ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการทะเบียนชื่อบุคคล พ.ศ. 2551

ระเบียบกระทรวงมหาดไทย
ระเบียบกระทรวงมหาดไทย
ว่าด้วยการทะเบียนชื่อบุคคล
พ.ศ. ๒๕๕๑
 

โดยที่ได้มีพระราชบัญญัติชื่อบุคคล
(ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๔๘ แก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติชื่อบุคคล พ.ศ. ๒๕๐๕
และกระทรวงมหาดไทยออกกฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการจดทะเบียนชื่อสกุล
และค่าธรรมเนียมการออกหนังสือสำคัญ พ.ศ. ๒๕๕๐ เพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้
จึงอาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๒๐ แห่งพระราชบัญญัติชื่อบุคคล พ.ศ. ๒๕๐๕
อันเป็นกฎหมายที่มีบทบัญญัติบางประการเกี่ยวกับการจำกัดสิทธิและเสรีภาพของบุคคล
ซึ่งมาตรา ๒๙ ประกอบกับมาตรา ๓๕ มาตรา ๔๑ และมาตรา ๕๐
ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
บัญญัติให้กระทำได้โดยอาศัยอำนาจตามบทบัญญัติแห่งกฎหมาย
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยออกระเบียบไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ
๑ ระเบียบนี้เรียกว่า ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการทะเบียนชื่อบุคคล
พ.ศ. ๒๕๕๑

ข้อ
๒ ให้ยกเลิกระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการทะเบียนชื่อบุคคล
พ.ศ. ๒๕๐๖

ข้อ
๓[๑]
ระเบียบนี้ให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ข้อ
๔ แบบพิมพ์คำขอ หนังสือสำคัญ
หนังสืออนุญาต และหนังสือรับรอง
ที่กล่าวไว้ในระเบียบนี้ให้เป็นไปตามแบบท้ายระเบียบนี้

หมวด ๑
การเปลี่ยนชื่อตัว
การตั้งและเปลี่ยนชื่อรอง
 

ข้อ
๕
ผู้มีสัญชาติไทยที่ประสงค์จะเปลี่ยนชื่อตัว ให้ยื่นคำขอตามแบบ ช. ๑
ต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ สำนักงานเขต ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอ
ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน และให้นายทะเบียนท้องที่ดำเนินการดังนี้
(๑)
เรียกตรวจบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ยื่นคำขอ
(๒)
ตรวจสอบคำขอกับรายการทะเบียนบ้านในฐานข้อมูลการทะเบียนราษฎร
(๓)
ตรวจสอบชื่อตัวที่ขอเปลี่ยนต้องไม่พ้องหรือมุ่งหมายให้คล้ายกับพระปรมาภิไธย พระนามของพระราชินี
หรือราชทินนาม และไม่มีคำหรือความหมายหยาบคาย
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้องให้สั่งอนุญาตในคำขอแล้วให้บันทึกในทะเบียนชื่อตัวชื่อรองตามแบบ
ช. ๓/๑ และให้ออกหนังสือสำคัญแสดงการเปลี่ยนชื่อตัว
การตั้งหรือเปลี่ยนชื่อรองตามแบบ ช. ๓
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมตามอัตราที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง

ข้อ
๖ ผู้มีสัญชาติไทยที่ประสงค์จะตั้งหรือเปลี่ยนชื่อรอง
ให้ยื่นคำขอตามแบบ ช. ๑ ต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ สำนักงานเขต
ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอ ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน
และให้นายทะเบียนท้องที่ดำเนินการตามข้อ ๕ วรรคหนึ่งโดยอนุโลม
และตรวจสอบว่าชื่อรองที่ขอนั้นต้องไม่พ้องกับชื่อสกุลของบุคคลอื่น
เว้นแต่เป็นกรณีที่คู่สมรสใช้ชื่อสกุลของอีกฝ่ายหนึ่งโดยได้รับความยินยอมของฝ่ายนั้นแล้ว
ตามหนังสือยินยอมให้ใช้ชื่อสกุลเป็นชื่อรอง
หรือกรณีบุตรใช้ชื่อสกุลเดิมของมารดาหรือบิดาเป็นชื่อรองของตน
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้องให้สั่งอนุญาตในคำขอแล้วให้บันทึกในทะเบียนชื่อตัว
ชื่อรองตามแบบ ช. ๓/๑ และให้ออกหนังสือสำคัญแสดงการเปลี่ยนชื่อตัว
การตั้งหรือเปลี่ยนชื่อรองตามแบบ ช. ๓
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมตามอัตราที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง

ข้อ
๗
ผู้ใดประสงค์จะใช้ราชทินนามของตนเป็นชื่อตัวหรือชื่อรอง ให้ยื่นคำขอตามแบบ
ช. ๑ ต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ สำนักงานเขต ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอ
ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านและให้นายทะเบียนท้องที่ ดำเนินการดังนี้
(๑)
เรียกตรวจบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ยื่นคำขอ
(๒)
ตรวจสอบคำขอกับรายการทะเบียนบ้านในฐานข้อมูลการทะเบียนราษฎร
(๓)
เรียกสำเนาทะเบียนบัตรฐานันดรของผู้ยื่นคำขอ
ซึ่งได้รับการรับรองจากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ว่าได้รับ
หรือเคยได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์ และได้ออกจากบรรดาศักดิ์โดยมิได้ถูกถอดถอน
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้องให้สั่งอนุญาตในคำขอแล้วให้บันทึกในทะเบียนชื่อตัว
ชื่อรองตามแบบ ช. ๓/๑ และให้ออกหนังสือสำคัญแสดงการเปลี่ยนชื่อตัว
การตั้งหรือเปลี่ยนชื่อรองตามแบบ ช. ๓
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมตามอัตราที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง

ข้อ
๘
คนต่างด้าวผู้ใดประสงค์จะขอหลักฐานการเปลี่ยนชื่อตัว เพื่อประกอบการขอแปลงสัญชาติ
หรือขอกลับคืนสัญชาติไทย ให้ยื่นคำขอตามแบบ ช. ๑ ต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ
สำนักงานเขตที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอ
ที่ตนมีชื่ออยู่ในหลักฐานตามที่ทางราชการกำหนด และให้นายทะเบียนท้องที่
ดำเนินการดังนี้
(๑)
เรียกตรวจใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว หรือหลักฐานเอกสารอื่นที่ทางราชการออกให้
(๒)
ตรวจสอบหลักฐานคำขอแปลงสัญชาติหรือขอกลับคืนสัญชาติไทยและเหตุผล
(๓)
ตรวจสอบเช่นเดียวกับข้อ ๕ วรรคหนึ่ง (๒) และ (๓)
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้อง
ให้สั่งในคำขอ โดยมีเงื่อนไขว่า อนุญาตต่อเมื่อได้รับการแปลงสัญชาติหรือกลับคืนสัญชาติไทย
แล้วให้บันทึกในทะเบียนรับรองการขอเปลี่ยนชื่อตัวของคนต่างด้าวตามแบบ ช. ๘/๑
และให้ออกหนังสือรับรองการขอเปลี่ยนชื่อตัวของคนต่างด้าว ตามแบบ ช. ๘
เพื่อนำไปประกอบเรื่องการแปลงสัญชาติหรือกลับคืนสัญชาติไทย
และเมื่อคนต่างด้าวนั้นได้รับอนุญาตให้แปลงสัญชาติหรือกลับคืนสัญชาติไทยแล้ว
ให้ยื่นคำขอตามแบบ ช. ๑ ต่อนายทะเบียนท้องที่อีกครั้งหนึ่ง
พร้อมหลักฐานการได้รับอนุญาตให้แปลงสัญชาติหรือกลับคืนสัญชาติไทย
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้อง
ให้สั่งอนุญาตในคำขอแล้วให้บันทึกในทะเบียนชื่อตัว ชื่อรองตามแบบ ช. ๓/๑
และให้ออกหนังสือสำคัญแสดงการเปลี่ยนชื่อตัว การตั้งหรือเปลี่ยนชื่อรองตามแบบ ช. ๓
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมตามอัตราที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง

หมวด ๒
การจดทะเบียนตั้งชื่อสกุลหรือชื่อสกุลใหม่
 

ข้อ
๙
ผู้มีสัญชาติไทยที่ประสงค์จะขอจดทะเบียนตั้งชื่อสกุลหรือขอตั้งชื่อสกุลใหม่
ให้ยื่นคำขอตามแบบ ช. ๑ ต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ สำนักงานเขต
ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน
และให้นายทะเบียนท้องที่ดำเนินการดังนี้
(๑)
เรียกตรวจบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ยื่นคำขอ
(๒)
ตรวจสอบคำขอกับรายการทะเบียนบ้านในฐานข้อมูลการทะเบียนราษฎร
(๓)
พิจารณาชื่อสกุลที่ขอว่า
ก.
ไม่พ้องหรือมุ่งหมายให้คล้ายกับพระปรมาภิไธย หรือพระนามของพระราชินี
ข.
ไม่พ้องหรือมุ่งหมายให้คล้ายกับราชทินนาม เว้นแต่ราชทินนามของตน
ของบุพการีหรือของผู้สืบสันดาน
ค.
ไม่ซ้ำกับชื่อสกุลที่ได้รับพระราชทานจากพระมหากษัตริย์หรือชื่อสกุลที่ได้จดทะเบียนไว้แล้ว
หรือชื่อสกุลในฐานข้อมูลทะเบียนชื่อบุคคล และฐานข้อมูลการทะเบียนราษฎร
ง.
ไม่มีคำหรือความหมายหยาบคาย
จ.
มีพยัญชนะไม่เกินสิบพยัญชนะ เว้นแต่กรณีใช้ราชทินนามเป็นชื่อสกุล
ฉ.
ไม่ต้องห้ามตามประกาศห้ามมิให้ผู้ที่ไม่ได้รับพระราชทานนามสกุลใช้ ณ นำชื่อสกุล ลงวันที่ ๑๕ ธันวาคม พระพุทธศักราช ๒๔๕๘
ช.
ไม่ต้องห้ามตามประกาศเพิ่มเครื่องหมายนามสกุลสำหรับราชตระกูล ลงวันที่ ๑ มกราคม
พระพุทธศักราช ๒๔๕๘
ซ.
ไม่ต้องห้ามตามประกาศห้ามมิให้เอานามพระมหานคร และไม่ให้เอาศัพท์ที่ใช้เป็นพระบรมนามาภิไธย
มาใช้เป็นนามสกุล ลงวันที่ ๒ มีนาคม พระพุทธศักราช ๒๔๕๘
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้อง
ให้สั่งอนุญาตในคำขอแล้วให้บันทึกในทะเบียนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๒/๑
และให้ออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๒ ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมตามอัตราที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง

ข้อ
๑๐
คนต่างด้าวผู้ใดประสงค์จะขอหลักฐานการขอจดทะเบียนตั้งชื่อสกุล
เพื่อประกอบการขอแปลงสัญชาติหรือขอกลับคืนสัญชาติไทย ให้ยื่นคำขอตามแบบ ช. ๑
ต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ สำนักงานเขต ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอ
ที่ตนมีชื่ออยู่ในหลักฐานตามที่ทางราชการกำหนด และให้นายทะเบียนท้องที่
ดำเนินการดังนี้
(๑)
เรียกตรวจใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว หรือหลักฐานเอกสารอื่นที่ทางราชการออกให้
(๒)
ตรวจสอบหลักฐานคำขอแปลงสัญชาติหรือขอกลับคืนสัญชาติไทยและเหตุผล
(๓)
ตรวจสอบเช่นเดียวกับข้อ ๙ วรรคหนึ่ง (๒) และ (๓)
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้อง
ให้สั่งในคำขอโดยมีเงื่อนไขว่าอนุญาตต่อเมื่อได้รับการแปลงสัญชาติหรือกลับคืนสัญชาติไทย
แล้วให้บันทึกในทะเบียนรับรองการขอจดทะเบียนชื่อสกุลของคนต่างด้าวตามแบบ ช. ๙/๑
และให้ออกหนังสือรับรองการขอจดทะเบียนชื่อสกุลของคนต่างด้าวตามแบบ ช. ๙
เมื่อคนต่างด้าวนั้นได้รับอนุญาตให้แปลงสัญชาติหรือกลับคืนสัญชาติไทยแล้ว
ให้ยื่นคำขอตามแบบ ช. ๑ ต่อนายทะเบียนท้องที่อีกครั้งหนึ่ง
พร้อมหลักฐานการได้รับอนุญาตให้แปลงสัญชาติหรือกลับคืนสัญชาติไทย
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้องให้สั่งอนุญาตในคำขอ
แล้วให้บันทึกในทะเบียนชื่อสกุล ตามแบบ ช. ๒/๑
และให้ออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๒
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมตามอัตราที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง

ข้อ
๑๑
ผู้ใดจะขอใช้ราชทินนามของตนเป็นชื่อสกุล ให้ยื่นคำขอตามแบบ ช. ๑
ต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ สำนักงานเขต ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอ
ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน และให้นายทะเบียนท้องที่ ดำเนินการดังนี้
(๑)
เรียกตรวจบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ยื่นคำขอ
(๒)
ตรวจสอบคำขอกับรายการทะเบียนบ้านในฐานข้อมูลการทะเบียนราษฎร
(๓)
เรียกสำเนาทะเบียนบัตรฐานันดรของผู้ยื่นคำขอ
ซึ่งได้รับการรับรองจากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี
(๔)
บันทึกปากคำผู้ยื่นคำขอในแบบ ปค. ๑๔ ให้ปรากฏประเด็นดังนี้
ก.
ชื่อตัวและชื่อสกุลเดิมของผู้ขอ และที่อยู่ปัจจุบัน
ข.
ตำแหน่งหน้าที่ราชการที่ประจำอยู่ของผู้ขอ หากออกจากราชการแล้วให้แจ้งตำแหน่งหน้าที่ราชการครั้งสุดท้ายของผู้ขอ
ค.
ผู้ขอต้องอยู่ในบรรดาศักดิ์
มิได้ถูกถอดหรือได้รับพระบรมราชานุญาตให้ลาออกจากบรรดาศักดิ์แล้ว
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้อง
ให้บันทึกความเห็นเสนอไปยังนายทะเบียนจังหวัดเพื่อเสนอนายทะเบียนกลาง
ให้นายทะเบียนกลางนำเสนอรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยนำความกราบบังคมทูลขอพระบรมราชานุญาต
เมื่อได้รับพระบรมราชานุญาตแล้ว ให้นายทะเบียนกลางแจ้งนายทะเบียนจังหวัด
เพื่อแจ้งนายทะเบียนท้องที่ให้แจ้งผู้ยื่นคำขอมายื่นคำขอตามแบบ ช. ๑ อีกครั้งหนึ่ง
และให้นายทะเบียนท้องที่บันทึกในทะเบียนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๒/๑
และให้ออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๒
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมตามอัตราที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง

ข้อ
๑๒
ผู้ใดจะขอใช้ราชทินนามของบุพการีหรือของผู้สืบสันดานเป็นชื่อสกุล
ให้ยื่นคำขอตามแบบ ช. ๑ ต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ สำนักงานเขต
ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอ ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน
ให้นายทะเบียนท้องที่ ดำเนินการตามข้อ ๑๑ วรรคหนึ่ง (๑) (๒) (๓)
และบันทึกปากคำผู้ยื่นคำขอในแบบ ปค. ๑๔ ให้ปรากฏประเด็นดังนี้
(๑)
ชื่อตัว ชื่อสกุลเดิมของเจ้าของราชทินนาม และที่อยู่ปัจจุบัน
(๒)
ตำแหน่งหน้าที่ราชการที่ประจำอยู่ของเจ้าของราชทินนาม หากออกจากราชการแล้ว
ให้แจ้งตำแหน่งหน้าที่ราชการครั้งสุดท้ายของเจ้าของราชทินนาม
(๓)
ต้องแสดงหลักฐานความสัมพันธ์ระหว่างผู้ยื่นคำขอใช้ราชทินนามกับบุพการีหรือผู้สืบสันดานซึ่งเป็นเจ้าของราชทินนาม
เช่น สำเนาสูติบัตร หรือ สำเนาทะเบียนบ้าน
(๔)
บุพการีหรือผู้สืบสันดานซึ่งเป็นเจ้าของราชทินนาม จะต้องคงอยู่ในบรรดาศักดิ์
มิได้ถูกถอดหรือได้รับพระบรมราชานุญาตให้ลาออกจากบรรดาศักดิ์แล้ว
(๕)
นอกจากผู้ยื่นคำขอแล้ว ยังมีบุพการีหรือผู้สืบสันดานอื่นอีกหรือไม่
หากมียังคงมีชีวิตอยู่กี่คนและทุกคนได้ให้ความยินยอมเป็นลายลักษณ์อักษร
ให้ผู้ยื่นคำขอใช้ราชทินนามดังกล่าวแต่เพียงผู้เดียว
(๖)
หากผู้ยื่นคำขอได้รับพระราชทานบรมราชานุญาตให้ใช้ราชทินนามเป็นชื่อสกุลใหม่แล้วจะยินยอมอนุญาตให้ญาติพี่น้องอื่นที่ประสงค์จะขอใช้ชื่อสกุลดังกล่าว
เป็นผู้ขอร่วมใช้ชื่อสกุลหรือไม่
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้องแล้ว
ให้ดำเนินการตามข้อ ๑๑ วรรคสอง

หมวด ๓
การเปลี่ยนชื่อสกุลโดยการร่วมใช้ชื่อสกุล
 

ข้อ
๑๓ ผู้จดทะเบียนตั้งชื่อสกุลผู้ใด
จะอนุญาตให้ผู้มีสัญชาติไทยผู้ใดร่วมใช้ชื่อสกุลของตนก็ได้
โดยให้เจ้าของชื่อสกุลที่จดทะเบียนตั้งชื่อสกุลหรือตั้งชื่อสกุลใหม่ไว้แล้ว
ยื่นคำขอตามแบบ ช. ๑ พร้อมหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๒
ของตนต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ สำนักงานเขต ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอ
ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน เมื่อนายทะเบียนท้องที่ได้รับคำขอ
และหลักฐานดังกล่าวแล้ว ให้ดำเนินการดังนี้
(๑)
เรียกตรวจบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ยื่นคำขอ
(๒)
ตรวจสอบคำขอของผู้ยื่นคำขอและผู้ขอร่วมใช้ชื่อสกุลกับรายการทะเบียนบ้านในฐานข้อมูลการทะเบียนราษฎร
(๓)
ตรวจสอบหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๒
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้องให้สั่งอนุญาตในคำขอ
แล้วให้บันทึกในทะเบียนอนุญาตให้ร่วมใช้ชื่อสกุลตามแบบ ช. ๖/๑
และให้ออกหนังสืออนุญาตให้ร่วมใช้ชื่อสกุลตามแบบ ช. ๖ ให้แก่เจ้าของชื่อสกุล
เพื่อมอบให้แก่ผู้ที่จะขอร่วมใช้ชื่อสกุล

ข้อ
๑๔
กรณีที่ผู้จดทะเบียนตั้งชื่อสกุลตายแล้ว
หรือศาลมีคำสั่งถึงที่สุดว่าเป็นผู้สาบสูญ ผู้สืบสันดานของผู้จดทะเบียนตั้งชื่อสกุลในลำดับที่ใกล้ชิดที่สุดซึ่งยังมีชีวิตอยู่
และใช้ชื่อสกุลนั้น จะอนุญาตให้ผู้มีสัญชาติไทยผู้ใดร่วมใช้ชื่อสกุลของตนให้ยื่นคำขอตามแบบ
ช. ๑ ต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ สำนักงานเขต ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอ
ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน
พร้อมแสดงหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๒
ของเจ้าของชื่อสกุลและหลักฐานทางราชการที่สามารถพิสูจน์ได้ว่าเป็นผู้มีสิทธิอนุญาตให้ผู้อื่นร่วมใช้ชื่อสกุลได้
ตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ เช่น ทะเบียนสมรส ทะเบียนรับรองบุตร
คำพิพากษาถึงที่สุดว่าเป็นบุตร เป็นต้น
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้องให้สั่งอนุญาตในคำขอ
แล้วให้บันทึกในทะเบียนรับรองเป็นผู้มีสิทธิอนุญาตให้ผู้อื่นร่วมใช้ชื่อสกุลตามแบบ
ช. ๗/๑
และให้ออกหนังสือรับรองเป็นผู้มีสิทธิอนุญาตให้ผู้อื่นร่วมใช้ชื่อสกุลตามแบบ ช. ๗

ข้อ
๑๕
ผู้มีสิทธิอนุญาตให้ผู้อื่นร่วมใช้ชื่อสกุล
จะอนุญาตให้ผู้มีสัญชาติไทยผู้ใดร่วมใช้ชื่อสกุลของตนก็ได้ ให้ยื่นคำขอตามแบบ ช. ๑
พร้อมหนังสือรับรองเป็นผู้มีสิทธิอนุญาตให้ผู้อื่นร่วมใช้ชื่อสกุลตามแบบ ช. ๗
ต่อนายทะเบียนท้องที่
 ณ สำนักงานเขต ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอ
ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน เมื่อนายทะเบียนท้องที่ได้รับคำขอ
และหลักฐานดังกล่าวแล้ว เห็นว่าถูกต้อง ให้ดำเนินการตามข้อ ๑๓ วรรคหนึ่ง (๑) (๒)
และข้อ ๑๓ วรรคสอง

ข้อ
๑๖
ผู้ขอร่วมใช้ชื่อสกุลที่ได้รับหนังสืออนุญาตให้ร่วมใช้ชื่อสกุลตามแบบ ช. ๖
แล้ว ให้ยื่นคำขอร่วมใช้ชื่อสกุลตามแบบ ช. ๑ ต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ สำนักงานเขต
ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอ ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน
พร้อมหนังสืออนุญาตให้ร่วมใช้ชื่อสกุลตามแบบ ช. ๖
เมื่อนายทะเบียนท้องที่ได้รับคำขอ และหลักฐานดังกล่าว ให้ดำเนินการดังนี้
(๑)
เรียกตรวจบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ยื่นคำขอ
(๒)
ตรวจสอบคำขอกับรายการทะเบียนบ้านในฐานข้อมูลการทะเบียนราษฎร
(๓)
ตรวจสอบหนังสืออนุญาตให้ร่วมใช้ชื่อสกุลตามแบบ ช. ๖
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้อง
ให้สั่งอนุญาตในคำขอแล้วให้บันทึกในทะเบียนร่วมใช้ชื่อสกุลตามแบบ ช. ๔/๑
และให้ออกหนังสือสำคัญแสดงการร่วมใช้ชื่อสกุลตามแบบ ช. ๔
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมตามอัตราที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง

หมวด ๔
การเปลี่ยนชื่อสกุลโดยการสมรส
 

ข้อ
๑๗
คู่สมรสที่ประสงค์จะใช้ชื่อสกุลของอีกฝ่ายหนึ่ง หรือใช้ชื่อสกุลเดิมของตน
ให้ยื่นคำขอตามแบบ ช. ๑ ต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ สำนักงานเขต
ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน และให้นายทะเบียนท้องที่ดำเนินการดังนี้
(๑)
เรียกตรวจบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ยื่นคำขอ
(๒)
เรียกตรวจหลักฐานการสมรส
(๓)
เรียกบันทึกข้อตกลงตามเงื่อนไขการสมรส กรณีใช้ชื่อสกุลของอีกฝ่ายหนึ่ง
(๔)
ตรวจสอบคำขอกับรายการทะเบียนบ้านในฐานข้อมูลการทะเบียนราษฎรและฐานข้อมูลทะเบียนครอบครัว
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้อง
ให้สั่งอนุญาตในคำขอแล้วให้บันทึกในทะเบียนเปลี่ยนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๕/๑
และให้ออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๕

ข้อ
๑๘
กรณีคู่สมรสเปลี่ยนแปลงข้อตกลงในการใช้ชื่อสกุลในภายหลัง
ให้คู่สมรสยื่นคำขอตามแบบ ช. ๑ ต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ สำนักงานเขต
ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอ ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน
และให้นายทะเบียนท้องที่ดำเนินการตามข้อ ๑๗ วรรคหนึ่ง
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้องให้สั่งอนุญาตในคำขอแล้วให้บันทึกในทะเบียนเปลี่ยนชื่อสกุลตามแบบ
ช. ๕/๑ และให้ออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๕ ฉบับใหม่
และเรียกแบบ ช. ๕ ฉบับเดิมคืน
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมตามอัตราที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง

ข้อ
๑๙
กรณีคู่สมรสฝ่ายใดจะกลับมาใช้ชื่อสกุลเดิมของตน ให้ยื่นคำขอตามแบบ ช. ๑
ต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ สำนักงานเขต ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอ
ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านและให้นายทะเบียนท้องที่ดำเนินการตามข้อ ๑๗ วรรคหนึ่ง
(๑) (๒) และ (๔)
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้องให้สั่งอนุญาตในคำขอแล้วให้บันทึกในทะเบียนเปลี่ยนชื่อสกุลตามแบบ
ช. ๕/๑ และให้ออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๕ ฉบับใหม่
และเรียกแบบ ช. ๕ ฉบับเดิมคืน
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมตามอัตราที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง

หมวด ๕
การเปลี่ยนชื่อสกุลเมื่อการสมรสสิ้นสุดลง
 

ข้อ
๒๐ เมื่อการสมรสสิ้นสุดลงโดยการหย่า
หรือโดยคำพิพากษาของศาล ให้คู่สมรสซึ่งใช้ชื่อสกุลของอีกฝ่ายหนึ่งต้องกลับไปใช้ชื่อสกุลเดิมของตนโดยยื่นคำขอตามแบบ
ช. ๑ ต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ สำนักงานเขต ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอ
ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน และให้นายทะเบียนท้องที่ดำเนินการดังนี้
(๑)
เรียกตรวจบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ยื่นคำขอ
(๒)
เรียกตรวจหลักฐานการสมรส และการสิ้นสุดการสมรส เช่น ใบสำคัญการสมรส ใบสำคัญการหย่า
หรือคำพิพากษาถึงที่สุดของศาล แล้วแต่กรณี
(๓)
ตรวจสอบคำขอกับรายการทะเบียนบ้านในฐานข้อมูลการทะเบียนราษฎร
และฐานข้อมูลทะเบียนครอบครัว
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้องให้สั่งอนุญาตในคำขอแล้วให้บันทึกในทะเบียนเปลี่ยนชื่อสกุลตามแบบ
ช. ๕/๑ และให้ออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๕
ฉบับใหม่และเรียกแบบ ช. ๕ ฉบับเดิมคืน

ข้อ
๒๑ เมื่อการสมรสสิ้นสุดลงโดยการตาย
คู่สมรสซึ่งใช้ชื่อสกุลของอีกฝ่ายหนึ่ง หากจะสมรสใหม่
ต้องกลับไปใช้ชื่อสกุลเดิมของตนโดยยื่นคำขอตามแบบ ช. ๑
พร้อมหลักฐานการตายของคู่สมรสอีกฝ่ายหนึ่งต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ สำนักงานเขต
ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอ ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน
และให้นายทะเบียนท้องที่ดำเนินการตามข้อ ๒๐ โดยอนุโลม

หมวด ๖
การเปลี่ยนชื่อสกุลด้วยเหตุอื่น
 

ข้อ
๒๒
ผู้ใดประสงค์จะเปลี่ยนชื่อสกุลด้วยเหตุอื่น
นอกจากที่กล่าวมาแล้วให้ยื่นคำขอตามแบบ ช. ๑ ต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ สำนักงานเขต
ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอ ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน และให้นายทะเบียนท้องที่ดำเนินการดังนี้
(๑)
เรียกตรวจบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ยื่นคำขอ
(๒)
เรียกตรวจหลักฐานการขอเปลี่ยนชื่อสกุล เช่น หนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนชื่อสกุล
(ช. ๒) หนังสือสำคัญแสดงการร่วมใช้ชื่อสกุล (ช. ๔)
หนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อสกุล (ช. ๕) สำเนาทะเบียนรับรองบุตร (ค.ร.
๑๑) สำเนาทะเบียนรับบุตรบุญธรรม (ค.ร. ๑๔) สำเนาทะเบียนเลิกรับบุตรบุญธรรม (ค.ร.
๑๗) หรือหลักฐานเอกสารอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง แล้วแต่กรณี
(๓)
ตรวจสอบคำขอกับรายการทะเบียนบ้านในฐานข้อมูลการทะเบียนราษฎรและฐานข้อมูลทะเบียนครอบครัว
(๔)
หากมีหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อสกุล แบบ ช. ๕ ฉบับเดิมให้เรียกคืน
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้อง
ให้สั่งอนุญาตในคำขอแล้วให้บันทึกในทะเบียนเปลี่ยนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๕/๑
และให้ออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อสกุล ตามแบบ ช. ๕
ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมตามอัตราที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง
กรณีมีการขอเปลี่ยนชื่อสกุลเพราะเหตุอื่นในครั้งต่อไป
ให้นายทะเบียนดำเนินการตามวรรคหนึ่งและวรรคสอง
และให้ออกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อสกุล ตามแบบ ช. ๕ ฉบับใหม่
และเรียกแบบ ช. ๕ ฉบับเดิมคืน ให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมตามอัตราที่กำหนดไว้ในกฎกระทรวง

หมวด ๗
การอุทธรณ์
 

ข้อ
๒๓
กรณีนายทะเบียนท้องที่สั่งไม่รับจดทะเบียนชื่อสกุล
และผู้ยื่นคำขอจดทะเบียนชื่อสกุลประสงค์จะอุทธรณ์คำสั่ง
ให้ผู้ยื่นคำขออุทธรณ์คำสั่งของนายทะเบียนท้องที่ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยภายในสามสิบวันนับแต่วันทราบคำสั่ง
โดยให้ยื่นอุทธรณ์เป็นหนังสือ โดยระบุข้อโต้แย้ง และข้อเท็จจริง
หรือข้อกฎหมายอ้างอิงประกอบด้วย ต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ สำนักงานเขต ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอ
ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน และให้นายทะเบียนท้องที่พิจารณาคำอุทธรณ์
และรายงานความเห็นเกี่ยวกับข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญ ข้อกฎหมายที่อ้างอิง และข้อพิจารณาหรือข้อสนับสนุนในการใช้ดุลพินิจ
ผ่านนายทะเบียนจังหวัดถึงนายทะเบียนกลางโดยเร็ว

ข้อ
๒๔
กรณีนายทะเบียนท้องที่สั่งไม่อนุญาตให้เปลี่ยนชื่อตัว ตั้งหรือเปลี่ยนชื่อรอง
หรือร่วมใช้ชื่อสกุล หรือเปลี่ยนชื่อสกุล ให้นายทะเบียนท้องที่แจ้งในคำขอตามแบบ ช.
๑ ให้ผู้ยื่นคำขอทราบเป็นลายลักษณ์อักษรพร้อมเหตุผล
และหากผู้ยื่นคำขอประสงค์จะอุทธรณ์คำสั่งของนายทะเบียนท้องที่
ให้ผู้ยื่นคำขออุทธรณ์เป็นหนังสือภายในสามสิบวันนับแต่วันทราบคำสั่งต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ สำนักงานเขต
ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอ ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน
โดยระบุข้อโต้แย้งและข้อเท็จจริง หรือข้อกฎหมายอ้างอิงประกอบด้วย
และให้นายทะเบียนท้องที่พิจารณาคำอุทธรณ์และแจ้งผู้อุทธรณ์ทราบโดยเร็วแต่ต้องไม่เกินสามสิบวัน
นับแต่วันที่ได้รับอุทธรณ์ โดยให้นายทะเบียนท้องที่พิจารณาทบทวนคำสั่งได้
ไม่ว่าจะเป็นปัญหาข้อเท็จจริง ข้อกฎหมาย หรือความเหมาะสมของการทำคำสั่ง
และอาจมีคำสั่งเพิกถอนคำสั่งทางปกครองเดิมหรือเปลี่ยนแปลงคำสั่งนั้นไปในทางใด ทั้งนี้
ไม่ว่าจะเป็นการเพิ่มภาระหรือลดภาระหรือใช้ดุลพินิจแทนในเรื่องความเหมาะสมของการทำคำสั่งทางปกครองหรือมีข้อกำหนดเป็นเงื่อนไขอย่างใดก็ได้
ในกรณีเห็นด้วยกับคำอุทธรณ์ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน
ก็ให้ดำเนินการเปลี่ยนแปลงคำสั่งตามความเห็นของตนภายในกำหนดเวลาดังกล่าวด้วย
หากนายทะเบียนท้องที่ไม่เห็นด้วยกับคำอุทธรณ์ไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วนก็ให้รายงานความเห็นพร้อมเหตุผลไปยังนายทะเบียนจังหวัด
ภายในกำหนดระยะเวลาตามวรรคหนึ่ง
และให้นายทะเบียนจังหวัดพิจารณาคำอุทธรณ์ให้แล้วเสร็จภายในสามสิบวันนับแต่วันที่ตนได้รับรายงาน
ถ้ามีเหตุจำเป็นไม่อาจพิจารณาให้แล้วเสร็จภายในระยะเวลาดังกล่าว
ให้นายทะเบียนจังหวัดมีหนังสือแจ้งให้ผู้อุทธรณ์ทราบก่อนครบกำหนดระยะเวลา
ในการนี้ให้ขยายระยะเวลาพิจารณาอุทธรณ์ออกไปได้ไม่เกินสามสิบวันนับแต่วันที่ครบกำหนดระยะเวลา

หมวด ๘
การจำหน่ายชื่อรอง
และชื่อสกุล
 

ข้อ
๒๕
กรณีนายทะเบียนท้องที่ได้รับคำขอตามแบบ ช. ๑
เพื่อขอจำหน่ายชื่อรองที่ได้อนุญาตตั้งหรือเปลี่ยนชื่อรองไว้
ให้นายทะเบียนท้องที่ดำเนินการดังนี้
(๑)
เรียกตรวจบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ยื่นคำขอ
(๒)
ตรวจสอบคำขอกับรายการทะเบียนบ้านในฐานข้อมูลการทะเบียนราษฎร
(๓)
ตรวจสอบหนังสือสำคัญแสดงการเปลี่ยนชื่อตัว การตั้งหรือเปลี่ยนชื่อรอง แบบ ช. ๓
หรือหลักฐานเอกสารที่แสดงการตั้งหรือเปลี่ยนชื่อรอง
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้อง
ให้สั่งอนุญาตจำหน่ายชื่อรองในคำขอ แล้วให้บันทึก หมายเหตุจำหน่าย
ตามคำขอที่......../..........ลงวันที่.....................................
ในทะเบียนชื่อตัว ชื่อรองตามแบบ ช. ๓/๑ หรือ ต้นขั้วตามแบบ ช. ๓
เดิม และเรียกหนังสือสำคัญแสดงการเปลี่ยนชื่อตัว การตั้งหรือเปลี่ยนชื่อรองตามแบบ
ช. ๓ หรือหนังสือสำคัญแสดงการเปลี่ยนชื่อตัว หรือชื่อรองตามแบบ ช. ๓ เดิมคืน
กรณีหนังสือสำคัญแสดงการเปลี่ยนชื่อตัว การตั้งหรือเปลี่ยนชื่อรอง ตามแบบ ช. ๓
หรือหนังสือสำคัญแสดงการเปลี่ยนชื่อตัว หรือชื่อรองตามแบบ ช. ๓
เดิมสูญหายให้เรียกหลักฐานการแจ้งความเอกสารสูญหายแทน และสำเนาคำขอให้แก่
ผู้ยื่นคำขอเพื่อเป็นหลักฐาน

ข้อ
๒๖
กรณีการยื่นคำขอจดทะเบียนตั้งชื่อสกุลใหม่ตามข้อ ๙
หากปรากฏหลักฐานเอกสารว่าผู้ยื่นคำขอเคยมีการจดทะเบียนตั้งชื่อสกุลไว้
ให้นายทะเบียนท้องที่แจ้งให้ผู้ยื่นคำขอเพื่อแจ้งผู้ที่ใช้ชื่อสกุล
หรือร่วมใช้ชื่อสกุลทั้งหมดนั้นทราบ
เพื่อเปลี่ยนกลับไปใช้ชื่อสกุลเดิมตามหลักฐานการเปลี่ยนชื่อสกุลที่มีการแก้ไขไว้หรือร่วมใช้ชื่อสกุลที่เคยมีการจดทะเบียนไว้
เมื่อปรากฏว่าผู้ที่ใช้ชื่อสกุลหรือร่วมใช้ชื่อสกุลทั้งหมดนั้น
ได้กลับไปใช้ชื่อสกุลเดิมเรียบร้อยแล้ว ให้ผู้ยื่นคำขอกรอกรายการเพิ่มในคำขอตามแบบ
ช. ๑ ว่า ขอจำหน่ายชื่อสกุล 
 ตามหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนชื่อสกุล (ช. ๒)
เล่มที่ ..............ฉบับที่..............หรือเลขที่......./..........ลงวันที่
..........................ออกที่.........................จังหวัด.......................... เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้อง
ให้นายทะเบียนท้องที่จดทะเบียนตั้งชื่อสกุลใหม่ให้แก่ผู้ยื่นคำขอโดยดำเนินการตามข้อ
๙ วรรคหนึ่ง และวรรคสองโดยอนุโลม พร้อมให้บันทึกจำหน่ายชื่อสกุลโดย หมายเหตุ จำหน่ายตามคำขอที่....../....... วันที่..................... ในทะเบียนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๒/๑ หรือต้นขั้วแบบ ช. ๒
เดิมและเรียกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๒ คืน
กรณีหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๒ สูญหาย
ให้เรียกหลักฐานการแจ้งความเอกสารสูญหายแทน
หากมีผู้ใช้ชื่อสกุล
หรือร่วมใช้ชื่อสกุลที่ต้องดำเนินการจำหน่ายชื่อสกุลตามวรรคหนึ่ง
มีความประสงค์จะใช้ชื่อสกุลนั้นต่อไป ให้แจ้งต่อนายทะเบียนท้องที่
เมื่อนายทะเบียนท้องที่ได้รับแจ้งแล้ว ให้ผู้ยื่นคำขอกรอกรายการเพิ่มในคำขอตามแบบ
ช. ๑ ว่า ขอจำหน่ายสิทธิการเป็นเจ้าของชื่อสกุล 
 ตามหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนชื่อสกุล (ช. ๒)
เล่มที่ ..............ฉบับที่..............หรือเลขที่......./..........ลงวันที่
..........................ออกที่.............................จังหวัด................................ เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้อง
ให้นายทะเบียนท้องที่จดทะเบียนตั้งชื่อสกุลใหม่ให้แก่ผู้ยื่นคำขอโดยดำเนินการตามข้อ
๙ วรรคหนึ่ง และวรรคสองโดยอนุโลม พร้อมบันทึก หมายเหตุ
ผู้เป็นเจ้าของชื่อสกุล ........................... นี้
ได้จำหน่ายสิทธิการเป็นเจ้าของชื่อสกุลดังกล่าว
เนื่องจากได้รับอนุญาตจดทะเบียนชื่อสกุล ........................... ใหม่แล้ว ตามคำขอที่ ......./...........วันที่...................  ในทะเบียนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๒/๑ หรือต้นขั้วแบบ ช. ๒ เดิม
และเรียกหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๒ คืน
กรณีหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนชื่อสกุลตามแบบ ช. ๒ สูญหาย ให้เรียกหลักฐานการแจ้งความเอกสารสูญหายแทน
เมื่อนายทะเบียนท้องที่ได้จำหน่ายชื่อสกุลตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสองแล้ว
ให้แจ้งนายทะเบียนกลางทราบโดยเร็ว
เพื่อจำหน่ายชื่อสกุลดังกล่าวในฐานข้อมูลทะเบียนชื่อบุคคลตามวรรคหนึ่งหรือวรรคสอง
แล้วแต่กรณี

ข้อ
๒๗
กรณีผู้ร่วมใช้ชื่อสกุลมีความประสงค์จะขอจดทะเบียนตั้งชื่อสกุลใหม่ตามข้อ ๙
หรือร่วมใช้ชื่อสกุลใหม่ตามข้อ ๑๖
ให้ยื่นคำขอพร้อมหนังสือสำคัญแสดงการร่วมใช้ชื่อสกุลตามแบบ ช. ๔
ต่อนายทะเบียนท้องที่
ให้นายทะเบียนท้องที่แจ้งให้ผู้ยื่นคำขอเพื่อแจ้งผู้ใช้ชื่อสกุลตามผู้ยื่นคำขอทั้งหมดทราบ
เพื่อเปลี่ยนชื่อสกุลกลับไปใช้ชื่อสกุลเดิมตามหลักฐานการเปลี่ยนชื่อสกุลที่มีการแก้ไขไว้
เมื่อปรากฏว่าผู้ใช้ชื่อสกุลนั้นทั้งหมดได้กลับไปใช้ชื่อสกุลเดิมเรียบร้อยแล้ว
และนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้อง ก็ให้ผู้ยื่นคำขอกรอกรายการเพิ่มในคำขอตามแบบ
ช. ๑ ว่า ขอจำหน่ายการร่วมใช้ชื่อสกุล 
 ตามหนังสือสำคัญแสดงการร่วมใช้ชื่อสกุล (ช. ๔)
เล่มที่ ............ฉบับที่............หรือเลขที่......./..........ลงวันที่
..........................ออกที่.............................จังหวัด................................ เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้องให้นายทะเบียนท้องที่จดทะเบียนตั้งชื่อสกุลใหม่ให้แก่ผู้ยื่นคำขอโดยดำเนินการตามข้อ
๙ วรรคหนึ่ง และวรรคสอง หรืออนุญาตให้ร่วมใช้ชื่อสกุลตามข้อ ๑๖
วรรคหนึ่งและวรรคสอง แล้วแต่กรณี โดยอนุโลม พร้อมให้นายทะเบียนท้องที่บันทึก หมายเหตุจำหน่ายการร่วมใช้ชื่อสกุล ตามคำขอที่......../..........วันที่..................... ในทะเบียนร่วมใช้ชื่อสกุลตามแบบ ช. ๔/๑ หรือต้นขั้วแบบ ช. ๔ เดิม
และเรียกหนังสือสำคัญแสดงการร่วมใช้ ชื่อสกุลตามแบบ ช. ๔
คืนกรณีหนังสือสำคัญแสดงการร่วมใช้ชื่อสกุลตามแบบ ช. ๔ สูญหาย
ให้เรียกหลักฐานการแจ้งความเอกสารสูญหายแทน
เมื่อนายทะเบียนท้องที่ได้จำหน่ายชื่อสกุลตามวรรคหนึ่งแล้ว
ให้แจ้งนายทะเบียนกลางทราบโดยเร็ว
เพื่อจำหน่ายชื่อสกุลดังกล่าวในฐานข้อมูลทะเบียนชื่อบุคคล

หมวด ๙
การจัดเก็บข้อมูลและรายงาน
 

ข้อ
๒๘
เมื่อได้รับจดทะเบียนหรือบันทึกทะเบียนหรือบันทึกเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับชื่อตัว
ชื่อรองและชื่อสกุลไว้แล้ว
ให้นายทะเบียนท้องที่จัดเก็บข้อมูลไว้ในฐานข้อมูลทะเบียนชื่อบุคคลและให้นายทะเบียนจังหวัดหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายตรวจสอบความถูกต้องของการรับจดทะเบียนและการบันทึกทะเบียน
รวมทั้งการบันทึกเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับชื่อตัว ชื่อรองและชื่อสกุล
จากฐานข้อมูลทะเบียนชื่อบุคคลภายในวันที่ห้าของทุกเดือน
หากพบข้อบกพร่องให้แจ้งนายทะเบียนท้องที่ดำเนินการแก้ไขให้ถูกต้อง

ข้อ
๒๙
ให้นายทะเบียนกลางตรวจสอบข้อมูลการจดทะเบียน
การบันทึกทะเบียนและการบันทึกเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับชื่อตัว ชื่อรองและชื่อสกุล
ในฐานข้อมูลทะเบียนชื่อบุคคลที่นายทะเบียนท้องที่บันทึกไว้หากพบข้อบกพร่องให้แจ้งนายทะเบียนท้องที่ดำเนินการแก้ไขให้ถูกต้อง
และแจ้งให้นายทะเบียนจังหวัดทราบด้วย

ข้อ
๓๐ การแจ้งตามข้อ ๒๘ และข้อ ๒๙
ให้แจ้งผ่านระบบคอมพิวเตอร์

หมวด ๑๐
การขอใบแทน
การทำสำเนาและรับรองสำเนารายการทะเบียนชื่อบุคคล
 

ข้อ
๓๑
ผู้มีส่วนได้เสียจะขอให้นายทะเบียนท้องที่ออกใบแทนหนังสือสำคัญ
เนื่องจากหนังสือสำคัญแสดงการเปลี่ยนชื่อตัว การตั้งหรือเปลี่ยนชื่อรอง (ช. ๓)
หรือหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนชื่อสกุล (ช. ๒) หรือหนังสือสำคัญแสดงการร่วมใช้ชื่อสกุล
(ช. ๔) หรือหนังสือแสดงการจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อสกุล (ช. ๕) ชำรุดในสาระสำคัญ
หรือสูญหาย ให้ยื่นคำขอตามแบบ ช. ๑ ต่อนายทะเบียนท้องที่ ณ สำนักงานเขต
ที่ว่าการอำเภอหรือที่ว่าการกิ่งอำเภอ ที่ตนมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้านและให้นายทะเบียนท้องที่ดำเนินการดังนี้
(๑)
เรียกตรวจบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ยื่นคำขอ
(๒)
ตรวจสอบคำขอกับรายการทะเบียนบ้านในฐานข้อมูลทะเบียนราษฎร
(๓)
ตรวจสอบหลักฐานการจดทะเบียนกับฐานข้อมูลทะเบียนชื่อบุคคล หรือการออกหนังสือสำคัญ
(๔)
บันทึกปากคำผู้ยื่นคำขอในแบบ ปค. ๑๔
(๕)
เรียกหลักฐานการแจ้งความเอกสารสูญหาย กรณีหนังสือสำคัญสูญหาย
เมื่อนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้อง
ให้สั่งอนุญาตในคำขอแล้วลงรายการของผู้ได้รับอนุญาตตามหลักฐานเดิม
ส่วนเลขลำดับของเล่มที่..........ฉบับที่..............หรือเลขที่........./...........
ให้ใช้เลขใบแทนใหม่และวันที่ออกหนังสือสำคัญให้ลงวันที่ที่ออกใบแทน
แล้วลงลายมือชื่อในทะเบียนและหนังสือสำคัญนั้น พร้อมให้หมายเหตุว่า แทนฉบับเดิม
เล่มที่.........ฉบับที่.............หรือเลขที่........../...........ออกให้ ณ
อำเภอ/กิ่งอำเภอ หรือเขต.........................จังหวัด.....................................เมื่อวันที่...............................................

ข้อ
๓๒
กรณีออกหนังสือสำคัญไว้ต่างท้องที่
หากนายทะเบียนท้องที่นั้นสามารถตรวจสอบการออกหนังสือสำคัญกับฐานข้อมูลทะเบียนชื่อบุคคลได้
และนายทะเบียนท้องที่ได้ตรวจสอบแล้วเห็นว่าถูกต้อง ก็ให้ดำเนินการตามข้อ ๓๑
โดยอนุโลม
หากไม่สามารถตรวจสอบกับฐานข้อมูลทะเบียนชื่อบุคคลได้
ให้นายทะเบียนท้องที่ที่ได้รับคำขอแจ้งไปยังนายทะเบียนท้องที่ที่ได้ออกหนังสือสำคัญไว้
และให้นายทะเบียนท้องที่ที่ได้ออกหนังสือสำคัญไว้ตรวจสอบหลักฐานการออกหนังสือสำคัญ
เมื่อเห็นว่าถูกต้องก็ให้สำเนาหลักฐานการออกหนังสือสำคัญและรับรองว่าถูกต้องแจ้งกลับไปยังนายทะเบียนท้องที่ที่ผู้ขอใบแทนได้ยื่นคำขอไว้
เมื่อได้รับแจ้งแล้วให้นายทะเบียนท้องที่ผู้ได้รับคำขอดำเนินการตามข้อ ๓๑
โดยอนุโลม

ข้อ
๓๓
ผู้มีส่วนได้เสียจะขอให้นายทะเบียนกลาง หรือนายทะเบียนจังหวัด
หรือนายทะเบียนท้องที่
ทำสำเนาและรับรองสำเนารายการในฐานข้อมูลทะเบียนชื่อบุคคลได้ที่สำนักทะเบียนกลาง
สำนักทะเบียนจังหวัด สำนักทะเบียนท้องที่อำเภอ กิ่งอำเภอ
หรือสำนักงานเขตแห่งใดแห่งหนึ่งก็ได้ ในวันและเวลาราชการ

ข้อ
๓๔ ผู้มีส่วนได้เสียจะขอทำสำเนาและรับรองสำเนารายการในฐานข้อมูลทะเบียนชื่อบุคคล
ได้แก่ คำขอ (ช. ๑) ทะเบียนชื่อสกุล (ช. ๒/๑) ทะเบียนชื่อตัวชื่อรอง (ช. ๓/๑)
ทะเบียนร่วมใช้ชื่อสกุล (ช. ๔/๑) ทะเบียนเปลี่ยนชื่อสกุล (ช. ๕/๑)
ทะเบียนอนุญาตให้ร่วมใช้ชื่อสกุล (ช. ๖/๑) ทะเบียนรับรองเป็นผู้มีสิทธิอนุญาตให้ผู้อื่นร่วมใช้ชื่อสกุล
(ช. ๗/๑) ทะเบียนรับรองการขอเปลี่ยนชื่อตัวของคนต่างด้าว (ช. ๘/๑)
ทะเบียนรับรองการขอจดทะเบียนชื่อสกุลของคนต่างด้าว (ช. ๙/๑) ให้ยื่นคำขอตามแบบ ช.
๑ ต่อนายทะเบียนกลางหรือนายทะเบียนจังหวัด หรือนายทะเบียนท้องที่ และให้นายทะเบียนกลาง
หรือนายทะเบียนจังหวัด หรือนายทะเบียนท้องที่ ดำเนินการดังนี้
(๑)
เรียกตรวจบัตรประจำตัวประชาชนของผู้ยื่นคำขอ
(๒)
เรียกตรวจหลักฐานแสดงการเป็นผู้มีส่วนได้เสีย
(๓)
ตรวจสอบคำขอกับรายการทะเบียนบ้านในฐานข้อมูลการทะเบียนราษฎร
(๔)
ตรวจสอบชื่อตัว ชื่อรอง ชื่อสกุล
ที่ขอคัดและสำเนารายการกับฐานข้อมูลทะเบียนชื่อบุคคล
เมื่อนายทะเบียนกลาง
หรือนายทะเบียนจังหวัด หรือนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้อง ให้สั่งอนุญาตในคำขอ
และทำสำเนารายการ โดยให้ประทับหรือระบุข้อความว่า รับรองว่าเป็นรายการจากฐานข้อมูลทะเบียนชื่อบุคคล แล้วให้นายทะเบียนกลาง หรือนายทะเบียนจังหวัด
หรือนายทะเบียนท้องที่ลงลายมือชื่อและวงเล็บชื่อ
พร้อมวันเดือนปีที่ทำสำเนาไว้ในเอกสารดังกล่าวด้วย หากไม่อนุญาตให้นายทะเบียนกลาง
หรือนายทะเบียนจังหวัด หรือนายทะเบียนท้องที่
แจ้งผู้ยื่นคำขอทราบเป็นลายลักษณ์อักษรพร้อมเหตุผล

ข้อ
๓๕ ผู้มีส่วนได้เสียตามระเบียบนี้
หมายถึง
(๑)
ผู้จดทะเบียนหรือผู้มีรายการชื่อเป็นเจ้าของหนังสือสำคัญหรือผู้มีรายการชื่อเป็นเจ้าของหนังสืออนุญาตหรือผู้มีรายการชื่อเป็นเจ้าของหนังสือรับรอง
ตามระเบียบนี้
(๒)
คู่สมรส บุพการี ผู้สืบสันดาน ผู้รับบุตรบุญธรรม
บุตรบุญธรรมหรือผู้ปกครองของบุคคลตาม (๑)
(๓)
ผู้ซึ่งนายทะเบียนกลาง หรือนายทะเบียนจังหวัด
หรือนายทะเบียนท้องที่เห็นว่ามีหรืออาจมีส่วนได้เสียเกี่ยวกับทะเบียนชื่อบุคคลนั้น
ไม่ว่าทางตรงหรือทางอ้อม
กรณีผู้มีส่วนได้เสียตามวรรคหนึ่งมอบหมายเป็นหนังสือให้แก่บุคคลอื่นมายื่นคำร้องขอทำสำเนาและรับรองสำเนารายการในฐานข้อมูลทะเบียนชื่อบุคคล
ให้นายทะเบียนกลาง หรือนายทะเบียนจังหวัด
หรือนายทะเบียนท้องที่ตรวจสอบหนังสือมอบหมาย
รายการในฐานข้อมูลทะเบียนชื่อบุคคลและเอกสารทางราชการที่สามารถยืนยันตัวบุคคลของผู้มอบหมายและผู้รับมอบพร้อมบันทึกปากคำของผู้ที่ได้รับมอบหมายให้ปรากฏโดยชัดเจนว่าเป็นผู้ที่ได้รับมอบหมายจริงและไม่มีเจตนาทุจริต
เมื่อนายทะเบียนกลาง หรือนายทะเบียนจังหวัด หรือนายทะเบียนท้องที่เห็นว่าถูกต้อง
ให้ดำเนินการตามข้อ ๓๔ โดยอนุโลม

เบ็ดเตล็ด
 

ข้อ
๓๖ การดำเนินการตามระเบียบนี้
ให้นายทะเบียนท้องที่แจ้งนายทะเบียนอำเภอ
หรือนายทะเบียนท้องถิ่นตามกฎหมายว่าด้วยการทะเบียนราษฎร แล้วแต่กรณี
เพื่อแก้ไขรายละเอียดทะเบียนบ้านในฐานข้อมูลการทะเบียนราษฎร ให้ถูกต้องตามกฎหมาย

ข้อ
๓๗ ผู้ยื่นคำขอเปลี่ยนชื่อตัว
ตั้งและเปลี่ยนชื่อรอง ตั้งชื่อสกุลหรือตั้งชื่อสกุลใหม่ การร่วมใช้ชื่อสกุล
และเปลี่ยนชื่อสกุล ตามระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการทะเบียนชื่อบุคคล พ.ศ. ๒๕๐๖
ก่อนวันที่ระเบียบนี้มีผลใช้บังคับ ให้ถือว่าได้ยื่นคำขอดำเนินการไว้ตามระเบียบนี้

ข้อ
๓๘ ให้อธิบดีกรมการปกครอง
รักษาการตามระเบียบนี้ มีอำนาจตีความและวินิจฉัยปัญหาเกี่ยวกับการปฏิบัติ
และให้มีอำนาจสั่งการตามกำหนดแนวทางปฏิบัติการ ให้เป็นไปตามระเบียบนี้


ให้ไว้ ณ วันที่ ๙
เมษายน พ.ศ. ๒๕๕๑
ร้อยตำรวจเอก
เฉลิม อยู่บำรุง
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย
[เอกสารแนบท้าย]

๑.
คำขอ (แบบ ช. ๑)
๒.
หนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนชื่อสกุล (แบบ ช. ๒)
๓.
ทะเบียนชื่อสกุล (แบบ ช. ๒/๑)
๔.
หนังสือสำคัญแสดงการเปลี่ยนชื่อตัว การตั้งหรือเปลี่ยนชื่อรอง (แบบ ช. ๓)
๕.
ทะเบียนชื่อตัว ชื่อรอง (แบบ ช. ๓/๑)
๖.
หนังสือสำคัญแสดงการร่วมใช้ชื่อสกุล (แบบ ช. ๔)
๗.
ทะเบียนร่วมใช้ชื่อสกุล (แบบ ช. ๔/๑)
๘.
หนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนเปลี่ยนชื่อสกุล (แบบ ช. ๕)
๙.
ทะเบียนเปลี่ยนชื่อสกุล (แบบ ช. ๕/๑)
๑๐.
หนังสืออนุญาตให้ร่วมใช้ชื่อสกุล (แบบ ช. ๖)
๑๑.
ทะเบียนอนุญาตให้ร่วมใช้ชื่อสกุล (แบบ ช. ๖/๑)
๑๒.
หนังสือรับรองเป็นผู้มีสิทธิอนุญาตให้ผู้อื่นร่วมใช้ชื่อสกุล (แบบ ช. ๗)
๑๓.
ทะเบียนรับรองเป็นผู้มีสิทธิอนุญาตให้ผู้อื่นร่วมใช้ชื่อสกุล (แบบ ช. ๗/๑)
๑๔.
หนังสือรับรองการขอเปลี่ยนชื่อตัวของคนต่างด้าว (แบบ ช. ๘)
๑๕.
ทะเบียนรับรองการขอเปลี่ยนชื่อตัวของคนต่างด้าว (แบบ ช. ๘/๑)
๑๖.
หนังสือรับรองการขอจดทะเบียนชื่อสกุลของคนต่างด้าว (แบบ ช. ๙)
๑๗.
ทะเบียนรับรองการขอจดทะเบียนชื่อสกุลของคนต่างด้าว (แบบ ช. ๙/๑)

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)













วิภา/ผู้จัดทำ
๘ พฤศจิกายน ๒๕๕๓
พัสสน/ผู้ตรวจ
๒๙ ธันวาคม ๒๕๕๓

[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๒๕/ตอนพิเศษ ๑๓๕ ง/หน้า ๒/๘ สิงหาคม ๒๕๕๑