คำแนะนำของประธานศาลปกครองสูงสุดในการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีปกครองในแผนกคดีละเมิดและความรับผิดอย่างอื่นในศาลปกครองสูงสุด 
คำแนะนำของประธานศาลปกครองสูงสุด
คำแนะนำของประธานศาลปกครองสูงสุด
ในการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีปกครองในแผนกคดีละเมิดและความรับผิดอย่างอื่นในศาลปกครองสูงสุด[๑]
 

โดยที่ได้มีการจัดตั้งแผนกคดีละเมิดและความรับผิดอย่างอื่นในศาลปกครองสูงสุด
เพื่อให้การดำเนินกระบวนพิจารณาคดีปกครองเกี่ยวกับคดีละเมิดและความรับผิดอย่างอื่นในศาลปกครองสูงสุดเป็นไปโดยรวดเร็ว
เพื่อประโยชน์แก่คู่กรณีและการบริหารราชการแผ่นดิน

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา
๒๘ วรรคหนึ่ง แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒
ประกอบข้อ ๖ (๕) และ (๖) ของระเบียบ ก.ศป. ว่าด้วยอำนาจหน้าที่ประธานศาลปกครองสูงสุดและอธิบดีศาลปกครองชั้นต้น
และการบริหารงานศาลปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๔
ประธานศาลปกครองสูงสุดจึงออกคำแนะนำในการดำเนินกระบวนพิจารณาคดีปกครองในแผนกคดีละเมิดและความรับผิดอย่างอื่นในศาลปกครองสูงสุดไว้
ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑ ในคำแนะนำนี้
คดีละเมิดและความรับผิดอย่างอื่น หมายถึง
คดีพิพาททางปกครองตามมาตรา ๙ วรรคหนึ่ง (๓) และมาตรา ๑๑
แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๒
หรือคดีอื่นตามที่ประธานศาลปกครองสูงสุดจะประกาศกำหนด
ในกรณีที่มีปัญหาว่าคดีใดเป็นคดีละเมิดและความรับผิดอย่างอื่นหรือไม่
ให้ประธานศาลปกครองสูงสุดเป็นผู้วินิจฉัย

ข้อ
๒ เมื่อประธานศาลปกครองสูงสุดได้รับคำฟ้องจากพนักงานเจ้าหน้าที่ของศาลแล้ว
หากเห็นว่าคดีนั้นเป็นคดีเกี่ยวกับละเมิดและความรับผิดอย่างอื่น
ให้สั่งจ่ายสำนวนคดีไปยังแผนกคดีละเมิดและความรับผิดอย่างอื่นในศาลปกครองสูงสุดโดยเร็ว
ให้ประธานแผนกคดีละเมิดและความรับผิดอย่างอื่นในศาลปกครองสูงสุดจ่ายสำนวนให้แก่องค์คณะในแผนกตามประเภทสำนวนคดี
ได้แก่ สำนวนคดีทั่วไป สำนวนคดีเร่งด่วน หรือสำนวนคดีสำคัญ ซึ่งกำหนดไว้ในคำแนะนำของประธานศาลปกครองสูงสุดว่าด้วยการจำแนกลักษณะสำนวนคดี
ให้ตุลาการหัวหน้าคณะแต่งตั้งตุลาการเจ้าของสำนวน
โดยคำนึงถึงปริมาณคดีและความรวดเร็วในการพิจารณา

ข้อ
๓ ในขั้นตอนการตรวจคำฟ้องที่อยู่ในอำนาจของศาลปกครองสูงสุด
การพิจารณาเกี่ยวกับอำนาจศาล และเงื่อนไขในการฟ้องคดีปกครอง
ควรพิจารณาด้วยความรวดเร็ว
หากมีความจำเป็นตุลาการเจ้าของสำนวนอาจมีคำสั่งให้ผู้ฟ้องคดี หน่วยงานทางปกครอง
เจ้าหน้าที่ของรัฐ หรือผู้ที่เกี่ยวข้องชี้แจงตามประเด็นที่กำหนด
หรือเรียกมาให้ถ้อยคำเพื่อประกอบการพิจารณาได้

ข้อ ๔ การกำหนดข้อหาของคดีหรือการกำหนดตัวผู้ถูกฟ้องคดี
ให้พิจารณาจากคำฟ้องและคำขอประกอบกัน
และกำหนดข้อหาหรือกำหนดตัวผู้ถูกฟ้องคดีให้ถูกต้องครบถ้วนตรงตามคำขอและวัตถุประสงค์ของผู้ฟ้องคดี
เพื่อให้ศาลสามารถกำหนดคำบังคับในการเยียวยาความเดือดร้อนหรือเสียหายให้แก่ผู้ฟ้องคดีโดยครบถ้วน

ข้อ
๕ เมื่อศาลรับคำฟ้องไว้พิจารณาแล้ว
ตุลาการเจ้าของสำนวนพึงเร่งรัดดำเนินการให้เป็นไปตามแผนและกรอบเวลาที่กำหนด
เพื่อให้ทันต่อการเยียวยาความเดือดร้อนหรือเสียหายแก่คู่กรณีและเพื่อให้การบริหารราชการแผ่นดินอันเนื่องมาจากการใช้อำนาจทางปกครองหรือเนื่องจากการดำเนินกิจการทางปกครองกระทบกระเทือนน้อยที่สุด

ข้อ
๖ ในการแสวงหาข้อเท็จจริง
ศาลควรกำหนดประเด็นข้อพิพาทให้ชัดเจนเพื่อให้คู่กรณีชี้แจงได้ตรงประเด็น สมบูรณ์
และถูกต้องตามลักษณะของประเด็นข้อพิพาท

ข้อ
๗ การดำเนินการเกี่ยวกับวิธีการชั่วคราวก่อนการพิพากษา
ให้พิจารณาและมีคำสั่งด้วยความรวดเร็ว เมื่อมีคำสั่งแล้ว
ควรตรวจสอบการปฏิบัติตามคำสั่ง หากมีการฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามคำสั่งที่ศาลกำหนด
ควรดำเนินการตามกฎหมายต่อผู้ฝ่าฝืนทันที

ข้อ
๘ การสั่งคำขอขยายระยะเวลาของคู่กรณี
ควรพิจารณาอนุญาตให้เท่าที่จำเป็นเพื่อมิให้คู่กรณีดำเนินคดีไปในทางประวิงเวลาให้ล่าช้าหรือใช้เวลามากเกินสมควร

ข้อ
๙ เมื่อผู้ถูกฟ้องคดีทำคำให้การยื่นต่อศาลแล้ว
ให้ตุลาการเจ้าของสำนวนตรวจพิจารณาสำนวนคดี
หากเห็นว่าคดีมีข้อเท็จจริงเพียงพอที่จะมีคำพิพากษาหรือมีคำสั่งชี้ขาดคดีได้แล้ว ตุลาการเจ้าของสำนวนพึงจัดทำบันทึกของตุลาการเจ้าของสำนวนเสนอองค์คณะเพื่อพิจารณาพิพากษาคดีโดยไม่จำต้องดำเนินการแสวงหาข้อเท็จจริงจนครบทุกขั้นตอนตามที่กำหนดในข้อ
๔๗ ถึงข้อ ๔๙ ของระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด
ว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ. ๒๕๔๓

ข้อ
๑๐ ในคดีที่เป็นสำนวนคดีเร่งด่วน
เพื่อให้ทันต่อการเยียวยาความเดือดร้อนหรือเสียหายแก่คู่กรณีและเพื่อให้การบริหารราชการแผ่นดินได้รับความกระทบกระเทือนน้อยที่สุด
ตุลาการผู้แถลงคดีพึงเสนอคำแถลงการณ์ด้วยวาจา

ข้อ
๑๑ ในกรณีที่มีคำพิพากษาให้เพิกถอนคำสั่ง
ศาลควรกำหนดคำบังคับด้วยว่าจะให้มีผลย้อนหลังหรือไม่ย้อนหลังหรือมีผลไปในอนาคตถึงขณะใดขณะหนึ่ง
หรือจะกำหนดให้มีเงื่อนไขอย่างใดก็ได้
ทั้งนี้ ตามความเป็นธรรมแห่งกรณี
ในกรณีมีข้อสังเกตในคำพิพากษาตามมาตรา
๖๙ วรรคหนึ่ง (๘) แห่งพระราชบัญญัติจัดตั้งศาลปกครองและวิธีพิจารณาคดีปกครอง พ.ศ.
๒๕๔๒ ศาลพึงกำหนดแนวทางหรือวิธีการดำเนินการเพื่อให้เป็นไปตามคำบังคับที่กำหนดในคำพิพากษาซึ่งต้องอยู่ภายในกรอบของคำพิพากษาและพึงระมัดระวังไม่ให้เป็นการเพิ่มเติมเนื้อหาในคำบังคับที่กำหนดในคำพิพากษา

ข้อ
๑๒ ในกรณีที่ศาลมีคำสั่งทุเลาการบังคับตามกฎหรือคำสั่งทางปกครอง
หรือคำสั่งเกี่ยวกับการบรรเทาทุกข์ชั่วคราวไว้ก่อนมีคำพิพากษา เมื่อทำคำพิพากษา
ศาลควรกำหนดด้วยว่าจะให้คำสั่งดังกล่าวมีผลต่อไปหรือไม่ เพียงใด

ข้อ
๑๓ ในคดีอุทธรณ์คำสั่งไม่รับคำฟ้องไว้พิจารณา
ศาลพึงตรวจพิจารณาและมีคำสั่งให้เสร็จไปโดยรวดเร็ว
คดีอุทธรณ์คำพิพากษา
ตุลาการเจ้าของสำนวนควรตรวจคำอุทธรณ์โดยพลัน ถ้าเห็นว่าคำอุทธรณ์นั้นไม่สมบูรณ์ครบถ้วนซึ่งผู้อุทธรณ์อาจแก้ไขได้หรือผู้อุทธรณ์ชำระค่าธรรมเนียมศาลไม่ครบถ้วน
ตุลาการเจ้าของสำนวนจะต้องมีคำสั่งให้ผู้อุทธรณ์แก้ไขหรือชำระค่าธรรมเนียมศาลให้ครบถ้วนภายในระยะเวลาที่กำหนด
ถ้าไม่มีการแก้ไขหรือชำระค่าธรรมเนียมศาลให้ครบถ้วนภายในระยะเวลาที่กำหนดหรือข้อที่ไม่สมบูรณ์ครบถ้วนนั้นเป็นกรณีที่ไม่อาจแก้ไขให้ถูกต้องได้
หรือเป็นคำอุทธรณ์ที่ต้องห้ามตามกฎหมายหรือยื่นโดยผิดระเบียบ
ให้เสนอองค์คณะสั่งยกอุทธรณ์นั้น หรือในกรณีที่ตุลาการเจ้าของสำนวนเห็นว่า
อุทธรณ์นั้นมีข้อเท็จจริงหรือข้อกฎหมายที่ไม่เป็นสาระอันควรวินิจฉัย ให้เสนอองค์คณะสั่งไม่รับอุทธรณ์ดังกล่าวโดยเร็ว
การกำหนดข้อหาของคดีหรือการกำหนดตัวผู้ถูกฟ้องคดีหรือคู่กรณีในอุทธรณ์
ให้พิจารณาจากคำฟ้อง คำขอ และคำอุทธรณ์ประกอบกัน
และกำหนดข้อหาหรือกำหนดตัวผู้ถูกฟ้องคดีหรือคู่กรณีในอุทธรณ์ให้ถูกต้องครบถ้วนตรงตามคำขอและวัตถุประสงค์ของผู้ฟ้องคดีหรือผู้อุทธรณ์
เพื่อให้ศาลสามารถกำหนดคำบังคับเพื่อเยียวยาความเดือดร้อนหรือเสียหายให้แก่ผู้ฟ้องคดีหรือผู้อุทธรณ์โดยครบถ้วน

ข้อ ๑๔ เมื่อมีการอุทธรณ์ต่อศาลปกครองสูงสุด
ในกรณีที่คู่กรณีฝ่ายชนะคดียื่นคำขอให้มีการปฏิบัติตามคำบังคับของศาลปกครองชั้นต้นโดยไม่ต้องรอจนกว่าคดีจะถึงที่สุด
ให้ศาลพิจารณาคำขอและมีคำสั่งไม่รับคำขอ ยกคำขอ
หรือสั่งให้ปฏิบัติตามคำบังคับของศาลปกครองชั้นต้นตามที่เห็นสมควร ทั้งนี้
ตามระเบียบของที่ประชุมใหญ่ตุลาการในศาลปกครองสูงสุด ว่าด้วยการกำหนดคดี หลักเกณฑ์
วิธีการ และเงื่อนไขในการขอบังคับคดีตามคำพิพากษาศาลปกครองชั้นต้น พ.ศ. ๒๕๖๐

ข้อ
๑๕ ตุลาการหัวหน้าคณะพึงติดตามและเร่งรัดการพิจารณาคดีของตุลาการเจ้าของสำนวนในกรณีที่มีความจำเป็น
อาจให้คำแนะนำตุลาการเจ้าของสำนวนเพื่อแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นได้

ข้อ
๑๖ ประธานแผนกคดีละเมิดและความรับผิดอย่างอื่นในศาลปกครองสูงสุดพึงติดตามและเร่งรัดการพิจารณาคดีในส่วนที่เกี่ยวกับระยะเวลาในการพิจารณาพิพากษาคดีขององค์คณะ
โดยอาจให้คำแนะนำแก่องค์คณะเพื่อให้การพิจารณาพิพากษาคดีเป็นไปโดยเร็ว
เพื่อประโยชน์แก่คู่กรณีและการบริหารราชการแผ่นดิน


ให้ไว้ ณ วันที่ ๘
กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๐
ปิยะ ปะตังทา
ประธานศาลปกครองสูงสุด








ปริยานุช/จัดทำ
๒๐ กุมภาพันธ์
๒๕๖๐

วริญา/ตรวจ
๑ มีนาคม ๒๕๖๐
























[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๓๔/ตอนที่ ๒๐ ก/หน้า ๒๑/๑๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๐