พระราชกฤษฎีกา จัดวางระเบียบราชการกองทัพบก ในกระทรวงกลาโหม (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2493
พระราชกฤษฎีกา
พระราชกฤษฎีกา
จัดวางระเบียบราชการกองทัพบก
ในกระทรวงกลาโหม
(ฉบับที่
๔)
พ.ศ.
๒๔๙๓
 

ภูมิพลอดุลยเดช
ป.ร.
ให้ไว้
ณ วันที่ ๑๘ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๙๓
เป็นปีที่
๕ ในรัชกาลปัจจุบัน

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช
มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า

โดยที่เป็นการสมควรแก้ไขเพิ่มเติมพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกองทัพบก
ในกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๔๙๑

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๑๕๗
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย กับมาตรา ๑๕ และมาตรา ๒๕
แห่งพระราชบัญญัติจัดระเบียบป้องกันราชอาณาจักร พ.ศ. ๒๔๙๑ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ
ให้ตราพระราชกฤษฎีกาขึ้นไว้ ดั่งต่อไปนี้

มาตรา ๑ พระราชกฤษฎีกานี้เรียกว่า พระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกองทัพบก
ในกระทรวงกลาโหม (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๔๙๓

มาตรา ๒[๑]
พระราชกฤษฎีกานี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

มาตรา ๓ ให้ยกเลิกความใน ข. และ ค. ของมาตรา ๓
แห่งพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกองทัพบกในกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๔๙๑
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
ข ส่วนภูมิภาค
๑.ภาคทหารบกที่ ๑
๒ ภาคทหารบกที่ ๒
๓ ภาคทหารบกที่ ๓
๔ มณฑลทหารบกที่ ๕
ค ส่วนกำลังรบ
๑ กองทัพที่ ๑
๒.กองทัพที่ ๒
๓.กองทัพที่ ๓
๔.กองพลที่ ๕
๕.กรมต่อสู้อากาศยาน
๖.กรมรถรบ

มาตรา ๔ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๔
แห่งพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกองทัพบก ในกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๔๙๑
ซึ่งได้แก้ไขเพิ่มเติมครั้งสุดท้ายโดยพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกองทัพบก
ในกระทรวงกลาโหม (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๔๙๒ และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
มาตรา ๑๔
ภาคทหารบก ซึ่งผู้บัญชาการภาคทหารบกเป็นผู้บังคับบัญชามีหน้าที่ตรวจ ควบคุม
แนะนำชี้แจง และสั่งราชการอันเกี่ยวกับการทหารตามกฎหมายและระเบียบแบบแผน
ทุกภาคทหารบกแบ่งออกเป็นมณฑลทหารบก ซึ่งผู้บัญชาการมณฑลทหารบกเป็นผู้บังคับบัญชา
ทุกมณฑลทหารบกแบ่งออกเป็นส่วนๆ เรียกว่า
จังหวัดทหารบก ซึ่งผู้บังคับการจังหวัดทหารบกเป็นผู้บังคับบัญชา

มาตรา ๕ ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นมาตรา ๑๔ ทวิ
มาตรา ๑๔ ตรี และมาตรา ๑๔ จัตวา แห่งพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกองทัพบก
ในกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๔๙๑ ตามลำดับ
มาตรา ๑๔ ทวิ มณฑลทหารบก และจังหวัดทหารบก
มีหน้าที่เกี่ยวกับการรักษาความสงบเรียบร้อย การวินัยภายนอกหน่วยทหาร
การรักษาการณ์ การคดี การศาล การระดมกำลัง และการสัสดี ทั้งนี้ภายในเขตมณฑลทหารบก
และจังหวัดทหารบก
มาตรา ๑๔ ตรี
ภาคทหารบกมีดังต่อไปนี้
๑.ภาคทหารบกที่ ๑
ประกอบด้วยมณฑลทหารบกและจังหวัดทหารบก คือ
ก.มณฑลทหารบกที่ ๑
ข.มณฑลทหารบกที่ ๒
ค.จังหวัดทหารบกลพบุรี
๒.ภาคทหารบกที่ ๒ ประกอบด้วยมณฑลทหารบก คือ
ก.มณฑลทหารบกที่ ๓
ข.มณฑลทหารบกที่ ๖
๓.ภาคทหารบกที่ ๓ ประกอบด้วยมณฑลทหารบก คือ
ก มณฑลทหารบกที่ ๔
ข มณฑลทหารบกที่ ๗
มาตรา ๑๔ จัตวา
พื้นที่มณฑลทหารบกมีดังต่อไปนี้
๑ มณฑลทหารบกที่ ๑ ประกอบด้วยจังหวัดทหารบก คือ
ก จังหวัดทหารบกกรุงเทพฯ
มีพื้นที่ตรงกับเขตพระนคร จังหวัดธนบุรี จังหวัดนครปฐม จังหวัดนนทบุรี
จังหวัดปทุมธานี จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จังหวัดสระบุรี และจังหวัดสุพรรณบุรี
ข.จังหวัดทหารบกเพชรบุรี
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดเพชรบุรี
ค.จังหวัดทหารบกราชบุรี
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดกาญจนบุรี และจังหวัดราชบุรี
๒.มณฑลทหารบกที่ ๒ ประกอบด้วยจังหวัดทหารบก คือ
ก.จังหวัดทหารบกฉะเชิงเทรา มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดฉะเชิงเทรา
ข.จังหวัดทหารบกปราจีนบุรี
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดนครนายก และจังหวัดปราจีนบุรี
๓.มณฑลทหารบกที่ ๓ ประกอบด้วยจังหวัดทหารบก คือ
ก.จังหวัดทหารบกนครราชสีมา
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดขอนแก่น จังหวัดชัยภูมิ และจังหวัดนครราชสีมา
ข.จังหวัดทหารบกร้อยเอ็ด
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดกาฬสินธุ์ จังหวัดนครพนม จังหวัดมหาสารคาม
และจังหวัดร้อยเอ็ด
ค.จังหวัดทหารบกอุดร
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดหนองคาย จังหวัดเลย จังหวัดสกลนคร และจังหวัดอุดรธานี
๔.มณฑลทหารบกที่ ๔ ประกอบด้วยจังหวัดทหารบก คือ
ก.จังหวัดทหารบกนครสวรรค์
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดกำแพงเพชร จังหวัดนครสวรรค์ และจังหวัดอุทัยธานี
ข.จังหวัดทหารบกพิษณุโลก
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดพิจิตร จังหวัด พิษณุโลก และจังหวัดเพชรบูรณ์
ค.จังหวัดทหารบกอุตรดิตถ์
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดตาก จังหวัดสุโขทัย และจังหวัดอุตรดิตถ์
๕.มณฑลทหารบกที่ ๕ ประกอบด้วยจังหวัดทหารบก คือ
ก.จังหวัดทหารบกชุมพร
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดชุมพร จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และจังหวัดระนอง
ข.จังหวัดทหารบกนครศรีธรรมราช
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดกระบี่ จังหวัดตรัง จังหวัดนครศรีธรรมราช จังหวัดพังงา
จังหวัดพัทลุง จังหวัดภูเก็ต และจังหวัดสุราษฎร์ธานี
ค.จังหวัดทหารบกสงขลา
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดนราธิวาส จังหวัดปัตตานี จังหวัดยะลา จังหวัดสตูล
และจังหวัดสงขลา
๖.มณฑลทหารบกที่ ๖ ประกอบด้วยจังหวัดทหารบก คือ 
ก.จังหวัดทหารบกสุรินทร์ มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดบุรีรัมย์
จังหวัดศรีษะเกษ และจังหวัดสุรินทร์
ข.จังหวัดทหารบกอุบล
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดอุบลราชธานี
๗.มณฑลทหารบกที่ ๗ ประกอบด้วยจังหวัดทหารบก คือ
ก.จังหวัดทหารบกเชียงใหม่
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดเชียงใหม่ จังหวัดแม่ฮ่องสอน และจังหวัดลำพูน
ข.จังหวัดทหารบกเชียงราย
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดเชียงราย
ค.จังหวัดทหารบกลำปาง
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดน่าน จังหวัดแพร่ และจังหวัดลำปาง
๘.จังหวัดทหารบกลพบุรี
มีพื้นที่ตรงกับเขตจังหวัดชัยนาท จังหวัดลพบุรี จังหวัดสิงห์บุรี
และจังหวัดอ่างทอง

มาตรา ๖ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๕
แห่งพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกองทัพบก ในกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๔๙๑
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
มาตรา ๑๕
กองทัพและกองพลซึ่งแม่ทัพและผู้บัญชาการกองพลเป็นผู้บังคับบัญชา
มีหน้าที่เกี่ยวกับการปกครองบังคับบัญชา เตรียมกำลัง อำนวยการฝึก และอบรมหน่วยทหารซึ่งขึ้นอยู่ในบังคับบัญชา

มาตรา ๗ ให้เพิ่มความต่อไปนี้เป็นมาตรา ๑๕ ทวิ
แห่งพระราชกฤษฎีกา จัดวางระเบียบราชการกองทัพบก ในกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๔๙๑
มาตรา ๑๕ ทวิ กองทัพมีดังต่อไปนี้
๑ กองทัพที่ ๑ แยกเป็น
ก กองพลที่ ๑
ข กองพลที่ ๒
๒ กองทัพที่ ๒ แยกเป็น
ก.กองพลที่ ๓
ข.กองพลที่ ๖
๓.กองทัพที่ ๓ แยกเป็น
ก.กองพลที่ ๔
ข กองพลที่ ๗

มาตรา ๘ ให้ยกเลิกความในมาตรา ๑๙
แห่งพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกองทัพบก ในกระทรวงกลาโหม พ.ศ. ๒๔๙๑
และให้ใช้ความต่อไปนี้แทน
มาตรา ๑๙
สภากองทัพบก ประกอบด้วยสมาชิกดังต่อไปนี้
๑.ผู้บัญชาการทหารบก เป็นประธาน
๒ รองผู้บัญชาการทหารบก เป็นรองประธาน
๓.เสนาธิการทหารบก
๔.จเรทหารบก
๕.ผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้าฯ
๖.พลาธิการทหารบก
๗.เจ้ากรมสรรพาวุธทหารบก
๘.เจ้ากรมแผนที่ทหารบก
๙.นายแพทย์ใหญ่ทหารบก
๑๐.เจ้ากรมการเงินทหารบก
๑๑.แม่ทัพที่ ๑
๑๒.แม่ทัพที่ ๒
๑๓.แม่ทัพที่ ๓
๑๔.ผู้บัญชาการกองพลที่ ๕
๑๕.หัวหน้าแผนกกลาง
กรมเสนาธิการทหารบก เป็นเลขาธิการ


ผู้รับสนองพระบรมราชโองการ
จอมพล
ป. พิบูลสงคราม
นายกรัฐมนตรี





















พุทธชาด
/ แก้ไข
๑๘
พฤศจิกายน ๒๕๔๕
A+B
(C)
ปฐมพร/ปรับปรุง
๒๙
มกราคม ๒๕๕๐

[๑]
ราชกิจจานุเบกษา ตอนที่ ๒๙/เล่ม ๖๗/หน้า ๕๑๒/๒๓ พฤษภาคม ๒๔๙๓