eurovoc_concepts:
OECD
State aid
competition law
international agreement
shipbuilding

formats: html pdf pdfa1b print

text: COMMISSE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 30. 04. 1996 COM(96) 309 def. 96/ 0165 (CNS) Voorstel voor een VERORDENING (EG) VAN DE RAAD inzake steunverlening aan de scheepsbouw (door de Commissie ingediend) Voorstel van de Commissie inzake herverlenging van de Zevende Richtlijn van de Raad betreffende de steunverlening aan de scheepsbouw 1. Inleiding 1. 1. een In 1994 werd, na een aantal jaren van onderhandelingen, in het kader van de normale OESO overeenkomst concurrentievoorwaarden en scheepsreparatiesector. Deze overeenkomst had op 1 januari 1996 in werking moeten treden. inzake scheepsbouw- commerciële internationale gesloten in de 1. 2. Verordening nr. 3094/95 van de Raad van 22 december 1995 is bedoeld om de bepalingen van de OESO-Overeenkomst op het gebied van overheidssteun van kracht te doen worden. 1. 3. 1. 4 In artikel 10 van de verordening wordt bepaald dat de verordening van toepassing is vanaf de datum van inwerkingtreding van de OESO-Overeenkomst, waarbij de bepalingen van de richtlijn betreffende de steunverlening aan de scheepsbouw (richtlijn 90/684/EEG, zoals laatstelijk gewijzigd bij richtlijn 94/73/EG) in de tussenliggende periode en uiterlijk tot 1 oktober 1996 van kracht blijven. In een verklaring voor de notulen kwamen de Raad en de Commissie overeen dat de Commissie, indien de OESO-Overeenkomst op 1 juni 1996 nog niet in werking zou zijn getreden, passende voorstellen zou indienen zodat de Raad voor 1 oktober 1996 een besluit zou kunnen nemen over het standpunt dat de Europese Unie zou moeten innemen. 1. 5 Op zijn vergadering van 20 mei 1996 herbezag de Industrieraad de situatie met betrekking tot ratificatie van de OESO-Overeenkomst. Hij verzocht de Commissie nauwlettend de ontwikkelingen te volgen, en te zijner tijd een nadere beoordeling van de zaak over te leggen, zo nodig vergezeld van passende voorstellen, in overeenstemming met de eerdere conclusies van de Raad. 1. 6 Aangezien er enige onzekerheid is over de inwerkingtreding van de overeenkomst, wordt in het onderhavige document de situatie opnieuw in ogenschouw genomen en worden suggesties gedaan met het oog op een beleid inzake steun aan de scheepsbouw na 1 oktober 1996, voor het geval op die datum de OESO- Overeenkomst nog niet in werking is getreden. 2. OESO-Overeenkomst 2. 1 Krachtens de OESO-Overeenkomst zijn in beginsel alle maatregelen ter ondersteuning van de scheepsbouw verboden, behalve steunmaatregelen voor onderzoek en ontwikkeling, sociale steun bij sluiting, exportkredieten die overeenstemmen met het gewijzigde Memorandum van Overeenkomst van 1994 van de OESO inzake exportkredieten voor schepen, en binnenlandse kredieten die onder dezelfde voorwaarden worden verleend. Sla. 2. 2 Hoewel de Europese Unie, Korea, Noorwegen en ook, enkele dagen geleden, Japan de overeenkomst hebben geratificeerd, laat de ratificatie door de VS nog op zich wachten. Tijdens een OESO-bijeenkomst in december 1995 werd overeengekomen dat de gewijzigde streefdatum voor ratificatie ten laatste 15 juni 1996 zou zijn, waarbij de overeenkomst 30 dagen na de laatste ratificatie in werking zou treden, dat wil zeggen uiterlijk op 15 juli 1996. Volgens de informatie waarover de Commissie beschikt heeft de VS, hoewel de Amerikaanse overheid had toegezegd alles te doen voor een tijdige ratificatie, niet als verwacht op de gestelde termijn geratificeerd wegens vertragingen bij de vaststelling van de nodige wetgeving. Wanneer de VS zullen ratificeren, is in dit stadium nog onzeker. Tegen deze achtergrond is de Europese Unie verplicht om voorwaardelijke maatregelen voor te bereiden. 3. Bestaande steunmaatregelen van de overheid 3. 1 Zoals in paragraaf 1. 3 hierboven is opgemerkt blijven voorlopig, gezien de voortdurende vertragingen bij de inwerkingtreding van de OESO-Overeenkomst, de bepalingen van de Zevende richtlijn van de Raad betreffende de steunverlening aan de scheepsbouw van kracht. 3. 2 Deze richtlijn zet het bij de Zesde richtlijn bepaalde beleid voort, welke richtlijn in 1986 werd vastgesteld tegen een achtergrond van uitzonderlijk moeilijke marktvoorwaarden, veroorzaakt door een teruglopende vraag naar schepen en een snelle toename van de scheepsbouwcapaciteit, vooral in het Verre Oosten (waar concurrenten profiteerden van binnenlandse kredietregelingen en praktijken inzake 'binnenlandse inbreng' waardoor de nationale scheepsbouw werd bevoordeeld), waardoor een aanzienlijk gebrek aan evenwicht tussen aanbod en vraag en een neerwaartse druk op de prijzen ontstond. Het voornaamste doel van de richtlijn was dan ook: te communautaire scheepsbouwindustrie de een verdedigingsinstrument te verschaffen tegen oneerlijke concurrentie die wordt veroorzaakt door schadelijke prijsstellingspraktijken met prijzen die lager zijn dan de produktiekosten, waarbij voldoende communautaire scheepsbouwactiviteit gehandhaafd blijft in de marktsegmenten waar de Gemeenschap onder normale marktvoorwaarden concurrerend zal blijven, zoals minder arbeidsintensieve, technologisch geavanceerde gespecialiseerde schepen; beschermen door de noodzakelijke structurele aanpassing van de communautaire scheepsbouw in deze richting aan te moedigen; overeenkomstig de. doelstellingen van de rechtvaardige concurrentievcorwaardsn tot stand te brengen zodat de intracommunautaire mededinging in de scheepsbouw op eerlijke en gelijkwaardige wijze plaatsvindt; interne markt, 3. 3 Overeenkomstig de ïichtlijn (artikel 4) mag produktiesteun voor de bouw en verbouwing (maar niet vcc. v de reparatie) van schepen worden verleend tot een gemeenschappelijk steunplafond dat wordt vastgesteld aan de hand van het tussen de kosten van de meest concurrerende scheepswerven van de Gemeenschap en de prijzen van de belangrijkste internationale concurrenten bestaande verschil, in het bijzonder gelet op de marktsegmenten waarin de scheepswerven van de Gemeenschap het meest concurrerend blijven. 3. 4 Het plafond voor de produktiesteun moet ten minste om de 12 maanden worden herzien om ervoor te zorgen dat de meest concurrerende segmenten van de communautaire scheepsbouw hun activiteiten kunnen voortzetten ondanks de uitzonderlijke situatie op de wereldmarkt; ook worden hierdoor minder efficiënte scheepswerven aangemoedigd om de nodige herstructureringsmaatregelen ten uitvoer te leggen. Dit wordt nog versterkt door het in de richtlijn neergelegde degressiviteitsbeginsel. Het plafond, dat in 1987 28% bedroeg, is geleidelijk verlaagd tot 9% thans. 3. 5 Om zoveel mogelijk doorzichtigheid te waarborgen zijn alle soorten produktiesteun, zowel rechtstreekse als indirecte steun, aan het plafond onderworpen. Artikel 3 bepaalt dat het plafond eveneens van toepassing is op steun aan reders of aan derden die voor de bouw van schepen wordt verleend. Evenzo geldt het plafond voor aan werven verleende bedrijfssteun die niet voor een individueel contract wordt verleend maar in de vorm van bijvoorbeeld verliescompensatie of reddingssteun. 3. 6 De enige bedrijfssteun die niet aan het plafond onderworpen is zijn kredietfaciliteiten die in overeenstemming zijn met de resolutie van de OESO- raad van 1981 (overeenkomst inzake exportkredieten voor schepen) (artikel 4, lid 6) en steun die in de vorm van ontwikkelingshulp aan een ontwikkelingsland wordt verleend (artikel 4, lid 7). 3. 7 Met het oog op een zo groot mogelijke intra-communautaire concurrentie wordt in artikel 4, lid 5, bepaald dat wanneer uitsluitend communautaire werven naar hetzelfde contract dingen, de Commissie op verzoek van een Lid-Staat tussenbeide kan komen om zich ervan te vergewissen dat de mededinging niet door steun wordt verstoord. 3. 8 De richtlijn legt tevens bijzondere voorschriften vast voor investeringssteun (artikel 6), welke steun gekoppeld moet zijn aan een herstructureringsplan dat geen enkele uitbreiding van de scheepsbouwcapaciteit van de werf behelst, dan wel rechtstreeks gekoppeld is aan een overeenkomstige, onomkeerbare inkrimping van de capaciteit van andere scheepswerven van dezelfde Lid-Staat; steun bij sluiting (artikel 7), mits de hieruit voortvloeiende capaciteitsvermindering reëel en onomkeerbaar is (waarbij de gesloten installaties gedurende ten minste vijfjaar gesloten moeten blijven, en niet eerder dan na nog eens vijfjaar, dat wil zeggen na een periode van in totaal tien jaar, zonder voorafgaande goedkeuring van de Commissie mogen worden heropend); en steun voor onderzoek en ontwikkeling (artikel 8). Verder legt de richtlijn de Lid-Staten verplichtingen op inzake kennisgeving en verslaglegging zodat de Commissie kan controleren of de voorschriften worden nageleefd. 3. 9 Volgens de Commissie is de richtlijn over het algemeen doeltreffend geweest en zijn de doelstellingen ervan ruimschoots verwezenlijkt. Zij biedt een doorzichtig en stabiel kader dat de communautaire werven beschermt en de Gemeenschap de afgelopen jaren in staat heeft gesteld haar aandeel van de wereldmarkt van circa 20% te behouden. Tegelijkertijd konden de noodzakelijke herstructureringen worden uitgevoerd. In de afgelopen 20 jaar is de omvang van de communautaire scheepsbouw aanzienlijk afgenomen. In WestrEuropa bijvoorbeeld (EU 15 plus Noorwegen) is de capaciteit teruggelopen van 8,5 miljoen gbt in 1975 tot 4,2 miljoen gbt in 1994. In dezelfde periode is het aantal arbeidsplaatsen eveneens aanzienlijk afgenomen, in de EU 12 (minus de drie nieuwe Lid-Staten) van bijna 209 000 in 1975 tot nog geen 68 000 in 1994. Deze benadering heeft onze handelspartners getoond dat de Gemeenschap bereid is haar scheepsbouwindustrie te beschermen tegen oneerlijke concurrentie, zonder evenwel niet-concurrerende capaciteit in bedrijf te willen houden. 4. Toekomstig beleid 4. 1 Een spoedige inwerkingtreding van de OESO-Overeenkomst is van vitaal belang voor de normalisatie van de wereldmarkt voor de scheepsbouw. Door haar ratificatie heeft de Gemeenschap reeds uiting gegeven aan haar verbintenis met de overeenkomst. Zolang echter andere partijen de overeenkomst niet hebben geratificeerd en subsidies en andere marktverstorende maatregelen blijven handhaven, is het noodzakelijk om een verdedigingsinstrument te behouden om de communautaire werven tegen oneerlijke concurrentie te beschermen. Dit is vooral noodzakelijk in het licht van de huidige marktsituatie die, ondanks enkele tekenen, problematisch blijft. Het zou onder dergelijke bemoedigende omstandigheden niet passend zijn voor de Europese Unie om haar bestaande steunregelingen te ontmantelen. 5. Voorstel 5. 1 In het licht van het bovenstaande wordt voorgesteld dat de Gemeenschap zo nodig de bepalingen van de richtlijn tot na 1 oktober 1996 handhaaft indien de inwerkingtreding van de OESO-Overeenkomst nog verder wordt vertraagd. In dat geval zouden, aangezien deze regels over het algemeen bevredigend hebben gewerkt en nieuwe ondersteunende maatregelen hoe dan ook verboden zijn door de bepalingen inzake "standstill" van de slotakte van de onderhandelingen ter sluiting van de OESO-Overeenkomst, de bepalingen van de richtlijn ongewijzigd kunnen worden gehandhaafd. Dit geldt ook voor het degressiviteitsbeginsel dat op het plafond voor produktiesteun van toepassing is. Het doel van een geleidelijke reductie van het steunpiafond zou blijven bestaan, maar het feitelijke niveau zou afhangen van de marktsituatie en van de omvang van het verschil tussen kosten en prijzen. 5. 2 Wat de duur van een eventuele verlenging van de bepalingen van de richtlijn betreft zou een langdurige verlenging een verkeerd signaal kunnen geven aan de andere partijen bij de OESO-Overeenkomst. Anderzijds zou, gezien de huidige onzekerheid over het tijdstip van inwerkingtreding van de OESO-Overeenkomst, een te korte verlenging bij de communautaire werven nog meer onzekerheid doen ontstaan over de eventuele toekomstige beleidskoers. Om deze problemen te vermijden wordt voorgesteld om, de richtlijn te verlengen tot 31 december 1998, tenzij de OESO-Overeenkomst in de tussentijd van kracht wordt. Dit zou tevens voldoende tijd bieden voor een meer diepgaande bezinning op het toekomstige beleid indien dit nodig is. 6. Conclusie 6. 1 Dienovereenkomstig wordt voorgesteld dat de Raad na raadpleging van het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité, de hierbij gevoegde wijziging van Verordening nr. 3094/95 goedkeurt met het oog op de voorziening van de inwerkingtreding daarvan vanaf de datum van inwerkingtreding van de de OESO-Overeenkomst, waarbij scheepsbouwrichtlijn uiterlijk tussentijds 31 december 1998. bepalingen blijven relevante toepassing de van van tot 6. 2 Om een eventueel wettelijk vacuüm te vermijden dient de Raad vóór 1 oktober 1996 een besluit vast te stellen. Voorstel voor een verordening van de Raad inzake steunverlening aan de scheepsbouw DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 92, lid 3, sub c), en op de artikelen 94 en 113; Gezien het voorstel van de Commissie; Gezien het advies van het Europees Parlement; Gezien het advies van het Economische en Sociaal Comité; Overwegende dat een overeenkomst inzake normale concurrentievoorwaarden in de commerciële scheepsbouw- en scheepsreparatiesector1, die tussen de Europese Gemeenschap en bepaalde derde landen in het kader van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling is gesloten, nog niet in werking is getreden; Overwegende dat dientengevolge Verordening nr. 3094/95 van de Raad van 22 december 1995 betreffende de steunverlening aan de scheepsbouw2 nog niet in werking is getreden; Overwegende dat, overeenkomstig artikel 10 van de verordening, de relevante regels van Richtlijn 90/654/EEG3 betreffende steunverlening aan de scheepsbouw tussentijds van toepassing blijven, in afwachting van de inwerkingtreding van de OESO-Overeenkomst en tot uiterlijk 1 oktober 1996; Overwegende dat de Raad in geval de inwerkingtreding van de OESO-Overeenkomst eerst na 1 oktober 1996 plaatsvindt, passende voorwaardelijke maatregelen moet nemen, HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD: Artikel 1 In artikel 10 van Verordening nr. 3094/95 wordt de derde alinea vervangen door: In afwachting van de inwerkingtreding van de bovengenoemde overeenkomst zijn de relevante bepalingen van Richtlijn 90/684/EEG van toepassing totdat de overeenkomst in werking treedt en uiterlijk tot 31 december 1998. Artikel 2 Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke Lid-Staat. 1 2 3 PB C 375 van 30. 12. 1994, blz. 3 PB L 332 van 31. 12. 1995, blz. \ PB L 380 van 3 ï. 12. 1990, blz. 27. Pvichtlijn laatstelijk gewijzigd bij Richtlijn 74/73/EG(PB L 351 van 31. 12. 1994, blz. 10) ISSN 0254-1513 COM(96) 309 def. DOCUMENTEN NL 07 Catalogusnummer : CB-CO-96-311-NL-C ISBN 92-78-05801-7 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg