title: Umowa o partnerstwie i współpracy między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Armenii, z drugiej strony

eurovoc_concepts:
Armenia
EAEC
ECSC
cooperation agreement (EU)
cooperation policy

text: 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 57 21999A0909(01) L 239/3 DZIENNIK URZĘDOWY WSPÓLNOT EUROPEJSKICH 9. 9. 1999 UMOWA O PARTNERSTWIE I WSPÓŁPRACY między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Armenii, z drugiej strony (*) KRÓLESTWO BELGII, KRÓLESTWO DANII, REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC, REPUBLIKA GRECKA, KRÓLESTWO HISZPANII, REPUBLIKA FRANCUSKA, IRLANDIA, REPUBLIKA WŁOSKA, WIELKIE KSIĘSTWO LUKSEMBURGA, KRÓLESTWO NIDERLANDÓW, REPUBLIKA AUSTRII, REPUBLIKA PORTUGALSKA, REPUBLIKA FINLANDII, KRÓLESTWO SZWECJI, ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII PÓŁNOCNEJ, Umawiające się Strony Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Węgla i Stali oraz Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, zwane dalej „Państwami Członkowskimi”, oraz WSPÓLNOTA EUROPEJSKA, EUROPEJSKA WSPÓLNOTA WĘGLA I STALI ORAZ EUROPEJSKA WSPÓLNOTA ENERGII ATOMOWEJ, zwane dalej „Wspólnotą”, z jednej strony, oraz REPUBLIKA ARMENII, z drugiej strony, UWZGLĘDNIAJĄC więzi istniejące między Wspólnotą, jej Państwami Członkowskimi a Republiką Armenii, a także wspólnie uznawane wartości, UZNAJĄC, że Wspólnota i Republika Armenii pragną umocnić te więzi i ustanowić partnerstwo i współpracę, która umocniłaby i rozszerzyła stosunki ustanowione w przeszłości, w szczególności przez Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) w sprawie wymiany handlowej i współpracy handlowej i gospodarczej, podpisaną dnia 18 grudnia 1989 r. , (*) Umowa sporządzona w jedenastu językach urzędowych Unii Europejskiej (hiszpańskim, duńskim, niemieckim, greckim, angielskim, francuskim, włoskim, niderlandzkim, portugalskim, fińskim i szwedzkim) została opublikowana w Dz. U. L 239 z 9. 9. 1999, str. 3. Wersje w językach: czeskim, estońskim, łotewskim, litewskim, węgierskim, maltańskim, polskim, słowackim i słoweńskim są opublikowane w niniejszym tomie wydania specjalnego 2004. 58 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 UWZGLĘDNIAJĄC, że Wspólnota i jej Państwa Członkowskie oraz Republika Armenii zobowiązują się do wzmacniania swobód politycznych i gospodarczych leżących u podstaw partnerstwa, UWZGLĘDNIAJĄC, że Strony zobowiązują się do wspierania pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego oraz rozstrzygania sporów na drodze pokojowej, a także współpracy zmierzającej do realizacji tych celów w ramach Narodów Zjednoczonych oraz Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE), UWZGLĘDNIAJĄC, że Wspólnota i jej Państwa Członkowskie oraz Republika Armenii zobowiązały się z całą stanowczością do pełnego wdrożenia wszystkich postanowień i wszystkich zasad zawartych w Akcie końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (KBWE), w dokumentach końcowych kolejnych konferencji, które odbyły się w Madrycie i w Wiedniu, w dokumencie Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w Bonn w sprawie współpracy gospodarczej, w Karcie Paryskiej dla Nowej Europy i w dokumencie helsińskim „Wyzwania zmian” KBWE z 1992 r. oraz w innych dokumentach OBWE o zasadniczym znaczeniu, UZNAJĄC w tym kontekście, że wspieranie niepodległości, suwerenności i integralności terytorialnej Republiki Armenii przyczyni się do zachowania pokoju i stabilności w Europie, PRZEKONANE o nadrzędnym znaczeniu zasady państwa prawa i poszanowania praw człowieka, w szczególności praw mniejszości, wprowadzenia systemu opartego na pluralizmie oraz wolnych i demokratycznych wyborach, a także liberalizacji gospodarczej mającej na celu wprowadzenie gospodarki rynkowej, UZNAJĄC, iż pełna realizacja niniejszej Umowy o partnerstwie i współpracy będzie zarówno zależała, jak i przyczyni się do kontynuacji i dokonania reform politycznych, gospodarczych i prawnych w Republice Armenii, jak również wprowadzenia czynników niezbędnych do współpracy, w szczególności w świetle postanowień końcowych Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w Bonn, PRAGNĄC wspierać proces współpracy regionalnej z krajami sąsiadującymi w dziedzinach, które są przedmiotem niniejszej Umowy, w celu wspierania pomyślnego rozwoju i stabilności regionu, w szczególności inicjatywy na rzecz umocnienia współpracy i wzajemnego zaufania między Niepodległymi Państwami regionu Zakaukazia i innymi krajami ościennymi, PRAGNĄC nawiązać i rozwijać regularny dialog polityczny w dwustronnych, regionalnych i międzynarodowych zagadnieniach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, UZNAJĄC I POPIERAJĄC pragnienie Republiki Armenii do nawiązania ścisłej współpracy z instytucjami europejskimi, UWZGLĘDNIAJĄC konieczność wspierania inwestycji w Republice Armenii, także w sektorze energetycznym, oraz ze względu na znaczenie, jakie Wspólnota i jej Państwa Członkowskie przywiązują do równych warunków dla tranzytu i wywozu produktów energetycznych; potwierdzając przywiązanie Wspólnoty, jej Państw Członkowskich i Republiki Armenii do Europejskiej Karty Energetycznej, do pełnego zastosowania Traktatu Karty Energetycznej oraz Protokołu Karty Energetycznej w sprawie efektywności energetycznej i związanych z nią aspektów środowiskowych, UWZGLĘDNIAJĄC wspólnotowe starania zmierzające do zapewnienia, w miarę potrzeb, współpracy gospodarczej i pomocy technicznej, MAJĄC NA UWADZE użyteczność Umowy w zakresie stopniowego zbliżenia między Republiką Armenii a szerszą strefą współpracy w Europie i w regionach sąsiadujących, jak również stopniową integrację z otwartym systemem międzynarodowym, UWZGLĘDNIAJĄC, że Strony zobowiązały się do liberalizacji wymiany handlowej, zgodnie z zasadami Światowej Organizacji Handlu (WTO), ŚWIADOME potrzeby poprawy warunków wpływających na działalność gospodarczą i inwestycje, jak również warunków w takich dziedzinach, jak zakładanie przedsiębiorstw, praca, świadczenie usług i przepływy kapitału, WYRAŻAJĄC ZADOWOLENIE I UZNAJĄC znaczenie wysiłków Republiki Armenii skierowanych na przekształcenie jej gospodarki z gospodarki państwowej centralnie planowanej do gospodarki rynkowej, PRZEKONANE, że niniejsza Umowa stworzy między Stronami nowy klimat w ich stosunkach gospodarczych, korzystny i modernizacji w szczególności dla rozwoju handlu i technologicznej, inwestycji, które są istotne dla restrukturyzacji gospodarczej 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 59 PRAGNĄC nawiązać ścisłą współpracę w dziedzinie ochrony środowiska, uwzględniając współzależność istniejącą w tej dziedzinie między Stronami, UZNAJĄC, że współpraca na rzecz zapobiegania i kontroli nielegalnej imigracji stanowi jeden z priorytetowych celów niniejszej Umowy, PRAGNĄC stworzyć współpracę kulturalną i poprawić przepływ informacji, UZGODNIŁY, CO NASTĘPUJE: Artykuł 1 Ustanawia się partnerstwo między Wspólnotą i jej Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Armenii, z drugiej strony. Jego cele są następujące: — stworzenie odpowiednich ram dla dialogu politycznego między Stronami w celu umożliwienia rozwoju stosunków politycznych, — wspieranie starań podjętych przez Republikę Armenii dla umocnienia jej demokracji, rozwoju jej gospodarki i zakończenia procesu przechodzenia do gospodarki rynkowej, — wspieranie wymiany handlowej i inwestycji, jak również harmonijnych stosunków gospodarczych między Stronami sprzyjających trwałemu rozwojowi gospodarczemu, — stworzenie podstaw współpracy prawnej, gospodarczej, społecznej, finansowej, cywilnej naukowej, technologicznej oraz kulturalnej. TYTUŁ I ZASADY OGÓLNE Artykuł 2 Poszanowanie demokracji, zasad prawa międzynarodowego oraz praw człowieka określonych w szczególności w Karcie Narodów Zjednoczonych, Akcie końcowym z Helsinek i w Karcie Paryskiej dla Nowej Europy, jak również zasad gospodarki rynkowej, w tym ogłoszonych w dokumentach Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (KBWE) w Bonn, stanowi podstawę polityki wewnętrznej i zagranicznej Stron oraz podstawowy element partnerstwa, jak również niniejszej Umowy. Artykuł 3 Strony uważają, że dla przyszłej koniunktury i stabilności istotniejsze jest, aby nowe niepodległe państwa powstałe w wyniku rozpadu Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, zwane dalej „Niepodległymi Państwami”, podtrzymywały i rozwijały współpracę zgodnie z zasadami zawartymi w Akcie końcowym z Helsinek i z prawem międzynarodowym, a także w duchu stosunków dobrosąsiedzkich, i dołożą wszelkich starań, aby wspierać ten proces. Artykuł 4 Strony zbadają w miarę potrzeby dalszy rozwój sytuacji w Republice Armenii, w szczególności w odniesieniu do warunków ekonomicznych oraz wdrażanie reform gospodarczych zmierzających do stworzenia gospodarki rynkowej. Rada Współpracy może skierować pod adresem Stron zalecenia dotyczące rozwinięcia odpowiedniej części niniejszej Umowy w zależności od zaistniałych okoliczności. 60 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 TYTUŁ II DIALOG POLITYCZNY Artykuł 5 Artykuł 6 Strony nawiązują regularny dialog polityczny, który zamierzają rozwijać i zacieśniać. Dialog ten towarzyszy i sprzyja zbliżeniu między Wspólnotą a Republiką Armenii, wspiera zmiany poli- tyczne oraz gospodarcze, które zachodzą obecnie w tym kraju, a także przyczynia się do powstania nowych form współpracy. Dia- log polityczny: — zacieśni więzi między Republiką Armenii a Wspólnotą i jej Państwami Członkowskimi, a tym samym ze społecznością krajów demokratycznych. Osiągnięta dzięki niniejszej Umo- wie zbieżność gospodarcza prowadzić będzie do nasilenia sto- sunków politycznych, — doprowadzi do wzrostu zbieżności stanowisk w kwestiach międzynarodowych ważnych dla obydwu Stron, podnosząc tym samym bezpieczeństwo i stabilność w regionie oraz dzia- łając na korzyść dalszego rozwoju Niepodległych Państw Zakaukazia, — przewiduje, że Strony podejmują wysiłki na rzecz współpracy w sprawach ukierunkowanych na wzmocnienie stabilności i bezpieczeństwa w Europie, przestrzeganie zasad demokra- cji, poszanowanie i wspieranie praw człowieka, w szczegól- ności mniejszości, a także, że w razie potrzeby Strony prze- prowadzają konsultacje we właściwych sprawach. Na szczeblu ministerialnym dialog polityczny prowadzony jest na forum Rady Współpracy, ustanowionej na mocy art. 78, a w innych wypadkach – w drodze umów dwustronnych. Artykuł 7 Strony ustalają inne procedury i mechanizmy dialogu politycz- nego, przybierające w szczególności następujące formy: — regularnych posiedzeń, na szczeblu wysokich urzędników, między przedstawicielami Wspólnoty i jej Państw Członkow- skich, z jednej strony, a przedstawicielami Republiki Armenii, z drugiej strony, — pełnego wykorzystania kanałów dyplomatycznych między Stronami, w tym odpowiednich kontaktów w ramach współ- pracy dwu- lub wielostronnej, jak na przykład sesji Narodów Zjednoczonych, KBWE i innych, — wszelkich innych środków, łącznie z możliwością spotkań ekspertów, które mogłyby przyczynić się do zacieśnienia i rozwoju dialogu politycznego. Artykuł 8 Dialog ten może przebiegać na poziomie regionalnym, przyczy- niając się do rozwiązywania regionalnych konfliktów i napięć. Dialog polityczny na szczeblu parlamentarnym prowadzony jest w ramach Parlamentarnego Komitetu Współpracy powołanego na mocy art. 83. TYTUŁ III WYMIANA TOWAROWA Artykuł 9 — metod dokonywania płatności i ich przekazywania, 1. Strony przyznają sobie wzajemnie klauzulę największego uprzywilejowania w odniesieniu do wszystkich dziedzin dotyczą- cych: — należności celnych i opłat stosowanych w przywozie i wywo- zie, w tym metody pobierania tych należności i opłat, — postanowień dotyczących odprawy celnej, tranzytu, składów i przeładunku, — zasad dotyczących sprzedaży, zakupu, transportu, dystrybu- cji i wykorzystania towarów na rynku wewnętrznym. 2. Postanowienia ust. 1 nie mają zastosowania do: a) korzyści przyznanych w celu ustanowienia unii celnej lub strefy wolnego handlu lub na mocy ustanowienia takiej unii lub strefy; — podatków i innych opłat wewnętrznych o jakimkolwiek cha- rakterze, stosowanych bezpośrednio lub pośrednio do przy- wożonych towarów, b) korzyści przyznanych niektórym krajom zgodnie z zasadami Światowej Organizacji Handlu (WTO) oraz na mocy innych umów międzynarodowych na rzecz krajów rozwijających się; 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 61 c) korzyści przyznanych krajom ościennym w celu usprawnie- Artykuł 13 nia ruchu granicznego. 3. Na czas okresu przejściowego kończącego się z datą przystą- pienia Republiki Armenii do WTO lub do dnia 31 grudnia 1998 r. , w zależności od tego, która z tych dat jest wcześniejsza, postano- wienia ust. 1 nie mają zastosowania do przywilejów określonych w załączniku I przyznanych przez Republikę Armenii innym pań- stwom powstałym w wyniku rozpadu ZSRR. Artykuł 10 1. Strony ustalają, że zasada swobodnego tranzytu jest zasadni- czym warunkiem osiągnięcia celów niniejszej Umowy. W związku z tym każda ze Stron gwarantuje możliwość tranzytu bez żadnych ograniczeń przez swoje terytorium towarów pocho- dzących z obszaru celnego lub przeznaczonych na obszar celny drugiej ze Stron. 2. Zasady określone w ust. 2, 3, 4 i 5 art. V GATT mają zastoso- wanie między obydwiema Stronami. 3. Zasady zawarte w niniejszym artykule nie naruszają jakiejkol- wiek innej uzgodnionej między Stronami zasady specjalnej doty- czącej szczególnych sektorów, w szczególności transportu lub produktów. Artykuł 11 Nie naruszając praw i obowiązków wynikających z wiążących obie Strony międzynarodowych konwencji dotyczących odprawy czasowej towarów, każda ze Stron przyznaje ponadto drugiej Stronie zwolnienie z należności i opłat przywozowych nakładanych na czasowo odprawione produkty, w przypadkach oraz według procedur określonych w tej dziedzinie przez jakąkolwiek inną konwencję międzynarodową wiążąca Stronę, zgodnie z jej ustawodawstwem. Uwzględnia się warunki, zgodnie z którymi zobowiązania wynikające z takiej konwencji zostały zaakceptowane przez daną Stronę. Towary są przedmiotem wymiany między Stronami po cenach rynkowych. Artykuł 14 1. W przypadku gdy produkt jest przywożony na terytorium jed- nej ze Stron w tak zwiększonych ilościach i na takich warunkach, że powoduje to lub grozi spowodowaniem szkody dla krajowych producentów produktów podobnych lub produktów bezpośred- nio konkurencyjnych, Wspólnota lub Republika Armenii, zależ- nie od okoliczności, może podjąć właściwe środki zgodnie z niżej wymienionymi procedurami i warunkami. 2. Przed podjęciem jakichkolwiek środków lub, gdy tylko będzie to możliwe, w przypadkach, do których stosuje się ust. 4, Wspól- nota lub Republika Armenii, zależnie od okoliczności, dostarczy Radzie Współpracy wszelkich odpowiednich informacji potrzeb- nych w celu znalezienia rozwiązania odpowiadającego obu Stro- nom, zgodnie z postanowieniami tytułu XI. 3. Jeśli w wyniku konsultacji w ciągu 30 dni od chwili, gdy zwróciły się do Rady Współpracy, Strony nie dojdą do porozu- mienia co do działań, jakie należy przedsięwziąć, aby zaradzić powstałej sytuacji, Strona, która zwróciła się o konsultacje, ma prawo ograniczyć przywóz danych produktów, w takim zakresie i na taki okres, jak jest to konieczne do zapobiegnięcia lub napra- wienia szkody, lub też przyjąć inne odpowiednie środki. 4. W sytuacjach krytycznych, kiedy zwłoka stwarza niebezpie- czeństwo powstania szkód trudno odwracalnych, Strony mogą podjąć odpowiednie środki zanim przystąpią do konsultacji, pod warunkiem że konsultacje proponuje się niezwłocznie po podję- ciu tych środków. 5. Dobierając środki, zgodnie z niniejszym artykułem, Strony przyznają pierwszeństwo tym środkom, które w jak najmniej- szym stopniu zakłócają osiąganie celów niniejszej Umowy. 6. Żadne z postanowień niniejszego tytułu nie narusza ani nie wpływa w jakikolwiek sposób na podjęcie przez jedną ze Stron środków antydumpingowych lub wyrównawczych, zgodnie z art. VI GATT, Porozumieniem w sprawie wykonania art. VI GATT, Porozumieniem w sprawie interpretacji i stosowania art. VI, XVI i XXIII GATT lub odpowiednim ustawodawstwem wewnętrznym. Artykuł 12 Artykuł 15 1. Towary pochodzące z Republiki Armenii są przywożone do Wspólnoty bez żadnych ograniczeń ilościowych, bez uszczerbku dla postanowień art. 14, 17 i 18 niniejszej Umowy. 2. Towary pochodzące ze Wspólnoty są przywożone do Repu- bliki Armenii bez żadnych ograniczeń ilościowych lub środków o równoważnych skutkach. Strony zobowiązują się rozważyć możliwość rozwinięcia postanowień niniejszej Umowy w sprawie obrotu towarowego z między nimi, o ile okoliczności na uwzględnieniem sytuacji powstałej w wyniku przystąpienia Republiki Armenii do WTO. Rada Współpracy może skierować pod adresem Stron zalecenia dotyczące tego rozwoju, które, o ile zostaną zatwierdzone, mogą być wprowadzane w życie w drodze porozumienia między Stronami, zgodnie z ich odpowiednimi procedurami. to pozwalają, 62 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 Artykuł 16 Artykuł 18 Niniejsza Umowa nie stanowi przeszkody dla zakazów lub ograniczeń przywozowych, wywozowych lub tranzytowych uzasadnionych względami moralności publicznej, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego; ochrony zdrowia i życia ludzi i zwierząt lub ochrony roślin; ochrony zasobów naturalnych; ochrony narodowych dóbr kultury o wartości lub ochrony artystycznej, historycznej lub własności postanowieniami dotyczącymi złota i srebra. Jednakże takie zakazy lub ograniczenia nie powinny stanowić ani środka arbitralnej dyskryminacji, ani ukrytego ograniczenia w wymianie handlowej między Stronami. intelektualnej, przemysłowej lub archeologicznej i handlowej 1. Handel produktami objętymi Traktatem ustanawiającym Euro- pejską Wspólnotę Węgla i Stali regulowany jest postanowieniami niniejszego tytułu, z wyjątkiem art. 12. 2. Powołuje się grupę kontaktową do spraw węgla i stali, składa- jącą się z przedstawicieli Wspólnoty, z jednej strony, oraz z przedstawicieli Republiki Armenii, z drugiej strony. Grupa kontaktowa wymienia regularnie informacje na temat wszelkich kwestii dotyczących węgla i stali, stanowiących przed- miot zainteresowania Stron. Artykuł 17 Artykuł 19 Niniejszy tytuł nie znajduje zastosowania do handlu wyrobami włókienniczymi, objętymi działami 50–63 Nomenklatury Scalonej. Handel odrębne porozumienie parafowane dnia 18 stycznia 1996 r. i stosowane tymczasowo od dnia 1 stycznia 1996 r. produktami reguluje tymi Traktatu Handel materiałami jądrowymi prowadzony będzie zgodnie z postanowieniami Europejską Wspólnotą Energii Atomowej. W razie potrzeby handel materiałami jądrowymi podlega postanowieniom specjalnego porozumienia, które zostanie zawarte między Europejską Wspólnotą Energii Atomowej i Republiką Armenii. ustanawiającego POSTANOWIENIA DOTYCZĄCE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ I INWESTYCJI TYTUŁ IV ROZDZIAŁ I WARUNKI PRACY Artykuł 20 1. Z zastrzeżeniem przepisów ustawowych, warunków i proce- dur mających zastosowanie w każdym Państwie Członkowskim, Wspólnota i Państwa Członkowskie dołożą starań w celu zapew- nienia obywatelom Armenii, zatrudnionym legalnie na teryto- rium danego Państwa Członkowskiego, traktowania wolnego od jakiejkolwiek dyskryminacji ze względu na narodowość w porów- naniu ze swoimi obywatelami w zakresie warunków pracy, wyna- grodzenia lub zwolnienia z pracy. 2. Z zastrzeżeniem przepisów ustawowych, warunków i proce- dur mających zastosowanie w Republice Armenii, Republika Armenii zapewnia pracownikom będącym obywatelami danego Państwa Członkowskiego, zatrudnionym legalnie na terytorium Republiki Armenii, że nie będzie w stosunku do nich stosowana jakakolwiek dyskryminacja ze względu na narodowość w zakre- sie warunków pracy, wynagrodzenia lub zwolnienia z pracy, w porównaniu z jej własnymi obywatelami. Artykuł 21 Rada Współpracy bada możliwości poprawy warunków pracy przedsiębiorców zgodnie z międzynarodowymi zobowiązaniami Stron, łącznie ze zobowiązaniami wymienionymi w dokumencie z Konferencji KBWE w Bonn. Artykuł 22 Rada Współpracy opracowuje zalecenia w celu wykonania postanowień art. 20 i 21. ROZDZIAŁ II WARUNKI ZAKŁADANIA I DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK Artykuł 23 1. Wspólnota i jej Państwa Członkowskie przyznają spółkom armeńskim traktowanie nie mniej korzystne, niż traktowanie przyznane jakiemukolwiek państwu trzeciemu, jak to określa art. 25 lit. d). 2. Bez uszczerbku dla zastrzeżeń określonych w załączniku IV, Wspólnota i jej Państwa Członkowskie przyznają spółkom zależ- nym spółek armeńskich, założonym na ich terytorium, traktowa- nie nie mniej korzystne, niż traktowanie przyznawane jakimkol- wiek spółkom wspólnotowym w zakresie ich działalności. 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 63 3. Wspólnota i jej Państwa Członkowskie przyznają oddziałom spółek armeńskich, założonym na ich terytorium, traktowanie nie mniej korzystne, niż traktowanie przyznawane oddziałom spółek jakichkolwiek państw trzecich w zakresie prowadzonej działalności. c) przygotowania dokumentacji dotyczącej dokumentów prze- wozowych, dokumentów celnych lub jakichkolwiek innych dokumentów odnoszących się do pochodzenia i charakteru przewożonych towarów; 4. Republika Armenii przyznaje zakładanym spółkom wspólno- towym, zgodnie z postanowieniami art. 25 lit. d), traktowanie nie mniej korzystne, niż traktowanie przyznawane spółkom armeń- skim lub jakimkolwiek spółkom państw trzecich, w zależności od tego, które jest korzystniejsze, oraz przyznaje jednostkom zależ- nym i oddziałom spółek wspólnotowych, założonym na jej tery- torium, traktowanie nie mniej korzystne, niż traktowanie przy- jej własnym spółkom lub oddziałom lub też znawane jakimkolwiek spółkom lub oddziałom państw trzecich, w zależ- ności od tego, które jest korzystniejsze w zakresie prowadzonej działalności. d) dostarczania informacji handlowych wszelkimi sposobami, w tym za pomocą skomputeryzowanych systemów informa- cyjnych oraz elektronicznej wymiany danych (z zastrzeżeniem niedyskryminacyjnych ograniczeń dotyczących telekomu- nikacji); e) zawarcia porozumienia handlowego z innymi agencjami żeglugi morskiej istniejącymi na miejscu, łącznie z udziałem w kapitale zakładowym spółki i powoływaniem personelu rekrutowanego na miejscu (lub w przypadku personelu zagra- nicznego, z zastrzeżeniem odpowiednich postanowień niniej- szej Umowy); Artykuł 24 f) działania na rzecz spółek, polegającego między innymi na organizowaniu zawinięcia statku do portu lub, w razie potrze- by, przejęcia ładunku. 1. Bez uszczerbku dla postanowień art. 97, postanowienia art. 23 nie mają zastosowania do transportu drogą powietrzną, śródlą- dową i morską. 2. Jednakże w odniesieniu do działalności agencji żeglugi mor- skiej w zakresie postanowień dotyczących usług międzynarodo- wego transportu morskiego, łącznie z transportem intermodal- nym obejmującym częściowo transport morski, każda ze Stron zezwoli spółkom drugiej Strony na obecność handlową na swoim terytorium w postaci jednostek zależnych lub oddziałów, na warunkach zakładania i prowadzenia działalności nie mniej korzystnych, niż warunki przyznawane jej własnym spółkom lub jednostkom zależnym lub oddziałom spółek jakiegokolwiek pań- stwa trzeciego, w zależności od tego, które są korzystniejsze, i zgodnie z przepisami prawnymi i regulacjami obowiązującymi w każdej ze Stron. 3. Działalność ta może obejmować, ale nie ogranicza się do: a) obrotu i sprzedaży usług transportu morskiego i usług powią- zanych przez bezpośredni kontakt z klientami, począwszy od oferty cenowej aż do fakturowania, bez względu na to, czy usługi te są wykonywane lub oferowane przez samego usłu- godawcę, czy przez usługodawców, z którymi sprzedający usługi zawarł stałe umowy handlowe; b) nabywania i korzystania na własny rachunek lub w imieniu klientów (a także odsprzedania klientom) z jakichkolwiek usług transportowych lub powiązanych z transportem, w tym transportu wewnętrznego wszelkimi środkami, w szczegól- ności transportu drogą śródlądową, transportu drogowego lub kolejowego, niezbędnych dla realizacji usług zintegrowanych; Artykuł 25 Do celów niniejszej Umowy: a) „spółka wspólnotowa” lub „spółka armeńska” oznacza odpo- wiednio spółkę założoną zgodnie z prawem danego Państwa Członkowskiego lub Republiki Armenii, posiadającą statu- tową siedzibę, zarząd lub główne miejsce prowadzenia dzia- łalności na terytorium odpowiednio Wspólnoty lub Republiki Armenii. Jednakże jeśli spółka założona odpowiednio zgod- nie z przepisami prawnymi danego Państwa Członkowskiego lub Republiki Armenii ma tylko siedzibę statutową na teryto- rium Wspólnoty lub Republiki Armenii, to jest ona uważana odpowiednio za spółkę wspólnotową lub spółkę armeńską, jeśli jej działalność ma rzeczywisty i ciągły związek odpowied- nio z gospodarką jednego z Państw Członkowskich lub Repu- bliki Armenii; b) „spółka zależna” danej spółki oznacza spółkę faktycznie kontrolowaną przez tę spółkę; c) „oddział” spółki oznacza zakład nieposiadający osobowości prawnej, który posiada atrybuty stałości, do których należy na przykład bycie rozszerzeniem podmiotu macierzystego, który posiada zarząd oraz jest materialnie wyposażony w celu nego- cjowania spraw gospodarczych ze stronami trzecimi tak by te ostatnie, wiedząc, że – o ile to konieczne – będzie istniał zwią- zek prawny z podmiotem macierzystym, którego siedziba zarządu znajduje się za granicą, nie musiały kontaktować się bezpośrednio z podmiotem macierzystym, lecz mogły zawie- rać transakcje gospodarcze w zakładzie stanowiącym rozsze- rzenie tego podmiotu; 64 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 d) „zakładanie przedsiębiorstw” oznacza prawo spółek wspólno- towych lub armeńskich, określonych w lit. a), do podjęcia działalności gospodarczej poprzez tworzenie spółek zależ- nych i oddziałów odpowiednio w Republice Armenii lub we Wspólnocie; e) „działanie” oznacza wykonywanie działalności gospodarczej; f) „działalność gospodarcza” oznacza działalność o charakterze przemysłowym, handlowym i zawodowym. W odniesieniu do międzynarodowego transportu morskiego, w tym operacji transportu intermodalnego obejmującego po czę- ści transport morski, obywatele Państw Członkowskich lub Repu- bliki Armenii zamieszkujący poza terytorium Wspólnoty lub odpowiednio Republiki Armenii oraz przedsiębiorstwa żeglu- gowe mające siedzibę poza terytorium Wspólnoty lub Republiki Armenii i kontrolowane przez obywateli Państwa Członkow- skiego lub odpowiednio Republiki Armenii także korzystają z postanowień niniejszego rozdziału oraz rozdziału III, jeżeli ich statki są zarejestrowane w tym Państwie Członkowskim lub odpo- wiednio w Republice Armenii zgodnie z ich właściwym ustawo- dawstwem. Artykuł 26 1. Bez względu na jakiekolwiek inne postanowienia niniejszej Umowy, nic nie stoi na przeszkodzie, aby Strony podjęły środki ostrożności, obejmujące ochronę inwestorów, deponentów, posiadaczy polis ubezpieczeniowych lub osób, do których należą prawa powiernicze od usługodawcy finansowego lub zapewnia- jące integralność i stabilność systemu finansowego. W przypadku gdy środki te nie są zgodne z postanowieniami niniejszej Umowy, nie mogą być one zastosowane jako środki uchylania się od zobo- wiązań, jakie na daną Stronę nakłada niniejsza Umowa. Artykuł 28 1. Bez względu na postanowienia rozdziału I niniejszego tytułu, spółka wspólnotowa lub spółka armeńska założona odpowied- nio na terytorium Republiki Armenii lub Wspólnoty jest upraw- niona do zatrudnienia w swoich spółkach zależnych lub oddzia- łach, zgodnie z ustawodawstwem obowiązującym w kraju założenia, na terytorium odpowiednio Republiki Armenii lub Wspólnoty, pracowników będących obywatelami odpowiednio Państw Członkowskich Wspólnoty i Republiki Armenii, pod warunkiem że pracownicy ci będą należeć do kluczowego perso- nelu określonego w ust. 2 oraz że zostaną zatrudnieni wyłącznie przez te spółki, spółki zależne lub oddziały. Pozwolenia na pobyt i pracę takich pracowników wydane są wyłącznie na okres zatrud- nienia. 2. Kluczowy personel wyżej wymienionych spółek, zwanych dalej „organizacjami”, składa się z „osób przeniesionych w ramach przedsiębiorstwa”, jak określono w lit. c), i należących do okre- ślonych poniżej kategorii, pod warunkiem że organizacja posiada osobowość prawną, a osoby, o których mowa, zostały zatrud- nione przez tę organizację lub były wspólnikami tej organizacji (innymi niż udziałowcy większościowi) przez okres co najmniej jednego roku bezpośrednio poprzedzającego takie przejście: a) osoby pracujące na wyższych stanowiskach organizacji, któ- rych główne zadanie polega na kierowaniu zakładem, pozo- stające pod bezpośrednią kontrolą lub ogólnym kierownic- twem zarządu lub udziałowców, lub też odpowiednich organów, pełniących funkcje: — kierowania zakładem, wydziałem lub komórką zakładu, — nadzorowania i kontroli pracy innych zatrudnionych, sprawujących funkcje nadzorcze, techniczne lub kierow- nicze, 2. Żadne postanowienie niniejszej Umowy nie może być inter- pretowane w sposób, który zmuszałby którąkolwiek ze Stron do ujawnienia informacji na temat interesów i kont indywidualnych klientów czy też jakichkolwiek informacji poufnych lub chronio- nych, które znajdują się w posiadaniu instytucji publicznych. — zatrudniania bądź zwalniania, bądź zalecenia zatrudnienia bądź zwalniania personelu, oraz podejmowania innych środków związanych z personelem, zgodnie z przyzna- nymi im uprawnieniami; 3. Do celów niniejszej Umowy określenie „usługi finansowe” oznacza działalność opisaną w załączniku III. Artykuł 27 Postanowienia niniejszej Umowy nie wykluczają stosowania przez każdą ze Stron wszelkich środków koniecznych dla uniknięcia sytuacji, w jakiej środki dotyczące dostępu państw trzecich do ich rynku byłyby obchodzone, w oparciu o postanowienia niniejszej Umowy. b) osoby zatrudnione przez daną organizację, posiadające szcze- gólną wiedzę w dziedzinie obsługi zakładu, aparatury nauko- wej, technologii lub zarządzania. Ocena takiej wiedzy może dotyczyć, poza wiedzą specyficznie związaną z zakładem, wysokiego poziomu kompetencji w związku z danym rodza- jem pracy lub działalności wymagającej specyficznej wiedzy technicznej, w tym zawodów regulowanych; c) „osoby przeniesione w ramach przedsiębiorstwa” określone jako osoby fizyczne pracujące dla danej organizacji na teryto- rium jednej ze Stron czasowo przeniesione w ramach prowa- dzenia działalności gospodarczej na terytorium drugiej Strony; przedmiotowa organizacja musi posiadać główne miejsce pro- wadzenia działalności na terytorium jednej ze Stron, a prze- niesienia należy dokonać do zakładu (oddziału, spółki 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 65 zależnej) tej organizacji, prowadzącego faktycznie podobną działalność gospodarczą na terytorium drugiej Strony. 2. Rada Współpracy opracowuje zalecenia w celu wykonania ust. 1. Artykuł 29 Artykuł 31 1. Strony podejmują wysiłki w celu uniknięcia podejmowania środków lub działań ograniczających warunki zakładania lub działania przedsiębiorstw na terytorium drugiej Strony w więk- szym stopniu, niż miało to miejsce przed dniem podpisania niniejszej Umowy. 2. Postanowienia niniejszego artykułu nie naruszają postanowień art. 37; sytuacje, których dotyczy art. 37, podlegają jedynie posta- nowieniom tego artykułu, z wyłączeniem jakichkolwiek innych postanowień. 3. Działając w duchu partnerstwa i współpracy oraz w świetle postanowień art. 43, rząd Republiki Armenii informuje Wspól- notę o swoim zamiarze złożenia propozycji nowych przepisów prawnych lub przyjęcia nowych regulacji mogących ograniczyć warunki zakładania lub działania, w Republice Armenii, oddzia- łów lub spółek zależnych spółek wspólnotowych w stopniu więk- szym, niż miało to miejsce w dniu poprzedzającym datę podpi- sania niniejszej Umowy. Wspólnota może zwrócić się do Republiki Armenii o udzielenie informacji dotyczących projektów przepisów prawnych lub regulacji oraz rozpocząć konsultacje dotyczące tych projektów. 4. W przypadku gdy nowe przepisy prawne lub regulacje wpro- wadzone w Republice Armenii stwarzałyby warunki działania oddziałów lub spółek zależnych spółek wspólnotowych założo- nych w Republice Armenii ograniczające ich działalność w więk- szym stopniu, niż miało to miejsce przed dniem podpisania niniejszej Umowy, nowe przepisy prawne lub regulacje nie mają zastosowania przez okres trzech lat następujących od dnia wejś- cia w życie odpowiedniego aktu prawnego do tych jednostek zależnych lub oddziałów, które w dniu wejścia w życie tego aktu już istniały w Republice Armenii. ROZDZIAŁ III Strony współpracują na rzecz rozwoju sektora usług o charakterze rynkowym w Republice Armenii. Artykuł 32 1. Strony zobowiązują się stosować zasadę nieograniczonego dostępu do międzynarodowego rynku i transportu morskiego, opartego na zasadach komercyjnych: a) powyższe postanowienie nie narusza praw i obowiązków wynikających z Konwencji Narodów Zjednoczonych w spra- wie Kodeksu Postępowania dla Konferencji Armatorów Linio- wych, odnoszących się do jednej lub drugiej Strony niniejszej Umowy. Statki nieobjęte konferencją będą miały prawo dzia- łania w konkurencji ze statkami konferencji, o ile będą prze- strzegać reguł uczciwej konkurencji na zasadach handlowych; b) Strony potwierdzają swoje przywiązanie do warunków swo- bodnej konkurencji jako istotnej cechy handlu sypkimi i płyn- nymi towarami masowymi. 2. Stosując zasady określone w ust. 1, Strony: a) nie stosują, po dniu wejścia w życie niniejszej Umowy, posta- nowień dotyczących podziału ładunku z umów dwustron- nych między jakimkolwiek Państwem Członkowskim Wspól- noty a byłym Związkiem Radzieckim; b) nie wprowadzają, w przyszłych umowach dwustronnych z państwami trzecimi, klauzul o podziale ładunku, chyba że powstaną wyjątkowe okoliczności, w których przedsiębior- stwa żeglugi liniowej z jednej lub drugiej Strony niniejszej Umowy nie miałyby innej możliwości udziału w handlu z lub do zainteresowanego państwa trzeciego; TRANSGRANICZNE ŚWIADCZENIE USŁUG MIĘDZY WSPÓLNOTĄ A REPUBLIKĄ ARMENII c) zakazują w przyszłych umowach dwustronnych wprowadza- nia klauzul o podziale ładunku w przypadku handlu sypkimi i płynnymi towarami masowymi; Artykuł 30 1. Strony zobowiązują się zgodnie z postanowieniami niniej- szego rozdziału podjąć niezbędne kroki w celu stopniowego świadczenia usług przez spółki wspólnotowe lub armeńskie zało- żone na terytorium Strony innej niż ta osoba, dla której przezna- czone są usługi, uwzględniając rozwój sektora usług na teryto- rium każdej ze Stron. d) znoszą, z dniem wejścia w życie niniejszej Umowy, wszelkie środki jednostronne, przeszkody administracyjne, techniczne i inne, które mogłyby wywierać skutek ograniczający lub dyskryminacyjny w stosunku do swobody świadczenia usług w międzynarodowym transporcie morskim. 3. Każda ze Stron przyznaje między innymi statkom będącym własnością obywateli lub przedsiębiorstw drugiej Strony trakto- wanie nie mniej korzystne, niż traktowanie przyznawane 66 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 własnym statkom w zakresie dostępu do portów otwartych dla handlu międzynarodowego, możliwości korzystania z infrastruk- tury i pomocniczych służb morskich w tych portach, jak również związane z należnościami i opłatami, ułatwieniami celnymi oraz wyznaczaniem miejsc zrzucania kotwicy oraz urządzeń do zała- dunku i rozładunku. 4. Obywatele i przedsiębiorstwa wspólnotowe, zapewniające międzynarodowe usługi transportu morskiego, mogą swobodnie świadczyć usługi w międzynarodowym transporcie żeglugi śródlądowej Republiki Armenii i odwrotnie. Artykuł 33 W celu zapewnienia skoordynowanego rozwoju transportu między Stronami, dostosowanego do ich potrzeb handlowych, warunki wzajemnego dostępu do rynku i świadczenia usług w transporcie drogowym, kolejowym i w żegludze śródlądowej, a także, gdy stosowne, w transporcie powietrznym mogą stanowić przedmiot odrębnych uzgodnień, w miarę potrzeby negocjowanych między Stronami, po wejściu w życie niniejszej Umowy. ROZDZIAŁ IV POSTANOWIENIA OGÓLNE Artykuł 34 1. Postanowienia niniejszego tytułu są stosowane z zastrzeże- niem ograniczeń uzasadnionych względami porządku publiczne- go, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego. 2. Postanowienia niniejszego tytułu nie mają zastosowania do działalności, która na terytorium którejkolwiek ze Stron związana jest, nawet tylko sporadycznie, z wykonywaniem władzy publicznej. Artykuł 35 Do celów niniejszego tytułu żadne postanowienie niniejszej Umowy nie stanowi przeszkody dla stosowania przez Strony własnych postanowień i regulacji dotyczących wjazdu i pobytu, zatrudnienia, warunków pracy, prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby fizyczne oraz świadczenia usług, pod warunkiem że działania te nie wpływają w sposób niweczący lub szkodliwy na korzyści, które przysługują Stronom zgodnie z postanowieniami niniejszej Umowy. Powyższe postanowienie nie narusza stosowania art. 34. Artykuł 36 Spółki, które są kontrolowane i należące do spółek armeńskich i spółek wspólnotowych, również korzystają z postanowień rozdziałów II, III i IV. Artykuł 37 Traktowanie przyznane przez którąkolwiek ze Stron drugiej Stronie na podstawie niniejszej Umowy od dnia poprzedzającego o miesiąc datę wejścia w życie właściwych zobowiązań, wynikających z Układu ogólnego w sprawie handlu usługami (GATS), nie może być w żadnym wypadku korzystniejsze, jeśli chodzi o sektory lub środki, do których odnosi się GATS, niż traktowanie przyznane przez pierwszą ze Stron zgodnie z postanowieniami GATS, bez względu na sektor, podsektor czy tryb świadczenia usługi. Artykuł 38 Do celów rozdziałów II, III i IV nie uwzględnia się traktowania przyznawanego przez Wspólnotę, jej Państwa Członkowskie lub Republikę Armenii na podstawie zobowiązań zaciągniętych na mocy umów o integracji gospodarczej zgodnie z zasadami art. V GATS. Artykuł 39 1. Klauzula największego uprzywilejowania, przyznana zgodnie z postanowieniami niniejszego tytułu, nie ma zastosowania do ulg podatkowych, których Strony udzielają lub udzielą w przy- szłości na podstawie porozumień w sprawie zapobiegania pod- wójnemu opodatkowaniu lub innych uzgodnień podatkowych. 2. Żadne z postanowień niniejszego tytułu nie jest interpreto- wane w sposób, który by przeszkodził przyjęciu lub stosowaniu przez Strony jakiegokolwiek środka mającego na celu zapobiega- nie unikaniu płacenia podatków, zgodnie z postanowieniami umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych uzgod- nień dotyczących podatków, bądź też krajowego ustawodawstwa podatkowego. 3. Żadne z postanowień niniejszego tytułu nie jest interpreto- wane w sposób, który by przeszkodził Państwom Członkowskim lub Republice Armenii w rozróżnianiu, przy stosowaniu odpo- wiednich przepisów ich ustawodawstwa podatkowego, podatni- ków, którzy nie są w identycznej sytuacji, w szczególności w odniesieniu do ich miejsca zamieszkania. Artykuł 40 Bez uszczerbku dla postanowień art. 28, żadne z postanowień rozdziałów II, III i IV nie jest interpretowane jako uprawniające: 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 67 — obywateli Państw Członkowskich lub Republiki Armenii do wjazdu lub pozostawania odpowiednio na terytorium Repu- bliki Armenii lub Wspólnoty, w jakimkolwiek charakterze, w szczególności jako akcjonariusza lub udziałowcy lub współwłaściciela spółki lub zarządzającego bądź też zatrud- nionego w tej spółce, lub jako usługodawcy lub usługobiorcy, — wspólnotowe oddziały lub spółki zależne spółek armeńskich do zatrudniania lub zlecania zatrudniania na terytorium Wspólnoty obywateli Republiki Armenii, — armeńskie oddziały lub spółki zależne spółek wspólnotowych do zatrudniania lub zlecania zatrudnienia na terytorium Repu- bliki Armenii obywateli Państw Członkowskich, — spółki armeńskie bądź wspólnotowe oddziały i spółki zależne spółek armeńskich do dostarczania obywateli armeńskich działających na rzecz i pod kontrolą innych osób na podsta- wie umów o pracę zawartych na czas określony, — spółki wspólnotowe bądź armeńskie oddziały lub spółki zależne spółek wspólnotowych do dostarczania pracowników będących obywatelami Państw Członkowskich na podstawie umów o pracę zawartych na czas określony. ROZDZIAŁ V PŁATNOŚCI BIEŻĄCE I KAPITAŁ Artykuł 41 1. Strony zobowiązują się wyrazić zgodę na dokonywanie w swobodnie wymienialnej walucie wszelkich płatności bieżą- cych między rezydentami Wspólnoty oraz Republiki Armenii, mających związek z przepływem towarów, usług lub osób doko- nywanych zgodnie z postanowieniami niniejszej Umowy. 2. W odniesieniu do transakcji na rachunkach obrotów kapita- łowych w bilansie płatniczym zapewnia się, od chwili wejścia w życie niniejszej Umowy, swobodny przepływ kapitału związa- nego z inwestycjami bezpośrednimi dokonywanymi w przedsię- biorstwach powstałych zgodnie z ustawodawstwem kraju lokali- inwestycji oraz inwestycji dokonywanych zgodnie z zacji postanowieniami rozdziału II, jak również likwidację lub repatria- cję tych inwestycji oraz wszelkiego wynikającego z nich zysku. 4. Strony konsultują się wzajemnie w celu ułatwienia przepływu kapitałów w formie innej niż określona w ust. 2, między Wspól- notą a Republiką Armenii, dla wsparcia realizacji celów niniejszej Umowy. 5. W odniesieniu do postanowień niniejszego artykułu, dopóki nie zostanie wprowadzona całkowita wymienialność waluty armeńskiej w rozumieniu art. VIII Regulaminu Międzynarodo- wego Funduszu Walutowego (MFW), Republika Armenii może w szczególnych okolicznościach stosować ograniczenia dewi- zowe związane z udzieleniem lub uzyskaniem krótkotermino- wych i średnioterminowych kredytów finansowych, w takim zakresie, w jakim ograniczenia te są nakładane na Republikę Armenii przy udzielaniu takich kredytów i są dozwolone zgod- nie ze statusem Republiki Armenii w MFW. Republika Armenii stosuje te ograniczenia w sposób niedyskryminacyjny. Ich stoso- wanie powinno w możliwie najmniejszym stopniu wpływać negatywnie na funkcjonowanie niniejszej Umowy. Republika Armenii informuje niezwłocznie Radę Współpracy o wprowadze- niu takich środków i o wszelkich zmianach. 6. Bez uszczerbku dla postanowień ust. 1 i 2, w szczególnych okolicznościach przepływy kapitału między Wspólnotą a Repu- bliką Armenii powodują lub zagrażają spowodowanie szczegól- nych trudności w funkcjonowaniu polityki wymiany walut lub polityki pieniężnej we Wspólnocie bądź Republice Armenii, Wspólnota i Republika Armenii odpowiednio mogą przedsię- wziąć środki ochronne w odniesieniu do przepływów kapitału między Wspólnotą a Republiką Armenii w okresie nieprzekracza- jącym sześciu miesięcy, jeśli środki takie są ściśle niezbędne. ROZDZIAŁ VI OCHRONA WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ, PRZEMYSŁOWEJ I HANDLOWEJ Artykuł 42 1. Zgodnie z postanowieniami niniejszego artykułu i załącznika II Republika Armenii nadal poprawia ochronę praw własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej, tak aby w ciągu pięciu lat od daty wejścia w życie niniejszej Umowy zapewnić poziom ochrony podobny do tego, jaki istnieje we Wspólnocie, łącznie ze skutecznymi środkami realizacji tych praw. 3. Bez uszczerbku dla postanowień ust. 2 lub 5, po wejściu w życie niniejszej Umowy nie wprowadza się żadnych nowych ograniczeń w ruchu dewizowym dotyczących przepływu kapitału i bieżących płatności z tym przepływem związanych, dokonywa- nych między rezydentami Wspólnoty i Republiki Armenii, a ist- niejące uregulowania nie staną się bardziej restrykcyjne. 2. W ciągu pięciu lat od wejścia w życie niniejszej Umowy, Repu- blika Armenii przystąpi do wielostronnych konwencji w sprawie praw własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej, wymie- nionych w ust. 1 załącznika II, których stronami są Państwa Członkowskie lub które są faktycznie stosowane przez Państwa Członkowskie zgodnie z odpowiednimi postanowieniami tych konwencji. 68 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 TYTUŁ V WSPÓŁPRACA PRAWNA Artykuł 43 — wymianę ekspertów, 1. Strony uznają, iż ważną przesłanką zacieśnienia więzów gos- podarczych między Republiką Armenii a Wspólnotą jest zbliże- nie istniejącego i przyszłego prawodawstwa Republiki Armenii do prawodawstwa Wspólnoty. Republika Armenii podejmuje wszel- kie wysiłki w celu stopniowego zapewnienia coraz większej zgod- ności swego prawodawstwa z prawodawstwem wspólnotowym. 2. Zbliżenie prawodawstwa obejmuje w szczególności następu- jące dziedziny: prawo celne, prawo spółek, prawo bankowe, rachunkowość i podatki, własność intelektualną, ochronę pra- cowników w miejscu pracy, usługi finansowe, zasady konkuren- cji, zamówienia publiczne, ochronę zdrowia i życia ludzi, zwie- rząt roślin, środowisko, ochronę konsumentów, podatki pośrednie, postanowienia i normy techniczne, przepisy prawa i regulacje w zakresie spraw nuklearnych oraz transport. i — szybkie dostarczanie informacji, w szczególności dotyczących odpowiedniego ustawodawstwa, — organizację seminariów, — szkolenia, — pomoc w tłumaczeniu ustawodawstwa wspólnotowego w odpowiednich sektorach. 3. Wspólnota zapewni Republice Armenii pomoc techniczną w celu realizacji tych środków, która może obejmować między innym: 4. Strony uzgadniają, że w przypadku gdy wymiana handlowa między Stronami zostanie naruszona, na uzgodnionych zasadach dokonają przeglądu sposobów stosowania odpowiedniego prawa konkurencji. TYTUŁ VI WSPÓŁPRACA GOSPODARCZA Artykuł 44 1. Wspólnota i Republika Armenii podejmują współpracę gospo- darczą, która przyczyni się do realizacji procesu reform gospo- darczych oraz poprawy stałego rozwoju Republiki Armenii. Współpraca ta wzmocni istniejące więzi gospodarcze, z korzyścią dla obu Stron. inne środki mają wspomagać 2. Polityki oraz reformy gospodarczo-społeczne oraz restrukturyzację systemu gospodar- czego i handlowego w Republice Armenii i opierać się na wyma- ganiach dotyczących trwałego i harmonijnego rozwoju społecz- nego; będą też w pełni uwzględniać ochronę środowiska naturalnego. 4. Szczególną uwagę poświęca się środkom, które mogą przyczy- nić się do wsparcia współpracy między Niepodległymi Państwami regionu Zakaukazia i innymi krajami ościennymi, w celu ożywie- nia harmonijnego rozwoju tego regionu. 5. Jeśli zajdzie taka potrzeba, współpraca gospodarcza oraz inne formy współpracy przewidziane w niniejszej Umowie mogą uzys- kać wsparcie przez pomoc techniczną ze strony Wspólnoty z uwzględnieniem odpowiedniego wspólnotowego rozporządzenia Rady, mającego zastosowanie do pomocy technicznej w Niepo- dległych Państwach, priorytetów ustalonych w programie indy- katywnym odnoszącym się do pomocy technicznej Wspólnoty dla Republiki Armenii oraz procedur koordynacyjnych i wdroże- niowych, jakie są w nim ustanowione. 3. W tym celu współpraca koncentruje się w szczególności na rozwoju gospodarczym i społecznym, rozwoju zasobów ludz- kich, wsparciu dla przedsiębiorstw (łącznie z prywatyzacją, wspie- raniem i ochroną inwestycji, małymi i średnimi przedsiębior- stwami), sektorze górniczym i surowcowym, nauce i technologii, rolnictwie i żywności, energetyce, transporcie, turystyce, teleko- munikacji, usługach finansowych, walce z praniem brudnych pie- niędzy, handlu, cłach, współpracy statystycznej, informacji i komunikacji, ochronie środowiska naturalnego i współpracy regionalnej. Artykuł 45 Współpraca w dziedzinie wymiany towarowej i usług Strony podejmą współpracę, aby zapewnić zgodność handlu międzynarodowego Republiki Armenii z regułami WTO. 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 69 Współpraca ta obejmuje określone dziedziny bezpośrednio zwią- zane z ułatwieniami w handlu, takie jak: — stworzenie korzystnych warunków dla przyciągnięcia zagra- nicznych inwestycji do gospodarki armeńskiej, — kształtowanie polityki w zakresie wymiany handlowej i kwe- stii związanych z tą wymianą, łącznie z płatnościami i mecha- nizmami clearingowymi, — ustanowienie stabilnych i odpowiednich postanowień oraz warunków gospodarczych, a także wymiany informacji w zakresie przepisów prawnych, regulacji i praktyk admini- stracyjnych w dziedzinie inwestycji, — opracowanie stosownego ustawodawstwa, — stałą pomoc w celu przygotowania Republiki Armenii do przyszłego przystąpienia do WTO. — wymianę informacji dotyczących możliwości inwestycyjnych w formie, między innymi, targów handlowych, wystaw, tygo- dni handlowych i innych imprez. Artykuł 46 Artykuł 48 Współpraca przemysłowa Zamówienia publiczne 1. Współpraca ta ma w szczególności na celu wspieranie: — rozwoju kontaktów gospodarczych między podmiotami gospodarczymi obu stron, — udziału Wspólnoty w wysiłkach podejmowanych przez Repu- blikę Armenii w celu restrukturyzacji jej przemysłu i przyciąg- nięcia inwestycji do przemysłu, — poprawy zarządzania, — tworzenia odpowiednich zasad i praktyk handlowych, — ochrony środowiska. 2. Postanowienia niniejszego artykułu pozostają bez wpływu na stosowanie wspólnotowych zasad konkurencji dotyczących przedsiębiorstw. Artykuł 47 Wspieranie i ochrona inwestycji 1. Mając na uwadze odpowiednie uprawnienia i kompetencje odpowiednio Wspólnoty i jej Państw Członkowskich, celem współpracy jest stworzenie korzystnego środowiska dla inwesty- cji prywatnych, zarówno krajowych, jak zagranicznych, szczegól- nie poprzez stworzenie lepszych warunków ochrony inwestycji, transferu kapitału oraz wymiany informacji w zakresie możli- wości inwestycyjnych. 2. Współpraca ma na celu w szczególności: — zawarcie, jeśli zaistnieje taka potrzeba, między Państwami Członkowskimi a Republiką Armenii, porozumień o wspie- raniu i ochronie inwestycji, Strony współpracują, w celu rozwoju warunków dla otwartego i konkurencyjnego udzielania zamówień na towary i usługi w szczególności w drodze zaproszenia do składania ofert. Artykuł 49 Współpraca w dziedzinie norm i oceny zgodności 1. Współpraca między Stronami wspiera dostosowania do uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym kryteriów, zasad i wytycznych w zakresie jakości. Wymagane działania będą uła- twiać postępy na drodze wzajemnego uznawania w zakresie oceny zgodności, jak również poprawę jakości wyrobów armeń- skich. 2. W tym celu Strony dążą do współpracy w ramach projektów pomocy technicznej, które będą: — wspierać odpowiednią współpracę z organizacjami i instytu- tami wyspecjalizowanymi w tych dziedzinach, — wspierać wykorzystanie wspólnotowych postanowień tech- nicznych oraz stosowanie europejskich norm oraz procedur oceny zgodności, — pozwalać na wymianę doświadczeń i informacji technicznych w zakresie zarządzania jakością. Artykuł 50 Sektor górniczy i surowce 1. Strony zmierzają do podniesienia poziomu inwestycji i wymiany handlowej w sektorze górniczym i surowcowym. — zawarcie, jeśli zaistnieje taka potrzeba, między Państwami Członkowskimi a Republiką Armenii, porozumień w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania, 2. Współpraca koncentruje się w szczególności na następujących dziedzinach: 70 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 — wymianie informacji na temat rozwoju w sektorze górniczym i w sektorze metali nieżelaznych, i zawartymi według procedur przyjętych przez każdą ze Stron, w których należy określić między innymi właściwe przepisy doty- czące praw własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej. — tworzeniu ram prawnych dla współpracy, — zagadnieniach handlowych, — przyjęciu i wdrażaniu ustawodawstwa w dziedzinie ochrony środowiska naturalnego, Artykuł 52 Edukacja i szkolenie — szkoleniu, — bezpieczeństwie w przemyśle górniczym. 1. Strony współpracują w celu podniesienia poziomu kształce- nia ogólnego i kwalifikacji zawodowych w Republice Armenii, zarówno w sektorze publicznym jak prywatnym. Artykuł 51 Współpraca w dziedzinie nauki i techniki 1. Strony wspierają współpracę w dziedzinie cywilnych badań naukowych i rozwoju technologicznego, mając na względzie obopólne korzyści oraz uwzględniając dostępność środków, odpowiedni dostęp do swoich odpowiednich programów, z zastrzeżeniem właściwego poziomu skutecznej ochrony praw własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej. 2. Współpraca koncentruje się w szczególności na następujących dziedzinach: — podniesienie poziomu edukacji i systemów szkolenia w Repu- blice Armenii, włącznie z systemem certyfikacji placówek szkolnictwa wyższego i dyplomów studiów wyższych, — szkolenie kadry zarządzającej sektora publicznego i prywat- nego oraz urzędników służby cywilnej w priorytetowych obszarach, które zostaną ustalone, — współpraca między placówkami szkolnictwa oraz między pla- cówkami szkolnictwa a przedsiębiorstwami, — wymiana nauczycieli, absolwentów, kadr zarządzających, młodych naukowców i badaczy, jak również młodzieży, 2. Współpraca w zakresie nauki i techniki obejmuje: — wymianę informacji naukowych i technicznych, w odpowiednich instytucjach, — wspieranie nauczania w zakresie studiów europejskich — wspólne działania w zakresie badań i rozwoju technologicz- nego, — nauczaniu języków wspólnotowych, — szkolenia i programy wymiany naukowców, personelu bada- wczego i techników działających w dziedzinie badań i roz- woju technologicznego obydwu stron. W przypadku gdy taka współpraca przyjmuje formę działalności związanej z edukacją i/lub szkoleniami, powinna ona być reali- zowana zgodnie z postanowieniami art. 52. Za obopólnym porozumieniem Strony mogą angażować się w inne formy współpracy naukowej i technicznej. W ramach tej działalności w zakresie współpracy, należy zwrócić szczególną uwagę na przegrupowywanie uczonych, inżynierów, badaczy i technologów, którzy uczestniczą lub uczestniczyli w badaniach i/lub produkcji broni masowego rażenia. — szkolenie podyplomowym tłumaczy konferencyjnych, — szkolenie dziennikarzy, — szkolenie wykładowców. 3. Ewentualny udział jednej ze Stron w odpowiednich progra- mach w dziedzinie edukacji i szkolenia drugiej Strony może być uwzględniony zgodnie z ich odpowiednimi procedurami oraz, jeśli zajdzie potrzeba, ustanowi się ramy instytucjonalne i plany współpracy poprzez udział Republiki Armenii we wspólnoto- wym programie Tempus. Artykuł 53 Rolnictwo i sektor rolno-spożywczy 3. Współpraca objęta zakresem niniejszego artykułu jest realizo- wana zgodnie z przepisami szczególnymi wynegocjowanymi Celem współpracy w tej dziedzinie jest popieranie reformy rolnej, modernizacja, prywatyzacja i restrukturyzacja rolnictwa, sektora 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 71 rolno-spożywczego i sektorów usług w Republice Armenii, rozwój rynków krajowych oraz rynków zagranicznych dla produktów armeńskich, w warunkach zapewniających ochronę środowiska naturalnego, z uwzględnieniem konieczności poprawy bezpieczeństwa w dziedzinie zaopatrzenia w żywność, jak również rozwoju agrobiznesu, przetwarzania i dystrybucji produktów rolnych. Strony dążą także do stopniowego zbliżenia norm armeńskich do technicznych regulacji wspólnotowych w zakresie przemysłowych i rolnych produktów spożywczych, w tym norm sanitarnych i fitosanitarnych. Artykuł 54 Energia 1. Współpraca jest realizowana w ramach zasad gospodarki ryn- kowej i Europejskiej Karty Energetycznej oraz z uwzględnieniem Traktatu Karty Energetycznej, Protokołu w sprawie efektywności i związanych z nią aspektów środowiskowych, energetycznej w kontekście postępującej integracji rynków energetycznych w Europie. 2. Współpraca obejmuje między innymi następujące dziedziny: — kształtowanie i rozwój polityki energetycznej, — poprawę zarządzania i regulacji sektora energetycznego zgod- nie z założeniami gospodarki rynkowej, — poprawę dostaw energii, włącznie z bezpieczeństwem dostaw, w sposób uzasadniony gospodarczo i ekologicznie, — wspieranie oszczędności energii oraz efektywności energe- tycznej, a także wdrożenie Protokołu Karty Energetycznej w sprawie efektywności energetycznej i związanych z nią aspektów środowiskowych, sposoby przesyłu produktów energetycznych. Strony współpra- cują w celu jak najefektywniejszego wykonania postanowień tytułu IV i art. 47 w odniesieniu do inwestycji w sektorze energe- tycznym. Artykuł 55 Środowisko naturalne 1. Mając na uwadze Europejską Kartę Energetyczną i deklarację Konferencji z Lucerny z 1993 r. , oraz uwzględniając Traktat Karty Energetycznej, w szczególności jego art. 19, a także Protokół Karty Energetycznej w sprawie efektywności energetycznej i zwią- zanych z nią aspektów środowiskowych, Strony rozwijają i zacieś- niają współpracę w dziedzinie ochrony środowiska naturalnego i zdrowia ludzi. 2. Celem współpracy jest walka z degradacją środowiska, która obejmuje w szczególności: — skuteczne monitorowanie poziomów zanieczyszczeń i ocenę środowiska naturalnego; system informacji na temat stanu środowiska naturalnego, — zwalczanie zanieczyszczania powietrza i wody w skali lokal- nej, regionalnej i transgranicznej, — odnowę ekologiczną, — stałą, skuteczną i wydajną ekologicznie produkcję i wykorzys- tanie energii, — bezpieczeństwo zakładów przemysłowych, — klasyfikację i bezpieczne obchodzenie się z chemikaliami, — jakość wody, — modernizację infrastruktury energetycznej, — zmniejszanie ilości odpadów, recykling i bezpieczne usuwa- nie odpadów oraz realizację Konwencji bazylejskiej, — poprawę technologii zaopatrzenia energetycznego i końco- — wpływ rolnictwa na środowisko naturalne, erozję gleby oraz wego wykorzystania w zakresie rodzajów energii, zanieczyszczenie chemiczne, — zarządzanie i szkolenie techniczne w sektorze energetycznym, — ochronę lasów, — przesyłanie i tranzyt materiałów i produktów energetycznych, — wprowadzanie szeregu rozwiązań instytucjonalnych, praw- nych, podatkowych i innych niezbędnych do zwiększenia handlu energią i inwestycji, — ochronę różnorodności biologicznej i obszarów chronionych, jak również zrównoważone wykorzystanie i zarządzanie zasobami biologicznymi, — planowanie zagospodarowania przestrzennego, włącznie z budownictwem i urbanistyką, — rozwój zasobów hydroelektrycznych i innych odnawialnych — wykorzystanie instrumentów ekonomicznych i podatkowych, źródeł energii. — zmiany klimatyczne na świecie, 3. Strony wymieniają istotne informacje dotyczące projektów inwestycyjnych w sektorze energetycznym, w szczególności jeśli chodzi o budowę i remont rurociągów, gazociągów oraz inne — edukację w zakresie ochrony środowiska naturalnego i świa- domość problematyki ekologicznej, 72 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 — pomoc techniczną w zakresie rekultywacji obszarów dotknię- tych radioaktywnością oraz rozwiązywanie wynikających z tego problemów zdrowotnych i społecznych, — wdrożenie Konwencji z Espoo o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym. — modernizację i rozwój kolei, dróg wodnych, dróg lądowych, portów, lotnisk i infrastruktury nawigacji lotniczej, w tym modernizację największych tras komunikacyjnych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania i połączeń transeu- ropejskich dla wyżej wymienionych sposobów transportu, w szczególności związanych z projektem Traceca, 3. Współpraca odbywa się w szczególności poprzez: — wspieranie i rozwój transportu multimodalnego, — przewidywanie katastrof i innych sytuacji zagrożeń, — wspieranie wspólnych programów badawczych i rozwojo- wych, — wymianę informacji oraz ekspertów, łącznie z informacjami oraz ekspertami zajmującymi się transferem czystych techno- logii oraz bezpiecznym i przyjaznym dla środowiska wyko- rzystaniem biotechnologii, — przygotowanie ram prawnych i instytucjonalnych dla roz- woju i wdrażania polityki, łącznie z prywatyzacją sektora transportu. — wspólne badania naukowe, — dostosowanie prawodawstwa do norm wspólnotowych, — szkolenia w zakresie ochrony środowiska i wzmocnienie instytucji, — współpracę na poziomie regionalnym, włączając współpracę w ramach Europejskiej Agencji Ochrony Środowiska, oraz na poziomie międzynarodowym, — rozwój strategii, w szczególności dotyczących problemów globalnych i klimatycznych, w celu osiągania stałego rozwoju, — badania dotyczące wpływu na środowisko naturalne. Artykuł 56 Transport Artykuł 57 Usługi pocztowe i telekomunikacja W ramach swoich właściwych uprawnień i kompetencji Strony rozszerzają i zacieśniają współpracę w następujących dziedzi- nach: — formułowanie założeń polityki i wytycznych dla rozwoju sek- tora telekomunikacji i usług pocztowych, — formułowanie zasad polityki taryfowej i obrotu w telekomu- nikacji oraz usługach pocztowych, — przeprowadzanie transferu technologii i know-how, w tym dotyczącej europejskich norm technicznych i systemów certy- fikacji, — wspieranie rozwoju projektów w dziedzinie telekomunikacji i usług pocztowych oraz przyciąganie inwestycji, Strony rozwijają i wzmacniają współpracę w dziedzinie transportu. — poprawa efektywności i jakości świadczenia usług telekomu- nikacyjnych i pocztowych, między innymi poprzez liberaliza- cję działalności podsektorów, Współpraca ta ma między innymi na celu restrukturyzację i modernizację systemów i sieci transportowych w Republice Armenii oraz rozwój i zapewnianie, w odpowiednim przypadku, systemów transportowych w kontekście kompatybilności transportowego. systemu osiągania Szczególną uwagę należy zwrócić na funkcjonowanie wszystkich tradycyjnych połączeń komunikacyjnych między Niepodległymi Państwami w regionie Zakaukazia a pozostałymi państwami ościennymi. globalnego bardziej Współpraca obejmuje między innymi: — nowoczesne zastosowanie telekomunikacji, w szczególności w zakresie elektronicznego transferu środków pieniężnych, — zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi i ich „optyma- lizacja”, — właściwa baza regulacyjna dla świadczenia usług telekomuni- kacyjnych i pocztowych oraz wykorzystywania zakresu częstotliwości radiowych, — modernizację zarządzania i eksploatacji transportu drogowe- go, kolei, portów oraz lotnisk, — szkolenie w dziedzinie telekomunikacji i usług pocztowych w celu prowadzenia działalności w warunkach rynkowych. 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 73 Artykuł 58 Usługi finansowe 1. Współpraca ma w szczególności na celu ułatwienie włączenia Republiki Armenii do powszechnie przyjętych systemów wza- jemnych rozliczeń. Pomoc techniczna koncentruje się na: — rozwoju usług bankowych i finansowych, rozwoju wspólnego rynku źródeł kredytowania, włączeniu Republiki Armenii do powszechnie uznanych systemów wzajemnych rozliczeń, — rozwoju w Republice Armenii systemu podatkowego i jego instytucji, wymianie doświadczeń i szkoleniu personelu, — rozwoju usług ubezpieczeniowych, co stworzyłoby między innymi korzystne ramy dla uczestnictwa przedsiębiorstw wspólnotowych w zakładaniu wspólnych przedsięwzięć w sektorze ubezpieczeniowym w Republice Armenii oraz rozwoju ubezpieczeń kredytów eksportowych. Współpraca ta w szczególności przyczynia się do wspierania roz- woju stosunków między Republiką Armenii a Państwami Człon- kowskimi w sektorze usług finansowych. Artykuł 59 Rozwój regionalny 1. Strony zacieśniają współpracę w dziedzinie rozwoju regional- nego i zagospodarowania przestrzennego. 2. W tym celu Strony zachęcają władze krajowe, regionalne i lokalne do wymiany informacji na temat polityki regionalnej i zagospodarowania przestrzennego, jak również metod kształto- wania polityki regionalnej ze szczególnym uwzględnieniem roz- woju obszarów słabo rozwiniętych. Strony także wspierają bezpośrednie kontakty odpowiednimi regionami i organizacjami publicznymi, odpowiedzialnymi za planowanie rozwoju regionalnego, między innymi w celu wymiany doświadczeń na temat metod i sposobów wspierania rozwoju regionalnego. Artykuł 60 Współpraca socjalna 1. W odniesieniu do zdrowia i bezpieczeństwa Strony rozwijają współpracę mającą na celu podniesienie poziomu bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników. Współpraca obejmuje głównie: — edukację i szkolenie w zakresie bezpieczeństwa i higieny pra- cy, ze szczególnym uwzględnieniem sektorów działalności wysokiego ryzyka, — rozwój i wspieranie środków zapobiegawczych w zakresie zwalczania chorób i innych dolegliwości zawodowych, — zapobieganie poważnym wypadkom i zarządzanie toksycz- nymi chemikaliami, — badania w celu rozwijania podstaw wiedzy w odniesieniu do środowiska pracy, jak również bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników. 2. W odniesieniu do zatrudnienia współpraca obejmuje w szcze- gólności pomoc techniczną w zakresie: — optymalizacji rynku pracy, — unowocześniania usług związanych z pośrednictwem pracy i poradnictwem zawodowym, — planowania i zarządzania programami restrukturyzacji, — wspierania rozwoju lokalnego zatrudnienia, — wymiany informacji na temat programów dotyczących ela- stycznego zatrudnienia, w szczególności programów wspie- rających pracę na własny rachunek oraz przedsiębiorczość. 3. Strony zwracają szczególną uwagę na współpracę w sferze ochrony socjalnej, która między innymi obejmuje współpracę w zakresie planowania i wdrażania reform dotyczących ochrony socjalnej w Republice Armenii. Reformy te mają na celu rozwój w Republice Armenii metod ochrony właściwych dla gospodarki rynkowej i obejmują wszel- kie formy ochrony socjalnej. Artykuł 61 Turystyka Strony zacieśniają i rozwijają wzajemną współpracę dotyczącą: — ułatwiania wymiany turystycznej, — wzrostu przepływu informacji, — transferu know-how, — badania możliwości wspólnych działań, — współpracy między urzędowymi organami do spraw tury- styki, — szkolenia w dziedzinie rozwoju turystyki. 74 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 Artykuł 62 Małe i średnie przedsiębiorstwa handlowej i uczciwego handlu oraz osiągnięcia zbliżenia systemu celnego Republiki Armenii do systemu celnego Wspólnoty. 1. Strony mają na celu rozwój i umacnianie małych i średnich przedsiębiorstw oraz ich stowarzyszeń, jak również współpracy między małymi i średnimi przedsiębiorstwami Wspólnoty i Repu- bliki Armenii. 2. Współpraca obejmuje pomoc techniczną, w szczególności w następujących obszarach: — tworzenie ram prawnych dla małych i średnich przedsię- biorstw, — rozwój właściwej infrastruktury (agencja wspierania małych i średnich przedsiębiorstw, komunikowania się, pomocy w tworzeniu funduszu dla małych i średnich przedsiębiorstw), — rozwój parków technologicznych. 2. Współpraca obejmuje w szczególności: — wymianę informacji, — poprawę metod pracy, — wprowadzenie Nomenklatury Scalonej i jednolitego doku- mentu administracyjnego, — połączenie między systemami tranzytowymi Wspólnoty a Republiki Armenii, — uproszczenie kontroli i formalności w zakresie przewozu towarów, — wspieranie wprowadzania nowoczesnych systemów informa- cji celnej, Artykuł 63 Informacja i komunikacja — organizację seminariów i stażów szkoleniowych. Pomoc techniczna jest dostarczana w miarę potrzeby. skuteczną wymianę Strony popierają rozwój nowoczesnych metod zarządzania w dziedzinie informacji, w szczególności dotyczących mediów, i popierają się pierwszeństwo programów mających na celu dostarczenie ogółowi społeczeństwa podstawowych informacji na temat Wspólnoty i Republiki Armenii, obejmujących, w miarę możliwości, dostęp do baz danych, z poszanowaniem praw własności intelektualnej. informacji. Uznaje Artykuł 64 Ochrona konsumentów legislacyjnej temat działalności ścisłą współpracę w celu Strony nawiążą osiągnięcia kompatybilności swoich systemów ochrony konsumentów. Współpraca ta może obejmować w szczególności wymianę informacji na reform instytucjonalnych, organizację stałych systemów wzajemnego przekazywania informacji na temat produktów niebezpiecznych, konsumentom, poprawę w szczególności na temat cen, charakterystyki oferowanych produktów i usług, rozwój wymiany między rzecznikami interesów konsumentów oraz lepszą zgodność na płaszczyźnie polityki ochrony konsumentów, a także organizację seminariów i staży szkoleniowych. przekazywanych informacji i 3. Bez uszczerbku dla dalszej współpracy przewidzianej w niniej- szej Umowie, w szczególności w art. 69 i 71, wzajemna pomoc w sprawach celnych między organami administracyjnymi Stron odbywa się zgodnie z postanowieniami Protokołu załączonego do niniejszej Umowy. Artykuł 66 Współpraca w dziedzinie statystyki Współpraca w tej dziedzinie ma na celu stworzenie efektywnego systemu statystycznego, dostarczającego wiarygodnych danych statystycznych niezbędnych dla wspierania i monitorowania procesu reform gospodarczych oraz przyczyniającego się do rozwoju prywatnej przedsiębiorczości w Republice Armenii. Strony współpracują w szczególności w następujących dziedzi- nach: — dostosowania armeńskiego systemu statystycznego do międzynarodowych metod, norm i klasyfikacji, — wymiany informacji statystycznych, Artykuł 65 Cła — dostarczania makro- i mikroekonomicznych informacji sta- tystycznych, koniecznych do wdrażania i zarządzania refor- mami gospodarczymi. 1. Współpraca ma na celu zagwarantowanie zgodności ze wszystkimi postanowieniami przyjętymi w zakresie wymiany Wspólnota dostarczy w tym celu pomoc techniczną Republice Armenii. 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 75 Artykuł 67 Gospodarka Strony ułatwiają proces reform gospodarczych i koordynacji polityk gospodarczych w drodze współpracy zmierzającej do poprawy zrozumienia podstaw ich gospodarek oraz opracowania i wdrożenia polityki gospodarczej w warunkach gospodarki rynkowej. W tym celu Strony wymieniają informacje dotyczące wyników i prognoz makroekonomicznych. Wspólnota świadczy pomoc techniczną w celu: — wspierania Republiki Armenii w procesie realizacji reformy doradztwo specjalistyczne zapewniając gospodarczej, i pomoc techniczną, — wspierania współpracy między ekonomistami w celu przy- spieszenia transferu know-how koniecznego dla kształtowaniu polityk gospodarczych i zapewnienia szerokiego rozpo- wszechnienia wyników badań z tej dziedziny. WSPÓŁPRACA W SPRAWACH ODNOSZĄCYCH SIĘ DO DEMOKRACJI I PRAW CZŁOWIEKA TYTUŁ VII Artykuł 68 Strony współpracują we wszystkich kwestiach dotyczących tworzenia i wzmacniania instytucji demokratycznych, w tym instytucji wymaganych dla wzmocnienia praworządności oraz ochrony praw człowieka i podstawowych wolności, zgodnie z zasadami prawa międzynarodowego i OBWE. Współpraca ta ma formę programów pomocy technicznej, mających na celu, między innymi, pomoc w opracowywaniu odpowiednich przepisów prawych i regulacji, wykonywaniu tych przepisów prawnych, funkcjonowaniu sądownictwa, roli państwa w sprawach wymiaru sprawiedliwości; oraz w funkcjonowaniu systemu wyborczego. W miarę potrzeby mogą być przeprowadzane szkolenie. Strony popierają kontakty i wymianę między organami krajowymi, regionalnymi i sądowniczymi, parlamentarzystami oraz organizacjami pozarządowymi. TYTUŁ VIII WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE ZAPOBIEGANIA NIELEGALNEJ DZIAŁALNOśCI ORAZ ZAPOBIEGANIA I KONTROLI NIELEGALNEJ IMIGRACJI Artykuł 69 — opracowanie projektów krajowych przepisów prawnych w dziedzinie zapobiegania nielegalnej działalności, Strony podejmują współpracę mającą na celu zapobieganie nie- legalnej działalności, takiej jak: — nielegalna działalność w sferze gospodarki, łącznie z korupcją, — tworzenie ośrodków informacyjnych, — zwiększenie skuteczności instytucji działających w zakresie zapobiegania nielegalnej działalności, — szkolenie personelu oraz rozwój infrastruktury badawczej, — nielegalne transakcje obejmujące różne towary, łącznie z odpadami przemysłowymi, — opracowanie wzajemnie akceptowalnych środków mających na celu zahamowanie nielegalnej działalności. — fałszerstwo. Artykuł 70 Pranie pieniędzy Współpraca w wyżej wymienionych obszarach polegać będzie na wzajemnych konsultacjach i ścisłej interakcji. Można udzielić pomocy technicznej i administracyjnej, także w następujących obszarach: 1. Strony są zgodne co do konieczności podejmowania wysiłków i współpracy w celu uniemożliwienia wykorzystywania ich syste- mów finansowych do prania dochodów pochodzących z działal- ności przestępczej, w szczególności z przestępstw narkotyko- wych. 76 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 2. Współpraca w tym obszarze obejmuje pomoc administracyjną i techniczną w celu ustanowienia właściwych standardów w spra- wie zwalczania prania brudnych pieniędzy, równoważnych postanowieniom przyjętym w tym obszarze przez Wspólnotę i fora międzynarodowe, łącznie z Grupą Roboczą do Spraw Finansowych (FATF). Artykuł 71 Narkotyki substancji psychotropowych, W ramach odpowiednich uprawnień i kompetencji, Strony współpracują w celu zwiększenia skuteczności i efektywności polityk oraz środków skierowanych przeciwko nielegalnej produkcji, rozprowadzaniu i sprzedaży środków odurzających zapobieganiem i wykorzystania produkcji narkotyków, wspieraniem zapobiegania i ograniczania popytu na narkotyki. Współpraca w tej dziedzinie oparta jest na wzajemnych konsultacjach i ścisłej koordynacji między Stronami w zakresie celów i środków dotyczących poszczególnych dziedzin związanych z narkotykami. prekursorów chemikaliów do jak również łącznie z Artykuł 72 Nielegalna imigracja 1. Państwa Członkowskie i Republika Armenii zgadzają się na współpracę w celu zapobiegania i kontroli nielegalnej imigracji. W tym celu: — Republika Armenii zgadza się ponownie przyjąć wszystkich swoich obywateli, którzy przebywają nielegalnie na teryto- rium danego Państwa Członkowskiego, na żądanie tego pań- stwa i bez jakichkolwiek dalszych formalności, — oraz każde Państwo Członkowskie zgadza się ponownie przy- jąć wszystkich swoich obywateli, jak zdefiniowano do celów wspólnotowych, nielegalnie przebywających na terytorium Republiki Armenii, na jej żądanie i bez żadnych dalszych for- malności. Państwa Członkowskie i Republika Armenii dostarczą również swoim obywatelom właściwe dokumenty tożsamości do takich celów. 2. Republika Armenii zgadza się zawrzeć umowy dwustronne z Państwami Członkowskimi, które wyrażają taką chęć, regulujące określone obowiązki związane z ponownym przyjęciem, włącz- nie z obowiązkiem ponownego przyjęcia obywateli innych kra- jów oraz bezpaństwowców przybyłych na terytorium jakiegokol- wiek takiego Państwa Członkowskiego z Republiki Armenii lub przybyłych na terytorium Republiki Armenii z jakiegokolwiek takiego Państwa Członkowskiego. 3. Rada Współpracy bada, jakie inne wspólne wysiłki mogą zostać przedsięwzięte w celu zapobiegania i kontroli nielegalnej emigracji. TYTUŁ IX WSPÓŁPRACA KULTURALNA Artykuł 73 Strony zobowiązują się wspierać, zachęcać i ułatwiać współpracę kulturalną. Gdzie stosowne, wspólnotowe programy współpracy kulturalnej lub takie programy jednego lub więcej Państw Członkowskich mogą być przedmiotem współpracy oraz rozwoju dalszych działań w zakresie wspólnego zainteresowania stron. TYTUŁ X WSPÓŁPRACA FINANSOWA W DZIEDZINIE POMOCY TECHNICZNEJ Artykuł 74 W celu realizacji założeń niniejszej Umowy i zgodnie z art. 75, 76 i 77, Republika Armenii korzysta z czasowej pomocy finansowej Wspólnoty świadczonej w drodze pomocy technicznej w formie dotacji. Celem tej pomocy jest przyspieszenie transformacji gospodarczej w Republice Armenii. 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 77 Ta pomoc finansowa jest zapewniana w ramach programu TACIS, zgodnie z odpowiednim wspólnotowym rozporządzeniem Rady. Artykuł 75 Cele i obszary wspólnotowej pomocy finansowej są ustalone w orientacyjnym programie odzwierciedlającym priorytety, które mają być ustalone między Stronami, z uwzględnieniem potrzeb Republiki Armenii, zdolności absorpcji w poszczególnych sektorach oraz postępu reform. Strony informują o tym Radę Współpracy. Artykuł 76 Artykuł 77 W celu umożliwienia optymalnego wykorzystania dostępnych środków Strony zapewnią ścisłą koordynację pomocy technicznej ze strony Wspólnoty oraz pomocy z innych źródeł, takich jak Państwa Członkowskie, inne kraje, organizacje międzynarodowe, takie jak Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju oraz Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju. POSTANOWIENIA INSTYTUCJONALNE, OGÓLNE I KOŃCOWE TYTUŁ XI Artykuł 78 jest piastowany przemiennie przez Wspólnotę i Republikę Arme- nii. Powołuje się Radę Współpracy, która nadzoruje realizację niniejszej Umowy. Rada Współpracy zbiera się na szczeblu ministerialnym raz do roku. Rada bada wszelkie istotne zagadnienia powstałe w ramach niniejszej Umowy, jak również wszelkie inne zagadnienia dwustronne lub międzynarodowe będące przedmiotem wspólnego zainteresowania, dla osiągnięcia celów niniejszej Umowy. Rada Współpracy może także za obopólną zgodą Stron opracowywać odpowiednie zalecenia. Rada Współpracy określa w swoim regulaminie wewnętrznym zadania Komitetu Współpracy, które obejmują przygotowanie posiedzeń Rady Współpracy, jak również zasady funkcjonowa- nia tego Komitetu. 2. Rada Współpracy może przekazać swoje dowolne kompeten- cje Komitetowi Współpracy, który zapewni ciągłość między posiedzeniami Rady Współpracy. Artykuł 79 Artykuł 81 1. W skład Rady Współpracy wchodzą, z jednej strony, członko- wie Rady Unii Europejskiej i członkowie Komisji Wspólnot Euro- pejskich, a z drugiej strony, członkowie rządu Republiki Armenii. Rada Współpracy może podjąć decyzję w sprawie stworzenia jakiegokolwiek innego specjalnego komitetu lub organu wspierającego ją w pełnieniu zadań i ustala jego skład, zadania i zasady funkcjonowania. 2. Rada Współpracy uchwala swój regulamin wewnętrzny. 3. Urząd Przewodniczącego Rady Współpracy jest sprawowany na przemian przez przedstawiciela Wspólnoty oraz członka rządu Republiki Armenii. Artykuł 80 Artykuł 82 Rozpatrując kwestie powstałe w ramach niniejszej Umowy w odniesieniu do postanowienia odwołującego się do jakiegoś artykułu GATT/WTO, Rada Współpracy bierze pod uwagę, w możliwie szerokim zakresie, wykładnię przedmiotowego artykułu GATT/WTO, która została ogólnie przyjęta przez członków WTO. 1. Rada Współpracy jest wspierana w pełnieniu zadań przez Komitet Współpracy, składający się, z jednej strony, z przedsta- wicieli członków Rady Unii Europejskiej i członków Komisji Wspólnot Europejskich, a z drugiej strony, z przedstawicieli rządu Republiki Armenii, zazwyczaj na szczeblu wyższych urzędników służby cywilnej. Urząd Przewodniczącego Komitetu Współpracy Artykuł 83 Powołuje się Parlamentarny Komitet Współpracy. W ramach tego Komitetu członkowie Zgromadzenia Narodowego Republiki 78 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 się oraz i Parlamentu Europejskiego spotykają Armenii wymieniają poglądy. Komitet zbiera się okresowo, przy czym sama określa kolejne terminy posiedzeń. Artykuł 84 — popierają odwoływanie się do zasad arbitrażu opracowanych przez Komisję Narodów Zjednoczonych do spraw Międzyna- rodowego Prawa Handlowego (Uncitral), oraz do arbitrażu w jakimkolwiek ośrodku państw sygnatariuszy Konwencji o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitra- żowych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 10 czerwca 1958 r. 1. Parlamentarny Komitet Współpracy składa się, z jednej stro- ny, z członków Parlamentu Europejskiego, a z drugiej strony, z członków Zgromadzenia Narodowego Republiki Armenii. Artykuł 87 2. Parlamentarny Komitet Współpracy uchwala swój regulamin wewnętrzny. Żadne postanowienie niniejszej Umowy nie stanowi przeszkody dla podjęcia przez Stronę środków, które: 3. Przewodnictwo Parlamentarnego Komitetu Współpracy obej- mują kolejno Parlament Europejski i Zgromadzenie Narodowe Republiki Armenii w trybie przewidzianym w regulaminie wewnętrznym. a) uważa za konieczne w celu zapobieżenia ujawnieniu informa- cji sprzecznych z podstawowymi interesami w zakresie bez- pieczeństwa; Artykuł 85 Parlamentarny Komitet Współpracy może zwrócić się z wnioskiem o uzyskanie istotnych informacji dotyczących realizacji niniejszej Umowy do Rady Współpracy, która następnie dostarcza Komitetowi wnioskowanych informacji. Parlamentarny Komitet Współpracy jest zaleceniach Rady Współpracy. informowany o Parlamentarny Komitet Współpracy może kierować zalecenia do Rady Współpracy. b) odnoszą się do produkcji lub handlu bronią, amunicją lub sprzętem wojskowym, lub też do badań, rozwoju i produkcji niezbędnych do celów obronności, o ile środki te nie naru- szają warunków konkurencji w zakresie wyrobów nieprzezna- czonych na cele ściśle wojskowe; c) uzna za zasadnicze dla zapewnienia własnego bezpieczeństwa w przypadku poważnych niepokojów wewnętrznych, naru- szających utrzymanie porządku publicznego, w czasie wojny lub poważnego napięcia na arenie międzynarodowej, grożą- cego wybuchem wojny, lub w celu wywiązania się z obowiąz- ków, jakie na siebie przyjęła, aby zapewnić utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego; Artykuł 86 d) uważa za konieczne ze względu na swoje obowiązki i zobo- towarów wiązania międzynarodowe w zakresie kontroli i technologii przemysłowych podwójnego zastosowania. 1. W zakresie niniejszej Umowy każda ze Stron zobowiązuje się zapewnić osobom fizycznym i prawnym drugiej ze Stron, bez żadnej dyskryminacji w porównaniu z traktowaniem własnych obywateli, dostęp do sądów właściwych i organów administracyj- nych Stron, aby mogły przed nimi dochodzić swoich praw oso- bistych i rzeczowych, w tym praw dotyczących własności inte- lektualnej, przemysłowej i handlowej. 2. W granicach swoich uprawnień i kompetencji Strony: — popierają przyjęcie arbitrażu dla rozwiązywania sporów wynikających z transakcji handlowych i współpracy zawar- tych przez podmioty gospodarcze Wspólnoty i podmioty gospodarcze Republiki Armenii, — ustalają, że kiedy dany spór rozwiązywany jest na drodze arbi- trażu, każda Strona sporu może, z wyjątkiem przypadku gdy procedury stosowane przez organ arbitrażowy wybrany przez Strony stanowią inaczej, wybrać własnego rozjemcę, bez względu na jego obywatelstwo oraz że trzeci lub jedyny roz- jemca może być obywatelem państwa trzeciego, — zalecą swoim podmiotom gospodarczym wybór, za obopólną zgodą, prawa stosowanego do ich umów, Artykuł 88 1. W dziedzinach objętych niniejszą Umową oraz bez uszczerbku dla jakichkolwiek zawartych w niej postanowień szczególnych: — uzgodnienia stosowane przez Republikę Armenii w odniesie- niu do Wspólnoty nie mogą prowadzić do jakiejkolwiek dys- kryminacji między Państwami Członkowskimi, ich obywate- lami czy też przedsiębiorstwami lub firmami, — uzgodnienia stosowane przez Wspólnotę w stosunku do Republiki Armenii nie mogą prowadzić do jakiejkolwiek dys- kryminacji między obywatelami armeńskimi czy też przedsię- biorstwami lub firmami. 2. Postanowienia ust. 1 nie naruszają prawa Stron do stosowa- nia odpowiednich przepisów ich ustawodawstwa podatkowego dotyczącego podatników, którzy nie są w identycznej sytuacji ze względu na miejsce zamieszkania. 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 79 Artykuł 89 Artykuł 94 1. Każda z dwóch Stron może skierować do Rady Współpracy jakikolwiek spór dotyczący stosowania lub interpretacji niniejszej Umowy. 2. Rada Współpracy może rozstrzygać spory w drodze zaleceń. 3. W przypadku gdy nie jest możliwe rozstrzygnięcie sporu zgodnie z ust. 2, każda ze Stron może powiadomić drugą Stronę o wyznaczeniu rozjemcy; druga Strona jest wtedy zobowiązana do wyznaczenia drugiego rozjemcy w terminie dwóch miesięcy. Dla stosowania tej procedury Wspólnotę i Państwa Członkowskie uważa się za jedną stronę sporu. Rada Współpracy wyznacza trzeciego rozjemcę. Zalecenia rozjemców są przyjmowane większością głosów. Zale- cenia te nie są wiążące dla Stron. 4. Rada Współpracy może ustanowić regulamin rozstrzygania sporów. Artykuł 90 Strony zgadzają się prowadzić konsultacje w trybie pilnym odpowiednimi kanałami, na wniosek jednej z nich, w celu rozpatrzenia wszelkich spraw dotyczących interpretacji lub wykonania niniejszej Umowy oraz innych istotnych aspektów ich wzajemnych stosunków. Postanowienia niniejszego artykułu nie wpływają w żaden sposób oraz nie naruszają postanowień art. 14, 89 i 95. Artykuł 91 Traktowanie przyznane Republice Armenii na podstawie niniejszej Umowy nie jest w żadnym razie korzystniejsze od traktowania, jakie Państwa Członkowskie przyznały sobie wzajemnie. Artykuł 92 Do celów niniejszej Umowy termin „Strony” oznacza, z jednej strony, Republikę Armenii, a z drugiej strony, Wspólnotę lub Państwa Członkowskie lub Wspólnotę i Państwa Członkowskie, zgodnie z ich odpowiednimi uprawnieniami. Artykuł 93 Niniejsza Umowa zawarta jest na początkowy okres 10 lat. Jest ona każdego roku przedłużana automatycznie, pod warunkiem że żadna ze Stron nie wypowie jej w drodze pisemnej notyfikacji skierowanej do drugiej Strony na sześć miesięcy przed jej wygaśnięciem. Artykuł 95 1. Strony podejmują wszelkie środki o charakterze ogólnym lub szczególnym wymagane do wypełnienia swoich zobowiązań wynikających z niniejszej Umowy. Zapewniają one, aby osiąg- nięte zostały cele określone w niniejszej Umowie. 2. Jeśli jedna ze Stron uzna, iż druga Strona nie wywiązuje się z zobowiązań nałożonych na nią zgodnie z niniejszą Umową, może ona podjąć odpowiednie środki. Przedtem jednak, z wyjąt- kiem szczególnie nagłych przypadków, dostarcza Radzie Współ- pracy wszelkich stosownych informacji niezbędnych dla dokład- nego rozwiązania zadowalającego obie Strony. celem znalezienia zbadania sytuacji Przy wyborze tych środków należy nadać priorytet tym spośród nich, które w jak najmniejszym stopniu zakłócają funkcjonowa- nie niniejszej Umowy. Na wniosek drugiej Strony środki takie są bezzwłocznie notyfikowane Radzie Współpracy. Artykuł 96 Załączniki I, II, III i IV, jak również Protokół stanowią integralną część niniejszej Umowy. Artykuł 97 Niniejsza Umowa, zanim równoważne prawa nie zostaną przyznane osobom i podmiotom gospodarczym na jej mocy, pozostaje bez wpływu na prawa gwarantowane tym osobom lub podmiotom postanowieniami istniejących umów wiążących jedno lub kilka Państw Członkowskich, z jednej strony, a Republikę Armenii, z drugiej strony, z wyjątkiem obszarów należących do kompetencji Wspólnoty i bez uszczerbku dla zobowiązań Państw Członkowskich wynikających z niniejszej Umowy w obszarach należących do ich kompetencji. Artykuł 98 Niniejsza Umowa ma zastosowanie, z jednej strony, w odniesieniu do terytoriów, na których stosuje się Traktaty ustanawiające Wspólnotę Europejską, Europejską Wspólnotę Węgla i Stali oraz Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach, a z drugiej strony, do terytorium Republiki Armenii. W takim zakresie, w jakim kwestie podlegające niniejszej Umowie są objęte Traktatem Karty Energetycznej i jego protokołami, Traktat ten i protokoły stosuje się w odniesieniu do tych kwestii od daty wejścia w życie, lecz jedynie w takim zakresie, w jakim stosowanie to jest w nich przewidziane. Artykuł 99 Depozytariuszem niniejszej Umowy jest Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej. 80 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 Artykuł 100 Oryginał niniejszej Umowy, którego wersje w językach angielskim, duńskim, fińskim, francuskim, greckim, hiszpańskim, niderlandzkim, niemieckim, portugalskim, szwedzkim, włoskim są jednakowo autentyczne, zostaje złożony i armeńskim, Sekretarzowi Generalnemu Rady Unii Europejskiej. Od daty wejścia w życie i w takim zakresie, w jakim dotyczy to stosunków między Republiką Armenii a Wspólnotą, niniejsza Umowa zastępuje Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich w sprawie i gospodarczej, i współpracy handlowej wymiany handlowej podpisaną w Brukseli dnia 18 grudnia 1989 r. Artykuł 101 Artykuł 102 Niniejsza Umowa zostanie przyjęta przez Strony zgodnie z ich właściwymi procedurami. Niniejsza Umowa wchodzi w życie pierwszego dnia drugiego miesiąca następującego po dniu, w którym Strony zgłaszają Sekretarzowi Generalnemu Rady Unii Europejskiej, że zostały spełnione procedury określone w akapicie pierwszym. W przypadku gdy przed zakończeniem procedur niezbędnych do wejścia w życie niniejszej Umowy postanowienia niektórych jej części zostaną wprowadzone w życie na mocy Umowy przejściowej między Wspólnotą a Republiką Armenii, Strony uzgadniają, iż w tych okolicznościach „data wejścia w życie niniejszej Umowy” oznacza datę wejścia w życie Umowy przejściowej. Hecho en Luxemburgo, el veintidós de abril de mil novecientos noventa y seis. Udfærdiget i Luxembourg den toogtyvende april nitten hundrede og seksoghalvfems. Geschehen zu Luxemburg am zweiundzwanzigsten April neunzehnhundertsechsundneunzig. Έγινε στο Λουξεμβούργο, στις είκοσι δύο Απριλίου χίλια εννιακόσια ενενήντα έξι. Done at Luxembourg on the twenty-second day of April in the year one thousand nine hundred and ninety-six. Fait à Luxembourg, le vingt-deux avril mil neuf cent quatre-vingt-seize. Fatto a Lussemburgo, addì ventidue aprile millenovecentonovantasei. Gedaan te Luxemburg, de tweeëntwintigste april negentienhonderd zesennegentig. Feito no Luxemburgo, em vinte e dois de Abril de mil novecentos e noventa e seis. Tehty Luxemburgissa kahdentenakymmenentenätoisena päivänä huhtikuuta vuonna tuhatyhdeksänsataayhdeksänkymmentäkuusi. Som skedde i Luxemburg den tjugoandra april nittonhundranittiosex. 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 81 Pour le Royaume de Belgique Voor het Koninkrijk België Für das Königreich Belgien Cette signature engage également la Communauté française, germanophone, la Région wallonne, la Région flamande et la Région de Bruxelles-Capitale. la Communauté flamande, la Communauté Deze handtekening verbindt eveneens de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap, de Duitstalige Gemeenschap, het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest. Diese Unterschrift verbindet zugleich die Deutschsprachige Gemeinschaft, die Flämische Gemeinschaft, die Französische Gemeinschaft, die Wallonische Region, die Flämische Region und die Region Brüssel-Hauptstadt. For Kongeriget Danmark Für die Bundesrepublik Deutschland Για την Ελληνική Δημοκρατία 82 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 Por el Reino de España Pour la République française Thar ceann na hÉireann For Ireland Per la Repubblica italiana Pour le Grand-Duché de Luxembourg 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 83 Voor het Koninkrijk der Nederlanden Für die Republik Österreich Pela República Portuguesa Suomen tasavallan puolesta För Republiken Finland För Konungariket Sverige For the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland 84 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 Por las Comunidades Europeas For De Europæiske Fællesskaber Für die Europäischen Gemeinschaften Για τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες For the European Communities Pour les Communautés européennes Per le Comunità europee Voor de Europese Gemeenschappen Pelas Comunidades Europeias Euroopan yhteisöjen puolesta För Europeiska gemenskaperna 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 85 WYKAZ ZAŁĄCZONYCH DOKUMENTÓW Załącznik I Korzyści przyznane przez Republikę Armenii Niepodległym Państwom na mocy art. 9 ust. 3 Załącznik II Konwencje w sprawie własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej, określone w art. 42 Załącznik III Usługi finansowe określone w art. 26 ust. 3 Załącznik IV Zastrzeżenia Wspólnoty zgodne z art. 23 ust. 2 Protokół w sprawie wzajemnej pomocy między organami administracyjnymi w sprawach celnych 86 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 ZAŁĄCZNIK I KORZYŚCI PRZYZNANE PRZEZ REPUBLIKĘ ARMENII NIEPODLEGŁYM PAŃSTWOM NA MOCY ART. 9 UST. 3 Wszystkie Niepodległe Państwa Nie wprowadza się żadnych należności celnych przywozowych. 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 87 ZAŁĄCZNIK II KONWENCJE W SPRAWIE WŁASNOŚCI INTELEKTUALNEJ, PRZEMYSŁOWEJ I HANDLOWEJ, OKREŚLONE W ART. 42 1. Artykuł 42 ust. 2 dotyczy następujących konwencji wielostronnych: — Konwencja berneńska o ochronie dzieł literackich i artystycznych (Akt paryski, 1971 r. ), — Międzynarodowa konwencja o ochronie wykonawców, producentów fonogramów oraz organizacji nadawczych (Rzym, 1961 r. ), — Protokół odnoszący się do Porozumienia madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków (Madryt, 1989 r. ), — Porozumienie nicejskie dotyczące międzynarodowej klasyfikacji towarów i usług do celów rejestracji znaków (Genewa, 1977 r. , zmienione w 1979 r. ), — Traktat budapesztański o międzynarodowym uznawaniu depozytu drobnoustrojów do celów postępowania patentowego (1977 r. , zmieniony w 1980 r. ), — Międzynarodowa konwencja o ochronie nowych odmian roślin (UPOV) (Akt genewski, 1991 r. ). 2. Rada Współpracy może zalecić, aby art. 42 ust. 2 był również stosowany do innych konwencji wielostronnych. W przypadku trudności w dziedzinie własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej, wpływających na warunki handlowe, bezzwłocznie przeprowadzane są konsultacje na wniosek jednej ze Stron, w celu osiągnięcia rozwiązań satysfakcjonujących obie Strony. 3. Strony potwierdzają znaczenie, jakie przywiązują do zobowiązań wypływających z następujących konwencji wielostronnych: — Konwencja paryska o ochronie własności przemysłowej (Akt sztokholmski, 1967 r. , zmieniony w 1979 r. ), — Porozumienie madryckie o międzynarodowej rejestracji znaków towarowych (Akt sztokholmski, 1967 r. , zmieniony w 1979 r. ), — Układ o współpracy patentowej (Waszyngton, 1970 r. , zmieniony w 1979 r. i poprawiony w 1984 r. ). 4. Od daty wejścia w życie niniejszej Umowy Republika Armenii przyznaje w dziedzinie uznawania i ochrony własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej, przedsiębiorstwom i obywatelom Wspólnoty traktowanie nie mniej korzystne, niż traktowanie przyznane przez nią jakiemukolwiek państwu trzeciemu w ramach umów dwustronnych. 5. Postanowień ust. 4 nie stosuje się do korzyści przyznanych przez Republikę Armenii jakiemukolwiek państwu trzeciemu na zasadzie rzeczywistej wzajemności, ani do korzyści przyznanych przez Republikę Armenii innemu państwu byłego ZSRR. 88 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 ZAŁĄCZNIK III USŁUGI FINANSOWE OKREśLONE W ART. 26 UST. 3 Usługą finansową jest każda usługa o charakterze finansowym oferowana przez świadczącego usługi finansowe Strony. Usługi finansowe obejmują następujące rodzaje działalności: A. Wszelkie usługi ubezpieczeniowe oraz związane z ubezpieczeniami: 1. Ubezpieczenie bezpośrednie (w tym koasekuracja): i) na życie; ii) inne niż na życie. 2. Reasekuracja i retrocesja. 3. Pośrednictwo ubezpieczeniowe, takie jak maklerstwo i agencje ubezpieczeniowe. 4. Pomocnicze usługi ubezpieczeniowe, takie jak doradztwo, usługi aktuarialne, ocena ryzyka i zaspokajanie roszczeń. B. Usługi bankowe i inne usługi finansowe (z wyłączeniem ubezpieczeń) 1. Przyjmowanie depozytów i innych środków zwrotnych od ludności. 2. Udzielanie wszelkiego rodzaju pożyczek i kredytów, w tym między innymi kredytów konsumpcyjnych i kredytów hipotecznych, factoring oraz finansowanie transakcji handlowych. 3. Leasing finansowy. 4. Usługi w sferze wszelkich płatności i transferu środków pieniężnych, w tym kart kredytowych, rozliczeniowych, debetowych, czeków podróżnych, przekazów bankowych. 5. Gwarancje i zobowiązania. 6. Operacje przeprowadzane na własny rachunek lub na rachunek klientów, zarówno na giełdzie, jak i na rynku pozagiełdowym oraz w inny sposób za pomocą: a) instrumentów rynku pieniężnego (czeków, weksli, certyfikatów depozytowych itp. ); b) waluty obcej; c) instrumentów pochodnych, w tym, ale nie wyłącznie, transakcji typu futures i opcji; d) instrumentów rynku dewizowego i pieniężnego, włączając w to produkty takie jak swapy, umowy terminowe na stopę procentową itp. ; e) zbywalnych papierów wartościowych; f) innych zbywalnych instrumentów i aktywów finansowych, w tym kruszcu. 7. Uczestnictwo w emisji wszelkiego rodzaju papierów wartościowych, w tym w gwarantowaniu i plasowaniu jako agent (zarówno publicznie jak i prywatnie) oraz świadczenie usług związanych z takimi emisjami. 8. Maklerstwo walutowe. 9. Zarządzanie aktywami, takie jak zarządzanie środkami pieniężnymi i portfelem aktywów, wszelkie formy zarządzania inwestycjami zbiorowymi, zarządzanie funduszami emerytalnymi oraz usługi w zakresie deponowania i powiernictwa. 10. Usługi rozrachunkowe i rozliczeniowe w odniesieniu do aktywów finansowych, w tym papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i innych instrumentów zbywalnych. 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 89 11. Doradztwo, pośrednictwo i inne pomocnicze usługi finansowe dotyczące całej działalności wymienionej w pkt od 1 do 10 powyżej, w tym ocena zdolności kredytowej, badania i doradztwo inwestycyjne i portfelowe, doradztwo w zakresie przejęć oraz doradztwo w zakresie strategii i restrukturyzacji przedsiębiorstw. 12. Dostarczanie i przekazywanie informacji finansowych oraz przetwarzanie danych finansowych, dostarczanie związanego z nimi oprogramowania przez usługodawców świadczących inne usługi finansowe. Z definicji usług finansowych wyłącza się następujące rodzaje działalności: a) działalność prowadzona przez banki centralne lub jakąkolwiek inną instytucję publiczną w celu realizowania polityki pieniężnej i kursowej; b) działalność prowadzona przez banki centralne, agencje rządowe lub służby, lub instytucje publiczne, na rachunek rządu lub z gwarancjami rządowymi, z wyjątkiem sytuacji, gdy działalność taka może być realizowana przez usługodawców świadczących usługi finansowe w konkurencji z tymi podmiotami publicznymi; c) działalność stanowiąca część ustawowego systemu zabezpieczenia społecznego lub powszechnego programu jeżeli działalność taka może być wykonywana przez usługodawców emerytalnego, z wyjątkiem sytuacji, świadczących usługi finansowe w konkurencji z podmiotami publicznymi lub instytucjami prywatnymi. 90 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 ZAŁĄCZNIK IV ZASTRZEŻENIA WSPÓLNOTY ZGODNE Z ART. 23 UST. 2 Górnictwo W niektórych Państwach Członkowskich wydobycie zasobów naturalnych i prawa do minerałów przedsiębiorstw niekontrolowanych przez Wspólnotę może podlegać obowiązkowi uzyskania koncesji. Rybołówstwo Dostęp do zasobów biologicznych i łowisk znajdujących się na wodach morskich podlegających suwerenności albo jurysdykcji Państw Członkowskich Wspólnoty, jak również ich eksploatacja, są zastrzeżone dla statków rybackich pływających pod banderą Państwa Członkowskiego Wspólnoty i zarejestrowanych na terytorium Wspólnoty, chyba że postanowienia odrębne stanowią inaczej. Nabywanie nieruchomości W niektórych Państwach Członkowskich nabywanie nieruchomości przez przedsiębiorstwa niewspólnotowe jest przedmiotem ograniczeń. Usługi audiowizualne, w tym radiowe Traktowanie krajowe dotyczące produkcji i dystrybucji, w tym nadawania i innych form transmisji publicznych, może być zastrzeżone dla dzieł audiowizualnych spełniających niektóre kryteria pochodzenia. Usługi telekomunikacyjne, w tym usługi telefonii komórkowej i satelitarnej Usługi zastrzeżone. W niektórych Państwach Członkowskich dostęp do rynku infrastruktury i usług komplementarnych jest ograniczony. Usługi świadczone przez przedstawicieli wolnych zawodów Usługi zastrzeżone dla osób fizycznych będących obywatelami Państw Członkowskich. Osoby te mogą zakładać przedsiębiorstwa na określonych warunkach. Rolnictwo W niektórych Państwach Członkowskich traktowanie krajowe nie znajduje zastosowania do przedsiębiorstw niekontrolowanych przez Wspólnotę, które pragną założyć przedsiębiorstwo rolne. Nabywanie winnic przez przedsiębiorstwa niekontrolowane przez Wspólnotę uzależnione jest od notyfikacji lub, w razie konieczności, uzyskania zezwolenia. Usługi agencji informacyjnych W niektórych Państwach Członkowskich udział zagraniczny w wydawnictwach lub spółkach telewizyjnych lub radiowych jest limitowany. 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 91 w sprawie wzajemnej pomocy między organami administracyjnymi w sprawach celnych PROTOKÓŁ Artykuł 1 Definicje właściwie stosowanie, włącznie z informacjami dotyczącymi ujawnionych lub planowanych działań, które naruszają lub mogłyby naruszyć to ustawodawstwo. Do celów niniejszego Protokołu: a) określenie „ustawodawstwo celne” oznacza przepisy prawne i wykonawcze stosowane na terytorium Stron, regulujące przywóz, wywóz, tranzyt towarów i objęcie ich jakąkolwiek procedurą celną, włączając w to środki zakazu, ograniczeń i kontroli; b) określenie „organ wnioskujący” oznacza właściwy organ administracyjny, który zostały w tym celu wyznaczony przez jedną ze Stron oraz który wnioskuje o udzielenie pomocy w sprawach celnych; c) określenie „organ, do którego kierowany jest wniosek” ozna- cza właściwy organ administracyjny, który został w tym celu wyznaczony przez jedną ze Stron oraz który przyjmuje wnio- sek o pomoc w sprawach celnych; d) określenie „dane osobowe” oznacza wszelkie informacje doty- czące osoby zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania. Artykuł 2 Zakres 1. Strony udzielają sobie wzajemnie pomocy w sprawach leżą- cych w granicach w ich jurysdykcji, w sposób i na warunkach określonych w niniejszym Protokole, w zakresie zapobiegania, wykrywania i prowadzenia dochodzeń w sprawie naruszeń usta- wodawstwa celnego. 2. Pomoc w sprawach celnych, jak przewidziano w niniejszym Protokole, ma zastosowanie w odniesieniu do organu administra- cyjnego Strony właściwego dla stosowania niniejszego Protokołu. Nie narusza to zasad regulujących wzajemną pomoc w sprawach karnych. Nie obejmuje to również informacji uzyskanych w wyniku uprawnionych działań przeprowadzonych na wniosek organów sądowych, chyba że organy te wyrażą na to zgodę. Artykuł 3 Pomoc na wniosek 2. Na wniosek organu wnioskującego organ, do którego kiero- wany jest wniosek, informuje go, czy towary wywiezione z tery- torium jednej ze Stron zostały właściwie przywiezione na teryto- rium drugiej Strony, wyszczególniając, w razie potrzeby, procedury celne zastosowane wobec tych towarów. 3. Na wniosek organu wnioskującego, organ, do którego kiero- wany jest wniosek, w ramach swojego ustawodawstwa, podej- muje niezbędne kroki dla zapewnienia nadzoru nad: a) osobami fizycznymi lub prawnymi, wobec których istnieją uzasadnione powody, by sądzić, że naruszają lub naruszyły ustawodawstwo celne; b) miejscami, gdzie towary są przechowywane w taki sposób, że istnieją uzasadnione podstawy, aby przypuszczać, że są one przeznaczone do prowadzenia działań naruszających ustawo- dawstwo celne; c) ruchem towarów, o którym powiadomiono, że może on spo- wodować naruszenie ustawodawstwa celnego; d) środkami transportu, wobec których istnieją uzasadnione podstawy, by uważać, że były, są lub mogą być wykorzystane z naruszeniem ustawodawstwa celnego. Artykuł 4 Wzajemna pomoc Strony udzielają sobie wzajemnie, zgodnie ze swoim ustawodaw- stwem, zasadami i innymi instrumentami prawnymi, bez uprzed- niego wniosku, pomocy, jeżeli uznają, że jest to konieczne dla właściwego stosowania ustawodawstwa celnego, w szczególności gdy otrzymają informacje dotyczące: — działań, które są sprzeczne lub wydają im się sprzeczne z tym ustawodawstwem i które mogą interesować drugą Stronę, 1. Na wniosek organu wnioskującego organ, do którego kiero- wany jest wniosek, dostarcza wszystkich odpowiednich informa- cji umożliwiających zapewnienie, że ustawodawstwo celne jest — nowych środków i metod wykorzystywanych do prowadze- nia takich działań, 92 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 — towarów, o których wiadomo, że są przedmiotem naruszeń w zakresie ustawodawstwa celnego, 3. Wnioski przedkładane są w języku urzędowym organu, do którego kierowany jest wniosek lub w języku akceptowanym przez ten organ. — osób fizycznych lub prawnych, wobec których istnieją uzasad- nione podstawy by sądzić, że naruszają lub naruszyły ustawo- dawstwo celne, — środków transportu, wobec których istnieją uzasadnione pod- stawy, aby uważać, że były, są lub mogą być wykorzystane do działań naruszających ustawodawstwo celne. Artykuł 5 Dostarczanie zawiadomienia Na prośbę organu wnioskującego, organ, do którego kierowany jest wniosek, zgodnie ze swoim ustawodawstwem, podejmie wszelkie niezbędne środki w celu: — dostarczenia wszystkich dokumentów, — powiadomienia o wszystkich decyzjach, wchodzących w zakres niniejszego Protokołu, adresata zamiesz- kującego lub mającego swoją siedzibę na jego terytorium. W takim przypadku, w zakresie, w jakim dotyczy to wniosku, ma zastosowanie art. 6 ust. 3. Artykuł 6 Forma i treść wniosków o pomoc 1. Wnioski, zgodnie z niniejszym Protokołem, sporządzane są w formie pisemnej. Do wniosków dołączane są dokumenty nie- zbędne do ich realizacji. Jeżeli wymaga tego nagła sytuacja mogą być przyjęte wnioski w formie ustnej, ale muszą one być bez- zwłocznie potwierdzone w formie pisemnej. 4. Jeśli wniosek nie spełnia wymogów formalnych, można zażą- dać jego poprawienia lub uzupełnienia. Równocześnie mogą być podjęte środki ostrożności. Artykuł 7 Realizacja wniosków 1. W celu realizacji wniosku o pomoc organ, do którego kiero- wany jest wniosek, podejmuje czynności w granicach swoich kompetencji i w ramach dostępnych środków, tak jakby działał na własny rachunek lub na wniosek innych organów tej samej Strony w drodze dostarczania informacji już posiadanych, pro- wadzenia właściwych dochodzeń lub organizowania warunków ich przeprowadzenia. Niniejsze postanowienie stosuje się również do służb administracyjnych, do których organ, do którego kiero- wany jest wniosek adresował prośbę, w przypadku gdy sam nie może działać. 2. Wnioski o pomoc realizowane są zgodnie z przepisami praw- nymi, zasadami i innymi instrumentami prawnymi Strony, do której zostały skierowane. 3. Należycie upoważnieni urzędnicy Strony mogą, za zgodą dru- giej Strony i na warunkach przez nią ustalonych, uzyskać z urzę- dów organu, do którego kierowany jest wniosek lub innego organu odpowiedzialnego wobec organu, do którego kierowany jest wniosek, informacje o działaniach, które są lub mogą być sprzeczne z ustawodawstwem celnym, które organ wnioskujący potrzebuje do celów niniejszego Protokołu. 2. Wnioski, zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu, zawierają następujące informacje: 4. Urzędnicy jednej ze Stron mogą, za zgodą drugiej Strony na warunkach przez nią ustanowionych, uczestniczyć w dochodze- niach prowadzonych na jej terytorium. a) organ wnioskujący; b) wnioskowany środek; Artykuł 8 c) przedmiot i przyczyna wniosku; Forma przekazywanych informacji d) przepisy, zasady i inne związane z tym instrumenty prawne; e) na ile to możliwe, jak najbardziej wyczerpujące wskazówki na temat osób fizycznych lub praw- nych, będących celem dochodzenia; jak najdokładniejsze i 1. Organ, do którego kierowany jest wniosek, przekazuje wyniki dochodzenia organowi wnioskującemu w formie dokumentów, uwierzytelnionych kopii dokumentów, sprawozdań i temu podobnych. f) podsumowanie związanych ze sprawą faktów i już przepro- wadzonych dochodzeń, z wyjątkiem przypadków przewidzia- nych w art. 5. 2. Dokumenty wymienione w ust. 1 mogą być zastąpione infor- macjami komputerowymi przygotowanymi w dowolnej formie i w tych samych celach. 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 93 Artykuł 9 Wyjątki od obowiązku udzielania pomocy udzielenie uprzedniej pisemnej zgody przez organ, który je prze- kazał. Ponadto informacje te podlegają ograniczeniom przewi- dzianym przez ten organ. 1. Strony mogą odmówić udzielenia pomocy w zakresie niniej- szego Protokołu, jeśli mogłoby to: a) stwarzać prawdopodobieństwo naruszenia suwerenność Republiki Armenii lub tego Państwa Członkowskiego, do któ- rego zwrócono się o pomoc zgodnie z niniejszym Protoko- łem; lub b) stwarzać prawdopodobieństwo naruszenia porządku publicz- nego, bezpieczeństwa lub innych podstawowych interesów, w szczególności w przypadkach, do których odnosi się art. 10 ust. 2; lub c) dotyczyć przepisów walutowych lub podatkowych innych niż ustawodawstwo celne; lub d) naruszyć tajemnicę przemysłową, handlową lub zawodową. 2. Jeśli organ wnioskujący prosi o pomoc, której sam nie byłby w stanie udzielić, gdyby został o to poproszony, powinien zwró- cić na ten fakt uwagę w swoim wniosku. Decyzja w sprawie takiego wniosku należy do organu, do którego kierowany jest wniosek. 3. Jeśli odmawia się udzielenia pomocy, decyzja ta i jej powody muszą być bezzwłocznie przekazane organowi wnioskującemu. Artykuł 10 Wymiana informacji i poufność 1. Wszelkie informacje przekazane w dowolnej formie zgodnie z niniejszym Protokołem mają charakter poufny lub zastrzeżony, w zależności od zasad mających zastosowanie dla każdej ze Stron. Są one objęte obowiązkiem zachowania tajemnicy służbowej i podlegają ochronie rozszerzonej na informacje podobne, zgod- nie z właściwymi przepisami prawnymi Strony, która je otrzy- mała, oraz odpowiednimi postanowieniami stosowanymi w odniesieniu do instytucji wspólnotowych. 2. Dane osobowe mogą podlegać wymianie jedynie, jeżeli Strona, która je otrzymuje, zobowiązuje się do ochrony tych danych w sposób co najmniej równoważny ze sposobem, jaki do tego szczególnego przypadku stosuje Strona, która je przekazuje. 4. Ustęp 3 nie stanowi przeszkody w wykorzystaniu informacji w jakimkolwiek postępowaniu sądowym lub administracyjnym, wszczętym z uwagi na nieprzestrzeganie ustawodawstwa celnego. Właściwy organ, który przekazał te informacje, jest powiada- miany o takim wykorzystaniu. 5. Strony mogą przedstawić jako dowód w swoich rejestrach, sprawozdaniach i zeznaniach, jak również w postępowaniach i sprawach sądowych, otrzymane informacje i zbadane dokumen- ty, zgodnie z postanowieniami niniejszego Protokołu. Artykuł 11 Biegli i świadkowie 1. Urzędnik organu, do którego kierowany jest wniosek, może być umocowany do występowania, w ramach udzielonego pełno- mocnictwa, jako biegły lub świadek w postępowaniu sądowym lub administracyjnym, dotyczącym spraw objętych niniejszym Protokołem, prowadzonym zgodnie z jurysdykcją drugiej Strony, i może przedstawiać takie przedmioty, dokumenty lub ich uwie- rzytelnione kopie, które mogą być potrzebne w takich postępo- waniach. Wniosek o takie występowanie musi wyraźnie określać, w jakiej sprawie, na podstawie jakiego tytułu lub kwalifikacji urzędnik będzie przesłuchiwany. 2. Upoważniony urzędnik korzysta z ochrony, jaką zapewnia urzędnikom obowiązujące ustawodawstwo organu wnioskują- cego, na jego terytorium. Artykuł 12 Koszty pomocy Strony zrzekają się wszelkich wzajemnych roszczeń o zwrot kosztów poniesionych w związku z wykonaniem niniejszego Protokołu, z wyjątkiem niezbędnych wydatków na biegłych, świadków oraz tłumaczy, którzy nie są zatrudnieni jako urzędnicy państwowi. Artykuł 13 Stosowanie 3. Uzyskane informacje są wykorzystywane wyłącznie do celów niniejszego Protokołu. W przypadku gdy jedna ze Stron wnosi o wykorzystanie tych informacji do innych celów, zwraca się o 1. Stosowanie niniejszego Protokołu powierza się centralnym organom celnym Republiki Armenii, z jednej strony, i właściwym 94 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 służbom Komisji Wspólnot Europejskich oraz tam, gdzie to wła- ściwe, organom celnym Państw Członkowskich, z drugiej strony. Decydują one w sprawie wszystkich środków praktycznych i uzgodnień niezbędnych do jego stosowania, z uwzględnieniem obowiązujących postanowień w dziedzinie ochrony danych. Mogą zalecić właściwym organom zmiany, jakie ich zdaniem powinny być wprowadzone do niniejszego Protokołu. 2. Strony zasięgają wzajemnie opinii, a następnie wzajemnie się informują o szczegółowych przepisach wykonawczych, które przyjmuje się zgodnie z postanowieniami niniejszego Protokołu. Artykuł 14 Komplementarność Bez uszczerbku dla postanowień art. 10, umowy w sprawie wzajemnej pomocy, które zostały zawarte między jednym lub kilkoma Państwami Członkowskimi a Republiką Armenii, nie naruszają regulujących przekazywanie między właściwymi służbami Komisji Wspólnot Europejskich a władzami celnymi Państw Członkowskich wszelkich informacji uzyskanych w sprawach celnych, które mogłyby być przedmiotem zainteresowania Wspólnoty. wspólnotowych postanowień 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 95 AKT KOŃCOWY Pełnomocnicy: KRÓLESTWA BELGII, KRÓLESTWA DANII, REPUBLIKI FEDERALNEJ NIEMIEC, REPUBLIKI GRECKIEJ, KRÓLESTWA HISZPANII, REPUBLIKI FRANCUSKIEJ, IRLANDII, REPUBLIKI WŁOSKIEJ, WIELKIEGO KSIĘSTWA LUKSEMBURGA, KRÓLESTWA NIDERLANDÓW, REPUBLIKI AUSTRII, REPUBLIKI PORTUGALSKIEJ, REPUBLIKI FINLANDII, KRÓLESTWA SZWECJI, ZJEDNOCZONEGO KRÓLESTWA WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII PÓŁNOCNEJ, Umawiających się Stron Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Węgla i Stali i Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, zwanych dalej „Państwami Członkowskimi”, oraz WSPÓLNOTY EUROPEJSKIEJ, EUROPEJSKIEJ WSPÓLNOTY WĘGLA I STALI, EUROPEJSKIEJ WSPÓLNOTY ENERGII ATOMOWEJ, zwanych dalej „Wspólnotą”, z jednej strony, oraz pełnomocnicy REPUBLIKI ARMENII, z drugiej strony, się w Luksemburgu dnia dwudziestego drugiego kwietnia tysiąc dziewięćset spotykając dziewięćdziesiątego szóstego roku w celu podpisania Umowy o partnerstwie i współpracy ustanawiającej partnerstwo między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Armenii, z drugiej strony, zwanej dalej „Umową”, przyjęli następujące teksty: Umowę, w tym załączniki do niej, i następujący Protokół: Protokół w sprawie wzajemnej pomocy między organami administracyjnymi w sprawach celnych. 96 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 Pełnomocnicy Państw Członkowskich i Wspólnoty oraz pełnomocnicy Republiki Armenii przyjęli treść Wspólnych deklaracji wymienionych poniżej, które są dołączone do niniejszego Aktu końcowego: Wspólna deklaracja dotycząca art. 4 Umowy Wspólna deklaracja dotycząca art. 6 Umowy Wspólna deklaracja dotycząca art. 15 Umowy Wspólna deklaracja dotycząca pojęcia „kontrola” znajdującego się w art. 25 lit. b) oraz w art. 36 Wspólna deklaracja dotycząca art. 35 Umowy Wspólna deklaracja dotycząca art. 42 Umowy Wspólna deklaracja dotycząca art. 95 Umowy. Pełnomocnicy Państw Członkowskich i Wspólnoty oraz pełnomocnicy Republiki Armenii przyjęli również do wiadomości następującą wymianę listów dołączoną do niniejszego Aktu końcowego: Wymiana listów między Wspólnotą a Republiką Armenii w odniesieniu do zakładania spółek. Pełnomocnicy Państw Członkowskich i Wspólnoty oraz pełnomocnicy Republiki Armenii przyjęli również do wiadomości następującą deklaracje dołączoną do niniejszego Aktu końcowego: Deklaracja rządu francuskiego. Hecho en Luxemburgo, el veintidós de abril de mil novecientos noventa y seis. Udfærdiget seksoghalvfems. i Luxembourg den toogtyvende april nitten hundrede og Geschehen Luxemburg zu neunzehnhundertsechsundneunzig. am zweiundzwanzigsten April Έγινε στο Λουξεμβούργο, στις είκοσι δύο Απριλίου χίλια εννιακόσια ενενήντα έξι. Done at Luxembourg on the twenty-second day of April in the year one thousand nine hundred and ninety-six. Fait à Luxembourg, le vingt-deux avril mil neuf cent quatre-vingt-seize. Fatto a Lussemburgo, addì ventidue aprile millenovecentonovantasei. Gedaan te Luxemburg, de tweeëntwintigste april negentienhonderd zesennegentig. Feito no Luxemburgo, em vinte e dois de Abril de mil novecentos e noventa e seis. Tehty Luxemburgissa kahdentenakymmenentenätoisena päivänä huhtikuuta vuonna tuhatyhdeksänsataayhdeksänkymmentäkuusi. Som skedde i Luxemburg den tjugoandra april nittonhundranittiosex. 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 97 Pour le Royaume de Belgique Voor het Koninkrijk België Für das Königreich Belgien Cette signature engage également la Communauté française, la Communauté flamande, la Communauté germanophone, la Région wallonne, la Région flamande et la Région de Bruxelles-Capitale. Deze handtekening verbindt eveneens de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap, de Duitstalige Gemeenschap, het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest. Diese Unterschrift verbindet zugleich die Deutschsprachige Gemeinschaft, die Flämische Gemeinschaft, die Französische Gemeinschaft, die Wallonische Region, die Flämische Region und die Region Brüssel-Hauptstadt. For Kongeriget Danmark Für die Bundesrepublik Deutschland Για την Ελληνική Δημοκρατία 98 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 Por el Reino de España Pour la République française Thar ceann na hÉireann For Ireland Per la Repubblica italiana Pour le Grand-Duché de Luxembourg 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 99 Voor het Koninkrijk der Nederlanden Für die Republik Österreich Pela República Portuguesa Suomen tasavallan puolesta För Republiken Finland För Konungariket Sverige For the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland 100 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 Por las Comunidades Europeas For De Europæiske Fællesskaber Für die Europäischen Gemeinschaften Για τις Ευρωπαϊκές Κοινότητες For the European Communities Pour les Communautés européennes Per le Comunità europee Voor de Europese Gemeenschappen Pelas Comunidades Europeias Euroopan yhteisöjen puolesta För Europeiska gemenskaperna 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 101 Wspólna deklaracja dotycząca art. 4 Badając rozwój sytuacji w Republice Armenii, jak to przewiduje art. 4, Strony analizują istotne zmiany, które mogą mieć znaczny wpływ na dalszy rozwój Armenii. Mogłoby tu chodzić o przystąpienie Armenii do WTO, Rady Europy lub innych organów międzynarodowych bądź o przystąpienie do jakiejkolwiek regionalnej unii celnej lub jakiegokolwiek regionalnego porozumienia integracyjnego w dowolnej postaci. 102 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 Wspólna deklaracja dotycząca art. 6 Jeżeli Strony uzgodnią, że okoliczności uzasadniają przeprowadzenie posiedzenia na najwyższym szczeblu, mogą być one organizowane ad hoc. 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 103 Wspólna deklaracja dotycząca art. 15 Do daty przystąpienia Republiki Armenii do WTO Strony prowadzą konsultacje w ramach Komitetu Współpracy na temat ich polityki taryf przywozowych, w tym zmian ochrony taryfowej. W szczególności konsultacje takie proponuje się przed zwiększeniem ochrony celnej. 104 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 Wspólna deklaracja dotycząca pojęcia „kontrola” znajdującego się w art. 25 lit. b) i w art. 36 1. 2. Strony potwierdzają obopólne rozumienie kwestii kontroli okoliczności faktycznych dotyczących konkretnego przypadku. jako zagadnienia zależnego od Spółka, na przykład, jest uważana za „kontrolowaną” przez inną spółkę i tym samym stanowi spółkę zależną tej innej spółki, jeśli: — ta druga spółka posiada bezpośrednio lub pośrednio większość praw do głosowania, lub — ta druga spółka ma prawo powoływać lub odwoływać większość członków organu administracyjnego, organu zarządzającego lub organu nadzorczego, oraz jest jednocześnie udziałowcem lub członkiem spółki zależnej. 3. Obie Strony uznają, że kryteria wymienione w ust. 2 nie są wyczerpujące. 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 105 Wspólna deklaracja dotycząca art. 35 Sam fakt wymagania wizy od osób fizycznych niektórych Stron oraz brak takiego wymogu wobec osób fizycznych innych Stron, nie jest uważany za uniemożliwiający bądź ograniczający korzyści wynikające ze szczególnych zobowiązań. 106 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 Wspólna deklaracja dotycząca art. 42 Strony uzgadniają, że do celów niniejszej Umowy, własność intelektualna, przemysłowa i handlowa obejmuje w szczególności prawa autorskie, łącznie z prawami autorskimi do programów komputerowych, a także prawa pokrewne, prawa odnoszące się do patentów, wzorów przemysłowych, oznaczeń geograficznych, łącznie z oznaczeniem pochodzenia, znaki handlowe i usługowe, mapy obwodów scalonych, jak również ochronę przed nieuczciwą konkurencją, określoną w art. 10bis Konwencji paryskiej o ochronie własności przemysłowej i ochronie informacji nieujawnionych dotyczących know-how. 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 107 Wspólna deklaracja dotycząca art. 95 1. Strony uznają, że do celów prawidłowej interpretacji i właściwego stosowania w praktyce wyrażenie „szczególnie nagłe przypadki” zawarte w art. 95 niniejszej Umowy, oznacza przypadki istotnego naruszenia niniejszej Umowy przez jedną ze Stron. Istotne naruszenie niniejszej Umowy polega na: a) odrzuceniu niniejszej Umowy nieznajdującym uzasadnienia w normach ogólnych prawa międzynarodowego; lub b) naruszeniu istotnych elementów niniejszej Umowy określonych w art. 2. 2. Strony uzgadniają, że „odpowiednie środki”, określone w art. 95, są środkami podjętymi zgodnie z prawem międzynarodowym. Jeżeli Strona podejmuje środek w szczególnie nagłym przypadku, przewidzianym w art. 95, druga Strona może skorzystać z procedury dotyczącej rozstrzygania sporów. 108 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 11/t. 55 między Wspólnotą a Republiką Armenii w odniesieniu do zakładania spółek WYMIANA LISTÓW Szanowny Panie, A. List Rządu Republiki Armenii Pragnę odnieść się do Umowy o partnerstwie i współpracy parafowanej dnia 15 grudnia 1995 r. Jak podkreślałem w czasie negocjacji, Republika Armenii przyznaje spółkom Wspólnoty zakładanym i prowadzącym działalność w Republice Armenii uprzywilejowane traktowanie w niektórych dziedzinach. Wyjaśniałem, że odzwierciedla to politykę Armenii wspierania wszelkimi środkami zakładania spółek wspólnotowych w Republice Armenii. Mając to na uwadze, przyjmuję, że w okresie między datą parafowania niniejszej Umowy a wejściem w życie właściwych artykułów dotyczących zakładania spółek, Republika Armenii nie przyjmie środków ani regulacji, które wprowadziłyby lub pogłębiły dyskryminację spółek wspólnotowych w odniesieniu do spółek armeńskich lub spółek jakiegokolwiek państwa trzeciego, w porównaniu z sytuacją istniejącą w dniu parafowania niniejszej Umowy. Byłbym zobowiązany za potwierdzenie otrzymania niniejszego listu. Proszę przyjąć, Szanowny Panie, wyrazy mojego najwyższego poważania. W imieniu Rządu Republiki Armenii B. List Wspólnoty Europejskiej Szanowny Panie, Dziękuję za Pana list datowany w dniu dzisiejszym, o następującej treści: „Pragnę odnieść się do Umowy o partnerstwie i współpracy parafowanej dnia 15 grudnia 1995 r. Jak podkreślałem w czasie negocjacji, Republika Armenii przyznaje spółkom Wspólnoty zakładanym i prowadzącym działalność w Republice Armenii uprzywilejowane traktowanie w niektórych dziedzinach. Wyjaśniałem, że odzwierciedla to politykę Armenii wspierania wszelkimi środkami zakładania spółek wspólnotowych w Republice Armenii. Mając to na uwadze, przyjmuję, że w okresie między datą parafowania niniejszej Umowy a wejściem w życie właściwych artykułów dotyczących zakładania spółek, Republika Armenii nie przyjmie środków ani regulacji, które wprowadziłyby lub pogłębiły dyskryminację spółek wspólnotowych w odniesieniu do spółek armeńskich lub spółek jakiegokolwiek państwa trzeciego, w porównaniu z sytuacją istniejącą w dniu parafowania niniejszej Umowy. Byłbym zobowiązany za potwierdzenie otrzymania niniejszego listu. ” Potwierdzam otrzymanie listu. Proszę przyjąć, Szanowny Panie, wyrazy mojego najwyższego poważania. W imieniu Wspólnoty Europejskiej 11/t. 55 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 109 Deklaracja rządu francuskiego Republika Francuska zauważa, że Umowa o partnerstwie i współpracy z Republiką Armenii nie ma zastosowania do krajów i terytoriów zamorskich stowarzyszonych ze Wspólnotą Europejską zgodnie z Traktatem ustanawiającym Wspólnotę Europejską