พระราชบัญญัติทางหลวงที่ได้รับสัมประทาน พุทธศักราช 2473
พระราชบัญญัติ
พระราชบัญญัติ
ทางหลวงที่ได้รับสัมปทาน
พุทธศักราช ๒๔๗๓
------------

 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาประชาธิปก
พระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระบรมราชโองการดำรัสเหนือเกล้า ฯ สั่งว่า

  โดยที่ทรงพระราชดำริเห็นสมควรอนุญาตให้เอกชนสร้างและบำรุงรักษาทางหลวง
  จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า
ฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยบทมาตราต่อไปนี้

  มาตรา
๑ พระราชบัญญัตินี้ให้เรียกว่า พระราชบัญญัติทางหลวงที่ได้รับสัมปทานพุทธศักราช
๒๔๗๓

  มาตรา
๒* ให้ใช้พระราชบัญญัตินี้ตั้งแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป
  *[รก.๒๔๗๓/-/๑๐๑/๒๐
กรกฎาคม ๒๔๗๓]

  มาตรา
๓ นอกจากทางหลวงและทางราษฎร์
ดังระบุไว้ในมาตรา ๑๔๖ แห่งพระราชบัญญัติจัดวางการรถไฟและทางหลวง พุทธศักราช ๒๔๖๔
นั้น ท่านว่าตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป
ให้เอกชนสร้างและบำรุงรักษาทางหลวงภายในบังคับแห่งพระราชบัญญัตินี้ได้

สัมปทาน
------

  มาตรา
๔
ห้ามมิให้เอกชนสร้างและบำรุงรักษาทางหลวงในพระราชอาณาจักร
เว้นแต่โดยอาศัยอำนาจแห่งสัมปทานที่ได้รับจากรัฐบาล

  มาตรา
๕
ผู้ใดมีความประสงค์จะขอรับสัมปทานสร้างและบำรุงรักษาทางหลวง
ให้ยื่นเรื่องราวต่อเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคม
  ในเรื่องราวนั้นให้มีรายการละเอียดในเรื่องทางหลวงที่ขอสร้างและฐานสินทรัพย์ของผู้ยื่นเรื่องราว
กับให้ส่งแผนผังและงบประมาณการสร้างและแผนที่บอกเขตที่ดินที่ต้องการมาพร้อมกับเรื่องราวนั้นด้วย
  เสนาบดีจะให้กรมทางเรียกให้ผู้ขอรับสัมปทานยื่นรายละเอียดเพิ่มเติมอีกก็ได้
แล้วแต่จะเห็นสมควร

  มาตรา
๖
ในเวลาที่ยื่นเรื่องราวขอรับสัมปทานนั้น
ผู้ยื่นเรื่องราวต้องลงแจ้งความในหนังสือพิมพ์รายวันว่าได้ยื่นเรื่องราวไว้
และปิดประกาศแจ้งความอย่างเดียวกันตามแนวทางที่ขอสร้างทางหลวงนั้นด้วย
กับให้มอบแผนผังการสร้าง
แผนที่บอกเขตที่ดินโดยชัดเจนและแสดงความสำคัญและสภาพแห่งการที่จะทำไว้ ณ
ที่ว่าการฝ่ายปกครองในท้องที่นั้น ๆ ซึ่งจะสร้างทาง
 ภายในกำหนดเวลาสามเดือนนับตั้งแต่วันที่ได้มอบหมายแผนผังการสร้างแผนที่และสรรพหนังสือไว้ต่อเจ้าพนักงานฝ่ายปกครองดังกล่าวนั้น
ผู้มีส่วนได้เสียจะขอตรวจและคัดสำเนาหนังสือสำคัญเหล่านั้น
และทำเรื่องราวขัดข้องยื่นต่อกรมทางก็ได้
  ให้กรมทางสืบสวนตรวจดูรายการสร้างที่ส่งมาพร้อมกับเรื่องราวนั้นตามแต่จะเห็นสมควร
และพิเคราะห์ข้อขัดข้องที่มีผู้ยื่นขึ้นมานั้นด้วย

  มาตรา
๗
ให้เสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคมรายงานความเห็นในเรื่องราวขอรับสัมปทานและถ้ามีผู้ยื่นคำขัดข้อง
ก็ให้รายงานความเห็นในข้อขัดข้องนั้นด้วย
  เมื่อเสนอเรื่องราวขอสัมปทานนั้นขึ้นไปยังรัฐบาล
ให้เสนอรายงานความเห็นที่กล่าวแล้วกับทั้งคำขัดข้องที่มีผู้ยื่นนั้นด้วย

  มาตรา
๘ ถ้าผู้รับสัมปทาน
  (๑)
ตกเป็นคนล้มละลาย หรือ
  (๒)
ไม่บำรุงรักษาทาง หรือไม่ปฏิบัติตามความข้อใดที่กำหนดไว้ในสัมปทาน
หรือที่จำต้องปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยของประชาชนก็ดี หรือ
  (๓)
ไม่ปฏิบัติตามพระราชกำหนดกฎหมายอันเกี่ยวแก่รัฐประศาสโนบายหรือการรักษาความสงบเรียบร้อยของประชาชนก็ดี
  เมื่อเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคมเสนอขอให้เพิกถอนสัมปทานรัฐบาลจะเพิกถอนสัมปทานเสียก็ได้
ในกรณีเช่นนี้ ท่านว่าทางหลวงและอุปกรณ์ทั้งปวงให้ตกเป็นของรัฐบาล

  มาตรา
๙
ถ้ารัฐบาลมีความประสงค์จะเข้ายึดถือครอบครองทางหลวงสายใดก่อนสัมปทานสิ้นอายุ
รัฐบาลย่อมมีอำนาจทำได้ ในเวลาและตามข้อความที่กำหนดไว้ในสัมปทานนั้น
ถ้าและในสัมปทานมิได้กล่าวความข้อนี้ไว้รัฐบาลมีอำนาจเข้ายึดถือครอบครองทางหลวงได้ในเวลาใดเวลาหนึ่งภายหลังยี่สิบปีนับตั้งแต่วันให้สัมปทาน

  มาตรา
๑๐
ในเมื่อรัฐบาลเข้ายึดถือครอบครองทางหลวงก่อนสัมปทานสิ้นอายุ
หรือเมื่อสัมปทานสิ้นอายุแล้วก็ดี
รัฐบาลต้องเข้ายึดถือครอบครองบรรดาสิ่งปลูกสร้างและของใช้ในการสร้างหรือการบำรุงรักษาทางนั้นด้วย

  มาตรา
๑๑ ถ้ารัฐบาลเข้ายึดถือครอบครองทางหลวงก่อนสัมปทานสิ้นอายุ
นอกจากในกรณีที่ตกเป็นของรัฐบาลตามมาตรา ๘ แล้ว
รัฐบาลต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้รับสัมปทานแต่ในส่วนที่ดินนั้นให้คิดค่าสินไหมทดแทนให้ไม่เกินจำนวนเงินที่ผู้รับสัมปทานได้ซื้อที่ดินนั้นไว้
ถ้าไม่ตกลงกันในจำนวนเงินค่าสินไหมทดแทน
และผู้รับสัมปทานไม่ยอมรับเงินตามจำนวนที่กรมทางมีหนังสือบอกไปเป็นเด็ดขาดครั้งที่สุดภายในกำหนดสิบวันนับตั้งแต่วันที่ได้รับหนังสือนั้นแล้ว
ทั้งสองฝ่ายมีสิทธิเลือกตั้งอนุญาโตตุลาการฝ่ายละคน
ถ้าและอนุญาโตตุลาการทั้งสองไม่ตกลงกันก็ให้อนุญาโตตุลาการเลือกตั้งผู้ชี้ขาดคนหนึ่งถ้าหากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่ตั้งอนุญาโตตุลาการหรืออนุญาโตตุลาการไม่ตกลงกันตั้งผู้ชี้ขาด
กรมทางและผู้รับสัมปทานจะร้องขอต่อศาลให้เลือกตั้งอนุญาโตตุลาการหรือผู้ชี้ขาดก็ได้
หรือจะทำหนังสือมอบอำนาจให้อนุญาโตตุลาการเป็นผู้ร้องขอต่อศาลให้ตั้งผู้ชี้ขาดก็ได้

  มาตรา
๑๒ ทางอันกล่าวต่อไปนี้
ไม่ต้องมีสัมปทานและบทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้ไม่บังคับถึง คือ
  (๑)
ทางที่เอกชนสร้างและบำรุงรักษาในที่ของตนและมิได้เปิดให้ประชาชนใช้เพื่อเก็บเงิน
  (๒)
ทางเกวียน ทางจูงสัตว์และทางเดินเท้า
  แต่เมื่อเปิดทางนั้น
ๆ ให้ประชาชนใช้ แม้จะมิได้เก็บเงินก็ตามท่านให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๗ (๕) และ ๑๙
ว่าด้วยการตรวจตรา และมาตรา ๓๑,๓๔,๓๕,๓๖
ว่าด้วยความปลอดภัยของประชาชนมาใช้บังคับโดยอนุโลม

การบังคับซื้อที่ดิน
------

  มาตรา
๑๓ เมื่อผู้ขอสร้างทางหลวงได้รับสัมปทานแล้ว
จะจัดหาที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นอันจำเป็นแก่การสร้างทางนั้นก็ได้
ภายในบังคับดังต่อไปนี้
  (๑)
ถ้าที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นเป็นของเอกชน
ให้บังคับซื้อได้โดยกรมทางเป็นผู้จัด
  (๒)
ถ้าที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นเป็นรัฐสมบัติ
ให้ถือว่าผู้รับสัมปทานเป็นผู้เช่าจากรัฐบาลระวางอายุของสัมปทานและต้องเสียค่าเช่าตามที่กำหนดไว้ในสัมปทาน

  มาตรา
๑๔
เมื่อกรมทางเป็นผู้จัดบังคับซื้อที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นแทนผู้รับสัมปทานให้กรมทางอนุโลมใช้บทบัญญัติว่าด้วยการบังคับซื้อที่ดินในภาค
๑ แห่งพระราชบัญญัติจัดวางการรถไฟและทางหลวง พุทธศักราช ๒๔๖๔
  แต่ในเรื่องเช่นนั้น
  (๑)
ผู้รับสัมปทานต้องเป็นผู้ออกค่าใช้จ่ายทั้งปวงในการบังคับซื้อหรือซึ่งเกี่ยวแก่ค่าทำขวัญ
หรือดอกเบี้ย รวมทั้งเงินที่จะต้องวางไว้เป็นเงินประจำนั้นด้วย
  (๒)
กรรมสิทธิ์ที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นซึ่งบังคับซื้อนั้นจะตกมาเป็นของผู้รับสัมปทานต่อเมื่อได้รับโอนกรรมสิทธิ์ถูกต้องตามกฎหมายแล้ว

  มาตรา
๑๕
เมื่อผู้รับสัมปทานซื้อหรือเช่าที่ดิน ท่านว่าผู้รับสัมปทานไม่มีสิทธิ์ในทางเหมืองแร่
หรือแร่ต่าง ๆ ในที่ดิน หรือภายใต้พื้นดินนั้น
หรือในผลประโยชน์แห่งป่าไม้หรือสัตว์น้ำ

การกำกับตรวจตราของรัฐบาล
------

  มาตรา
๑๖
บรรดาทางหลวงที่ผู้รับสัมปทานสร้างและบำรุงรักษานั้นให้อยู่ในความตรวจตราดูแลของกรมทางตามบทแห่งพระราชบัญญัตินี้
และตามข้อความในสัมปทาน

  มาตรา
๑๗
ให้กรมทางมีอำนาจและหน้าที่ดังต่อไปนี้
  (๑)
ออกความเห็นในเมื่อมีผู้ยื่นเรื่องราวขอรับสัมปทานทางหลวง
  (๒)
พิจารณาร่างสัมปทานและแนะนำข้อแก้ไขหรือเพิ่มเติมตามแต่จะเห็นสมควร
  (๓)
ตรวจตราดูแลการสร้างทางหลวง
และถ้าผู้รับสัมปทานกระทำผิดข้อความในสัมปทานก็ให้แจ้งให้ทราบ
  (๔)
เมื่อผู้รับสัมปทานแจ้งว่า
ได้สร้างทางหลวงสำเร็จบริบูรณ์แล้วออกความเห็นในเรื่องปลอดภัยของประชาชนก่อนเปิดทางนั้น
  (๕)
ตรวจทางหลวงในเวลาใด ๆ เพื่อทราบว่าผู้รับสัมปทานได้ปฏิบัติการตามบทแห่งพระราชบัญญัตินี้และตามข้อความในสัมปทานนั้นหรือไม่
และเพื่อมั่นใจในความปลอดภัยของประชาชน

 (๖)
สืบสวนในเรื่องอุบัติเหตุใด ๆ
อันเกิดขึ้นเพื่อทราบว่าผู้รับสัมปทานมีส่วนรับผิดชอบตามพระราชบัญญัตินี้หรือตามข้อความในสัมปทานหรือไม่
  (๗)
แจ้งไปยังผู้รับสัมปทานให้ปิดหรือซ่อมแซมทางหลวง หรือส่วนใดส่วนหนึ่งของทางนั้น
  (๘)
พิจารณาแผนผัง รายการหรือรูปการซ่อมแซมทางหลวงซึ่งผู้รับสัมปทานยื่นขึ้นมาขอทำ
แล้วอนุญาตหรือไม่อนุญาต

  มาตรา
๑๘ โดยอนุมัติของเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคมกรมทางมีอำนาจออกกฎข้อบังคับที่เห็นว่าจำเป็นเพื่อป้องกันภยันตราย
หรือเพื่อผ่อนช่องภยันตรายให้น้อยลงในเรื่อง เช่นทางหลวงผ่านทางรถไฟ หรือทางอื่น
ๆหรือเรื่องโคมไฟสถานที่ตั้งสำนักงาน ฯลฯ
  กฎข้อบังคับนี้เมื่อได้แจ้งไปให้ผู้รับสัมปทานแล้ว
ให้ใช้บังคับได้

  มาตรา
๑๙
พนักงานกรมทางซึ่งได้รับตั้งเป็นผู้ตรวจทางหลวงนั้นมีอำนาจและหน้าที่ดังต่อไปนี้
  (๑)
เมื่อใดผู้รับสัมปทานหรือผู้แทนหรือลูกจ้างของผู้รับสัมปทานกระทำผิด
หรือทำให้เกิดความเสียหายโดยละเมิดต่อพระราชบัญญัตินี้
หรือสัมปทานผู้ตรวจต้องสืบให้ทราบและจดรายงานไว้
  (๒)
รายงานเหตุการณ์นั้น ๆ ต่อกรมทาง และแจ้งให้อัยการ
เจ้าหน้าที่ทราบ เมื่อเห็นว่าจำเป็นต้องฟ้องร้องต่อศาล
  (๓)
จับผู้กระทำผิดฉกรรจ์ เมื่อเห็นว่าจำเป็นและส่งตัวไปยังเจ้าพนักงานผู้มีอำนาจไต่สวนชั้นต้น
  (๔)
รายงานการเสียหายต่อกรมทางและจัดการแทนกรมทาง
ยื่นฟ้องต่อศาลซึ่งมีอำนาจพิจารณาคดีนั้นเรียกค่าเสียหายทดแทน
  เพื่อปฏิบัติการให้เป็นไปตามอำนาจและหน้าที่ดังกล่าวนั้น
ผู้ตรวจทางหลวงอาจทำได้ดังต่อไปนี้
  (๑)
เข้าตรวจทางหลวง
และเข้าไปในโรงเรือนของผู้รับสัมปทานซึ่งใช้ในการบำรุงรักษาทางหลวง
  (๒)
เรียกผู้ทำการสร้างหรือผู้ทำการบำรุงรักษาทางหลวงมาสอบสวน
  (๓)
เรียกให้ผู้รับสัมปทานนำสมุดหนังสือและเอกสารสำคัญมาให้ตรวจดูตามซึ่งเห็นว่าจำเป็น

การสร้างและบำรุงรักษา
-------

  มาตรา
๒๐
ท่านมิให้ลงมือทำการสร้างทางหลวงก่อนที่ได้รับสัมปทาน

  มาตรา
๒๑ ทางหลวง หรือส่วนแห่งทางหลวงนั้น
ท่านว่าเมื่อทำสำเร็จแล้ว ก่อนจะเปิดให้ประชาชนใช้
ผู้รับสัมปทานต้องมีหนังสือแจ้งไปยังเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคม
เมื่อได้อนุมัติจากเสนาบดีแล้วจึงจะเปิดได้
ท่านว่าเสนาบดีต้องมีหนังสือบอกให้ผู้รับสัมปทานทราบภายใน
สามเดือน
นับแต่วันซึ่งได้รับหนังสือของผู้รับสัมปทานว่าอนุมัติหรือไม่

  มาตรา
๒๒ ในขณะที่สร้างทางหลวงนั้น
ถ้าผู้รับสัมปทานมีประสงค์จะแก้ไขทางเทคนิคแห่งการบางอย่างให้แปลกไปจากที่ได้กำหนดไว้ในแผนผังซึ่งได้ส่งมอบไว้
เป็นต้นว่า เปลี่ยนโค้ง
หรือระดับไม่เกินเขตอันกำหนดไว้ในสัมปทานหรือเปลี่ยนใช้การก่อสร้างอย่างอื่นแทนคูหาซุ้มโค้ง
ไวอาดักต์
เป็นต้นไซร้
ให้ผู้รับสัมปทานทำแผนผังและรายละเอียดที่จะขอเปลี่ยนนั้นยื่นต่อกรมทาง ต่อเมื่อได้รับอนุญาตจากกรมทางแล้ว
จึงจะกระทำการเปลี่ยนไปจากรูปการซึ่งได้ยื่นไว้เดิมได้

  มาตรา
๒๓ ในการสร้างทางหลวง
ผู้รับสัมปทานจะเปลี่ยนร่องน้ำท่อน้ำหรือย้ายสายไฟฟ้าและจะรื้อถอนสิ่งหนึ่งสิ่งใดซึ่งกีดขวางการสร้างนั้นก็ได้
แต่การเปลี่ยนแปลงหรือรื้อถอนนั้น
ต้องจัดทำไปในทางที่จะทำให้เกิดความเสียหายและทำความไม่สะดวกน้อยที่สุดตามแต่จะเป็นไปได้โดยพฤติการณ์ทั้งต้องกระทำการอยู่ในความกำกับตรวจตราของผู้จำหน่ายน้ำหรือไฟฟ้า
หรือ
ผู้ควบคุมกิจการอันจะต้องเปลี่ยนแปลงหรือรื้อถอนนั้น
และเมื่อได้แจ้งความให้บุคคลนั้น ๆ ทราบแล้ว จึงจะลงมือทำการได้
ถ้ามีการเสียหายเกิดขึ้นเพราะเหตุนี้ ผู้รับสัมปทานต้องรับผิดชอบใช้ค่าเสียหายนั้น
  มาตรา
๒๔
ถ้าทางหลวงใหม่ตัดผ่านทางรถไฟหรือทางน้ำอันมีอยู่แล้วโดยทำสะพานข้าม
สะพานนั้นต้องสูงกว่าทางรถไฟไม่น้อยกว่า ๓.๘๐ เมตร หรือถ้าข้ามทางน้ำต้องสูงกว่าระดับน้ำขึ้นสูงสุดในเวลาปกติไม่น้อยกว่าสองเมตร

  มาตรา
๒๕
ถ้าทางหลวงใหม่จะต้องตัดผ่านทางรถไฟ
ทางหลวงทางราษฎร์หรือทางน้ำที่มีอยู่แต่เดิม
ผู้รับสัมปทานต้องจัดการอย่างดีที่สุดให้มีทางชั่วคราวขึ้น
เพื่อให้ใช้ไปมาได้ในเวลาที่กำลังก่อสร้างอยู่นั้น

  มาตรา
๒๖ ถ้าผู้รับสัมปทานมีความประสงค์
จะทำการซ่อมแซมอย่างใหญ่หรือทำการเปลี่ยนแปลงอันเป็นการสำคัญอย่างใดอย่างหนึ่ง
ให้ยื่นรายงานการนั้น ๆ กับแผนผังและงบประมาณไปขออนุมัติยังกรมทาง

  มาตรา
๒๗ เมื่อได้เปิดทางหลวงทั้งสายหรือแต่ส่วนใดส่วนหนึ่งให้ประชาชนใช้แล้ว
ห้ามมิให้ยึดทางหลวงและสิ่งปลูกสร้าง
หรือวัตถุอย่างอื่นซึ่งใช้สำหรับบำรุงรักษาทางนั้น
แต่เจ้าหนี้จะร้องขอให้ตั้งเจ้าพนักงานรักษาทรัพย์ได้

  มาตรา
๒๘
ห้ามมิให้ผู้รับสัมปทานโอนหรือให้เช่า หรือก่อให้เกิดภาระขึ้นบนทางหลวงทั้งสายหรือแต่สวนใดส่วนหนึ่งให้แก่บุคคลภายนอก
โดยมิได้รับอนุญาตจากเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคม

  มาตรา
๒๙
ถ้าทางหลวงหรือทางราษฎร์สายอื่นจะขอทำติดต่อกับทางหลวงของผู้รับสัมปทานและกรมทางเห็นชอบด้วยแล้วไซร้
ท่านว่าผู้รับสัมปทานจำต้องให้ความสะดวกเพื่อการติดต่อนั้นตามสมควร

  มาตรา
๓๐
ทางหลวงนั้นผู้รับสัมปทานจะต้องยอมให้คนเดินเสมอไปโดยไม่เก็บเงิน
และจะต้องยอมให้ยานพาหนะและสัตว์พาหนะเดินได้
เว้นแต่จะได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่นในสัมปทาน

ความปลอดภัยแห่งประชาชน
--------

  มาตรา
๓๑
ท่านว่ากรมทางอาจสั่งให้ผู้รับสัมปทานปฏิบัติการใด ๆ อันเกี่ยวด้วยความปลอดภัยแห่งประชาชนได้เมื่อได้แจ้งให้ทราบล่วงหน้าแล้วตามสมควร

  มาตรา
๓๒
กฎข้อบังคับซึ่งกรมทางออกตามความในมาตรา ๑๖๐
แห่งพระราชบัญญัติจัดวางการรถไฟและทางหลวง พุทธศักราช ๒๔๖๔ นั้น ท่านให้ใช้บังคับถึงทางหลวงซึ่งผู้รับสัมปทานสร้างและบำรุงรักษาด้วย
  มาตรา
๓๓
ท่านว่าผู้รับสัมปทานอาจบอกเจ้าของที่ดินหรืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นริมทางหลวงว่า
  (๑)
มิให้ขุดหรือถมร่อง คู บ่อน้ำ สระ หรือหลุมใด ๆ ภายในระยะหกเมตรจากเชิงหรือขอบเขตทางหลวง
  (๒)
ให้ตัดรานกิ่งหรือตัดโค่นต้นไม้ หรือรั้วต้นไม้เป็นครั้งคราวเพื่อมิให้กีดการไปมา
หรือเป็นอันตรายต่อทางหลวง
 ถ้าเจ้าของที่ดินไม่ปฏิบัติตาม
ผู้รับสัมปทานจะรายงานไปยังกรมทางก็ได้ เมื่อกรมทางได้ไต่สวนแล้ว
กรมทางมีอำนาจอนุญาตให้ผู้รับสัมปทานจัดทำเองตามที่กรมทางเห็นว่าจำเป็น

บทกำหนดโทษ
------

  มาตรา
๓๔
ผู้ใดสร้างทางหลวงโดยไม่มีสัมปทานซึ่งตามพระราชบัญญัตินี้บังคับว่าต้องมีไซร้
ท่านว่ามีความผิดต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท
การใดได้สร้างขึ้นแล้วท่านว่าตกเป็นของรัฐบาล ส่วนเครื่องใช้ซึ่งนำมาแล้วเพื่อใช้ในการสร้างนั้น
เมื่อกรมทางได้บอกล่วงหน้าตามสมควรแล้วผู้กระทำผิดต้องขนไปจนสิ้น
ถ้าผู้กระทำผิดไม่ขนไป กรมทางอาจจัดให้ขนเอง โดยผู้กระทำผิด
เป็นผู้ออกค่าใช้จ่าย
  ผู้ใดเดินรถรับจ้างบรรทุกคนโดยสาร
หรือสินค้าบนทางหลวง ซึ่งสร้างขึ้นโดยอาศัยอำนาจตามความในพระราชบัญญัตินี้
โดยมิได้รับใบอนุญาตจากเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคม ท่านว่าผู้นั้นมีความผิด
ต้องระวางโทษปรับไม่เกินห้าพันบาท

  มาตรา
๓๕ ถ้าผู้รับสัมปทานไม่กระทำกิจการใด
ๆ ซึ่งกรมทางสั่งให้ทำตามพระราชบัญญัตินี้ กรมทางจะจัดให้การนั้นได้กระทำไปโดยให้ผู้รับสัมปทานออกค่าใช้จ่ายก็ได้

  มาตรา
๓๖
ถ้าผู้รับสัมปทานไม่ปฏิบัติการตามคำแจ้งความหรือคำสั่งของกรมทางอันชอบด้วยกฎหมาย
และเสนาบดีกระทรวงพาณิชย์และคมนาคมเป็นโจทก์ฟ้องต่อศาล
ท่านว่าผู้รับสัมปทานต้องระวางโทษปรับเป็นพินัยไม่เกินกว่าวันละหนึ่งร้อยบาท
ตลอดเวลาที่ไม่ปฏิบัติการตามคำแจ้งความ
หรือคำสั่งนั้น

  มาตรา
๓๗ การกระทำดังต่อไปนี้
ท่านว่าต้องระวางความผิดฐานลหุโทษต่างหากจากโทษฐานอื่นอันอาจมีตามกฎหมายลักษณะอาชญา
คือ
  (๑)
ผู้ใดจงใจขัดขวางเจ้าพนักงานกรมทางในการปฏิบัติหน้าที่ก็ดี
หรือขัดขวางบุคคลผู้กระทำตามอำนาจอันชอบด้วยกฎหมายในการรังวัด การสร้าง
หรือบำรุงรักษาทางหลวงก็ดี หรือบังอาจถอน
หรือพาไปเสียซึ่งหลักหรือหมุดที่ปักไว้เพื่อการรังวัดสร้าง
หรือบำรุงรักษาทางหลวงก็ดี หรือบังอาจ
ลบหรือทำลายเครื่องหมายอันมีไว้เพื่อการรังวัดสร้างหรือบำรุงรักษาทางหลวงก็ดี
ท่านว่าผู้นั้นมีความผิดฐานลหุโทษ ต้องระวางโทษชั้น ๒
  (๒)
ผู้ใดมิได้รับอนุญาตอันชอบด้วยกฎหมาย บังอาจขุด ขนดิน ทรายหิน หญ้า ต้นไม้
หรือสิ่งอื่นไปจากมูลดิน คู สะพาน เขื่อนสะพาน
ทางระบายน้ำหรือกำแพงเขื่อนหรือทำความเสียหายอย่างอื่นแก่ทางหลวง
ท่านว่าผู้นั้นมีความผิดฐานลหุโทษ ต้องระวางโทษชั้น ๓
  (๓)
ผู้ใดมิได้รับอนุญาตอันชอบด้วยกฎหมาย จงใจเปลี่ยนทางน้ำหรือรางน้ำ
หรือทำทำนบขวางคู หรือใต้สะพานหรือกั้นทางน้ำอันมีมาเดิม
โดยวิธีอันน่าจะเกิดเสียหายแก่ทางหลวงได้ ท่านว่าผู้นั้นมีความผิดฐานลหุโทษ
ต้องระวางโทษชั้น ๓
  (๔)
ผู้ใดลากไสซึ่งไถคราดหรือเครื่องมืออย่างอื่นไปตามหรือผ่านทางหลวงโดยวิธีอันควรเห็นว่าคงจะขีดหรือขุดถนนและไม่ระมัดระวังตามที่ผู้รับสัมปทานหรือกรมทางกำหนดไว้ท่านว่าผู้นั้นมีความผิดฐานลหุโทษ
ต้องระวางโทษชั้น ๑
  (๕)
ผู้ใดรื้อถอนทำลาย เสา หรือป้ายบอกทาง เครื่องหมายชี้หนทางหรือบอกระยะทาง
ท่านว่าผู้นั้นมีความผิดฐานลหุโทษ ต้องระวางโทษชั้น ๒
  (๖)
ผู้ใดไม่ปฏิบัติตามกฎข้อบังคับของกรมทางว่าด้วยหน้าที่แห่งเจ้าของที่ดิน หรือ
อสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นริมทางหลวง
หรือระเบียบว่าด้วยการใช้ทางหลวงท่านว่าผู้นั้นมีความผิดฐานลหุโทษ
ต้องระวางโทษชั้น ๒

  มาตรา
๓๘
ถ้ามีผู้กระทำความผิดมีโทษเพียงแต่ปรับเป็นพินัยสถานเดียวท่านว่าเจ้าพนักงานซึ่งกรมทางได้ตั้งแต่งให้เป็นผู้ฟ้องร้องคดี
จะยอมรับเบี้ยปรับตามอัตราอย่างสูงที่กฎหมายบัญญัติไว้
แล้วออกใบเสร็จให้เป็นสำคัญก็ได้ ส่วนเงินพินัยที่เก็บได้นั้น
ให้กรมทางทำบัญชีส่งไปยังกระทรวงยุติธรรม

บทเฉพาะกาล
-----

  มาตรา
๓๙
ก่อนวันใช้หรือในวันใช้พระราชบัญญัตินี้
ถ้าบุคคลใดได้สร้างหรือกำลังสร้างทางหลวงซึ่งจำต้องมีสัมปทานท่านว่าภายในปีหนึ่งนับแต่วันใช้พระราชบัญญัตินี้
ผู้นั้นต้องยื่นเรื่องราวขอรับสัมปทานหรือมิฉะนั้น ต้องปิดทางหลวงนั้น
  ระวางเวลาปีหนึ่งนั้น
เมื่อรัฐบาลได้แจ้งให้บุคคลนั้นทราบแล้ว รัฐบาลจะเข้ายึดถือครอบครองทางหลวงก็ได้
โดยปฏิบัติตามกฎข้อบังคับว่าด้วยการบังคับซื้อที่ดินในภาค ๑ ลักษณะ ๒
แห่งพระราชบัญญัติจัดวางการรถไฟและทางหลวง พุทธศักราช ๒๔๖๔
  อนึ่ง
ในเวลาปีหนึ่งนี้
ท่านให้อนุโลมใช้บทบัญญัติแห่งพระราชบัญญัตินี้ว่าด้วยการกำกับตรวจตราของรัฐบาล
การสร้างและบำรุงรักษาทางหลวง ความปลอดภัยแห่งประชาชนและบทลงโทษ

  ประกาศมา
ณ วันที่ ๑๘ กรกฎาคม พุทธศักราช ๒๔๗๓ เป็นปีที่ ๖ ในรัชกาลปัจจุบัน

 ดวงใจ/แก้ไข
 ๔ ต.ค. ๔๔
 A+B (C)