindske risikoen for hjertesygdomme med 5% og gøre det muligt at spare 335 mio. ECU årligt i Det Forenede Kongerige, mens valgmulighed 3 kun ville betyde en nedgang på 1%. I henhold til de samme beregninger ville valgmulighed 3 for de 13 øvrige lande i Unionen betyde en stigning i sundhedsudgifterne, som skønnes at være på 1 410 mio. ECU. Hvad angår trafiksikkerheden vurderes det i undersøgelsen, al udgifterne til trafikulykker i Det Forenede Kongerige vil falde med ISO mio. ECU ved valgmulighed 2 og med 100 mio. ECU ved valgmulighed 3. For de øvrige lande i Unionen har det meget lille sammenlignelige statistiske materiale, der foreligger, ikke gjort det muligt præcist at vurdere den finansielle virkning, men man formoder, at valgmulighed 3 for dem ville betyde en stigning i udgifterne i forbindelse med ulykker. Konkl sion Alle de resultater, der er opnået i forbindelse med undersøgelsen, samt de observationer, som er blevet fremsendt til Kommissionen, tyder på, at der i en lang række tilfælde er en tendens til, at sektorerne går ind for en opretholdelse af sommertidsordningen i Den Europæiske Unions lande og nabolandene. -ik Undersøgelsen viser, at ændringen af tiden to gange om året ikke medfører store vanskeligheder, selv om del viser sig, al en række personer lår visse ulemper som følge al ændi ingen. For konlinentaleuropa udgør valgmulighed 1, dvs. status quo, en tilfredsstillende ordning, idet den bevarer de vigtige økonomiske fordele ved sommertiden for så vidt angår fritid, turisme, offentlig sundhed og trafiksikkerhed på vejene. I forhold til valgmulighed 1 vil valgmulighed 3 økonomisk være negativ inden for alle disse områder. Desuden viser undersøgelsen, at Irland og Det Forenede Kongerige vil kunne drage stor fordel af at vedtage den tid, der er fastsat i de 13 øvrige lande i Den Europæiske Union. Disse to lande vil opnå de samme fordele, som de øvrige lande på kontinentet, bl. a. inden for de områder, der er nævnt tidligere. Endelige konkluderes det i undersøgelsen, at en sådan harmonisering også vil være til fordel af alle lande i Unionen bortset fra Det Forenede Kongerige og Irland. Alle de sektorer, der er blevet rådspurgt, især i forbindelse med den høring, som Kommissionens tjenestegrene tilrettelagde, er enige om, at der er behov for at opretholde en perfekt harmonisering af datoer og tidspunkter for sommertidens begyndelse og afslutning i alle lande i Unionen. Dette element er især vigtigt for sektorer som transport, turisme og kommunikation. Det er derfor vigtigt at fortsætte harmoniseringen og fortsætte med at anvende den tidsplan for sommertidsperioden, der er fastsat i det syvende direktiv, dvs. samme begyndelsesdato i marts og samme afslutningsdato i oktober i alle Unionens lande. Som konklusion er det væsentligt at understrege, at Kommissionens opgave i forbindelse med sommertiden begrænser sig til at harmonisere tidsplanen for sommertidsperioden, for så vidt medlemsstaterne erklærer, at de er enige om, at der er behov for fortsat at anvende ordningen. Enhver beslutning om ændring af det gældende tidssystem i hver enkelt medlemsstat hører udelukkende under disse landes beslutningsområde. 11 ISSN 0254-1459 KOM(96) 106 endelig udg. DOKUMENTER DA 12 07 Katalognummer : CB-CO-96-114-DA-C ISBN 92-78-01619-5 Kontoret for De Europæiske Fællesskabers Officielle Publikationer L-2985 Luxembourg 'i %