title: VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT - jaarverslag 1995 over humanitaire hulp

eurovoc_concepts:
activity report
cooperation policy
humanitarian aid
statistics

text: COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 18. 03. 1996 COM(96) 105 def VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD EN HET EUROPEES PARLEMENT JAARVERSLAG 1995 OVER HUMANITAIRE HULP INHOUD Samenvatting 1. Institutioneel kader 1. 1. Juridische grondslag 1. 2. Nood-voedselhulp 1. 3. Financiële grondslag 2. Actiemiddelen 2. 1. Kaderovereenkomsten voor partnerschap 2. 2. Databases en beheersstelsels 3. Humanitaire acties in 1995 3. 1. Statistisch overzicht 3. 2. Algemeen 3. 3. Voormalig Joegoslavië 3. 4. Afrika, de Caribische en de Zuidzeelanden 3. 4. 1. De regio van de Grote Meren in Afrika 3. 4. 2. Angola 3. 4. 3. Soedan 3. 4. 4. Somalië 3. 4. 5. Liberia 3. 4. 6. Sierra Leone 3. 4. 7. Haïti 3. 5. Gemenebest van onafhankelijke staten 3. 6. Oost-Europa 3. 7. Azië 3. 8. Midden-Oosten en Noord-Afrika 3. 9. Latijns-Amerika Horizontale activiteiten 4. 1. Informatie & Voorlichting en zichtbaarheid 4. 2. "Humanitaire top" in Madrid 4. 3. Coördinatie/samenwerking 4. 4. 3. 1. Coördinatie tussen de diensten 4. 3. 2. Lid-Staten 4. 3. 3. Europees Parlement 4. 3. 4. Niet-gouvernementele organisaties 4. 3. 5. Verenigde Naties 4. 3. 6. Verenigde Staten 4. 3. 7. Andere derde landen en internationale en regionale organisaties 4. 4. Evaluatie 4. 5. Paraatheid bij rampen & :>. Vooruitzichten voor 1996 en daarna 5. 1. In 1996 te verwachten behoeften 5. 2. Conclusies en toekomstige strategie DOCUMENTAIRE BIJLAGEN VERKLARING VAN MADRID Lijst van in 1995 gefinancierde projecten in zake paraatheid bij rampen Bijeenkomst op Hoog Niveau EU-USAID Het NOHA-Diploma IN HET VERSLAG GEBRUIKTE ACRONIEMEN STATISTIEK BIJLAGEN NOTA BETREFFENDE DE STATISTIEK BIJLAGEN Bijlage SI - Overzicht van financiële besluiten betreffende EG- Bijlage S2 - Bijlage S3 - Bijlage S4 - Bijlage S5 - Bijlage S5 - Bijlage S7 - humanitaire hulp per financieringsbron 1991-95 Samenvatting van financiële besluiten voor landen die voor EG-humanitaire hulp in aanmerking komen 1993-95 Financiële besluiten betreffende humanitaire hulp per regio in 1994-95 EG-contracten voor humanitaire hulp 1991-95 Rwanda/Burundi-operaties : overzicht van financiële besluiten ten behoeve van de getroffen bevolking (oktober 1993-dccember 1995) Uitsplitsing van de communautaire hulp voor het voormalige Joegoslavië : per republiek, 1991-1995; per hulpcategorie, 1995 Uitsplitsing van categorieën betreffende humanitaire hulp, 1993-1994-1995 GRAFIEKEN IN DE TEKST Grafiek 1 Grafiek 2 Grafiek 3 Financiële besluiten betreffende humanitaire hulp per regio in 1994-95 (blz. 5) Financiële besluiten per financieringsbron 1993-1994-1995 (blz. 6) EG-contracten betreffende humanitaire hulp 1991-95 (blz. 7) ï> Samenvatting De afgelopen vijl' jaar is het aantal humanitaire acties dat de Commissie namens de Unie heeft gevoerd zeven maal zo groot geworden, waardoor de EU thans vrijwel de belangrijkste openbare donor van humanitaire hulp is geworden. Van 114 miljoen ecu in 1991 steeg het totaalbedrag tot 764 miljoen ecu in 1994, terwijl het in 1995 ongeveer 692 miljoen ecu beliep. Evenals in 1994 was de hulpverlening ook dit jaar geconcentreerd rond het voormalige Joegoslavië en op de crisis Rwanda/Boeroendi. Desalniettemin bleef de Europese Unie met haar hulp aanwezig in ongeveer zestig door de één of andere crisis getroffen landen overal ter wereld, en meer in het bijzonder in Angola, Soedan, Haïti, de Russische Federatie (Tsjetsjenië), Armenië, Azerbaidzjan, Georgië, Tadzjikistan, Irak, Afghanistan en Cuba. Binnen de Commissiestructuur wordt de humanitaire bijstand verleend via haar Bureau voor Humanitaire hulp (ECHO). ECHO werd in 1992 opgericht en begon in 1993 op volle toeren te draaien. Derhalve was 1995 het derde jaar, dat ten volle gewijd was aan allerlei acties. Ook al is de Commissie reeds jarenlang bij humanitaire hulpverlening op kleinere schaal betrokken geweest, dan nog rechtvaardigt de omvang die de problemen sinds het einde van de koude oorlog hebben aangenomen klaarblijkelijk een speciaal daarop gerichte structuur. 1995 valt te beschouwen als het jaar waarin ECHO de laatste hand heeft gelegd aan de consolidering van zijn functies. In dat jaar nam dit Bureau de volledige verantwoordelijkheid op zich voor alle humanitaire acties van de Commissie, evenals voor de essentiële arbeid i. v. m. het opzetten van zijn eigen database en de goedkeuring van een verordening van de Raad inzake de humanitaire hulp van de EG. Ook heeft dit Bureau zich meer inspanningen getroost, zowel ten aanzien van de evaluatie als van haar beleidsinstrumenten en -capaciteit. In 1995 trad er een nieuwe Commissie aan. Voorzover het de humanitaire hulpverlening betreft, werden'de grondbeginselen voor het werk van ECHO veeleer versterkt dan gewijzigd. Evenals in het verleden, bleef zijn wijze van functioneren gebaseerd op het principe van partnerschap samen met ongeveer 170 - veelal Europese - NGO's, VN-organisaties en het Rode Kruis, die in vrijwel alle gevallen een kaderovereenkomst voor partnerschap met de Commissie hebben getekend. De ECHO-hulp werd nog steeds toegekend zonder onderscheid naar ras, godsdienst of politieke overtuiging, en kwam ten goede aan de miljoenen mensen die in 1995 het slachtoffer werden van natuurrampen en van door de mens bewerkstelligde, chronische crises, maar vooral van burgeroorlogen. De door de Commissie gefinancierde humanitaire acties werden de afgelopen jaren onder steeds moeilijkere en verreikendere omstandigheden gevoerd; 1995 was geen uitzondering op deze regel. De met conflicten verband houdende crisissituaties, die het grootste aantal steunmaatregelen vereisten, bleken ingewikkeld en aanhoudend van aard te zijn. Over het algemeen zijn dergelijke conflicten geworteld in diepgaande sociale en economische wanverhoudingen, die soms een ideologisch of etnisch tintje aannemen. Noch de oorzaken noch de gevolgen daarvan verdwijnen van de ene dag op de andere. In veel gevallen speelde de Commissie een sleutelrol onder de donors bij dergelijke crises. Zij was de grootste donor, niet alleen in het voormalige Joegoslavië, maar bijvoorbeeld ook in Afghanistan, Zuid-Soedan, Liberia en Sierra Leone. Terwijl zij het zelfstandige en onafhankelijke karakter van de humanitaire bijstand hardnekkig verdedigde, kon zij - en moest zij trouwens - door haar tegenwoordigheid in die landen de aandacht vestigen op de preventie en de oplossing van conflicten: problemen die zich zowel in die landen als in ruimer verband voordeden, ook wanneer die problemen op de binnenlandse of de internationale politieke agenda's ver te zoeken waren. In dit jaar hechtte de Commissie haar goedkeuring aan een mededeling over de externe aspecten van het mensenrechtenbelcid, waarbij werd gewezen op de relevantie daarvan voor conflictpreventie'. Bij andere gelegenheden hielp de humanitaire bijstand voorkomen dat een bepaalde tragedie zich uitbreidde. In landen als Haïti, Angola, Liberia en sommige delen van Latijns-Amerika, en zelfs in de Israëlisch/Palestijnse context, hielp deze zij de eerste, aarzelende pogingen om tot vrede, verzoening en wederopbouw te komen, bevorderen. De Commissie heeft het gehele jaar door aandachtig het debat gevolgd dat door de internationale humanitaire gemeenschap werd gevoerd over de behoefte om een hechter verband te leggen tussen noodhulp en ontwikkeling. loop van dit jaar produceerde zij haar eigen discussiestuk over dit onderwerp, dat reeds uitgebreid werd besproken en waarop in 1996 nader zal worden ingegaan. In de flagrante schendingen van de Helaas bleven internationale humanitaire wetgeving de achtergrond vormen van de arbeid van de Commissie in dat jaar. De in tal van conflictzones begane gruweldaden tegenover burgers riepen de woede van de internationale gemeenschap op en leidden tot situaties, waarin hulpverlening moeilijk, gevaarlijk en soms zelfs gewoonweg onmogelijk werd. Desalniettemin is de Commissie via haar partners aanwezig gebleven in landen als Soedan. Somalië en Sierra Leone, ook daar waar andere donors zich hadden teruggetrokken, waardoor zij zichzelf een dienovereenkomstig grotere last en verantwoordelijkheid oplegde. Ook waar een "ongemakkelijke" vrede werd gesloten, bleven fundamentele humanitaire en, in feite, sociale en economische problemen bestaan, in het bijzonder dat van de landmijnen. De opruiming van die mijnen blijft een topprioriteit voor de internationale gemeenschap. Hoewel natuurrampen in het algemeen minder verliezen van mensenlevens en minder menselijk in een leed veroorzaken, toch hebben zij een buitengewoon schadelijk effect op samenlevingen ontwikkelingsproces. Een aanpak in de vorm van paraatheid is dikwijls te prefereren uit een oogpunt van vermindering van het menselijk leed en van de economische gevolgen van natuurrampen; dat was een belangrijk onderdeel van de in 1995 door ECHO op dit gebied verrichte arbeid, die dikwijls op pionierswerk neerkwam. Ook al hebben er zich geen grootschalige conflicten of natuurrampen voorgedaan, dan nog in Algerije, Cuba en Irak vergden chronisch slechte en achteruitgaande humanitaire bijstand om het ergste te verlichten. lijden van bijzonder kwetsbare bevolkingsgroepen toestanden zoals Behalve in bijzondere crisissituaties, bleven de rol en de invloed van de Commissie binnen de internationale humanitaire gemeenschap in het algemeen het gehele jaar door toenemen. De banden met de VS werden krachtig aangehaald, binnen het algemene kader van het EU-VS- actieplan. dat aan het einde van dit jaar te Madrid werd goedgekeurd. Ook werden er operationele en beleidsbetrekkingen aangeknoopt met de VN en haar organisaties - in het bijzonder het UN H CR - maar ook met het WVP en het DHA, in crisissituaties en bij de overkoepelende planning, hetgeen ook inhield dat er steun werd verleend aan initiatieven als ReliefWeb, MCDA en 1DNDR. COM(95)567 d ef -TT Informatie en transparantie blijven voor ECHO een topprioriteit en werden verder uitgebreid, niet alleen ten opzichte van de Lid-Staten maar ook van het gehele gamma van humanitaire instanties. Uit de statistieken in de bijlagen bij dit verslag blijkt andermaal hoezeer de Commissie zich hiervoor inzet: in dit verslagjaar werd ook de laatste hand gelegd aan het rapportagestelsel over vluchtelingen, en aan een opneming in het Internet-informatiesysteem. Een gebeurtenis van bijzondere betekenis die tegen het einde van het jaar plaatsvond was de toonaangevende bijeenkomst dat, op te bespreken humanitaire organisaties en donors te Madrid bijeenkwam om de problemen waarmee de "humanitaire ethiek" aan de vooravond van de eenentwintigste eeuw heeft te kampen. initiatief van Euro-Commissaris Bonino, een aantal Die gebeurtenis werd bekroond met de goedkeuring van de aan het onderhavige verslag gehechte "Verklaring van Madrid", waaruit bleek dat de door alle deelnemers gemaakte analyses van de belangrijkste uitdagingen opvallend samenliepen. In het komende jaar zullen er waarschijnlijk evenveel humanitaire acties worden gevoerd als in 1995. Ook al zijn er bemoedigende ontwikkelingen in sommige delen van de wereld, dan nog zal het gebrek aan stabiliteit toenemen. Op de situatie in andere vermoedelijk niet af- maar afgestemde humanitaire bijstand - vooral met betrekking tot ontheemden - zal waarschijnlijk een uiterst belangrijke rol spelen bij het Bosnische vredesproces en bij het verminderen van de spanningen in de regio van de Afrikaanse grote meren en elders. Om het verwoestende effect van natuurrampen in de toekomst geconfronteerd worden met belangrijke uitdagingen op het gebied van paraatheid, preventie en matiging. In het wederzijds voordeel moet een nauwer verband worden gelegd tussen noodhulp en ontwikkeling. te verminderen, zullen wij De humanitaire hulp van de Europese Unie geniet wijdverbreide steun en wordt steeds zichtbaarder. Wanneer de nieuwe rechtsgrondslag wordt aangenomen - hetgeen naar wij hopen spoedig zal gebeuren - komt deze hulp in een nieuw stadium terecht. Toch is het van belang erop te wijzen dat hiermee wel de symptomen, maar niet de gevolgen van conflicten worden bestreden. Het behoeft geen betoog dat conflictpreventie en conflictoplossing tot de politieke, de diplomatieke of soms ook instrumenten en beleidsmaatregelen vereisen, waarover de Unie nog niet beschikt. Op de Intergouvernementele Conferentie van 1996 moet op deze uitdaging worden ingegaan. tot de militaire sfeer behoren en officiële ur I Institutioneel kader 1. 1 Juridische grondslag 1995 droeg in sterke mate het stempel van de besprekingen met de Raad en met het Europees Parlement over het voorstel van de Commissie voor een verordening van de Raad betreffende humanitaire hulp2. Tot dusver heeft de Europese Unie haar activiteiten op dit gebied slechts gevalsgewijze ontplooid, voorzover de toekenning van kredieten krachtens de begrotingsprocedure zulks toeliet. Gezien de omvang van de betrokken bedragen - meer dan twee miljard ecu tussen 1992 en 1995 - deelden de Commissie en de Lid-Staten de mening dat de tijd was gekomen om dit te officialiseren. De nieuwe verordening heeft dan ook ten doel om een meer duidelijke juridische grondslag te leggen voor het beheer door de Commissie, namens de EG, van de voor humanitaire hulp beschikbaar gestelde begrotingsmiddelen. Met haar op artikel 130W van het Verdrag gebaseerde voorstel streeft de Commissie er met name naar om de definitie van de omvang en de aard van de humanitaire hulp, de betrekkingen met humanitaire hulpverleningspartners en de regelingen voor het overleg met de Lid-Staten voordat er definitieve besluiten worden genomen, te codificeren. De ontwerp-verordening werd grondig door het Europees Parlement bestudeerd, door middel van de samenwerkingsprocedure. Na de eerste lezing bracht het Parlement daarover advies uit tijdens zijn tweede voltallige zitting in november. Zijn reactie op het voorstel van de Commissie was zeer gunstig, en de meeste door het Parlement voorgestelde amendementen werden door de Commissie in een herzien voorstel overgenomen3. Uit het debat bij de Raad bleek dat de meeste Lid-Staten een veel dwingender regeling wilden dan de door de Commissie voorgestelde procedure, waarbij zij zelf daadwerkelijk partij wilden worden bij de opzet, de besluitvorming en de uitvoering van de humanitaire hulp. Het gemeenschappelijke standpunt van de Raad werd aangenomen op de vergadering van de Ontwikkelingsraad, die op 20 december te Brussel plaatshad. Dit standpunt voldoet aan de wensen van de Lid-Staten, maar laat de Commissie toch voldoende speelruimte om - vooral in noodsituaties - handelend te kunnen optreden. Ook de NGO-partners hebben het debat bij de Raad en bij het Parlement aandachtig gevolgd. Zij hebben er duidelijk belang bij dat hun behoeften - onder meer aan soepelheid, snelle reacties en politieke onpartijdigheid - bij deze besprekingen en besluitvormingen naar behoren worden erkend en gesteund. Van hun kant hebben zij zich aanzienlijke inspanningen getroost om ervoor te zorgen dat deze belangen naar behoren worden behartigd bij het besluitvormingsproces binnen de instellingen van de Europese Unie. COM (95) 201 definitief, van 31 maart 1995 COM (95) 721 definitief, van 15 december 1995 Indien het Parlement thans een tekst bekrachtigt, die gelijkenis vertoont met het gemeenschappelijke standpunt van de Raad, is het te hopen dat deze laatste in april of mei 1996, onder het Italiaanse voorzitterschap, zijn uiteindelijke besluit over de verordening kan nemen. 1. 2 Humanitaire voedselhulp Tegelijkertijd met de voorgestelde nieuwe rechtsgrondslag voor humanitaire hulp ontving de Raad een voorstel van de Commissie voor een nieuwe verordening ter vervanging van de bestaande voedselhulpverordening. Deze verordening valt onder de verantwoordelijkheid van de DG VIII en zal betrekking hebben op voedselhulp, voedselhulpbeheer en speciale acties ter ondersteuning van de veiligstelling van de voedselvoorziening. In het voorstel worden de doelstellingen, middelen en procedures met het oog op een beleid voor de veiligstelling van de voedselvoorziening aangegeven. Hierin wordt niet meer, zoals vroeger, verwezen naar de spoedhulpacties, die sinds een besluit van de Commissie van december 1994 onder de verantwoordelijkheid van ECHO zijn gevoerd. Dit besluit, dat een aanvulling vormt op de overdracht aan ECHO van de operationele verantwoordelijkheid voor alle door de Commissie onder de bevoegdheid van dit Bureau geplaatste gebieden, leidde tot de overdracht van het beheer van een bedrag van 51 miljoen ecu van DG VIII naar ECHO in 1995, voor de uitvoering van humanitaire en de meest kwetsbare voedselhulpacties bevolkingsgroepen in crisissituaties, hoofdzakelijk via het WFP (WVP), het UNHCR, het ICRC (ICRK) en NGO's. Deze hulpkredieten werden voor het merendeel uitgegeven in het gebied van de Grote Meren wegens de crisis aldaar, in Angola, in Irak en in de Kaukasus. ten behoeve van vluchtelingen, ontheemden ECHO's inzet voor voedselhulp blijft niet beperkt tot crisisperiodes, maar gaat ook na de spoedhulp nog door. zolang er zich ter plaatse dringende humanitaire noden voordoen. De overgang wordt zeer zorgvuldig georganiseerd totdat DG VIII (voorzover nodig) die taak overneemt. 1. 3 Financiële grondslag De meeste acties die de Commissie via ECHO voert worden gefinancierd met middelen uit de algemene begroting van de Europese Unie. Hoewel dit in 1995 veel minder voorkwam dan in de voorgaande jaren, werden de acties ten behoeve van de ACS-landen tot op zekere hoogte ook gefinancierd krachtens een onderdeel van het financieel protocol bij de Overeenkomst van Lomé IV. De afgelopen vijf jaar is het aantal humanitaire acties die de Commissie namens de Unie heeft gevoerd zeven maal zo groot geworden, waardoor de EU thans de belangrijkste openbare donor van humanitaire hulp is. Van 114 miljoen ecu in 1991 steeg het daarmee gemoeide bedrag (waaronder ook een speciale toewijzing van 150 miljoen ecu uit de fondsen van de Overeenkomst van Lomé voor de crisis in Rwanda) in 1994 tot 764 miljoen ecu, terwijl het in 1995 ongeveer 692 miljoen ecu beliep. In 1996 bedroegen de in het hoofdstuk "humanitaire hulp" van de EU-begroting (B7-21) opgevoerde kredieten oorspronkelijk 319,5 miljoen ecu. Dit jaar zouden er ook andere kredieten ter beschikking kunnen worden gesteld, naar gelang van de ontwikkeling van de situatie in verband met humanitaire hulp, waarop de Commissie wellicht zal moeten reageren. Desalniettemin laat de financiële positie van de humanitaire hulp van de EG in sommige opzichten veel te wensen over. Het belangrijkste probleem is de langdurige procedure, welke vereist is om kredieten te deblokkeren van de reserve van de EG-begroting, met als voorwaarde dat eerst 80% van de oorspronkelijk toegekende middelen moet zijn uitbetaald. Deze administratieve vereisten bleken in het verleden soms niet geheel en al aan de crisisbehoeften te beantwoorden. 2 Actiemiddelen 2. 1 Kaderovereenkomsten voor partnerschap jaar loop van het In de internationale organisaties de tekenden nogmaals 17 NGO's en Kaderovereenkomst voor partnerschap (KP) met de Commissie, waardoor het aantal van deze overeenkomsten in totaal tot 170 steeg. Uiteraard namen de NGO's uit de drie nieuwe Lid-Staten van de EU - Oostenrijk, Finland en Zweden - een prominente plaats in onder de nieuwkomers. De partner-NGO's speelden een vooraanstaande rol bij de arbeid van de uitgebreide dialooggroep, die was opgezet om de werking van de kaderovereenkomsten voor partnerschap onder de loep te nemen en na te gaan, hoe deze laatste eventueel verbeterd konden worden. In november 1994 diende deze dialooggroep een voorstel voor de herziening van de kaderovereenkomsten in, dat begin 1995 zorgvuldig door ECHO werd bestudeerd. Ook al waren de door die groep geopperde ideeën zeer nuttig, dan nog zal het resultaat van de besprekingen over de rechtsgrondslag (zie deel 1. 1) duidelijk van belang zijn voor de bepaling van de toekomstige werkwijze van de Commissie en van haar beleidsopties. Derhalve wacht ECHO de uitslag van deze werkzaamheden af, alvorens te besluiten hoe het de toekomstige ontwikkeling van de kaderovereenkomsten voor partnerschap zal organiseren. 2. 2 Databases en beheersstelsels De humanitaire bijstand omvat een groot aantal verschillende scenario's, voorwaarden, instanties en vereisten, die over de gehele oppervlakte van onze planeet zijn verspreid. Een goede communicatie is een absolute vereiste, indien men al deze verschillende, uiteenlopende factoren wil mobiliseren met voldoende samenhang om het massale aantal slachtoffers te kunnen helpen en een zo goed mogelijk gebruik te kunnen maken van de beschikbare middelen. Moderne elektronische gegevensbanken en gecomputeriseerde communicatie- en beheerssystemen krijgen een steeds grotere rol te spelen, en de Commissie is zeer ver gegaan bij de ontwikkeling van dergelijke capaciteiten en vaardigheden. In de eerste plaats heeft zij haar eigen informatica-apparatuur herzien en gemoderniseerd. Eind 1995 werden de operationele opdrachten gegeven voor de eerste fase (in verband met het financiële beheer) van ECHO's nieuwe gegevensbank, de "Humanitarian Office Programme Environment" (HOPE), dat wil zeggen het sinds het voorjaar 1994 uitgewerkte programma voor het Bureau voor humanitaire hulpverlening. Begin 1996 zullen ook de opdrachten worden gegeven voor contractbeheersonderdelen. HOPE zal het steeds meer mogelijk maken alle gegevens in verband met het werk van ECHO op te slaan en actief te beheren. Door de omschakeling, begin 1996, op de X400 e-mail (Route 400)-faciliteit van de Commissie krijgt de elektronische communicatie binnen en tussen de diensten, tussen de instellingen van de Unie en. vooral, met de buitenwereld, zoals ECHO's partners en operatieterreinen, een nieuw en geavanceerd toepassingsgebied. Het langetermijndoel van de Commissie is de bevordering van internationale, gecomputeriseerde internationale communicatie- en beheersinstrumenten tussen de belangrijkste instanties van de zaken" van de Verenigde Naties humanitaire gemeenschap. Met het oog daarop was ECHO actief betrokken bij discussies met verscheidene internationale partners - waaronder de overheid van de Verenigde Staten en de afdeling "humanitaire humanitair van hulpverleningsnetwerk voor een betere uitwisseling van informatie. ECHO zoekt steeds naar middelen om een betere uitwisseling tot stand te brengen tussen de humanitaire instanties van de Lid-Staten van de Unie en tussen deze laatste en de Commissie. Ook is het zich ervan bewust dat het veel in humanitaire hulpverlening gespecialiseerde internationale organisaties opgedane ervaring met elektronische gegevensbanken en communicatiestelsels. leren uit de momenteel door NGO's en allerlei ter bevordering lering kan een - In november 1995 werd ECHO in de Commissie's World Wide Web server (EUROPA) opgenomen, met een gamma van informatie (zie deel 4. 1). Het adres van de of haar homepage is: hltp://www. cet: lu/en/comm/echo/echo. html 3 Humanitaire acties in 1995 3. 1 Statistisch overzicht ECHO heeft voorrang gegeven aan de produktie van allesomvattende, degelijke statistieken en is de middelen om dat doel te bereiken in 1995 blijven ontwikkelen. Dergelijke statistieken zijn een beheersinstrument van vitaal belang en voldoen ook aan belangrijke behoeften op het gebied van informatie, coördinatie en transparantie. Thans geeft ECHO om het kwartaal statistieken uit, waaraan weldra vluchtelingenstatistieken van de PISG-database zullen worden toegevoegd (zie deel 4. 3. 1. 1). Een aantal van de door ECHO uitgebrachte statistische verslagen zijn als bijlage aan het onderhavige verslag gehecht (Statistische bijlagen SI tot en met S7). De omvang van de acties in 1995 was vergelijkbaar met die in 1994, terwijl zoals vermeld met de gedurende dat jaar genomen besluiten een bedrag van 692 miljoen ecu gemoeid was. Ook al zijn er statistieken beschikbaar, opgesplitst naar land voor het gehele in dat jaar vastgelegde bedrag, dan nog zij erop gewezen dat de gunning van contracten in sommige gevallen onvermijdelijk inhoudt dat de actie ook het jaar daarop nog wordt voortgezet. De statistieken met een opsplitsing naar partner zijn gebaseerd op de bedragen waarvoor tegen het einde van het jaar contracten waren gesloten en komen dus op een lager cijfer uit. Eind 1995 beliep dit bedrag 494 miljoen ecu, hetgeen betekent dat de contracten tegen het einde van het jaar voor 7 1% waren gesloten (in 1994 bedroeg dit cijfer 79%, terwijl het pas in de loop van 1995 99% bereikte). In de bijlagen S2 en S3 is een lijst van financieringsbesluiten naar land opgegeven en in bijlage S4 een lijst naar partner. Een overzicht van deze cijfers vindt men in de figuren 1 en 3 aan ommezijde. Om herhaling te voorkomen worden de daarbij betrokken bedragen niet altijd vermeld in de hiernavolgende beschrijvingen per land. Aan het einde van het derde jaar waarin ECHO op volle toeren draait, staat deze dienst nog steeds min of meer in de kinderschoenen, zodat wij voorzichtig moeten zijn bij het vermelden van trends. Desalniettemin zij erop gewezen dat uit de cijfers blijkt dat er zich in 1995 een opvallende stijging heeft voorgedaan - in vergelijking met 1994 - in het aandeel van de via NGO's gekanaliseerde hulp: van 4 1% tot 56%, zulks hoofdzakelijk ten koste van het VN-systeem. Figure 1 As per. 09/01/96 (35,3%) EX-YUGOSLAVIA (0,5%) GLOBAL (2,8%) LATIN AMERICA (0,5%) NORTH AFRICA (3,4%) ASIA (2,9%) IRAK (0,4%) EASTERN EUROPE (11,9%) C. LS FINANCIAL DECISIONS FOR HUMANITARIAN AID BY REGION 1 9 94 (42. 4%) ACP 1 9 95 (0,4%) EASTERN EUROPE (3,6%) IRAK (0,6%) GLOBAL (33,9%) EX-YUGOSLAVIA (30,6%) ACP (0,6%) DISASTER PREPAREDNESS (4,0%) LATIN AMERICA (0,7%) NORTH AFRICA (5,7%) ASIA (19,9%) C. I. S Financial Decisions by Source of Finance 1993 -1994 -1995 Figure 2 *\ o LU 1000 800 600 400 200 LOME III LOME IV BUDGET TOTAL Total Humanitarian Assistance 1991 -1992 -1993 -1994 -1995 Figure 3 amounts in ECU 13 461500 2 013 855 11 368 642 i 21 526 340 55 194 966 116 225 415 69 062 696 s 7 920 000 3 546 195 6 173 000 0 25 325 000 10 400 000 1 800 000 119 578 87 685 529 111 446 577 264 250 750 308 334 733 275 783 820 4 778 000 3 652 400 1 552 000 , 1 089 626 2 424 257 7 089 870 ! 600 000 3 652 676 | 1513 444 4 740 000 46 524 500 j 33 244 000 122 843 166 189 723 733 240 672 705 83 941 166 36 809 900 67 674 267 72 434 812 52 359 152 400 300 c o = 200 100 V ! 3 1991 i D 1992 3 1993 ! 0 1994 i I 1995 is waarschijnlijk gedeeltelijk De/e stijging te wijten aan allerlei willekeurige factoren die zich gedurende dat jaar hebben voorgedaan en, in ieder geval, is te verwachten dat het evenwicht bedragen van de uiteindelijke contracten enigszins zal worden hersteld. Een andere oorzaak is echter aantoonbaar een diversifiëring van de activiteiten van ECHO, zoals dit Bureau zich in 1995 is blijven ontwikkelen en een wijziging van het kader waarbinnen het zijn arbeid verricht, zowel in geografisch als in functioneel opzicht. Ook al is ECHO in 1995 actief geweest in iets minder landen, dan waren zijn middelen dat jaar toch gelijkmatiger gespreid dan in 1994. In verband hiermee dient men voor ogen te houden dat de VN-organisaties beter zijn toegerust om onmiddellijk op crisissituaties te reageren, terwijl de NGO's dikwijls relatief beter kunnen inspelen op herstelwerkzaamheden bij noodtoestanden, noodhulp bij chronische rampsituaties en de eerste stappen naar de wederopbouw, die in 1995 het leeuwedeel van ECHO's activiteiten uitmaakten, toen het erin slaagde zijn capaciteit om crisissituaties te voorzien, te verbeteren. Het is ook interessant te zien, hoe de ECHO-hulp is onderverdeeld naar soort bijstand. Dit is het geval in bijlage S7. Het zal voor niemand een verrassing zijn dat in 1995, evenals in voorgaande jaren, ongeveer 40% van de ECHO-bijstandsmiddelen werd uitgegeven voor voedselhulp. De andere belangrijkste uitgavenposten waren vervoer, medische artikelen en kosten voor plaatselijk en buitenlands personeel; hiermee was alles tezamen genomen 83% van het algemene totaalbedrag gemoeid. 7. 5% werd uitgegeven voor communicatie-apparatuur. * 3. 2 Algemeen In de steeds moeilijkere achtergrond waartegen de Commissie de afgelopen jaren humanitaire bijstand heeft moeten verlenen, is een aantal algemene vraagstukken naar voren gekomen, waarop de gebeurtenissen in 1995 het licht hebben geworpen en die in dit deel zullen worden besproken. In de hiernavolgende delen wordt in de landenbeschrijvingen een beknopt overzicht gegeven van de specifieke acties waarbij de Commissie was betrokken en de achtergrond waartegen zij plaatshadden. i) Humanitaire hulp in relatie tot de oplossing van crisissituaties Uiteraard beschikt de humanitaire bijstand niet over de middelen om de oorzaken van de conflicten aan de wortel aan te pakken en kan zij geen vervanging zijn voor andere maatregelen om deze op te lossen. Anderzijds zou zij een begeleiding of een adempauze kunnen vormen bij de oplossing van conflicten in gevallen, waar de nodige politieke wil om zulks te doen aanwezig is. Dat was het geval in Haïti, Angola of zelfs in Liberia en in bepaalde gedeeltes van Latijns-Amerika, waar zij heeft bijgedragen tot een herstel van de vrede door een vermindering van de onvermijdelijke spanningen in verband met geschillen over hulpbronnen die schaars zijn geworden door de crisis. Daar waar dergelijke, onderling versterkende wisselwerkingen bestaan, dienen duidelijke grenzen te worden te vermijden dat het onpartijdige, neutrale en onafhankelijke karakter van de getrokken om humanitaire hulp - dat zo essentieel is voor de daadwerkelijke, veilige uitvoering daarvan - niet wordt ondermijnd. ii) \ 'erhand tussen noodhulp en ontwikkeling De Commissie is zich zeer goed bewust van de noodzaak om de overgang van humanitaire bijstand naar herstel, wederopbouw en ontwikkelingsmaatregelen soepel te doen verlopen, zodra de crisis voorbij is - maar altijd in een streven om in de eerste plaats de oorzaken te bestrijden. Zelfs gedurende een crisis moeten namelijk alle pogingen worden gedaan, niet om de ter plaatse bestaande capaciteit te ondermijnen, maar om deze laatste zodanig te versterken dat de mensen daar tegen de moeilijkheden zijn opgewassen en deze te boven kunnen komen. In sommige gevallen is ECHO erin geslaagd activiteiten op lange termijn voor te bereiden, maar er moet nog meer worden gedaan om dit doel te bereiken. Met volledige erkenning van het feit dat verschillende diensten bij het leggen van dergelijke verbanden moeten worden betrokken, produceerde de Commissie in december 1995 een discussiestuk over het onderwerp "Het verband tussen noodhulp, herstel en ontwikkeling". Dit document was het resultaat van samenwerking tussen ECHO, DG VIII, DG IA en DG IB. Voordat de laatste hand werd gelegd aan dit stuk, werd het nader besproken in een door ECHO gefinancierde "workshop", met deskundigen uit de Lid-Staten en van de USAID, VN-organisaties, NGO's en academische instellingen. Het slotdocument, waarin veel van de tijdens de "workshop" geopperde denkbeelden zowel bij de directoraten-generaal voor ontwikkeling en humanitaire hulp van de Lid-Staten, als bij de werkgroep voor ontwikkeling van de Raad. Het document viel in goede aarde en men besloot het in de eerste helft van 1996 nader uit te werken door er, onder andere, verwijzingen in op te nemen naar de inspanningen die de Lid-Staten zich hebben getroost om een dergelijk verband te leggen, alvorens er een definitief document wordt ingediend bij de Ontwikkelingsraad, in mei. informele vergaderingen besproken, zijn verwerkt, werd op Ui) ( 'risisprevenlie Wanneer men betrokken is bij humanitaire hulpverlening, dan moet men wel sterk de behoefte voelen aan meer efficiënte maatregelen om eventuele crisissituaties in de kiem te smoren. Niet alleen is dit een morele eis, maar het is ook financieel veel beter te rechtvaardigen. Toch moeten de bestaande bepalingen hun waarde nog bewijzen, en is er klaarblijkelijk nog een kwalitatieve sprong voorwaarts vereist. Crisispreventie heeft zowel een ontwikkelings- als een diplomatiek aspect - en ongetwijfeld af en toe ook een militaire dimensie. Weliswaar zijn dit geen onderwerpen voor de humanitaire bijstand in de strikte zin van het woord, maar toch zou men voor de bespreking daarvan kunnen profiteren van een humanitaire stimulans. tal van verschillende Europese en internationale fora is dikwijls een beroep gedaan op de humanitaire diensten van de Commissie om bij te dragen tot discussies over de uit allerlei acties op het terrein zelf "getrokken lessen". In iv) Uitwerking van globale humanitaire plannen om belangrijke crisissituaties aan te pakken Belangrijke crisissituaties vereisen globale plannen, ook al komen die tot uitdrukking in verschillende soorten hulpverlening of geografische strategieën en prioriteiten. De Commissie is in 1995 dergelijke plannen, waarin alle door haar gefinancierde acties zijn opgenomen, blijven uitwerken. Wegens de daardoor ontstane meerwaarde aan samenhang en onderlinge wisselwerking konden haar acties optimaal effect sorteren, terwijl overlappingen of leemtes in de dekking van de humanitaire noden konden worden voorkomen. Dergelijke algemene, allesomvattende plannen zijn gerelateerd aan een vast kredietbedrag, waardoor er een rationeel gebruik kan worden gemaakt van de beschikbare middelen. Toch beschikt men in crisissituaties niet altijd over het voor de uitwerking van dergelijke plannen vereiste perspectief. Behalve voor het gebied van de Grote Meren en voor ex-Joegoslavië, werden dergelijke plannen uitgewerkt voor Cuba, Haïti, Zuid-Kaukasus en Irak; dit was echter, bijvoorbeeld, niet mogelijk voor Sierra Leone, Afghanistan of Somalië, gezien de onstabiele toestand daar. v) "Vergelen" crises De Commissie is aanwezig bij een aantal "vergeten" crisissituaties - zoals in Afghanistan, Zuid- Soedan. Liberia en Sierra Leone. In al deze landen is zij de grootste donor van humanitaire hulp. Dit feit zou de andere donors niet van hun verantwoordelijkheid moeten ontslaan, en de Commissie is te blijven vestigen op deze tragedies, die dikwijls net zo dan ook voornemens de aandacht verschrikkelijk zijn als andere, welke onze huiskamers meer rechtstreeks bereiken. "Vergeten" crisissituaties kunnen ook van sectoriële aard zijn, zoals de difterie-epidemie overal in de voormalige Sovjet-Unie en de huidige effecten gevolgen van de Tsjernobyl-ramp op de gezondheid. vi) Belemmeringen op de weg naar humanitaire bijstand Ook al wordt er steeds vaker een beroep gedaan op ECHO's partners in verband met de humanitaire stand van zaken, dan nog worden zij in veel delen van de wereld in hun werk belemmerd door flagrante, onaanvaardbare schendingen van de internationale humanitaire wetgeving. Bij interne conflicten en onder omstandigheden die dikwijls veel weg hebben van anarchie, wordt de burgerbevolking maar al te vaak het doelwit van met opzet door de elkaar bestrijdende partijen uitgedachte gruweldaden. Het onvermijdelijke gevolg van een dergelijke geringschatting voor het beginsel van humaniteit is een soortgelijk gebrek aan respect voor humanitaire bijstand. In een verontrustend groot aantal landen werden de humanitaire hulpverleningsacties in gevaar gebracht, bedreigd en aangevallen: beperkingen van de toegang tot slachtoffers, aanwending van de hulp voor andere doeleinden, diefstal, kidnapping, fysieke aanvallen op hulpwerkers en soms zelfs moordpartijen. De plaatselijke autoriteiten kunnen hulp die onder hun controle op hun grondgebied binnenkomt of daarover wordt vervoerd als een in regelmatig de verlening conflictsituaties. Hoe dan ook, de veiligheidsomstandigheden belemmeren van hulp of voorkomen die zelfs geheel en al. instrument beschouwen om tactisch voordeel te behalen rechtmatig De Commissie heeft meer dan ooit getracht te voorkomen dat haar hulp oorlogssituaties zou "aanvuren" of daarvan het slachtoffer zou worden. Tegelijkertijd dient het begrip "humanitaire ethiek" - gebaseerd als dit is op een minimum aan beschaafde waarden - uitdrukkelijk te worden bevestigd. 3. 3 Voormalig Joegoslavië Na het oorspronkelijke optimisme tegen eind 1994 en een statische, maar gespannen situatie gedurende de eerste maanden van dit jaar, werd het voormalige Joegoslavië in 1995 gekenmerkt door uiterst dramatische en contrasterende ontwikkelingen. Het gehele conflict door was de Europese Unie de voornaamste donor van humanitaire noodhulp en in 1995 verleende de Commissie voor 234 miljoen ecu aan hulp aan de slachtoffers, waardoor het totale hulpbedrag voor 1992-1995 tot 1. 185 miljard ecu steeg. Meer gedetailleerde statistieken zijn te vinden in bijlage S6. Aangezien de oorlogvoerende partijen er niet in geslaagd zijn de wapenstilstandsovereenkomst, toen in Bosnië-Herzegovina deze in april 1995 verstreek, te verlengen, ging de algemene toestand alarmerend achteruit. De gevechten escaleerden en de humanitaire hulpverlening werd over het In mei legde de Commissie geheel genomen met steeds meer belemmeringen geconfronteerd. 10 94 miljoen ecu vast voor humanitaire hulpverlening. In de maanden juli en augustus raakten tienduizenden burgers ontworteld als gevolg van de val van de enclaves van Srebrenica en Zepa, terwijl de gevechten zowel in Midden- als in Noord-West-Bosnië opnieuw oplaaiden. De Commissie reageerde hierop met nogmaals een gift van 5 miljoen ecu om kracht bij te zetten aan de verleende hulp. De aanval van het Kroatische leger op de vroegere Sectoren West (mei 1995), Noord en Zuid (augustus 1995) bracht een massale verplaatsing van 200. 000 vluchtelingen naar Noord-Bosnië op gang; de meeste van deze vluchtelingen kwamen daarna in Servië en in Montenegro terecht. Door de steeds toenemende gevechten in Noord-West-Bosnië in september en begin oktober ontstonden nog meer volksverhuizingen, daar nagenoeg 100. 000 mensen naar Banja Luka uitweken, waardoor het nodig werd nogmaals 15 miljoen ecu vast te leggen voor noodhulp. De eerste weken van augustus zochten ongeveer 25. 000 mensen uit Velika Kladusa (Noord-Bihac) hun toevlucht in Kroatië, maar zij werden tegengehouden in Kupljensko. Deze vluchtelingen kregen te verduren, niet alleen door de kwellingen van de levensomstandigheden daarna onmenselijke Kroatische politie, die de toevoer van de allernoodzakelijkste levensbehoeften naar dit kamp belemmerde, maar ook door de ongeschiktheid van het kamp zelf In september kende de Commissie 4,6 miljoen ecu voor de vluchtelingen in het Kupljensko-kamp toe. De gevechten in Bosnië-Herzegovina hadden niet alleen een escalering van de volksverhuizingen en tot gevolg, maar leidden er ook toe dat deze laatste onder steeds alarmerender ontheemdingen omstandigheden plaatsvonden, zoals geestelijk en lichamelijk letsel en grove geringschatting van mensenrechten. Kwetsbare groepen - bejaarden, gehandicapten en kinderen - werden opnieuw gevestigd in verwoeste, "pas bevrijde" steden, die bij recente aanvallen en/of omdat zij op de frontlijn lagen, waren ingenomen. Duizenden ontheemde of verdreven burgers, die in een volslagen isolement verzeild waren geraakt, hadden gebrek aan de meest elementaire levensbehoeften en noodhulpprodukten. De praktijk van "etnische schoonmaak" werd onverflauwd voortgezet. Vanaf augustus werden de minderheden steeds meedogenlozer uit het gebied rond Banja Luka, in Noord-Bosnië, verdreven. Vanaf oktober werd er echter aanzienlijke vooruitgang geboekt met het vinden van een oplossing voor dit conflict. De handhaving van de wapenstilstandsovereenkomst sinds half oktober, gepaard aan het herstel van nutsvoorzieningen en van de toegang tot Sarajevo, en de opening van de toegang over land tot de enclave van Gorazde, gaven aanleiding tot optimisme in verband met de vooruitzichten op een uiteindelijke vermindering van de omvang van deze humanitaire tragedie. In november besloot de Commissie nog een bedrag van 11. 0 miljoen ecu toe te kennen, bij wijze van noodhulp om aan de winterbehoeften van de doelgroep van de humanitaire hulp in dat gebied - 3. 6 miljoen mensen - te voldoen. De ondertekening van de vredesovereenkomst op 14 december te Parijs rechtvaardigt de hoop dat er allengs een verbetering zal komen in de humanitaire situatie in Bosnië-Herzegovina. Tegen het einde van dat jaar hadden de bemoedigende ontwikkelingen op politiek en militair niveau reeds een positieve uitwerking gehad. Het einde van dat jaar werd zowel gekenmerkt door meer toegang van de slachtoffers tot humanitaire hulp en het vooruitzicht op een grotere bewegingsvrijheid voor burgers en goederen, als door de ontmanteling van de binnenlandse controleposten tegen eind december. 11 3. 4 Afrika, de Caribische en de Zuid/eelanden In 1995 heeft de Commissie 212 miljoen ecu besleed om te vooi/. icn ut de htunaiutaiie beliocttui van de vluchtelingen, ontheemden, gerepatrieerden en meest kwetsbare bevolkingsgroepen in de ACS-landen. 3. 4. 1 De regio van de Grote Meren in Afrika In de regio van de Grote Meren (Rwanda, Boeroendi, Tanzania, Zaïre, Oeganda) is de situatie in 1995 nauwelijks verbeterd. De toestand blijft zeer gespannen door toedoen van drie factoren: de aanwezigheid van 1,7 miljoen vluchtelingen uit Rwanda en meer dan 200. 000 uit Boeroendi, een zware belasting voor de opvanglanden en voor de internationale gemeenschap; de frequente invallen en sabotage acties in West-Rwanda door gewapende Hutu-bendes vanuit Zaïre en het zich toespitsende conflict tussen de Hutu en Tutsi in Boeroendi. Om bijstand te verlenen aan deze grote massa's vluchtelingen ging de Commissie door met de regionale aanpak die zij sinds het begin van de crisis in Rwanda in april 1994 had gebezigd. Met het oog op optimale coördinatie, snelle uitvoering en efficiency werd voor het eerst de UNHCR met de leiding belast. Deze ontving van april 1994 tot heden 118 miljoen ecu voor humanitaire operaties ten behoeve van de vluchtelingen en repatrianten in de regio. Hiermee financierde de UNHCR zijn eigen operaties en de acties van een aantal NGO's. Tegelijk werd een gezamenlijke task force van ECHO en de UNHCR opgericht voor het opzetten van praktische initiatieven om de terugkeer van de vluchtelingen regeling werden voorlichtingsprogramma's voor vluchtelingen opgezet en maatregelen ondersteund om het recht in ere te herstellen en vertrouwen te kweken. In november 1995 besloot de Commissie de UNHCR nog eens 42,25 miljoen ecu toe te kennen voor gebruik aan de regio. te bevorderen. Via deze land van herkomst naar hun Binnen Rwanda zette de Commissie haar steun voort aan zo'n 20 NGO's die daar werken in de gezondheidszorg, zorg voor alleenstaande kinderen, bijstand aan kwetsbare groepen en wederopbouw van basisvoorzieningen. Dankzij deze activiteiten bleek het mogelijk gezondheidscentra, apotheken en ziekenhuizen overal in het land weer te openen om de bevolking van behoorlijke medische zorg te verzekeren. Medische en hygiëne-artikelen werden voornamelijk door ECHO's partners geleverd, met als resultaat de nieuwe start en reorganisatie van het farmaceutische bureau van Rwanda (OPHAR). Bovendien werden meer dan 200 scholen gerepareerd en opnieuw ingericht om het onderwijs te kunnen hervatten. Behalve voedingsprogramma's voor kinderen en zwangere en zogende vrouwen ondersteunde de Commissie het werk van opvangcentra voor alleenstaande kinderen en de opsporingsprogramma's voor gezinshereniging van het Rode Kruis. Bij al haar acties was de Commissie erop bedacht zich aan het plaatselijke loonpeil te houden en te voldoen aan bestuurlijke eisen zoals het registreren van NGO's bij de regering, en moedigde zij haar partners aan zich in te stellen op de overdracht van hun activiteiten aan ontwikkelingsorganisaties of plaatselijke instanties door scholingselementen in hun programma's op te nemen en gebruik te maken 12 van plaatselijk personeel. Inderdaad werden programma's met succes overgedragen. in 1995 op die manier een paar van dergelijke Tenslotte steunde de Commissie het herstel van de rechtspraak en andere maatregelen om het vertrouwen binnen het land te versterken. terugkeer naar de dorpen op gang In Boeroendi ging de situatie tijdens 1995 sterk achteruit. Aan het begin van het jaar lanceerde de Commissie een algemeen plan voor bijstand aan ontheemde en verdreven mensen, met het doel het aanvaardbare proces van levensomstandigheden te zorgen. Via zo'n tien NGO's werd medische en sanitaire bijstand en voedsel verstrekt en werden wat kleine programma's opgezet voor huisvesting en herstel van de watervoorziening. Ondanks hun uitstekende kwaliteiten stonden de partners die voor de uitvoering van deze programma's waren gekozen bij hun werk bloot aan ernstige veiligheidsproblemen, dagelijkse uitbarstingen van oplaaiend geweld, onvoldoende bescherming voor hun personeel en problemen om de getroffen bevolking te bereiken. In Boeroendi is humanitaire actie zeer moeilijk geworden. te brengen en daar voor In de gehele regio van de Grote Meren heeft de Commissie voortdurend steun verleend aan de internationale organisaties en NGO's die bijstandsprogramma's uitvoeren om in de behoeften van de team van deskundigen getroffen bevolkingsgroepen verrichtte geregeld inschattingen van de behoeften en hield toezicht op de operaties. in de regio verblijvend te voorzien. Een Een statistisch overzicht van de acties in de crisis van Rwanda/Boeroendi is te vinden in bijlage S5. 3. 4. 2 Angola Ondanks het eind van de burgeroorlog in Angola, beklonken met de ondertekening van de vredesovereenkomst in Lusaka in november 1994, kon de humanitaire bijstand slechts weinig worden gereduceerd, namelijk van 24 miljoen ecu in 1994 tot 17 miljoen ecu in 1995. Hele regio's, die tot dan toe vanwege de oorlog onbereikbaar waren geweest, stonden weer open voor humanitaire hulp. in de eerste plaats naar deze regio's, en daarnaast naar de sector De steun ging daarom gezondheidszorg in het algemeen. De consolidering van de vrede in het land en de economische wederopbouw kunnen niet anders dan twintig jaren burgeroorlog achter de rug. traag en moeizaam verlopen, want Angola heeft Economisch herstel is extra moeilijk door de talloze landmijnen die opgeruimd en de oud-strijders die gedemobiliseerd moeten worden. Om in de nog steeds nijpende behoeften van de kwetsbaarste groepen in Angola te voorzien en het vredesproces te ondersteunen en aan te moedigen heeft de Commissie in 1995 voor 20 NGO's programma's gefinancierd die gespreid waren over alle toegankelijke streken van het land. In het beperkte kader van hun werkcontracten krijgen de NGO's ook steun voor het opruimen van mijnen, en er is veel bijstand verleend aan oorlogsinvaliden. 3. 4. 3 Soedan De oorlog in Soedan is al sinds 1983 aan de gang tussen de grotendeels Islamitische regering in het stam-basis noorden zuiden. Bovendien bevechten de op animistische/Christelijke en het 13 samengestelde facties in het zuiden elkaar. Ofschoon in april 1995 officieel een staakt-het-vuren van vier maanden was uitgeroepen, namen in dat jaar de gevechten nog toe. Terwijl alle strijdende partijen de politiek lieten voorgaan op humanitaire overwegingen, waren de gevolgen ontstellend. Sommige NGO's werden gedwongen hun werkterrein voor lange perioden te verlaten, hun erven werden geplunderd, het personeel werd bedreigd en een paar NGO-medewerkers werden tijdens het jaar gegijzeld. In november-december verbood de Soedanese regering gedurende dertien dagen alle humanitaire vluchten naar Zuid-Soedan, toen het Soedanese volksbevrijdingsleger rondom Juba terrein aan het winnen was. Naar schatting 4,25 miljoen mensen in Soedan zijn door de oorlog getroffen, waaronder 3,6 miljoen in Zuid-Soedan, 350. 000 in de overgangszone en 300. 000 in kampen rondom Khartoum. (Van de in totaal 1,2 miljoen die uit hun woonplaats zijn verjaagd en in de omstreken van Khartoum leven). Nog eens 200. 000 Soedanezen zijn vluchtelingen in doorgangs- en permanente kampen in Noord- Oeganda. ten behoeve van de vluchtelingen In 1995 stelde de Commissie ruim 20 miljoen ecu beschikbaar voor humanitaire programma's in in Oeganda. Bij de uitvoering van haar Soedan en bijstandsprogramma's lette zij er uiteraard op niet "de oorlog te voeden". De programma's in het noorden waren gericht op de essentiële behoeften van de ontheemden rondom Khartoum. In de programma's in het zuiden stonden drie punten centraal: voedselveiligheid voor gezinnen. ) om afhankelijkheid of (visserijprogramma's, zaad-ruilwinkels, veterinaire programma's, ontvreemding van voedselhulp tegen te gaan en toch iets duurzaams tot stand te brengen; primaire gezondheidszorg met goedkope middelen; eerste levensbehoeften (onderdak, huishoudartikelen, water en sanitair, voedingsprogramma's,. ) vooral voor de grote groepen ontheemden. 3. 4. 4 Somalië In maart 1995 vertrok de VN-vredesmacht definitief uit Somalië, en in haar kielzog een groot aantal humanitaire organisaties. Hoewel de voorspelling dat het conflict weer zou oplaaien ongegrond bleek, gingen de gevechten in het hele land op een laag pitje door, aangewakkerd door massale werkloosheid, het wegvallen van de dollareconomie en steeds grotere voedselschaarste. Op plaatsen waar de situatie voldoende stabiel was begon men echter herstelprogramma's uit te voeren. Een aantal door ECHO gefinancierde programma's zijn daar overgenomen door DG VIII. In andere regio's van Somalië bleef de Commissie haar financiering beperken tot essentiële humanitaire programma's waarvan de doeltreffende uitvoering kan worden gegarandeerd. Deze programma's waren geconcentreerd op primaire en secundaire basisgezondheidszorg, bij voeding, watervoorziening en sanering en beveiliging van de voedselvoorziening. 14 ECHO-FLIGHT service van Afrika in de Hoorn om De ECHO-Flight levensbelangrijke goederen en passagiers over te vliegen naar streken die niet op een andere manier bereikbaar zijn, is in 1995 voortgezet De dienst staat voornamelijk van NGO's die actief zijn in humanitaire acties en is voor hen kosteloos. Momenteel beschikt de dienst over acht toestellen die vanuit hun basis in Nairobi, Entebbe, Djibouti, Mandera en Lokichoggio vluchten uitvoeren en Oeganda. ten behoeve van humanitaire acties in Somalië, Kenya, Zuid-Soedan in mei 1994 was opgezet ter beschikking die Ofschoon men genoodzaakt was de vluchten naar een aantal bestemmingen, met name in Soedan, te onderbreken bleek ECHO-Flight bij andere gelegenheden van onschatbare waarde voor de uitvoering van spoedevacuaties. tijdens 1995 verscheidene malen om veiligheidsredenen Als onderdeel van het ECHO-Flight netwerk financierde de Commissie ook een Hercules C-130 luchtmacht die vanuit zijn basis in Lokichoggio essentiële voedselhulp dropte in van de Belgische enz. vervoerde, meestal Zuid-Soedan, maar ook zaaizaad, gereedschap, naar Soedan, maar indien nodig ook naar Somalië. In juli 1995 verbood de Soedanese regering deze Belgische C-130 de toegang tot zijn grondgebied en veranderde zelfs na sterk aandringen niet van mening. Tegen het eind van het jaar waren er in Lokichoggio geen zware vervoermiddelen in gevaar, terwijl de aanwezig voor de humanitaire hulp. Deze situatie bracht de hulpverlening hongersnood oprukte aan het begin van het nieuwe jaar. logistieke benodigdheden, In de periode van mei 1994 tot eind 1995 vervoerde ECHO-Flight dan 13. 000 miljoen werd 16 miljoen ecu toegewezen voor de handhaving van de ECHO-Flight-operaties, C-130. ruim 50. 000 reizigers en meer ton luchtvracht, en maakte hij vliegtijden van in totaal 15. 500 uur. In 1995 inclusief de De partnerorganisaties richtten zich met opzet alleen op de kwetsbare groepen en trachtten bij de uitvoering van hun werk de risico's en de noodzaak van bescherming tot het minimum te beperken. Bedreigingen, ontvoeringen en gedwongen evacuaties waren echter nog steeds schering en inslag, en in november 1995 werd een personeelslid van Caritas vermoord. Tevens bleef de Commissie veel en mazelenepidemieën en ten behoeve van de slachtoffers van het gewapende conflict in het noord westen van het land. aan de bestrijding steun verlenen cholera- van 3. 4. 5 Liberia Ondanks het vredesakkoord van augustus 1995 tussen de diverse strijdende partijen is de algemene politieke situatie in Liberia nog lang niet gestabiliseerd. Dankzij de vredesakkoorden kon men nu echter wel toegang krijgen tot verscheidene streken die sinds twee of drie jaar waren geïsoleerd en 15 tiental NGO's met hebben waar een saneringsprogramma's cholerabestrijdingsprogramma's en gele-koortsepidemie in Buchanan en Monrovia. financiële Tevens opgezet. twee omvangrijke steun van de Commissie medische, voedings- en enkele Commissie in verband met een de inentingscampagnes financierde Behalve de acties in Liberia zelf heeft de Commissie bijgedragen aan talrijke programma's voor Liberiaanse vluchtelingen (ongeveer 1 miljoen), hoofdzakelijk in Guinee en Ivoorkust. 3. 4. 6 Sierra Leone in het land heerst. Talrijke terug en beperkten hun bijstandsprogramma's Ook dit jaar werd de humanitaire bijstand in Sierra Leone belemmerd door de onveiligheid die internationale organisaties haalden hun vanwege de burgeroorlog tot het minimum. In deze moeilijke personeel omstandigheden heeft de Commissie "strategische" programma's gefinancierd (in welbepaalde gebieden en levensomstandigheden van de ontheemde bevolkingsgroepen en de bewoners van de, sterk van buitenlandse hulp afhankelijke, grote steden te voorkomen. sectoren) om achteruitgang van de 3. 4. 7 Haïti Na de terugkeer van President Aristide in Haïti gaf de Europese Unie duidelijk te kennen dat zij actief aan de wederopbouw van het land wenste deel te nemen. Onmiddellijk werd een ambitieus programma van 23 miljoen ecu voor 1994-95 goedgekeurd, dat bestond uit meer dan twintig projecten in de sector gezondheidszorg, voedsel- en watervoorziening en sanering. 3. 5 Gemenebest van onafhankelijke staten Zoals men eind 1994 al gevreesd had resulteerden de gebeurtenissen in de noordelijke Kaukasus- regio van de Russische Federatie in grote humanitaire problemen in Tsjetsjenië en andere naburige autonome republieken. Na een eerste bijdrage van 310. 000 ecu aan het eind van 1994 liep de bijstand aan deze regio tijdens 1995 op tot 26 miljoen ecu. Door als partners alleen organisaties te kiezen die reeds konden aantonen dat zij in staat zijn de noodzakelijke hulp naar het gebied te brengen en deze eerlijk onder alle behoeftige groepen van de bevolking te verdelen, kon het programma met succes worden uitgevoerd. De inhoud van het programma werd telkens aangepast naarmate de bevolking zich verplaatste en uiteindelijk in de meeste gevallen naar zijn plaats van herkomst terugkeerde. De aanvankelijke bijstand in de vorm van voedsel, geneesmiddelen en eenvoudig onderdak voor bijna 1 miljoen slachtoffers, ontwikkelde zich tot een zorgvuldig uitgekiend programma van medische leveranties voor de gehele bevolking, voedsel voor kwetsbare groepen en reparatie van woningen, sanitair en watervoorzieningsinstallaties. Omdat er zulke grote bedragen naar de Noord-Kaukasus gingen moest de hulp aan andere gebieden in het GOS worden ingekrompen, maar de Zuid'Kaukasus - Armenië, Azerbaidzjan en Georgië - bleef zeer veel steun ontvangen, namelijk in totaal 80 miljoen ecu (tegenover 55 miljoen in 1994). De distributie was ditmaal wat gemakkelijker omdat de wankele vrede binnen en tussen de drie landen stand hield, maar de humanitaire problemen bleven minstens even groot als tevoren. Naast de normale humanitaire hulp (voedsel, geneesmiddelen, hulpgoederen en onderdak) werd het probleem 16 van de energievoorziening aangepakt: aan Armenië en Georgië weiden grote hoeveelheden brandstof en gas geleverd en kwetsbare groepen en sociale centra in alle drie landen kregen aparte rantsoenen. jaar werd een zuidelijke Ook dit Kaukasuslanden en daarnaast Kirgizstan en Tadzjikistan (Moldavië had niet langer speciale bijstand nodig). Het programma beliep in totaal 197 miljoen ecu (in 1994 204 miljoen), waarvan in beide jaren 35 miljoen ecu voor rekening van ECHO kwam. speciaal voedselhulpprogramma opgezet voor de drie Kirgizstan en Tadzjikistan ontvingen beide extra humanitaire bijstand van de Commissie, hoofdzakelijk van medische aard. Helaas was er na alle acties geen geld meer om de hulp aan Belarus en Oekraïne voort twee meerlandenprogramma's binnen het GOS. landen bleven wel profiteren van te zetten, maar deze ten eerste gericht op de gevolgen van de Zoals tevoren waren deze meerlandenprogramma's Tsjernobyl-ramp tweede op een grootschalige inentingscampagne. De hulp i. v. m. Tsjernobyl bestond hoofdzakelijk uit verdere steun voor reeds bestaande activiteiten in de vorm van gebruiksartikelen voor reeds geleverde uitrusting, lopende toezichtprogramma's en de levering van bepaalde gespecialiseerde apparatuur. in Belarus, de Russische Federatie en Oekraïne en ten Het doelwit van de inentingscampagne van 1995 tegen de meest voorkomende kinderziekten in het GOS was difterie, waarvan er in 1994 zo'n 200. 000 gevallen waren geweest, die dreigden zich in westwaartse richting naar de Europese Unie uit te breiden. Opnieuw werd een algemeen programma opgesteld door UNICEF, het IFRK en de WGO, waarbij de eerstgenoemde twee organisaties verantwoordelijk waren voor de activiteiten in specifieke landen. De Commissie heeft zich verbonden tot een belangrijke, langdurige bijdrage aan deze voor drie jaar geplande campagne voor het bestrijden en uitroeien van deze en andere epidemieën. 3. 6 Oost-Europa Afgezien van ex-Joegoslavië bleef de humanitaire bijstand aan Oost-Europa beperkt tot 1,2 miljoen ecu voor Albanië, als aanvulling op andere steunmaatregelen van de Commissie, 0,5 miljoen ecu voor de levering van voedsel en medische hulp aan ziekenhuizen en andqre instellingen in Roemenië, en de opneming van de drie Baltischc staten in de algemene difteriebestrijdingscampagne. 3. 7 Azië Ook al domineerden in de humanitaire activiteiten van de Commissie in Azië nog steeds de door mensen veroorzaakte crises in Afghanistan en Irak, 1995 was ook een jaar van natuurrampen in dit werelddeel, vooral overstromingen. land zelf In Afghanistan bleef de Commissie bijstand verlenen aan vluchtelingen en ontheemde bevolkingsgroepen, telkens uitbrekende gevechten in verschillende delen van het land maakten ook nu de hulpverlening tot een ingewikkelde en gevaarlijke taak. Evenals in 1994 richtte men zich voornamelijk op medische en sanitaire bijstand om de gezondheidszorg minimaal op peil te houden en de allerergste epidemieën te in hechte coördinatie met haar andere activiteiten. De in het 17 voorkomen. Het bedrag van de door ECHO verstrekte bijstand was in 1995 bijna hetzelfde als in 1994 (omstreeks 12,5 miljoen ecu). In Irak bleef de Commissie één van de grootste steunverleners met 24,9 miljoen ecu, iets meer dan in 1994. Het zwaartepunt in het programma voor het land werd echter verlegd naarmate steeds duidelijker bleek dat de humanitaire behoeften in de gebieden die onder het centrale gezag staan al spoedig even groot geworden zijn als die in het noorden en in de zuidelijke moerasgebieden. In het noorden was voedselhulp voor bepaalde doelgroepen nog steeds essentieel. Tevens werden sociale, medische en drinkwatervoorzieningen gerepareerd en ging men, in hechte samenwerking met de ODA. door met het programma voor herstel van de plaatselijke landbouwproduktie. Het gebied is zo dicht bezaaid met miljoenen en miljoenen mijnen dat men eindeloos zou kunnen doorgaan met mijnopruimingsprogramma's. Daarnaast werd steun verleend voor kunstledematen voor een steeds groter aantal slachtoffers. Het huidige ontmijningsprogramma wordt samen met het VK uitgevoerd. De voedselhulp en medische bijstand aan uit de zuidelijke moerasgebieden afkomstige haakse vluchtelingen in Iran werd voortgezet en uitgebreid tot gebieden die in handen van de centrale regering zijn, maar ook ditmaal onder streng toezicht. Sinds twee jaar geleden, toen ruim 90% van de hulp naar het noorden ging, is dit aandeel in 1995 geslonken tot amper 70%, namelijk slechts 17. 3 miljoen ecu. Vanwege natuurrampen ging bijstand naar Cambodja, Indonesië, Laos en Pakistan, en tweemaal naar Bangladesh en de Filippijnen. Vluchtelingen uit Bhoetan, Myanmar en Tibet ontvingen bijstand in respectievelijk Nepal, Thailand en India. Voor het eerst werd, op verzoek van een aantal partnerorganisaties, noodhulp verstrekt aan Noord-Korea in verband met geweldige overstromingen in talrijke provincies. In verband met de gevechten in Sri Lanka, die in 1994 reeds aanleiding hadden gegeven tot bijstand, nam de Commissie twee besluiten halverwege het jaar. Toen het geweld in de tweede helft van het jaar echter plotseling weer oplaaide moest er nog een besluit worden genomen ten behoeve van de vluchtelingen uit de noordelijke stad Jaffna. Men bleef zich afvragen of er in het noordelijke deel van het eiland niet een grote, door de mens veroorzaakte humanitaire ramp dreigde. 3. 8 Midden-Oosten en Noord-Afrika De Commissie zette de humanitaire bijstand in het kader van haar algemene programma voor de zelfstandige en bezette Palestijnse gebieden voort met een bijdrage van 5,3 miljoen ecu in 1995. Evenals in 1994 werd deze hulp besteed aan dringend nodige uitrusting en scholing in particuliere en openbare ziekenhuizen die aan de Palestijnse autoriteiten waren overgedragen. Palestijnse vluchtelingen in Libanese kampen ontvingen medische hulp ten bedrage van 1,3 miljoen ecu, en de ontheemde en kwetsbaarste Libanese bevolkingsgroepen voedselhulp voor 0,6 miljoen ecu. Na de verergering van de civiele crisis in Algerije namen de basisbehoeften van de Saharaanse vluchtelingen dusdanig toe dat voedselhulp voor in totaal 4,5 miljoen ecu nodig was. Bovendien ontvingen zij medische en logistieke bijstand ter hoogte van 0,5 miljoen ecu. Ook verleende de Commissie bijstand na een aardbeving in Turkije en verstrekte zij samen met andere donors Jemen een kleine bijdrage voor een inentingscampagne en het opvangen van de gevolgen van de burgeroorlog. De acties in Libanon en voor de Saharaanse vluchtelingen werden voorbereid met specifieke verkenningsmissies op kosten van de Commissie en overlegbijeenkomsten met de EU-Lid-Staten die rechtstreeks belang stelden in hulpverlening aan deze bevolkingsgroepen. 3. 9 Latijns-Amerika Ook al bleef Cuba de voornaamste ontvanger van humanitaire hulp, toch was er sprake van toegenomen activiteiten van ECHO in de gehele regio, vanwege de gevolgen van vroegere burgeroorlogen en in verband met natuurrampen in Midden-Amerika. Door de verergering van de crisis in het gezondheidsstelsel en de diensten voor basisgezondheidszorg viel de hulp aan Cuba in 1995 iets hoger uit dan in 1994, ftamelijk in totaal 15 miljoen ecu. Hiermee werden essentiële medische en sanitaire benodigdheden geleverd, voedsel aan ziekenhuizen en ontsmettingsartikelen om epidemieën te vermijden. Het programma werd uitgevoerd door een aantal Europese NGO's, die geheel verantwoordelijk zijn voor de goede uitvoering van het programma, tot en met de distributie aan de doelgroepen. Mexico en Nicaragua hadden hulp nodig omdat hun gezondheidszorgstructuren door de conflicten waren aangetast. Het grensconflict tussen Ecuador en Peru trof de bevolking van beide landen. Het is het opmerken waard dat de medische bijstand via NGO's aan de burgerslachtoffers van de opstand tot stabilisering van de situatie, wat gold als een voorafgaande in Mexico heeft bijgedragen voorwaarde voor het slagen van vredesonderhandelingen. In Guatemala zette de Commissie een algemeen hulpprogramma op voor terugkerende vluchtelingen en ontheemden, dat zij nauw coördineerde met haar andere ontwikkelingsactiviteiten. In verband met natuurrampen werd bijstand verleend aan het zowel door droogte als overstromingen geteisterde Bolivia, aan Colombia en aan El Salvador. 4. Horizontale activiteiten 4. 1 Informatie en zichtbaarheid Humanitaire hulp is één van de successen van de EU in de afgelopen drie jaren, zowel qua omvang als geografische spreiding. Het is dan ook niet meer dan normaal dat de Commissie, evenals haar partners, haar activiteiten namens de Unie in de publiciteit wil brengen, zowel in de Lid-Staten als in de ontvangende landen. Het effect van humanitaire activiteiten hangt namelijk vaak af van de mate waarin men ze kenbaar kan maken. 19 Visibiliteit bereikt men wellicht voornamelijk door bij een noodtoestand onmiddellijk te reageren, met doortastende NGO's of internationale hulporganisaties als partner. Maar dat neemt niet weg dat bewustmaking over een crisis en publieksinformatie over de manier waarop de beschikbare middelen worden aangewend ook essentiële elementen zijn in de humanitaire bijstand. In vergelijking met de organisaties die de Commissie financiert, besteedt zij slechts een zeer klein deel van haar begroting aan zichtbaarheid. De eerstgenoemde hebben dan nog het voordeel dat zij, die op het terrein werkzaam zijn, daardoor natuurlijk vaak met de hele eer gaan strijken. In 1995 ging slechts circa 1,5 miljoen ecu naar maatregelen inzake informatie and visibiliteit. Vandaar de noodzaak van hechte samenwerking met de partnerorganisaties, om de Commissie het profiel te verlenen waar zij, gezien haar bijdragen, recht op heeft. Hiervoor wordt een strategie gevolgd met vier hoofdbestanddelen: de media, publikaties en audiovisuele produkties, gezamenlijke activiteiten met NGO's en internationale organisaties en gezamenlijke activiteiten met Lid-Staten. De media: vorig jaar gingen ruim 150 perscommuniqués de deur uit, één voor elke hulptoewijzing. Bovendien begon men in 1995 geregeld informatie op INTERNET te plaatsen (zie deel 2. 2). Ten derde werden journalisten in de gelegenheid gesteld gebieden waar acties worden uitgevoerd te bezoeken. Het resultaat was veel aandacht in de pers en op TV. Sommige van die bezoeken werden op initiatief van NGO's en VN-organisaties georganiseerd. De actie in de media wordt ondersteund met een aantal publikaties en audiovisuele produkties. De publikaties bestaan momenteel uit: a) b) c) d) e) Dit "Jaarverslag", dat binnen en buiten de EU ruim wordt verspreid; "ECHO News", een driemaandelijkse nieuwsbrief in het Frans en Engels die zich voornamelijk richt op een beperkt publiek binnen de Europese Unie; "ECHO Files", uitvoerige achtergrondinformatie over specifieke humanitaire crises, b. v. Rwanda, Somalië, Haïti; Een "ECHO Kalender"; Verscheidene brochures waarin wordt uitgelegd hoe dé Commissie via ECHO tewerk gaat, met beschrijvingen van een paar grote operaties, bijvoorbeeld in ex-Joegoslavië. Het audiovisuele element bestaat uit video's waarin ECHO's rol en het profiel van de door ECHO gefinancierde organisaties en veldwerkers uit de doeken wordt gedaan, alsook televisieclips en een documentaire. Volgens de Kaderovereenkomst voor Partnerschap met NGO's en internationale organisaties (zie deel 2. 1) moeten deze de rol van de EU als donor goed zichtbaar maken. Dat doen ze voornamelijk door het materiaal dat zij ter plaatse distribueren van stickers en andere ECHO-kentekens te voorzien. Dit gebeurt nu praktisch overal. 20 Het begrip "zichtbaarheid" houdt echter meer in dan alleen stickers. De laatste twee jaar worden de partners voortdurend aangemoedigd ECHO in hun mediaberichten te noemen, net zoals ECHO dat voor hen doet. Tijdens het afgelopen jaar hebben vele NGO's in hun eigen publikaties, met een oplage van ettelijke tienduizenden, ruime aandacht geschonken aan door ECHO gefinancierde acties. Nu heeft ECHO samen met de Franse en Spaanse NGO's brochures gepubliceerd voor distributie aan het brede publiek. Voor volgend jaar zijn soortgelijke publikaties gepland met de Duitse en Italiaanse NGO's. Samenwerking met de Lid-Staten: aangemoedigd door het succes van de humanitaire dag in Berlijn tijdens het Duitse voorzitterschap in 1994, deed men dit tijdens het Franse presidentschap nog eens over in Parijs, terwijl tijdens het Spaanse presidentschap in Madrid een "humanitaire top" werd georganiseerd (zie hieronder). In beide gevallen geschiedde dit in hechte samenwerking met de nationale instanties en NGO's. In Parijs ging het evenement gepaard mét een "groene telefoonlijn" die twee dagen functioneerde en een twee weken durende tentoonstelling in de Arche de la Défense. 4. 2 "Humanitaire top" in Madrid Op initiatief van Commissielid Bonino, werd op 14 december in Madrid een bijeenkomst georganiseerd die beoogde vraagstukken van humanitair belang te belichten, waarmee zowel donors als humanitaire organisaties te maken hebben. Op de top waren - voor de eerste maal - de EU en de VS bijeen, samen met UNHCR, UNICEF, WVP en DHA, het Rode Kruis en vertegenwoordigers van Artsen zonder grenzen en van de NGO's in de EU en de VS. De bijeenkomst, die volgens alle deelnemers een succes was, resulteerde in de goedkeuring van een actie-gericht document, waarin een nieuwe humanitaire agenda werd opgesteld en die de naam de "Verklaring van Madrid" meekreeg. De Verklaring, die de aandacht vestigt op de beperkingen van humanitaire steunverlening en op de noodzaak wijst de oorzaken van crises vlot en doeltreffend aan te pakken, is in Bijlage 1 opgenomen. ^ Hoewel mevrouw Hillary Clinton, de echtgenote van de Amerikaanse president, niet persoonlijk aanwezig kon zijn, betuigde zij haar steun door middel van een video-opname die tijdens de bijeenkomst werd vertoond. De bijeenkomst kreeg nog meer cachet door een boodschap van Paus Johannes-Paulus en de steun van beschermvrouwe Koningin Sofia alsmede de belangstelling van Eerste Minister Felipe Gonzalez van Spanje in zijn hoedanigheid van fungerend voorzitter van de Europese Raad. 4. 3 Coördinatie/samenwerking 4. 3. 1 Coördinatie tussen de diensten De waarde van afzonderlijke humanitaire operaties wordt niet alleen bepaald door hun intrinsieke kwaliteiten maar tevens door de plaats die zij innemen binnen een algemeen analytisch kader dat alle politieke, humanitaire en ontwikkelingsaspecten van een specifieke crisis omvat. De Commissie tracht haar humanitaire activiteiten dan ook zorgvuldig te coördineren met activiteiten die worden ondernomen op andere gebieden. Deze coördinatie bestrijkt alle stadia van ontwerp tot uitvoering. In het besef dat dit verdere uitwerking verdient, werd evenwel uitvoerigere stilgestaan bij de bezinning over de koppeling van hulp aan ontwikkeling (zie 3. 2. ) 21 4. 3. 1. 1 Vluchtelingen, in eigen land ontheemden en remigranten in derde landen Zoals reeds werd vermeld in het Jaarverslag voor 1994 heeft ECHO zich bijzonder ingezet voor de oprichting van een permanente groep voor intern overleg (PGIO) inzake vluchtelingen, in eigen land ontheemden en remigranten in derde landen die het beleid van de Commissie ten aanzien van deze groepen moet coördineren. Deze groep kreeg tevens tot taak het standpunt van de Commissie bij besprekingen op hoog niveau met de UNHCR te formuleren (zie 4. 3. 5. 1). In 1995 werd de werking van deze groep geconsolideerd. De interne overlegprocedure bleek niet alleen een aansporing tot interne coördinatie maar bewees ook een doodenkele keer dat een voorstel om de een of andere reden moest worden herzien, goede diensten. tot De PGIO beschikt over een eigen vluchtelingen die door een dienst worden uitgevoerd, registreert zodat uitgebreide statistieken kunnen worden opgesteld. Met behulp van deze database zijn alle werkzaamheden van de Commissie sedert 1 januari 1995 in kaart gebracht. Het eerste statistische overzicht zal begin 1996 beschikbaar zijn en regelmatig worden bijgewerkt. interne database die alle programma's met betrekking 4. 3. 1. 2 Andere gemengde werkgroepen van diensten van de Commissie Om hel effect van het ECHO-programma paraatheid bij rampen te verhogen en ieder risico van overlapping tussen de diensten van de Commissie te vermijden, werd een overkoepelende groep paraatheid bij rampen opgericht die normaal gesproken éénmaal in de twee maanden bijeenkomt om relevante vraagstukken te bespreken en na te gaan wat de mogelijkheden zijn om het programma verder te ontwikkelen. Tevens neemt ECHO deel aan de permanente overkoepelende groep inzake Mensenrechten die wordt geleid door DG IA en de overkoepelende groep inzake immigratie en asielkwesties onder leiding van het Secretariaat-Generaal. Verder was ECHO betrokken bij de voorbereiding van de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Parlement over de externe aspecten van het beleid inzake mensenrechten. 4. 3. 1. 3 Coördinatie buitenlandse betrekkingen in januari 1995 onderging de structuur van de Met het aantreden van de nieuwe Commissie buitenlandse betrekkingen van de Commissie een transformatie, zowel op het niveau van het College als op dat van de diensten. De vier Directoraten-generaal die geografisch verantwoordelijk zijn voor buitenlandse betrekkingen (DG I, IA, IB en VIII) komen samen met ECHO en met het Directoraat- generaal voor economische en finananciële zaken (DG II) nu regelmatig bijeen in het kader van de zogenaamde "Relex" coördinatiestructuren. Dit overleg weerspiegelt de Relex-groep van de leden van de Commissie die tevens regelmatig bijeenkomt om zaken van gemeenschappelijk belang te bespreken. 4. 3. 2 Lid-Staten De besprekingen met de Lid-Staten richtten zich in 1995 voornamelijk op het onderzoek van het ontwerp-voorstel van de Commissie voor een Verordening van de Raad inzake humanitaire steun, zoals hierboven uiteengezet (zie 1. 1). 22 Verder „werden de werkbetrckkingcn met de Lid-Staten op het gebied van crisissituaties en het overleg binnen de verschillende internationale fora, met name binnen de Verenigde Naties, waar hulpprogramma's werden besproken door de internationale donorgemeenschap, informeel voortgezet. In het institutionele kader van de Unie zelf, bleven de regelmatige Kwartaalbijeenkomsten waaraan wordt deelgenomen door de Directeuren van de Lid-Staten verantwoordelijk voor humanitaire steun en de Commissie, hun nuttige functie van discussieforum vervullen. Deze werd eens te meer duidelijk op de bijeenkomst begin november waar de beslissingen die de Commissie moest nemen inzake nieuwe humanitaire steunpakketen voor het voormalig Joegoslavië en de regio van de Grote Meren in Afrika uitvoerig werden afgewogen. Tijdens deze bijeenkomst werd tevens een eerste discussiedocument goedgekeurd over de koppeling van hulp, rehabilitatie en ontwikkeling(zie 3. 2). Bilaterale contacten en samenwerking met afzonderlijke Lid-Staten werden in verschillende vormen en fora. zowel op formeel, officieel niveau als op werkniveau voortgezet en vormen een belangrijke bijdrage aan een constructieve dialoog. ECHO geniet bovendien de volledige steun van de Lid-Staten zoals bleek op de bijeenkomst in april 1995 waar de meeste van hen zich, ondanks de huidige begrotingsbeperkingen, uitspraken tegen besnoeiingen op humanitaire steun. Zij vroegen de Commissie zich tevens meer in te zetten voor rehabilitatieprogramma's en geleidelijk over te schakelen van rechtstreekse humanitaire steun op "duurzame programma' s". De uitbreiding van de Unie op 1 januari 1995 met Oostenrijk, Finland en Zweden betekende zonder meer een verrijking van het kader waarbinnen ECHO zijn werkzaamheden uitvoert. Deze neutrale landen, die van oudsher actief zijn op het gebied van de humanitaire hulpverlening, hebben van meet af aan een uitgesproken belangstelling voor het werk van ECHO aan de dag gelegd. 4. 3. 3. Europees Parlement In 1995 hield het Parlement zich intensief bezig met thema's die al dan niet rechtstreeks de humanitaire hulpverlening raken. De discussie over het voorstel voor een Verordening van de Raad betreffende de humanitaire steun is reeds genoemd (zie 1. 1). In het kader van deze discussie en in de marge van één van haar gewone vergaderingen organiseerde de parlementaire commissie ontwikkelingssamenwerking op 17 oktober een werkvergadering waaraan werd deelgenomen door mevrouw Bonino, de humanitaire partnerorganisaties (NGO's en internationale organisaties) en de vertegenwoordigers van de Lid- Staten. Op deze vergadering bleek dat het door de Commissie opgestelde voorstel voor een verordening kan rekenen op steun van de parlementaire commissie en de partners. Voorts heeft de commissie ontwikkelingssamenwerking de evolutie van crises en de humanitaire toestand in de desbetreffende betrokken landen op de voet gevolgd. Met name de crisis in de regio van de Grote Meren in Afrika was systematisch te vinden op de agenda van de vergaderingen. De commissie buitenlandse zaken richtte zich vooral op het voormalig Joegoslavië en de oorlog in Tsjetsjenië. Naast de gebruikelijke parlementaire werkzaamheden, de schriftelijke en mondelinge vragen, de evenementen. Als resoluties, de initiatieven en verslagen, organiseerde het Parlement diverse 23 voornaamste hiervan noemen wij de openbare hoorzittingen over anti-persoonmijnen op 21 en 22 maart 1995. over het thema "Vijftig jaar Verenigde Naties: de humanitaire uitdaging", op 22 en 23 mei 1995 en "Evaluatie, impact en vooruitzichten van de mensenrechtenclausule" op 20 en 21 november 1995. Deze hoorzittingen getuigen van de niet aflatende belangstelling van het Europees Parlement voor vraagstukken die te maken hebben met humanitaire actie, met samenwerking en ontwikkeling en met eerbiediging van de mensenrechten. Het Europees Forum voor actieve preventie van conflicten (FEPAC) blijft zich van zijn taken kwijten en komt eenmaal per maand in Straatsburg bijeen waar samen met de rechtstreeks betrokkenen over actuele vraagstukken wordt geproken. Op deze bijeenkomsten wordt vaak op levendige en onomwonden wijze van gedachten gewisseld waaruit blijkt dat een dialoog weliswaar moeilijk maar niet onmogelijk is. in 1994 een werkgroep Onder auspiciën van de ACS-EU Gemengde vergadering, werd Vluchtelingen opgericht (rapporteur: het geachte parlementslid de heer Vecchi). Op de eerste vergadering werd besloten dat ECHO zou deelnemen aan de toekomstige zittingen, waarvan er in 1995 twee plaatsvonden. ECHO heeft actief deelgenomen aan de discussies in dit forum, dat de ontwikkeling van de Permanente Groep Intern Overleg inzake hulp aan vluchtelingen, in eigen land ontheemden en remigranten 4. 3. 1. 1. ) met grote belangstelling volgt. landende personen in derde (PGIO) (zie 4. 3. 4 Niet-gouvernementele organisaties In 1995 werd ongeveer de helft van de humanitaire hulpverlening die door ECHO werd beheerd, uitbesteed aan niet-gouvernementele organisaties (NGO's). Deze cijfers, die hoger liggen dan in voorgaande jaren, onderstrepen eens te meer welke waarde de Commissie bij haar humanitaire en met name de prominente rol van NGO's in dat operaties hecht aan het partnerschapsbeginsel landen waar partnerschap: zij waren betrokken bij vrijwel alle operaties humanitaire hulp werd verleend. in de bijna zestig in een aantal Lid-Staten een dialoog aan te ECHO heeft het hele jaar tijd noch moeite gespaard om investering gaan met verschillende groeperingen van partner-NGO's. Dit bleek een waardevolle omdat de partners op de hoogte konden blijven van trends in humanitaire aangelegenheden, problemen konden worden aangepakt, misverstanden uit de weg konden worden geruimd en de partners konden kennismaken met de beperkingen waarmee de anderen worden geconfronteerd. Zo ontstond niet alleen ruimte om beleidskwesties van humanitaire aard gezamenlijk onder de loep te nemen maar kon met behulp van deze georganiseerde contacten tevens worden ingegaan op de talrijke praktische vraagstukken die verband houden met het beheer van humanitaire operaties. Daarnaast wordt het steeds meer duidelijk dat de werkbanden tussen NGO's en ECHO-desk-officers en de werkers op het terrein steeds nauwer worden. 4. 3. 5 Verenigde Naties In 1995 bleef het aandeel van de Commissie voor humanitaire steun in het VN-stelsel zeer belangrijk, hoewel de cijfers ten opzichte van het vorige jaar een daling vertoonden. Van de in totaal 494 miljoen ecu waarvoor eind vorig jaar verplichtingen waren aangegaan, werd 17% verleend via VN-organisaties (vergeleken met 32% in 1994). Dit percentage kan als volgt worden gesplitst: 24 UNHCR WVP UNICEF DHA UNRWA Andere 46. 9 miljoen ecu 29,2 miljoen ecu 4,7 miljoen ecu 0,55 miljoen ecu 0,14 miljoen ecu 1,45 miljoen ecu 9,5% 5,9% 0,9% 0,1% 0,0% 0,3% ECHO heeft tevens bijgedragen aan de publikatie van een brochure over de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Naties ter herdenking van de vijftigste verjaardag van de VN. 4. 3. 5. 1 Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor (UNHCR) vluchtelingen De UNHCR is verreweg de belangrijkste individuele operationele partner op het gebied van de humanitaire hulpverlening en vice-versa (in 1994 financierde de Commissie naar schatting 22% van de UNIICR-begroting waarvan het leeuwedeel afkomstig was van ECHO. De steun aan UNHCR in 1995 ging verder dan de gewone financiering van operaties en omvatte tevens uitgebreide beleidsdiscussies en coördinatie-initiatieven, zoals bijvoorbeeld in het geval van Rwanda/Burundi (zie 3. 4. 1). De bestaande symbiotische relatie kreeg vorm in de oprichting van een groep op hoog niveau die in mei 1995 voor de tweede maal bijeenkwam. Alle relevante diensten van de Commissie en UNHCR nemen deel aan deze gestructureerde dialoog, die wordt geleid door ECHO. Voortdurende dialoog en beleidsdiscussies met UNFICR vinden ook buiten dit kader plaats, op alle niveaus en strategieën en grote eensgestemdheid bij de analyse van de behoeften en de prioriteiten. fora, en hebben geleid in verschillende tot doelgerichte Kortom. UNHCR heeft bewezen de door de Commissie gefinancierde operaties doeltreffend te kunnen uitvoeren. De betrekkingen met deze organisatie zijn goed, zelfs zodanig dat de relatie tussen de Commissie en de UNHCR een belangrijke bijdrage blijft leveren aan de verbetering van de internationale humanitaire hulpverlening. 4. 3. 5. 2 Departement van Humanitaire Zaken (DHA) coördinatie-instrument De inspanningen van het Dl IA om binnen het stelsel van de VN voor humanitaire hulpverlening een doeltreffend te worden, worden door de Commissie nog steeds met belangstelling gevolgd. Recente discussies in het Inter-Agency Steering Committee, dat nieuw leven is ingeblazen, doen de hoop wekken dat specifieke vooruitgang kan worden geboekt met betrekking lol vraagstukken in eigen land ontheemden en het gebruik van militaire en civiele defensiemiddelen voor humanitaire operaties (MCDA's). De betrekkingen met DHA zijn goed, en zijn specifiek gericht op het MCDA-project en besprekingen over de ontwikkeling van het Relief/Web-concept. Tevens werd verder gewerkt aan het IDNDR-project dat in 1994 werd gesteund (zie 4. 5). In het kader van het MCDA-project in 1995 werd steun verleend aan de opleiding en de vaste procedures voor luchttransporten, gevolgd door aanvullende steun, die eind 1995 werd goedgekeurd, voor de ontwikkeling van een register van de 25 activa. ECHO heeft deelgenomen aan de werkzaamheden in het MCDA-stuurcomité en deze op de voet gevolgd. Verder werd met DHA samengewerkt op het gebied van de zogenaamde Escrow-rekening, een faciliteit die werd opgezet door de VS-regering en waarmee DHA humanitaire steun aan Irak kan te verschaffen uit de gelden van Irak die zijn bevroren, en verlenen door tegenwaardefondsen equivalent zijn aan de verplichtingen van andere donors. 4. 3. 5. 3 Wereldvoedselprogramma (WVP) Ook in 1995 was het WVP een zeer belangrijke operationele partner van de Commissie bij de humanitaire hulpverlening. De operationele problemen die in 1994 onder de aandacht werden gebracht zijn echter nog niet opgelost. In de externe evaluaties waartoe opdracht was gegeven door ECHO kwamen specifieke tekortkomingen aan het licht, met name in Tadzjikistan. De aanpassing van de WVP-structuur aan de eisen van de dringende hulpverlening geschiedt zeer traag, een feit dat ook door tal van andere donors en de eigen externe controles van het WVP werd opgemerkt. Anderzijds kan de organisatie weer bogen op haar kracht op het gebied van het verlenen van grootschalige voedselhulp, bijvoorbeeld in Rwanda/Burundi. In mei 1995 ondertekende het WVP een Kaderovereenkomst voor Partnerschap met de Commissie; en ook het verdere jaar werden contacten op hoog niveau voortgezet om een aantal operationele moeilijkheden uit de weg te ruimen, waarbij enige vooruitgang werd geboekt. 4. 3. 5. 4 Kinderfonds van de Verenigde Naties (UNICEF) in 1995 De contacten met UNICEF, een kleinere maar desondanks belangrijke partner, waren een frequent. Deze eveneens Kaderovereenkomst voor Partnerschap, tussen beide partijen, zeker verdiept worden. De Uitvoerend Directeur van Unicef, mevrouw Bellamy, kwam voor deze gelegenheid naar Brussel waar zij een vruchtbare uitwisseling van gedachten had met mevrouw Bonino. relatie zal,na de ondertekening op 29 1995 van juni 4. 3. 6 Verenigde Staten Goede betrekkingen met de VS op het gebied van humanitaire bijstand zijn een vanzelfsprekende prioriteit voor de Commissie wanneer men zich realiseert dat de EU, haar Lid-Staten en de VS in 1994 gezamenlijk zo'n 86% van alle officiële humanitaire steun voor hun rekening namen. De betrekkingen die reeds in 1994 waren ontwikkeld, werden in 1995 nauwer aangehaald. Naast de gebruikelijke uitwisseling van informatie en contacten op werkniveau, stond de dialoog over zaken van gemeenschappelijk belang op humanitair gebied in het teken van het overleg op hoog niveau tussen de Commissie en de Amerikanen. Op 24 en 25 mei had mevrouw Bonino zeer vruchtbare ontmoetingen in Washington met mevrouw Clinton, VS-politici en hoge ambtenaren van het Ministerie van Buitenlandse Zaken en het Agency for International Development (USAID). Een 26 verdere ontmoeting op hoog niveau tussen de Commissie en USAID werd op 21 en 22 september in Brussel georganiseerd, waaraan ECHO actief deelnam. Tijdens deze ontmoeting werd overeensteming bereikt over samenwerking op een aantal gebieden van gemeenschappelijk belang. Deels als gevolg hiervan, werden humanitaire hulp en verwante vraagstukken tevens aangemerkt als één van de prioritaire gebieden waar de banden tussen de EU en de VS in het kader van de transatlantische dialoog nauwer moeten worden aangehaald. Dit streven werd geformuleerd in het Gezamenlijk EU-VS-Aclieplan dat tijdens de EU-VS Top op 3 december werd gelanceerd. Het Plan bestrijkt tal van specifieke humanitaire aangelegenheden, zoals de vrede en de wederopbouw in het voormalig Joegoslavië en het Midden-Oosten, preventieve diplomatie, ontwikkelingshulp, mensenrechten, democratie, asiel- en vluchtelingenvraagstukken, nucleaireveiligheid en gezondheid. Het Plan houdt tevens de oprichting in van een Raadgevende (iroep op Hoog niveau inzake ontwikkelingssamenwerking en humanitaire bijstand die een uitgebreid mandaat kreeg met inbegrip van alle gebieden die op de bijeenkomsten in september met USAID werden geïdentificeerd (zie Bijlage 3). Wat de uitwisseling van informatie betreft, gaat de Commissie samen met de VS verder werken aan de oprichting van een globaal financieel tracking-systeem voor humanitaire steun. Omdat het verzamelen van gegevens van de verschillende VS-departementen die verantwoordelijk zijn voor humanitaire steun, die vergelijkbaar zouden zijn met statistieken van de Commissie niet geheel vlekkeloos verloopt, is het beeld echter nog zeer onvolledig. 4. 3. 7 Andere derde landen en internationale en regionale organisaties 4. 3. 7. 1 Andere derde landen Naar aanleiding van contacten in 1994, toen het lidmaatschap van de Unie werd overwogen, heeft de in Commissie werkrelaties onderhouden met de autoriteiten op het gebied van hulpverlening Noorwegen, een land dat van oudsher zeer betrokken is geweest bij humanitaire vraagstukken. In 1995 werden tevens eerste contacten gelegd met Canada die in 1996 naar alle waarschijnlijkheid zullen worden geïntensiveerd. 4. j. Rode Kruis Een belangrijke partner van ECHO is vanzelfsprekend het Rode Kruis, hoeder van de Verdragen van Genève van 1949. Nauwe werkbetrekkingen werden onderhouden en zelfs geïntensiveerd in 1995, zowel met het Internationale Comité (ICRC), de Internationele Federatie van het Rode Kruis en (IFRC) als de nationale Rode Kruis organisaties. Er werden regelmatige de Rode Halvemaan bijeenkomsten georganiseerd om gezamenlijk acties te plannen en een onderling beleid uit te stippelen zodat optimaal gebruik kan worden gemaakt van hun expertise in complexe humanitaire situaties. In 1995 verstrekte de Commissie 40,4 miljoen ecu aan ICRC-activiteiten voor de bescherming van en het toezicht op de eerbiediging van de elementaire rechten van gevangenen, het opsporen van familieleden en vermisten, alsmede talrijke medische en eerste hulpprogramma's, met name in Rwanda en Burundi. 27 Dankzij het IFRC-verbindingsbureau in Brussel kon de coördinatie tussen de nationale Rode Kruis organisaties die bij ECHO-operaties betrokken waren in 1995 worden verbeterd maar bleef de IFRC zelf ook nog een belangrijke rol spelen als operationele partner. 4. 4 Evaluatie 1995 stond in het teken van de groeiende toenemende belangstelling van de Lid-Staten en de partners van ECHO voor de evaluatie van humanitaire hulpoperaties en de methoden die hierbij gehanteerd worden. Tegelijkertijd in het kader van het door de nieuwe Commissie gelanceerde initiatief "Gezond en doeltreffend beheer 2000" in toenemende mate de nadruk op evaluatie van haar activiteiten op alle gebieden. legde de Commissie Gezien de zeer specifieke aard van zijn eigen werkzaamheden was ECFIO één van de eersten om deze uitdaging aan te nemen. In 1995 werd hard verdergewerkt aan zowel de afronding van een bijgewerkte methodologie die afgestemd is op de behoeften van ECHO en de modi operandi van ECHO en zijn partners als de uitbreiding van het totale aantal evaluaties. Met de publikatie van een methodologisch handboek dat praktische en systematische richtsnoeren bevat voor de evaluatie van humanitaire steun is de eerste fase nu afgesloten. Dit handboek is niet alleen van nut voor de Commissie maar tevens voor haar partners en al diegenen die actief zijn op het gebied van humanitaire hulpverlening. De Commissie bleef de door haar gefinancierde operaties die door NGO's of VN-organisaties werden uitgevoerd evalueren. In 1995 werden operaties die waren uitgevoerd door 46 NGO's en door 5 VN- organisaties geëvalueerd. De evaluaties bestreken alle soorten van programma's en alle gebieden. Door de evaluatiemethodologie die zij heeft ontwikkeld beschikt de Commissie nu over voldoende ervaring om haar programma's, met name in het zuiden van de Kaukasus en Irak te kunnen evalueren. Met behulp van deze evaluaties kon zij informatie verzamelen over de sociaal- economische situatie en de impact van haar werkzaamheden in elke sector (medisch,voedselgebied, enz. ) zodat zij in deze regio's doelgerichter te werk kan gaan. Verder kon zij met behulp van de evaluatie van een inentingscampagne in het zuiden van de Kaukasus. in Oekraïne, Rusland en Belarus, die door verschillende partners werd uitgevoerd, de zwakke en sterke punten van de verschillende aanpakken aangeven. Tevens heeft de Commissie voor de eerste maal in 1995 12 acties geëvalueerd op het gebied van het voorkomen van rampen in Afrika. Latijns-Amerika en Zuid-Azië. Bij al deze evaluaties onderwierp de Commissie humanitaire operaties niet alleen aan een grondig onderzoek maar werd tevens bijzondere aandacht besteed aan de impact van deze operaties, met name op'de gezondheidsindicatoren, op de plaatselijke markt, op het milieu of op de versterking van in hoeverre voortzetting van de de plaatselijke financiering van humanitaire hulpverlening in de regio noodzakelijk is. institutionele capaciteit en werd onderzocht Ondanks het grote aantal evaluaties dat werd verricht, is het voorbarig hieruit nu al samenhangende conclusies te trekken omdat het gaat om zeer uiteenlopende humanitaire operaties die altijd in complexe en zeer specifieke situaties worden uitgevoerd. De Commissie zorgt ervoor dat de resultaten van de evaluaties grondig met de partners worden doorgenomen. Over het algemeen 28 kunnen we stellen dat het partnerschap de goede richting uitgaat omdat duidelijk wordt beseft welke spelen en dat met behulp van de resultaten ervan het werk doeltreffend kan worden rol evaluaties verbeterd. 4. 5 Paraatheid bij rampen Het ECIIO-programma paraatheid bij rampen, dal in 1994 werd gestart, begon in 1995 goed te draaien en kon zich verheugen in een groeiende belangstelling van internationale organisaties en NGO's die actief zijn in programma's voor zowel nood- als ontwikkelingshulp. Voor activiteiten op het gebied van paraatheid bij rampen werd in 1995 4. 2 miljoen ecu uitgetrokken. ECHO begon in 1995 steun te verlenen aan 27 projecten inzake Paraatheid en Preventie in Afrika, Azië. Latijns-Amerika en de GOS-landen en zette de financiering van 6 projecten voort die in 1994 waren gelanceerd. Een lijst van de projecten is in bijlage 2 opgenomen. Naast de drie sleutelelementen van het programma, namelijk:. scholing van personeel. versterking van het beheer en de instellingen. op de basisgemeenschappen afgestemde, goedkope technologie voor het opvangen en voorkomen van rampen voldoen projecten die in aanmerking kwamen voor het selectieproces aan een aantal van de volgende criteria:. tenuitvoerlegging in landen die laag geplaatst zijn op de Human Development Index ;. gericht zijn op de behoeften van de meest kwetsbare groepen;. een aanvulling vormen op de nationale ontwikkelingsprogramma's en hulpacties;. duurzaam op lange termijn en milieuvriendelijk;. deelneming van/beheer door de gemeenschap, versterking van plaatselijke capaciteiten en nadruk op de betrokkenheid van vrouwen. internationaal beleid en bewustmakingsacties ECHO verleent niet alleen steun aan veldwerk maar heeft tevens bijgedragen aan de ontwikkeling van inzake preventie en paraatheid. Op 23-24 september 1995 werd bijvoorbeeld een overleg van deskundigen georganiseerd in Brussel over "The environmental impact of displaced populations". Aanbevelingen en technische documenten die tijdens de Workshop werden gepresenteerd, worden thans voorbereid voor publikatie en verspreiding. Zoals hierboven uiteengezet (zie 4. 4) was eind 1995 voor de meeste operationele projecten een evaluatie uitgevoerd. Het gros toonde zeer positieve resultaten, ondanks de bescheiden financiële steun en het vaak kleine geografische impactgebied. De evalueerders waren vol lof over de kosten- efficiëntieverhouding van de projecten , het feit dat plaatselijke hulpbronnen werden aangeboord en, de effectieve mogelijkheden waarover ze beschikten om rampen te voorkomen of het leed ervan te verzachten. Bij haar activiteiten op het gebied van paraatheid bij rampen volgt de Commissie volledig de aanbevelingen van het Yokohoma-Actieplan dat werd goedgekeurd in het kader van het IDNDR van de VN (Internationall Decade of Natural Disaster Reduction), dat zij actief blijft steunen. 29 In de toekomst zal de in 1995 opgedane ervaring moeten worden geconsolideerd en ontwikkeld. In 1996 zal met name een aantal specilieke elementen van het programma Paraatheid bij rampen verder moeten worden uitgewerkt, met inbegrip van het Technisch Raadgevend comité Paraatheid (PREP- TACi) dat uit deskundigen is samengesteld en advies verleent bij het Programma alsmede de in de regio"s gevestigde Focal Centres, aan de hand waarvan ECHO rechtstreeks op regionaal niveau scholingsprogramma's kan opzetten. vis onderdeel van haar mandaat voor coördinatie van het beleid van de Commissie op het gebied van Paraatheid bij rampen buiten het grondgebied van de EU, heeft ECHO sedert maart 1995 de leiding over een ad hoc overkoepelende groep die zich bezig wil houden met off-site nucleaire rampenparaatheid in Midden - en Oost-Europa. in augustus, werd in september Na een geslaagde bijeenkomst met aspirant-begunstigde-landen opdracht gegegeven voor een uitgebreide evaluatiestudie. Deze studie die in januari 1996 moet worden afgerond, heeft tweeërlei oogmerk: nagaan hoe het staat met de off-site paraatheid in de partner landen en gebieden identificeren waar bijstand nodig is om deze paraatheid op een adequaat peil te brengen. Na analyse van de resultaten zal ernaar gestreefd worden een samenhangend meerjarenprogramma te ontwikkelen dat erop gericht is de plaatselijke systemen voor paraatheid te verbeteren. Tenslotte, werd in 1995 het NOHA-Diploma geconsolideerd. Dit diploma werd eind 1993 door ECHO en DG XXII gelanceerd met als doel de kwalificaties van personeel dat werkzaam is in de humanitaire hulpverlening te verbeteren. Meer informatie hierover is te vinden in Bijlage 4. 5 Vooruitzichten voor 1996 en daarna 5. 1. ïn 1996 te verwachten behoeften Men behoeft nauwelijks een kristallen bol te lezen om te voorspellen dat verschillende regio's in de wereld ook in 1996 en de daaropvolgende jaren geteisterd zullen worden door instabiliteit en het daarmee gepaard gaande menselijk lijden. in het voormalige Joegoslavië heeft een in Europa ongekende dimensie Humanitaire bijstand aangenomen. De internationale steunverlening die voor miljoenen mensen meer dan vier jaar lang een levenslijn vormde is een constante geworden in het dagelijks leven van de bevolking in dit geteisterde gebied. De enorme materiële en psychologische schade die door het conflict is aangericht, betekent dat de bevolking uiterst kwetsbaar is geworden en dit nog lange tijd zal blijven. Voor de terugkeer naar het gewone leven zal voortdurende externe steun nodig zijn, waarbij humanitaire bijstand op korte cjrmijn boven aan de agenda blijft staan, met de aantekening dat met deze bijstand wel gestreefd moet worden naar vermindering van de afhankelijkheid van steun en het creëren van ruimte voor wederopbouw. De steun van de Commissie aan humanitaire organisaties, met name de UNHCR ais voornaamste organisatie voor repatriërings- en hervestigingskwesties en het ICRC voor beschermingskwesties, 30 blijft dan ook van cruciaal belang. Tegelijkerlijd zal de steun op een permanente basis geëvalueerd en telkens opnieuw onderzocht moeten worden om op de veranderende behoeften te kunnen worden afgestemd. De Commissie is zich ervan bewust dat het welslagen van het vredesproces als geheel in belangrijke mate alhangt van de terugkeer en hervestiging van vluchtelingen en zal haar humanitaire aanwezigheid ter plekke dan ook uitbreiden zodat zij permanent de situatie kan volgen en passende oplossingen kan ontwikkelen. Alleen de behoefte, los van overwegingen aangaande ras,religie of politieke overtuiging van de begunstigden, zal de leidraad blijven vormen bij de steunverlening. Hopelijk zal deze onpartijdige aanpak de gemeenschappen iets dichter tot elkaar brengen. Als gevolg van de aanhoudende vluchtelingencrisis in Rwanda en de verslechtering van de situatie in Burundi, blijft de humanitaire aanwezigheid van de EU in Afrika, met name in het gebied van de Grote Meren, maar tevens in Soedan, Somalië, Liberia, en Sierra Leone alsmede Angola een absoluut vereiste. Omdat niets wijst op stabilisatie van de situatie, zal humanitaire nood zich doen blijven gelden in Noord-Irak en Afghanistan alsmede in delen van Zuid-Oost-Azië en het GOS, met name de Kaukasus. In al deze gebieden is het niet waarschijnlijk dat ECHO zijn steun op korte termijn kan afbouwen. in het kader van ECHO's resultaten heeft de Commissie Voortbouwend op de huidige werkzaamheden in 1996 tevens bijzondere prioriteit verleend aan paraatheid bij en preventie van rampen. Speciaal geselecteerde activiteiten op dit gebied hebben keer op keer hun doeltreffendheid en waarde bewezen. Echo zal tevens nauwe banden blijven onderhouden met andere diensten van de Commisie en relevante externe organisaties om ervoor te zorgen dat humanitaire kwesties tijdig en doeltreffend worden aangepakt. Dit houdt in dat wordt deelgenomen aan discussies met betrekking tot de en dat ervoor wordt gezorgd dat in het koppeling tussen steunverlening en ontwikkeling geïntegreerde Commissiebeleid ten aanzien van derde landen rekening wordt gehouden met het risico van rampen en de noodzaak om preventief en alert op te treden. 5. 2 Conclusies en toekomstige strategie Met is duidelijk dat ECHO opereert onder omstandigheden waar een snelle reactie en doeltreffend optreden van het grootste belang zijn. Zijn activiteiten genieten steeds meer bekendheid en ontvangen uitgebreide steun van de publieke opinie. ECHO is een onmisbare partner geworden van de belangrijkste internationale organisaties die humanitaire steun verlenen en de vele NGO's die de betrokkenheid bij en de bezorgdheid over de enorme humanitaire nood van de maatschappij weerspiegelen. ECHO heeft de aandacht van de EU en de internationale gemeenschap gevestigd op de noodzaak van politieke oplossingen voor crises en een degelijke preventieve strategie. ECHO heeft in talrijke delen van de wereld de voorwaarden gehandhaafd die nodig zijn om vrede te bereiken en meegeholpen aan de bekrachtiging van een nieuwe, zij het precaire, solidariteit van de ten aanzien van slachtoffers van rampen. Daarnaast heeft het een aanzienlijke bijdrage rijken geleverd aan de verbetering van de daadwerkelijke coördinatie van internationale humanitaire inspanningen. ECHO houdt zich bezig met mensen. Mensen in nood die geen kant meer op kunnen. Deze taak en dit engagement heeft de EU veel sympathie opgeleverd. Bij haar voorstel voor een verordening inzake humanitaire steun is de Commissie uitgegaan van haar overtuiging dat ECHO zijn werkzaamheden moet uitvoeren op neutrale en onpartijdige wijze, en alleen moet afgaan op de noden van de slachtoffers van humanitaire noodtoestanden. Deze visie werd onlangs bevestigd door de voornaamste humanitaire organisaties op hun bijeenkomst in Madrid op 14 december. Bij de goedkeuring van het gemeenschappelijk standpunt inzake het voorstel van de Commissie voor een rechtsgrond bevestigden de Lid-Staten eveneens dat zij deze visie delen en willen meewerken om deze te versterken. In deze geest is de Commissie voornemens zich actief bezig te blijven houden met de betrekkingen met de VS en de kwesties in verband met de VN en andere humanitaire partners om dit samenwerkingsmodel verder te ontwikkelen. Tegelijkertijd zullen de betrekkingen moeten worden uitgebouwd met andere landen die reeds deelnemen aan de internationale humanitaire hulpverlening, of dit wensen, vanzelfsprekend op voorwaarde dat zij hiertoe in de positie verkeren. In 1996 zal tevens de Intergouvernementele Conferentie (IGC) worden geopend waar de werking van het Verdrag van Maastricht moet worden herzien en de nodige veranderingen aan het Verdrag moeten worden voorbereid; met name om de Unie in staat te stellen na de uitbreiding doeltreffend te blijven functioneren. De toekomstige ontwikkeling van het Gemeenschappelijk Buitenlands- en Veiligheidsbeleid van de Unie, dat naar veler opvatting tot dusverre niet naar behoren heeft gefunctioneerd zal één van de voornaamste uitdagingen zijn. In dit verband dient erop te worden gewezen dat humanitaire bijstand noch een onderdeel vormt van het buitenlands beleid noch een instrument om conflicten op te lossen, omdat het de symptomen bestrijdt en niet de oorzaak aanpakt. Door deze visie heeft de Commissie zich in haar ECHO werkzaamheden in het verleden laten leiden en het is van cruciaal beland dat deze trend wordt voortgezet. Tegelijkertijd wordt door de crises waarin ECHO om hulp wordt gevraagd de noodzaak versterkt om de Linie meer politieke vrijheid van handelen te verlenen,met name op het gebied van buitenlandse betrekkingen voor zover het gaat om de preventie van conflicten en het oplossen ervan. Zoals in de Verklaring van Madrid werd onderstreept, betekent de erkenning van het feit dat humanitaire steunverlening niet over de middelen beschikt om deze vraagstukken aan te pakken dat de politieke middelen die wel voorhanden zijn moeten worden aangewend. In het geval van de Europese Unie houdt dit tevens in dat het Verdrag moet worden herzien zodat de Unie voldoende bevoegdheid verkrijgt om voor zichzelf en voor de weerlozen op te komen. Dit staat los van humanitaire hulp maar vormt de kern van een humanitaire opstelling. 32 DOCUMENTAIRE BIJLAGEN 33 VERKLARING VAN MADRID BIJLAGE 1 leiders en vertegenwoordigers van belangrijke humanitaire Wij, instellingen en donors, zijn vandaag, 14 december 1995, voor een Topconferentie inzake Humanitaire aangelegenheden bijeengekomen. ER AAN HERINNEREND : 1. 1. Dat, om tegemoet te komen aan de steeds groter wordende behoeften, de humanitaire bijstand wereldwijd de afgelopen vijfjaar met een veelvoud is toegenomen en thans ruim 4 miljard dollar beloopt. In 1994 waren naar schatting 45 miljoen mensen afhankelijk van humanitaire bijstand. Het is echter duidelijk dat humanitaire bijstand noch een oplossing, noch een panacee is voor crises die hoofdzakelijk door de mens zijn veroorzaakt. Dat is het geval in Rwanda en Bosnië, maar ook in vele andere delen van de wereld, zoals in Afghanistan, Noord-Irak, Liberia en Sierra Leone, Tadzjikistan en Soedan; 1. 2. Dat wij ons, overeenkomstig onze respectieve mandaten en verantwoordelijkheden, er voor blijven inzetten om de toestand te verlichten van de slachtoffers van zowel natuurrampen als door de mensen veroorzaakte rampen, wanneer en waar we maar kunnen, en om de lokale en regionale initiatieven om de crises aan te pakken ondersteunen en aanmoedigen. Wij zullen in het bijzonder hulp verlenen om de slachtoffers te beschermen en te voeden, onderdak te organiseren, medische verzorging en adviezen te verstrekken en kinderen met hun families te verenigen. Wij zullen zorgen voor een nauwe samenwerking, onderling en met onze partners, om een maximaal effect te sorteren waar het erom gaat het lijden te verzachten; 1. 3. Dat de wereld sinds het einde van de Koude Oorlog door ongeveer 50 gewapende conflicten wordt verscheurd. Grote aantallen burgers werden en worden op onmenselijke wijze vermoord, gewond of gedwongen hun huizen te ontvluchten op een schaal als sinds de oprichting van het VN-Handvest nog niet is voorgekomen. Zij die niet kunnen vluchten of nergens naar toe kunnen, hebben onnoemelijk geleden, zijn zwaar getraumatiseerd en zijn in vele gevallen kwetsbaarder dan ooit tevoren in hun bestaan. Vaak worden de recht genegeerd en de fundamentele beginselen van het mensenrechten worden nog steeds in vele delen van de wereld met voeten getreden; internationale humanitaire 1. 4. Dat de oorzaken van humanitaire rampen maar al te vaak nog steeds verankerd liggen in het sociale en economische onrecht dat er in en tussen de landen bestaat. Machtstrijd, gebrekkig bestuur en strijd om de schaarse middelen hangen ook samen met algemeen voorkomende, hopeloze armoede, overbevolking en sociale ongelijkheid; ->. Dat het werk van de humanitaire organisaties wordt geleid door de beginselen inzake menselijkheid, onpartijdigheid, neutraliteit en onafhankelijkheid. 34 WIJ VRAGEN DE GEHELE INTERNATIONALE GEMEENSCHAP OM : 2. 1. Vastbeslotenheid om wat voor vastberaden decisief initiatief dan ook te nemen dat nodig kan zijn om crisissituaties op te lossen en om humanitaire activiteiten niet te gebruiken als substituut voor politieke actie. De onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de humanitaire bijstand moet volledig worden erkend en gerespecteerd. Dit is onontbeerlijk om levens te redden in crisissituaties. 2. 2. De van ontwikkeling erisispreventie. Vastbeslotenheid en politieke wil zijn noodzakelijk om zowel de directe als de indirecte oorzaken van conflicten en andere humanitaire noodtoestanden op te lossen. Vroegtijdige waarschuwing zou tot tijdig ingrijpen moeten leiden. proaetieve systeem globaal van een 2. 3. Een nieuwe en verbeeldingsvolle betrokkenheid bij ontwikkelingshulp. Crises worden veel erger door de huidige vermindering van ontwikkelingshulp, precies op een moment waarop deze uitgebreid moet worden om de ernst van de humanitaire crises te beperken. Armoede leidt tot kwetsbaarheid en dwingt de mensen tot overlevingsstrategieën die het toeslaan van crises nog meer in de hand kunnen werken met als resultaat dat de kans op crises, als ze optreden, groter is en ook meer slachtoffers vergen. 2. 4. Een wereldwijde campagne tegen de honger waardoor één op de zeven mensen op aarde wordt gekweld. Continuïteit van de voedselvoorziening is één van de problemen die uitgekozen moet worden gezien het bijzondere belang dat voedsel heeft voor arme plattelandsgezinnen in de ontwikkelingslanden. Niet alleen moeten de voedselproduktie en -leverantie worden gewaarborgd, maar ook de verkrijgbaarheid ervan tegen betaalbare prijzen voor de armste segmenten van de samenleving. Dezelfde aandacht moet worden gegeven aan de levering van schoon drinkwater. 2. 5. Grotere nadruk op en ondersteuning van maatregelen betreffende de paraatheid, in hel financieren, te bijzonder voor natuurrampen. De aarzeling om te steunen kan niet alleen paraatheidprogramma's uit te voeren en de onafhankelijkheid menselijk leed veroorzaken wanneer de crisis toeslaat, maar zal ook leiden tot veel hogere kosten zowel voor de slachtoffers als voor de donors. initiatieven lokale 2. 6. Middelen om ondersteuning en politieke oplossingen aan te brengen voor de vele "vergeten" crises, die niet volop in het internationale nieuws komen, of daar snel uit verdwijnen. Deze crises bedreigen, evenals iedere andere crisis, het voortbestaan van miljoenen mensen en kunnen hele regio's destabiliseren. 2. 7. Urgente maatregelen om iets te doen aan het opzettelijk mikken op burgers in de huidige conflicten. Gruweldaden zoals ethnische zuivering, marteling en verkrachting zijn in vele gevallen de instrumenten en doelstellingen van het oorlogvoeren geworden, en vormen een llagrante schending van de internationale humanitaire rechtsregels. Alle partijen bij een conflict moeten worden geacht rekenschap verschuldigd te zijn. Er dient een einde te komen aan de straffeloosheid in geval van mensenrechtenschendingen. De Internationale Tribunalen voor Oorlogsmisdaden voor het voormalige Joegoslavië en Rwanda moeten volledig in staat worden gesteld hun 35 mandaten uit te voeren, met het oog op de oprichting van een permanent Internationaal Tribunaal voor Oorlogsmisdaden voor het bestraffen van genocide, oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid. 36 2. 8. Maatregelen om in te spelen op de specilleke behoeften inzake protectie en hulp van de miljoenen mensen die in hun eigen land vanwege conflicten op de vlucht zijn geslagen. Er moeten leidende beginselen worden geformuleerd om hun situatie te verbeteren, en om hun recht op fysieke en materiële veiligheid te waarborgen. Wij steunen ook de ontwikkeling door de VN van verbeterde voorzieningen om in geval van interne conflicten mensenrechtenschendingen te voorkomen. Bovendien moet het recht van vluchtelingen om in geval van vervolgingen in andere landen asiel aan te vragen en te krijgen, worden gesteund. 2. 9. Dringende aandacht te geven aan de behoeften en de bescherming van alle slachtoffers, in eerste instantie vrouwen, kinderen en ouderen, die steevast de grote meerderheid van alle slachtoffers van gewapende conflicten vormen. De centrale rol van vrouwen moet worden erkend en vrouwen moeten bij de planning, het beheer en de verdeling van de hulp ingeschakeld worden, omdat dit de beste manier is om ervoor te zorgen dat. de hulp bij de meest kwetsbare bevolkingsgroepen terecht komt. Er moet systematisch rekening worden gehouden met hun reproductieve gezondheidstoestand. Zich te realiseren dat met name kinderen, niet beroofd mogen worden van hun huis en familie, van hun recht op leven, op fysieke en psychologische gezondheid en onderwijs en op een vreedzaam bestaan. 2. 10. Middelen om beschikbaar te blijven om de moeilijke taak te verwezenlijken en door oorlogen ontredderde samenlevingen weer op te bouwen en zo een vredesakkoord te toekomstige consolideren en te voorkomen dat er geen kiemen worden gelegd voor rampen. Het verband tussen hulpverlening en ontwikkeling moet worden versterkt en het lokale vermogen om zichzelf weten te redden moet worden gesteund. Wederopbouw behelst niet alleen waterstelsels, bruggen en wegen, maar ook de burgermaatschappij : de demobilisering van soldaten en de wederopbouw van rechtelijke macht, administratie, onderwijs en sociale diensten. Er moeten flexibele mechanismen worden gevonden om meer middelen rehabilitatie. Tegelijkertijd moet de hulpverlening op efficiënte wijze worden beheerd om de humanitaire hulp geleidelijk aan stop te zetten zodra de noodtoestand voorbij is, waarna snel op andere vormen van bijstand overgeschakeld wordt. te verstrekken voor urgente 2. 11. De betrokkenheid van iedereen om de humanitaire en niet-politieke aard van ons werk te eerbiedigen, alsmede onze respectieve mandaten, om ons volledig tot alle personen in nood te geven, de veiligheid van het humanitaire personeel te waarborgen en ons een zekerder grondslag te bezorgen voor het verstrekken van middelen. In dit verband bevestigen wij opnieuw de internationale belangstelling en inzet; de vindingrijkheid van de menselijke solidariteit is enorm. Toch vormen fatalisme en de vermoeidheid die op den duur optreedt om zich steeds maar weer barmhartig te tonen werkelijke bedreigingen. in een wereld waarin de onderlinge Regeringen en afhankelijkheid steeds groter wordt, de vitale belangen van iedere staat in algemene vrede en veiligheid alleen behartigd kunnen worden via een gezamenlijk internationaal optreden. leiders moeten erkennen dat, toegang 37 [Ondertekend door :] De heer Brian Atwood Administrateur USAID Mw Carol Bellamy Uitvoerend Directeur van UNICEF Mw Catherine Bertini Uitvoerend Directeur van het Wereldvoedselprogramma (WVP) Mw Emma Bonino Europees Commissielid voor Humanitaire Hulp De heer Agostinho Jardim Gonçalves Voorzitter van het Verbindingscomité van Ontwikkelings-NGO's bij de Europese Unie De heer Peter Hansen Vice-secretaris-generaal, verantwoordelijk voor Humanitaire Aangelegenheden bij de Verenigde Naties Mw Sadako Ogata Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen bij de Verenigde Naties Mw Doris Schopper Voorzitter van Artsen zonder Grenzen De heer Cornelio Sommaruga Voorzitter van het Internationale Comité van het Rode Kruis Mw Julia Taft Voorzitter van Inter Action (de Amerikaanse Raad voor Vrijwillige Internationale Actie) 38 Lijst van in 1995 gefinancierde Projecten om paraat te zijn voor rampen BIJLAGE 2 In Centraal/Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied. /. De bouw van gevaren-bestendige onderdelen in Centraal-Amerikaanse scholen : 273. 000 ecu 2. Risico-evaluatie in Costa Rica, Ecuador en Jamaica : 179. 000 ecu 3. Veiliger wegen en bruggen in Centraal-Amerika en de Andes-landen : 184. 000 ecu 4. Veiliger en gezondere woningen voor gezinnen met een laag inkomen in Lima, Peru : 34. 000 ecu 5. Een netwerk van deskundigen in Latijns-Amerika : 70. 000 ecu 6. Milieuplanning in Jamaica : 13. 500 ecu 7. De bouw van goedkope stormbestendige woningen in Jamaica : 18. 200 ecu 8. Opvang van de gevolgen van rampen in ziekenhuizen en gezondheidscentra : het formuleren van richtsnoeren voor Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied : 18. 400 ecu 9. Versterking van de institutionele capaciteit inzake rampenbeheer en -preventie in Latijns- Amerika : 148. 871 ecu 10. Rampenpreventie en -beheer in de basisgemeenschappen in Peru : 93. 977 ecu In Azië. 11. Systemen voor vroegtijdig alarm in het kustgebied Andhra Pradesh, India : 65. 000 ecu 12. Paraatheid voor wervelstormen in Andhra Pradesh, India : 37. 300 ecu 13. Afvalbeheerproject om het uitbreken van pest te voorkomen in Baroda, Gujarat, India : 69. 000 ecu 14. Opleiding in paraatheid voor rampen in Myanmar : 225. 500 ecu 15. Opleiding in paraatheid voor rampen op de Filippijnen : 119. 500 ecu 16. Paraatheid voor rampen en het lenigen van de nood in Quang Binh, Vietnam : 209. 600 ecu 39 17. Rampenplan 204. 200 ecu (paraat zijn, het lenigen van de nood en adequaat reageren) in Nepal : 18. Paraatheid voor rampen en beheerssysteem voor de lokale gemeenschappen in Noord- Ba ngladesh : 310. 086 ecu In Afrika. 19. Waarschuwingen via de plaatselijke radio in de Sahel-landen : 101. 000 ecu 20. Raketten voor ontheemden in Zuid-Soedan : 458. 300 ecu 21. Activiteiten met betrekking tot toezicht en paraatheid in Lwgo Island, Kaapverdië : 20. 700 ecu 22. Vrouwelijke vluchtelingen noodsituaties in Ethiopië : 236. 100 ecu en gezondheidszorg strategie gericht op zelfhulp in In de voormalige Sovjet Unie. 23. Het voorkomen van grondverzakking in Kirgizië : 110. 300 ecu 24. Personeelsopleiding toegespitst op noodsituaties in Spitak, Armenië : 67. 000 ecu Wereldwijd. 25. Het stroomlijnen van procedures voor het gebruik van middelen van het leger en de civiele te transporteren, samen met bescherming om de noodhulpgoederen naar de rampgebieden het VN-Departement van Humanitaire Zaken : 178. 000 ecu 26. Opleidingsprogramma om paraat te zijn voor rampen in Latijns-Amerika en Oost-Afrika, samen met de Internationale Federatie van het Rode Kruis : 270. 066 ecu 2 ~. Project betreffende de ontwikkeling van en het toezicht op een programma om paraat te zijn voor rampen, samen met het Centrum voor Onderzoek naar het Uitbreken van Epidemieën als zich rampen voordoen (CRED) : 225. 500 ecu 40 BIJLAGE 3 Bijeenkomst op Hoog Niveau EU-USAID 21-22 september in Brussel AIDE MEMOIRE Voorbereidende vergadering betreffende humanitaire bijstand 1. Algemene en politieke steun voor humanitaire bijstand en dringende voedselhulp VS en EU besloten eikaars inspanningen te versterken om de algemene en politieke steun voor humanitaire bijstand te waarborgen. 2. Chronische crises Overeengekomen is om concrete maatregelen te nemen in aansluiting op noodhulp in de vorm van het beschikbaar stellen van ontwikkelingsgelden. 3. Betrekkingen met UNHCR is om tripartiete vergaderingen EU-VS-UNHCR voor Besloten operationele en beleidszaken met UNHCR te bespreken. Gezamenlijke beraadslagingen met UNHCR om vrijwillige langdurende crises aan te moedigen (bijv. in de Hoorn van Afrika en Afghanistan) repatriëring te stellen om in 4. Betrekkingen met het WVP Gezamenlijke besprekingen met het WVP om de aan de gang zijnde hervormingen in die organisatie aan te moedigen Gezamenlijk VS-EU-overleg betreffende langlopende acties voor vluchtelingenhulp (PRO) Voorafgaande aan de besprekingen met het Comité Voedselhulp moest er eerst gezamenlijk EU-VS-overleg plaats hebben (met name in verband met afspraken betreffende de kosten) interne 5. DHA (Department van Humanitaire Zaken) Overeenkomst betreffende de analyse van de behoeften van DHA om de doelstellingen te bereiken. Continu VS-EU-overleg over de horizontale programma's van DHA, vooral ReliefWeb. Actie inspanningen van DHA om ReliefWeb : Tegelijkertijd met de te ontvvikkelen. moeten EU/VS doorgaan met hun eigen systemen voor gegevensuitwisseling. 41 Overeengekomen is dat beide kanten de detachering op experimentele basis van personeel bij DHA in overweging zouden nemen ter verbetering van het menselijk potentieel van die organisatie. 6. Gezamenlijke EU-VS Evaluatiemissies Eventuele belemmeringen voor gezamenlijke evaluatiemissies dienen verwijderd te worden. Gezamenlijke missies dienen, telkens wanneer dat mogelijk worden. is, overwogen te 7. Veiligheid in vluchtelingenkampen (vgl. Er werd gesproken over militaire steun ter verhoging van de veiligheid in de kampen de vluchtelingenkampen in Rwanda). Er werd overeengekomen dat iedere situatie zorgvuldig moet worden bekeken en voorafgaande EU-VS-besprekingen werden aangemoedigd. van UNHCR de Zaïrese troepen steun voor in 8. Betrekkingen met het leger Er werd overeengekomen dat het inzetten van humanitaire adviseurs door de VS bij militaire troepen (om te voorkomen dat militaire activiteiten onnodige schade berokkenen aan burgers en humanitaire hulpverleners) nuttig is (vgl. onlangs nog een VS-adviseur in het voormalig Joegoslavië). Voorgesteld werd dat EU-humanitaire adviseurs bij toekomstige gelegenheden worden uitgenodigd zich te voegen bij de VS-humanitaire adviseurs van militaire troepen. 9. Algemene Operationele Coördinatie in De operationele coördinatie zodanig organiseren dat er een planningfase opgenomen wordt ter vermijding van dubbel werk. Voortzetting en verbetering van de VS-EU uitwisseling van genomen besluiten of voorstellen die in behandeling zijn. Aan beide kanten van de Atlantische Oceaan actief streven naar complementariteit (jullie zorgen voor dekens, wij voor voedsel ; jullie doen regio A, wij regio B). Het Atlantische Oceaan die verantwoordelijk zijn voor : (1) het organiseren van beleidsdiscussies (2) besprekingen over humanitaire aangelegenheden van de VN en (3) het organiseren van bijeenkomsten van operationele experts. instellen van humanitaire VS/EU-contactpunten aan beide zijden van de informatie over 10. Personeelsbetrekkingen Uitwisseling van personeel Wederzijdse opleiding van ambtenaren die humanitaire hulp beheren. 42 Het NOHA-Dinloma BIJLAGE 4 Het NOIIA-dipIoma (Netwerk voor Humanitaire Bijstand) is ingevoerd als één van de middelen om het professionalisme van het humanitaire personeel te versterken. Deze behoefte is steeds duidelijker geworden in de huidige context waarin het aantal humanitaire crises op wereldvlak aanzienlijk is toegenomen. Gezien het geringe aanbod op Europees niveau op dit specifieke opleidingsgebied heeft ECHO eind 1993 het initiatief genomen om een multidisciplinair diploma, Europees qua opzet, in te voeren dat de belangrijkste disciplines bestrijkt die een rol spelen op humanitair gebied. De ontwikkeling van het NOHA-diploma heeft plaatsgevonden in samenwerking met DGXXII (onderwijs, opleiding en jeugdzaken) dat verantwoordelijk is voor het Erasmus/Socrates programma, de formule die gekozen is voor dit diploma van de derde cyclus. Vijf universiteiten nemen deel aan het programma : Aix-Marseille III (F), Bochum (D), Deusto-Bilbao (ES), Katholieke Universiteit van Leuven (B), en Oxford (VK). Het universitaire jaar wordt in vier fasen verdeeld : een intensief programma van twee weken in één van de universiteiten van het netwerk (begin september), dan een algemene opleiding (oktober-februari), gevolgd door een gespecialiseerde opleiding in één van de universiteiten van het net (februari-mei), en tenslotte een professionele stage van twee maanden, in de internationale organisaties, de NGO. of de nationale instanties die belast zijn met humanitaire vraagstukken. in de universiteit van oorsprong De vakken die worden onderwezen behelzen de belangrijkste aspecten van de humanitaire hulp. logistiek, geopolitiek, : antropologie, geneeskunde/epidemiologie. internationaal humanitair recht, economie, te weten In elk van de 5 modules is een naslagwerk opgesteld. Deze voor docenten en studenten bestemde handleidingen zijn vertaald in de 4 werktalen van de partneruniversiteiten. Aangezien er een grote vraag naar deze modules was, door personen die niet in staat zijn de colleges te volgen, is besloten deze 5 modules opnieuw uit te geven en ze in 1996 bij te werken. Om voor zoveel mogelijk mensen verkrijgbaar te zijn, zullen deze boeken worden verkocht. Er zijn twee nieuwe modules in voorbereiding, over geografie en psychologie, die in september 1996 gepubliceerd zullen worden. 43 IN HET VERSLAG GEBRUIKTE ÀCRONIEMEN BIJLAGE 5 ACS CEG DG I DG IA DG IB DG VIII Dl IA ECU EG EU KP HOPE ICRK IDNDR IFRC MCDA MECU NGO PAHO PISG UNHCR UNICEF UNRWA USAID WVP WGO (Europa De landen van Afrika, het Caraïbisehe gebied en de Stille Oceaan die de Overeenkomst van Lomé IV hebben ondertekend Commissie van de Europese Gemeenschappen (Europese Commissie) Directoraat-generaal Buitenlandse Betrekkingen (Handelsbeleid, Betrekkingen met Noord-Amerika, het Verre Oosten, Australië en Nieuw-Zeeland) van de Europese Commissie Directoraat-generaal Buitenlandse Betrekkingen en de nieuwe onafliankehjke Staten, gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid en buitenlandse dienst) van de Europese Commissie (Zuidelijk Middellandse- Directoraat-generaal Buitenlandse Betrekkingen zeegebied, Midden-Oosten, Latijns-Amerika, Zuid- en Zuid-Oost Azië en Noord-Zuid Samenwerking) van de Europese Commissie Directoraat-generaal Ontwikkeling van de Europese Commissie VN-Departement van Humanitaire Zaken Europese Monetaire Eenheid (waarde bij het ter perse gaan : 1,33 US$, 1,87 DM) Europese Gemeenschap Europese Unie Kaderovereenkomst voor Partnerschap Humanitarian Office Programme Environment (ECHO databasis systeem) Internationaal Comité van het Rode Kruis Het Internationale Decennium voor de Reductie van Natuurrampen (DHA) Internationale Federatie van Rode Kruis- en Rode Halve Maan-verenigingen Middelen van het leger en de burgerbescherming Miljoen ecu Niet-gouvernementele Organisatie Panamerikaanse Gezondheidsorganisatie Permanente Inter-Service Groep betreffende Vluchtelingen, Ontheemden en Repatrianten in derde landen VN-het Hoge Commissariaat voor de Vluchtelingen VN-Kinderfonds VN-Organisatie voor Hulp aan Palestijnse Vluchtelingen United States Administration for International Development Wereldvoedselprogramma Wereldgezondheidsorganisatie 44 STATISTIEK BIJLAGEN 45 NOTA BETREFFENDE DE STATISTIEK BIJLAGEN De cijfers in de bijlagen voor 1995 gaan over besluiten die aanvaard zijn tot aan het eind van dat jaar en de op dat moment gesloten contracten. Er zij op gewezen dat, hoewel het cijfer betreffende de besluiten definitiefis, een aantal besluiten pas in 1996 vastgesteld of, a fortiori, betaald zullen worden en dat, vanuit dit gezichtspunt bezien, de cijfers van 1995 voor contracten en betalingen volstrekt niet definitief zijn. De definitieve cijfers voor contracten opgenomen worden. in 1995 zullen in het Jaarverslag voor 1996 Er zij op gewezen dat ECHO bijgewerkte kwartaalstatistieken publiceert die op aanvraag verkrijgbaar zijn. 46 ANNEX S1 OVERVIEW OF FINANCIAL DECISIONS FOR EC HUMANITARIAN AID BY SOURCE OF FINANCE 1991-1995 Source of finance / Budget Line Description DECISIONS (in ECU) DECISIONS (in HCU) DECISION'S DECISIONS CONTRACTS PAYMENTS DËcTslONS" CONTRACTS "PAYMENTS (in HCU; (in H an (inl-CU) (in HCU) (in HCU) (in HCU) 19 9 4 A* par: 09/01/9t 1 9'~9 5 ~" L O ME I II NATIONAL INDICATIVE PROGRAMMÉ (NIP) (1) 40000000 L O ME III ART»* 42 445 000 F E O GA POND EUR. D'ORIENTATION ET OE GARANTIE AaKL|») 72600000 B 7 - 5 0 00 HUMANITARIAN «EMERQEHC Y AIO 139 375 000 154 «67 297 B 7 - 6 0 00 PHARE 69000000 (in BCIJ) 6 500 000 1 296 000 L O ME IV ART2S4U) 13500000 31 675 000 82 185 000 263 268 603 261 694 855 280 619 007 46 466 000 45 338 927 26 747 798 B 7 - 51 0 DISASTER AID DEVELOPINO COUNTRIES 109 522 247 105 308 025 83 085 236 B7-210 B 7 - 51 1 B7-211 B 7 - 5 14 B7-214 B 7 - 5 15 B7-215 B 7 - 5 16 B7-216 B 7 - 5 17 B7-217 EMERGENCY FOOD AID HUMANITARIAN AID TO C i E EUROPE HUMANITARIAN AID TO EX-USSR HUMANITARIAN ACTION tM SRD COUNTRIES REWOSES t DISPL, PERSONS IN DEV. COUNTRIES «) w_ «) J4L HI HI OPERATIONAL SlH»ORT, DISASTER PREPAREDNESS B 7 - 2 19 TOTAL I FOOTNOTES: It) NATIONAL INDICATIVE PROGRAMME FOR SOMALIA 12) i-YEAR ALLOCATION IIH1-IS) UNDER LOME N IS 210,000. 000 ECU IV DECIDED ON A CASEBYCASE BASIS (4) IN (995, THE BUDGET CHAPTER THAT CORRESPONDS TO ECHO BECOMES BT-200 INSTEAD OFBT-S 17 425 000 46 000 000 45 567 650 39 850 699 33 710 000 29 453 388 21 130 160 385 000 000 271 380 000 267 503 768 226 876 033 238 339 500 123 912 958 47 607 710 30 000 000 50 000000 49 660 858 39 327 573 8 713 000 3 998674 3 998 568 3 449 278 236 670 000 176 991 075 67 835 531 93 350 000 80 658 509 42 254 913 3 662 000 20 000 000 19 696 821 16 336 176 764 169 424 753 330 535 689 544 001 692 092 612 494 352 532 1226 051 064 38 540 000 34 141 000 19 312 150 5 027 012 3 856 675 1 162 802 Financial Decisions for EC Humanitarian Aid 1991-1995 1000 800 600 400 200 1991 1992 1993 1994 1995 • *> Summary of Financial Decisions by Countries Benefitting from Humanitarian Aid 1993-94-95 LOME IV 1 9 93 C * f J '. K ) N '- (nl-C. U) 1 9 94 i t u y j NO (. 1 F U J1 1 9 95 nfrraoN-, (. , | T ' J| LOME: III 1992 14 rrotoNS (xlECU) 1993 [CCI5JONS (at ECU) M | », Mll/llli 1993 I 1 I M W '. ( a i l X U) 1994 U U '. I O I J V, ( « i n. ui 1 9 95 ( « i l O 'l '4 MC A I 0 00 0 00 IMJMAIIA _ 40 000 000 7 796 000 A J T J I A M ' J T AN 2 7 50 0 00 I 7 3 13 0 00 12 6 93 0 00 ANNEX S2 fifRlCA KurunA Refugees 18 3 00 0 00 1 0 00 0 00 13 5 00 0 00 if M CA B w u n t* & R w m d an Refu(t 1 51 0 00 0 00 25 0 00 0 00 " J L ". " ^ ' J H K IW F A V3 :mr*. »o C A P E V E « C€ CHAD DJBOUTI ERITREA r r w o n» •cm THANA • U KA 6 0 00 0 00 1 8 0 00 0 00 1 0 00 0 00 5 00 0 00 4 0 00 0 00 16 0 00 0 00 4 47 0 00 5 15 0 00 3 55 0 00 1 0 00 0 00 I SO 0 00 60 0 00 I 0 00 0 00 5 00 0 00 1 0 00 0 00 2 20 0 00 1 0 00 0 00 3 00 0 00 5 40 0 00 JJ7MEE BISSAU 3 00 0 00 1 00 0 00 jATTI vr*™ COAST •ENVA K E R IA *At*AOASCAi<. IALAWI «lAUHffAMA « r o r rE «5ZAMBKXJE 4AMBIA -•OER 4 0 E R IA 2 0 00 0 00 1 0 1 0 0 00 9 50 0 00 2 4 00 0 00 1 2 04 1 63 5 81 0 00 8 9 90 0 00 7 4 73 5 50 2 1 25 0 00 1 1 70 0 00 3 00 0 00 4 00 0 00 5 00 0 00 J 0 00 0 00 1 1 10 0 00 1 80 0 00 70 0 00 4 65 0 00 3 40 2 50 4 00 0 00 ' A P U A N E W G U t CA 1 23 4 40 RWANDA SENECVU. 9 0 00 0 00 1 5 5 00 0 00 1 0 00 0 00 S E R RA LEONE 1 8 50 0 00 2 7 73 2 00 4 5 20 0 00 5T LUCIA SUDAN TANZANIA TOGO JGANDA LAKE 1 25 0 00 9 3 00 0 00 18 5 07 0 00 9 9 50 0 00 2 0 00 0 00 1 8 10 0 00 5 00 0 00 2 00 0 00 1 0 00 0 00 5 00 0 00 6 5 00 0 00 7 3 20 0 00 Canbbean Region ctoo<h « Benin. Congo and M a u n t ma 1 0 05 0 00 7 00 0 00 UÜAN1A L O C H IA W K ÏI A W ML MA v r r m A i J AN l A N O L A O f SH P L A N US 3 0 L MA 3 R A ZI 3ULOARIA 3URUNOI CAMBODIA CAPE V E R DE C *£ COLOMBIA CUUA T. YW A S A I V A f JW THOPIA "X-IJSSR 4 56 0 00 1 6 75 0 00 1 2 25 0 00 2 9 35 0 00 1 1 50 0 00 5 0 00 0 00 1 0 00 0 00 6 0 00 0 00 17 0 00 0 00 IV 0 8V 0 00 73 9 35 2 18 18 8 50 0 00 28 8 11 0 10 5 00 0 00 1 1 00 OOO 3 5 20 0 00 2 7 35 0 00 4 45 0 00 1 1 15 0 00 1 1 50 0 00 4 70 0 00 6 00 0 00 1 0 04 0 00 5 0 00 0 00 1 7 85 0 00 2 2 36 0 00 5 9 60 0 00 2 20 7 20 5 00 0 00 4 70 0 00 7 00 0 00 2 3 20 0 00 | 7 8 0S 0 00 14 0 54 5 00 3. 5 0 0 0 0. 13 000 000 J 4 30 OOOM 6 30 0 00 3 40 0 00 7 30 0 00 7 36 1 00 51 2 95 0 00 E X - Y U O O t H A Wl 3 95 0 80 1 95 2 69 3 76 0 00 2 34 6 70 0 00 "JEOROIA JUATEMALA -vm HONDURAS NDIA NDONEStA RAK R AH TORY COAST <JROYZSTAN -AOS. EBANON JBERIA « M CO JOLDOVA J O N G O UA XYANMAR •CPAL «CARAGUA * 1 TR Y O R T H C O I r tA 'AKIS1AN J E RU :1 * J T P N rO «IJMANIA VUSSIA VWANtiA S E R RA LEONE SOMALIA SRI LANKA S L OW t A J K I S T AN IWWLAND TURKEY J K R A HE / E N E Z L E LA riETNAM «-EMEN CARE OMBABVtE general Studies 17 8 06 0 00 27 4 69 7 72 2 50 0 00 8 30 0 00 2 7 70 OOO 17 0 00 0 00 11 5 80 0 00 5 95 0 00 9 20 0 00 21 5 00 0 00 22 5 15 0 00 74 8 73 5 00 1 00 0 00 2 30 0 00 1 8 00 0 00 1 0 00 0 00 6 2 50 0 00 8 0 50 0 00 1 5 00 0 00 1 1 80 0 00 1 8 75 0 00 4 0 00 0 00 1 0 50 0 00 1 2 25 0 00 2 5 00 0 00 3 20 0 00 1 8 20 0 00 1 0 00 0 00 2 40 0 00 1 8 00 0 00 9 50 0 00 7 00 0 00 5 00 0 00 1 9 90 0 00 1 00 0 00 2 90 0 00 7 00 0 00 5 3 30 0 00 1 7 30 0 00 5 10 0 00 2 3 20 0 00 5 50 0 00 2 6 19 5 78 3 50 0 00 5 00 0 00 V 8 70 0 00 7V 52 5 0 00 2 0 00 0 00 1 9 00 0 00 4 5 00 0 00 8 3 38 3 59 6 0 10 0 00 1 50 0 00 6 15 0 00 3 1 25 0 00 1 1 00 0 00 8 0 00 0 00 11 4 50 0 00 9 8 25 0 00 16 1 05 0 00 2 3 20 0 00 2 50 0 00 5 00 0 00 5 00 0 00 2 00 0 00 3 3 00 0 00 1 50 0 00 1 10 0 00 7 50 0 00 75 0 00 1 2 20 0 00 1 3 00 0 00 1? OOO 5 00 0 00 1 00 0 00 • • A I L S T M J B R A TL 10 4 00 0 00 4 7 00 0 00 4 30 0 00 2 00 0 00 T o t a ls «2 115 0 00 2 63 2 61 6 01 46 4 36 0 00 T o t a l! : 40 000 000 7 796 000 T o t a ls : 3 14 « Ji 195 5 00 9 00 8 21 6 45 6 36 5 12. lisatter Preparedness 3 4 81 9 62 4 0 00 6 14 Rwanda & Burundi R e f u g e. 1 ? 0 00 0 00 82 0 00 0 00 <efug ftrtspl «iCeritf fc hasl Arm a 4 5O0 0 00 20 5 95 0 00 y ü on m die C a i f t e an ^A"t>U<ia. liarbuda 1 OOO OOO V 00 0 00 H 3 /O 0 00 4 2 90 0 00 Orand total 1993 : Grand total 1994: Orand total 1995 : 604 814 I93| ECU I 764 169 4241 ECU H* FINANCIAL DECISIONS FOR HUMANITARIAN AID BY REGION IN 1994 AND 1995 COUNTRY/REGION DECISION IN ECU Nr of CONTRACTS COUNTRY/REGION DECISION IN E CU I Nr of C O N T R A C TS Ci 9 9 4> 19 9 5> ANNEX S3 419 480 14 112 57 34 3 3 1 2 1 1 55 3 18 5 1 3 1 228 53 57 55 4 17 2 17 EX-YUGOSLAVIA ACP TOTAL AFRICA: Burundi Refugees AFRICA: Burundi 4 Rwandan Refug ANGOLA BURUNDI DJIBOUTI ERITREA ETHIOPIA GHANA GUINEA GUINEA BISSAU HAITI KENYA LIBERIA MADAGASCAR MALAWI MAURITANIA MAYOTTE MOZAMBIQUE NIGER NIGERIA PAPUA NEW GUINEA RWANDA SIERRA LEONE SOMALIA ST. LUCIA SUDAN TANZANIA CHAD TOGO UGANDA ZAIRE C. I. S (1) ARMENIA AZERBAIJAN GEORGIA BELARUS KJRGYZSTAN MOLDOVA RUSSIA F::D TAJIKISTAN UKRAINE 13 500 000 168 500 000 24 000 000 21000 000 355000 1 000 000 60 000 1 000 000 300 000 100 000 18 010000 1 204 163 7 473 550 1 170 000 300 000 400 000 500 000 1 180 000 70 OOO 340 250 123440 15 500 000 2 773 200 8 338 359 125 000 26 507 000 1810000 447 000 200 OOO 500 000 7 320000 91010 000 19089000 18 850 000 17 806000 3 520 000 6 250 000 2 500 000 9870 000 9 825 000 3 300000 EASTERN EUROPE ALBANIA BULGARIA 2 679 000 16I75ÓQÖ 1 004 000 IRAK ASIA (2) AFGHANISTAN BANGLADESH CAMBODIA LAOS MONGOLIA MYANMAR PALESTINE/ISRAEL PAKISTAN PHILIPPINES SRI LANKA VIETNAM YEMEN NORTH AFRICA (ALGERIA EGYPT (LATIN AMERICA JBOLIVIA BRAZIL ICOLOMBIA CUBA EL SALVADOR GUATEMALA MEXICO [NICARAGUA PERU General Studies Disaster Preparedness RANP TOTAL' 25 826 000 12 315000 500 000 2 236000 1 500 000 1 000 000 240 000 4700 000 200 000 550 000 615000 750 000 1220 000 3 565 000 2 935 000 630 000 21 509 500 1115000 600 000 700 00O 14 054 500 340000 830 000 1050000 500 000 2 320000 100 000 3 481 962 764-169424 EX-YUGOSLAVIA ACP TOTAL AFRICA: Food Aid AFRICA: Burundi & Rwandan Refug EASTERN 4 CENTRAL AFRICA IVORY COAST KENYA LIBERIA NIGERIA NIGER SIERRA LEONE SOMALIA SUPAN ANGOLA HAITI CAPE VERDE GUINEA CARIBBEAN Region ETHIOPIA Floods : Congo. Benin, Mauritania 234 670 000 212 017 820 8 570 000 107 000 000 20 695 000 1 950 000 681000 6 125 000 400000 565 000 6 420 000 6 010 000 21 400 000 17 000 000 11680000 440 720 540 000 1 905 000 236 100 700 000 C. I. S (1) ARMENIA AZERBAIJAN GEORGIA BELARUS KIRGYZSTAN MOLDOVA RUSSIAN FED TAJIKISTAN UKRAINE EASTERN EUROPE ALBANIA Baltic States RUMANIA TURKEY IRAK ASIA (2) CAMBODIA NEPAL LEBANON AFGHANISTAN BANGLADESH SRI LANKA ISRAEL PHILIPPINES THAILAND YEMEN INDONESIA NORTH KOREA PAKISTAN LAOS VIETNAM NORTH AFRICA ALGERIA LATIN AMERICA PERU NICARAGUA BOLIVIA COLOMBIA GUATEMALA ECUADOR CUBA MEXICO EL SALVADOR Coordination & Monitoring Disaster Preparedness mm Mimxwtim H% 137 491000 ,23 955218 28 831010 27 469772 2 735 000 8 050 000 320 000 29 625 000 16 105 000 500 000 2 900 000 1150000 1 000 000 500 OOO 250 000 24 873 500 39 464 578 5 960000 950 000. 1' 875 000 12 695 000 2100 000 3 125 000 5 350 000 2 619 578 2 320 000 200 000 100000 290 000 200 000 1 180 000 500 000 5 000 000 5 000 000 27 385 000 1730 000 1 990 000 1 150 000 2 320 000 2770000 450 000 15 000 000 1 225 000 750 OOO 4 290 000 4 000 614 692 092 512 223 212 1 17 10 5 4 13 1 4 8 20 49 39 25 5 3 2 1 5 225 42 47 54 3 11 1 38 28 1: 30 EC CONTRACTS FOR HUMANITARIAN ASSISTANCE 1991 - 92 - 93 - 9 4 - 95 AS J'HK u«î/(, I /•)(, ^p£OF CONTRACT ------ " 1991 1992 1993 1994 ECU ECU ECU ECU 1995 ECU IN % OF TOTAL IN % OF TOTAL £C COMMISSION-DIRECT CÖMMISSfON/ËCHO COMMISSION/AEC DELEGATIONS SUBTOTAL MEMBER STATE GOVNTS BELGIUM DENMARK FRANCE ITALY NETHERLANDS SPAIN UK SUBTOTAL OTHER GOVERNMENTS WESTERN SAMOA MOZAMBIQUE GRENADA TRINIDAD AND TOBAGO W A L L IS AND FORTUNA NEW CALLEDONIA P H I L I P P I N ES FIDJI CROATIA/MACEDONIA SUBTOTAL EC NGOs (1) AUSTRIA BELGIUM DENMARK FINLAND FRANCE GERMANY GREECE IRELAND ITALY LUXEMBOURG NETHERLANDS PORTUGAL SPAIN SWEDEN UK SUBTOTAL OTHER NGOs (1) NORWAY AUSTRALIA SWITZERLAND USA SUBTOTAL LOCAL NGOs (1) ANGOLA BANGLADESH BOLIVIA CHILI EL SALVADOR ETHIOPIA GHANA I R A Q - M I S C - 1 9 90 JAMAICA LEBANON OCC. TERRITOTY (ISRL) PAKISTAN PHILIPPINES SUDAN TURKEY SUBTOTAL UNITED NATIONS WFP FAO WHO UNDRO UNHCR UNICEF UNDP UNRWA SPECIAL UN OPERATIONS SUBTOTAL OTHER INTERNATIONAL ORG. ICRC FIRC CARITAS INTERNATIONAL LUTHERAN WORLD FEDERATION THE W O R LD COUNCIL OF CHURCHES SUBTOTAL D e c o m l t m m e n ts ~ Î 793 855 0 220 000 2 013 855" " 8 4 7 4 1 42 2 524 500 370 000 " i T ' 3 68 '642' 45"32T3'2Î" 8 318 645 1 552 000 ' 55 194 966 " '~ 104 381' 838 '~ 1 1 5 8 1 5 77 262 000 116 225 415 Ï3i9% 1,5% 0,0% 15,4% 64Ö"26~854 4 535 842 500 000 " " ' 69 062 696 ' 13, 0% 0,9% 0 , 1% " 1 4 , 0% 4 648 000 100 000 500 000 129 000 796 000 6 173 000 nööÖÖó 2Ö"Ó0Ó"0Ó0 " "25000 0 0 0 0 3 521 195 3 546 195 4 812 000 42 500 1 622 000 1 233 000 4 252 000 13 461 500 1 526 340 21 526 340 3ÖOÓÖÓ 75 000 250 000 0 24 700 000 25 325 000 400 000 10 000 000 10 400 000 1 800 000 1 800 000 NA 28 155 900 4 630 000 NA 27 057 209 6 374 000 4 296 000 4 273 500 0 5 274 500 ? 216 100 NA 7 408 320 87 685 529 727 000 3 7 6 1 0 00 290 000 4 778 000 NA 20 187 650 26 313 000 NA 38 579 700 4 6 0 1 87 1 745 000 2 105 000 8 943 500 0 9 314 040 244 000 1 160 000 NA 2 394 500 111446 577 NA 25 098 353 48 724 057 NA 88 634 711 24 769 700 886 500 1 026 000 16 406 961 0 15 212 795 862 990 19 021 832 NA 23 606 851 264 250 750 625 000 35 256 810 27 128 000 0 110 942 799 29 357 380 980 000 2 335 250 18 901 237 445 266 24 496 993 1 945 000 2 1 5 16 375 350 000 34 054 623 308 334 733 320 000 1 232 000 1 552 000 0 744 692 1 679 565 2 424 257 4 170 000 250 000 1 237 140 1 432 730 7 089 870 338 000 300 000 130 000 420 000 70 000 58 000 364 400 2 400 000 3 652 400 50 000 500 000 41 000 70 626 1 089 626 176 000 2 520 000 800 000 1 245 000 600 000 4 740 000 600 000 16 853 000 35 831 586 0 0 22 640 500 5 547 000 198 000 3 809 500 110 000 78 232 580 4 127 000 470 500 1 286 000 46 524 500 262 000 122 843 166 71 318 781 868 000 9 250 000 47 355 716 0 500 000 87 955 354 13 631 598 177 336 429 11908 135 6 000 000 700 000 189 723 733 450 000 3 122 425 240 672 705 27 693 000 5 651 000 35 073 900 1 666 000 70 000 33 244 000 36 809 900 38 006 820 26 001 135 481 560 3 160 440 1 000 000 68 659 955 (985 688 32 327000 37 163 603 2 852 105 92 104 72 434 812 0,6% 0,0% 0,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 0,8% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,2% 0,2% 0,1% 4,7% 3,6% 0,0% 14,7% 3,9% 0,1% 0,3% 2,5% 0,0% 3,3% 0,3% 2,9% 0,0% 4,5% 40,9% 0,6% 0,2% 0,2% 0,9% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0. 0% 0,0% 0,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 6,3% 0,0% 0 , 1% 0,0% 23,5% 1,6% 0,0% 0,1% 0,4% 31,9% 4,3% 4,9% 0,0% 0,4% 0,0% 9,6% 6 6ÖÖÖÖÓ 1 320 000 7 920 000 119 578 119 578 1 280 000 28 000 000 8 800 000 0 91 636 000 32 629 000 915 750 2 368 000 23 206 556 850 000 25 157 910 3 130 720 21 121 500 940 000 35 748 384 275 783 820 800 000 0 1 746 000 1 106 676 3 652 676 13 444 1 500 000 1 513 444 29 155 000 493 500 46 885 500 4 684 000 575 000 140 000 2 008 166 83 941 166 40 385 000 11349 066 625 086 52 359 152 1,3% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,3% 1,6% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,3% 5,7% 1,8% 0,0% 18,5% 6,6% 0,2% 0,6% 4,7% 0,2% 5,1% 0,6% 4,3% 0,2% 7,2% 55,8% 0,2% 0,0% 0,4% 0,2% 0,7% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,3% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,3% 6,9% 0 , 1% 0,0% 0,0% 9,5% 0,9% 0 , 1% 0,0% 0,4% 17,0% 8,2% 2,3% 0,0% 0 , 1% 0,0% 10,6% JITOTAL | 191 359 784 331 961 2 5 1| 597 954 168 753 330 535 100,0% 494 352 532 100,0% (1) INCLUDING NATIONAL RED Cy. OT. C ASSOClATONS O) THE MA2I REASON WHY ai l «2 THE CONTRACT AMOUNTS (722 MECU) ARE SUBSTANTIALLY LOWER THAN THE DECISION AMOUNTS (KI MBCU) IS THAT 21 5 MECU HAS BEEN DIRECTLY ADMINISTERED B Y DG VI (FEOGA) IN ACCOP-CANCEWTTH THE COMMISSION DECISION OF 2 JT-TLY l«52 HENCE. CONTRACTS HAVE BEEN SIGNED RYDGVIFOII THIS AMOUNT AND NOTECHO THE REMAINING DIFFERENCE (12 5 MECU) CONSISTS OF A ?CrMTLATED AND UNV5ED RESERVES FROM A LARGE NUMBER OF ACTIONS TN 1»2 WHEN ECHO BBCAME FULLY OVEKATIONAL IN EARLY IJSJ MEASURES WERE IMMEDIATELY TAKEN TO ENSURE THAT ALL RESERVES ARE ETTHER UTILIZED OR DECOMMITTED SO THAT THE QUESTION OF SURRENDTNO RESERVES WILL NOT ARISE AGAIN - iO ANNEX S5 EUROPEAN COMMISSION (ECHO) FINANCIAL DECISIONS IN FAVOUR OF THE AFFECTED BURUNDI/RWANDAN POPULATION since the 21st October 1993 until December 1995 AMOUNTS IN ECU COUNTRY DATE Reason f or C o n t r i b u t i on PARTNER AMOUNT TOTAL BURUNDI 25/11/93 Displaced Population ICRC/ONG 1 000 000 25/11/93 Displaced Population 25/11/93 Displaced Population 22/12/93 Displaced Population 03/02/94 Displaced Population 28/03/94 Displaced Population 17/05/94 Burundi Repatriates and Rwandan Refugees 15/12/94 Displaced Population UN ONG ONG 1 000 000 1 000 000 1 000 000 ONG/UN 1 000 000 ONG/UN 14 000 000 ONG ONG 1 000 000 5 000 000 REGIONAL 21/12/93 Burundi Refugees ONG/UN/IFRC 18 300 000 16/03/94 Burundi Refugees ONG/UN 13 500 000 27/05/94 Rwandan, Burundi, Tanzania Refugees UNHCR/ICRC 12 000 000 21/06/94 Rwandan, Burundi, Tanzania Refugees UNHCR 19 000 000 20/07/94 Rwanda, Burundi. Zaire, Uganda, Tanzania HCR/ONG/IC 12 000 000 27/07/94 Rwanda, Burundi. Zaire, Uganda, Tanzania MN/ONG/ICRC 75 000 000 21/09/94 Refugees & Disp. pop. in Central/East Africa ONG 4 500 000 20/12/94 Rwandan/Burundi Populations ONG/UN/IFRC 45 000 000 09/03/95 Rwanda, Burundi, Zaire. Tanzania W FP 12 000 000 25/07/95 Rwanda, Burundi, Zaire. Tanzania UNHCR/NGO 25 000 000 21/11/95 Rwanda, Burundi, Zaire. Tanzania kJN/ONG/ICRC 70 000 000 RWANDA 28/10/93 Burundi Refugees 28/10/93 Burundi Refugees 28/10/93 Displaced population 10/11/93 Burundi Refugees 15/12/93 Burundi Refugees ONG ONG 1 000 000 1 000 000 ONG/UN 1 000 000 UN ONG 1 000 000 1 000 000 04/02/94 Refugees and displaced population ICRC/ONG 8 000 000 09/04/94 Conflict 12/04/94 Conflict & Drought 11/05/94 Conflict ONG ONG 500 000 1 000 000 ONG/ICRC 1 000 000 17/10/94 Rehabilitation-Electricity & Water GTZ 5 000 000 TANZANIA 15/11/93 Burundi Refugees 11/11/93 Burundi Refugees 29/04/94 Rwandan Refugees 29/04/94 Rwandan Refugees ONG 1 000 000 UN/ONG 1 000 000 ONG ONG 680 000 450 000 [ZAIRE 15/11/93 Burundi Refugees UN/ONG 500 000 L 25 000 000 306 300 000 20 500 000 3 130 000 500 000 TOTAL 1993-December 1995 355 430 000 r\ ANNEX S6 Breakdown of Community Aid to the Former Yugoslavia, 1991-1995 by Republic Republic Bosnia-Herzegovina Croatia (+ UNPAS) Serbia and Montenegro Slovenia F. Y. R. of Macedonia All Republics Turkey and Hungary Total % 52,4% 21,4% 18,0% 0,7% 4,2% 3,1% 0,2% 100% Breakdown of Community Aid to the Former Yugoslavia, 1995 by Relief Items Relief Items FoodAid Sanitation Medical Aid Logistics Psychosocial Emergency Rehabilitation Miscellaneous Total % 32,4% 8,6%, 16,3% 8,4% 3,3% 17,6%> 13,3% 100% r2_ ANNEX S7 Breakdown of Items for Humanitarian Assistance (37,9%) FOOD (33,2%) NON-FOOD (2,3%) CONTINGENCY RESERVE (7,3%) EXPATRIATE STAFF (1,9%) LOCAL STAFF (3,6%) OTHER SERVICES / MISCELLANEOUS (13,8%) TRANSPORT Breakdown of Items for Humanitarian Assistance (28,0%) NON-FOOD (34,0%) FOOD (2,4%) CONTINGENCY RESERVE (9,1%) EXPATRIATE STAFF (2,7%) LOCAL STAFF (14,6%) TRANSPORT (9,1%) OTHER SERVICES/MISCELLANEOUS Breakdown of Items for Humanitarian Assistance (9,6%) EXPATRIATE STAFF (2,1%) RESERVE (0,8%) MISCELLANEOUS (STAFF) (3,2%) LOCAL STAFF (0,8%) OTHER SERVICES (16. 0%) TRANSPORT 1 9 93 1 9 94 (28,2%) NON-FOOD 1 9 95 S£ ISSN 0254-1513 COM(96) 105 def. DOCUMENTEN NL il Catalogusnummer : CB-CO-96-113-NL-C ISBN 92-78-01449-4 Bureau voor officiële publikaties der Europese Gemeenschappen L-2985 Luxemburg ry