กฎสำนักนายกรัฐมนตรี ฉบับที่ 82 (พ.ศ. 2537) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช 2478
กฎสำนักนายกรัฐมนตรี
ฉบับที่ ๘๒
(พ.ศ. ๒๕๓๗)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน
พุทธศักราช
๒๔๗๘[๑]
 

อาศัยอำนาจตามความในมาตรา ๖ และมาตรา ๗
แห่งพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘
นายกรัฐมนตรีออกกฎสำนักนายกรัฐมนตรีไว้ ดังต่อไปนี้

ข้อ ๑
ให้ยกเลิก
(๑) กฎสำนักนายกรัฐมนตรี ฉบับที่ ๖๓ (พ.ศ. ๒๕๑๔)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘
(๒) ข้อ ๒ แห่งกฎสำนักนายกรัฐมนตรี ฉบับที่ ๗๑ (พ.ศ. ๒๕๒๓)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘

ข้อ ๒ ลักษณะ
ชนิด และประเภทของเครื่องแบบเจ้าพนักงานสรรพสามิต และการแต่งเครื่องแบบเจ้าพนักงานสรรพสามิต
ให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้

ข้อ ๓
เจ้าพนักงานสรรพสามิตตำแหน่งและระดับใดในกรมสรรพสามิตจะแต่งเครื่องแบบเจ้าพนักงานสรรพสามิตตามกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้
และจะแต่งในโอกาสใด ให้เป็นไปตามที่อธิบดีกรมสรรพสามิตกำหนด

ภาค ๑
เครื่องแบบเจ้าพนักงานสรรพสามิตชาย
 

หมวด ๑
ชนิดของเครื่องแบบ
 

ข้อ ๔
เครื่องแบบเจ้าพนักงานสรรพสามิตชาย มี ๖ ชนิด คือ
(๑) เครื่องแบบปฏิบัติงานสีน้ำเงินดำ ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงหม้อตาลหรือหมวกแก๊ปทรงอ่อนมีกะบังสีน้ำเงินดำ
(ข) เสื้อคอพับหรือเสื้อคอแบะปล่อยเอวมีสีน้ำเงินดำ
(ค) กางเกงขายาวสีน้ำเงินดำ
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีน้ำเงินดำ
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๒) เครื่องแบบปฏิบัติงานสีกากี ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงหม้อตาลหรือหมวกแก๊ปทรงอ่อนมีกะบังสีกากี
(ข) เสื้อคอพับหรือเสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากี
(ค) กางเกงขายาวสีกากี
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีกากี
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๓) เครื่องแบบลำลองสีน้ำเงินดำ ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงหม้อตาลหรือหมวกแก๊ปทรงอ่อนมีกะบังสีน้ำเงินดำ
(ข) เสื้อคอพับสีขาว
(ค) กางเกงขายาวสีน้ำเงินดำ
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีน้ำเงินดำ
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๔) เครื่องแบบลำลองสีกากี ประกอบด้วย
(ก) หมวกทรงหม้อตาลหรือหมวกแก๊ปทรงอ่อนมีกะบังสีกากี
(ข) เสื้อคอพับสีขาว
(ค) กางเกงขายาวสีกากี
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีกากี
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๕) เครื่องแบบตรวจค้นสีน้ำเงินดำ ประกอบด้วย
(ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนมีกะบังสีน้ำเงินดำ
(ข) เสื้อคอพับหรือเสื้อคอแบะปล่อยเอวสีน้ำเงินดำ
(ค) กางเกงขายาวสีน้ำเงินดำ
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีน้ำเงินดำหรือเข็มขัดหนังสีดำ
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ
(๖) เครื่องแบบตรวจค้นสีกากี ประกอบด้วย
(ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนมีกะบังสีกากี
(ข) เสื้อคอพับหรือเสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากี
(ค) กางเกงขายาวสีกากี
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีกากีหรือเข็มขัดหนังสีดำ
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหรือรองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ

หมวด ๒
ส่วนของเครื่องแบบ
 

ข้อ ๕ หมวกมี
๔ แบบ คือ
(๑) หมวกทรงหม้อตาลสีน้ำเงินดำ มีลักษณะดังนี้
(ก) กะบัง ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ
สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๗ และระดับ ๘
ที่ขอบโค้งของกะบังทั้งด้านซ้ายและด้านขวา ปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์
ด้านละ ๑ ช่อ โดยปักหรือทำมาบรรจบกันที่ตรงกลางของกะบัง สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ
๙ และระดับ ๑๐ ที่ขอบโค้งของกะบังทั้งด้านซ้ายและด้านขวา
ปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองเป็นรูปช่อชัยพฤกษ์ด้านละ ๒ ช่อ
โดยปักหรือทำมาบรรจบกันที่ตรงกลางของกะบัง
(ข) สายรัดคาง กว้าง ๑.๒ เซนติเมตร
ทำด้วยหนังหรือวัตถุเทียมหนังสีดำ ปลายสายรัดคาง
มีดุมโลหะสีทองลายดุนรูปนกวายุภักษ์ ข้างละ ๑ ดุม
(ค) ผ้าพ้นหมวกสีดำ กว้าง ๔ เซนติเมตร
(ง) ตราหน้าหมวก เป็นเครื่องหมายรูปดวงตรากรมสรรพสามิตปักด้วยดิ้นทองหรือวัตถุเทียมดิ้นทองหรือไหมสีทอง
กว้าง ๖ เซนติเมตร สูง ๗ เซนติเมตร
(๒) หมวกทรงหม้อตาลสีกากี
มีลักษณะเช่นเดียวกับหมวกทรงหม้อตาลสีน้ำเงินดำตาม (๑)
(๓) หมวกแก๊ปทรงอ่อนมีกะบังสีน้ำเงินดำ ทำด้วยผ้า
ตอนหน้ามีกะบังสีเดียวกับหมวก กะบัง มีลักษณะเช่นเดียวกับ (๑) (ก) ตราหน้าหมวก
มีลักษณะเช่นเดียวกับ (๑) (ง) แต่มีขนาดกว้าง ๒.๕ เซนติเมตร สูง ๓.๕ เซนติเมตร
ปักด้วยไหมสีทองหรือวัตถุเทียมไหมสีทอง
(๔) หมวกแก๊ปทรงอ่อนมีกะบังสีกากี
มีลักษณะเช่นเดียวกับหมวกแก๊ปทรงอ่อนมีกะบังสีน้ำเงินดำตาม (๓)

ข้อ ๖ เสื้อ
มี ๕ แบบ คือ
(๑) เสื้อคอพับสีน้ำเงินดำ แขนเสื้อเหนือข้อศอกเล็กน้อย
หรือแขนยาวรัดข้อมือ มีดุมที่ปลายแขน ข้างละ ๑ ดุม ที่อกเสื้อทั้งสองข้าง
มีกระเป๋าปะ ข้างละ ๑ กระเป๋า มีใบปกกระเป๋ารูปมนชายกลางแหลม กึ่งกลางกระเป๋า
มีแถบตามทางดิ่งกว้าง ๓.๕ เซนติเมตร ที่ปากกระเป๋าทั้งสองข้างมีดุม ข้างละ ๑ ดุม
สำหรับขัดใบปกกระเป๋า ตัวเสื้อผ่าอกตลอด มีสาบ กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร
มีดุมที่คอและแนวอกเสื้อ ๖ ดุม ระยะห่างเท่า ๆ กันพอสมควร ดุมทั้งหมด เป็นรูปกลมแบนทำด้วยวัตถุสีเดียวกับเสื้อ
เมื่อสวมเสื้อนี้ ให้ขัดดุมทุกดุมยกเว้นดุมบนสุดที่อกเสื้อติดกับคอ และให้สอดชายเสื้อไว้ภายในกางเกง
ที่ไหล่เสื้อทั้งสองข้าง มีอินทรธนูอ่อนสีเดียวกับเสื้อเย็บติดกับเสื้อตรงบริเวณไหล่เหนือบ่าทั้งสองข้างจากไหล่ไปคอ
ปลายมน ด้านไหล่กว้าง ๔ เซนติเมตร ด้านคอ กว้าง ๓ เซนติเมตร
ตอนปลายขัดดุมติดกับตัวเสื้อ
(๒) เสื้อคอพับสีกากี มีลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอพับสีน้ำเงินดำตาม
(๑)
(๓) เสื้อคอพับสีขาว
มีลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอพับสีน้ำเงินดำตาม (๑)
(๔) เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีน้ำเงินดำ แขนสั้น
ตัวเสื้อผ่าอกตลอด ไม่มีสาบเสื้อมีดุมที่คอและแนวอกเสื้อ ๕ ดุม ระยะห่างเท่า ๆ
กันพอสมควร ที่อกเสื้อมีกระเป๋าปะรูปสี่เหลี่ยมตัดมุมที่ก้นกระเป๋าทั้งสองข้าง
ข้างละ ๑ กระเป๋า และกระเป๋าล่าง มี ๒ กระเป๋า มีลักษณะเช่นเดียวกับกระเป๋าบน
แต่มีขนาดใหญ่กว่าปะติดกับตัวเสื้อในระดับเอว ข้างละ ๑ กระเป๋า กระเป๋าทั้งหมด มีใบปกและตัดมุมรับกับก้นกระเป๋า
ที่เอวด้านหลัง คาดด้วยผ้าสีเดียวกับเสื้อ กว้าง ๕ เซนติเมตร ชายเสื้อที่ตะเข็บกลางหลังเปิดไว้ถึงผ้าคาด
(๕) เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากี
ลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอแบะปล่อยเอวสีน้ำเงินดำตาม (๔)

ข้อ ๗ กางเกง
มี ๒ แบบ คือ
(๑) กางเกงขายาวสีน้ำเงินดำ ไม่พับปลายขา
ปลายขายาวปิดตาตุ่ม กว้างไม่น้อยกว่า ๒๒ เซนติเมตร และไม่เกิน ๒๖ เซนติเมตร
ที่ขอบเอว มีห่วงสำหรับสอดเข็มขัด ทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกง กว้างไม่เกิน ๑
เซนติเมตร จำนวน ๗ ห่วง ที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้าง มีกระเป๋าเจาะ ข้างละ ๑ กระเป๋า ด้านหลัง
มีกระเป๋าเจาะ ๒ ข้าง ข้างละ ๑ กระเป๋า จะมีใบปกหรือไม่ก็ได้
(๒) กางเกงขายาวสีกากี
มีลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีน้ำเงินดำตาม (๑)

ข้อ ๘ เข็มขัด
มี ๓ แบบ คือ
(๑) เข็มขัดด้ายถักสีน้ำเงินดำ กว้าง ๓ เซนติเมตร
หัวเข็มขัด ทำด้วยโลหะสีทองรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางนอนมุมมน กว้าง ๓.๕ เซนติเมตร
ยาว ๕ เซนติเมตร มีเครื่องหมายรูปดวงตรากรมสรรพสามิตอยู่กึ่งกลางหัวเข็มขัด
ไม่มีเข็มสำหรับสอดรูปลายสายเข็มขัด ตัดตรงและหุ้มด้วยโลหะสีทอง กว้าง ๑ เซนติเมตร
(๒) เข็มขัดด้ายถักสีกากี
มีลักษณะเช่นเดียวกับเข็มขัดด้ายถักสีน้ำเงินดำตาม (๑)
(๓) เข็มขัดหนังสีดำ กว้าง ๔.๕ เซนติเมตร หัวเข็มขัด
ทำด้วยโลหะสีทองรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าทางตั้งมุมมน กว้าง ๔.๕ เซนติเมตร สูง ๖
เซนติเมตร มีเข็มสำหรับสอดรู ๒ เข็ม

ข้อ ๙ รองเท้า
มี ๒ แบบ คือ
(๑) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๒) รองเท้าหุ้มข้อหนังสีดำ
รองเท้าทุกแบบ ต้องมีส้น ไม่มีริ้วและลวดลาย
เวลาสวมรองเท้าต้องสวมถุงเท้าสีเดียวกับรองเท้า

ภาค ๒
เครื่องแบบเจ้าพนักงานสรรพสามิตหญิง
 

หมวด ๑
ชนิดของเครื่องแบบ
 

ข้อ ๑๐
เครื่องแบบเจ้าพนักงานสรรพสามิตหญิง มี ๖ ชนิด คือ
(๑) เครื่องแบบปฏิบัติงานสีน้ำเงินดำ ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีกสีน้ำเงินดำ
(ข) เสื้อคอพับหรือเสื้อคอแบะปล่อยเอวสีน้ำเงินดำ
(ค) กางเกงขายาวหรือกระโปรงสีน้ำเงินดำ
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีน้ำเงินดำ
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๒) เครื่องแบบปฏิบัติงานสีกากี ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีกสีกากี
(ข) เสื้อคอพับหรือเสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากี
(ค) กางเกงขายาวหรือกระโปรงสีกากี
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีกากี
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๓) เครื่องแบบลำลองสีน้ำเงินดำ ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีกสีน้ำเงินดำ
(ข) เสื้อคอพับหรือเสื้อคอแบะปล่อยเอวสีขาว
(ค) กางเกงขายาวหรือกระโปรงสีน้ำเงินดำ
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีน้ำเงินดำ
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๔) เครื่องแบบลำลองสีกากี ประกอบด้วย
(ก) หมวกพับปีกสีกากี
(ข) เสื้อคอพับหรือเสื้อคอแบะปล่อยเอวสีขาว
(ค) กางเกงขายาวหรือกระโปรงสีกากี
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีกากี
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๕) เครื่องตรวจค้นสีน้ำเงินดำ ประกอบด้วย
(ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนมีกะบังสีน้ำเงินดำ
(ข) เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีน้ำเงินดำ
(ค) กางเกงขายาวสีน้ำเงินดำ
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีน้ำเงินดำ
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ
(๖) เครื่องแบบตรวจค้นสีกากี ประกอบด้วย
(ก) หมวกแก๊ปทรงอ่อนมีกะบังสีกากี
(ข) เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากี
(ค) กางเกงขายาวสีกากี
(ง) เข็มขัดด้ายถักสีกากี
(จ) รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ

หมวด ๒
ส่วนของเครื่องแบบ
 

ข้อ ๑๑ หมวกมี
๔ แบบ คือ
(๑) หมวกพับปีกสีน้ำเงินดำ ตัวหมวก
ทำด้วยสักหลาดสีน้ำเงินดำ พับปีกด้านข้างทั้งสองด้าน ผ้าพันหมวกสีดำห้อยชายหลัง
หน้าหมวก มีเครื่องหมายรูปดวงตรากรมสรรพสามิตปักด้วยไหมสีทองหรือวัตถุเทียมไหมสีทอง
กว้าง ๔ เซนติเมตร สูง ๕ เซนติเมตร
(๒) หมวกพับปีกสีกากี
มีลักษณะเช่นเดียวกับหมวกพับปีกสีน้ำเงินดำตาม (๑)
(๓) หมวกแก๊ปทรงอ่อนมีกะบังสีน้ำเงินดำ
มีลักษณะเช่นเดียวกับหมวกแก๊ปทรงอ่อนมีกะบังสีน้ำเงินดำของเจ้าพนักงานสรรพสามิตชายตามข้อ
๕ (๓)
(๔) หมวกแก๊ปทรงอ่อนมีกะบังสีกากี
มีลักษณะเช่นเดียวกับหมวกแก๊ปทรงอ่อนมีกะบังสีน้ำเงินดำตาม (๓)

ข้อ ๑๒ เสื้อ
มี ๖ แบบ คือ
(๑) เสื้อคอพับสีน้ำเงินดำ
มีลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอพับสีน้ำเงินดำของเจ้าพนักงานสรรพสามิตชายตามข้อ ๖ (๑)
(๒) เสื้อคอพับสีกากี มีลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอพับสีน้ำเงินดำของเจ้าพนักงานสรรพสามิตชายตามข้อ
๖ (๑)
(๓) เสื้อคอพับสีขาว
มีลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอพับสีน้ำเงินดำของเจ้าพนักงานสรรพสามิตชายตามข้อ ๖ (๑)
(๔) เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีน้ำเงินดำ
มีลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอแบะปล่อยเอวสีน้ำเงินดำของเจ้าพนักงานสรรพสามิตชายตามข้อ
๖ (๔)
(๕) เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีกากี
มีลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอแบะปล่อยเอวสีน้ำเงินดำของเจ้าพนักงานสรรพสามิตชายตามข้อ
๖ (๔)
(๖) เสื้อคอแบะปล่อยเอวสีขาว
มีลักษณะเช่นเดียวกับเสื้อคอแบะปล่อยเอวสีน้ำเงินดำของเจ้าพนักงานสรรพสามิตชายตามข้อ
๖ (๔)

ข้อ ๑๓ กางเกง
มี ๒ แบบ คือ
(๑) กางเกงขายาวสีน้ำเงินดำ ไม่พับปลายขา
ปลายขายาวปิดตาตุ่ม กว้างไม่น้อยกว่า ๑๖ เซนติเมตร และไม่เกิน ๒๒ เซนติเมตร
ที่ขอบเอว มีห่วงสำหรับสอดเข็มขัด ทำด้วยผ้าสีเดียวกับกางเกง กว้างไม่เกิน ๑
เซนติเมตร จำนวน ๕ ห่วง ที่แนวตะเข็บกางเกงด้านข้าง มีกระเป๋าเจาะข้างละ ๑ กระเป๋า
ด้านหลัง จะมีกระเป๋าเจาะ ๒ ข้างด้วยก็ได้
(๒) กางเกงขายาวสีกากี
มีลักษณะเช่นเดียวกับกางเกงขายาวสีน้ำเงินดำตาม (๑)

ข้อ ๑๔
กระโปรง มี ๒ แบบ คือ
(๑) กระโปรงสีน้ำเงินดำ ยาวปิดเข่าพอสมควร ทางด้านหน้าขวาและซ้ายมีกระเป๋าเจาะ
ข้างละ ๑ กระเป๋า ปากกระเป๋าเฉียงลงทางข้างเล็กน้อย หรือจะไม่มีกระเป๋าเลยก็ได้ ชายกระโปรงไม่บาน
(๒) กระโปรงสีกากี
มีลักษณะเช่นเดียวกับกระโปรงสีน้ำเงินดำตาม (๑)

ข้อ ๑๕
เข็มขัด มี ๒ แบบ คือ
(๑) เข็มขัดด้ายถักสีน้ำเงินดำ
(๒) เข็มขัดด้ายถักสีกากี
เข็มขัดทั้ง ๒ แบบ
มีลักษณะเช่นเดียวกับเข็มขัดด้ายถักสีน้ำเงินดำของเจ้าพนักงานสรรพสามิตชายตามข้อ ๘
(๑) 

ข้อ ๑๖
รองเท้า ใช้รองเท้าหุ้มส้นหนังสีดำ ส้นสูงไม่เกิน ๕ เซนติเมตร

ภาค ๓
อินทรธนูและเครื่องหมาย
 

ข้อ ๑๗
อินทรธนู มีลักษณะเป็นอินทรธนูแข็ง ทำด้วยสักหลาดสีน้ำเงินดำเป็นแผ่นสี่เหลี่ยมผืนผ้าปลายรวบ
สำหรับชาย กว้าง ๕ เซนติเมตร ยาว ๑๓ เซนติเมตร สำหรับหญิง กว้าง ๔.๕ เซนติเมตร ยาว
๑๑ เซนติเมตร ปลายอินทรธนู มีดุมโลหะสีทองลายดุนเป็นรูปนกวายุภักษ์ ขนาดเล็ก ๑ ดุม

ข้อ ๑๘
เครื่องหมายแสดงระดับสำหรับติดที่อินทรธนู มีดังนี้
เครื่องหมายดาว หมายถึง โลหะสีทองลักษณะเป็นรูปดาว ๘ แฉก
ตอนกลางดุนนูนและลาดลงทางปลายแฉก
แถบพิเศษ หมายถึง แถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้าง
๐.๕ เซนติเมตร
แถบใหญ่ หมายถึง แถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้าง ๑.๒
เซนติเมตร
แถบเล็ก หมายถึง แถบไหมทองหรือวัตถุเทียมไหมทอง กว้าง ๐.๖
เซนติเมตร
(๑) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๑๐
มีแถบพิเศษประดับริมขอบอินทรธนูทั้งสองข้าง ข้างละ ๔ แถบ
และประดับด้วยเครื่องหมายดาว ๔ ดวง ด้านล่างมีช่อชัยพฤกษ์ล้อม
(๒) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๙ มีแถบพิเศษประดับริมขอบอินทรธนูทั้งสองข้าง
ข้างละ ๓ แถบ และประดับด้วยเครื่องหมายดาว ๓ ดวง ด้านล่างมีช่อชัยพฤกษ์ล้อม
(๓) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๘
มีแถบพิเศษประดับริมขอบอินทรธนูทั้งสองข้าง ข้างละ ๒ แถบ
และประดับด้วยเครื่องหมายดาว ๒ ดวง ด้านล่างมีช่อชัยพฤกษ์ล้อม
(๔) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๗
มีแถบพิเศษประดับริมขอบอินทรธนูทั้งสองข้าง ข้างละ ๑ แถบ
และประดับด้วยเครื่องหมายดาว ๑ ดวง ด้านล่างมีช่อชัยพฤกษ์ล้อม
(๕) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๖ มีแถบใหญ่ ๔ แถบ
ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง เริ่มต้นห่างจากต้นอินทรธนูด้านไหล่ ๐.๕
เซนติเมตร เว้นระยะห่างระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร
(๖) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๕ มีแถบใหญ่ ๓ แถบ
ตรึงตามขวางอินทรธนูทั้งสองข้าง เริ่มต้นห่างจากต้นอินทรธนูด้านไหล่ ๐.๕
เซนติเมตร เว้นระยะห่างระหว่างแถบ ๐.๕
เซนติเมตร
(๗) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๔ มีแถบใหญ่ ๒
แถบและแถบเล็ก ๑ แถบแทรกอยู่ระหว่างกลางแถบใหญ่
ตรึงตามขวางอินทรธนูทั้งสองข้างเริ่มต้นด้วยแถบใหญ่ห่างจากต้นอินทรธนูด้านไหล่ ๐.๕
เซนติเมตร เว้นระยะห่างระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร
(๘) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๓ มีแถบใหญ่ ๒
แถบตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง เริ่มต้นห่างจากต้นอินทรธนูด้านไหล่ ๐.๕
เซนติเมตร เว้นระยะระหว่างแถบ ๐.๕ เซนติเมตร
(๙) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๒ มีแถบใหญ่ ๑
แถบและแถบเล็ก ๑ แถบ ตรึงตามขวางบนอินทรธนูทั้งสองข้าง เริ่มต้นด้วยแถบเล็กห่างจากต้นอินทรธนูด้านไหล่
๐.๕ เซนติเมตร แถบใหญ่ อยู่เหนือแถบเล็ก ห่างกัน ๐.๕ เซนติเมตร
(๑๐) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๑ มีแถบใหญ่ ๑ แถบ
ตรึงตามขวาง บนอินทรธนูทั้งสองข้าง เริ่มต้นห่างจากต้นอินทรธนูด้านไหล่ ๐.๕
เซนติเมตร บนอินทรธนูเหนือเครื่องหมายแสดงระดับ
ให้ประดับเครื่องหมายรูปดวงตรากรมสรรพสามิต กว้าง ๒.๗ เซนติเมตร สูง ๓.๓ เซนติเมตร

ข้อ ๑๙
การประดับอินทรธนูและเครื่องหมายแสดงระดับ จะเปลี่ยนเป็นการประดับเครื่องหมายแสดงระดับที่คอปกเสื้อก็ได้
เครื่องหมายแสดงระดับที่คอปกเสื้อตามวรรคหนึ่ง มีดังนี้
เครื่องหมายดาว หมายถึง
โลหะสีทองหรือปักด้วยไหมสีทองเป็นรูปดาว ๘ แฉก ตอนกลาง ดุนนูนและลาดลงทางปลายแฉก
แถบใหญ่ หมายถึง โลหะสีทองหรือปักด้วยไหมสีทอง
เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้าง ๐.๖๕ เซนติเมตร ยาว ๑.๗ เซนติเมตร
แถบเล็ก หมายถึง โลหะสีทองหรือปักด้วยไหมสีทอง
เป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า กว้าง ๐.๓๕ เซนติเมตร ยาว ๑.๗ เซนติเมตร
(๑) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๑๐
ประดับเครื่องหมายดาว ๔ ดวง ล้อมด้วยช่อชัยพฤกษ์ที่คอปกเสื้อด้านซ้าย
และประดับเครื่องหมายรูปดวงตรากรมสรรพสามิตที่คอปกเสื้อด้านขวา
(๒) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๙
ประดับเครื่องหมายดาว ๓ ดวง ล้อมด้วยช่อชัยพฤกษ์ที่คอปกเสื้อด้านซ้าย
และประดับเครื่องหมายรูปดวงตรากรมสรรพสามิตที่คอปกเสื้อด้านขวา
(๓) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๘
ประดับเครื่องหมายดาว ๒ ดวง ล้อมด้วยช่อชัยพฤกษ์ที่คอปกเสื้อด้านซ้าย
และประดับเครื่องหมายรูปดวงตรากรมสรรพสามิตที่คอปกเสื้อด้านขวา
(๔) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๗
ประดับเครื่องหมายดาว ๑ ดวง ล้อมด้วยช่อชัยพฤกษ์ที่คอปกเสื้อด้านซ้าย
และประดับเครื่องหมายรูปดวงตรากรมสรรพสามิตที่คอปกเสื้อด้านขวา
(๕) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๖
ประดับเครื่องหมายแถบใหญ่ ๔ แถบที่คอปกเสื้อด้านซ้าย
และประดับเครื่องหมายรูปดวงตรากรมสรรพสามิตที่คอปกเสื้อด้านขวา
(๖) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๕
ประดับเครื่องหมายแถบใหญ่ ๓ แถบที่คอปกเสื้อด้านซ้าย
และประดับเครื่องหมายรูปดวงตรากรมสรรพสามิตที่คอปกเสื้อด้านขวา
(๗) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๔
ประดับเครื่องหมายแถบใหญ่ ๒ แถบและแถบเล็ก ๑ แถบ
แทรกอยู่ระหว่างกลางแถบใหญ่ที่คอปกเสื้อด้านซ้ายและประดับเครื่องหมายรูปดวงตรากรมสรรพสามิตที่คอปกเสื้อด้านขวา
(๘) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๓ ประดับเครื่องหมายแถบใหญ่
๒ แถบที่คอปกเสื้อด้านซ้าย
และประดับเครื่องหมายรูปดวงตรากรมสรรพสามิตที่คอปกเสื้อด้านขวา
(๙) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๒
ประดับเครื่องหมายแถบใหญ่ ๑ แถบและแถบเล็ก ๑ แถบ
โดยให้แถบใหญ่อยู่ด้านบนที่คอปกเสื้อด้านซ้ายและประดับเครื่องหมายรูปดวงตรากรมสรรพสามิตที่คอปกเสื้อด้านขวา
(๑๐) สำหรับเจ้าพนักงานสรรพสามิตระดับ ๑
ประดับเครื่องหมายแถบใหญ่ ๑ แถบที่คอปกเสื้อด้านซ้าย
และประดับเครื่องหมายรูปดวงตรากรมสรรพสามิตที่คอปกเสื้อด้านขวา
การประดับเครื่องหมายระดับตาม (๕) (๖) (๗) (๘) และ (๙)
ให้เว้นระยะห่างระหว่างแถบ ๐.๓ เซนติเมตร

ข้อ ๒๐
เครื่องหมายแสดงระดับที่คอปกเสื้อตามข้อ ๑๙ ในกรณีที่ใช้กับเครื่องแบบตรวจค้นตามข้อ
๔ (๕) และ (๖) และข้อ ๑๐ (๕) และ (๖) ให้ปักด้วยไหมดังนี้
(ก) เครื่องแบบตรวจค้นสีน้ำเงินดำ ให้ปักด้วยไหมสีดำ
(ข) เครื่องแบบตรวจค้นสีกากี ให้ปักไว้ด้วยไหมสีเหลือง

ข้อ ๒๑
สำหรับเครื่องแบบตรวจค้นตามข้อ ๔ (๕) และ (๖) และข้อ ๑๐ (๕) และ (๖)
ให้ติดเครื่องหมายรูปอาร์มตามแบบท้ายกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้ที่ต้นแขนเสื้อข้างซ้าย
ห่างจากตะเข็บไหล่ ๑ เซนติเมตร เครื่องหมายรูปอาร์ม
มีลักษณะเป็นรูปอาร์มโค้งหนึ่งในสามของวงกลมตัดมุมป้าน ทำด้วยผ้าหรือสักหลาดสีดำ
มีขอบปักด้วยไหมสีทอง ขนาดส่วนกว้างที่สุด ๑๑ เซนติเมตร ส่วนสูงที่สุด ๘ เซนติเมตร
มีอักษรคำว่า สรรพสามิต สีฟ้าอยู่ส่วนบน ขนานไปตามแนวขอบโค้ง
ตรงกลางเป็นรูปนกวายุภักษ์ ปักด้วยไหมสีทอง ใต้รูปนกวายุภักษ์ ปักอักษรโรมันสีฟ้าว่า
EXCISE DEPARTMENT ขนานไปตามแนวขอบอาร์มด้านล่าง เหนือรูปนกวายุภักษ์ ปักอักษรแสดงสังกัดดังนี้
(๑) เจ้าพนักงานสรรพสามิตสังกัดราชการบริหารส่วนกลาง
และมิได้สังกัดสำนักงานสรรพสามิตเขต ให้ปักอักษร คำว่า กรุงเทพฯ
(๒) เจ้าพนักงานสรรพสามิตสังกัดสำนักงานสรรพสามิตเขต
ให้ปักอักษรชื่อเขตที่สังกัด
(๓) เจ้าพนักงานสรรพสามิตสังกัดสำนักงานสรรพสามิตจังหวัด
ให้ปักอักษรชื่อจังหวัดที่สังกัด

ภาค ๔
เบ็ดเตล็ด
 

ข้อ ๒๒
เจ้าพนักงานสรรพสามิตซึ่งได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์หรือได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้ประดับเครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ
ให้ประดับแพรแถบเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนซ้าย
เว้นแต่เครื่องราชอิสริยาภรณ์ซึ่งกฎหมายกำหนดให้ประดับที่อกเสื้อข้างขวา
ให้ติดแพรแถบที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนขวา ในกรณีที่มีแถบแพรหลายแถบ ให้ติดเรียงกันเป็นแถวยาว
แถวละไม่เกิน ๕ แถบ

ข้อ ๒๓
เจ้าพนักงานสรรพสามิตซึ่งได้รับเครื่องหมายแสดงความสามารถหรือเข็มแสดงวิทยฐานะของสถาบันการศึกษาของทางราชการ ให้ประดับเครื่องหมายหรือเข็มนั้นได้ตามที่กระทรวงที่เกี่ยวข้องกำหนด

ข้อ ๒๔
เจ้าพนักงานสรรพสามิตซึ่งแต่งเครื่องแบบเจ้าพนักงานสรรพสามิตตามกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้
ต้องติดป้ายชื่อพื้นสีดำ กว้างไม่เกิน ๒.๕ เซนติเมตร ยาวไม่เกิน ๗.๕ เซนติเมตร
แสดงชื่อตัว ชื่อสกุล และชื่อตำแหน่งในการบริหารงานหรือชื่อตำแหน่งในสายงานตามที่องค์การกลางบริหารงานบุคคลกำหนด
ประดับที่อกเสื้อเหนือกระเป๋าบนขวา

ข้อ ๒๕
ให้กรมสรรพสามิตสร้างหรือเขียนรูปตัวอย่างเครื่องแบบเจ้าพนักงานสรรพสามิตตามกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้ขึ้นไว้เป็นมาตรฐาน
และสอดส่องควบคุมการแต่งเครื่องแบบเจ้าพนักงานสรรพสามิตให้เป็นไปตามกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้


ให้ไว้ ณ วันที่ ๓๐ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๓๗
ชวน หลีกภัย
นายกรัฐมนตรี
[เอกสารแนบท้าย]

๑.
แบบเครื่องหมายรูปอาร์มท้ายกฎสำนักนายกรัฐมนตรี ฉบับที่ ๘๒ (พ.ศ. ๒๕๓๗) ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน
พุทธศักราช ๒๔๗๘

(ดูข้อมูลจากภาพกฎหมาย)
หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้กฎสำนักนายกรัฐมนตรีฉบับนี้
คือ เนื่องจากกฎสำนักนายกรัฐมนตรี ฉบับที่ ๖๓ (พ.ศ. ๒๕๑๔)
ออกตามความในพระราชบัญญัติเครื่องแบบข้าราชการฝ่ายพลเรือน พุทธศักราช ๒๔๗๘
(ว่าด้วยเครื่องแบบเจ้าพนักงานบางตำแหน่งในสรรพสามิต) ได้ใช้มานานแล้ว
ขณะนี้ตำแหน่งและระดับของข้าราชการกรมสรรพสามิตได้ปรับปรุงและเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมมากทำให้เครื่องแบบที่กำหนดไว้ไม่เหมาะสม
สมควรปรับปรุงเครื่องแบบเจ้าพนักงานสรรพสามิตให้เหมาะสมกับงานและสภาพของหน้าที่ในปัจจุบัน จึงจำเป็นต้องออกกฎสำนักนายกรัฐมนตรีนี้



























ปณตภร/ปรับปรุง
๘ ตุลาคม ๒๕๕๕



[๑] ราชกิจจานุเบกษา
เล่ม ๑๑๑/ตอนที่ ๒๑ ก/หน้า ๓๕/๓ มิถุนายน ๒๕๓๗