ระเบียบกรมส่งเสริมสหกรณ์ ว่าด้วยการบริหารจัดการนิคมสหกรณ์ พ.ศ. 2561 
ระเบียบกรมส่งเสริมสหกรณ์
ว่าด้วยการบริหารจัดการนิคมสหกรณ์
พ.ศ. ๒๕๖๑
 

โดยที่เห็นเป็นการสมควรแก้ไขปรับปรุง
ระเบียบเกี่ยวกับกิจการของนิคม ตลอดจนการปกครองนิคม และกิจการอื่น ๆ เพื่อประโยชน์ของนิคม
ให้เหมาะสมกับสภาวการณ์ที่เปลี่ยนแปลงไปสอดคล้องกับสถานการณ์ในปัจจุบันและเพื่อให้การจัดนิคมสหกรณ์เป็นไปตามความมุ่งหมายของทางราชการ รวมทั้งเป็นแนวทางในการจัดที่ดินในพื้นที่นิคมสหกรณ์
อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๘ มาตรา ๙ มาตรา
๑๐ มาตรา ๑๑ มาตรา ๑๔ มาตรา ๑๕ มาตรา ๑๖ มาตรา ๑๗ มาตรา ๑๘ มาตรา ๓๔ วรรคสอง
มาตรา ๓๖ และมาตรา ๓๗ แห่งพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. ๒๕๑๑ อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์จึงกำหนดระเบียบไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกรมส่งเสริมสหกรณ์
ว่าด้วยการบริหารจัดการนิคมสหกรณ์ พ.ศ. ๒๕๖๑

ข้อ ๒[๑] ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ
๓ ให้ยกเลิก
(๑)
ระเบียบกรมสหกรณ์ที่ดิน ว่าด้วยการปกครองนิคมสหกรณ์ พ.ศ. ๒๕๑๓
(๒) ระเบียบกรมส่งเสริมสหกรณ์ ว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีปฏิบัติในการอนุญาตให้สมาชิกนิคมสหกรณ์เข้าทำประโยชน์ในที่ดินของนิคมสหกรณ์และการออกหนังสือแสดงการทำประโยชน์
พ.ศ. ๒๕๓๕
(๓)
ระเบียบกรมส่งเสริมสหกรณ์ ว่าด้วยเรื่องประชุมของคณะกรรมการคัดเลือกบุคคลเข้าเป็นสมาชิกนิคมสหกรณ์
พ.ศ. ๒๕๔๔
(๔)
ระเบียบกรมส่งเสริมสหกรณ์ ว่าด้วยหลักเกณฑ์และอัตราการเก็บเงินค่าบำรุงสหกรณ์สำหรับการเข้าหาประโยชน์หรือกระทำการอื่นใดภายในพื้นที่นิคมสหกรณ์
พ.ศ. ๒๕๕๖
(๕)
ระเบียบกรมส่งเสริมสหกรณ์ ว่าด้วยการเงินและการจัดการทรัพย์สินของนิคมสหกรณ์ พ.ศ. ๒๕๖๐

ข้อ
๔ ในระเบียบนี้
อธิบดี
หมายความว่า อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์
กอง
หมายความว่า กองพัฒนาระบบสนับสนุนการสหกรณ์
ผู้อำนวยการกอง
หมายความว่า ผู้อำนวยการกองพัฒนาระบบสนับสนุนการสหกรณ์
สหกรณ์จังหวัด
หมายความว่า สหกรณ์จังหวัดที่สำนักงานนิคมสหกรณ์ตั้งอยู่
ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ หมายความว่า ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ที่จัดที่ดินในรูปนิคมสหกรณ์ตามพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ
พ.ศ. ๒๕๑๑
การเกษตร หมายความว่า การทำนา ทำสวน ทำไร่ เลี้ยงสัตว์ ประมง
และให้หมายความรวมถึงการทำนาเกลือด้วย
รวมทั้งกิจการที่เกี่ยวข้องหรือเป็นประโยชน์ต่อการเกษตรในเขตนิคมสหกรณ์
นิคมสหกรณ์
หมายความว่า นิคมสหกรณ์ที่จัดตั้งขึ้นโดยพระราชกฤษฎีกา ตามมาตรา ๗ แห่งพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ
พ.ศ. ๒๕๑๑ หรือตามกฎหมายอื่น
กิจการของนิคมสหกรณ์
หมายความว่า การใด ๆ เพื่อประโยชน์ของสมาชิกนิคมและส่วนรวมรวมถึงเพื่อประโยชน์ของกิจการสหกรณ์ในเขตนิคมสหกรณ์
สมาชิกนิคมสหกรณ์
หมายความว่า บุคคลผู้ซึ่งได้รับคัดเลือกเข้าเป็นสมาชิกนิคมสหกรณ์ภายใต้บังคับมาตรา
๓๔ แห่งพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. ๒๕๑๑
สหกรณ์นิคม
หมายความว่า สหกรณ์ประเภทสหกรณ์นิคม ที่จัดตั้งขึ้นภายในเขตนิคมสหกรณ์
สมาชิกสหกรณ์
หมายความว่า สมาชิกของสหกรณ์นิคม
เงินรายได้นิคมสหกรณ์
หมายความว่า เงินค่าบำรุงนิคมที่เรียกเก็บตามมาตรา ๑๖ แห่งพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ
พ.ศ. ๒๕๑๑ รวมทั้งเงินบริจาคที่นิคมสหกรณ์ได้รับ
กสน.๓
หมายความว่า หนังสืออนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในที่ดินของนิคมสหกรณ์
กสน.๕
หมายความว่า หนังสือแสดงการทำประโยชน์

หมวด ๑
การกำกับ ดูแล พื้นที่นิคมสหกรณ์
 

ข้อ
๕ สหกรณ์จังหวัดมีอำนาจหน้าที่ในการกำกับ
ควบคุมดูแลให้มีการปฏิบัติต่าง ๆ ในเขตนิคมสหกรณ์
ให้เป็นไปตามกฎหมายว่าด้วยการจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ ภายในพื้นที่จังหวัดที่รับผิดชอบ
รวมทั้งให้ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ปฏิบัติเป็นไปตามระเบียบนี้

ข้อ
๖ ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์มีหน้าที่ดูแล
ตรวจสอบ พื้นที่นิคมสหกรณ์ ตลอดจนการจัดการทรัพย์สินผลประโยชน์ต่าง ๆ รวมทั้งกำกับ
การใช้ประโยชน์ในที่ดินของนิคมสหกรณ์ที่รับผิดชอบให้เป็นไปตามกฎหมายและวัตถุประสงค์ของการจัดนิคมสหกรณ์
ในกรณีที่ไม่มีผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์
หรือมีแต่ไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้ ให้สหกรณ์จังหวัดมอบหมายให้ข้าราชการผู้หนึ่งผู้ใดภายในจังหวัดปฏิบัติหน้าที่แทนไปพลางก่อน

ข้อ
๗ ให้ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ จัดทำทะเบียนหรือบัญชีควบคุมพื้นที่สาธารณประโยชน์พื้นที่ป่าไม้ส่วนกลางของนิคมสหกรณ์ พื้นที่สงวนเพื่อกิจการนิคมสหกรณ์
พื้นที่ที่อนุญาตให้ใช้ประโยชน์ตามมาตรา ๙ และมาตรา ๑๕ แห่งพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ
พ.ศ. ๒๕๑๑ ให้เป็นปัจจุบัน โดยจัดทำตามแบบแนบท้ายระเบียบนี้ และรายงานให้อธิบดีทราบทุกปี
ภายใน ๓๐ วัน นับแต่วันสิ้นปีงบประมาณ

ข้อ
๘ ให้ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์แจ้งผู้ไม่มีสิทธิครอบครองหรืออาศัยในที่ดินภายในพื้นที่นิคมสหกรณ์โดยชอบด้วยกฎหมายทราบและให้ออกไปเสียจากนิคมสหกรณ์ภายในระยะเวลาที่กำหนดหากผู้นั้นไม่ปฏิบัติตามคำบอกกล่าว
อันจะเป็นการเสียหายต่อการจัดนิคมสหกรณ์และให้มีอำนาจร้องทุกข์ต่อพนักงานสอบสวนแทนอธิบดี
เพื่อดำเนินคดีอาญากับผู้บุกรุกที่ดินในพื้นที่นิคมสหกรณ์แล้วรายงานสหกรณ์จังหวัดเพื่อรายงานกรมส่งเสริมสหกรณ์ทราบ

ข้อ
๙ ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์เป็นผู้เรียกเก็บเงินเพื่อช่วยทุนที่รัฐบาลได้ลงไปในการจัดนิคมสหกรณ์รวมทั้งเงินรายได้ของนิคมสหกรณ์
และรายได้อื่นตลอดจนปฏิบัติตามประกาศ หลักเกณฑ์และคำสั่งที่เกี่ยวกับการเงินตามที่อธิบดีกำหนด
การเก็บเงินเพื่อช่วยทุนที่รัฐบาลได้ลงไปในการจัดนิคมสหกรณ์ให้เก็บในอัตราไร่ละ
๒๐๐ บาท

ข้อ ๑๐ สหกรณ์จังหวัดมีหน้าที่แจ้งเป็นหนังสือถึงหน่วยงานองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นหรือส่วนราชการอื่นใด
ที่มีอำนาจอนุมัติ อนุญาตให้ดำเนินการใด ๆ ในพื้นที่นิคมสหกรณ์ในเขตจังหวัดที่นิคมสหกรณ์ตั้งอยู่
ทราบถึงการใช้ประโยชน์ในที่ดินนอกเหนือจากการทำการเกษตร ต้องได้รับอนุญาตจากอธิบดีก่อนถึงแม้ว่าที่ดินนั้นจะเป็นเอกสารสิทธิ์ตามประมวลกฎหมายที่ดินแล้วก็ตาม
การดำเนินการตามวรรคแรก
ต้องแจ้งภายใน ๓๐ วัน นับแต่วันสิ้นปีงบประมาณ พร้อมทั้งทำประกาศติดไว้ ณ ศาลากลางจังหวัด
สำนักงานสหกรณ์จังหวัด ที่ว่าการอำเภอ ที่ทำการนิคมสหกรณ์ที่ทำการองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและสำนักงานสหกรณ์นิคมด้วย

ข้อ
๑๑ ผู้ใดมิได้ปฏิบัติตามระเบียบคำแนะนำ
คำตักเตือนของผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ให้ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ดำเนินการตามกฎหมายกับผู้ที่ฝ่าฝืนและรายงานให้สหกรณ์จังหวัด
เพื่อพิจารณาดำเนินการต่อไป

หมวด ๒
การจัดที่ดินนิคมสหกรณ์
 

ข้อ
๑๒ บุคคลที่ไม่มีที่ดินทำกินเป็นของตนเองหรือมีแต่เพียงเล็กน้อยไม่พอต่อการครองชีพให้สมัครขอเข้าเป็นสมาชิกนิคมสหกรณ์ต่อผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์
ณ ที่ทำการนิคมสหกรณ์นั้น (ตามที่นิคมสหกรณ์กำหนดสถานที่)
การคัดเลือกบุคคลเข้าเป็นสมาชิกนิคมสหกรณ์ตามวรรคแรก
ให้คณะกรรมการคัดเลือกบุคคลเข้าเป็นสมาชิกนิคมสหกรณ์ ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์แต่งตั้ง
ดำเนินการคัดเลือกตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด

ข้อ ๑๓ การประชุมคัดเลือกสมาชิกนิคมสหกรณ์
ให้ประธานกรรมการคัดเลือก เป็นผู้เรียกประชุม
โดยมีหนังสือแจ้งวัน เวลา สถานที่ และเรื่องที่จะประชุมให้กรรมการทุกท่านทราบ

ข้อ
๑๔ ในการประชุมคณะกรรมการคัดเลือก ต้องมีกรรมการประชุมไม่น้อยกว่าสามในสี่ของจำนวนกรรมการทั้งหมด
จึงจะเป็นองค์ประชุม ถ้าประธานกรรมการไม่อยู่ในที่ประชุมก็ให้ที่ประชุมเลือกตั้งกรรมการคนหนึ่งขึ้นเป็นประธานในที่ประชุม

ข้อ
๑๕ ในการประชุมคณะกรรมการคัดเลือกมีสิทธิ์ออกเสียงได้ท่านละหนึ่งเสียง
หากกรรมการมีความเห็นแตกต่างจากมติ ต้องบันทึกเหตุผลประกอบความเห็นด้วยทุกครั้ง

ข้อ ๑๖ การวินิจฉัยชี้ขาดของที่ประชุม
ให้ถือเสียงข้างมากถ้าคะแนนเสียงเท่ากันให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งเสียงเป็นเสียงชี้ขาด

ข้อ
๑๗ การคัดเลือกและประกาศผลการคัดเลือกบุคคลเข้าเป็นสมาชิกนิคมสหกรณ์ให้ประธานคณะกรรมการคัดเลือกประกาศผลการคัดเลือก
ณ ที่ทำการของนิคมสหกรณ์และที่ว่าการอำเภอแห่งท้องที่นั้น แล้วให้ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์รายงานผลพร้อมแนบสำเนารายงานการประชุมคัดเลือกและสำเนาประกาศผลการคัดเลือกต่อสหกรณ์จังหวัดเพื่อรายงานอธิบดีทราบ

ข้อ
๑๘ ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ แจ้งให้สมาชิกนิคมสหกรณ์ผู้ได้รับคัดเลือกรวมตัวกันขอจดทะเบียนจัดตั้งสหกรณ์ต่อนายทะเบียนสหกรณ์โดยเร็ว
กรณีที่มีสหกรณ์นิคมอยู่แล้ว
ให้ผู้ได้รับคัดเลือกสมัครเข้าเป็นสมาชิกสหกรณ์นิคมนั้น

ข้อ
๑๙ ให้ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ ดำเนินการทำแผนผังจัดแบ่งที่ดินสำหรับสมาชิกนิคมสหกรณ์ซึ่งเป็นสมาชิกสหกรณ์นิคมแล้ว
และให้สมาชิกนิคมสหกรณ์ขออนุญาตเข้าทำประโยชน์ในที่ดินของนิคมสหกรณ์ตามแบบกำหนดท้ายระเบียบนี้
โดยเร็ว

ข้อ
๒๐ การรายงานขอออก กสน.๓ ต้องแนบเอกสารหลักฐานประกอบ
ดังนี้
(๑)
สำเนาบัตรประจาตัวประชาชน
(๒)
สำเนาทะเบียนบ้าน
(๓)
สำเนาทะเบียนสมรส/หย่า (ถ้ามี)
(๔)
หลักฐานการเปลี่ยนแปลงแก้ไข คำนำหน้าชื่อ ชื่อ ชื่อสกุล หรืออื่น

ข้อ
๒๑ ให้กองมีหน้าที่ตรวจสอบรายงานการขอออก
กสน.๓ แล้วนำเสนอความเห็นต่ออธิบดีเพื่อพิจารณาออก
กสน.๓ ตามแบบที่อธิบดีกำหนด

ข้อ ๒๒ เมื่อผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ได้รับแจ้งผลการออก
กสน.๓ แล้ว ต้องแจ้งผลการอนุญาตให้สมาชิกนิคมสหกรณ์รายนั้นทราบเป็นหนังสือและให้มารับ
กสน.๓ ณ ที่ทำการนิคมสหกรณ์โดยเร็ว

ข้อ
๒๓ ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ต้องจัดทำทะเบียนคุม
กสน.๓ ตามแบบที่อธิบดีกำหนด

ข้อ
๒๔ สหกรณ์จังหวัดมีอำนาจพิจารณาอนุญาตให้สมาชิกนิคมสหกรณ์ซึ่งได้รับ
กสน.๓ แล้วแต่ยังไม่ได้รับ กสน.๕ ออกไปจากพื้นที่นิคมสหกรณ์โดยมีเหตุอันควร

ข้อ
๒๕ เมื่อสมาชิกนิคมสหกรณ์ผู้ได้รับ กสน.๓
แต่ยังไม่ได้รับ กสน.๕ มีเหตุให้พ้นจากนิคมให้ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ดำเนินการ ดังนี้
(๑)
กรณีต้องไปจากนิคมสหกรณ์เกินหกเดือน ให้ดำเนินการ ดังนี้
(๑.๑)
สมาชิกนิคมสหกรณ์ไปจากนิคมสหกรณ์โดยไม่ได้รับอนุญาต ให้แจ้งเตือนเป็นหนังสือให้สมาชิกผู้นั้นทราบและดำเนินการให้ถูกต้อง
(๑.๒)
สมาชิกไปจากนิคมสหกรณ์เกินกว่าหกเดือนโดยไม่ได้รับอนุญาต ให้แจ้งสมาชิกนิคมสหกรณ์ผู้นั้นทราบเป็นหนังสือถึงการสิ้นสุดแห่งการอนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในที่ดินของนิคมสหกรณ์โดยแจ้งไปยังที่อยู่ของสมาชิกรายนั้น
ๆ ที่ปรากฏในใบสมัครเข้าเป็นสมาชิกนิคมสหกรณ์
(๑.๓)
รายงานผลตาม (๑.๒) ให้อธิบดีพิจารณา ยกเลิกการอนุญาตฯ
(๑.๔) ประกาศแจ้งยกเลิกการอนุญาตฯ ติดไว้ ณ ที่ทำการนิคมสหกรณ์และที่ว่าการอำเภอแห่งท้องที่นั้น
(๒)
สมาชิกนิคมสหกรณ์ผู้ได้รับ กสน.๓ แต่ยังไม่ได้รับ กสน.๕ หากมีความประสงค์สละสิทธิ์การเข้าทำประโยชน์ในที่ดินดังกล่าวให้ดำเนินการ
ดังนี้
(๒.๑)
สมาชิกนิคมสหกรณ์ผู้นั้นแจ้งความประสงค์สละสิทธิ์การเข้าทำประโยชน์ในที่ดินเป็นหนังสือต่อผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์
(๒.๒)
ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์รายงานสหกรณ์จังหวัดเพื่อเสนออธิบดีพิจารณายกเลิก กสน.๓ แปลงที่ดินดังกล่าว
(๒.๓)
เมื่อได้ยกเลิกตามข้อ (๒.๒) แล้ว ให้ถือว่าเป็นที่ดินแปลงว่าง เพื่อดำเนินการตามข้อ
๑๓ ต่อไป
(๒.๔)
ปิดประกาศยกเลิก ณ ที่ทำการนิคมสหกรณ์และที่ว่าการอำเภอแห่งท้องที่นั้น

ข้อ ๒๖ หากสมาชิกนิคมสหกรณ์ผู้ได้รับ
กสน.๓ และยังไม่มีสิทธิได้รับ กสน.๕ ได้ถึงแก่กรรมให้ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ดำเนินการตามข้อ
๑๒
เมื่อได้ดำเนินการคัดเลือกบุคคลเข้าเป็นสมาชิกนิคมสหกรณ์ตามวรรคแรกแล้วให้ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์รายงานอธิบดีเพื่ออนุญาตให้สมาชิกนิคมสหกรณ์เข้าทำประโยชน์ในที่ดินของนิคมสหกรณ์โดยผู้มีสิทธิได้รับอนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในที่ดินของนิคมสหกรณ์จะต้องอยู่ในลำดับ
ดังต่อไปนี้
(๑)
ทายาทโดยธรรมของสมาชิกนิคมสหกรณ์ผู้ได้รับ กสน.๓
(๒)
ในกรณีที่ไม่มีบุคคลตาม (๑) ให้ดำเนินการตามข้อ ๑๒
การรายงานตามวรรคสอง
ให้แนบเอกสารหลักฐานเพื่อประกอบการพิจารณา ดังนี้
(๑)
บัญชีเครือญาติ
(๒)
กสน.๓ ของสมาชิกนิคมสหกรณ์ที่ถึงแก่กรรม
(๓)
สำเนามรณบัตร

ข้อ
๒๗ เมื่อสมาชิกนิคมสหกรณ์รายใดได้ปฏิบัติครบถ้วนตามมาตรา
๑๑ แห่งพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. ๒๕๑๑ แล้ว ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ต้องแจ้งให้สมาชิกนิคมสหกรณ์รายนั้น
ยื่นคำขอออกหนังสือแสดงการทำประโยชน์ กสน.๕ ตามแบบที่อธิบดีกำหนด โดยแนบเอกสารหลักฐาน
ดังนี้
(๑)
กสน.๓ ที่ปรากฏรายชื่อสมาชิกนิคมสหกรณ์ที่ได้รับอนุญาต
(๒)
รูปแปลงที่ดิน
(๓)
สำเนาบัตรประจำตัวประชาชน
(๔)
สำเนาทะเบียนบ้าน
(๕)
หลักฐานการเปลี่ยนแปลงแก้ไข คำนำหน้าชื่อ ชื่อ ชื่อสกุล หรืออื่น ๆ (ถ้ามี)
ทั้งนี้
ในการดำเนินการดังกล่าว ให้เสนอสหกรณ์จังหวัดเพื่อรายงานเสนอต่ออธิบดี

ข้อ ๒๘ กองมีหน้าที่ตรวจสอบรายงานตามข้อ
๒๗ และพิจารณาเสนออธิบดีเพื่อพิจารณาออก
กสน.๕ ตามแบบที่กำหนดท้ายระเบียบนี้ให้แก่สมาชิกนิคมสหกรณ์เป็นราย ๆ ไป

ข้อ
๒๙ เมื่อผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ได้รับแจ้งผลการออก
กสน.๕ ให้แก่สมาชิกนิคมสหกรณ์รายใดแล้ว ต้องแจ้งให้สมาชิกนิคมสหกรณ์รายนั้นทราบเป็นหนังสือเพื่อให้มารับ
กสน.๕ ณ ที่ทำการนิคมสหกรณ์โดยเร็ว

ข้อ
๓๐ ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ต้องจัดทำทะเบียนคุมการออก กสน.๕ ตามแบบที่อธิบดีกำหนด

ข้อ ๓๑ สมาชิกนิคมสหกรณ์ผู้มีสิทธิได้รับ
กสน.๕ หรือได้รับ กสน.๕ แล้ว ได้ถึงแก่กรรมแต่ยังไม่ได้รับโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ให้ปฏิบัติ
ดังนี้
(๑)
กรณีสมาชิกนิคมสหกรณ์ได้รับ กสน.๕ แล้ว สามารถนำไปออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ตามประมวลกฎหมายที่ดินได้ ตามมาตรา
๑๑ แห่งพระราชบัญญัติจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ พ.ศ. ๒๕๑๑ ในกรณีที่สมาชิกนิคมสหกรณ์ผู้นั้นเสียชีวิต
ให้ทายาทสมาชิกนิคมสหกรณ์ผู้นั้นดำเนินการขอออกเอกสารสิทธิตามประมวลกฎหมายที่ดินต่อไป
(๒)
กรณีที่สมาชิกนิคมผู้มีสิทธิได้รับ กสน.๕ ได้ถึงแก่กรรม โดยได้ปฏิบัติครบถ้วนตามหลักเกณฑ์ที่จะได้รับ
กสน.๕ แต่ยังไม่ได้รับ กสน.๕ สิทธิดังกล่าวจึงมีอยู่ก่อนถึงแก่กรรมซึ่งเป็นมรดกของผู้ถึงแก่กรรมให้พิจารณาคัดเลือกทำยาทโดยธรรมให้เข้าเป็นสมาชิกนิคมสหกรณ์แทนและเมื่อได้รับอนุญาตให้เข้าทำประโยชน์ในที่ดินแทนแล้ว
ให้ดำเนินการขอออก กสน.๕ ได้

หมวด ๓
การอนุญาตให้ใช้ประโยชน์ในที่ดินในเขตนิคมสหกรณ์
 

ข้อ
๓๒ ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ นิติบุคคล
หรือบุคคลใดประสงค์จะขออนุญาตใช้ประโยชน์หรือกระทำการอื่นใดภายในพื้นที่นิคมสหกรณ์
เพื่อวัตถุประสงค์หนึ่งวัตถุประสงค์ใด ให้ยื่นคำขอต่อผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ ตามแบบที่กำหนดท้ายระเบียบนี้
รายงานสหกรณ์จังหวัดเพื่อนำเสนออธิบดีเพื่อพิจารณาคำขออนุญาต
การขออนุญาตตามวรรคแรก
ต้องไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ชุมชน ประเพณี วัฒนธรรม อาชีพการเกษตร และอื่น ๆ
ผู้ขออนุญาตต้องมีคุณสมบัติอย่างใดอย่างหนึ่ง
ดังนี้
(๑)
นิติบุคคลตามที่กฎหมายกำหนด
(๒) นิติบุคคล ที่จดทะเบียนในประเทศไทยและผู้ถือหุ้นหรือผู้เป็นหุ้นส่วนต้องเป็นผู้มีสัญชาติไทย
(๓)
บุคคลธรรมดา หรือคณะบุคคล ต้องมีสัญชาติไทย และบรรลุนิติภาวะ
ในกรณีดังต่อไปนี้ไม่อยู่ภายใต้บังคับของวรรคสาม
ได้แก่ การขออนุญาตสร้างวัด สำนักสงฆ์หรือสถานประกอบพิธีกรรมทางศาสนาต้องได้รับความเห็นชอบเป็นหนังสือจากสำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ
กรมการศาสนาหรือหน่วยงานที่รับผิดชอบ พร้อมกับยื่นคำขอตามความในวรรคแรก โดยผู้ยื่นคำขออนุญาตต้องมิใช่พระหรือนักบวชตามแต่ละศาสนา
และต้องมีภูมิลำเนาอยู่ในประเทศไทย

ข้อ
๓๓ การพิจารณาอนุญาต ให้มีคณะกรรมการพิจารณาการอนุญาตให้ใช้ประโยชน์ในที่ดินในเขตนิคมสหกรณ์
ดังนี้
(๑)
คณะกรรมการพิจารณากลั่นกรองการใช้ประโยชน์ในที่ดินในเขตนิคมสหกรณ์ระดับจังหวัดประกอบด้วย
สหกรณ์จังหวัดที่รับผิดชอบในพื้นที่นั้น ๆ เป็นประธานกรรมการ และกรรมการอื่นซึ่งอธิบดีแต่งตั้ง
อีกไม่เกิน ๔ คน เพื่อพิจารณากลั่นกรองเสนอความเห็นต่อคณะกรรมการพิจารณาการอนุญาตให้ใช้ประโยชน์ในที่ดินนอกเหนือจากการทำการเกษตรระดับกรม
(๒)
เมื่อกอง ได้รับรายงานตาม (๑) ให้มีคณะกรรมการพิจารณาการอนุญาตให้ใช้ประโยชน์ในที่ดินในเขตนิคมสหกรณ์ระดับกรม
ประกอบด้วย รองอธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ที่ได้รับมอบหมายเป็นประธานกรรมการและกรรมการอื่นซึ่งอธิบดีแต่งตั้งอีกไม่เกิน
๘ คน มีหน้าที่พิจารณากลั่นกรองเสนอความเห็นต่ออธิบดี
เมื่ออธิบดีได้อนุญาตแล้ว ผู้อำนวยการกองดำเนินการตามข้อ ๓๘ รวมทั้งแจ้งผลการอนุญาตเปลี่ยนแปลงวัตถุประสงค์การใช้ประโยชน์ในที่ดินนอกเหนือจากการทำการเกษตร
ต่อผู้ขออนุญาต

ข้อ
๓๔ การหาประโยชน์จากทรัพยากรภายในพื้นที่นิคมสหกรณ์
ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ต้องจัดให้มีการประมูล โดยเรียกเก็บค่าบำรุงนิคมสหกรณ์ในอัตราที่กำหนดไว้ตามประกาศของกรมส่งเสริมสหกรณ์

ข้อ
๓๕ การอนุญาตให้สมาชิกหรือบุคคลภายนอกใช้ประโยชน์ในที่ดินภายในพื้นที่นิคมสหกรณ์ในกรณีปกติกำหนดให้อนุญาตไม่เกินคราวละ
๕ ปี เว้นแต่มีเหตุจำเป็นอันสมควร อธิบดีอาจพิจารณาอนุญาตให้ใช้เกินกว่า ๕ ปี ก็ได้
แต่ไม่เกินคราวละ ๓๐ ปี
ทั้งนี้
การขออนุญาตต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์และขั้นตอนที่อธิบดีกำหนด

ข้อ
๓๖ หากผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้ประโยชน์ในที่ดินตามข้อ
๓๓ ไม่ได้ใช้ที่ดินตามวัตถุประสงค์ที่ขอใช้ถือว่าสิ้นสุดการอนุญาต โดยให้ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ดำเนินการรายงานสหกรณ์จังหวัดเพื่อเสนอต่ออธิบดียกเลิกการอนุญาต

ข้อ
๓๗ อัตราค่าบำรุงนิคมสหกรณ์ การใช้ที่ดินและการใช้ทรัพยากร
ให้เป็นไปตามประกาศของกรมส่งเสริมสหกรณ์

ข้อ ๓๘ ผู้ได้รับอนุญาตให้ใช้ประโยชน์หรือกระทำการอื่นใดในที่ดิน
ทรัพยากรในที่ดินและทรัพยากรอื่น ๆ ภายในพื้นที่นิคมสหกรณ์
ต้องทำหนังสือสัญญาตามแบบที่อธิบดีกำหนด
การชำระค่าบำรุงนิคมสหกรณ์ตามที่ได้รับอนุญาต
ให้ชำระทั้งหมดคราวเดียวในวันทำสัญญาจึงจะมีสิทธิเข้าหาประโยชน์หรือกระทำการอื่นใดภายในพื้นที่นิคมสหกรณ์ได้
เว้นแต่สัญญาการอนุญาตเกินกว่า ๕ ปี ให้ชำระเป็นงวด ทุก ๆ ๕ ปี

หมวด ๔
การเงินและการจัดการทรัพย์สินของนิคมสหกรณ์
 

ข้อ
๓๙ ให้มีคณะกรรมการบริหารเงินรายได้นิคมสหกรณ์
ประกอบด้วย รองอธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ที่ได้รับมอบหมาย เป็นประธานกรรมการ และมีกรรมการอื่นอีกไม่เกิน
๘ คน ซึ่งอธิบดีแต่งตั้งมีหน้าที่พิจารณา กลั่นกรอง แผนงาน โครงการ การขอกู้ยืม และจ่ายขาดเงินรายได้นิคมสหกรณ์
และเรื่องอื่น ๆ ตามที่ได้รับมอบหมายจากอธิบดี

ข้อ
๔๐ ให้ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ เปิดบัญชีเงินรายได้นิคมสหกรณ์ไว้ที่ธนาคาร
เรียกว่า บัญชีเงินรายได้นิคมสหกรณ์........ โดยแยกตามบัญชีของแต่ละนิคมสหกรณ์
การถอนเงินตามวรรคแรก
จะต้องมีหนังสืออนุญาตจากอธิบดี

ข้อ
๔๑ เมื่อผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์ได้รับเงินรายได้นิคมสหกรณ์ให้ออกใบเสร็จรับเงินของทางราชการไว้เป็นหลักฐาน
และให้นำเงินดังกล่าวฝากเข้าบัญชีตามข้อ ๔๐ ภายในวันที่ได้รับเงิน หรืออย่างช้าภายในวันทำการถัดไป

ข้อ
๔๒ การใช้จ่ายเงินรายได้นิคมสหกรณ์ ต้องได้รับอนุมัติจากอธิบดีก่อนทุกครั้งหลักฐานการจ่ายเงินให้เป็นไปตามระเบียบของทางราชการโดยอนุโลม

ข้อ
๔๓ เงินรายได้นิคมสหกรณ์ใดให้ใช้ได้เฉพาะ
เพื่อประโยชน์แก่กิจการของนิคมสหกรณ์นั้นรวมทั้งให้สหกรณ์นิคมกู้ยืม ทั้งนี้ หลักเกณฑ์ เงื่อนไข ให้เป็นไปตามที่อธิบดีกำหนด

ข้อ ๔๔ ให้ผู้อำนวยการนิคมสหกรณ์จัดทำบัญชีการรับจ่ายเงินรายได้นิคมสหกรณ์ไว้เป็นหลักฐานพร้อมที่จะให้ตรวจสอบได้ทุกขณะ
และจัดทำรายงานการรับ - จ่ายเงินรายได้นิคมสหกรณ์การยืนยันยอดหนี้ การสอบทานหนี้ และการเร่งรัดหนี้
ส่งให้อธิบดี ทุกเดือนภายในวันที่ ๗ ของเดือนถัดไป แบบบัญชีและแบบรายงานให้เป็นไปตามที่อธิบดีกำหนด

ข้อ
๔๕ ให้กองจัดทำบัญชี ตามหลักบัญชีคู่
เพื่อใช้บันทึกรายการการเงินอันจะแสดงผลการดำเนินงานและฐานะการเงินของเงินรายได้นิคมสหกรณ์ที่เป็นอยู่ตามจริง
การปิดบัญชีตามวรรคแรกให้ทำปีละ ๑ ครั้ง ตามปีงบประมาณ และจัดทำงบการเงินโดยมีบัญชีรายได้
- รายจ่าย และงบแสดงฐานะการเงิน พร้อมรายละเอียดอื่น ๆ รายงานให้อธิบดี เพื่อทราบภายใน
๖๐ วัน นับแต่วันสิ้นปีงบประมาณ

ข้อ
๔๖ ให้หน่วยงานตรวจสอบภายในของกรมส่งเสริมสหกรณ์
ตรวจสอบเกี่ยวกับการเงินและการบัญชีของเงินรายได้ของนิคมสหกรณ์แล้วรายงานผลการตรวจสอบให้อธิบดีทราบอย่างน้อยปีละ
๑ ครั้ง

บทเฉพาะกาล
 

ข้อ
๔๗ การใดที่ได้ดำเนินการตามประกาศ คำสั่ง
ที่ออกโดยอาศัยอำนาจตามระเบียบที่ถูกยกเลิกตามข้อ ๓ ให้ใช้ต่อไปเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับระเบียบนี้

ข้อ
๔๘ การขออนุญาตใช้ประโยชน์ในที่ดินนิคมสหกรณ์ที่ได้มีผู้ยื่นคำขอไว้ก่อนระเบียบนี้ใช้บังคับแต่ยังไม่ได้รับอนุญาตจากอธิบดี
ให้ใช้หลักเกณฑ์ตามระเบียบนี้

ข้อ
๔๙ การเก็บเงินค่าช่วยทุนรัฐบาล ที่เรียกเก็บไว้แล้วก่อนระเบียบนี้มีผลบังคับใช้ให้ใช้อัตราเดิม


ประกาศ
ณ วันที่ ๒๘ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๑
พิเชษฐ์
วิริยะพาหะ
อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์
[เอกสารแนบท้าย]

๑. ทะเบียนคุมพื้นที่อนุญาตให้ใช้ประโยชน์ในที่ดินนิคมสหกรณ์
๒. คำขออนุญาตเข้าทำประโยชน์ในที่ดินของนิคมสหกรณ์ กสน.๑
๓. บันทึกถ้อยคำสมาชิก กสน.๒
๔.แบบคำขออนุญาตตามมาตรา ๙, ๑๔, ๑๕
๕.
คำขออนุญาตใช้ที่ดินภายในเขตนิคมสหกรณ์ ( สำหรับบุคคลธรรมดา ) แบบ
กส. ๑/๑
๖.
คำขออนุญาตใช้ที่ดินภายในเขตนิคมสหกรณ์ ( สำหรับนิติบุคคลซึ่งไม่ใช่ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจ
) แบบ
กส. ๑/๒
๗.
คำขออนุญาตใช้ที่ดินภายในเขตนิคมสหกรณ์ ( สำหรับส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจ
) แบบ
กส. ๑/๓
๘.
คำขออนุญาตเข้าหาประโยชน์ภายในเขตนิคมสหกรณ์ (
สำหรับบุคคลธรรมดา )
แบบ กส. ๒/๑
๙.
คำขออนุญาตเข้าหาประโยชน์ภายในเขตนิคมสหกรณ์ (
สำหรับนิติบุคคลซึ่งไม่ใช่ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจ ) แบบ
กส. ๒/๒
๑๐.
คำขออนุญาตเข้าหาประโยชน์ภายในเขตนิคมสหกรณ์ (
สำหรับส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจ )
แบบ กส. ๒/๓
๑๑.
คำขออนุญาตเปลี่ยนแปลงวัตถุประสงค์ที่ดินที่ได้รับเอกสารสิทธิ์ภายในเขตนิคมสหกรณ์ ( สำหรับบุคคลธรรมดา
) แบบ
กส. ๓/๑
๑๒.
คำขออนุญาตเปลี่ยนแปลงวัตถุประสงค์ที่ดินที่ได้รับเอกสารสิทธิ์ในเขตนิคมสหกรณ์ ( สำหรับนิติบุคคลซึ่งไม่ใช่ส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจ
) แบบ
กส. ๓/๒
๑๓.
คำขออนุญาตเปลี่ยนแปลงวัตถุประสงค์ที่ดินที่ได้รับเอกสารสิทธิ์ในเขตนิคมสหกรณ์ (
สำหรับส่วนราชการหรือรัฐวิสาหกิจ ) แบบ กส. ๓/๓

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)
พิไลภรณ์/ธนบดี/จัดทำ
๑๐ มิถุนายน
๒๕๖๒

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๖/ตอนพิเศษ ๔๗ ง/หน้า ๑/๒๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๒